ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਏਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਅਫਲਸ੍ਤੁ ਤਤਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਦੇਵਾਨਗ੍ਨਿਪੁਰੋਗਮਾਨ੍ ।
ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤਵਦਨਸ੍ਸਰ੍षਿਸ੍ਸਙ੍ਘਾਨ੍ ਸਚਾਰਣਾਨ੍ ॥ 1 ॥
ਕੁਰ੍ਵਤਾ ਤਪਸੋ ਵਿਘ੍ਨਂ ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਕ੍ਰੋਧਮੁਤ੍ਪਾਦ੍ਯ ਹਿ ਮਯਾ ਸੁਰਕਾਰ੍ਯਮਿਦਂ ਕृਤਮ੍ ॥ 2 ॥
ਅਫਲੋऽਸ੍ਮਿ ਕृਤਸ੍ਤੇਨ ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਸਾ ਚ ਨਿਰਾਕृਤਾ ।
ਸ਼ਾਪਮੋਕ੍षੇਣ ਮਹਤਾ ਤਪੋऽਸ੍ਯਾਪਹृਤਂ ਮਯਾ ॥ 3 ॥
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸੁਰਵਰਾਸ੍ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍षਿਸ੍ਸਙ੍ਘਾਸ੍ਸਚਾਰਣਾਃ ।
ਸੁਰਸਾਹ੍ਯਕਰਂ ਸਰ੍ਵੇ ਸਫਲਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਥ ॥ 4 ॥
ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੋਰ੍ਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਸ੍ਸਾਗ੍ਨਿਪੁਰੋਗਮਾਃ ।
ਪਿਤृਦੇਵਾਨੁਪੇਤ੍ਯਾਹੁ ਸ੍ਸਹ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਮਰੁਦ੍ਗਣੈਃ ॥ 5 ॥
ਅਯਂ ਮੇषਸ੍ਸਵृषਣਸ਼੍ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਹ੍ਯਵृषਣਃ ਕृਤਃ ।
ਮੇषਸ੍ਯ ਵृषਣੌ ਗृਹ੍ਯ ਸ਼ਕ੍ਰਾਯਾऽਸ਼ੁ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਥ ॥ 6 ॥
ਅਫਲਸ੍ਤੁ ਕृਤੋ ਮੇषਃ ਪਰਾਂ ਤੁष੍ਟਿਂ ਪ੍ਰਦਾਸ੍ਯਤਿ ।
ਭਵਤਾਂ ਹਰ੍षਣਾਰ੍ਥਾਯ ਯੇ ਚ ਦਾਸ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਾਨਵਾਃ ॥ 7 ॥
ਅਗ੍ਨੇਸ੍ਤੁ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪਿਤृਦੇਵਾਸ੍ਸਮਾਗਤਾਃ ।
ਉਤ੍ਪਾਟ੍ਯ ਮੇषਵृषਣੌ ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍षੇ ਨ੍ਯਵੇਸ਼ਯਨ੍ ॥ 8 ॥
ਤਦਾ ਪ੍ਰਭृਤਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਪਿਤृਦੇਵਾਸ੍ਸਮਾਗਤਾਃ ।
ਅਫਲਾਨ੍ ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਮੇषਾਨ੍ ਫਲੈਸ੍ਤੇषਾਮਯੋਜਯਨ੍ ॥ 9 ॥
ਇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਮੇषਵृषਣਸ੍ਤਦਾਪ੍ਰਭृਤਿ ਰਾਘਵ ।
ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵੇਨ ਤਪਸਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ॥ 10 ॥
ਤਦਾਗਚ੍ਛ ਮਹਾਤੇਜ ਆਸ਼੍ਰਮਂ ਪੁਣ੍ਯਕਰ੍ਮਣਃ ।
ਤਾਰਯੈਨਾਂ ਮਹਾਭਾਗਾਮਹਲ੍ਯਾਂ ਦੇਵਰੂਪਿਣੀਮ੍ ॥ 11 ॥
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਵਚਸ਼੍ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਰਾਘਵਸ੍ਸਹਲਕ੍ष੍ਮਣਃ ।
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਤਮਾਸ਼੍ਰਮਮਥਾਵਿਸ਼ਤ੍ ॥ 12 ॥
ਦਦਰ੍ਸ਼ ਚ ਮਹਾਭਾਗਾਂ ਤਪਸਾ ਦ੍ਯੋਤਿਤਪ੍ਰਭਾਮ੍ ।
ਲੋਕੈਰਪਿ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਦੁਰ੍ਨਿਰੀਕ੍ष੍ਯਾਂ ਸੁਰਾਸੁਰੈਃ ॥ 13 ॥
ਪ੍ਰਯਤ੍ਨਾਨ੍ਨਿਰ੍ਮਿਤਾਂ ਧਾਤ੍ਰਾ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਮਾਯਾਮਯੀਮਿਵ ।
ਸ ਤੁषਾਰਾਵृਤਾਂ ਸਾਭ੍ਰਾਂ ਪੂਰ੍ਣਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾਮਿਵ ॥ 14 ॥
ਮਧ੍ਯੇਂऽਭਸੋ ਦੁਰਾਧਰ੍षਾਂ ਦੀਪ੍ਤਾਂ ਸੂਰ੍ਯਪ੍ਰਭਾਮਿਵ ।
ਸਾ ਹਿ ਗੌਤਮਵਾਕ੍ਯੇਨ ਦੁਰ੍ਨਿਰੀਕ੍ष੍ਯਾ ਬਭੂਵ ਹ ॥ 15 ॥
ਤ੍ਰਯਾਣਾਮਪਿ ਲੋਕਾਨਾਂ ਯਾਵਦ੍ਰਾਮਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮ੍ ।
ਸ਼ਾਪਸ੍ਯਾਨ੍ਤਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਤੇषਾਂ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਗਤਾ ॥ 16 ॥
ਰਾਘਵੌ ਤੁ ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਾਦੌ ਜਗृਹਤੁਸ੍ਤਦਾ ।
ਸ੍ਮਰਨ੍ਤੀ ਗੌਤਮਵਚਃ ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਸਾ ਚ ਤੌ ॥ 17 ॥
ਪਾਦ੍ਯਮਰ੍ਘ੍ਯਂ ਤਥਾऽऽਤਿਥ੍ਯਂ ਚਕਾਰ ਸੁਸਮਾਹਿਤਾ ।
ਪ੍ਰਤਿਜਗ੍ਰਾਹ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥੋ ਵਿਧਿਦृष੍ਟੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ॥ 18 ॥
ਪੁष੍ਪਵृष੍ਟਿਰ੍ਮਹਤ੍ਯਾਸੀਦ੍ਦੇਵਦੁਨ੍ਦੁਭਿਨਿਸ੍ਵਨੈਃ ।
ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਪ੍ਸਰਸਾਂ ਚੈਵ ਮਹਾਨਾਸੀਤ੍ਸਮਾਗਮਃ ॥ 19 ॥
ਸਾਧੁ ਸਾਧ੍ਵਿਤਿ ਦੇਵਾਸ੍ਤਾਮਹਲ੍ਯਾਂ ਸਮਪੂਜਯਨ੍ ।
ਤਪੋਬਲਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਙ੍ਗੀ ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਵਸ਼ਾਨੁਗਾਮ੍ ॥ 20 ॥
ਗੌਤਮੋऽਪਿ ਮਹਾਤੇਜਾ ਅਹਲ੍ਯਾਸਹਿਤਸ੍ਸੁਖੀ ।
ਰਾਮਂ ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਵਿਧਿਵਤ੍ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਮਹਾਤਪਾਃ ॥ 21 ॥
ਰਾਮੋऽਪਿ ਪਰਮਾਂ ਪੂਜਾਂ ਗੌਤਮਸ੍ਯ ਮਹਾਮੁਨੇਃ ।
ਸਕਾਸ਼ਾਦ੍ਵਿਧਿਵਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਜਗਾਮ ਮਿਥਿਲਾਂ ਤਤਃ ॥ 22 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕੋਨਪਞ੍ਚਾਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ekonapañcāśassargaḥ |
aphalastu tataśśakro devānagnipurogamān |
abravīttrastavadanassarṣissaṅghān sacāraṇān || 1 ||
kurvatā tapaso vighnaṃ gautamasya mahātmanaḥ |
krodhamutpādya hi mayā surakāryamidaṃ kṛtam || 2 ||
aphalo'smi kṛtastena krodhātsā ca nirākṛtā |
śāpamokṣeṇa mahatā tapo'syāpahṛtaṃ mayā || 3 ||
tasmātsuravarāssarve sarṣissaṅghāssacāraṇāḥ |
surasāhyakaraṃ sarve saphalaṃ kartumarhatha || 4 ||
śatakratorvacaśśrutvā devāssāgnipurogamāḥ |
pitṛdevānupetyāhu ssaha sarvairmarudgaṇaiḥ || 5 ||
ayaṃ meṣassavṛṣaṇaśśakro hyavṛṣaṇaḥ kṛtaḥ |
meṣasya vṛṣaṇau gṛhya śakrāyā'śu prayacchatha || 6 ||
aphalastu kṛto meṣaḥ parāṃ tuṣṭiṃ pradāsyati |
bhavatāṃ harṣaṇārthāya ye ca dāsyanti mānavāḥ || 7 ||
agnestu vacanaṃ śrutvā pitṛdevāssamāgatāḥ |
utpāṭya meṣavṛṣaṇau sahasrākṣe nyaveśayan || 8 ||
tadā prabhṛti kākutstha pitṛdevāssamāgatāḥ |
aphalān bhuñjate meṣān phalaisteṣāmayojayan || 9 ||
indrastu meṣavṛṣaṇastadāprabhṛti rāghava |
gautamasya prabhāvena tapasaśca mahātmanaḥ || 10 ||
tadāgaccha mahāteja āśramaṃ puṇyakarmaṇaḥ |
tārayaināṃ mahābhāgāmahalyāṃ devarūpiṇīm || 11 ||
viśvāmitravacaśśrutvā rāghavassahalakṣmaṇaḥ |
viśvāmitraṃ puraskṛtya tamāśramamathāviśat || 12 ||
dadarśa ca mahābhāgāṃ tapasā dyotitaprabhām |
lokairapi samāgamya durnirīkṣyāṃ surāsuraiḥ || 13 ||
prayatnānnirmitāṃ dhātrā divyāṃ māyāmayīmiva |
sa tuṣārāvṛtāṃ sābhrāṃ pūrṇacandraprabhāmiva || 14 ||
madhyeṃ'bhaso durādharṣāṃ dīptāṃ sūryaprabhāmiva |
sā hi gautamavākyena durnirīkṣyā babhūva ha || 15 ||
trayāṇāmapi lokānāṃ yāvadrāmasya darśanam |
śāpasyāntamupāgamya teṣāṃ darśanamāgatā || 16 ||
rāghavau tu tatastasyāḥ pādau jagṛhatustadā |
smarantī gautamavacaḥ pratijagrāha sā ca tau || 17 ||
pādyamarghyaṃ tathā''tithyaṃ cakāra susamāhitā |
pratijagrāha kākutstho vidhidṛṣṭena karmaṇā || 18 ||
puṣpavṛṣṭirmahatyāsīddevadundubhinisvanaiḥ |
gandharvāpsarasāṃ caiva mahānāsītsamāgamaḥ || 19 ||
sādhu sādhviti devāstāmahalyāṃ samapūjayan |
tapobalaviśuddhāṅgī gautamasya vaśānugām || 20 ||
gautamo'pi mahātejā ahalyāsahitassukhī |
rāmaṃ sampūjya vidhivattapastepe mahātapāḥ || 21 ||
rāmo'pi paramāṃ pūjāṃ gautamasya mahāmuneḥ |
sakāśādvidhivatprāpya jagāma mithilāṃ tataḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekonapañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ एकोनपञ्चाशस्सर्गः ।
अफलस्तु ततश्शक्रो देवानग्निपुरोगमान् ।
अब्रवीत्त्रस्तवदनस्सर्षिस्सङ्घान् सचारणान् ॥ 1 ॥
कुर्वता तपसो विघ्नं गौतमस्य महात्मनः ।
क्रोधमुत्पाद्य हि मया सुरकार्यमिदं कृतम् ॥ 2 ॥
अफलोऽस्मि कृतस्तेन क्रोधात्सा च निराकृता ।
शापमोक्षेण महता तपोऽस्यापहृतं मया ॥ 3 ॥
तस्मात्सुरवरास्सर्वे सर्षिस्सङ्घास्सचारणाः ।
सुरसाह्यकरं सर्वे सफलं कर्तुमर्हथ ॥ 4 ॥
शतक्रतोर्वचश्श्रुत्वा देवास्साग्निपुरोगमाः ।
पितृदेवानुपेत्याहु स्सह सर्वैर्मरुद्गणैः ॥ 5 ॥
अयं मेषस्सवृषणश्शक्रो ह्यवृषणः कृतः ।
मेषस्य वृषणौ गृह्य शक्रायाऽशु प्रयच्छथ ॥ 6 ॥
अफलस्तु कृतो मेषः परां तुष्टिं प्रदास्यति ।
भवतां हर्षणार्थाय ये च दास्यन्ति मानवाः ॥ 7 ॥
अग्नेस्तु वचनं श्रुत्वा पितृदेवास्समागताः ।
उत्पाट्य मेषवृषणौ सहस्राक्षे न्यवेशयन् ॥ 8 ॥
तदा प्रभृति काकुत्स्थ पितृदेवास्समागताः ।
अफलान् भुञ्जते मेषान् फलैस्तेषामयोजयन् ॥ 9 ॥
इन्द्रस्तु मेषवृषणस्तदाप्रभृति राघव ।
गौतमस्य प्रभावेन तपसश्च महात्मनः ॥ 10 ॥
तदागच्छ महातेज आश्रमं पुण्यकर्मणः ।
तारयैनां महाभागामहल्यां देवरूपिणीम् ॥ 11 ॥
विश्वामित्रवचश्श्रुत्वा राघवस्सहलक्ष्मणः ।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य तमाश्रममथाविशत् ॥ 12 ॥
ददर्श च महाभागां तपसा द्योतितप्रभाम् ।
लोकैरपि समागम्य दुर्निरीक्ष्यां सुरासुरैः ॥ 13 ॥
प्रयत्नान्निर्मितां धात्रा दिव्यां मायामयीमिव ।
स तुषारावृतां साभ्रां पूर्णचन्द्रप्रभामिव ॥ 14 ॥
मध्येंऽभसो दुराधर्षां दीप्तां सूर्यप्रभामिव ।
सा हि गौतमवाक्येन दुर्निरीक्ष्या बभूव ह ॥ 15 ॥
त्रयाणामपि लोकानां यावद्रामस्य दर्शनम् ।
शापस्यान्तमुपागम्य तेषां दर्शनमागता ॥ 16 ॥
राघवौ तु ततस्तस्याः पादौ जगृहतुस्तदा ।
स्मरन्ती गौतमवचः प्रतिजग्राह सा च तौ ॥ 17 ॥
पाद्यमर्घ्यं तथाऽऽतिथ्यं चकार सुसमाहिता ।
प्रतिजग्राह काकुत्स्थो विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ 18 ॥
पुष्पवृष्टिर्महत्यासीद्देवदुन्दुभिनिस्वनैः ।
गन्धर्वाप्सरसां चैव महानासीत्समागमः ॥ 19 ॥
साधु साध्विति देवास्तामहल्यां समपूजयन् ।
तपोबलविशुद्धाङ्गी गौतमस्य वशानुगाम् ॥ 20 ॥
गौतमोऽपि महातेजा अहल्यासहितस्सुखी ।
रामं सम्पूज्य विधिवत्तपस्तेपे महातपाः ॥ 21 ॥
रामोऽपि परमां पूजां गौतमस्य महामुनेः ।
सकाशाद्विधिवत्प्राप्य जगाम मिथिलां ततः ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे एकोनपञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ekonapañcāśassargaḥ |
aphalastu tataśśakro devānagnipurogamān |
abravīttrastavadanassarṣissaṅghān sacāraṇān || 1 ||
kurvatā tapaso vighnaṃ gautamasya mahātmanaḥ |
krodhamutpādya hi mayā surakāryamidaṃ kṛtam || 2 ||
aphalo'smi kṛtastena krodhātsā ca nirākṛtā |
śāpamokṣeṇa mahatā tapo'syāpahṛtaṃ mayā || 3 ||
tasmātsuravarāssarve sarṣissaṅghāssacāraṇāḥ |
surasāhyakaraṃ sarve saphalaṃ kartumarhatha || 4 ||
śatakratorvacaśśrutvā devāssāgnipurogamāḥ |
pitṛdevānupetyāhu ssaha sarvairmarudgaṇaiḥ || 5 ||
ayaṃ meṣassavṛṣaṇaśśakro hyavṛṣaṇaḥ kṛtaḥ |
meṣasya vṛṣaṇau gṛhya śakrāyā'śu prayacchatha || 6 ||
aphalastu kṛto meṣaḥ parāṃ tuṣṭiṃ pradāsyati |
bhavatāṃ harṣaṇārthāya ye ca dāsyanti mānavāḥ || 7 ||
agnestu vacanaṃ śrutvā pitṛdevāssamāgatāḥ |
utpāṭya meṣavṛṣaṇau sahasrākṣe nyaveśayan || 8 ||
tadā prabhṛti kākutstha pitṛdevāssamāgatāḥ |
aphalān bhuñjate meṣān phalaisteṣāmayojayan || 9 ||
indrastu meṣavṛṣaṇastadāprabhṛti rāghava |
gautamasya prabhāvena tapasaśca mahātmanaḥ || 10 ||
tadāgaccha mahāteja āśramaṃ puṇyakarmaṇaḥ |
tārayaināṃ mahābhāgāmahalyāṃ devarūpiṇīm || 11 ||
viśvāmitravacaśśrutvā rāghavassahalakṣmaṇaḥ |
viśvāmitraṃ puraskṛtya tamāśramamathāviśat || 12 ||
dadarśa ca mahābhāgāṃ tapasā dyotitaprabhām |
lokairapi samāgamya durnirīkṣyāṃ surāsuraiḥ || 13 ||
prayatnānnirmitāṃ dhātrā divyāṃ māyāmayīmiva |
sa tuṣārāvṛtāṃ sābhrāṃ pūrṇacandraprabhāmiva || 14 ||
madhyeṃ'bhaso durādharṣāṃ dīptāṃ sūryaprabhāmiva |
sā hi gautamavākyena durnirīkṣyā babhūva ha || 15 ||
trayāṇāmapi lokānāṃ yāvadrāmasya darśanam |
śāpasyāntamupāgamya teṣāṃ darśanamāgatā || 16 ||
rāghavau tu tatastasyāḥ pādau jagṛhatustadā |
smarantī gautamavacaḥ pratijagrāha sā ca tau || 17 ||
pādyamarghyaṃ tathā''tithyaṃ cakāra susamāhitā |
pratijagrāha kākutstho vidhidṛṣṭena karmaṇā || 18 ||
puṣpavṛṣṭirmahatyāsīddevadundubhinisvanaiḥ |
gandharvāpsarasāṃ caiva mahānāsītsamāgamaḥ || 19 ||
sādhu sādhviti devāstāmahalyāṃ samapūjayan |
tapobalaviśuddhāṅgī gautamasya vaśānugām || 20 ||
gautamo'pi mahātejā ahalyāsahitassukhī |
rāmaṃ sampūjya vidhivattapastepe mahātapāḥ || 21 ||
rāmo'pi paramāṃ pūjāṃ gautamasya mahāmuneḥ |
sakāśādvidhivatprāpya jagāma mithilāṃ tataḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekonapañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.