𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌏𑌕𑍋𑌨𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌅𑌫𑌲𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌤𑌤𑌶𑍍𑌶𑌕𑍍𑌰𑍋 𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑌗𑍍𑌨𑌿𑌪𑍁𑌰𑍋𑌗𑌮𑌾𑌨𑍍 ।
𑌅𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑌵𑌦𑌨𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌷𑌿𑌸𑍍𑌸𑌙𑍍𑌘𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌚𑌾𑌰𑌣𑌾𑌨𑍍 ॥ 1 ॥
𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌤𑌾 𑌤𑌪𑌸𑍋 𑌵𑌿𑌘𑍍𑌨𑌂 𑌗𑍗𑌤𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌮𑍁𑌤𑍍𑌪𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌹𑌿 𑌮𑌯𑌾 𑌸𑍁𑌰𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍 ॥ 2 ॥
𑌅𑌫𑌲𑍋𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿 𑌕𑍃𑌤𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌾𑌤𑍍𑌸𑌾 𑌚 𑌨𑌿𑌰𑌾𑌕𑍃𑌤𑌾 ।
𑌶𑌾𑌪𑌮𑍋𑌕𑍍𑌷𑍇𑌣 𑌮𑌹𑌤𑌾 𑌤𑌪𑍋𑌽𑌸𑍍𑌯𑌾𑌪𑌹𑍃𑌤𑌂 𑌮𑌯𑌾 ॥ 3 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌸𑍁𑌰𑌵𑌰𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌸𑌰𑍍𑌷𑌿𑌸𑍍𑌸𑌙𑍍𑌘𑌾𑌸𑍍𑌸𑌚𑌾𑌰𑌣𑌾𑌃 ।
𑌸𑍁𑌰𑌸𑌾𑌹𑍍𑌯𑌕𑌰𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌸𑌫𑌲𑌂 𑌕𑌰𑍍𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌥 ॥ 4 ॥
𑌶𑌤𑌕𑍍𑌰𑌤𑍋𑌰𑍍𑌵𑌚𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑍇𑌵𑌾𑌸𑍍𑌸𑌾𑌗𑍍𑌨𑌿𑌪𑍁𑌰𑍋𑌗𑌮𑌾𑌃 ।
𑌪𑌿𑌤𑍃𑌦𑍇𑌵𑌾𑌨𑍁𑌪𑍇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌹𑍁 𑌸𑍍𑌸𑌹 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍈𑌰𑍍𑌮𑌰𑍁𑌦𑍍𑌗𑌣𑍈𑌃 ॥ 5 ॥
𑌅𑌯𑌂 𑌮𑍇𑌷𑌸𑍍𑌸𑌵𑍃𑌷𑌣𑌶𑍍𑌶𑌕𑍍𑌰𑍋 𑌹𑍍𑌯𑌵𑍃𑌷𑌣𑌃 𑌕𑍃𑌤𑌃 ।
𑌮𑍇𑌷𑌸𑍍𑌯 𑌵𑍃𑌷𑌣𑍗 𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌶𑌕𑍍𑌰𑌾𑌯𑌾𑌽𑌶𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌯𑌚𑍍𑌛𑌥 ॥ 6 ॥
𑌅𑌫𑌲𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌕𑍃𑌤𑍋 𑌮𑍇𑌷𑌃 𑌪𑌰𑌾𑌂 𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟𑌿𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌦𑌾𑌸𑍍𑌯𑌤𑌿 ।
𑌭𑌵𑌤𑌾𑌂 𑌹𑌰𑍍𑌷𑌣𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾𑌯 𑌯𑍇 𑌚 𑌦𑌾𑌸𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌮𑌾𑌨𑌵𑌾𑌃 ॥ 7 ॥
𑌅𑌗𑍍𑌨𑍇𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑌿𑌤𑍃𑌦𑍇𑌵𑌾𑌸𑍍𑌸𑌮𑌾𑌗𑌤𑌾𑌃 ।
𑌉𑌤𑍍𑌪𑌾𑌟𑍍𑌯 𑌮𑍇𑌷𑌵𑍃𑌷𑌣𑍗 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑍇 𑌨𑍍𑌯𑌵𑍇𑌶𑌯𑌨𑍍 ॥ 8 ॥
𑌤𑌦𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍃𑌤𑌿 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥 𑌪𑌿𑌤𑍃𑌦𑍇𑌵𑌾𑌸𑍍𑌸𑌮𑌾𑌗𑌤𑌾𑌃 ।
𑌅𑌫𑌲𑌾𑌨𑍍 𑌭𑍁𑌞𑍍𑌜𑌤𑍇 𑌮𑍇𑌷𑌾𑌨𑍍 𑌫𑌲𑍈𑌸𑍍𑌤𑍇𑌷𑌾𑌮𑌯𑍋𑌜𑌯𑌨𑍍 ॥ 9 ॥
𑌇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌮𑍇𑌷𑌵𑍃𑌷𑌣𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾𑌪𑍍𑌰𑌭𑍃𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵 ।
𑌗𑍗𑌤𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌵𑍇𑌨 𑌤𑌪𑌸𑌶𑍍𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ॥ 10 ॥
𑌤𑌦𑌾𑌗𑌚𑍍𑌛 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜 𑌆𑌶𑍍𑌰𑌮𑌂 𑌪𑍁𑌣𑍍𑌯𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌃 ।
𑌤𑌾𑌰𑌯𑍈𑌨𑌾𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌭𑌾𑌗𑌾𑌮𑌹𑌲𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌦𑍇𑌵𑌰𑍂𑌪𑌿𑌣𑍀𑌮𑍍 ॥ 11 ॥
𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌵𑌚𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌸𑌹𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌃 ।
𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌪𑍁𑌰𑌸𑍍𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌤𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌮𑌮𑌥𑌾𑌵𑌿𑌶𑌤𑍍 ॥ 12 ॥
𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌭𑌾𑌗𑌾𑌂 𑌤𑌪𑌸𑌾 𑌦𑍍𑌯𑍋𑌤𑌿𑌤𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌮𑍍 ।
𑌲𑍋𑌕𑍈𑌰𑌪𑌿 𑌸𑌮𑌾𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌨𑌿𑌰𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌸𑍁𑌰𑌾𑌸𑍁𑌰𑍈𑌃 ॥ 13 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌯𑌤𑍍𑌨𑌾𑌨𑍍𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌧𑌾𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌮𑌾𑌯𑌾𑌮𑌯𑍀𑌮𑌿𑌵 ।
𑌸 𑌤𑍁𑌷𑌾𑌰𑌾𑌵𑍃𑌤𑌾𑌂 𑌸𑌾𑌭𑍍𑌰𑌾𑌂 𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌮𑌿𑌵 ॥ 14 ॥
𑌮𑌧𑍍𑌯𑍇𑌂𑌽𑌭𑌸𑍋 𑌦𑍁𑌰𑌾𑌧𑌰𑍍𑌷𑌾𑌂 𑌦𑍀𑌪𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌮𑌿𑌵 ।
𑌸𑌾 𑌹𑌿 𑌗𑍗𑌤𑌮𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑍇𑌨 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌨𑌿𑌰𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾 𑌬𑌭𑍂𑌵 𑌹 ॥ 15 ॥
𑌤𑍍𑌰𑌯𑌾𑌣𑌾𑌮𑌪𑌿 𑌲𑍋𑌕𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌯𑌾𑌵𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌮𑍍 ।
𑌶𑌾𑌪𑌸𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌤𑍇𑌷𑌾𑌂 𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌮𑌾𑌗𑌤𑌾 ॥ 16 ॥
𑌰𑌾𑌘𑌵𑍗 𑌤𑍁 𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌪𑌾𑌦𑍗 𑌜𑌗𑍃𑌹𑌤𑍁𑌸𑍍𑌤𑌦𑌾 ।
𑌸𑍍𑌮𑌰𑌨𑍍𑌤𑍀 𑌗𑍗𑌤𑌮𑌵𑌚𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌜𑌗𑍍𑌰𑌾𑌹 𑌸𑌾 𑌚 𑌤𑍗 ॥ 17 ॥
𑌪𑌾𑌦𑍍𑌯𑌮𑌰𑍍𑌘𑍍𑌯𑌂 𑌤𑌥𑌾𑌽𑌽𑌤𑌿𑌥𑍍𑌯𑌂 𑌚𑌕𑌾𑌰 𑌸𑍁𑌸𑌮𑌾𑌹𑌿𑌤𑌾 ।
𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌜𑌗𑍍𑌰𑌾𑌹 𑌕𑌾𑌕𑍁𑌤𑍍𑌸𑍍𑌥𑍋 𑌵𑌿𑌧𑌿𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍇𑌨 𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 ॥ 18 ॥
𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌵𑍃𑌷𑍍𑌟𑌿𑌰𑍍𑌮𑌹𑌤𑍍𑌯𑌾𑌸𑍀𑌦𑍍𑌦𑍇𑌵𑌦𑍁𑌨𑍍𑌦𑍁𑌭𑌿𑌨𑌿𑌸𑍍𑌵𑌨𑍈𑌃 ।
𑌗𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌵𑌾𑌪𑍍𑌸𑌰𑌸𑌾𑌂 𑌚𑍈𑌵 𑌮𑌹𑌾𑌨𑌾𑌸𑍀𑌤𑍍𑌸𑌮𑌾𑌗𑌮𑌃 ॥ 19 ॥
𑌸𑌾𑌧𑍁 𑌸𑌾𑌧𑍍𑌵𑌿𑌤𑌿 𑌦𑍇𑌵𑌾𑌸𑍍𑌤𑌾𑌮𑌹𑌲𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌸𑌮𑌪𑍂𑌜𑌯𑌨𑍍 ।
𑌤𑌪𑍋𑌬𑌲𑌵𑌿𑌶𑍁𑌦𑍍𑌧𑌾𑌙𑍍𑌗𑍀 𑌗𑍗𑌤𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌶𑌾𑌨𑍁𑌗𑌾𑌮𑍍 ॥ 20 ॥
𑌗𑍗𑌤𑌮𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌅𑌹𑌲𑍍𑌯𑌾𑌸𑌹𑌿𑌤𑌸𑍍𑌸𑍁𑌖𑍀 ।
𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍂𑌜𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌧𑌿𑌵𑌤𑍍𑌤𑌪𑌸𑍍𑌤𑍇𑌪𑍇 𑌮𑌹𑌾𑌤𑌪𑌾𑌃 ॥ 21 ॥
𑌰𑌾𑌮𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌪𑌰𑌮𑌾𑌂 𑌪𑍂𑌜𑌾𑌂 𑌗𑍗𑌤𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌮𑍁𑌨𑍇𑌃 ।
𑌸𑌕𑌾𑌶𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌧𑌿𑌵𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯 𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌮𑌿𑌥𑌿𑌲𑌾𑌂 𑌤𑌤𑌃 ॥ 22 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌬𑌾𑌲𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌏𑌕𑍋𑌨𑌪𑌞𑍍𑌚𑌾𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ekonapañcāśassargaḥ |
aphalastu tataśśakro devānagnipurogamān |
abravīttrastavadanassarṣissaṅghān sacāraṇān || 1 ||
kurvatā tapaso vighnaṃ gautamasya mahātmanaḥ |
krodhamutpādya hi mayā surakāryamidaṃ kṛtam || 2 ||
aphalo'smi kṛtastena krodhātsā ca nirākṛtā |
śāpamokṣeṇa mahatā tapo'syāpahṛtaṃ mayā || 3 ||
tasmātsuravarāssarve sarṣissaṅghāssacāraṇāḥ |
surasāhyakaraṃ sarve saphalaṃ kartumarhatha || 4 ||
śatakratorvacaśśrutvā devāssāgnipurogamāḥ |
pitṛdevānupetyāhu ssaha sarvairmarudgaṇaiḥ || 5 ||
ayaṃ meṣassavṛṣaṇaśśakro hyavṛṣaṇaḥ kṛtaḥ |
meṣasya vṛṣaṇau gṛhya śakrāyā'śu prayacchatha || 6 ||
aphalastu kṛto meṣaḥ parāṃ tuṣṭiṃ pradāsyati |
bhavatāṃ harṣaṇārthāya ye ca dāsyanti mānavāḥ || 7 ||
agnestu vacanaṃ śrutvā pitṛdevāssamāgatāḥ |
utpāṭya meṣavṛṣaṇau sahasrākṣe nyaveśayan || 8 ||
tadā prabhṛti kākutstha pitṛdevāssamāgatāḥ |
aphalān bhuñjate meṣān phalaisteṣāmayojayan || 9 ||
indrastu meṣavṛṣaṇastadāprabhṛti rāghava |
gautamasya prabhāvena tapasaśca mahātmanaḥ || 10 ||
tadāgaccha mahāteja āśramaṃ puṇyakarmaṇaḥ |
tārayaināṃ mahābhāgāmahalyāṃ devarūpiṇīm || 11 ||
viśvāmitravacaśśrutvā rāghavassahalakṣmaṇaḥ |
viśvāmitraṃ puraskṛtya tamāśramamathāviśat || 12 ||
dadarśa ca mahābhāgāṃ tapasā dyotitaprabhām |
lokairapi samāgamya durnirīkṣyāṃ surāsuraiḥ || 13 ||
prayatnānnirmitāṃ dhātrā divyāṃ māyāmayīmiva |
sa tuṣārāvṛtāṃ sābhrāṃ pūrṇacandraprabhāmiva || 14 ||
madhyeṃ'bhaso durādharṣāṃ dīptāṃ sūryaprabhāmiva |
sā hi gautamavākyena durnirīkṣyā babhūva ha || 15 ||
trayāṇāmapi lokānāṃ yāvadrāmasya darśanam |
śāpasyāntamupāgamya teṣāṃ darśanamāgatā || 16 ||
rāghavau tu tatastasyāḥ pādau jagṛhatustadā |
smarantī gautamavacaḥ pratijagrāha sā ca tau || 17 ||
pādyamarghyaṃ tathā''tithyaṃ cakāra susamāhitā |
pratijagrāha kākutstho vidhidṛṣṭena karmaṇā || 18 ||
puṣpavṛṣṭirmahatyāsīddevadundubhinisvanaiḥ |
gandharvāpsarasāṃ caiva mahānāsītsamāgamaḥ || 19 ||
sādhu sādhviti devāstāmahalyāṃ samapūjayan |
tapobalaviśuddhāṅgī gautamasya vaśānugām || 20 ||
gautamo'pi mahātejā ahalyāsahitassukhī |
rāmaṃ sampūjya vidhivattapastepe mahātapāḥ || 21 ||
rāmo'pi paramāṃ pūjāṃ gautamasya mahāmuneḥ |
sakāśādvidhivatprāpya jagāma mithilāṃ tataḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekonapañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ एकोनपञ्चाशस्सर्गः ।
अफलस्तु ततश्शक्रो देवानग्निपुरोगमान् ।
अब्रवीत्त्रस्तवदनस्सर्षिस्सङ्घान् सचारणान् ॥ 1 ॥
कुर्वता तपसो विघ्नं गौतमस्य महात्मनः ।
क्रोधमुत्पाद्य हि मया सुरकार्यमिदं कृतम् ॥ 2 ॥
अफलोऽस्मि कृतस्तेन क्रोधात्सा च निराकृता ।
शापमोक्षेण महता तपोऽस्यापहृतं मया ॥ 3 ॥
तस्मात्सुरवरास्सर्वे सर्षिस्सङ्घास्सचारणाः ।
सुरसाह्यकरं सर्वे सफलं कर्तुमर्हथ ॥ 4 ॥
शतक्रतोर्वचश्श्रुत्वा देवास्साग्निपुरोगमाः ।
पितृदेवानुपेत्याहु स्सह सर्वैर्मरुद्गणैः ॥ 5 ॥
अयं मेषस्सवृषणश्शक्रो ह्यवृषणः कृतः ।
मेषस्य वृषणौ गृह्य शक्रायाऽशु प्रयच्छथ ॥ 6 ॥
अफलस्तु कृतो मेषः परां तुष्टिं प्रदास्यति ।
भवतां हर्षणार्थाय ये च दास्यन्ति मानवाः ॥ 7 ॥
अग्नेस्तु वचनं श्रुत्वा पितृदेवास्समागताः ।
उत्पाट्य मेषवृषणौ सहस्राक्षे न्यवेशयन् ॥ 8 ॥
तदा प्रभृति काकुत्स्थ पितृदेवास्समागताः ।
अफलान् भुञ्जते मेषान् फलैस्तेषामयोजयन् ॥ 9 ॥
इन्द्रस्तु मेषवृषणस्तदाप्रभृति राघव ।
गौतमस्य प्रभावेन तपसश्च महात्मनः ॥ 10 ॥
तदागच्छ महातेज आश्रमं पुण्यकर्मणः ।
तारयैनां महाभागामहल्यां देवरूपिणीम् ॥ 11 ॥
विश्वामित्रवचश्श्रुत्वा राघवस्सहलक्ष्मणः ।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य तमाश्रममथाविशत् ॥ 12 ॥
ददर्श च महाभागां तपसा द्योतितप्रभाम् ।
लोकैरपि समागम्य दुर्निरीक्ष्यां सुरासुरैः ॥ 13 ॥
प्रयत्नान्निर्मितां धात्रा दिव्यां मायामयीमिव ।
स तुषारावृतां साभ्रां पूर्णचन्द्रप्रभामिव ॥ 14 ॥
मध्येंऽभसो दुराधर्षां दीप्तां सूर्यप्रभामिव ।
सा हि गौतमवाक्येन दुर्निरीक्ष्या बभूव ह ॥ 15 ॥
त्रयाणामपि लोकानां यावद्रामस्य दर्शनम् ।
शापस्यान्तमुपागम्य तेषां दर्शनमागता ॥ 16 ॥
राघवौ तु ततस्तस्याः पादौ जगृहतुस्तदा ।
स्मरन्ती गौतमवचः प्रतिजग्राह सा च तौ ॥ 17 ॥
पाद्यमर्घ्यं तथाऽऽतिथ्यं चकार सुसमाहिता ।
प्रतिजग्राह काकुत्स्थो विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ 18 ॥
पुष्पवृष्टिर्महत्यासीद्देवदुन्दुभिनिस्वनैः ।
गन्धर्वाप्सरसां चैव महानासीत्समागमः ॥ 19 ॥
साधु साध्विति देवास्तामहल्यां समपूजयन् ।
तपोबलविशुद्धाङ्गी गौतमस्य वशानुगाम् ॥ 20 ॥
गौतमोऽपि महातेजा अहल्यासहितस्सुखी ।
रामं सम्पूज्य विधिवत्तपस्तेपे महातपाः ॥ 21 ॥
रामोऽपि परमां पूजां गौतमस्य महामुनेः ।
सकाशाद्विधिवत्प्राप्य जगाम मिथिलां ततः ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे एकोनपञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ekonapañcāśassargaḥ |
aphalastu tataśśakro devānagnipurogamān |
abravīttrastavadanassarṣissaṅghān sacāraṇān || 1 ||
kurvatā tapaso vighnaṃ gautamasya mahātmanaḥ |
krodhamutpādya hi mayā surakāryamidaṃ kṛtam || 2 ||
aphalo'smi kṛtastena krodhātsā ca nirākṛtā |
śāpamokṣeṇa mahatā tapo'syāpahṛtaṃ mayā || 3 ||
tasmātsuravarāssarve sarṣissaṅghāssacāraṇāḥ |
surasāhyakaraṃ sarve saphalaṃ kartumarhatha || 4 ||
śatakratorvacaśśrutvā devāssāgnipurogamāḥ |
pitṛdevānupetyāhu ssaha sarvairmarudgaṇaiḥ || 5 ||
ayaṃ meṣassavṛṣaṇaśśakro hyavṛṣaṇaḥ kṛtaḥ |
meṣasya vṛṣaṇau gṛhya śakrāyā'śu prayacchatha || 6 ||
aphalastu kṛto meṣaḥ parāṃ tuṣṭiṃ pradāsyati |
bhavatāṃ harṣaṇārthāya ye ca dāsyanti mānavāḥ || 7 ||
agnestu vacanaṃ śrutvā pitṛdevāssamāgatāḥ |
utpāṭya meṣavṛṣaṇau sahasrākṣe nyaveśayan || 8 ||
tadā prabhṛti kākutstha pitṛdevāssamāgatāḥ |
aphalān bhuñjate meṣān phalaisteṣāmayojayan || 9 ||
indrastu meṣavṛṣaṇastadāprabhṛti rāghava |
gautamasya prabhāvena tapasaśca mahātmanaḥ || 10 ||
tadāgaccha mahāteja āśramaṃ puṇyakarmaṇaḥ |
tārayaināṃ mahābhāgāmahalyāṃ devarūpiṇīm || 11 ||
viśvāmitravacaśśrutvā rāghavassahalakṣmaṇaḥ |
viśvāmitraṃ puraskṛtya tamāśramamathāviśat || 12 ||
dadarśa ca mahābhāgāṃ tapasā dyotitaprabhām |
lokairapi samāgamya durnirīkṣyāṃ surāsuraiḥ || 13 ||
prayatnānnirmitāṃ dhātrā divyāṃ māyāmayīmiva |
sa tuṣārāvṛtāṃ sābhrāṃ pūrṇacandraprabhāmiva || 14 ||
madhyeṃ'bhaso durādharṣāṃ dīptāṃ sūryaprabhāmiva |
sā hi gautamavākyena durnirīkṣyā babhūva ha || 15 ||
trayāṇāmapi lokānāṃ yāvadrāmasya darśanam |
śāpasyāntamupāgamya teṣāṃ darśanamāgatā || 16 ||
rāghavau tu tatastasyāḥ pādau jagṛhatustadā |
smarantī gautamavacaḥ pratijagrāha sā ca tau || 17 ||
pādyamarghyaṃ tathā''tithyaṃ cakāra susamāhitā |
pratijagrāha kākutstho vidhidṛṣṭena karmaṇā || 18 ||
puṣpavṛṣṭirmahatyāsīddevadundubhinisvanaiḥ |
gandharvāpsarasāṃ caiva mahānāsītsamāgamaḥ || 19 ||
sādhu sādhviti devāstāmahalyāṃ samapūjayan |
tapobalaviśuddhāṅgī gautamasya vaśānugām || 20 ||
gautamo'pi mahātejā ahalyāsahitassukhī |
rāmaṃ sampūjya vidhivattapastepe mahātapāḥ || 21 ||
rāmo'pi paramāṃ pūjāṃ gautamasya mahāmuneḥ |
sakāśādvidhivatprāpya jagāma mithilāṃ tataḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekonapañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.