1.49 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ಏಕೋನಪಞ್ಚಾಶ ಸರ್ಗಃ

1.49 Balakanda - Ekonapanchasha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Kannada script
📄 Download PDF
ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।
ಅಥ ಏಕೋನಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।
ಅಫಲಸ್ತು ತತಶ್ಶಕ್ರೋ ದೇವಾನಗ್ನಿಪುರೋಗಮಾನ್ ।
ಅಬ್ರವೀತ್ತ್ರಸ್ತವದನಸ್ಸರ್ಷಿಸ್ಸಙ್ಘಾನ್ ಸಚಾರಣಾನ್ ॥ 1 ॥
ಕುರ್ವತಾ ತಪಸೋ ವಿಘ್ನಂ ಗೌತಮಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।
ಕ್ರೋಧಮುತ್ಪಾದ್ಯ ಹಿ ಮಯಾ ಸುರಕಾರ್ಯಮಿದಂ ಕೃತಮ್ ॥ 2 ॥
ಅಫಲೋಽಸ್ಮಿ ಕೃತಸ್ತೇನ ಕ್ರೋಧಾತ್ಸಾ ಚ ನಿರಾಕೃತಾ ।
ಶಾಪಮೋಕ್ಷೇಣ ಮಹತಾ ತಪೋಽಸ್ಯಾಪಹೃತಂ ಮಯಾ ॥ 3 ॥
ತಸ್ಮಾತ್ಸುರವರಾಸ್ಸರ್ವೇ ಸರ್ಷಿಸ್ಸಙ್ಘಾಸ್ಸಚಾರಣಾಃ ।
ಸುರಸಾಹ್ಯಕರಂ ಸರ್ವೇ ಸಫಲಂ ಕರ್ತುಮರ್ಹಥ ॥ 4 ॥
ಶತಕ್ರತೋರ್ವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ದೇವಾಸ್ಸಾಗ್ನಿಪುರೋಗಮಾಃ ।
ಪಿತೃದೇವಾನುಪೇತ್ಯಾಹು ಸ್ಸಹ ಸರ್ವೈರ್ಮರುದ್ಗಣೈಃ ॥ 5 ॥
ಅಯಂ ಮೇಷಸ್ಸವೃಷಣಶ್ಶಕ್ರೋ ಹ್ಯವೃಷಣಃ ಕೃತಃ ।
ಮೇಷಸ್ಯ ವೃಷಣೌ ಗೃಹ್ಯ ಶಕ್ರಾಯಾಽಶು ಪ್ರಯಚ್ಛಥ ॥ 6 ॥
ಅಫಲಸ್ತು ಕೃತೋ ಮೇಷಃ ಪರಾಂ ತುಷ್ಟಿಂ ಪ್ರದಾಸ್ಯತಿ ।
ಭವತಾಂ ಹರ್ಷಣಾರ್ಥಾಯ ಯೇ ಚ ದಾಸ್ಯನ್ತಿ ಮಾನವಾಃ ॥ 7 ॥
ಅಗ್ನೇಸ್ತು ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪಿತೃದೇವಾಸ್ಸಮಾಗತಾಃ ।
ಉತ್ಪಾಟ್ಯ ಮೇಷವೃಷಣೌ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷೇ ನ್ಯವೇಶಯನ್ ॥ 8 ॥
ತದಾ ಪ್ರಭೃತಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ಪಿತೃದೇವಾಸ್ಸಮಾಗತಾಃ ।
ಅಫಲಾನ್ ಭುಞ್ಜತೇ ಮೇಷಾನ್ ಫಲೈಸ್ತೇಷಾಮಯೋಜಯನ್ ॥ 9 ॥
ಇನ್ದ್ರಸ್ತು ಮೇಷವೃಷಣಸ್ತದಾಪ್ರಭೃತಿ ರಾಘವ ।
ಗೌತಮಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವೇನ ತಪಸಶ್ಚ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 10 ॥
ತದಾಗಚ್ಛ ಮಹಾತೇಜ ಆಶ್ರಮಂ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಣಃ ।
ತಾರಯೈನಾಂ ಮಹಾಭಾಗಾಮಹಲ್ಯಾಂ ದೇವರೂಪಿಣೀಮ್ ॥ 11 ॥
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾಘವಸ್ಸಹಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ।
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ತಮಾಶ್ರಮಮಥಾವಿಶತ್ ॥ 12 ॥
ದದರ್ಶ ಚ ಮಹಾಭಾಗಾಂ ತಪಸಾ ದ್ಯೋತಿತಪ್ರಭಾಮ್ ।
ಲೋಕೈರಪಿ ಸಮಾಗಮ್ಯ ದುರ್ನಿರೀಕ್ಷ್ಯಾಂ ಸುರಾಸುರೈಃ ॥ 13 ॥
ಪ್ರಯತ್ನಾನ್ನಿರ್ಮಿತಾಂ ಧಾತ್ರಾ ದಿವ್ಯಾಂ ಮಾಯಾಮಯೀಮಿವ ।
ಸ ತುಷಾರಾವೃತಾಂ ಸಾಭ್ರಾಂ ಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರಪ್ರಭಾಮಿವ ॥ 14 ॥
ಮಧ್ಯೇಂಽಭಸೋ ದುರಾಧರ್ಷಾಂ ದೀಪ್ತಾಂ ಸೂರ್ಯಪ್ರಭಾಮಿವ ।
ಸಾ ಹಿ ಗೌತಮವಾಕ್ಯೇನ ದುರ್ನಿರೀಕ್ಷ್ಯಾ ಬಭೂವ ಹ ॥ 15 ॥
ತ್ರಯಾಣಾಮಪಿ ಲೋಕಾನಾಂ ಯಾವದ್ರಾಮಸ್ಯ ದರ್ಶನಮ್ ।
ಶಾಪಸ್ಯಾನ್ತಮುಪಾಗಮ್ಯ ತೇಷಾಂ ದರ್ಶನಮಾಗತಾ ॥ 16 ॥
ರಾಘವೌ ತು ತತಸ್ತಸ್ಯಾಃ ಪಾದೌ ಜಗೃಹತುಸ್ತದಾ ।
ಸ್ಮರನ್ತೀ ಗೌತಮವಚಃ ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ಸಾ ಚ ತೌ ॥ 17 ॥
ಪಾದ್ಯಮರ್ಘ್ಯಂ ತಥಾಽಽತಿಥ್ಯಂ ಚಕಾರ ಸುಸಮಾಹಿತಾ ।
ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥೋ ವಿಧಿದೃಷ್ಟೇನ ಕರ್ಮಣಾ ॥ 18 ॥
ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿರ್ಮಹತ್ಯಾಸೀದ್ದೇವದುನ್ದುಭಿನಿಸ್ವನೈಃ ।
ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸಾಂ ಚೈವ ಮಹಾನಾಸೀತ್ಸಮಾಗಮಃ ॥ 19 ॥
ಸಾಧು ಸಾಧ್ವಿತಿ ದೇವಾಸ್ತಾಮಹಲ್ಯಾಂ ಸಮಪೂಜಯನ್ ।
ತಪೋಬಲವಿಶುದ್ಧಾಙ್ಗೀ ಗೌತಮಸ್ಯ ವಶಾನುಗಾಮ್ ॥ 20 ॥
ಗೌತಮೋಽಪಿ ಮಹಾತೇಜಾ ಅಹಲ್ಯಾಸಹಿತಸ್ಸುಖೀ ।
ರಾಮಂ ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ವಿಧಿವತ್ತಪಸ್ತೇಪೇ ಮಹಾತಪಾಃ ॥ 21 ॥
ರಾಮೋಽಪಿ ಪರಮಾಂ ಪೂಜಾಂ ಗೌತಮಸ್ಯ ಮಹಾಮುನೇಃ ।
ಸಕಾಶಾದ್ವಿಧಿವತ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಜಗಾಮ ಮಿಥಿಲಾಂ ತತಃ ॥ 22 ॥
ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಏಕೋನಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ekonapañcāśassargaḥ |
aphalastu tataśśakro devānagnipurogamān |
abravīttrastavadanassarṣissaṅghān sacāraṇān || 1 ||
kurvatā tapaso vighnaṃ gautamasya mahātmanaḥ |
krodhamutpādya hi mayā surakāryamidaṃ kṛtam || 2 ||
aphalo'smi kṛtastena krodhātsā ca nirākṛtā |
śāpamokṣeṇa mahatā tapo'syāpahṛtaṃ mayā || 3 ||
tasmātsuravarāssarve sarṣissaṅghāssacāraṇāḥ |
surasāhyakaraṃ sarve saphalaṃ kartumarhatha || 4 ||
śatakratorvacaśśrutvā devāssāgnipurogamāḥ |
pitṛdevānupetyāhu ssaha sarvairmarudgaṇaiḥ || 5 ||
ayaṃ meṣassavṛṣaṇaśśakro hyavṛṣaṇaḥ kṛtaḥ |
meṣasya vṛṣaṇau gṛhya śakrāyā'śu prayacchatha || 6 ||
aphalastu kṛto meṣaḥ parāṃ tuṣṭiṃ pradāsyati |
bhavatāṃ harṣaṇārthāya ye ca dāsyanti mānavāḥ || 7 ||
agnestu vacanaṃ śrutvā pitṛdevāssamāgatāḥ |
utpāṭya meṣavṛṣaṇau sahasrākṣe nyaveśayan || 8 ||
tadā prabhṛti kākutstha pitṛdevāssamāgatāḥ |
aphalān bhuñjate meṣān phalaisteṣāmayojayan || 9 ||
indrastu meṣavṛṣaṇastadāprabhṛti rāghava |
gautamasya prabhāvena tapasaśca mahātmanaḥ || 10 ||
tadāgaccha mahāteja āśramaṃ puṇyakarmaṇaḥ |
tārayaināṃ mahābhāgāmahalyāṃ devarūpiṇīm || 11 ||
viśvāmitravacaśśrutvā rāghavassahalakṣmaṇaḥ |
viśvāmitraṃ puraskṛtya tamāśramamathāviśat || 12 ||
dadarśa ca mahābhāgāṃ tapasā dyotitaprabhām |
lokairapi samāgamya durnirīkṣyāṃ surāsuraiḥ || 13 ||
prayatnānnirmitāṃ dhātrā divyāṃ māyāmayīmiva |
sa tuṣārāvṛtāṃ sābhrāṃ pūrṇacandraprabhāmiva || 14 ||
madhyeṃ'bhaso durādharṣāṃ dīptāṃ sūryaprabhāmiva |
sā hi gautamavākyena durnirīkṣyā babhūva ha || 15 ||
trayāṇāmapi lokānāṃ yāvadrāmasya darśanam |
śāpasyāntamupāgamya teṣāṃ darśanamāgatā || 16 ||
rāghavau tu tatastasyāḥ pādau jagṛhatustadā |
smarantī gautamavacaḥ pratijagrāha sā ca tau || 17 ||
pādyamarghyaṃ tathā''tithyaṃ cakāra susamāhitā |
pratijagrāha kākutstho vidhidṛṣṭena karmaṇā || 18 ||
puṣpavṛṣṭirmahatyāsīddevadundubhinisvanaiḥ |
gandharvāpsarasāṃ caiva mahānāsītsamāgamaḥ || 19 ||
sādhu sādhviti devāstāmahalyāṃ samapūjayan |
tapobalaviśuddhāṅgī gautamasya vaśānugām || 20 ||
gautamo'pi mahātejā ahalyāsahitassukhī |
rāmaṃ sampūjya vidhivattapastepe mahātapāḥ || 21 ||
rāmo'pi paramāṃ pūjāṃ gautamasya mahāmuneḥ |
sakāśādvidhivatprāpya jagāma mithilāṃ tataḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekonapañcāśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ एकोनपञ्चाशस्सर्गः ।
अफलस्तु ततश्शक्रो देवानग्निपुरोगमान् ।
अब्रवीत्त्रस्तवदनस्सर्षिस्सङ्घान् सचारणान् ॥ 1 ॥
कुर्वता तपसो विघ्नं गौतमस्य महात्मनः ।
क्रोधमुत्पाद्य हि मया सुरकार्यमिदं कृतम् ॥ 2 ॥
अफलोऽस्मि कृतस्तेन क्रोधात्सा च निराकृता ।
शापमोक्षेण महता तपोऽस्यापहृतं मया ॥ 3 ॥
तस्मात्सुरवरास्सर्वे सर्षिस्सङ्घास्सचारणाः ।
सुरसाह्यकरं सर्वे सफलं कर्तुमर्हथ ॥ 4 ॥
शतक्रतोर्वचश्श्रुत्वा देवास्साग्निपुरोगमाः ।
पितृदेवानुपेत्याहु स्सह सर्वैर्मरुद्गणैः ॥ 5 ॥
अयं मेषस्सवृषणश्शक्रो ह्यवृषणः कृतः ।
मेषस्य वृषणौ गृह्य शक्रायाऽशु प्रयच्छथ ॥ 6 ॥
अफलस्तु कृतो मेषः परां तुष्टिं प्रदास्यति ।
भवतां हर्षणार्थाय ये च दास्यन्ति मानवाः ॥ 7 ॥
अग्नेस्तु वचनं श्रुत्वा पितृदेवास्समागताः ।
उत्पाट्य मेषवृषणौ सहस्राक्षे न्यवेशयन् ॥ 8 ॥
तदा प्रभृति काकुत्स्थ पितृदेवास्समागताः ।
अफलान् भुञ्जते मेषान् फलैस्तेषामयोजयन् ॥ 9 ॥
इन्द्रस्तु मेषवृषणस्तदाप्रभृति राघव ।
गौतमस्य प्रभावेन तपसश्च महात्मनः ॥ 10 ॥
तदागच्छ महातेज आश्रमं पुण्यकर्मणः ।
तारयैनां महाभागामहल्यां देवरूपिणीम् ॥ 11 ॥
विश्वामित्रवचश्श्रुत्वा राघवस्सहलक्ष्मणः ।
विश्वामित्रं पुरस्कृत्य तमाश्रममथाविशत् ॥ 12 ॥
ददर्श च महाभागां तपसा द्योतितप्रभाम् ।
लोकैरपि समागम्य दुर्निरीक्ष्यां सुरासुरैः ॥ 13 ॥
प्रयत्नान्निर्मितां धात्रा दिव्यां मायामयीमिव ।
स तुषारावृतां साभ्रां पूर्णचन्द्रप्रभामिव ॥ 14 ॥
मध्येंऽभसो दुराधर्षां दीप्तां सूर्यप्रभामिव ।
सा हि गौतमवाक्येन दुर्निरीक्ष्या बभूव ह ॥ 15 ॥
त्रयाणामपि लोकानां यावद्रामस्य दर्शनम् ।
शापस्यान्तमुपागम्य तेषां दर्शनमागता ॥ 16 ॥
राघवौ तु ततस्तस्याः पादौ जगृहतुस्तदा ।
स्मरन्ती गौतमवचः प्रतिजग्राह सा च तौ ॥ 17 ॥
पाद्यमर्घ्यं तथाऽऽतिथ्यं चकार सुसमाहिता ।
प्रतिजग्राह काकुत्स्थो विधिदृष्टेन कर्मणा ॥ 18 ॥
पुष्पवृष्टिर्महत्यासीद्देवदुन्दुभिनिस्वनैः ।
गन्धर्वाप्सरसां चैव महानासीत्समागमः ॥ 19 ॥
साधु साध्विति देवास्तामहल्यां समपूजयन् ।
तपोबलविशुद्धाङ्गी गौतमस्य वशानुगाम् ॥ 20 ॥
गौतमोऽपि महातेजा अहल्यासहितस्सुखी ।
रामं सम्पूज्य विधिवत्तपस्तेपे महातपाः ॥ 21 ॥
रामोऽपि परमां पूजां गौतमस्य महामुनेः ।
सकाशाद्विधिवत्प्राप्य जगाम मिथिलां ततः ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे एकोनपञ्चाशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha ekonapañcāśassargaḥ |
aphalastu tataśśakro devānagnipurogamān |
abravīttrastavadanassarṣissaṅghān sacāraṇān || 1 ||
kurvatā tapaso vighnaṃ gautamasya mahātmanaḥ |
krodhamutpādya hi mayā surakāryamidaṃ kṛtam || 2 ||
aphalo'smi kṛtastena krodhātsā ca nirākṛtā |
śāpamokṣeṇa mahatā tapo'syāpahṛtaṃ mayā || 3 ||
tasmātsuravarāssarve sarṣissaṅghāssacāraṇāḥ |
surasāhyakaraṃ sarve saphalaṃ kartumarhatha || 4 ||
śatakratorvacaśśrutvā devāssāgnipurogamāḥ |
pitṛdevānupetyāhu ssaha sarvairmarudgaṇaiḥ || 5 ||
ayaṃ meṣassavṛṣaṇaśśakro hyavṛṣaṇaḥ kṛtaḥ |
meṣasya vṛṣaṇau gṛhya śakrāyā'śu prayacchatha || 6 ||
aphalastu kṛto meṣaḥ parāṃ tuṣṭiṃ pradāsyati |
bhavatāṃ harṣaṇārthāya ye ca dāsyanti mānavāḥ || 7 ||
agnestu vacanaṃ śrutvā pitṛdevāssamāgatāḥ |
utpāṭya meṣavṛṣaṇau sahasrākṣe nyaveśayan || 8 ||
tadā prabhṛti kākutstha pitṛdevāssamāgatāḥ |
aphalān bhuñjate meṣān phalaisteṣāmayojayan || 9 ||
indrastu meṣavṛṣaṇastadāprabhṛti rāghava |
gautamasya prabhāvena tapasaśca mahātmanaḥ || 10 ||
tadāgaccha mahāteja āśramaṃ puṇyakarmaṇaḥ |
tārayaināṃ mahābhāgāmahalyāṃ devarūpiṇīm || 11 ||
viśvāmitravacaśśrutvā rāghavassahalakṣmaṇaḥ |
viśvāmitraṃ puraskṛtya tamāśramamathāviśat || 12 ||
dadarśa ca mahābhāgāṃ tapasā dyotitaprabhām |
lokairapi samāgamya durnirīkṣyāṃ surāsuraiḥ || 13 ||
prayatnānnirmitāṃ dhātrā divyāṃ māyāmayīmiva |
sa tuṣārāvṛtāṃ sābhrāṃ pūrṇacandraprabhāmiva || 14 ||
madhyeṃ'bhaso durādharṣāṃ dīptāṃ sūryaprabhāmiva |
sā hi gautamavākyena durnirīkṣyā babhūva ha || 15 ||
trayāṇāmapi lokānāṃ yāvadrāmasya darśanam |
śāpasyāntamupāgamya teṣāṃ darśanamāgatā || 16 ||
rāghavau tu tatastasyāḥ pādau jagṛhatustadā |
smarantī gautamavacaḥ pratijagrāha sā ca tau || 17 ||
pādyamarghyaṃ tathā''tithyaṃ cakāra susamāhitā |
pratijagrāha kākutstho vidhidṛṣṭena karmaṇā || 18 ||
puṣpavṛṣṭirmahatyāsīddevadundubhinisvanaiḥ |
gandharvāpsarasāṃ caiva mahānāsītsamāgamaḥ || 19 ||
sādhu sādhviti devāstāmahalyāṃ samapūjayan |
tapobalaviśuddhāṅgī gautamasya vaśānugām || 20 ||
gautamo'pi mahātejā ahalyāsahitassukhī |
rāmaṃ sampūjya vidhivattapastepe mahātapāḥ || 21 ||
rāmo'pi paramāṃ pūjāṃ gautamasya mahāmuneḥ |
sakāśādvidhivatprāpya jagāma mithilāṃ tataḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekonapañcāśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in