1.49 Balakanda - Ekonapanchasha Sargah

ॐ

1.49 ಬಾಲಕಾಣ್ಡ - ಏಕೋನಪಞ್ಚಾಶ ಸರ್ಗಃ

Valmiki Kannada

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಏಕೋನಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

ಅಫಲಸ್ತು ತತಶ್ಶಕ್ರೋ ದೇವಾನಗ್ನಿಪುರೋಗಮಾನ್ ।

ಅಬ್ರವೀತ್ತ್ರಸ್ತವದನಸ್ಸರ್ಷಿಸ್ಸಙ್ಘಾನ್ ಸಚಾರಣಾನ್ ॥ 1 ॥

ಕುರ್ವತಾ ತಪಸೋ ವಿಘ್ನಂ ಗೌತಮಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ ।

ಕ್ರೋಧಮುತ್ಪಾದ್ಯ ಹಿ ಮಯಾ ಸುರಕಾರ್ಯಮಿದಂ ಕೃತಮ್ ॥ 2 ॥

ಅಫಲೋಽಸ್ಮಿ ಕೃತಸ್ತೇನ ಕ್ರೋಧಾತ್ಸಾ ಚ ನಿರಾಕೃತಾ ।

ಶಾಪಮೋಕ್ಷೇಣ ಮಹತಾ ತಪೋಽಸ್ಯಾಪಹೃತಂ ಮಯಾ ॥ 3 ॥

ತಸ್ಮಾತ್ಸುರವರಾಸ್ಸರ್ವೇ ಸರ್ಷಿಸ್ಸಙ್ಘಾಸ್ಸಚಾರಣಾಃ ।

ಸುರಸಾಹ್ಯಕರಂ ಸರ್ವೇ ಸಫಲಂ ಕರ್ತುಮರ್ಹಥ ॥ 4 ॥

ಶತಕ್ರತೋರ್ವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ದೇವಾಸ್ಸಾಗ್ನಿಪುರೋಗಮಾಃ ।

ಪಿತೃದೇವಾನುಪೇತ್ಯಾಹು ಸ್ಸಹ ಸರ್ವೈರ್ಮರುದ್ಗಣೈಃ ॥ 5 ॥

ಅಯಂ ಮೇಷಸ್ಸವೃಷಣಶ್ಶಕ್ರೋ ಹ್ಯವೃಷಣಃ ಕೃತಃ ।

ಮೇಷಸ್ಯ ವೃಷಣೌ ಗೃಹ್ಯ ಶಕ್ರಾಯಾಽಶು ಪ್ರಯಚ್ಛಥ ॥ 6 ॥

ಅಫಲಸ್ತು ಕೃತೋ ಮೇಷಃ ಪರಾಂ ತುಷ್ಟಿಂ ಪ್ರದಾಸ್ಯತಿ ।

ಭವತಾಂ ಹರ್ಷಣಾರ್ಥಾಯ ಯೇ ಚ ದಾಸ್ಯನ್ತಿ ಮಾನವಾಃ ॥ 7 ॥

ಅಗ್ನೇಸ್ತು ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪಿತೃದೇವಾಸ್ಸಮಾಗತಾಃ ।

ಉತ್ಪಾಟ್ಯ ಮೇಷವೃಷಣೌ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷೇ ನ್ಯವೇಶಯನ್ ॥ 8 ॥

ತದಾ ಪ್ರಭೃತಿ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥ ಪಿತೃದೇವಾಸ್ಸಮಾಗತಾಃ ।

ಅಫಲಾನ್ ಭುಞ್ಜತೇ ಮೇಷಾನ್ ಫಲೈಸ್ತೇಷಾಮಯೋಜಯನ್ ॥ 9 ॥

ಇನ್ದ್ರಸ್ತು ಮೇಷವೃಷಣಸ್ತದಾಪ್ರಭೃತಿ ರಾಘವ ।

ಗೌತಮಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವೇನ ತಪಸಶ್ಚ ಮಹಾತ್ಮನಃ ॥ 10 ॥

ತದಾಗಚ್ಛ ಮಹಾತೇಜ ಆಶ್ರಮಂ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಣಃ ।

ತಾರಯೈನಾಂ ಮಹಾಭಾಗಾಮಹಲ್ಯಾಂ ದೇವರೂಪಿಣೀಮ್ ॥ 11 ॥

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರವಚಶ್ಶ್ರುತ್ವಾ ರಾಘವಸ್ಸಹಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ।

ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಂ ಪುರಸ್ಕೃತ್ಯ ತಮಾಶ್ರಮಮಥಾವಿಶತ್ ॥ 12 ॥

ದದರ್ಶ ಚ ಮಹಾಭಾಗಾಂ ತಪಸಾ ದ್ಯೋತಿತಪ್ರಭಾಮ್ ।

ಲೋಕೈರಪಿ ಸಮಾಗಮ್ಯ ದುರ್ನಿರೀಕ್ಷ್ಯಾಂ ಸುರಾಸುರೈಃ ॥ 13 ॥

ಪ್ರಯತ್ನಾನ್ನಿರ್ಮಿತಾಂ ಧಾತ್ರಾ ದಿವ್ಯಾಂ ಮಾಯಾಮಯೀಮಿವ ।

ಸ ತುಷಾರಾವೃತಾಂ ಸಾಭ್ರಾಂ ಪೂರ್ಣಚನ್ದ್ರಪ್ರಭಾಮಿವ ॥ 14 ॥

ಮಧ್ಯೇಂಽಭಸೋ ದುರಾಧರ್ಷಾಂ ದೀಪ್ತಾಂ ಸೂರ್ಯಪ್ರಭಾಮಿವ ।

ಸಾ ಹಿ ಗೌತಮವಾಕ್ಯೇನ ದುರ್ನಿರೀಕ್ಷ್ಯಾ ಬಭೂವ ಹ ॥ 15 ॥

ತ್ರಯಾಣಾಮಪಿ ಲೋಕಾನಾಂ ಯಾವದ್ರಾಮಸ್ಯ ದರ್ಶನಮ್ ।

ಶಾಪಸ್ಯಾನ್ತಮುಪಾಗಮ್ಯ ತೇಷಾಂ ದರ್ಶನಮಾಗತಾ ॥ 16 ॥

ರಾಘವೌ ತು ತತಸ್ತಸ್ಯಾಃ ಪಾದೌ ಜಗೃಹತುಸ್ತದಾ ।

ಸ್ಮರನ್ತೀ ಗೌತಮವಚಃ ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ಸಾ ಚ ತೌ ॥ 17 ॥

ಪಾದ್ಯಮರ್ಘ್ಯಂ ತಥಾಽಽತಿಥ್ಯಂ ಚಕಾರ ಸುಸಮಾಹಿತಾ ।

ಪ್ರತಿಜಗ್ರಾಹ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥೋ ವಿಧಿದೃಷ್ಟೇನ ಕರ್ಮಣಾ ॥ 18 ॥

ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿರ್ಮಹತ್ಯಾಸೀದ್ದೇವದುನ್ದುಭಿನಿಸ್ವನೈಃ ।

ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸಾಂ ಚೈವ ಮಹಾನಾಸೀತ್ಸಮಾಗಮಃ ॥ 19 ॥

ಸಾಧು ಸಾಧ್ವಿತಿ ದೇವಾಸ್ತಾಮಹಲ್ಯಾಂ ಸಮಪೂಜಯನ್ ।

ತಪೋಬಲವಿಶುದ್ಧಾಙ್ಗೀ ಗೌತಮಸ್ಯ ವಶಾನುಗಾಮ್ ॥ 20 ॥

ಗೌತಮೋಽಪಿ ಮಹಾತೇಜಾ ಅಹಲ್ಯಾಸಹಿತಸ್ಸುಖೀ ।

ರಾಮಂ ಸಮ್ಪೂಜ್ಯ ವಿಧಿವತ್ತಪಸ್ತೇಪೇ ಮಹಾತಪಾಃ ॥ 21 ॥

ರಾಮೋಽಪಿ ಪರಮಾಂ ಪೂಜಾಂ ಗೌತಮಸ್ಯ ಮಹಾಮುನೇಃ ।

ಸಕಾಶಾದ್ವಿಧಿವತ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ಜಗಾಮ ಮಿಥಿಲಾಂ ತತಃ ॥ 22 ॥

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಬಾಲಕಾಣ್ಡೇ ಏಕೋನಪಞ್ಚಾಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |

atha ekonapañcāśassargaḥ |

aphalastu tataśśakro devānagnipurogamān |

abravīttrastavadanassarṣissaṅghān sacāraṇān || 1 ||

kurvatā tapaso vighnaṃ gautamasya mahātmanaḥ |

krodhamutpādya hi mayā surakāryamidaṃ kṛtam || 2 ||

aphalo'smi kṛtastena krodhātsā ca nirākṛtā |

śāpamokṣeṇa mahatā tapo'syāpahṛtaṃ mayā || 3 ||

tasmātsuravarāssarve sarṣissaṅghāssacāraṇāḥ |

surasāhyakaraṃ sarve saphalaṃ kartumarhatha || 4 ||

śatakratorvacaśśrutvā devāssāgnipurogamāḥ |

pitṛdevānupetyāhu ssaha sarvairmarudgaṇaiḥ || 5 ||

ayaṃ meṣassavṛṣaṇaśśakro hyavṛṣaṇaḥ kṛtaḥ |

meṣasya vṛṣaṇau gṛhya śakrāyā'śu prayacchatha || 6 ||

aphalastu kṛto meṣaḥ parāṃ tuṣṭiṃ pradāsyati |

bhavatāṃ harṣaṇārthāya ye ca dāsyanti mānavāḥ || 7 ||

agnestu vacanaṃ śrutvā pitṛdevāssamāgatāḥ |

utpāṭya meṣavṛṣaṇau sahasrākṣe nyaveśayan || 8 ||

tadā prabhṛti kākutstha pitṛdevāssamāgatāḥ |

aphalān bhuñjate meṣān phalaisteṣāmayojayan || 9 ||

indrastu meṣavṛṣaṇastadāprabhṛti rāghava |

gautamasya prabhāvena tapasaśca mahātmanaḥ || 10 ||

tadāgaccha mahāteja āśramaṃ puṇyakarmaṇaḥ |

tārayaināṃ mahābhāgāmahalyāṃ devarūpiṇīm || 11 ||

viśvāmitravacaśśrutvā rāghavassahalakṣmaṇaḥ |

viśvāmitraṃ puraskṛtya tamāśramamathāviśat || 12 ||

dadarśa ca mahābhāgāṃ tapasā dyotitaprabhām |

lokairapi samāgamya durnirīkṣyāṃ surāsuraiḥ || 13 ||

prayatnānnirmitāṃ dhātrā divyāṃ māyāmayīmiva |

sa tuṣārāvṛtāṃ sābhrāṃ pūrṇacandraprabhāmiva || 14 ||

madhyeṃ'bhaso durādharṣāṃ dīptāṃ sūryaprabhāmiva |

sā hi gautamavākyena durnirīkṣyā babhūva ha || 15 ||

trayāṇāmapi lokānāṃ yāvadrāmasya darśanam |

śāpasyāntamupāgamya teṣāṃ darśanamāgatā || 16 ||

rāghavau tu tatastasyāḥ pādau jagṛhatustadā |

smarantī gautamavacaḥ pratijagrāha sā ca tau || 17 ||

pādyamarghyaṃ tathā''tithyaṃ cakāra susamāhitā |

pratijagrāha kākutstho vidhidṛṣṭena karmaṇā || 18 ||

puṣpavṛṣṭirmahatyāsīddevadundubhinisvanaiḥ |

gandharvāpsarasāṃ caiva mahānāsītsamāgamaḥ || 19 ||

sādhu sādhviti devāstāmahalyāṃ samapūjayan |

tapobalaviśuddhāṅgī gautamasya vaśānugām || 20 ||

gautamo'pi mahātejā ahalyāsahitassukhī |

rāmaṃ sampūjya vidhivattapastepe mahātapāḥ || 21 ||

rāmo'pi paramāṃ pūjāṃ gautamasya mahāmuneḥ |

sakāśādvidhivatprāpya jagāma mithilāṃ tataḥ || 22 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe ekonapañcāśassargaḥ ||