1.7 ਬਾਲਕਾਣ੍ਡ - ਸਪ੍ਤਮ ਸਰ੍ਗਃ

1.7 Balakanda - Saptama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Gurmukhi script
📄 Download PDF
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸਪ੍ਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
. ਤਸ੍ਯਾਮਾਤ੍ਯਾ ਗੁਣੈਰਾਸਨ੍ਨਿਕ੍ष੍ਵਾਕੋਸ੍ਤੁ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚੇਙ੍ਗਿਤਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਹਿਤੇ ਰਤਾਃ ॥ 1 ॥
ਅष੍ਟੌ ਬਭੂਵੁਰ੍ਵੀਰਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਮਾਤ੍ਯਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਃ ।
ਸ਼ੁਚਯਸ਼੍ਚਾਨੁਰਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਰਾਜਕृਤ੍ਯੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ॥ 2 ॥
ਧृष੍ਟਿਰ੍ਜਯਨ੍ਤੋ ਵਿਜਯਸ੍ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥੋ ਹ੍ਯਰ੍ਥਸਾਧਕਃ ।
ਅਸ਼ੋਕੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪਾਲਸ਼੍ਚ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚਾष੍ਟਮੋऽਭਵਤ੍ ॥ 3 ॥
ऋਤ੍ਵਿਜੌ ਦ੍ਵਾਵਭਿਮਤੌ ਤਸ੍ਯਾऽऽਸ੍ਤਾਮृषਿਸਤ੍ਤਮੌ ।
ਵਸਿष੍ਠੋ ਵਾਮਦੇਵਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ਼੍ਚ ਤਥਾਪਰੇ ॥ 4 ॥
ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਨੀਤਾ ਹ੍ਰੀਮਨ੍ਤਃ ਕੁਸ਼ਲਾ ਨਿਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ ।
ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ਼੍ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਾ ਦृਢਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ॥ 5 ॥
ਕੀਰ੍ਤਿਮਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਣਿਹਿਤਾਃ ਯਥਾਵਚਨਕਾਰਿਣਃ ।
ਤੇਜਃ ਕ੍षਮਾਯਸ਼ਃਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸ੍ਮਿਤਪੂਰ੍ਵਾਭਿਭਾषਿਣਃ ॥ 6 ॥
ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਕਾਮਾਰ੍ਥਹੇਤੋਰ੍ਵਾ ਨ ਬ੍ਰੂਯੁਰਨृਤਂ ਵਚਃ ।
ਤੇषਾਮਵਿਦਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਵੇषੁ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਰੇषੁ ਵਾ ।
ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਕृਤਂ ਵਾਪਿ ਚਾਰੇਣਾਪਿ ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍ ॥ 7 ॥
ਕੁਸ਼ਲਾ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇषੁ ਸੌਹृਦੇषੁ ਪਰੀਕ੍षਿਤਾਃ ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਂ ਤੁ ਤੇ ਦਣ੍ਡਂ ਧਾਰਯੇਯੁਸ੍ਸੁਤੇष੍ਵਪਿ ॥ 8 ॥
ਕੋਸ਼ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੇ ਯੁਕ੍ਤਾ ਬਲਸ੍ਯ ਚ ਪਰਿਗ੍ਰਹੇ ।
ਅਹਿਤਂ ਚਾਪਿ ਪੁਰੁषਂ ਨ ਵਿਹਿਂਸ੍ਯੁਰਦੂषਕਮ੍ ॥ 9 ॥
ਵੀਰਾਸ਼੍ਚ ਨਿਯਤੋਤ੍ਸਾਹਾ ਰਾਜਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਨੁष੍ਠਿਤਾਃ ।
ਸ਼ੁਚੀਨਾਂ ਰਕ੍षਿਤਾਰਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿषਯਵਾਸਿਨਾਮ੍ ॥ 10 ॥
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕ੍षਤ੍ਰਮਹਿਂਸਨ੍ਤਸ੍ਤੇ ਕੋਸ਼ਂ ਸਮਪੂਰਯਨ੍ ।
ਸੁਤੀਕ੍ष੍ਣਦਣ੍ਡਾਸ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਬਲਾਬਲਮ੍ ॥ 11 ॥
ਸ਼ੁਚੀਨਾਮੇਕਬੁਦ੍ਧੀਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਜਾਨਤਾਮ੍ ।
ਨਾਸੀਤ੍ਪੁਰੇ ਵਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਵਾ ਮृषਾਵਾਦੀ ਨਰਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ॥ 12 ॥
ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨ ਦੁष੍ਟਸ੍ਤਤ੍ਰਾਸੀਤ੍ਪਰਦਾਰਰਤੋ ਨਰਃ ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵਾਸੀਦ੍ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਪੁਰਵਰਂ ਚ ਤਤ੍ ॥ 13 ॥
ਸੁਵਾਸਸਸ੍ਸੁਵੇषਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਸ਼ੀਲਿਨਃ ।
ਹਿਤਾਰ੍ਥਂ ਚ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਜਾਗ੍ਰਤੋ ਨਯਚਕ੍षੁषਾ ॥ 14 ॥
ਗੁਰੋਰ੍ਗੁਣਗृਹੀਤਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਾਸ਼੍ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮੇ ।
ਵਿਦੇਸ਼ੇष੍ਵਪਿ ਵਿਜ੍ਞਾਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵਤੋ ਬੁਦ੍ਧਿਨਿਸ਼੍ਚਯਾਤ੍ ॥ 15 ॥
ਸਨ੍ਧਿਵਿਗ੍ਰਹਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਃ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਸਮ੍ਪਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ॥ 16 ॥
ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਂਵਰਣੇ ਸ਼ਕ੍ਤਾਸ਼੍ਸ਼੍ਲਕ੍ष੍ਣਾਸ੍ਸੂਕ੍ष੍ਮਾਸੁ ਬੁਦ੍ਧਿषੁ ।
ਨੀਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ੇषਜ੍ਞਾਸ੍ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨਃ ॥ 17 ॥
ਈਦृਸ਼ੈਸ੍ਤੈਰਮਾਤ੍ਯੈਸ੍ਤੁ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋऽਨਘਃ ।
ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਗੁਣੋਪੇਤੈਰਨ੍ਵਸ਼ਾਸਦ੍ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍ ॥ 18 ॥
ਅਵੇਕ੍षਮਾਣਸ਼੍ਚਾਰੇਣ ਪ੍ਰਜਾ ਧਰ੍ਮੇਣ ਰਞ੍ਜਯਨ੍ ।
ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਾਲਨਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਧਰ੍ਮਾਨ੍ਪਰਿਵਰ੍ਜਯਨ੍ ॥ 19 ॥
ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਦਾਨ੍ਯਸ੍ਸਤ੍ਯਸਙ੍ਗਰਃ ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਸ਼੍ਸ਼ਸ਼ਾਸ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ ॥ 20 ॥
ਨਾਧ੍ਯਗਚ੍ਛਦ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਵਾ ਤੁਲ੍ਯਂ ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਮਿਤ੍ਰਵਾਨ੍ਨਤਸਾਮਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਾਪਹਤਕਣ੍ਟਕਃ ॥ 21 ॥
ਸ ਸ਼ਸ਼ਾਸ ਜਗਦ੍ਰਾਜਾ ਦਿਵਂ ਦੇਵਪਤਿਰ੍ਯਥਾ ।
ਤੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਹਿਤੇ ਨਿਯੁਕ੍ਤੈ ਰ੍ਵृਤੋऽਨੁਰਕ੍ਤੈਃ ਕੁਸ਼ਲੈਸ੍ਸਮਰ੍ਥੈਃ ।
ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵੋ ਦੀਪ੍ਤਿਮਵਾਪ ਯੁਕ੍ਤ ਸ੍ਤੇਜੋਮਯੈਰ੍ਗੋਭਿਰਿਵੋਦਿਤੋऽਰ੍ਕਃ ॥ 22 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptamassargaḥ |
. tasyāmātyā guṇairāsannikṣvākostu mahātmanaḥ |
mantrajñāśceṅgitajñāśca nityaṃ priyahite ratāḥ || 1 ||
aṣṭau babhūvurvīrasya tasyāmātyā yaśasvinaḥ |
śucayaścānuraktāśca rājakṛtyeṣu nityaśaḥ || 2 ||
dhṛṣṭirjayanto vijayassiddhārtho hyarthasādhakaḥ |
aśoko mantrapālaśca sumantraścāṣṭamo'bhavat || 3 ||
ṛtvijau dvāvabhimatau tasyā''stāmṛṣisattamau |
vasiṣṭho vāmadevaśca mantriṇaśca tathāpare || 4 ||
vidyāvinītā hrīmantaḥ kuśalā niyatendriyāḥ |
śrīmantaśca mahātmānaśśāstrajñā dṛḍhavikramāḥ || 5 ||
kīrtimantaḥ praṇihitāḥ yathāvacanakāriṇaḥ |
tejaḥ kṣamāyaśaḥprāptā smitapūrvābhibhāṣiṇaḥ || 6 ||
krodhātkāmārthahetorvā na brūyuranṛtaṃ vacaḥ |
teṣāmaviditaṃ kiñcitsveṣu nāsti pareṣu vā |
kriyamāṇaṃ kṛtaṃ vāpi cāreṇāpi cikīrṣitam || 7 ||
kuśalā vyavahāreṣu sauhṛdeṣu parīkṣitāḥ |
prāptakālaṃ tu te daṇḍaṃ dhārayeyussuteṣvapi || 8 ||
kośasaṅgrahaṇe yuktā balasya ca parigrahe |
ahitaṃ cāpi puruṣaṃ na vihiṃsyuradūṣakam || 9 ||
vīrāśca niyatotsāhā rājaśāstramanuṣṭhitāḥ |
śucīnāṃ rakṣitāraśca nityaṃ viṣayavāsinām || 10 ||
brahma kṣatramahiṃsantaste kośaṃ samapūrayan |
sutīkṣṇadaṇḍāssamprekṣya puruṣasya balābalam || 11 ||
śucīnāmekabuddhīnāṃ sarveṣāṃ samprajānatām |
nāsītpure vā rāṣṭre vā mṛṣāvādī naraḥ kvacit || 12 ||
kaścinna duṣṭastatrāsītparadārarato naraḥ |
praśāntaṃ sarvamevāsīdrāṣṭraṃ puravaraṃ ca tat || 13 ||
suvāsasassuveṣāśca te ca sarve suśīlinaḥ |
hitārthaṃ ca narendrasya jāgrato nayacakṣuṣā || 14 ||
gurorguṇagṛhītāśca prakhyātāśca parākrame |
videśeṣvapi vijñātāssarvato buddhiniścayāt || 15 ||
sandhivigrahatattvajñāḥ prakṛtyā sampadānvitāḥ || 16 ||
mantrasaṃvaraṇe śaktāśślakṣṇāssūkṣmāsu buddhiṣu |
nītiśāstraviśeṣajñāssatataṃ priyavādinaḥ || 17 ||
īdṛśaistairamātyaistu rājā daśaratho'naghaḥ |
upapanno guṇopetairanvaśāsadvasundharām || 18 ||
avekṣamāṇaścāreṇa prajā dharmeṇa rañjayan |
prajānāṃ pālanaṃ kurvannadharmānparivarjayan || 19 ||
viśrutastriṣu lokeṣu vadānyassatyasaṅgaraḥ |
sa tatra puruṣavyāghraśśaśāsa pṛthivīmimām || 20 ||
nādhyagacchadviśiṣṭaṃ vā tulyaṃ vā śatrumātmanaḥ |
mitravānnatasāmantaḥ pratāpahatakaṇṭakaḥ || 21 ||
sa śaśāsa jagadrājā divaṃ devapatiryathā |
tairmantribhirmantrahite niyuktai rvṛto'nuraktaiḥ kuśalaissamarthaiḥ |
sa pārthivo dīptimavāpa yukta stejomayairgobhirivodito'rkaḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ सप्तमस्सर्गः ।
. तस्यामात्या गुणैरासन्निक्ष्वाकोस्तु महात्मनः ।
मन्त्रज्ञाश्चेङ्गितज्ञाश्च नित्यं प्रियहिते रताः ॥ 1 ॥
अष्टौ बभूवुर्वीरस्य तस्यामात्या यशस्विनः ।
शुचयश्चानुरक्ताश्च राजकृत्येषु नित्यशः ॥ 2 ॥
धृष्टिर्जयन्तो विजयस्सिद्धार्थो ह्यर्थसाधकः ।
अशोको मन्त्रपालश्च सुमन्त्रश्चाष्टमोऽभवत् ॥ 3 ॥
ऋत्विजौ द्वावभिमतौ तस्याऽऽस्तामृषिसत्तमौ ।
वसिष्ठो वामदेवश्च मन्त्रिणश्च तथापरे ॥ 4 ॥
विद्याविनीता ह्रीमन्तः कुशला नियतेन्द्रियाः ।
श्रीमन्तश्च महात्मानश्शास्त्रज्ञा दृढविक्रमाः ॥ 5 ॥
कीर्तिमन्तः प्रणिहिताः यथावचनकारिणः ।
तेजः क्षमायशःप्राप्ता स्मितपूर्वाभिभाषिणः ॥ 6 ॥
क्रोधात्कामार्थहेतोर्वा न ब्रूयुरनृतं वचः ।
तेषामविदितं किञ्चित्स्वेषु नास्ति परेषु वा ।
क्रियमाणं कृतं वापि चारेणापि चिकीर्षितम् ॥ 7 ॥
कुशला व्यवहारेषु सौहृदेषु परीक्षिताः ।
प्राप्तकालं तु ते दण्डं धारयेयुस्सुतेष्वपि ॥ 8 ॥
कोशसङ्ग्रहणे युक्ता बलस्य च परिग्रहे ।
अहितं चापि पुरुषं न विहिंस्युरदूषकम् ॥ 9 ॥
वीराश्च नियतोत्साहा राजशास्त्रमनुष्ठिताः ।
शुचीनां रक्षितारश्च नित्यं विषयवासिनाम् ॥ 10 ॥
ब्रह्म क्षत्रमहिंसन्तस्ते कोशं समपूरयन् ।
सुतीक्ष्णदण्डास्सम्प्रेक्ष्य पुरुषस्य बलाबलम् ॥ 11 ॥
शुचीनामेकबुद्धीनां सर्वेषां सम्प्रजानताम् ।
नासीत्पुरे वा राष्ट्रे वा मृषावादी नरः क्वचित् ॥ 12 ॥
कश्चिन्न दुष्टस्तत्रासीत्परदाररतो नरः ।
प्रशान्तं सर्वमेवासीद्राष्ट्रं पुरवरं च तत् ॥ 13 ॥
सुवाससस्सुवेषाश्च ते च सर्वे सुशीलिनः ।
हितार्थं च नरेन्द्रस्य जाग्रतो नयचक्षुषा ॥ 14 ॥
गुरोर्गुणगृहीताश्च प्रख्याताश्च पराक्रमे ।
विदेशेष्वपि विज्ञातास्सर्वतो बुद्धिनिश्चयात् ॥ 15 ॥
सन्धिविग्रहतत्त्वज्ञाः प्रकृत्या सम्पदान्विताः ॥ 16 ॥
मन्त्रसंवरणे शक्ताश्श्लक्ष्णास्सूक्ष्मासु बुद्धिषु ।
नीतिशास्त्रविशेषज्ञास्सततं प्रियवादिनः ॥ 17 ॥
ईदृशैस्तैरमात्यैस्तु राजा दशरथोऽनघः ।
उपपन्नो गुणोपेतैरन्वशासद्वसुन्धराम् ॥ 18 ॥
अवेक्षमाणश्चारेण प्रजा धर्मेण रञ्जयन् ।
प्रजानां पालनं कुर्वन्नधर्मान्परिवर्जयन् ॥ 19 ॥
विश्रुतस्त्रिषु लोकेषु वदान्यस्सत्यसङ्गरः ।
स तत्र पुरुषव्याघ्रश्शशास पृथिवीमिमाम् ॥ 20 ॥
नाध्यगच्छद्विशिष्टं वा तुल्यं वा शत्रुमात्मनः ।
मित्रवान्नतसामन्तः प्रतापहतकण्टकः ॥ 21 ॥
स शशास जगद्राजा दिवं देवपतिर्यथा ।
तैर्मन्त्रिभिर्मन्त्रहिते नियुक्तै र्वृतोऽनुरक्तैः कुशलैस्समर्थैः ।
स पार्थिवो दीप्तिमवाप युक्त स्तेजोमयैर्गोभिरिवोदितोऽर्कः ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे सप्तमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptamassargaḥ |
. tasyāmātyā guṇairāsannikṣvākostu mahātmanaḥ |
mantrajñāśceṅgitajñāśca nityaṃ priyahite ratāḥ || 1 ||
aṣṭau babhūvurvīrasya tasyāmātyā yaśasvinaḥ |
śucayaścānuraktāśca rājakṛtyeṣu nityaśaḥ || 2 ||
dhṛṣṭirjayanto vijayassiddhārtho hyarthasādhakaḥ |
aśoko mantrapālaśca sumantraścāṣṭamo'bhavat || 3 ||
ṛtvijau dvāvabhimatau tasyā''stāmṛṣisattamau |
vasiṣṭho vāmadevaśca mantriṇaśca tathāpare || 4 ||
vidyāvinītā hrīmantaḥ kuśalā niyatendriyāḥ |
śrīmantaśca mahātmānaśśāstrajñā dṛḍhavikramāḥ || 5 ||
kīrtimantaḥ praṇihitāḥ yathāvacanakāriṇaḥ |
tejaḥ kṣamāyaśaḥprāptā smitapūrvābhibhāṣiṇaḥ || 6 ||
krodhātkāmārthahetorvā na brūyuranṛtaṃ vacaḥ |
teṣāmaviditaṃ kiñcitsveṣu nāsti pareṣu vā |
kriyamāṇaṃ kṛtaṃ vāpi cāreṇāpi cikīrṣitam || 7 ||
kuśalā vyavahāreṣu sauhṛdeṣu parīkṣitāḥ |
prāptakālaṃ tu te daṇḍaṃ dhārayeyussuteṣvapi || 8 ||
kośasaṅgrahaṇe yuktā balasya ca parigrahe |
ahitaṃ cāpi puruṣaṃ na vihiṃsyuradūṣakam || 9 ||
vīrāśca niyatotsāhā rājaśāstramanuṣṭhitāḥ |
śucīnāṃ rakṣitāraśca nityaṃ viṣayavāsinām || 10 ||
brahma kṣatramahiṃsantaste kośaṃ samapūrayan |
sutīkṣṇadaṇḍāssamprekṣya puruṣasya balābalam || 11 ||
śucīnāmekabuddhīnāṃ sarveṣāṃ samprajānatām |
nāsītpure vā rāṣṭre vā mṛṣāvādī naraḥ kvacit || 12 ||
kaścinna duṣṭastatrāsītparadārarato naraḥ |
praśāntaṃ sarvamevāsīdrāṣṭraṃ puravaraṃ ca tat || 13 ||
suvāsasassuveṣāśca te ca sarve suśīlinaḥ |
hitārthaṃ ca narendrasya jāgrato nayacakṣuṣā || 14 ||
gurorguṇagṛhītāśca prakhyātāśca parākrame |
videśeṣvapi vijñātāssarvato buddhiniścayāt || 15 ||
sandhivigrahatattvajñāḥ prakṛtyā sampadānvitāḥ || 16 ||
mantrasaṃvaraṇe śaktāśślakṣṇāssūkṣmāsu buddhiṣu |
nītiśāstraviśeṣajñāssatataṃ priyavādinaḥ || 17 ||
īdṛśaistairamātyaistu rājā daśaratho'naghaḥ |
upapanno guṇopetairanvaśāsadvasundharām || 18 ||
avekṣamāṇaścāreṇa prajā dharmeṇa rañjayan |
prajānāṃ pālanaṃ kurvannadharmānparivarjayan || 19 ||
viśrutastriṣu lokeṣu vadānyassatyasaṅgaraḥ |
sa tatra puruṣavyāghraśśaśāsa pṛthivīmimām || 20 ||
nādhyagacchadviśiṣṭaṃ vā tulyaṃ vā śatrumātmanaḥ |
mitravānnatasāmantaḥ pratāpahatakaṇṭakaḥ || 21 ||
sa śaśāsa jagadrājā divaṃ devapatiryathā |
tairmantribhirmantrahite niyuktai rvṛto'nuraktaiḥ kuśalaissamarthaiḥ |
sa pārthivo dīptimavāpa yukta stejomayairgobhirivodito'rkaḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in