📄 Save this Stotram as PDF Click the button to open the Save dialog
How to save: 1 Click "Save as PDF" → 2 A dialog opens → 3 Choose "Save as PDF" as printer → 4 Click Save
ॐ
1.7 ਬਾਲਕਾਣ੍ਡ - ਸਪ੍ਤਮ ਸਰ੍ਗਃ
1.7 Balakanda - Saptama Sargah
Valmiki Gurmukhi
ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਸਪ੍ਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
. ਤਸ੍ਯਾਮਾਤ੍ਯਾ ਗੁਣੈਰਾਸਨ੍ਨਿਕ੍ष੍ਵਾਕੋਸ੍ਤੁ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚੇਙ੍ਗਿਤਜ੍ਞਾਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪ੍ਰਿਯਹਿਤੇ ਰਤਾਃ ॥ 1 ॥
ਅष੍ਟੌ ਬਭੂਵੁਰ੍ਵੀਰਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯਾਮਾਤ੍ਯਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਃ ।
ਸ਼ੁਚਯਸ਼੍ਚਾਨੁਰਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚ ਰਾਜਕृਤ੍ਯੇषੁ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ ॥ 2 ॥
ਧृष੍ਟਿਰ੍ਜਯਨ੍ਤੋ ਵਿਜਯਸ੍ਸਿਦ੍ਧਾਰ੍ਥੋ ਹ੍ਯਰ੍ਥਸਾਧਕਃ ।
ਅਸ਼ੋਕੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪਾਲਸ਼੍ਚ ਸੁਮਨ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚਾष੍ਟਮੋऽਭਵਤ੍ ॥ 3 ॥
ऋਤ੍ਵਿਜੌ ਦ੍ਵਾਵਭਿਮਤੌ ਤਸ੍ਯਾऽऽਸ੍ਤਾਮृषਿਸਤ੍ਤਮੌ ।
ਵਸਿष੍ਠੋ ਵਾਮਦੇਵਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ਼੍ਚ ਤਥਾਪਰੇ ॥ 4 ॥
ਵਿਦ੍ਯਾਵਿਨੀਤਾ ਹ੍ਰੀਮਨ੍ਤਃ ਕੁਸ਼ਲਾ ਨਿਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ ।
ਸ਼੍ਰੀਮਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਸ਼੍ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਜ੍ਞਾ ਦृਢਵਿਕ੍ਰਮਾਃ ॥ 5 ॥
ਕੀਰ੍ਤਿਮਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਣਿਹਿਤਾਃ ਯਥਾਵਚਨਕਾਰਿਣਃ ।
ਤੇਜਃ ਕ੍षਮਾਯਸ਼ਃਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਸ੍ਮਿਤਪੂਰ੍ਵਾਭਿਭਾषਿਣਃ ॥ 6 ॥
ਕ੍ਰੋਧਾਤ੍ਕਾਮਾਰ੍ਥਹੇਤੋਰ੍ਵਾ ਨ ਬ੍ਰੂਯੁਰਨृਤਂ ਵਚਃ ।
ਤੇषਾਮਵਿਦਿਤਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸ੍ਵੇषੁ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਰੇषੁ ਵਾ ।
ਕ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਕृਤਂ ਵਾਪਿ ਚਾਰੇਣਾਪਿ ਚਿਕੀਰ੍षਿਤਮ੍ ॥ 7 ॥
ਕੁਸ਼ਲਾ ਵ੍ਯਵਹਾਰੇषੁ ਸੌਹृਦੇषੁ ਪਰੀਕ੍षਿਤਾਃ ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਂ ਤੁ ਤੇ ਦਣ੍ਡਂ ਧਾਰਯੇਯੁਸ੍ਸੁਤੇष੍ਵਪਿ ॥ 8 ॥
ਕੋਸ਼ਸਙ੍ਗ੍ਰਹਣੇ ਯੁਕ੍ਤਾ ਬਲਸ੍ਯ ਚ ਪਰਿਗ੍ਰਹੇ ।
ਅਹਿਤਂ ਚਾਪਿ ਪੁਰੁषਂ ਨ ਵਿਹਿਂਸ੍ਯੁਰਦੂषਕਮ੍ ॥ 9 ॥
ਵੀਰਾਸ਼੍ਚ ਨਿਯਤੋਤ੍ਸਾਹਾ ਰਾਜਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਮਨੁष੍ਠਿਤਾਃ ।
ਸ਼ੁਚੀਨਾਂ ਰਕ੍षਿਤਾਰਸ਼੍ਚ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿषਯਵਾਸਿਨਾਮ੍ ॥ 10 ॥
ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕ੍षਤ੍ਰਮਹਿਂਸਨ੍ਤਸ੍ਤੇ ਕੋਸ਼ਂ ਸਮਪੂਰਯਨ੍ ।
ਸੁਤੀਕ੍ष੍ਣਦਣ੍ਡਾਸ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰੇਕ੍ष੍ਯ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਬਲਾਬਲਮ੍ ॥ 11 ॥
ਸ਼ੁਚੀਨਾਮੇਕਬੁਦ੍ਧੀਨਾਂ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਜਾਨਤਾਮ੍ ।
ਨਾਸੀਤ੍ਪੁਰੇ ਵਾ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਵਾ ਮृषਾਵਾਦੀ ਨਰਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ॥ 12 ॥
ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨ ਦੁष੍ਟਸ੍ਤਤ੍ਰਾਸੀਤ੍ਪਰਦਾਰਰਤੋ ਨਰਃ ।
ਪ੍ਰਸ਼ਾਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਮੇਵਾਸੀਦ੍ਰਾष੍ਟ੍ਰਂ ਪੁਰਵਰਂ ਚ ਤਤ੍ ॥ 13 ॥
ਸੁਵਾਸਸਸ੍ਸੁਵੇषਾਸ਼੍ਚ ਤੇ ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਸੁਸ਼ੀਲਿਨਃ ।
ਹਿਤਾਰ੍ਥਂ ਚ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਜਾਗ੍ਰਤੋ ਨਯਚਕ੍षੁषਾ ॥ 14 ॥
ਗੁਰੋਰ੍ਗੁਣਗृਹੀਤਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਾਸ਼੍ਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮੇ ।
ਵਿਦੇਸ਼ੇष੍ਵਪਿ ਵਿਜ੍ਞਾਤਾਸ੍ਸਰ੍ਵਤੋ ਬੁਦ੍ਧਿਨਿਸ਼੍ਚਯਾਤ੍ ॥ 15 ॥
ਸਨ੍ਧਿਵਿਗ੍ਰਹਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾਃ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਸਮ੍ਪਦਾਨ੍ਵਿਤਾਃ ॥ 16 ॥
ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਂਵਰਣੇ ਸ਼ਕ੍ਤਾਸ਼੍ਸ਼੍ਲਕ੍ष੍ਣਾਸ੍ਸੂਕ੍ष੍ਮਾਸੁ ਬੁਦ੍ਧਿषੁ ।
ਨੀਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਿਸ਼ੇषਜ੍ਞਾਸ੍ਸਤਤਂ ਪ੍ਰਿਯਵਾਦਿਨਃ ॥ 17 ॥
ਈਦृਸ਼ੈਸ੍ਤੈਰਮਾਤ੍ਯੈਸ੍ਤੁ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥੋऽਨਘਃ ।
ਉਪਪਨ੍ਨੋ ਗੁਣੋਪੇਤੈਰਨ੍ਵਸ਼ਾਸਦ੍ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍ ॥ 18 ॥
ਅਵੇਕ੍षਮਾਣਸ਼੍ਚਾਰੇਣ ਪ੍ਰਜਾ ਧਰ੍ਮੇਣ ਰਞ੍ਜਯਨ੍ ।
ਪ੍ਰਜਾਨਾਂ ਪਾਲਨਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਨਧਰ੍ਮਾਨ੍ਪਰਿਵਰ੍ਜਯਨ੍ ॥ 19 ॥
ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਸ੍ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਦਾਨ੍ਯਸ੍ਸਤ੍ਯਸਙ੍ਗਰਃ ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਪੁਰੁषਵ੍ਯਾਘ੍ਰਸ਼੍ਸ਼ਸ਼ਾਸ ਪृਥਿਵੀਮਿਮਾਮ੍ ॥ 20 ॥
ਨਾਧ੍ਯਗਚ੍ਛਦ੍ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਂ ਵਾ ਤੁਲ੍ਯਂ ਵਾ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਾਤ੍ਮਨਃ ।
ਮਿਤ੍ਰਵਾਨ੍ਨਤਸਾਮਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਤਾਪਹਤਕਣ੍ਟਕਃ ॥ 21 ॥
ਸ ਸ਼ਸ਼ਾਸ ਜਗਦ੍ਰਾਜਾ ਦਿਵਂ ਦੇਵਪਤਿਰ੍ਯਥਾ ।
ਤੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਭਿਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਹਿਤੇ ਨਿਯੁਕ੍ਤੈ ਰ੍ਵृਤੋऽਨੁਰਕ੍ਤੈਃ ਕੁਸ਼ਲੈਸ੍ਸਮਰ੍ਥੈਃ ।
ਸ ਪਾਰ੍ਥਿਵੋ ਦੀਪ੍ਤਿਮਵਾਪ ਯੁਕ੍ਤ ਸ੍ਤੇਜੋਮਯੈਰ੍ਗੋਭਿਰਿਵੋਦਿਤੋऽਰ੍ਕਃ ॥ 22 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਮਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha saptamassargaḥ |
. tasyāmātyā guṇairāsannikṣvākostu mahātmanaḥ |
mantrajñāśceṅgitajñāśca nityaṃ priyahite ratāḥ || 1 ||
aṣṭau babhūvurvīrasya tasyāmātyā yaśasvinaḥ |
śucayaścānuraktāśca rājakṛtyeṣu nityaśaḥ || 2 ||
dhṛṣṭirjayanto vijayassiddhārtho hyarthasādhakaḥ |
aśoko mantrapālaśca sumantraścāṣṭamo'bhavat || 3 ||
ṛtvijau dvāvabhimatau tasyā''stāmṛṣisattamau |
vasiṣṭho vāmadevaśca mantriṇaśca tathāpare || 4 ||
vidyāvinītā hrīmantaḥ kuśalā niyatendriyāḥ |
śrīmantaśca mahātmānaśśāstrajñā dṛḍhavikramāḥ || 5 ||
kīrtimantaḥ praṇihitāḥ yathāvacanakāriṇaḥ |
tejaḥ kṣamāyaśaḥprāptā smitapūrvābhibhāṣiṇaḥ || 6 ||
krodhātkāmārthahetorvā na brūyuranṛtaṃ vacaḥ |
teṣāmaviditaṃ kiñcitsveṣu nāsti pareṣu vā |
kriyamāṇaṃ kṛtaṃ vāpi cāreṇāpi cikīrṣitam || 7 ||
kuśalā vyavahāreṣu sauhṛdeṣu parīkṣitāḥ |
prāptakālaṃ tu te daṇḍaṃ dhārayeyussuteṣvapi || 8 ||
kośasaṅgrahaṇe yuktā balasya ca parigrahe |
ahitaṃ cāpi puruṣaṃ na vihiṃsyuradūṣakam || 9 ||
vīrāśca niyatotsāhā rājaśāstramanuṣṭhitāḥ |
śucīnāṃ rakṣitāraśca nityaṃ viṣayavāsinām || 10 ||
brahma kṣatramahiṃsantaste kośaṃ samapūrayan |
sutīkṣṇadaṇḍāssamprekṣya puruṣasya balābalam || 11 ||
śucīnāmekabuddhīnāṃ sarveṣāṃ samprajānatām |
nāsītpure vā rāṣṭre vā mṛṣāvādī naraḥ kvacit || 12 ||
kaścinna duṣṭastatrāsītparadārarato naraḥ |
praśāntaṃ sarvamevāsīdrāṣṭraṃ puravaraṃ ca tat || 13 ||
suvāsasassuveṣāśca te ca sarve suśīlinaḥ |
hitārthaṃ ca narendrasya jāgrato nayacakṣuṣā || 14 ||
gurorguṇagṛhītāśca prakhyātāśca parākrame |
videśeṣvapi vijñātāssarvato buddhiniścayāt || 15 ||
sandhivigrahatattvajñāḥ prakṛtyā sampadānvitāḥ || 16 ||
mantrasaṃvaraṇe śaktāśślakṣṇāssūkṣmāsu buddhiṣu |
nītiśāstraviśeṣajñāssatataṃ priyavādinaḥ || 17 ||
īdṛśaistairamātyaistu rājā daśaratho'naghaḥ |
upapanno guṇopetairanvaśāsadvasundharām || 18 ||
avekṣamāṇaścāreṇa prajā dharmeṇa rañjayan |
prajānāṃ pālanaṃ kurvannadharmānparivarjayan || 19 ||
viśrutastriṣu lokeṣu vadānyassatyasaṅgaraḥ |
sa tatra puruṣavyāghraśśaśāsa pṛthivīmimām || 20 ||
nādhyagacchadviśiṣṭaṃ vā tulyaṃ vā śatrumātmanaḥ |
mitravānnatasāmantaḥ pratāpahatakaṇṭakaḥ || 21 ||
sa śaśāsa jagadrājā divaṃ devapatiryathā |
tairmantribhirmantrahite niyuktai rvṛto'nuraktaiḥ kuśalaissamarthaiḥ |
sa pārthivo dīptimavāpa yukta stejomayairgobhirivodito'rkaḥ || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe saptamassargaḥ ||
InfoLyter.in — Sacred Vedic Knowledge Portal · Free forever