ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਰਾਮਾਯਣੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡਮ੍ ।
ਅਥ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ।
ਅਥ ਤਸ੍ਯਾਪ੍ਰਮੇਯਸ੍ਯ ਮੁਨੇਰ੍ਵਚਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪੁਰੁषਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਸ਼ੁਭਾਂ ਗਿਰਮ੍ ॥ 1 ॥
ਅਲ੍ਪਵੀਰ੍ਯਾ ਯਦਾ ਯਕ੍षਾ ਸ਼੍ਸ਼੍ਰੂਯਨ੍ਤੇ ਮੁਨਿਪੁਙ੍ਗਵ ।
ਕਥਨ੍ਨਾਗਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਧਾਰਯਤ੍ਯਬਲਾ ਬਲਮ੍ ॥ 2 ॥
ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋऽਬ੍ਰਵੀਦ੍ਵਾਕ੍ਯਂ ਸ਼ृਣ ਯੇਨ ਬਲੋਤ੍ਤਰਾ ।
ਵਰਦਾਨਕृਤਂ ਵੀਰ੍ਯਂ ਧਾਰਯਤ੍ਯਬਲਾ ਬਲਮ੍ ॥ 3 ॥
ਪੂਰ੍ਵਮਾਸੀਨ੍ਮਹਾਯਕ੍षਸ੍ਸੁਕੇਤੁਰ੍ਨਾਮ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍ ।
ਅਨਪਤ੍ਯਸ਼੍ਸ਼ੁਭਾਚਾਰਸ੍ਸ ਚ ਤੇਪੇ ਮਹਤ੍ਤਪਃ ॥ 4 ॥
ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਤੁ ਸੁਪ੍ਰੀਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਯਕ੍षਪਤੇ ਸ੍ਤਦਾ ।
ਕਨ੍ਯਾਰਤ੍ਨਂ ਦਦੌ ਰਾਮ ਤਾਟਕਾਂ ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ ॥ 5 ॥
ਦਦੌ ਨਾਗਸਹਸ੍ਰਸ੍ਯ ਬਲਂ ਚਾਸ੍ਯਾਃ ਪਿਤਾਮਹਃ ।
ਨਤ੍ਵੇਵ ਪੁਤ੍ਰਂ ਯਕ੍षਾਯ ਦਦੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ ॥ 6 ॥
ਤਾਂ ਤੁ ਜਾਤਾਂ ਵਿਵਰ੍ਧਨ੍ਤੀਂ ਰੂਪਯੌਵਨਸ਼ਾਲਿਨੀਮ੍ ।
ਝਰ੍ਝਪੁਤ੍ਰਾਯ ਸੁਨ੍ਦਾਯ ਦਦੌ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨੀਮ੍ ॥ 7 ॥
ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ਤ੍ਵਥ ਕਾਲਸ੍ਯ ਯਕ੍षੀ ਪੁਤ੍ਰਮਜਾਯਤ ।
ਮਾਰੀਚਂ ਨਾਮ ਦੁਰ੍ਧਰ੍षਂ ਯਸ਼੍ਸ਼ਾਪਾਦ੍ਰਾਕ੍षਸੋऽਭਵਤ੍ ॥ 8 ॥
ਸੁਨ੍ਦੇ ਤੁ ਨਿਹਤੇ ਰਾਮ ਸਾਗਸ੍ਤ੍ਯਮृषਿਸਤ੍ਤਮਮ੍ ।
ਤਾਟਕਾ ਸਹ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਧਰ੍षਯਿਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ ॥ 9 ॥
ਭਕ੍षਾਰ੍ਥਂ ਜਾਤਸਂਰਮ੍ਭਾ ਗਰ੍ਜਨ੍ਤੀ ਸਾਭ੍ਯਧਾਵਤ ।
0 ਆਪਤਨ੍ਤੀਂ ਤੁ ਤਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਅਗਸ੍ਤ੍ਯੋ ਭਗਵਾਨृषਿਃ ॥ 10 ॥
ਰਾਕ੍षਸਤ੍ਵਂ ਭਜਸ੍ਵੇਤਿ ਮਾਰੀਚਂ ਵ੍ਯਾਜਹਾਰ ਸਃ ।
1 ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਃ ਪਰਮਕ੍ਰੁਦ੍ਧਸ੍ਤਾਟਕਾਮਪਿ ਸ਼ਪ੍ਤਵਾਨ੍ ॥ 11 ॥
ਪੁਰੁषਾਦੀ ਮਹਾਯਕ੍षੀ ਵਿਰੂਪਾ ਵਿਕृਤਾਨਨਾ ।
ਇਦਂ ਰੂਪਂ ਵਿਹਾਯਾਥ ਦਾਰੁਣਂ ਰੂਪਮਸ੍ਤੁ ਤੇ ॥ 12 ॥
ਸੈषਾ ਸ਼ਾਪਕृਤਾਮਰ੍षਾ ਤਾਟਕਾ ਕ੍ਰੋਧਮੂਰ੍ਛਿਤਾ ।
ਦੇਸ਼ਮੁਤ੍ਸਾਦਯਤ੍ਯੇਨਮਗਸ੍ਤ੍ਯਚਰਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍ ॥ 13 ॥
ਏਨਾਂ ਰਾਘਵ ਦੁਰ੍ਵृਤ੍ਤਾਂ ਯਕ੍षੀਂ ਪਰਮਦਾਰੁਣਾਮ੍ ।
ਗੋਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਜਹਿ ਦੁष੍ਟਪਰਾਕ੍ਰਮਾਮ੍ ॥ 14 ॥
ਨ ਹ੍ਯੇਨਾਂ ਸ਼ਾਪਸਮ੍ਸ੍ਪृष੍ਟਾਂ ਕਸ਼੍ਚਿਦੁਤ੍ਸਹਤੇ ਪੁਮਾਨ੍ ।
ਨਿਹਨ੍ਤੁਂ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਤ੍ਵਾਮृਤੇ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨ ॥ 15 ॥
ਨ ਹਿ ਤੇ ਸ੍ਤ੍ਰੀਵਧਕृਤੇ ਘृਣਾ ਕਾਰ੍ਯਾ ਨਰੋਤ੍ਤਮ ।
ਚਾਤੁਰ੍ਵਣ੍ਯਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਰਾਜਸੂਨੁਨਾ ॥ 16 ॥
ਨृਸ਼ਂਸਮਨृਸ਼ਂਸਂ ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਰਕ੍षਣਕਾਰਣਾਤ੍ ।
ਪਾਤਕਂ ਵਾ ਸਦੋषਂ ਵਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਰਕ੍षਤਾ ਸਤਾ ॥ 17 ॥
ਰਾਜ੍ਯਭਾਰਨਿਯੁਕ੍ਤਾਨਾਮੇष ਧਰ੍ਮਸ੍ਸਨਾਤਨਃ ।
ਅਧਰ੍ਮ੍ਯਾਂ ਜਹਿ ਕਾਕੁਤ੍ਸ੍ਥ ਧਰ੍ਮੋਹ੍ਯਸ੍ਯਾ ਨ ਵਿਦ੍ਯਤੇ ॥ 18 ॥
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਹਿ ਪੁਰਾ ਸ਼ਕ੍ਰੋ ਵਿਰੋਚਨਸੁਤਾਂ ਨृਪ ।
ਪृਥਿਵੀਂ ਹਨ੍ਤੁਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤੀਂ ਮਨ੍ਥਰਾਮਭ੍ਯਸੂਦਯਤ੍ ॥ 19 ॥
ਵਿष੍ਣੁਨਾਪਿ ਪੁਰਾ ਰਾਮ ਭृਗੁਪਤ੍ਨੀ ਦृਢਵ੍ਰਤਾ ।
ਅਨਿਨ੍ਦ੍ਰਂ ਲੋਕਮਿਚ੍ਛਨ੍ਤੀ ਕਾਵ੍ਯਮਾਤਾ ਨਿषੂਦਿਤਾ ॥ 20 ॥
ਏਤੈਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਬਹੁਭੀ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਮਹਾਤ੍ਮਭਿਃ ।
ਅਧਰ੍ਮਸਹਿਤਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਹਤਾਃ ਪੁਰੁषਸਤ੍ਤਮੈਃ ॥ 21 ॥
ਇਤ੍ਯਾਰ੍षੇ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਾਮਾਯਣੇ ਵਾਲ੍ਮੀਕੀਯ ਆਦਿਕਾਵ੍ਯੇ ਬਾਲਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਸ੍ਸਰ੍ਗਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcaviṃśassargaḥ |
atha tasyāprameyasya munervacanamuttamam |
śrutvā puruṣaśārdūlaḥ pratyuvāca śubhāṃ giram || 1 ||
alpavīryā yadā yakṣā śśrūyante munipuṅgava |
kathannāgasahasrasya dhārayatyabalā balam || 2 ||
viśvāmitro'bravīdvākyaṃ śṛṇa yena balottarā |
varadānakṛtaṃ vīryaṃ dhārayatyabalā balam || 3 ||
pūrvamāsīnmahāyakṣassuketurnāma vīryavān |
anapatyaśśubhācārassa ca tepe mahattapaḥ || 4 ||
pitāmahastu suprītastasya yakṣapate stadā |
kanyāratnaṃ dadau rāma tāṭakāṃ nāma nāmataḥ || 5 ||
dadau nāgasahasrasya balaṃ cāsyāḥ pitāmahaḥ |
natveva putraṃ yakṣāya dadau brahmā mahāyaśāḥ || 6 ||
tāṃ tu jātāṃ vivardhantīṃ rūpayauvanaśālinīm |
jharjhaputrāya sundāya dadau bhāryāṃ yaśasvinīm || 7 ||
kasyacittvatha kālasya yakṣī putramajāyata |
mārīcaṃ nāma durdharṣaṃ yaśśāpādrākṣaso'bhavat || 8 ||
sunde tu nihate rāma sāgastyamṛṣisattamam |
tāṭakā saha putreṇa pradharṣayitumicchati || 9 ||
bhakṣārthaṃ jātasaṃrambhā garjantī sābhyadhāvata |
0 āpatantīṃ tu tāṃ dṛṣṭvā agastyo bhagavānṛṣiḥ || 10 ||
rākṣasatvaṃ bhajasveti mārīcaṃ vyājahāra saḥ |
1 agastyaḥ paramakruddhastāṭakāmapi śaptavān || 11 ||
puruṣādī mahāyakṣī virūpā vikṛtānanā |
idaṃ rūpaṃ vihāyātha dāruṇaṃ rūpamastu te || 12 ||
saiṣā śāpakṛtāmarṣā tāṭakā krodhamūrchitā |
deśamutsādayatyenamagastyacaritaṃ śubham || 13 ||
enāṃ rāghava durvṛttāṃ yakṣīṃ paramadāruṇām |
gobrāhmaṇahitārthāya jahi duṣṭaparākramām || 14 ||
na hyenāṃ śāpasamspṛṣṭāṃ kaścidutsahate pumān |
nihantuṃ triṣu lokeṣu tvāmṛte raghunandana || 15 ||
na hi te strīvadhakṛte ghṛṇā kāryā narottama |
cāturvaṇyahitārthāya kartavyaṃ rājasūnunā || 16 ||
nṛśaṃsamanṛśaṃsaṃ vā prajārakṣaṇakāraṇāt |
pātakaṃ vā sadoṣaṃ vā kartavyaṃ rakṣatā satā || 17 ||
rājyabhāraniyuktānāmeṣa dharmassanātanaḥ |
adharmyāṃ jahi kākutstha dharmohyasyā na vidyate || 18 ||
śrūyate hi purā śakro virocanasutāṃ nṛpa |
pṛthivīṃ hantumicchantīṃ mantharāmabhyasūdayat || 19 ||
viṣṇunāpi purā rāma bhṛgupatnī dṛḍhavratā |
anindraṃ lokamicchantī kāvyamātā niṣūditā || 20 ||
etaiścānyaiśca bahubhī rājaputra mahātmabhiḥ |
adharmasahitā nāryo hatāḥ puruṣasattamaiḥ || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcaviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे बालकाण्डम् ।
अथ पञ्चविंशस्सर्गः ।
अथ तस्याप्रमेयस्य मुनेर्वचनमुत्तमम् ।
श्रुत्वा पुरुषशार्दूलः प्रत्युवाच शुभां गिरम् ॥ 1 ॥
अल्पवीर्या यदा यक्षा श्श्रूयन्ते मुनिपुङ्गव ।
कथन्नागसहस्रस्य धारयत्यबला बलम् ॥ 2 ॥
विश्वामित्रोऽब्रवीद्वाक्यं शृण येन बलोत्तरा ।
वरदानकृतं वीर्यं धारयत्यबला बलम् ॥ 3 ॥
पूर्वमासीन्महायक्षस्सुकेतुर्नाम वीर्यवान् ।
अनपत्यश्शुभाचारस्स च तेपे महत्तपः ॥ 4 ॥
पितामहस्तु सुप्रीतस्तस्य यक्षपते स्तदा ।
कन्यारत्नं ददौ राम ताटकां नाम नामतः ॥ 5 ॥
ददौ नागसहस्रस्य बलं चास्याः पितामहः ।
नत्वेव पुत्रं यक्षाय ददौ ब्रह्मा महायशाः ॥ 6 ॥
तां तु जातां विवर्धन्तीं रूपयौवनशालिनीम् ।
झर्झपुत्राय सुन्दाय ददौ भार्यां यशस्विनीम् ॥ 7 ॥
कस्यचित्त्वथ कालस्य यक्षी पुत्रमजायत ।
मारीचं नाम दुर्धर्षं यश्शापाद्राक्षसोऽभवत् ॥ 8 ॥
सुन्दे तु निहते राम सागस्त्यमृषिसत्तमम् ।
ताटका सह पुत्रेण प्रधर्षयितुमिच्छति ॥ 9 ॥
भक्षार्थं जातसंरम्भा गर्जन्ती साभ्यधावत ।
0 आपतन्तीं तु तां दृष्ट्वा अगस्त्यो भगवानृषिः ॥ 10 ॥
राक्षसत्वं भजस्वेति मारीचं व्याजहार सः ।
1 अगस्त्यः परमक्रुद्धस्ताटकामपि शप्तवान् ॥ 11 ॥
पुरुषादी महायक्षी विरूपा विकृतानना ।
इदं रूपं विहायाथ दारुणं रूपमस्तु ते ॥ 12 ॥
सैषा शापकृतामर्षा ताटका क्रोधमूर्छिता ।
देशमुत्सादयत्येनमगस्त्यचरितं शुभम् ॥ 13 ॥
एनां राघव दुर्वृत्तां यक्षीं परमदारुणाम् ।
गोब्राह्मणहितार्थाय जहि दुष्टपराक्रमाम् ॥ 14 ॥
न ह्येनां शापसम्स्पृष्टां कश्चिदुत्सहते पुमान् ।
निहन्तुं त्रिषु लोकेषु त्वामृते रघुनन्दन ॥ 15 ॥
न हि ते स्त्रीवधकृते घृणा कार्या नरोत्तम ।
चातुर्वण्यहितार्थाय कर्तव्यं राजसूनुना ॥ 16 ॥
नृशंसमनृशंसं वा प्रजारक्षणकारणात् ।
पातकं वा सदोषं वा कर्तव्यं रक्षता सता ॥ 17 ॥
राज्यभारनियुक्तानामेष धर्मस्सनातनः ।
अधर्म्यां जहि काकुत्स्थ धर्मोह्यस्या न विद्यते ॥ 18 ॥
श्रूयते हि पुरा शक्रो विरोचनसुतां नृप ।
पृथिवीं हन्तुमिच्छन्तीं मन्थरामभ्यसूदयत् ॥ 19 ॥
विष्णुनापि पुरा राम भृगुपत्नी दृढव्रता ।
अनिन्द्रं लोकमिच्छन्ती काव्यमाता निषूदिता ॥ 20 ॥
एतैश्चान्यैश्च बहुभी राजपुत्र महात्मभिः ।
अधर्मसहिता नार्यो हताः पुरुषसत्तमैः ॥ 21 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये बालकाण्डे पञ्चविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe bālakāṇḍam |
atha pañcaviṃśassargaḥ |
atha tasyāprameyasya munervacanamuttamam |
śrutvā puruṣaśārdūlaḥ pratyuvāca śubhāṃ giram || 1 ||
alpavīryā yadā yakṣā śśrūyante munipuṅgava |
kathannāgasahasrasya dhārayatyabalā balam || 2 ||
viśvāmitro'bravīdvākyaṃ śṛṇa yena balottarā |
varadānakṛtaṃ vīryaṃ dhārayatyabalā balam || 3 ||
pūrvamāsīnmahāyakṣassuketurnāma vīryavān |
anapatyaśśubhācārassa ca tepe mahattapaḥ || 4 ||
pitāmahastu suprītastasya yakṣapate stadā |
kanyāratnaṃ dadau rāma tāṭakāṃ nāma nāmataḥ || 5 ||
dadau nāgasahasrasya balaṃ cāsyāḥ pitāmahaḥ |
natveva putraṃ yakṣāya dadau brahmā mahāyaśāḥ || 6 ||
tāṃ tu jātāṃ vivardhantīṃ rūpayauvanaśālinīm |
jharjhaputrāya sundāya dadau bhāryāṃ yaśasvinīm || 7 ||
kasyacittvatha kālasya yakṣī putramajāyata |
mārīcaṃ nāma durdharṣaṃ yaśśāpādrākṣaso'bhavat || 8 ||
sunde tu nihate rāma sāgastyamṛṣisattamam |
tāṭakā saha putreṇa pradharṣayitumicchati || 9 ||
bhakṣārthaṃ jātasaṃrambhā garjantī sābhyadhāvata |
0 āpatantīṃ tu tāṃ dṛṣṭvā agastyo bhagavānṛṣiḥ || 10 ||
rākṣasatvaṃ bhajasveti mārīcaṃ vyājahāra saḥ |
1 agastyaḥ paramakruddhastāṭakāmapi śaptavān || 11 ||
puruṣādī mahāyakṣī virūpā vikṛtānanā |
idaṃ rūpaṃ vihāyātha dāruṇaṃ rūpamastu te || 12 ||
saiṣā śāpakṛtāmarṣā tāṭakā krodhamūrchitā |
deśamutsādayatyenamagastyacaritaṃ śubham || 13 ||
enāṃ rāghava durvṛttāṃ yakṣīṃ paramadāruṇām |
gobrāhmaṇahitārthāya jahi duṣṭaparākramām || 14 ||
na hyenāṃ śāpasamspṛṣṭāṃ kaścidutsahate pumān |
nihantuṃ triṣu lokeṣu tvāmṛte raghunandana || 15 ||
na hi te strīvadhakṛte ghṛṇā kāryā narottama |
cāturvaṇyahitārthāya kartavyaṃ rājasūnunā || 16 ||
nṛśaṃsamanṛśaṃsaṃ vā prajārakṣaṇakāraṇāt |
pātakaṃ vā sadoṣaṃ vā kartavyaṃ rakṣatā satā || 17 ||
rājyabhāraniyuktānāmeṣa dharmassanātanaḥ |
adharmyāṃ jahi kākutstha dharmohyasyā na vidyate || 18 ||
śrūyate hi purā śakro virocanasutāṃ nṛpa |
pṛthivīṃ hantumicchantīṃ mantharāmabhyasūdayat || 19 ||
viṣṇunāpi purā rāma bhṛgupatnī dṛḍhavratā |
anindraṃ lokamicchantī kāvyamātā niṣūditā || 20 ||
etaiścānyaiśca bahubhī rājaputra mahātmabhiḥ |
adharmasahitā nāryo hatāḥ puruṣasattamaiḥ || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye bālakāṇḍe pañcaviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.