6.107 যুদ্ধকাণ্ড - সপ্তাধিকশততম সর্গঃ

6.107 Yuddhakanda - Saptadhikashatatama Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Bengali script
📄 Download PDF
শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে যুদ্ধকাণ্ডম্ ।
অথ সপ্তাধিকশততমস্সর্গঃ ।
ততোযুদ্ধপরিশ্রান্তংসমরেচিন্তযাস্থিতম্ ।
রাবণঞ্চাগ্রতোদৃষ্টবাযুদ্ধাযসমুপস্থিতম্ ॥ 1 ॥
দৈবতৈশ্চসমাগম্যদ্রষ্টুমভ্যাগতোরণম্ ।
উপাগম্যাব্রবীদ্রামমগস্ত্যোভগবান্ ঋষিঃ ॥ 2 ॥
রাম রাম মহাবাহো শৃণুগুহ্যংসনাতনম্ ।
যেনসর্বানরীস্বত্সসমরেবিজযিষ্যসে ॥ 3 ॥
আদিত্যহৃদযম্পুণ্যংসর্বশত্রুবিনাশনম্ ।
জযাবহঞ্জপেন্নিত্যমক্ষয্যম্পরমংশিবম্ ॥ 4 ॥
সর্বমঙ্গলমঙ্গল্যংসর্বপাপপ্রণাশনম্ ।
চিন্তাশোকপ্রশমনমাযুর্বর্ধনমুত্তমম্ ॥ 5 ॥
রস্মীমন্তংসমুদ্যন্তন্দেবাসুরনমস্কৃতম্ ।
পূজযস্ববিবস্ত্বন্তম্ভাস্করম্ভুবনেশ্বরম্ ॥ 6 ॥
সর্বদেবাত্মকোহ্যেষতেজস্বীরস্মীভাবনঃ ।
এষদেবাসুরগণান্লোকান্পাতিগভস্তিভিঃ ॥ 7 ॥
এষব্রহ্মা চ বিষ্ণুশ্চশিবঃস্কন্ধঃপ্রজাপতিঃ ।
মহেন্দ্রোধনদঃকালোযমঃসোমোহ্যপাম্পতিঃ ॥ 8 ॥
পিতরোবসবস্সাধ্যাঅশ্বিনৌমরুতোমনুঃ ।
বাযুর্বহ্নিঃপ্রজাঃপ্রাণঋতুকর্তাপ্রভাকরঃ ॥ 9 ॥
আদিত্যঃসবিতাসূর্যঃখগঃপূষাগভস্তিমান্ ।
সুবর্ণসদৃশোভানুর্হিরণ্যরেতাদিবাকরঃ ॥ 10 ॥
হরিদশ্বস্সহস্রার্চিস্সপ্তসপ্তির্মরীচিমান্ ।
তিমিরোন্মথনশ্শম্ভুস্ত্বষ্টামার্তণ্ডকোঽংশুমান্ ॥ 11 ॥
হিরণ্যগর্ভশ্শিশিরস্তপনোভাস্করোরবিঃ ।
অগ্নিগর্ভোঽদিতেঃপুত্রঃশঙ্ঘশ্শিশিরনাশনঃ ॥ 12 ॥
ব্যোমনাথস্তমোভেদীঋগ্যজুস্সামপারগঃ ।
ঘনবৃষ্টিরপাম্মিত্রোবিন্ধ্যবীথীপ্লবঙ্গমঃ ॥ 13 ॥
আতপীমণ্ডলেমৃত্যুঃপিঙ্গলস্সর্বতাপনঃ ।
কবির্বিশ্বোমহাতেজারক্তস্সর্বভবোদ্ভবঃ ॥ 14 ॥
নক্ষত্রগ্রহতারাণামধিপোবিশ্বভাবনঃ ।
তেজসামপিতেজস্বীদ্বাদশাত্মন্নমোঽস্তুতে ॥ 15 ॥
নমঃপূর্বাযগিরযেপশ্চিমাযাদ্রযেনমঃ ।
জ্যোতির্গণানাম্পতযেদিনাধিপতযেনমঃ ॥ 16 ॥
জযাযজযভদ্রাযহর্যশ্বাযনমোনমঃ ।
নমোনমস্সহস্রাংশোআদিত্যাযনমোনমঃ ॥ 17 ॥
গিরিশৃঙ্গাণি বৃক্ষাংশ্চ তথা শূলপরশ্বধান্ ।
মাযা বিহিতমেতত্তু শস্ত্রবর্ষমপাতযত্ ॥ 18 ॥
ব্রহ্মেশানাচ্যুতেশাযসূর্যাযাদিত্যবর্চসে ।
ভাস্বতেসর্বভক্ষাযরৌদ্রাযবপুষেনমঃ ॥ 19 ॥
তমোঘ্নাযহিমঘ্নাযশত্রুঘ্নাযামিতাত্মনে ।
কৃতঘ্নঘ্নাযদেবাযজ্যোতিষাম্পতযেনমঃ ॥ 20 ॥
এষসুপ্তেষুজাগর্তিভূতেষুপরিনিষ্ঠিতঃ ।
এষচৈবাগ্নিহোত্রং চ ফলঞ্চৈবাগ্নিহোত্রিণাম্ ॥ 21 ॥
বেদশ্চক্রতবশ্চৈবক্রতূনাম্ফলমেব চ ।
যানিকৃত্যানিলোকেষুসর্বেষুপরমপ্রভুঃ ॥ 22 ॥
এনমাপত্সুকৃচ্ছ্রেষুকান্তারেষুভযেষু চ ।
কীর্তযন্পুরুষঃকশ্চিনাবসীদতিরাঘব ॥ 23 ॥
পূজযস্বৈনমেকাগ্রোদেবদেবঞ্জগত্পতিম্ ।
এতত্ত্রিগুণিতঞ্জপ্ত্বাযুদ্ধেষুবিজযিষ্যসি ॥ 24 ॥
অস্মিন্ ক্ষণেমহাবাহোরাবণন্ত্বংবধিষ্যসি ।
এবমুক্ত্বাততোঽগস্ত্যোজগাম স যথাগতম্ ॥ 25 ॥
এতচ্ছ্রুত্বামহাতেজানষ্টশোকোঽভবত্তদা ।
ধারযামাসসুপ্রীতোরাঘবঃপ্রযতাত্মবান্ ॥ 26 ॥
আদিত্যম্প্রেক্ষ্যজপ্ত্বাতুপরংহর্ষমবাপ্তবান্ ।
ত্রিরাচম্যশুচির্ভূত্বাধনুরাদাযবীর্যবান্ ॥ 27 ॥
রাবণম্প্রেক্ষ্যহৃষ্টাত্মাযুদ্ধার্থংসমুপাগমত্ ।
সর্বযত্নেনমহতাবধেতস্যধৃতোঽভবত্ ॥ 28 ॥
অথরবিরবদন্নিরীক্ষ্যরামম্মুদিতমনাঃপরমম্প্রহৃষ্যমাণঃ ।
নিশিচরপতিসঙ্ক্ষ্যংবিদিত্বাসুরগণমধ্যগতোবচস্ত্বরেতি ॥ 29 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে যুদ্ধকাণ্ডে সপ্তাধিকশততমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha saptādhikaśatatamassargaḥ |
tatoyuddhapariśrāntaṃsamarecintayāsthitam |
rāvaṇañcāgratodṛṣṭavāyuddhāyasamupasthitam || 1 ||
daivataiścasamāgamyadraṣṭumabhyāgatoraṇam |
upāgamyābravīdrāmamagastyobhagavān ṛṣiḥ || 2 ||
rāma rāma mahābāho śṛṇuguhyaṃsanātanam |
yenasarvānarīsvatsasamarevijayiṣyase || 3 ||
ādityahṛdayampuṇyaṃsarvaśatruvināśanam |
jayāvahañjapennityamakṣayyamparamaṃśivam || 4 ||
sarvamaṅgalamaṅgalyaṃsarvapāpapraṇāśanam |
cintāśokapraśamanamāyurvardhanamuttamam || 5 ||
rasmīmantaṃsamudyantandevāsuranamaskṛtam |
pūjayasvavivastvantambhāskarambhuvaneśvaram || 6 ||
sarvadevātmakohyeṣatejasvīrasmībhāvanaḥ |
eṣadevāsuragaṇānlokānpātigabhastibhiḥ || 7 ||
eṣabrahmā ca viṣṇuścaśivaḥskandhaḥprajāpatiḥ |
mahendrodhanadaḥkāloyamaḥsomohyapāmpatiḥ || 8 ||
pitarovasavassādhyāaśvinaumarutomanuḥ |
vāyurvahniḥprajāḥprāṇaṛtukartāprabhākaraḥ || 9 ||
ādityaḥsavitāsūryaḥkhagaḥpūṣāgabhastimān |
suvarṇasadṛśobhānurhiraṇyaretādivākaraḥ || 10 ||
haridaśvassahasrārcissaptasaptirmarīcimān |
timironmathanaśśambhustvaṣṭāmārtaṇḍako'ṃśumān || 11 ||
hiraṇyagarbhaśśiśirastapanobhāskaroraviḥ |
agnigarbho'diteḥputraḥśaṅghaśśiśiranāśanaḥ || 12 ||
vyomanāthastamobhedīṛgyajussāmapāragaḥ |
ghanavṛṣṭirapāmmitrovindhyavīthīplavaṅgamaḥ || 13 ||
ātapīmaṇḍalemṛtyuḥpiṅgalassarvatāpanaḥ |
kavirviśvomahātejāraktassarvabhavodbhavaḥ || 14 ||
nakṣatragrahatārāṇāmadhipoviśvabhāvanaḥ |
tejasāmapitejasvīdvādaśātmannamo'stute || 15 ||
namaḥpūrvāyagirayepaścimāyādrayenamaḥ |
jyotirgaṇānāmpatayedinādhipatayenamaḥ || 16 ||
jayāyajayabhadrāyaharyaśvāyanamonamaḥ |
namonamassahasrāṃśoādityāyanamonamaḥ || 17 ||
giriśṛṅgāṇi vṛkṣāṃśca tathā śūlaparaśvadhān |
māyā vihitametattu śastravarṣamapātayat || 18 ||
brahmeśānācyuteśāyasūryāyādityavarcase |
bhāsvatesarvabhakṣāyaraudrāyavapuṣenamaḥ || 19 ||
tamoghnāyahimaghnāyaśatrughnāyāmitātmane |
kṛtaghnaghnāyadevāyajyotiṣāmpatayenamaḥ || 20 ||
eṣasupteṣujāgartibhūteṣupariniṣṭhitaḥ |
eṣacaivāgnihotraṃ ca phalañcaivāgnihotriṇām || 21 ||
vedaścakratavaścaivakratūnāmphalameva ca |
yānikṛtyānilokeṣusarveṣuparamaprabhuḥ || 22 ||
enamāpatsukṛcchreṣukāntāreṣubhayeṣu ca |
kīrtayanpuruṣaḥkaścināvasīdatirāghava || 23 ||
pūjayasvainamekāgrodevadevañjagatpatim |
etattriguṇitañjaptvāyuddheṣuvijayiṣyasi || 24 ||
asmin kṣaṇemahābāhorāvaṇantvaṃvadhiṣyasi |
evamuktvātato'gastyojagāma sa yathāgatam || 25 ||
etacchrutvāmahātejānaṣṭaśoko'bhavattadā |
dhārayāmāsasuprītorāghavaḥprayatātmavān || 26 ||
ādityamprekṣyajaptvātuparaṃharṣamavāptavān |
trirācamyaśucirbhūtvādhanurādāyavīryavān || 27 ||
rāvaṇamprekṣyahṛṣṭātmāyuddhārthaṃsamupāgamat |
sarvayatnenamahatāvadhetasyadhṛto'bhavat || 28 ||
atharaviravadannirīkṣyarāmammuditamanāḥparamamprahṛṣyamāṇaḥ |
niśicarapatisaṅkṣyaṃviditvāsuragaṇamadhyagatovacastvareti || 29 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptādhikaśatatamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ सप्ताधिकशततमस्सर्गः ।
ततोयुद्धपरिश्रान्तंसमरेचिन्तयास्थितम् ।
रावणञ्चाग्रतोदृष्टवायुद्धायसमुपस्थितम् ॥ 1 ॥
दैवतैश्चसमागम्यद्रष्टुमभ्यागतोरणम् ।
उपागम्याब्रवीद्राममगस्त्योभगवान् ऋषिः ॥ 2 ॥
राम राम महाबाहो शृणुगुह्यंसनातनम् ।
येनसर्वानरीस्वत्ससमरेविजयिष्यसे ॥ 3 ॥
आदित्यहृदयम्पुण्यंसर्वशत्रुविनाशनम् ।
जयावहञ्जपेन्नित्यमक्षय्यम्परमंशिवम् ॥ 4 ॥
सर्वमङ्गलमङ्गल्यंसर्वपापप्रणाशनम् ।
चिन्ताशोकप्रशमनमायुर्वर्धनमुत्तमम् ॥ 5 ॥
रस्मीमन्तंसमुद्यन्तन्देवासुरनमस्कृतम् ।
पूजयस्वविवस्त्वन्तम्भास्करम्भुवनेश्वरम् ॥ 6 ॥
सर्वदेवात्मकोह्येषतेजस्वीरस्मीभावनः ।
एषदेवासुरगणान्लोकान्पातिगभस्तिभिः ॥ 7 ॥
एषब्रह्मा च विष्णुश्चशिवःस्कन्धःप्रजापतिः ।
महेन्द्रोधनदःकालोयमःसोमोह्यपाम्पतिः ॥ 8 ॥
पितरोवसवस्साध्याअश्विनौमरुतोमनुः ।
वायुर्वह्निःप्रजाःप्राणऋतुकर्ताप्रभाकरः ॥ 9 ॥
आदित्यःसवितासूर्यःखगःपूषागभस्तिमान् ।
सुवर्णसदृशोभानुर्हिरण्यरेतादिवाकरः ॥ 10 ॥
हरिदश्वस्सहस्रार्चिस्सप्तसप्तिर्मरीचिमान् ।
तिमिरोन्मथनश्शम्भुस्त्वष्टामार्तण्डकोऽंशुमान् ॥ 11 ॥
हिरण्यगर्भश्शिशिरस्तपनोभास्करोरविः ।
अग्निगर्भोऽदितेःपुत्रःशङ्घश्शिशिरनाशनः ॥ 12 ॥
व्योमनाथस्तमोभेदीऋग्यजुस्सामपारगः ।
घनवृष्टिरपाम्मित्रोविन्ध्यवीथीप्लवङ्गमः ॥ 13 ॥
आतपीमण्डलेमृत्युःपिङ्गलस्सर्वतापनः ।
कविर्विश्वोमहातेजारक्तस्सर्वभवोद्भवः ॥ 14 ॥
नक्षत्रग्रहताराणामधिपोविश्वभावनः ।
तेजसामपितेजस्वीद्वादशात्मन्नमोऽस्तुते ॥ 15 ॥
नमःपूर्वायगिरयेपश्चिमायाद्रयेनमः ।
ज्योतिर्गणानाम्पतयेदिनाधिपतयेनमः ॥ 16 ॥
जयायजयभद्रायहर्यश्वायनमोनमः ।
नमोनमस्सहस्रांशोआदित्यायनमोनमः ॥ 17 ॥
गिरिशृङ्गाणि वृक्षांश्च तथा शूलपरश्वधान् ।
माया विहितमेतत्तु शस्त्रवर्षमपातयत् ॥ 18 ॥
ब्रह्मेशानाच्युतेशायसूर्यायादित्यवर्चसे ।
भास्वतेसर्वभक्षायरौद्रायवपुषेनमः ॥ 19 ॥
तमोघ्नायहिमघ्नायशत्रुघ्नायामितात्मने ।
कृतघ्नघ्नायदेवायज्योतिषाम्पतयेनमः ॥ 20 ॥
एषसुप्तेषुजागर्तिभूतेषुपरिनिष्ठितः ।
एषचैवाग्निहोत्रं च फलञ्चैवाग्निहोत्रिणाम् ॥ 21 ॥
वेदश्चक्रतवश्चैवक्रतूनाम्फलमेव च ।
यानिकृत्यानिलोकेषुसर्वेषुपरमप्रभुः ॥ 22 ॥
एनमापत्सुकृच्छ्रेषुकान्तारेषुभयेषु च ।
कीर्तयन्पुरुषःकश्चिनावसीदतिराघव ॥ 23 ॥
पूजयस्वैनमेकाग्रोदेवदेवञ्जगत्पतिम् ।
एतत्त्रिगुणितञ्जप्त्वायुद्धेषुविजयिष्यसि ॥ 24 ॥
अस्मिन् क्षणेमहाबाहोरावणन्त्वंवधिष्यसि ।
एवमुक्त्वाततोऽगस्त्योजगाम स यथागतम् ॥ 25 ॥
एतच्छ्रुत्वामहातेजानष्टशोकोऽभवत्तदा ।
धारयामाससुप्रीतोराघवःप्रयतात्मवान् ॥ 26 ॥
आदित्यम्प्रेक्ष्यजप्त्वातुपरंहर्षमवाप्तवान् ।
त्रिराचम्यशुचिर्भूत्वाधनुरादायवीर्यवान् ॥ 27 ॥
रावणम्प्रेक्ष्यहृष्टात्मायुद्धार्थंसमुपागमत् ।
सर्वयत्नेनमहतावधेतस्यधृतोऽभवत् ॥ 28 ॥
अथरविरवदन्निरीक्ष्यरामम्मुदितमनाःपरमम्प्रहृष्यमाणः ।
निशिचरपतिसङ्क्ष्यंविदित्वासुरगणमध्यगतोवचस्त्वरेति ॥ 29 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे सप्ताधिकशततमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha saptādhikaśatatamassargaḥ |
tatoyuddhapariśrāntaṃsamarecintayāsthitam |
rāvaṇañcāgratodṛṣṭavāyuddhāyasamupasthitam || 1 ||
daivataiścasamāgamyadraṣṭumabhyāgatoraṇam |
upāgamyābravīdrāmamagastyobhagavān ṛṣiḥ || 2 ||
rāma rāma mahābāho śṛṇuguhyaṃsanātanam |
yenasarvānarīsvatsasamarevijayiṣyase || 3 ||
ādityahṛdayampuṇyaṃsarvaśatruvināśanam |
jayāvahañjapennityamakṣayyamparamaṃśivam || 4 ||
sarvamaṅgalamaṅgalyaṃsarvapāpapraṇāśanam |
cintāśokapraśamanamāyurvardhanamuttamam || 5 ||
rasmīmantaṃsamudyantandevāsuranamaskṛtam |
pūjayasvavivastvantambhāskarambhuvaneśvaram || 6 ||
sarvadevātmakohyeṣatejasvīrasmībhāvanaḥ |
eṣadevāsuragaṇānlokānpātigabhastibhiḥ || 7 ||
eṣabrahmā ca viṣṇuścaśivaḥskandhaḥprajāpatiḥ |
mahendrodhanadaḥkāloyamaḥsomohyapāmpatiḥ || 8 ||
pitarovasavassādhyāaśvinaumarutomanuḥ |
vāyurvahniḥprajāḥprāṇaṛtukartāprabhākaraḥ || 9 ||
ādityaḥsavitāsūryaḥkhagaḥpūṣāgabhastimān |
suvarṇasadṛśobhānurhiraṇyaretādivākaraḥ || 10 ||
haridaśvassahasrārcissaptasaptirmarīcimān |
timironmathanaśśambhustvaṣṭāmārtaṇḍako'ṃśumān || 11 ||
hiraṇyagarbhaśśiśirastapanobhāskaroraviḥ |
agnigarbho'diteḥputraḥśaṅghaśśiśiranāśanaḥ || 12 ||
vyomanāthastamobhedīṛgyajussāmapāragaḥ |
ghanavṛṣṭirapāmmitrovindhyavīthīplavaṅgamaḥ || 13 ||
ātapīmaṇḍalemṛtyuḥpiṅgalassarvatāpanaḥ |
kavirviśvomahātejāraktassarvabhavodbhavaḥ || 14 ||
nakṣatragrahatārāṇāmadhipoviśvabhāvanaḥ |
tejasāmapitejasvīdvādaśātmannamo'stute || 15 ||
namaḥpūrvāyagirayepaścimāyādrayenamaḥ |
jyotirgaṇānāmpatayedinādhipatayenamaḥ || 16 ||
jayāyajayabhadrāyaharyaśvāyanamonamaḥ |
namonamassahasrāṃśoādityāyanamonamaḥ || 17 ||
giriśṛṅgāṇi vṛkṣāṃśca tathā śūlaparaśvadhān |
māyā vihitametattu śastravarṣamapātayat || 18 ||
brahmeśānācyuteśāyasūryāyādityavarcase |
bhāsvatesarvabhakṣāyaraudrāyavapuṣenamaḥ || 19 ||
tamoghnāyahimaghnāyaśatrughnāyāmitātmane |
kṛtaghnaghnāyadevāyajyotiṣāmpatayenamaḥ || 20 ||
eṣasupteṣujāgartibhūteṣupariniṣṭhitaḥ |
eṣacaivāgnihotraṃ ca phalañcaivāgnihotriṇām || 21 ||
vedaścakratavaścaivakratūnāmphalameva ca |
yānikṛtyānilokeṣusarveṣuparamaprabhuḥ || 22 ||
enamāpatsukṛcchreṣukāntāreṣubhayeṣu ca |
kīrtayanpuruṣaḥkaścināvasīdatirāghava || 23 ||
pūjayasvainamekāgrodevadevañjagatpatim |
etattriguṇitañjaptvāyuddheṣuvijayiṣyasi || 24 ||
asmin kṣaṇemahābāhorāvaṇantvaṃvadhiṣyasi |
evamuktvātato'gastyojagāma sa yathāgatam || 25 ||
etacchrutvāmahātejānaṣṭaśoko'bhavattadā |
dhārayāmāsasuprītorāghavaḥprayatātmavān || 26 ||
ādityamprekṣyajaptvātuparaṃharṣamavāptavān |
trirācamyaśucirbhūtvādhanurādāyavīryavān || 27 ||
rāvaṇamprekṣyahṛṣṭātmāyuddhārthaṃsamupāgamat |
sarvayatnenamahatāvadhetasyadhṛto'bhavat || 28 ||
atharaviravadannirīkṣyarāmammuditamanāḥparamamprahṛṣyamāṇaḥ |
niśicarapatisaṅkṣyaṃviditvāsuragaṇamadhyagatovacastvareti || 29 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe saptādhikaśatatamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in