শ্রীমদ্বাল্মীকীয রামাযণে যুদ্ধকাণ্ডম্ ।
অথ অষ্টমস্সর্গঃ ।
ততোনীলাম্বুদনিভঃ প্রহস্তোনামরাক্ষসঃ ।
অব্রবীত্প্রাঞ্জলির্বাক্যংশূরস্সেনাপতিস্তদা ॥ 1 ॥
দেবদানবগন্ধর্বাঃপিশাচপতগোরগাঃ ।
নত্বান্ধর্ষযিতুংশক্যাঃকিম্পুনর্বানরারণে ॥ 2 ॥
সর্বেপ্রমত্তাবিশ্বস্তাবঞ্চিতাস্স্মহনূমতা ।
নহিমেজীবতোগচ্ছেজ্জীবন্ সবনগোচরঃ ॥ 3 ॥
সর্বাংসাগরপর্যন্তাংসশৈলবনকাননাম্ ।
করোম্যবানরাম্ভূমিমাজ্ঞাপযতুমাম্ভবান্ ॥ 4 ॥
রক্ষাঞ্চৈববিধাস্যামিবানরাদ্রজনীচর ।
নাগমিষ্যতিতেদুঃখঙ্কিঞ্চিদাত্মাপরাধজম্ ॥ 5 ॥
অব্রবীচ্চসুসঙ্কৃদ্ধোদুর্মুখোনামরাক্ষসঃ ।
ইদন্নক্ষমণীযংহিসর্বেষান্নঃপ্রধর্ষণম্ ॥ 6 ॥
অযম্পরিভবোভূযঃপুরস্যান্তঃপুরস্যচ ।
শ্রীমতোরাক্ষসেন্দ্রস্যবানরেণপ্রধর্ষণম্ ॥ 7 ॥
অস্মিন্ মুহূর্তেগত্বৈকোনিবর্তিষ্যামিবানরান্ ।
প্রবিষ্টান্ সাগরম্ভীমমম্বরংবারসাতলম্ ॥ 8 ॥
ততোঽব্রবীত্সুসঙ্কৃদ্ধোবজ্রদংষ্ট্রোমহাবলঃ ।
প্রগৃহ্যপরিঘঙ্ঘোরম্মাংসশোণিতরূষিতম্ ॥ 9 ॥
কিংবোহনুমতাকার্যঙ্কৃপণেনতপস্বিনা ।
রামেতিষ্ঠতিদুর্ধর্ষেসসুগ্রীবেঽপিসলক্ষ্মণে ॥ 10 ॥
অদ্যরামংসসুগ্রীবম্পরিঘেণসলক্ষ্মণম্ ।
আগমিষ্যামিহত্বৈকোবিক্ষোভ্যহরিবাহিনীম্ ॥ 11 ॥
ইদম্মমাপরংবাক্যংশৃণুরাজন্ যদীচ্ছসি ।
উপাযকুশলোহ্যেবজযেচ্ছত্রূনতন্দ্রিতঃ ॥ 12 ॥
কামরূপধরাশ্শূরাস্সুভীমাভীমদর্শনাঃ ।
রাক্ষসাবৈসহস্রাণিরাক্ষসাধিপনিশ্চিতাঃ ॥ 13 ॥
কাকুত্স্থমুপসঙ্গম্যবিভ্রতোমানুষংবপুঃ ।
সর্বেহ্যসম্ভ্রমাভূত্বাব্রুবন্তুরঘুসত্তমম্ ॥ 14 ॥
প্রেষিতাভরতেনৈবভ্রাত্রাতবযবীযসা ।
সহিসেনাংসমুত্থাপ্যক্ষিপ্রমেবোপযাস্যতি ॥ 15 ॥
ততোবযমিতস্তূর্ণংশূলশক্তিগদাধরাঃ ।
চাপবাণাসিহস্তাশ্চত্বরিতাস্তত্রযামহে ॥ 16 ॥
আকাশেগণশস্থ্সিত্বাহত্বাতাংহরিবাহিনীম্ ।
অশ্মশস্ত্রমহাবৃষ্ট্যাপ্রাপযামযমক্ষযম্ ॥ 17 ॥
এবঞ্চেদুপসর্পেতামনযংরামলক্ষ্মণৌ ।
অবশ্যমপনীতেনজহতামেবজীবিতম্ ॥ 18 ॥
কৌম্ভকর্ণিস্ততোবীরোনিকুম্ভোনামবীর্যবান্ ।
অব্রবীত্পরমক্রুদ্ধোরাবণংলোকরাবণম্ ॥ 19 ॥
সর্বেভবন্তস্তিষ্ঠন্তুমহারাজেনসঙ্গতাঃ ।
অহমেকোহনিষ্যামিরাঘবংসহলক্ষ্মণম্ ॥ 20 ॥
সুগ্রীবঞ্চহনূমন্তংসর্বান্নেবচবানরান্ ।
ততোবজ্রহনুর্নামরাক্ষসঃপর্বতোপমঃ ॥ 21 ॥
ক্রুদ্ধঃ পরিলিহন্সৃক্কাঞ্জিহ্বযাবাক্যমব্রবীত্ ।
স্বৈরঙ্কুর্বন্তুকর্মাণিভবন্তোবিগতজ্বরাঃ ॥ 22 ॥
একোঽহম্ভক্ষযিষ্যামিতাংসর্বাংহরিযূথপান্ ।
স্বস্থাঃক্রীডন্তুনিশ্চিন্তাঃপিবন্তুমধুবারুণীম্ ॥ 23 ॥
অহমেকোবধিষ্যামিসুগ্রীবংসহলক্ষ্মণম্ ।
সাঙ্গদঞ্চহনূমন্তংরামঞ্চরণকুঞ্জরম্ ॥ 24 ॥
ইত্যার্ষে শ্রীমদ্রামাযণে বাল্মীকীয আদিকাব্যে যুদ্ধকাণ্ডে অষ্টমস্সর্গঃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭamassargaḥ |
tatonīlāmbudanibhaḥ prahastonāmarākṣasaḥ |
abravītprāñjalirvākyaṃśūrassenāpatistadā || 1 ||
devadānavagandharvāḥpiśācapatagoragāḥ |
natvāndharṣayituṃśakyāḥkimpunarvānarāraṇe || 2 ||
sarvepramattāviśvastāvañcitāssmahanūmatā |
nahimejīvatogacchejjīvan savanagocaraḥ || 3 ||
sarvāṃsāgaraparyantāṃsaśailavanakānanām |
karomyavānarāmbhūmimājñāpayatumāmbhavān || 4 ||
rakṣāñcaivavidhāsyāmivānarādrajanīcara |
nāgamiṣyatiteduḥkhaṅkiñcidātmāparādhajam || 5 ||
abravīccasusaṅkṛddhodurmukhonāmarākṣasaḥ |
idannakṣamaṇīyaṃhisarveṣānnaḥpradharṣaṇam || 6 ||
ayamparibhavobhūyaḥpurasyāntaḥpurasyaca |
śrīmatorākṣasendrasyavānareṇapradharṣaṇam || 7 ||
asmin muhūrtegatvaikonivartiṣyāmivānarān |
praviṣṭān sāgarambhīmamambaraṃvārasātalam || 8 ||
tato'bravītsusaṅkṛddhovajradaṃṣṭromahābalaḥ |
pragṛhyaparighaṅghorammāṃsaśoṇitarūṣitam || 9 ||
kiṃvohanumatākāryaṅkṛpaṇenatapasvinā |
rāmetiṣṭhatidurdharṣesasugrīve'pisalakṣmaṇe || 10 ||
adyarāmaṃsasugrīvamparigheṇasalakṣmaṇam |
āgamiṣyāmihatvaikovikṣobhyaharivāhinīm || 11 ||
idammamāparaṃvākyaṃśṛṇurājan yadīcchasi |
upāyakuśalohyevajayecchatrūnatandritaḥ || 12 ||
kāmarūpadharāśśūrāssubhīmābhīmadarśanāḥ |
rākṣasāvaisahasrāṇirākṣasādhipaniścitāḥ || 13 ||
kākutsthamupasaṅgamyabibhratomānuṣaṃvapuḥ |
sarvehyasambhramābhūtvābruvanturaghusattamam || 14 ||
preṣitābharatenaivabhrātrātavayavīyasā |
sahisenāṃsamutthāpyakṣipramevopayāsyati || 15 ||
tatovayamitastūrṇaṃśūlaśaktigadādharāḥ |
cāpabāṇāsihastāścatvaritāstatrayāmahe || 16 ||
ākāśegaṇaśasthsitvāhatvātāṃharivāhinīm |
aśmaśastramahāvṛṣṭyāprāpayāmayamakṣayam || 17 ||
evañcedupasarpetāmanayaṃrāmalakṣmaṇau |
avaśyamapanītenajahatāmevajīvitam || 18 ||
kaumbhakarṇistatovīronikumbhonāmavīryavān |
abravītparamakruddhorāvaṇaṃlokarāvaṇam || 19 ||
sarvebhavantastiṣṭhantumahārājenasaṅgatāḥ |
ahamekohaniṣyāmirāghavaṃsahalakṣmaṇam || 20 ||
sugrīvañcahanūmantaṃsarvānnevacavānarān |
tatovajrahanurnāmarākṣasaḥparvatopamaḥ || 21 ||
kruddhaḥ parilihansṛkkāñjihvayāvākyamabravīt |
svairaṅkurvantukarmāṇibhavantovigatajvarāḥ || 22 ||
eko'hambhakṣayiṣyāmitāṃsarvāṃhariyūthapān |
svasthāḥkrīḍantuniścintāḥpibantumadhuvāruṇīm || 23 ||
ahamekovadhiṣyāmisugrīvaṃsahalakṣmaṇam |
sāṅgadañcahanūmantaṃrāmañcaraṇakuñjaram || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭamassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।
अथ अष्टमस्सर्गः ।
ततोनीलाम्बुदनिभः प्रहस्तोनामराक्षसः ।
अब्रवीत्प्राञ्जलिर्वाक्यंशूरस्सेनापतिस्तदा ॥ 1 ॥
देवदानवगन्धर्वाःपिशाचपतगोरगाः ।
नत्वान्धर्षयितुंशक्याःकिम्पुनर्वानरारणे ॥ 2 ॥
सर्वेप्रमत्ताविश्वस्तावञ्चितास्स्महनूमता ।
नहिमेजीवतोगच्छेज्जीवन् सवनगोचरः ॥ 3 ॥
सर्वांसागरपर्यन्तांसशैलवनकाननाम् ।
करोम्यवानराम्भूमिमाज्ञापयतुमाम्भवान् ॥ 4 ॥
रक्षाञ्चैवविधास्यामिवानराद्रजनीचर ।
नागमिष्यतितेदुःखङ्किञ्चिदात्मापराधजम् ॥ 5 ॥
अब्रवीच्चसुसङ्कृद्धोदुर्मुखोनामराक्षसः ।
इदन्नक्षमणीयंहिसर्वेषान्नःप्रधर्षणम् ॥ 6 ॥
अयम्परिभवोभूयःपुरस्यान्तःपुरस्यच ।
श्रीमतोराक्षसेन्द्रस्यवानरेणप्रधर्षणम् ॥ 7 ॥
अस्मिन् मुहूर्तेगत्वैकोनिवर्तिष्यामिवानरान् ।
प्रविष्टान् सागरम्भीममम्बरंवारसातलम् ॥ 8 ॥
ततोऽब्रवीत्सुसङ्कृद्धोवज्रदंष्ट्रोमहाबलः ।
प्रगृह्यपरिघङ्घोरम्मांसशोणितरूषितम् ॥ 9 ॥
किंवोहनुमताकार्यङ्कृपणेनतपस्विना ।
रामेतिष्ठतिदुर्धर्षेससुग्रीवेऽपिसलक्ष्मणे ॥ 10 ॥
अद्यरामंससुग्रीवम्परिघेणसलक्ष्मणम् ।
आगमिष्यामिहत्वैकोविक्षोभ्यहरिवाहिनीम् ॥ 11 ॥
इदम्ममापरंवाक्यंशृणुराजन् यदीच्छसि ।
उपायकुशलोह्येवजयेच्छत्रूनतन्द्रितः ॥ 12 ॥
कामरूपधराश्शूरास्सुभीमाभीमदर्शनाः ।
राक्षसावैसहस्राणिराक्षसाधिपनिश्चिताः ॥ 13 ॥
काकुत्स्थमुपसङ्गम्यबिभ्रतोमानुषंवपुः ।
सर्वेह्यसम्भ्रमाभूत्वाब्रुवन्तुरघुसत्तमम् ॥ 14 ॥
प्रेषिताभरतेनैवभ्रात्रातवयवीयसा ।
सहिसेनांसमुत्थाप्यक्षिप्रमेवोपयास्यति ॥ 15 ॥
ततोवयमितस्तूर्णंशूलशक्तिगदाधराः ।
चापबाणासिहस्ताश्चत्वरितास्तत्रयामहे ॥ 16 ॥
आकाशेगणशस्थ्सित्वाहत्वातांहरिवाहिनीम् ।
अश्मशस्त्रमहावृष्ट्याप्रापयामयमक्षयम् ॥ 17 ॥
एवञ्चेदुपसर्पेतामनयंरामलक्ष्मणौ ।
अवश्यमपनीतेनजहतामेवजीवितम् ॥ 18 ॥
कौम्भकर्णिस्ततोवीरोनिकुम्भोनामवीर्यवान् ।
अब्रवीत्परमक्रुद्धोरावणंलोकरावणम् ॥ 19 ॥
सर्वेभवन्तस्तिष्ठन्तुमहाराजेनसङ्गताः ।
अहमेकोहनिष्यामिराघवंसहलक्ष्मणम् ॥ 20 ॥
सुग्रीवञ्चहनूमन्तंसर्वान्नेवचवानरान् ।
ततोवज्रहनुर्नामराक्षसःपर्वतोपमः ॥ 21 ॥
क्रुद्धः परिलिहन्सृक्काञ्जिह्वयावाक्यमब्रवीत् ।
स्वैरङ्कुर्वन्तुकर्माणिभवन्तोविगतज्वराः ॥ 22 ॥
एकोऽहम्भक्षयिष्यामितांसर्वांहरियूथपान् ।
स्वस्थाःक्रीडन्तुनिश्चिन्ताःपिबन्तुमधुवारुणीम् ॥ 23 ॥
अहमेकोवधिष्यामिसुग्रीवंसहलक्ष्मणम् ।
साङ्गदञ्चहनूमन्तंरामञ्चरणकुञ्जरम् ॥ 24 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे अष्टमस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe yuddhakāṇḍam |
atha aṣṭamassargaḥ |
tatonīlāmbudanibhaḥ prahastonāmarākṣasaḥ |
abravītprāñjalirvākyaṃśūrassenāpatistadā || 1 ||
devadānavagandharvāḥpiśācapatagoragāḥ |
natvāndharṣayituṃśakyāḥkimpunarvānarāraṇe || 2 ||
sarvepramattāviśvastāvañcitāssmahanūmatā |
nahimejīvatogacchejjīvan savanagocaraḥ || 3 ||
sarvāṃsāgaraparyantāṃsaśailavanakānanām |
karomyavānarāmbhūmimājñāpayatumāmbhavān || 4 ||
rakṣāñcaivavidhāsyāmivānarādrajanīcara |
nāgamiṣyatiteduḥkhaṅkiñcidātmāparādhajam || 5 ||
abravīccasusaṅkṛddhodurmukhonāmarākṣasaḥ |
idannakṣamaṇīyaṃhisarveṣānnaḥpradharṣaṇam || 6 ||
ayamparibhavobhūyaḥpurasyāntaḥpurasyaca |
śrīmatorākṣasendrasyavānareṇapradharṣaṇam || 7 ||
asmin muhūrtegatvaikonivartiṣyāmivānarān |
praviṣṭān sāgarambhīmamambaraṃvārasātalam || 8 ||
tato'bravītsusaṅkṛddhovajradaṃṣṭromahābalaḥ |
pragṛhyaparighaṅghorammāṃsaśoṇitarūṣitam || 9 ||
kiṃvohanumatākāryaṅkṛpaṇenatapasvinā |
rāmetiṣṭhatidurdharṣesasugrīve'pisalakṣmaṇe || 10 ||
adyarāmaṃsasugrīvamparigheṇasalakṣmaṇam |
āgamiṣyāmihatvaikovikṣobhyaharivāhinīm || 11 ||
idammamāparaṃvākyaṃśṛṇurājan yadīcchasi |
upāyakuśalohyevajayecchatrūnatandritaḥ || 12 ||
kāmarūpadharāśśūrāssubhīmābhīmadarśanāḥ |
rākṣasāvaisahasrāṇirākṣasādhipaniścitāḥ || 13 ||
kākutsthamupasaṅgamyabibhratomānuṣaṃvapuḥ |
sarvehyasambhramābhūtvābruvanturaghusattamam || 14 ||
preṣitābharatenaivabhrātrātavayavīyasā |
sahisenāṃsamutthāpyakṣipramevopayāsyati || 15 ||
tatovayamitastūrṇaṃśūlaśaktigadādharāḥ |
cāpabāṇāsihastāścatvaritāstatrayāmahe || 16 ||
ākāśegaṇaśasthsitvāhatvātāṃharivāhinīm |
aśmaśastramahāvṛṣṭyāprāpayāmayamakṣayam || 17 ||
evañcedupasarpetāmanayaṃrāmalakṣmaṇau |
avaśyamapanītenajahatāmevajīvitam || 18 ||
kaumbhakarṇistatovīronikumbhonāmavīryavān |
abravītparamakruddhorāvaṇaṃlokarāvaṇam || 19 ||
sarvebhavantastiṣṭhantumahārājenasaṅgatāḥ |
ahamekohaniṣyāmirāghavaṃsahalakṣmaṇam || 20 ||
sugrīvañcahanūmantaṃsarvānnevacavānarān |
tatovajrahanurnāmarākṣasaḥparvatopamaḥ || 21 ||
kruddhaḥ parilihansṛkkāñjihvayāvākyamabravīt |
svairaṅkurvantukarmāṇibhavantovigatajvarāḥ || 22 ||
eko'hambhakṣayiṣyāmitāṃsarvāṃhariyūthapān |
svasthāḥkrīḍantuniścintāḥpibantumadhuvāruṇīm || 23 ||
ahamekovadhiṣyāmisugrīvaṃsahalakṣmaṇam |
sāṅgadañcahanūmantaṃrāmañcaraṇakuñjaram || 24 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye yuddhakāṇḍe aṣṭamassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Bengali script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.