𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌤𑍍𑌰𑌯𑍋𑌵𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀𑌂 𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 ।
𑌸𑌨𑍍𑌦𑌿𑌶𑍍𑌯 𑌚 𑌤𑌤𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀𑌰𑍍𑌨𑌿𑌰𑍍𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌹 ॥ 1 ॥
𑌨𑌿𑌷𑍍𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍇 𑌤𑍁 𑌪𑍁𑌨𑌰𑌨𑍍𑌤𑌃𑌪𑍁𑌰𑌂 𑌗𑌤𑍇 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌯𑍋 𑌭𑍀𑌮𑌰𑍂𑌪𑌾𑌸𑍍𑌤𑌾𑌃 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂 𑌸𑌮𑌭𑌿𑌦𑍁𑌦𑍍𑌰𑍁𑌵𑍁𑌃 ॥ 2 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌮𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌯𑌃 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌮𑍂𑌰𑍍𑌛𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌪𑌰𑌂 𑌪𑌰𑍁𑌷𑌯𑌾 𑌵𑌾𑌚𑌾 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌮𑌿𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍 ॥ 3 ॥
𑌪𑍗𑌲𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌰𑌿𑌷𑍍𑌠𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌦𑌶𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌸𑍀𑌤𑍇 𑌨 𑌬𑌹𑍁𑌮𑌨𑍍𑌯𑌸𑍇 ॥ 4 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑍇𑌕𑌜𑌟𑌾 𑌨𑌾𑌮 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ।
𑌆𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑍍𑌰 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌾𑌤𑌾𑌮𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑍀 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂 𑌕𑌰𑌤𑌲𑍋𑌦𑌰𑍀𑌮𑍍 ॥ 5 ॥
𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌪𑌤𑍀𑌨𑌾𑌂 𑌷𑌣𑍍𑌣𑌾𑌂 𑌤𑍁 𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌥𑍋 𑌯𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌪𑌤𑌿𑌃 ।
𑌮𑌾𑌨𑌸𑍋 𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌣𑌃 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌃 𑌪𑍁𑌲𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯 𑌇𑌤𑌿 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌰𑍁𑌤𑌃 ॥ 6 ॥
𑌪𑍁𑌲𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍁 𑌤𑍇𑌜𑌸𑍍𑌵𑍀 𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌿𑌰𑍍𑌮𑌾𑌨𑌸𑌃 𑌸𑍁𑌤𑌃 ।
𑌨𑌾𑌮𑍍𑌨𑌾 𑌸 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌰𑌵𑌾 𑌨𑌾𑌮 𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾𑌪𑌤𑌿𑌸𑌮𑌪𑍍𑌰𑌭𑌃 ॥ 7 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑌾𑌕𑍍𑌷𑌿 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 ।
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌭𑌵𑌿𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ॥ 8 ॥
𑌮𑌯𑍋𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌚𑌾𑌰𑍁𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌙𑍍𑌗𑌿𑌃 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌕𑌿𑌂 𑌨𑌾𑌨𑍁𑌮𑌨𑍍𑌯𑌸𑍇 ।
𑌤𑌤𑍋 𑌹𑌰𑌿𑌜𑌟𑌾 𑌨𑌾𑌮 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 9 ॥
𑌵𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑍍𑌯 𑌨𑌯𑌨𑍇 𑌕𑍋𑌪𑌾𑌨𑍍𑌮𑌾𑌰𑍍𑌜𑌾𑌰𑌸𑌦𑍃𑌶𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑌾 ।
𑌯𑍇𑌨 𑌦𑍇𑌵𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌂𑌶𑌦𑍍𑌦𑍇𑌵𑌰𑌾𑌜𑌶𑍍𑌚 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌜𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 10 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌭𑌵𑌿𑌤𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌸𑌿 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌘𑌸𑌾 𑌨𑌾𑌮 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀 𑌕𑍍𑌰𑍋𑌧𑌮𑍂𑌰𑍍𑌛𑌿𑌤𑌾 ॥ 11 ॥
𑌭𑌰𑍍𑌤𑍍𑌸𑌯𑌨𑍍𑌤𑍀 𑌤𑌦𑌾 𑌘𑍋𑌰𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌵𑌚𑌨𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ।
𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑍋𑌤𑍍𑌸𑌿𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌶𑍂𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑍇𑌷𑍁 𑌨𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌿𑌨𑌃 ॥ 12 ॥
𑌬𑌲𑌿𑌨𑍋 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌕𑌿𑌂 𑌨 𑌲𑌪𑍍𑌸𑍍𑌯𑌸𑍇 ।
𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌂 𑌬𑌹𑍁𑌮𑌤𑌾𑌂 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ॥ 13 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌸𑌾𑌂 𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌭𑌾𑌗𑌾𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑍁𑌪𑍈𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 ।
𑌸𑌮𑍃𑌦𑍍𑌧𑌂 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌨𑌾𑌨𑌾𑌰𑌤𑍍𑌨𑍋𑌪𑌶𑍋𑌭𑌿𑌤𑌮𑍍 ॥ 14 ॥
𑌅𑌨𑍍𑌤𑌃𑌪𑍁𑌰𑌂 𑌸𑌮𑍁𑌤𑍍𑌸𑍃𑌜𑍍𑌯 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌮𑍁𑌪𑍈𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 ।
𑌅𑌨𑍍𑌯𑌾 𑌤𑍁 𑌵𑌿𑌕𑌟𑌾 𑌨𑌾𑌮 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 15 ॥
𑌅𑌸𑌕𑍃𑌦𑍍𑌦𑍇𑌵𑌤𑌾 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑍇 𑌨𑌾𑌗𑌗𑌨𑍍𑌧𑌰𑍍𑌵𑌦𑌾𑌨𑌵𑌾𑌃 ।
𑌨𑌿𑌰𑍍𑌜𑌿𑌤𑌾𑌃 𑌸𑌮𑌰𑍇 𑌯𑍇𑌨 𑌸 𑌤𑍇 𑌪𑌾𑌰𑍍𑌶𑍍𑌵𑌮𑍁𑌪𑌾𑌗𑌤𑌃 ॥ 16 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌸𑌮𑍃𑌦𑍍𑌧𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌕𑌿𑌮𑌦𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌨𑍇𑌚𑍍𑌛𑌸𑍇𑌽𑌧𑌮𑍇 ॥ 17 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌖𑍀 𑌨𑌾𑌮 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀 𑌵𑌾𑌕𑍍𑌯𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ।
𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑍋 𑌨 𑌤𑌪𑌤𑌿 𑌭𑍀𑌤𑍋 𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑌃 ॥ 18 ॥
𑌨 𑌵𑌾𑌤𑌿 𑌸𑍍𑌮𑌾𑌯𑌤𑌾𑌪𑌾𑌙𑍍𑌗𑍇 𑌕𑌿𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌨 𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌸𑌿 ।
𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌵𑍃𑌷𑍍𑌟𑌿𑌂 𑌚 𑌤𑌰𑌵𑍋 𑌮𑍁𑌮𑍁𑌚𑍁𑌰𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌵𑍈 𑌭𑌯𑌾𑌤𑍍 ॥ 19 ॥
𑌶𑍈𑌲𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌸𑍁𑌭𑍍𑌰𑍁 𑌪𑌾𑌨𑍀𑌯𑌂 𑌜𑌲𑌦𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌯𑌦𑍇𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 ।
𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌨𑍈𑌰𑍃𑌤𑌰𑌾𑌜𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌜𑌰𑌾𑌜𑌸𑍍𑌯 𑌭𑌾𑌮𑌿𑌨𑌿 ॥ 20 ॥
𑌕𑌿𑌂 𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌨 𑌕𑍁𑌰𑍁𑌷𑍇 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌂 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑍇 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌹𑌿 ।
𑌸𑌾𑌧𑍁 𑌤𑍇 𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌤𑍋 𑌦𑍇𑌵𑌿 𑌕𑌥𑌿𑌤𑌂 𑌸𑌾𑌧𑍁 𑌭𑌾𑌮𑌿𑌨𑌿 ॥ 21 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌤𑍍𑌰𑌯𑍋𑌵𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha trayoviṃśassargaḥ |
ityuktvā maithilīṃ rājā rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ |
sandiśya ca tataḥ sarvā rākṣasīrnirjagāma ha || 1 ||
niṣkrānte rākṣasendre tu punarantaḥpuraṃ gate |
rākṣasyo bhīmarūpāstāḥ sītāṃ samabhidudruvuḥ || 2 ||
tataḥ sītāmupāgamya rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ |
paraṃ paruṣayā vācā vaidehīmidamabruvan || 3 ||
paulastyasya variṣṭhasya rāvaṇasya mahātmanaḥ |
daśagrīvasya bhāryā tvaṃ sīte na bahumanyase || 4 ||
tatastvekajaṭā nāma rākṣasī vākyamabravīt |
āmantyra krodhātāmrākṣī sītāṃ karatalodarīm || 5 ||
prajāpatīnāṃ ṣaṇṇāṃ tu caturtho yaḥ prajāpatiḥ |
mānaso brahmaṇaḥ putraḥ pulastya iti viśrutaḥ || 6 ||
pulastyasya tu tejasvī maharṣirmānasaḥ sutaḥ |
nāmnā sa viśravā nāma prajāpatisamaprabhaḥ || 7 ||
tasya putro viśālākṣi rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ |
tasya tvaṃ rākṣasendrasya bhāryā bhavitumarhasi || 8 ||
mayoktaṃ cārusarvāṅgiḥ vākyaṃ kiṃ nānumanyase |
tato harijaṭā nāma rākṣasī vākyamabravīt || 9 ||
vivartya nayane kopānmārjārasadṛśekṣaṇā |
yena devāstrayastriṃśaddevarājaśca nirjitāḥ || 10 ||
tasya tvaṃ rākṣasendrasya bhāryā bhavitumarhasi |
tatastu praghasā nāma rākṣasī krodhamūrchitā || 11 ||
bhartsayantī tadā ghoramidaṃ vacanamabravīt |
vīryotsiktasya śūrasya saṅgrāmeṣu nivartinaḥ || 12 ||
balino vīryayuktasya bhāryātvaṃ kiṃ na lapsyase |
priyāṃ bahumatāṃ bhāryāṃ tyaktvā rājā mahābalaḥ || 13 ||
sarvāsāṃ ca mahābhāgāṃ tvāmupaiṣyati rāvaṇaḥ |
samṛddhaṃ strīsahasreṇa nānāratnopaśobhitam || 14 ||
antaḥpuraṃ samutsṛjya tvāmupaiṣyati rāvaṇaḥ |
anyā tu vikaṭā nāma rākṣasī vākyamabravīt || 15 ||
asakṛddevatā yuddhe nāgagandharvadānavāḥ |
nirjitāḥ samare yena sa te pārśvamupāgataḥ || 16 ||
tasya sarvasamṛddhasya rāvaṇasya mahātmanaḥ |
kimadya rākṣasendrasya bhāryātvaṃ necchase'dhame || 17 ||
tatastu durmukhī nāma rākṣasī vākyamabravīt |
yasya sūryo na tapati bhīto yasya ca mārutaḥ || 18 ||
na vāti smāyatāpāṅge kiṃ tvaṃ tasya na tiṣṭhasi |
puṣpavṛṣṭiṃ ca taravo mumucuryasya vai bhayāt || 19 ||
śailāśca subhru pānīyaṃ jaladāśca yadecchati |
tasya nairṛtarājasya rājarājasya bhāmini || 20 ||
kiṃ tvaṃ na kuruṣe buddhiṃ bhāryārthe rāvaṇasya hi |
sādhu te tattvato devi kathitaṃ sādhu bhāmini || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe trayoviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ त्रयोविंशस्सर्गः ।
इत्युक्त्वा मैथिलीं राजा रावणः शत्रुरावणः ।
सन्दिश्य च ततः सर्वा राक्षसीर्निर्जगाम ह ॥ 1 ॥
निष्क्रान्ते राक्षसेन्द्रे तु पुनरन्तःपुरं गते ।
राक्षस्यो भीमरूपास्ताः सीतां समभिदुद्रुवुः ॥ 2 ॥
ततः सीतामुपागम्य राक्षस्यः क्रोधमूर्छिताः ।
परं परुषया वाचा वैदेहीमिदमब्रुवन् ॥ 3 ॥
पौलस्त्यस्य वरिष्ठस्य रावणस्य महात्मनः ।
दशग्रीवस्य भार्या त्वं सीते न बहुमन्यसे ॥ 4 ॥
ततस्त्वेकजटा नाम राक्षसी वाक्यमब्रवीत् ।
आमन्त्य्र क्रोधाताम्राक्षी सीतां करतलोदरीम् ॥ 5 ॥
प्रजापतीनां षण्णां तु चतुर्थो यः प्रजापतिः ।
मानसो ब्रह्मणः पुत्रः पुलस्त्य इति विश्रुतः ॥ 6 ॥
पुलस्त्यस्य तु तेजस्वी महर्षिर्मानसः सुतः ।
नाम्ना स विश्रवा नाम प्रजापतिसमप्रभः ॥ 7 ॥
तस्य पुत्रो विशालाक्षि रावणः शत्रुरावणः ।
तस्य त्वं राक्षसेन्द्रस्य भार्या भवितुमर्हसि ॥ 8 ॥
मयोक्तं चारुसर्वाङ्गिः वाक्यं किं नानुमन्यसे ।
ततो हरिजटा नाम राक्षसी वाक्यमब्रवीत् ॥ 9 ॥
विवर्त्य नयने कोपान्मार्जारसदृशेक्षणा ।
येन देवास्त्रयस्त्रिंशद्देवराजश्च निर्जिताः ॥ 10 ॥
तस्य त्वं राक्षसेन्द्रस्य भार्या भवितुमर्हसि ।
ततस्तु प्रघसा नाम राक्षसी क्रोधमूर्छिता ॥ 11 ॥
भर्त्सयन्ती तदा घोरमिदं वचनमब्रवीत् ।
वीर्योत्सिक्तस्य शूरस्य सङ्ग्रामेषु निवर्तिनः ॥ 12 ॥
बलिनो वीर्ययुक्तस्य भार्यात्वं किं न लप्स्यसे ।
प्रियां बहुमतां भार्यां त्यक्त्वा राजा महाबलः ॥ 13 ॥
सर्वासां च महाभागां त्वामुपैष्यति रावणः ।
समृद्धं स्त्रीसहस्रेण नानारत्नोपशोभितम् ॥ 14 ॥
अन्तःपुरं समुत्सृज्य त्वामुपैष्यति रावणः ।
अन्या तु विकटा नाम राक्षसी वाक्यमब्रवीत् ॥ 15 ॥
असकृद्देवता युद्धे नागगन्धर्वदानवाः ।
निर्जिताः समरे येन स ते पार्श्वमुपागतः ॥ 16 ॥
तस्य सर्वसमृद्धस्य रावणस्य महात्मनः ।
किमद्य राक्षसेन्द्रस्य भार्यात्वं नेच्छसेऽधमे ॥ 17 ॥
ततस्तु दुर्मुखी नाम राक्षसी वाक्यमब्रवीत् ।
यस्य सूर्यो न तपति भीतो यस्य च मारुतः ॥ 18 ॥
न वाति स्मायतापाङ्गे किं त्वं तस्य न तिष्ठसि ।
पुष्पवृष्टिं च तरवो मुमुचुर्यस्य वै भयात् ॥ 19 ॥
शैलाश्च सुभ्रु पानीयं जलदाश्च यदेच्छति ।
तस्य नैरृतराजस्य राजराजस्य भामिनि ॥ 20 ॥
किं त्वं न कुरुषे बुद्धिं भार्यार्थे रावणस्य हि ।
साधु ते तत्त्वतो देवि कथितं साधु भामिनि ॥ 21 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे त्रयोविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha trayoviṃśassargaḥ |
ityuktvā maithilīṃ rājā rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ |
sandiśya ca tataḥ sarvā rākṣasīrnirjagāma ha || 1 ||
niṣkrānte rākṣasendre tu punarantaḥpuraṃ gate |
rākṣasyo bhīmarūpāstāḥ sītāṃ samabhidudruvuḥ || 2 ||
tataḥ sītāmupāgamya rākṣasyaḥ krodhamūrchitāḥ |
paraṃ paruṣayā vācā vaidehīmidamabruvan || 3 ||
paulastyasya variṣṭhasya rāvaṇasya mahātmanaḥ |
daśagrīvasya bhāryā tvaṃ sīte na bahumanyase || 4 ||
tatastvekajaṭā nāma rākṣasī vākyamabravīt |
āmantyra krodhātāmrākṣī sītāṃ karatalodarīm || 5 ||
prajāpatīnāṃ ṣaṇṇāṃ tu caturtho yaḥ prajāpatiḥ |
mānaso brahmaṇaḥ putraḥ pulastya iti viśrutaḥ || 6 ||
pulastyasya tu tejasvī maharṣirmānasaḥ sutaḥ |
nāmnā sa viśravā nāma prajāpatisamaprabhaḥ || 7 ||
tasya putro viśālākṣi rāvaṇaḥ śatrurāvaṇaḥ |
tasya tvaṃ rākṣasendrasya bhāryā bhavitumarhasi || 8 ||
mayoktaṃ cārusarvāṅgiḥ vākyaṃ kiṃ nānumanyase |
tato harijaṭā nāma rākṣasī vākyamabravīt || 9 ||
vivartya nayane kopānmārjārasadṛśekṣaṇā |
yena devāstrayastriṃśaddevarājaśca nirjitāḥ || 10 ||
tasya tvaṃ rākṣasendrasya bhāryā bhavitumarhasi |
tatastu praghasā nāma rākṣasī krodhamūrchitā || 11 ||
bhartsayantī tadā ghoramidaṃ vacanamabravīt |
vīryotsiktasya śūrasya saṅgrāmeṣu nivartinaḥ || 12 ||
balino vīryayuktasya bhāryātvaṃ kiṃ na lapsyase |
priyāṃ bahumatāṃ bhāryāṃ tyaktvā rājā mahābalaḥ || 13 ||
sarvāsāṃ ca mahābhāgāṃ tvāmupaiṣyati rāvaṇaḥ |
samṛddhaṃ strīsahasreṇa nānāratnopaśobhitam || 14 ||
antaḥpuraṃ samutsṛjya tvāmupaiṣyati rāvaṇaḥ |
anyā tu vikaṭā nāma rākṣasī vākyamabravīt || 15 ||
asakṛddevatā yuddhe nāgagandharvadānavāḥ |
nirjitāḥ samare yena sa te pārśvamupāgataḥ || 16 ||
tasya sarvasamṛddhasya rāvaṇasya mahātmanaḥ |
kimadya rākṣasendrasya bhāryātvaṃ necchase'dhame || 17 ||
tatastu durmukhī nāma rākṣasī vākyamabravīt |
yasya sūryo na tapati bhīto yasya ca mārutaḥ || 18 ||
na vāti smāyatāpāṅge kiṃ tvaṃ tasya na tiṣṭhasi |
puṣpavṛṣṭiṃ ca taravo mumucuryasya vai bhayāt || 19 ||
śailāśca subhru pānīyaṃ jaladāśca yadecchati |
tasya nairṛtarājasya rājarājasya bhāmini || 20 ||
kiṃ tvaṃ na kuruṣe buddhiṃ bhāryārthe rāvaṇasya hi |
sādhu te tattvato devi kathitaṃ sādhu bhāmini || 21 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe trayoviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.