5.2 Sundarakanda - Dvitiya Sargah — Grantha Script

𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।

𑌅𑌥 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌤𑍀𑌯𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।

𑌸 𑌸𑌾𑌗𑌰𑌮𑌨𑌾𑌦𑍃𑌷𑍍𑌯𑌮𑌤𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।

𑌤𑍍𑌰𑌿𑌕𑍂𑌟𑌶𑌿𑌖𑌰𑍇 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌸𑍍𑌥𑍋 𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌹 ॥ 1 ॥

𑌤𑌤𑌃 𑌪𑌾𑌦𑌪𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌵𑌰𑍍𑌷𑍇𑌣 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍 ।

𑌅𑌭𑌿𑌵𑍃𑌷𑍍𑌟𑌃 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌬𑌭𑍗 𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌮𑌯𑍋 𑌯𑌥𑌾 ॥ 2 ॥

𑌯𑍋𑌜𑌨𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌶𑌤𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑍀𑌰𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌪𑍍𑌯𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ।

𑌅𑌨𑌿𑌃𑌶𑍍𑌵𑌸𑌨𑍍 𑌕𑌪𑌿𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌨 𑌗𑍍𑌲𑌾𑌨𑌿𑌮𑌧𑌿𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 ॥ 3 ॥

𑌶𑌤𑌾𑌨𑍍𑌯𑌹𑌂 𑌯𑍋𑌜𑌨𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌕𑍍𑌰𑌮𑍇𑌯𑌂 𑌸𑍁𑌬𑌹𑍂𑌨𑍍𑌯𑌪𑌿 ।

𑌕𑌿𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌸𑌾𑌗𑌰𑌸𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌸𑌙𑍍𑌖𑍍𑌯𑌾𑌤𑌂 𑌶𑌤𑌯𑍋𑌜𑌨𑌮𑍍 ॥ 4 ॥

𑌸 𑌤𑍁 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌤𑌾𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌃 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌤𑌾𑌮𑌪𑌿 𑌚𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌃 ।

𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌵𑍇𑌗𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌂 𑌲𑌙𑍍𑌘𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌹𑍋𑌦𑌧𑌿𑌮𑍍 ॥ 5 ॥

𑌶𑌾𑌦𑍍𑌵𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌚 𑌨𑍀𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌗𑌨𑍍𑌧𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌵𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।

𑌗𑌣𑍍𑌡𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌚 𑌮𑌧𑍍𑌯𑍇𑌨 𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌨𑌗𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌚 ॥ 6 ॥

𑌶𑍈𑌲𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌤𑌰𑍁𑌸𑌞𑍍𑌛𑌨𑍍𑌨𑌾𑌨𑍍 𑌵𑌨𑌾𑌰𑌾𑌜𑍀𑌶𑍍𑌚 𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌿𑌤𑌾𑌃 ।

𑌅𑌭𑌿𑌚𑌕𑍍𑌰𑌾𑌮 𑌤𑍇𑌜𑌸𑍍𑌵𑍀 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌪𑍍𑌲𑌵𑌗𑌰𑍍𑌷𑌭𑌃 ॥ 7 ॥

𑌸 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌨𑌚𑌲𑍇 𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌨𑍍𑌵𑌨𑌾𑌨𑍍𑌯𑍁𑌪𑌵𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।

𑌸 𑌨𑌗𑌾𑌗𑍍𑌰𑍇 𑌚 𑌤𑌾𑌂 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌂 𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌪𑌵𑌨𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ॥ 8 ॥

𑌸𑌰𑌲𑌾𑌨𑍍 𑌕𑌰𑍍𑌣𑌿𑌕𑌾𑌰𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌖𑌰𑍍𑌜𑍂𑌰𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌸𑍁𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 ।

𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾𑌲𑍂𑌨𑍍𑌮𑍁𑌚𑍁𑌲𑌿𑌨𑍍𑌦𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌕𑍁𑌟𑌜𑌾𑌨𑍍 𑌕𑍇𑌤𑌕𑌾𑌨𑌪𑌿 ॥ 9 ॥

𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌂𑌙𑍍𑌗𑍂𑌨𑍍 𑌗𑌨𑍍𑌧𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌨𑍀𑌪𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌪𑍍𑌤𑌚𑍍𑌛𑌦𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾 ।

𑌆𑌸𑌨𑌾𑌨𑍍 𑌕𑍋𑌵𑌿𑌦𑌾𑌰𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌕𑌰𑌵𑍀𑌰𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌿𑌤𑌾𑌨𑍍 ॥ 10 ॥

𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌭𑌾𑌰𑌨𑌿𑌬𑌦𑍍𑌧𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌤𑌥𑌾 𑌮𑍁𑌕𑍁𑌲𑌿𑌤𑌾𑌨𑌪𑌿 ।

𑌪𑌾𑌦𑌪𑌾𑌨𑍍 𑌵𑌿𑌹𑌗𑌾𑌕𑍀𑌰𑍍𑌣𑌾𑌨𑍍 𑌪𑌵𑌨𑌾𑌧𑍂𑌤𑌮𑌸𑍍𑌤𑌕𑌾𑌨𑍍 ॥ 11 ॥

𑌹𑌂𑌸𑌕𑌾𑌰𑌣𑍍𑌡𑌵𑌾𑌕𑍀𑌰𑍍𑌣𑌾 𑌵𑌾𑌪𑍀𑌃 𑌪𑌦𑍍𑌮𑍋𑌤𑍍𑌮𑌲𑌾𑌯𑍁𑌤𑌾𑌃 ।

𑌆𑌕𑍍𑌰𑍀𑌡𑌾𑌨𑍍 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑌾𑌨𑍍 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌾𑌵𑌨𑍍 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌜𑌲𑌾𑌶𑌯𑌾𑌨𑍍 ॥ 12 ॥

𑌸𑌨𑍍𑌤𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑍈𑌰𑍍𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑍈𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌰𑍍𑌤𑍁𑌫𑌲𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌿𑌤𑍈𑌃 ।

𑌉𑌦𑍍𑌯𑌾𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌾𑌣𑌿 𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌕𑌪𑌿𑌕𑍁𑌞𑍍𑌜𑌰𑌃 ॥ 13 ॥

𑌸𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌚 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑍀𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌪𑌾𑌲𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ।

𑌪𑌰𑌿𑌖𑌾𑌭𑌿𑌃 𑌸𑌪𑌦𑍍𑌮𑌾𑌭𑌿𑌃 𑌸𑍋𑌤𑍍𑌪𑌲𑌾𑌭𑌿𑌰𑌲𑌙𑍍𑌕𑍃𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 14 ॥

𑌸𑍀𑌤𑌾𑌪𑌹𑌰𑌣𑌾𑌰𑍍𑌥𑍇𑌨 𑌰𑌾𑌵𑌣𑍇𑌨 𑌸𑍁𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ।

𑌸𑌮𑌨𑍍𑌤𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌚𑌰𑌦𑍍𑌭𑌿𑌶𑍍𑌚 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌰𑍁𑌗𑍍𑌰𑌧𑌨𑍍𑌵𑌿𑌭𑌿𑌃 ॥ 15 ॥

𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑍇𑌨𑌾𑌵𑍃𑌤𑌾𑌂 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑌾𑌰𑍇𑌣 𑌮𑌹𑌾𑌪𑍁𑌰𑍀𑌮𑍍 ।

𑌗𑍃𑌹𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌗𑍍𑌰𑌹𑌸𑌙𑍍𑌕𑌾𑌶𑍈𑌃 𑌶𑌾𑌰𑌦𑌾𑌮𑍍𑌬𑍁𑌦𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌭𑍈𑌃 ॥ 16 ॥

𑌪𑌾𑌣𑍍𑌡𑍁𑌰𑌾𑌭𑌿𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍋𑌲𑍀𑌭𑌿𑌰𑍁𑌚𑍍𑌚𑌾𑌭𑌿𑌰𑌭𑌿𑌸𑌂𑌵𑍃𑌤𑌾𑌮𑍍 ।

𑌅𑌟𑍍𑌟𑌾𑌲𑌕𑌶𑌤𑌾𑌕𑍀𑌰𑍍𑌣𑌾𑌂 𑌪𑌤𑌾𑌕𑌾𑌧𑍍𑌵𑌜𑌮𑌾𑌲𑌿𑌨𑍀𑌮𑍍 ॥ 17 ॥

𑌤𑍋𑌰𑌣𑍈𑌃 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑍈𑌰𑍍𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑍈𑌰𑍍𑌲𑌤𑌾𑌪𑌙𑍍𑌤𑍍𑌕𑌿𑌵𑌿𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌿𑌤𑍈𑌃 ।

𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌂 𑌦𑌿𑌵𑌿 𑌦𑍇𑌵𑌪𑍁𑌰𑍀𑌂 𑌯𑌥𑌾 ॥ 18 ॥

𑌗𑌿𑌰𑌿𑌮𑍂𑌰𑍍𑌧𑍍𑌨𑌿𑌂 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌂 𑌪𑌾𑌣𑍍𑌡𑍁𑌰𑍈𑌰𑍍𑌭𑌵𑌨𑍈𑌃 𑌶𑍁𑌭𑍈𑌃 ।

𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌸 𑌕𑌪𑌿𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌃 𑌪𑍁𑌰𑌮𑌾𑌕𑌾𑌶𑌗𑌂 𑌯𑌥𑌾 ॥ 19 ॥

𑌪𑌾𑌲𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 ।

𑌪𑍍𑌲𑌵𑌮𑌾𑌨𑌮𑌿𑌵𑌾𑌕𑌾𑌶𑍇 𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌮𑍍 ॥ 20 ॥

𑌵𑌪𑍍𑌰𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑌾𑌰𑌜𑌘𑌨𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌪𑍁𑌲𑌾𑌮𑍍𑌬𑍁𑌨𑌵𑌾𑌮𑍍𑌬𑌰𑌾𑌮𑍍 ।

𑌶𑌤𑌘𑍍𑌨𑍀𑌶𑍂𑌲𑌕𑍇𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌮𑌟𑍍𑌟𑌾𑌲𑌕𑌵𑌤𑌂𑌸𑌕𑌾𑌮𑍍 ॥ 21 ॥

𑌮𑌨𑌸𑍇𑌵 𑌕𑍃𑌤𑌾𑌂 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌂 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌮𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 ।

𑌦𑍍𑌵𑌾𑌰𑌮𑍁𑌤𑍍𑌤𑌰𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌃 ॥ 22 ॥

𑌕𑍈𑌲𑌾𑌸𑌶𑌿𑌖𑌰𑌪𑍍𑌰𑌖𑍍𑌯𑌾𑌮𑌾𑌲𑌿𑌖𑌨𑍍𑌤𑍀𑌮𑌿𑌵𑌾𑌮𑍍𑌬𑌰𑌮𑍍 ।

𑌡𑍀𑌯𑌮𑌾𑌨𑌾𑌮𑌿𑌵𑌾𑌕𑌾𑌶𑌮𑍁𑌚𑍍𑌛𑍍𑌰𑌿𑌤𑍈𑌰𑍍𑌭𑌵𑌨𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑍈𑌃 ॥ 23 ॥

𑌸𑌮𑍍𑌪𑍂𑌰𑍍𑌣𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌰𑍍𑌘𑍋𑌰𑍈𑌰𑍍𑌨𑌾𑌗𑍈𑌰𑍍𑌭𑍋𑌗𑌵𑌤𑍀𑌮𑌿𑌵 ।

𑌅𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌸𑍁𑌕𑍃𑌤𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌪𑌷𑍍𑌟𑌾𑌂 𑌕𑍁𑌬𑍇𑌰𑌾𑌧𑍍𑌯𑍁𑌷𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍁𑌰𑌾 ॥ 24 ॥

𑌦𑌂𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑌿𑌭𑌿𑌰𑍍𑌬𑌹𑍁𑌭𑌿𑌃 𑌶𑍂𑌰𑍈𑌃 𑌶𑍂𑌲𑌪𑌟𑍍𑌟𑌸𑌪𑌾𑌣𑌿𑌭𑌿𑌃 ।

𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌰𑍍𑌘𑍋𑌰𑍈𑌰𑍍𑌗𑍁𑌹𑌾𑌮𑌾𑌶𑍀𑌵𑌿𑌷𑍈𑌰𑌿𑌵 ॥ 25 ॥

𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌮𑌹𑌤𑍀𑌂 𑌗𑍁𑌪𑍍𑌤𑌿𑌂 𑌸𑌾𑌗𑌰𑌂 𑌚 𑌨𑌿𑌰𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌸𑌃 ।

𑌰𑌾𑌵𑌣𑌂 𑌚 𑌰𑌿𑌪𑍁𑌂 𑌘𑍋𑌰𑌂 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌃 ॥ 26 ॥

𑌆𑌗𑌤𑍍𑌯𑌾𑌪𑍀𑌹 𑌹𑌰𑌯𑍋 𑌭𑌵𑌿𑌷𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌰𑌰𑍍𑌥𑌕𑌾𑌃 ।

𑌨 𑌹𑌿 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑍇𑌨 𑌵𑍈 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾 𑌶𑌕𑍍𑌯𑌾 𑌜𑍇𑌤𑍁𑌂 𑌸𑍁𑌰𑍈𑌰𑌪𑌿 ॥ 27 ॥

𑌇𑌮𑌾𑌂 𑌤𑍁 𑌵𑌿𑌷𑌮𑌾𑌂 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌗𑌾𑌂 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌪𑌾𑌲𑌿𑌤𑌾𑌮𑍍 ।

𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯𑌾𑌪𑌿 𑌸 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌃 𑌕𑌿𑌂 𑌕𑌰𑌿𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ॥ 28 ॥

𑌅𑌵𑌕𑌾𑌶𑍋 𑌨𑌸𑌾𑌨𑍍𑌤𑍍𑌵𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌷𑍍𑌵𑌭𑌿𑌗𑌮𑍍𑌯𑌤𑍇 ।

𑌨 𑌦𑌾𑌨𑌸𑍍𑌯 𑌨 𑌭𑍇𑌦𑌸𑍍𑌯 𑌨𑍈𑌵 𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌸𑍍𑌯 𑌦𑍃𑌶𑍍𑌯𑌤𑍇 ॥ 29 ॥

𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌣𑌾𑌮𑍇𑌵 𑌹𑌿 𑌗𑌤𑌿𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾𑌮𑍍 ।

𑌵𑌾𑌲𑌿𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌨𑍀𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌮 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌶𑍍𑌚 𑌧𑍀𑌮𑌤𑌃 ॥ 30 ॥

𑌯𑌾𑌵𑌜𑍍𑌜𑌾𑌨𑌾𑌮𑌿 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌂 𑌯𑌦𑌿 𑌜𑍀𑌵𑌤𑌿 𑌵𑌾 𑌨 𑌵𑌾 ।

𑌤𑌤𑍍𑌰𑍈𑌵 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌾𑌂 𑌜𑌨𑌕𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌮𑍍 ॥ 31 ॥

𑌤𑌤𑌃 𑌸 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌮𑍁𑌹𑍂𑌰𑍍𑌤𑌂 𑌕𑌪𑌿𑌕𑍁𑌞𑍍𑌜𑌰𑌃 ।

𑌗𑌿𑌰𑌿𑌶𑍃𑌙𑍍𑌗𑍇 𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯𑌾𑌭𑍍𑌯𑍁𑌦𑌯𑍇 𑌰𑌤𑌃 ॥ 32 ॥

𑌅𑌨𑍇𑌨 𑌰𑍂𑌪𑍇𑌣 𑌮𑌯𑌾 𑌨 𑌶𑌕𑍍𑌯𑌾 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍀 ।

𑌪𑍍𑌰𑌵𑍇𑌷𑍍𑌟𑍁𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌰𑍍𑌗𑍁𑌪𑍍𑌤𑌾 𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑍈𑌰𑍍𑌬𑌲𑌸𑌮𑌨𑍍𑌵𑌿𑌤𑍈𑌃 ॥ 33 ॥

𑌉𑌗𑍍𑌰𑍗𑌜𑌸𑍋 𑌮𑌹𑌾𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌬𑌲𑌵𑌨𑍍𑌤𑌶𑍍𑌚 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌃 ।

𑌵𑌞𑍍𑌚𑌨𑍀𑌯𑌾 𑌮𑌯𑌾 𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌜𑌾𑌨𑌕𑍀𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌤𑌾 ॥ 34 ॥

𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑍇𑌣 𑌰𑍂𑌪𑍇𑌣 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑍗 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾 𑌪𑍁𑌰𑍀 𑌮𑌯𑌾 ।

𑌪𑍍𑌰𑌵𑍇𑌷𑍍𑌟𑍁𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌕𑌾𑌲𑌂 𑌮𑍇 𑌕𑍃𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌸𑌾𑌧𑌯𑌿𑌤𑍁𑌂 𑌮𑌹𑌤𑍍 ॥ 35 ॥

𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌂 𑌤𑌾𑌦𑍃𑌶𑍀𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌦𑍁𑌰𑌾𑌧𑌰𑍍𑌷𑌾𑌂 𑌸𑍁𑌰𑌾𑌸𑍁𑌰𑍈𑌃 ।

𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌵𑌿𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌯 𑌮𑍁𑌹𑍁𑌰𑍍𑌮𑍁𑌹𑍁𑌃 ॥ 36 ॥

𑌕𑍇𑌨𑍋𑌪𑌾𑌯𑍇𑌨 𑌪𑌶𑍍𑌯𑍇𑌯𑌂 𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑍀𑌂 𑌜𑌨𑌕𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌮𑍍 ।

𑌅𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍋 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌰𑌾𑌵𑌣𑍇𑌨 𑌦𑍁𑌰𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ॥ 37 ॥

𑌨 𑌵𑌿𑌨𑌶𑍍𑌯𑍇𑌤𑍍𑌕𑌥𑌂 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌦𑌿𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।

𑌏𑌕𑌾𑌮𑍇𑌕𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌶𑍍𑌯𑍇𑌯𑌂 𑌰𑌹𑌿𑌤𑍇 𑌜𑌨𑌕𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌮𑍍 ॥ 38 ॥

𑌭𑍂𑌤𑌾𑌶𑍍𑌚𑌾𑌰𑍍𑌥𑌾 𑌵𑌿𑌪𑌦𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌦𑍇𑌶𑌕𑌾𑌲𑌵𑌿𑌰𑍋𑌧𑌿𑌤𑌾𑌃 ।

𑌵𑌿𑌕𑍍𑌲𑌬𑌂 𑌦𑍂𑌤𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌤𑌮𑌃 𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑍋𑌦𑌯𑍇 𑌯𑌥𑌾 ॥ 39 ॥

𑌅𑌰𑍍𑌥𑌾𑌨𑌰𑍍𑌥𑌾𑌨𑍍𑌤𑌰𑍇 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌰𑍍𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑌾𑌪𑌿 𑌨 𑌶𑍋𑌭𑌤𑍇 ।

𑌘𑌾𑌤𑌯𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌹𑌿 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌣𑌿 𑌦𑍂𑌤𑌾𑌃 𑌪𑌣𑍍𑌡𑌿𑌤𑌮𑌾𑌨𑌿𑌨𑌃 ॥ 40 ॥

𑌨 𑌵𑌿𑌨𑌶𑍍𑌯𑍇𑌤𑍍𑌕𑌥𑌂 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌵𑍈𑌕𑍍𑌲𑌬𑍍𑌯𑌂 𑌨 𑌕𑌥𑌂 𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍 ।

𑌲𑌙𑍍𑌘𑌨𑌂 𑌚 𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌥𑌂 𑌨𑍁 𑌨 𑌵𑍃𑌥𑌾 𑌭𑌵𑍇𑌤𑍍 ॥ 41 ॥

𑌮𑌯𑌿 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍇 𑌤𑍁 𑌰𑌕𑍍𑌷𑍋𑌭𑍀 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌦𑌿𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।

𑌭𑌵𑍇𑌦𑍍𑌵𑍍𑌯𑌰𑍍𑌥𑌮𑌿𑌦𑌂 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌾𑌨𑌰𑍍𑌥𑌮𑌿𑌚𑍍𑌛𑌤𑌃 ॥ 42 ॥

𑌨 𑌹𑌿 𑌶𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌕𑍍𑌵𑌚𑌿𑌤𑍍 𑌸𑍍𑌥𑌾𑌤𑍁𑌮𑌵𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑍇𑌨 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌃 ।

𑌅𑌪𑌿 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌰𑍂𑌪𑍇𑌣 𑌕𑌿𑌮𑍁𑌤𑌾𑌨𑍍𑌯𑍇𑌨 𑌕𑍇𑌨𑌚𑌿𑌤𑍍 ॥ 43 ॥

𑌵𑌾𑌯𑍁𑌰𑌪𑍍𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌨𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑌶𑍍𑌚𑌰𑍇𑌦𑌿𑌤𑌿 𑌮𑌤𑌿𑌰𑍍𑌮𑌮 ।

𑌨 𑌹𑍍𑌯 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌵𑌿𑌦𑌿𑌤𑌂 𑌕𑌿𑌞𑍍𑌚𑌿𑌦𑍍𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌬𑌲𑍀𑌯𑌸𑌾𑌮𑍍 ॥ 44 ॥

𑌇𑌹𑌾𑌹𑌂 𑌯𑌦𑌿 𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌾𑌮𑌿 𑌸𑍍𑌵𑍇𑌨 𑌰𑍂𑌪𑍇𑌣 𑌸𑌂𑌵𑍃𑌤𑌃 ।

𑌵𑌿𑌨𑌾𑌶𑌮𑍁𑌪𑌯𑌾𑌸𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌭𑌰𑍍𑌤𑍁𑌰𑌰𑍍𑌥𑌶𑍍𑌚 𑌹𑍀𑌯𑌤𑍇 ॥ 45 ॥

𑌤𑌦𑌹𑌂 𑌸𑍍𑌵𑍇𑌨 𑌰𑍂𑌪𑍇𑌣 𑌰𑌜𑌨𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌹𑍍𑌰𑌸𑍍𑌵𑌤𑌾𑌂 𑌗𑌤𑌃 ।

𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌮𑌭𑌿𑌪𑌤𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑌯𑍇 ॥ 46 ॥

𑌰𑌾𑌵𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌂 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑍗 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌶𑍍𑌯 𑌸𑍁𑌦𑍁𑌰𑌾𑌸𑌦𑌾𑌮𑍍 ।

𑌵𑌿𑌚𑌿𑌨𑍍𑌵𑌨𑍍 𑌭𑌵𑌨𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌮𑌿 𑌜𑌨𑌕𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾𑌮𑍍 ॥ 47 ॥

𑌇𑌤𑌿 𑌸𑌞𑍍𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍 𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌤𑌮𑌯𑌂 𑌕𑌪𑌿𑌃 ।

𑌆𑌚𑌕𑌾𑌙𑍍𑌕𑍍𑌷𑍇 𑌤𑌦𑌾 𑌵𑍀𑌰𑍋 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾 𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑍋𑌤𑍍𑌸𑍁𑌕𑌃 ॥ 48 ॥

𑌸𑍂𑌰𑍍𑌯𑍇 𑌚𑌾𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌗𑌤𑍇 𑌰𑌾𑌤𑍍𑌰𑍗 𑌦𑍇𑌹𑌂 𑌸𑌙𑍍𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌯 𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑌿𑌃 ।

𑌪𑍃𑌷𑌦𑌂𑌶𑌕𑌮𑌾𑌤𑍍𑌰𑌃 𑌸𑌨𑍍 𑌬𑌭𑍂𑌵𑌾𑌦𑍍𑌭𑍁𑌤𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌃 ॥ 49 ॥

𑌪𑍍𑌰𑌦𑍋𑌷𑌕𑌾𑌲𑍇 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌂𑌸𑍍𑌤𑍂𑌰𑍍𑌣𑌮𑍁𑌤𑍍𑌪𑍍𑌲𑍁𑌤𑍍𑌯 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍 ।

𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌵𑍇𑌶 𑌪𑍁𑌰𑍀𑌂 𑌰𑌮𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌸𑍁𑌵𑌿𑌭𑌕𑍍𑌤𑌮𑌹𑌾𑌪𑌥𑌾𑌮𑍍 ॥ 50 ॥

𑌪𑍍𑌰𑌾𑌸𑌾𑌦𑌮𑌾𑌲𑌾𑌵𑌿𑌤𑌤𑌾𑌂 𑌸𑍍𑌤𑌮𑍍𑌭𑍈𑌃 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌰𑌾𑌜𑌤𑍈𑌃 ।

𑌶𑌾𑌤𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌮𑌯𑍈𑌰𑍍𑌜𑌾𑌲𑍈𑌰𑍍𑌗𑌨𑍍𑌥𑌰𑍍𑌵𑌨𑌗𑌰𑍋𑌪𑌮𑌾𑌮𑍍 ॥ 51 ॥

𑌸𑌪𑍍𑌤𑌭𑍗𑌮𑌾𑌷𑍍𑌟𑌭𑍗𑌮𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌸 𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌮𑌹𑌾𑌪𑍁𑌰𑍀𑌮𑍍 ।

𑌤𑌲𑍈𑌃 𑌸𑍍𑌫𑌾𑌟𑌿𑌕𑌸𑌙𑍍𑌕𑍀𑌰𑍍𑌣𑍈𑌃 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌤𑌸𑍍𑌵𑌰𑌵𑌿𑌭𑍂𑌷𑌿𑌤𑍈𑌃 ॥ 52 ॥

𑌵𑍈𑌡𑍂𑌰𑍍𑌯𑌮𑌣𑌿𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌾𑌜𑌾𑌲𑌵𑌿𑌭𑍂𑌷𑌿𑌤𑍈𑌃 ।

𑌤𑌲𑍈𑌃 𑌶𑍁𑌶𑍁𑌭𑌿𑌰𑍇 𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌭𑌵𑌨𑌾𑌨𑍍𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌮𑍍 ॥ 53 ॥

𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌾𑌨𑌿 𑌚 𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌤𑍋𑌰𑌣𑌾𑌨𑌿 𑌚 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌮𑍍 ।

𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌮𑍁𑌦𑍍𑌯𑍋𑌤𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸𑍁𑌃 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑌃 𑌸𑌮𑌲𑌙𑍍𑌕𑍃𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 54 ॥

𑌅𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌾𑌮𑌦𑍍𑌭𑍁𑌤𑌾𑌕𑌾𑌰𑌾𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌵𑌾 𑌲𑌙𑍍𑌕𑌾𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌕𑌪𑌿𑌃 ।

𑌆𑌸𑍀𑌦𑍍𑌵𑌿𑌷𑌣𑍍𑌣𑍋 𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌶𑍍𑌚 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍍𑌯𑌾 𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑍋𑌤𑍍𑌸𑍁𑌕𑌃 ॥ 55 ॥

𑌸 𑌪𑌾𑌣𑍍𑌡𑍁𑌰𑌾𑌵𑌿𑌦𑍍𑌧𑌵𑌿𑌮𑌾𑌨𑌮𑌾𑌲𑌿𑌨𑍀𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌰𑍍𑌹𑌜𑌾𑌮𑍍𑌬𑍂𑌨𑌦𑌜𑌾𑌲𑌤𑍋𑌰𑌣𑌾𑌮𑍍 ।

𑌯𑌶𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑍀𑌂 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌬𑌾𑌹𑍁𑌪𑌾𑌲𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌕𑍍𑌷𑌪𑌾𑌚𑌰𑍈𑌰𑍍𑌭𑍀𑌮𑌬𑌲𑍈𑌃 𑌸𑌮𑌾𑌵𑍃𑌤𑌾𑌮𑍍 ॥ 56 ॥

𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍋𑌽𑌪𑌿 𑌸𑌾𑌚𑌿𑌵𑍍𑌯𑌮𑌿𑌵𑌾𑌸𑍍𑌯 𑌕𑍁𑌰𑍍𑌵𑌂𑌸𑍍𑌤𑌾𑌰𑌾𑌗𑌣𑍈𑌰𑍍𑌮𑌧𑍍𑌯𑌗𑌤𑍋 𑌵𑌿𑌰𑌾𑌜𑌨𑍍 ।

𑌜𑍍𑌯𑍋𑌤𑍍𑌸𑍍𑌨𑌾𑌵𑌿𑌤𑌾𑌨𑍇𑌨 𑌵𑌿𑌤𑌤𑍍𑌯 𑌲𑍋𑌕 𑌮𑍁𑌤𑍍𑌤𑌿𑌷𑍍𑌠𑌤𑍇 𑌨𑍈𑌕𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌰𑌶𑍍𑌮𑌿𑌃 ॥ 57 ॥

𑌶𑌙𑍍𑌖𑌪𑍍𑌰𑌭𑌂 𑌕𑍍𑌷𑍀𑌰𑌮𑍃𑌣𑌾𑌲𑌵𑌰𑍍𑌣 𑌮𑍁𑌦𑍍𑌗𑌚𑍍𑌛𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌵𑌭𑌾𑌸𑌮𑌾𑌨𑌮𑍍 ।

𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌚𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌂 𑌸 𑌹𑌰𑌿𑌪𑍍𑌰𑌵𑍀𑌰𑌃 𑌪𑍋𑌪𑍍𑌲𑍂𑌯𑌮𑌾𑌨𑌂 𑌸𑌰𑌸𑍀𑌵 𑌹𑌂𑌸𑌮𑍍 ॥ 58 ॥

𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌦𑍍𑌵𑌿𑌤𑍀𑌯𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥

Roman (IAST) Transliteration

śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |

atha dvitīyassargaḥ |

sa sāgaramanādṛṣyamatikramya mahābalaḥ |

trikūṭaśikhare laṅkāṃ sthitāṃ svastho dadarśa ha || 1 ||

tataḥ pādapamuktena puṣpavarṣeṇa vīryavān |

abhivṛṣṭaḥ sthitastatra babhau puṣpamayo yathā || 2 ||

yojanānāṃ śataṃ śrīmāṃstīrtvāpyuttamavikramaḥ |

aniḥśvasan kapistatra na glānimadhigacchati || 3 ||

śatānyahaṃ yojanānāṃ krameyaṃ subahūnyapi |

kiṃ punaḥ sāgarasyāntaṃ saṅkhyātaṃ śatayojanam || 4 ||

sa tu vīryavatāṃ śreṣṭhaḥ plavatāmapi cottamaḥ |

jagāma vegavān laṅkāṃ laṅghayitvā mahodadhim || 5 ||

śādvalāni ca nīlāni gandhavanti vanāni ca |

gaṇḍavanti ca madhyena jagāma nagavanti ca || 6 ||

śailāṃśca tarusañchannān vanārājīśca puṣpitāḥ |

abhicakrāma tejasvī hanumān plavagarṣabhaḥ || 7 ||

sa tasminnacale tiṣṭhanvanānyupavanāni ca |

sa nagāgre ca tāṃ laṅkāṃ dadarśa pavanātmajaḥ || 8 ||

saralān karṇikārāṃśca kharjūrāṃśca supuṣpitān |

priyālūnmuculindāṃśca kuṭajān ketakānapi || 9 ||

priyaṃṅgūn gandhapūrṇāṃśca nīpān saptacchadāṃstathā |

āsanān kovidārāṃśca karavīrāṃśca puṣpitān || 10 ||

puṣpabhāranibaddhāṃśca tathā mukulitānapi |

pādapān vihagākīrṇān pavanādhūtamastakān || 11 ||

haṃsakāraṇḍavākīrṇā vāpīḥ padmotmalāyutāḥ |

ākrīḍān vividhān ramyāvan vividhāṃśca jalāśayān || 12 ||

santatān vividhairvṛkṣaiḥ sarvartuphalapuṣpitaiḥ |

udyānāni ca ramyāṇi dadarśa kapikuñjaraḥ || 13 ||

samāsādya ca lakṣmīvān laṅkāṃ rāvaṇapālitām |

parikhābhiḥ sapadmābhiḥ sotpalābhiralaṅkṛtām || 14 ||

sītāpaharaṇārthena rāvaṇena surakṣitām |

samantādvicaradbhiśca rākṣasairugradhanvibhiḥ || 15 ||

kāñcanenāvṛtāṃ ramyāṃ prākāreṇa mahāpurīm |

gṛhaiśca grahasaṅkāśaiḥ śāradāmbudasannibhaiḥ || 16 ||

pāṇḍurābhiḥ pratolībhiruccābhirabhisaṃvṛtām |

aṭṭālakaśatākīrṇāṃ patākādhvajamālinīm || 17 ||

toraṇaiḥ kāñcanairdivyairlatāpaṅtkivicitritaiḥ |

dadarśa hanumān laṅkāṃ divi devapurīṃ yathā || 18 ||

girimūrdhniṃ sthitāṃ laṅkāṃ pāṇḍurairbhavanaiḥ śubhaiḥ |

dadarśa sa kapiśreṣṭhaḥ puramākāśagaṃ yathā || 19 ||

pālitāṃ rākṣasendreṇa nirmitāṃ viśvakarmaṇā |

plavamānamivākāśe dadarśa hanumān purīm || 20 ||

vapraprākārajaghanāṃ vipulāmbunavāmbarām |

śataghnīśūlakeśāntāmaṭṭālakavataṃsakām || 21 ||

manaseva kṛtāṃ laṅkāṃ nirmitāṃ viśvakarmaṇā |

dvāramuttaramāsādya cintayāmāsa vānaraḥ || 22 ||

kailāsaśikharaprakhyāmālikhantīmivāmbaram |

ḍīyamānāmivākāśamucchritairbhavanottamaiḥ || 23 ||

sampūrṇāṃ rākṣasairghorairnāgairbhogavatīmiva |

acintyāṃ sukṛtāṃ spaṣṭāṃ kuberādhyuṣitāṃ purā || 24 ||

daṃṣṭribhirbahubhiḥ śūraiḥ śūlapaṭṭasapāṇibhiḥ |

rakṣitāṃ rākṣasairghorairguhāmāśīviṣairiva || 25 ||

tasyāśca mahatīṃ guptiṃ sāgaraṃ ca nirīkṣya saḥ |

rāvaṇaṃ ca ripuṃ ghoraṃ cintayāmāsa vānaraḥ || 26 ||

āgatyāpīha harayo bhaviṣyanti nirarthakāḥ |

na hi yuddhena vai laṅkā śakyā jetuṃ surairapi || 27 ||

imāṃ tu viṣamāṃ durgāṃ laṅkāṃ rāvaṇapālitām |

prāpyāpi sa mahābāhuḥ kiṃ kariṣyati rāghavaḥ || 28 ||

avakāśo nasāntvasya rākṣaseṣvabhigamyate |

na dānasya na bhedasya naiva yuddhasya dṛśyate || 29 ||

caturṇāmeva hi gatirvānarāṇāṃ mahātmanām |

vāliputrasya nīlasya mama rājñaśca dhīmataḥ || 30 ||

yāvajjānāmi vaidehīṃ yadi jīvati vā na vā |

tatraiva cintayiṣyāmi dṛṣṭvā tāṃ janakātmajām || 31 ||

tataḥ sa cintayāmāsa muhūrtaṃ kapikuñjaraḥ |

giriśṛṅge sthitastasmin rāmasyābhyudaye rataḥ || 32 ||

anena rūpeṇa mayā na śakyā rakṣasāṃ purī |

praveṣṭuṃ rākṣasairguptā krūrairbalasamanvitaiḥ || 33 ||

ugraujaso mahāvīryā balavantaśca rākṣasāḥ |

vañcanīyā mayā sarve jānakīṃ parimārgatā || 34 ||

lakṣyālakṣyeṇa rūpeṇa rātrau laṅkā purī mayā |

praveṣṭuṃ prāptakālaṃ me kṛtyaṃ sādhayituṃ mahat || 35 ||

tāṃ purīṃ tādṛśīṃ dṛṣṭvā durādharṣāṃ surāsuraiḥ |

hanumān cintayāmāsa viniścitya muhurmuhuḥ || 36 ||

kenopāyena paśyeyaṃ maithilīṃ janakātmajām |

adṛṣṭo rākṣasendreṇa rāvaṇena durātmanā || 37 ||

na vinaśyetkathaṃ kāryaṃ rāmasya viditātmanaḥ |

ekāmekaśca vaśyeyaṃ rahite janakātmajām || 38 ||

bhūtāścārthā vipadyante deśakālavirodhitāḥ |

viklabaṃ dūtamāsādya tamaḥ sūryodaye yathā || 39 ||

arthānarthāntare buddhirniścitāpi na śobhate |

ghātayanti hi kāryāṇi dūtāḥ paṇḍitamāninaḥ || 40 ||

na vinaśyetkathaṃ kāryaṃ vaiklabyaṃ na kathaṃ bhavet |

laṅghanaṃ ca samudrasya kathaṃ nu na vṛthā bhavet || 41 ||

mayi dṛṣṭe tu rakṣobhī rāmasya viditātmanaḥ |

bhavedvyarthamidaṃ kāryaṃ rāvaṇānarthamicchataḥ || 42 ||

na hi śakyaṃ kvacit sthātumavijñātena rākṣasaiḥ |

api rākṣasarūpeṇa kimutānyena kenacit || 43 ||

vāyurapyatra nājñātaścarediti matirmama |

na hya styaviditaṃ kiñcidrākṣasānāṃ balīyasām || 44 ||

ihāhaṃ yadi tiṣṭhāmi svena rūpeṇa saṃvṛtaḥ |

vināśamupayāsyāmi bharturarthaśca hīyate || 45 ||

tadahaṃ svena rūpeṇa rajanyāṃ hrasvatāṃ gataḥ |

laṅkāmabhipatiṣyāmi rāghavasyārthasiddhaye || 46 ||

rāvaṇasya purīṃ rātrau praviśya sudurāsadām |

vicinvan bhavanaṃ sarvaṃ drakṣyāmi janakātmajām || 47 ||

iti sañcintya hanumān sūryasyāstamayaṃ kapiḥ |

ācakāṅkṣe tadā vīro vaidehyā darśanotsukaḥ || 48 ||

sūrye cāstaṃ gate rātrau dehaṃ saṅkṣipya mārutiḥ |

pṛṣadaṃśakamātraḥ san babhūvādbhutadarśanaḥ || 49 ||

pradoṣakāle hanumāṃstūrṇamutplutya vīryavān |

praviveśa purīṃ ramyāṃ suvibhaktamahāpathām || 50 ||

prāsādamālāvitatāṃ stambhaiḥ kāñcanarājataiḥ |

śātakumbhamayairjālairgantharvanagaropamām || 51 ||

saptabhaumāṣṭabhaumaiśca sa dadarśa mahāpurīm |

talaiḥ sphāṭikasaṅkīrṇaiḥ kārtasvaravibhūṣitaiḥ || 52 ||

vaiḍūryamaṇicitraiśca muktājālavibhūṣitaiḥ |

talaiḥ śuśubhire tāni bhavanānyatra rakṣasām || 53 ||

kāñcanāni ca citrāṇi toraṇāni ca rakṣasām |

laṅkāmudyotayāmāsuḥ sarvataḥ samalaṅkṛtām || 54 ||

acintyāmadbhutākārāṃ dṛṣṭavā laṅkāṃ mahākapiḥ |

āsīdviṣaṇṇo hṛṣṭaśca vaidehyā darśanotsukaḥ || 55 ||

sa pāṇḍurāviddhavimānamālinīṃ mahārhajāmbūnadajālatoraṇām |

yaśasvinīṃ rāvaṇabāhupālitāṃ kṣapācarairbhīmabalaiḥ samāvṛtām || 56 ||

candro'pi sācivyamivāsya kurvaṃstārāgaṇairmadhyagato virājan |

jyotsnāvitānena vitatya loka muttiṣṭhate naikasahasraraśmiḥ || 57 ||

śaṅkhaprabhaṃ kṣīramṛṇālavarṇa mudgacchamānaṃ vyavabhāsamānam |

dadarśa candraṃ sa haripravīraḥ poplūyamānaṃ sarasīva haṃsam || 58 ||

ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe dvitīyassargaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।

अथ द्वितीयस्सर्गः ।

स सागरमनादृष्यमतिक्रम्य महाबलः ।

त्रिकूटशिखरे लङ्कां स्थितां स्वस्थो ददर्श ह ॥ 1 ॥

ततः पादपमुक्तेन पुष्पवर्षेण वीर्यवान् ।

अभिवृष्टः स्थितस्तत्र बभौ पुष्पमयो यथा ॥ 2 ॥

योजनानां शतं श्रीमांस्तीर्त्वाप्युत्तमविक्रमः ।

अनिःश्वसन् कपिस्तत्र न ग्लानिमधिगच्छति ॥ 3 ॥

शतान्यहं योजनानां क्रमेयं सुबहून्यपि ।

किं पुनः सागरस्यान्तं सङ्ख्यातं शतयोजनम् ॥ 4 ॥

स तु वीर्यवतां श्रेष्ठः प्लवतामपि चोत्तमः ।

जगाम वेगवान् लङ्कां लङ्घयित्वा महोदधिम् ॥ 5 ॥

शाद्वलानि च नीलानि गन्धवन्ति वनानि च ।

गण्डवन्ति च मध्येन जगाम नगवन्ति च ॥ 6 ॥

शैलांश्च तरुसञ्छन्नान् वनाराजीश्च पुष्पिताः ।

अभिचक्राम तेजस्वी हनुमान् प्लवगर्षभः ॥ 7 ॥

स तस्मिन्नचले तिष्ठन्वनान्युपवनानि च ।

स नगाग्रे च तां लङ्कां ददर्श पवनात्मजः ॥ 8 ॥

सरलान् कर्णिकारांश्च खर्जूरांश्च सुपुष्पितान् ।

प्रियालून्मुचुलिन्दांश्च कुटजान् केतकानपि ॥ 9 ॥

प्रियंङ्गून् गन्धपूर्णांश्च नीपान् सप्तच्छदांस्तथा ।

आसनान् कोविदारांश्च करवीरांश्च पुष्पितान् ॥ 10 ॥

पुष्पभारनिबद्धांश्च तथा मुकुलितानपि ।

पादपान् विहगाकीर्णान् पवनाधूतमस्तकान् ॥ 11 ॥

हंसकारण्डवाकीर्णा वापीः पद्मोत्मलायुताः ।

आक्रीडान् विविधान् रम्यावन् विविधांश्च जलाशयान् ॥ 12 ॥

सन्ततान् विविधैर्वृक्षैः सर्वर्तुफलपुष्पितैः ।

उद्यानानि च रम्याणि ददर्श कपिकुञ्जरः ॥ 13 ॥

समासाद्य च लक्ष्मीवान् लङ्कां रावणपालिताम् ।

परिखाभिः सपद्माभिः सोत्पलाभिरलङ्कृताम् ॥ 14 ॥

सीतापहरणार्थेन रावणेन सुरक्षिताम् ।

समन्ताद्विचरद्भिश्च राक्षसैरुग्रधन्विभिः ॥ 15 ॥

काञ्चनेनावृतां रम्यां प्राकारेण महापुरीम् ।

गृहैश्च ग्रहसङ्काशैः शारदाम्बुदसन्निभैः ॥ 16 ॥

पाण्डुराभिः प्रतोलीभिरुच्चाभिरभिसंवृताम् ।

अट्टालकशताकीर्णां पताकाध्वजमालिनीम् ॥ 17 ॥

तोरणैः काञ्चनैर्दिव्यैर्लतापङ्त्किविचित्रितैः ।

ददर्श हनुमान् लङ्कां दिवि देवपुरीं यथा ॥ 18 ॥

गिरिमूर्ध्निं स्थितां लङ्कां पाण्डुरैर्भवनैः शुभैः ।

ददर्श स कपिश्रेष्ठः पुरमाकाशगं यथा ॥ 19 ॥

पालितां राक्षसेन्द्रेण निर्मितां विश्वकर्मणा ।

प्लवमानमिवाकाशे ददर्श हनुमान् पुरीम् ॥ 20 ॥

वप्रप्राकारजघनां विपुलाम्बुनवाम्बराम् ।

शतघ्नीशूलकेशान्तामट्टालकवतंसकाम् ॥ 21 ॥

मनसेव कृतां लङ्कां निर्मितां विश्वकर्मणा ।

द्वारमुत्तरमासाद्य चिन्तयामास वानरः ॥ 22 ॥

कैलासशिखरप्रख्यामालिखन्तीमिवाम्बरम् ।

डीयमानामिवाकाशमुच्छ्रितैर्भवनोत्तमैः ॥ 23 ॥

सम्पूर्णां राक्षसैर्घोरैर्नागैर्भोगवतीमिव ।

अचिन्त्यां सुकृतां स्पष्टां कुबेराध्युषितां पुरा ॥ 24 ॥

दंष्ट्रिभिर्बहुभिः शूरैः शूलपट्टसपाणिभिः ।

रक्षितां राक्षसैर्घोरैर्गुहामाशीविषैरिव ॥ 25 ॥

तस्याश्च महतीं गुप्तिं सागरं च निरीक्ष्य सः ।

रावणं च रिपुं घोरं चिन्तयामास वानरः ॥ 26 ॥

आगत्यापीह हरयो भविष्यन्ति निरर्थकाः ।

न हि युद्धेन वै लङ्का शक्या जेतुं सुरैरपि ॥ 27 ॥

इमां तु विषमां दुर्गां लङ्कां रावणपालिताम् ।

प्राप्यापि स महाबाहुः किं करिष्यति राघवः ॥ 28 ॥

अवकाशो नसान्त्वस्य राक्षसेष्वभिगम्यते ।

न दानस्य न भेदस्य नैव युद्धस्य दृश्यते ॥ 29 ॥

चतुर्णामेव हि गतिर्वानराणां महात्मनाम् ।

वालिपुत्रस्य नीलस्य मम राज्ञश्च धीमतः ॥ 30 ॥

यावज्जानामि वैदेहीं यदि जीवति वा न वा ।

तत्रैव चिन्तयिष्यामि दृष्ट्वा तां जनकात्मजाम् ॥ 31 ॥

ततः स चिन्तयामास मुहूर्तं कपिकुञ्जरः ।

गिरिशृङ्गे स्थितस्तस्मिन् रामस्याभ्युदये रतः ॥ 32 ॥

अनेन रूपेण मया न शक्या रक्षसां पुरी ।

प्रवेष्टुं राक्षसैर्गुप्ता क्रूरैर्बलसमन्वितैः ॥ 33 ॥

उग्रौजसो महावीर्या बलवन्तश्च राक्षसाः ।

वञ्चनीया मया सर्वे जानकीं परिमार्गता ॥ 34 ॥

लक्ष्यालक्ष्येण रूपेण रात्रौ लङ्का पुरी मया ।

प्रवेष्टुं प्राप्तकालं मे कृत्यं साधयितुं महत् ॥ 35 ॥

तां पुरीं तादृशीं दृष्ट्वा दुराधर्षां सुरासुरैः ।

हनुमान् चिन्तयामास विनिश्चित्य मुहुर्मुहुः ॥ 36 ॥

केनोपायेन पश्येयं मैथिलीं जनकात्मजाम् ।

अदृष्टो राक्षसेन्द्रेण रावणेन दुरात्मना ॥ 37 ॥

न विनश्येत्कथं कार्यं रामस्य विदितात्मनः ।

एकामेकश्च वश्येयं रहिते जनकात्मजाम् ॥ 38 ॥

भूताश्चार्था विपद्यन्ते देशकालविरोधिताः ।

विक्लबं दूतमासाद्य तमः सूर्योदये यथा ॥ 39 ॥

अर्थानर्थान्तरे बुद्धिर्निश्चितापि न शोभते ।

घातयन्ति हि कार्याणि दूताः पण्डितमानिनः ॥ 40 ॥

न विनश्येत्कथं कार्यं वैक्लब्यं न कथं भवेत् ।

लङ्घनं च समुद्रस्य कथं नु न वृथा भवेत् ॥ 41 ॥

मयि दृष्टे तु रक्षोभी रामस्य विदितात्मनः ।

भवेद्व्यर्थमिदं कार्यं रावणानर्थमिच्छतः ॥ 42 ॥

न हि शक्यं क्वचित् स्थातुमविज्ञातेन राक्षसैः ।

अपि राक्षसरूपेण किमुतान्येन केनचित् ॥ 43 ॥

वायुरप्यत्र नाज्ञातश्चरेदिति मतिर्मम ।

न ह्य स्त्यविदितं किञ्चिद्राक्षसानां बलीयसाम् ॥ 44 ॥

इहाहं यदि तिष्ठामि स्वेन रूपेण संवृतः ।

विनाशमुपयास्यामि भर्तुरर्थश्च हीयते ॥ 45 ॥

तदहं स्वेन रूपेण रजन्यां ह्रस्वतां गतः ।

लङ्कामभिपतिष्यामि राघवस्यार्थसिद्धये ॥ 46 ॥

रावणस्य पुरीं रात्रौ प्रविश्य सुदुरासदाम् ।

विचिन्वन् भवनं सर्वं द्रक्ष्यामि जनकात्मजाम् ॥ 47 ॥

इति सञ्चिन्त्य हनुमान् सूर्यस्यास्तमयं कपिः ।

आचकाङ्क्षे तदा वीरो वैदेह्या दर्शनोत्सुकः ॥ 48 ॥

सूर्ये चास्तं गते रात्रौ देहं सङ्क्षिप्य मारुतिः ।

पृषदंशकमात्रः सन् बभूवाद्भुतदर्शनः ॥ 49 ॥

प्रदोषकाले हनुमांस्तूर्णमुत्प्लुत्य वीर्यवान् ।

प्रविवेश पुरीं रम्यां सुविभक्तमहापथाम् ॥ 50 ॥

प्रासादमालाविततां स्तम्भैः काञ्चनराजतैः ।

शातकुम्भमयैर्जालैर्गन्थर्वनगरोपमाम् ॥ 51 ॥

सप्तभौमाष्टभौमैश्च स ददर्श महापुरीम् ।

तलैः स्फाटिकसङ्कीर्णैः कार्तस्वरविभूषितैः ॥ 52 ॥

वैडूर्यमणिचित्रैश्च मुक्ताजालविभूषितैः ।

तलैः शुशुभिरे तानि भवनान्यत्र रक्षसाम् ॥ 53 ॥

काञ्चनानि च चित्राणि तोरणानि च रक्षसाम् ।

लङ्कामुद्योतयामासुः सर्वतः समलङ्कृताम् ॥ 54 ॥

अचिन्त्यामद्भुताकारां दृष्टवा लङ्कां महाकपिः ।

आसीद्विषण्णो हृष्टश्च वैदेह्या दर्शनोत्सुकः ॥ 55 ॥

स पाण्डुराविद्धविमानमालिनीं महार्हजाम्बूनदजालतोरणाम् ।

यशस्विनीं रावणबाहुपालितां क्षपाचरैर्भीमबलैः समावृताम् ॥ 56 ॥

चन्द्रोऽपि साचिव्यमिवास्य कुर्वंस्तारागणैर्मध्यगतो विराजन् ।

ज्योत्स्नावितानेन वितत्य लोक मुत्तिष्ठते नैकसहस्ररश्मिः ॥ 57 ॥

शङ्खप्रभं क्षीरमृणालवर्ण मुद्गच्छमानं व्यवभासमानम् ।

ददर्श चन्द्रं स हरिप्रवीरः पोप्लूयमानं सरसीव हंसम् ॥ 58 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे द्वितीयस्सर्गः ॥