𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌷𑍋𑌡𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌪𑍍𑌰𑌶𑌸𑍍𑌯 𑌤𑍁 𑌪𑍍𑌰𑌶𑌸𑍍𑌤𑌵𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌂 𑌤𑌾𑌂 𑌹𑌰𑌿𑌪𑍁𑌙𑍍𑌗𑌵𑌃 ।
𑌗𑍁𑌣𑌾𑌭𑌿𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌚 𑌪𑍁𑌨𑌶𑍍𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌾𑌪𑌰𑍋𑌽𑌭𑌵𑌤𑍍 ॥ 1 ॥
𑌸 𑌮𑍁𑌹𑍂𑌰𑍍𑌤𑌮𑌿𑌵 𑌧𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌬𑌾𑌷𑍍𑌪𑌪𑌰𑍍𑌯𑌾𑌕𑍁𑌲𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑌃 ।
𑌸𑍀𑌤𑌾𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯 𑌤𑍇𑌜𑌸𑍍𑌵𑍀 𑌹𑌨𑍂𑌮𑌾𑌨𑍍𑌵𑌿𑌲𑌲𑌾𑌪 𑌹 ॥ 2 ॥
𑌮𑌾𑌨𑍍𑌯𑌾 𑌗𑍁𑌰𑍁𑌵𑌿𑌨𑍀𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌗𑍁𑌰𑍁𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌾 ।
𑌯𑌦𑌿 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌽𑌽𑌪𑌿 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌾𑌰𑍍𑌤𑌾 𑌕𑌾𑌲𑍋 𑌹𑌿 𑌦𑍁𑌰𑌤𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ॥ 3 ॥
𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌵𑍍𑌯𑌵𑌸𑌾𑌯𑌜𑍍𑌞𑌾 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌧𑍀𑌮𑌤𑌃 ।
𑌨𑌾𑌤𑍍𑌯𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌕𑍍𑌷𑍁𑌭𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌦𑍇𑌵𑍀 𑌗𑌙𑍍𑌗𑍇𑌵 𑌜𑌲𑌦𑌾𑌗𑌮𑍇 ॥ 4 ॥
𑌤𑍁𑌲𑍍𑌯𑌶𑍀𑌲𑌵𑌯𑍋𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌤𑍁𑌲𑍍𑌯𑌾𑌭𑌿𑌜𑌨𑌲𑌕𑍍𑌷𑌣𑌾𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌘𑌵𑍋𑌽𑌽𑌰𑍍𑌹𑌤𑌿 𑌵𑍈𑌦𑍇𑌹𑍀𑌂 𑌤𑌂 𑌚𑍇𑌯𑌮𑌸𑌿𑌤𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑌾 ॥ 5 ॥
𑌤𑌾𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌨𑌵𑌹𑍇𑌮𑌾𑌭𑌾𑌂 𑌲𑍋𑌕𑌕𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌮𑌿𑌵 𑌶𑍍𑌰𑌿𑌯𑌮𑍍 ।
𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌮𑌨𑌸𑌾 𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌚𑍇𑌦𑌮𑌬𑍍𑌰𑌵𑍀𑌤𑍍 ॥ 6 ॥
𑌅𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌹𑍇𑌤𑍋𑌰𑍍𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑌾𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾 𑌹𑌤𑍋 𑌵𑌾𑌲𑍀 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌃 ।
𑌰𑌾𑌵𑌣𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌮𑍋 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑍇 𑌕𑌬𑌨𑍍𑌧𑌶𑍍𑌚 𑌨𑌿𑌪𑌾𑌤𑌿𑌤𑌃 ॥ 7 ॥
𑌵𑌿𑌰𑌾𑌧𑌶𑍍𑌚 𑌹𑌤𑌃 𑌸𑌙𑍍𑌖𑍍𑌯𑍇 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍋 𑌭𑍀𑌮𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑌃 ।
𑌵𑌨𑍇 𑌰𑌾𑌮𑍇𑌣 𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑍍𑌯 𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍇𑌣𑍇𑌵 𑌶𑌮𑍍𑌬𑌰𑌃 ॥ 8 ॥
𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌦𑌶 𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌾𑌣𑌿 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌂 𑌭𑍀𑌮𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾𑌮𑍍 ।
𑌨𑌿𑌹𑌤𑌾𑌨𑌿 𑌜𑌨𑌸𑍍𑌥𑌾𑌨𑍇 𑌶𑌰𑍈𑌰𑌗𑍍𑌨𑌿𑌶𑌿𑌖𑍋𑌪𑌮𑍈𑌃 ॥ 9 ॥
𑌖𑌰𑌶𑍍𑌚 𑌨𑌿𑌹𑌤𑌸𑌙𑍍𑌖𑍍𑌯𑍇 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌶𑌿𑌰𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌨𑌿𑌪𑌾𑌤𑌿𑌤𑌃 ।
𑌦𑍂𑌷𑌣𑌶𑍍𑌚 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌰𑌾𑌮𑍇𑌣 𑌵𑌿𑌦𑌿𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌾 ॥ 10 ॥
𑌐𑌶𑍍𑌵𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌚 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌲𑌭𑌂 𑌵𑌾𑌲𑌿𑌪𑌾𑌲𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌅𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌨𑌿𑌮𑌿𑌤𑍍𑌤𑍇 𑌸𑍁𑌗𑍍𑌰𑍀𑌵𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌲𑍋𑌕𑌸𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍 ॥ 11 ॥
𑌸𑌾𑌗𑌰𑌶𑍍𑌚 𑌮𑌯𑌾 𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍𑌨𑌦𑌨𑌦𑍀𑌪𑌤𑌿𑌃 ।
𑌅𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌹𑍇𑌤𑍋𑌰𑍍𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑌾𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌪𑍁𑌰𑍀 𑌚𑍇𑌯𑌮𑌵𑍇𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌾 ॥ 12 ॥
𑌯𑌦𑌿 𑌰𑌾𑌮𑌃 𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌮𑍇𑌦𑌿𑌨𑍀𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌯𑍇𑌤𑍍 ।
𑌅𑌸𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌕𑍃𑌤𑍇 𑌜𑌗𑌚𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌮𑌿𑌤𑍍𑌯𑍇𑌵 𑌮𑍇 𑌮𑌤𑌿𑌃 ॥ 13 ॥
𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌵𑌾 𑌤𑍍𑌰𑌿𑌷𑍁 𑌲𑍋𑌕𑍇𑌷𑍁 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌵𑌾 𑌜𑌨𑌕𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌾 ।
𑌤𑍍𑌰𑍈𑌲𑍋𑌕𑍍𑌯𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌸𑌕𑌲𑌂 𑌸𑍀𑌤𑌾𑌯𑌾 𑌨𑌾𑌪𑍍𑌨𑍁𑌯𑌾𑌤𑍍𑌕𑌲𑌾𑌮𑍍 ॥ 14 ॥
𑌇𑌯𑌂 𑌸𑌾 𑌧𑌰𑍍𑌮𑌶𑍀𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌮𑍈𑌥𑌿𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌸𑍁𑌤𑌾 𑌜𑌨𑌕𑌰𑌾𑌜𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍀𑌤𑌾 𑌭𑌰𑍍𑌤𑍃𑌦𑍃𑌢𑌵𑍍𑌰𑌤𑌾 ॥ 15 ॥
𑌉𑌤𑍍𑌥𑌿𑌤𑌾 𑌮𑍇𑌦𑌿𑌨𑍀𑌂 𑌭𑌿𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌕𑍍𑌷𑍇𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌹𑌲𑌮𑍁𑌖𑌕𑍍𑌷𑌤𑍇 ।
𑌪𑌦𑍍𑌮𑌰𑍇𑌣𑍁𑌨𑌿𑌭𑍈𑌃 𑌕𑍀𑌰𑍍𑌣𑌾 𑌶𑍁𑌭𑍈𑌃 𑌕𑍇𑌦𑌾𑌰𑌪𑌾𑌮𑍍𑌸𑍁𑌭𑌿𑌃 ॥ 16 ॥
𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌾𑌨𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌯𑌶𑍀𑌲𑌸𑍍𑌯 𑌸𑌂𑌯𑍁𑌗𑍇𑌷𑍍𑌨𑍍𑌵𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌿𑌨𑌃 ।
𑌸𑍍𑌨𑍁𑌷𑌾 𑌦𑌶𑌰𑌥𑌸𑍍𑌯𑍈𑌷𑌾 𑌜𑍍𑌯𑍇𑌷𑍍𑌠𑌾 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑍋 𑌯𑌶𑌸𑍍𑌵𑌿𑌨𑍀 ॥ 17 ॥
𑌧𑌰𑍍𑌮𑌜𑍍𑌞𑌸𑍍𑌯 𑌕𑍃𑌤𑌜𑍍𑌞𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌸𑍍𑌯 𑌵𑌿𑌦𑌿𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌃 ।
𑌇𑌯𑌂 𑌸𑌾 𑌦𑌯𑌿𑌤𑌾 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀𑌵𑌶𑌮𑌾𑌗𑌤𑌾 ॥ 18 ॥
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌨𑍍 𑌭𑍋𑌗𑌾𑌨𑍍𑌪𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯𑌜𑍍𑌯 𑌭𑌰𑍍𑌤𑍃𑌸𑍍𑌨𑍇𑌹𑌬𑌲𑌾𑌤𑍍𑌕𑍃𑌤𑌾 ।
𑌅𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌾𑌨𑌿 𑌪𑍍𑌰𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌜𑌨𑌂 𑌵𑌨𑌮𑍍 ॥ 19 ॥
𑌸𑌨𑍍𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟𑌾 𑌫𑌲𑌮𑍂𑌲𑍇𑌨 𑌭𑌰𑍍𑌤𑍃𑌶𑍁𑌶𑍍𑌰𑍂𑌷𑌣𑍇 𑌰𑌤𑌾 ।
𑌯𑌾 𑌪𑌰𑌾𑌂 𑌭𑌜𑌤𑍇 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿𑌂 𑌵𑌨𑍇𑌽𑌽𑌪𑌿 𑌭𑌵𑌨𑍇 𑌯𑌥𑌾 ॥ 20 ॥
𑌸𑍇𑌯𑌂 𑌕𑌨𑌕𑌵𑌰𑍍𑌣𑌾𑌙𑍍𑌗𑍀 𑌨𑌿𑌤𑍍𑌯𑌂 𑌸𑍁𑌸𑍍𑌮𑌿𑌤𑌭𑌾𑌷𑌿𑌣𑍀 ।
𑌸𑌹𑌤𑍇 𑌯𑌾𑌤𑌨𑌾𑌮𑍇𑌤𑌾𑌮𑌨𑌰𑍍𑌥𑌾𑌨𑌾𑌮𑌭𑌾𑌗𑌿𑌨𑍀 ॥ 21 ॥
𑌇𑌮𑌾𑌂 𑌤𑍁 𑌶𑍀𑌲𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾𑌂 𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌮𑌰𑍍𑌹𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 ।
𑌰𑌾𑌵𑌣𑍇𑌨 𑌪𑍍𑌰𑌮𑌥𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌪𑌾𑌮𑌿𑌵 𑌪𑌿𑌪𑌾𑌸𑌿𑌤𑌃 ॥ 22 ॥
𑌅𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌨𑍂𑌨𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍍𑌲𑌾𑌭𑌾𑌦𑍍𑌰𑌾𑌘𑌵𑌃 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿𑌮𑍇𑌷𑍍𑌯𑌤𑌿 ।
𑌰𑌾𑌜𑌾 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌯𑌪𑌰𑌿𑌭𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑌃 𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌯𑍇𑌵 𑌮𑍇𑌦𑌿𑌨𑍀𑌮𑍍 ॥ 23 ॥
𑌕𑌾𑌮𑌭𑍋𑌗𑍈𑌃 𑌪𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌤𑌾 𑌹𑍀𑌨𑌾 𑌬𑌨𑍍𑌧𑍁𑌜𑌨𑍇𑌨 𑌚 ।
𑌧𑌾𑌰𑌯𑌤𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑍋 𑌦𑍇𑌹𑌂 𑌤𑌤𑍍𑌸𑌮𑌾𑌗𑌮𑌕𑌾𑌙𑍍𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑍀 ॥ 24 ॥
𑌨𑍈𑌷𑌾 𑌪𑌶𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍍𑌯𑍋 𑌨𑍇𑌮𑌾𑌨𑍍𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌫𑌲𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍 ।
𑌏𑌕𑌸𑍍𑌥𑌹𑍃𑌦𑌯𑌾 𑌨𑍂𑌨𑌂 𑌰𑌾𑌮𑌮𑍇𑌵𑌾𑌨𑍁𑌪𑌶𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 25 ॥
𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾 𑌨𑌾𑌮 𑌪𑌰𑌂 𑌨𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌭𑍂𑌷𑌣𑌂 𑌭𑍂𑌷𑌣𑌾𑌦𑌪𑌿 ।
𑌏𑌷𑌾 𑌤𑍁 𑌰𑌹𑌿𑌤𑌾 𑌤𑍇𑌨 𑌭𑍂𑌷𑌣𑌾𑌰𑍍𑌹𑌾 𑌨 𑌶𑍋𑌭𑌤𑍇 ॥ 26 ॥
𑌦𑍁𑌷𑍍𑌕𑌰𑌂 𑌕𑍁𑌰𑍁𑌤𑍇 𑌰𑌾𑌮𑍋 𑌹𑍀𑌨𑍋 𑌯𑌦𑌨𑌯𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍁𑌃 ।
𑌧𑌾𑌰𑌯𑌤𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑍋 𑌦𑍇𑌹𑌂 𑌨 𑌦𑍁𑌃𑌖𑍇𑌨𑌾𑌵𑌸𑍀𑌦𑌤𑌿 ॥ 27 ॥
𑌇𑌮𑌾𑌮𑌸𑌿𑌤𑌕𑍇𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌶𑌤𑌪𑌤𑍍𑌰𑌨𑌿𑌭𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑌾𑌮𑍍 ।
𑌸𑍁𑌖𑌾𑌰𑍍𑌹𑌾𑌂 𑌦𑍁𑌃𑌖𑌿𑌤𑌾𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌮𑌾𑌪𑌿 𑌵𑍍𑌯𑌥𑌿𑌤𑌂 𑌮𑌨𑌃 ॥ 28 ॥
𑌕𑍍𑌷𑌤𑌿𑌕𑍍𑌷𑌮𑌾 𑌪𑍁𑌷𑍍𑌕𑌰𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌭𑌾𑌕𑍍𑌷𑍀 𑌯𑌾 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌾 𑌰𑌾𑌘𑌵𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌮𑌣𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌮𑍍 ।
𑌸𑌾 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍀𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌕𑍃𑌤𑍇𑌕𑍍𑌷𑌣𑌾𑌭𑌿𑌃 𑌸𑌂𑌰𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌤𑍇 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿 𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌮𑍂𑌲𑍇 ॥ 29 ॥
𑌹𑌿𑌮𑌹𑌤𑌨𑌲𑌿𑌨𑍀𑌵 𑌨𑌷𑍍𑌟𑌶𑍋𑌭𑌾 𑌵𑍍𑌯𑌸𑌨𑌪𑌰𑌮𑍍𑌪𑌰𑌯𑌾 𑌨𑌿𑌪𑍀𑌡𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌾 ।
𑌸𑌹𑌚𑌰𑌰𑌹𑌿𑌤𑍇𑌵 𑌚𑌕𑍍𑌰𑌵𑌾𑌕𑍀 𑌜𑌨𑌕𑌸𑍁𑌤𑌾 𑌕𑍃𑌪𑌣𑌾𑌂 𑌦𑌶𑌾𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾 ॥ 30 ॥
𑌅𑌸𑍍𑌯𑌾 𑌹𑌿 𑌪𑍁𑌷𑍍𑌪𑌾𑌵𑌨𑌤𑌾𑌗𑍍𑌰𑌶𑌾𑌖𑌾𑌃 𑌶𑍋𑌕𑌂 𑌦𑍃𑌢𑌂 𑌵𑍈 𑌜𑌨𑌯𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌶𑍋𑌕𑌾𑌃 ।
𑌹𑌿𑌮𑌵𑍍𑌯𑌪𑌾𑌯𑍇𑌨 𑌚 𑌶𑍀𑌤𑌰𑌶𑍍𑌮𑌿 𑌰𑌭𑍍𑌯𑍁𑌤𑍍𑌥𑌿𑌤𑍋 𑌨𑍈𑌕𑌸𑌹𑌸𑍍𑌰𑌰𑌶𑍍𑌮𑌿𑌃 ॥ 31 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍇𑌵𑌮𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌕𑌪𑌿𑌰𑌨𑍍𑌵𑌵𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌸𑍀𑌤𑍇𑌯𑌮𑌿𑌤𑍍𑌯𑍇𑌵 𑌨𑌿𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌃 ।
𑌸𑌂𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑍍𑌯 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍𑌨𑌿𑌷𑌸𑌾𑌦 𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑍇 𑌬𑌲𑍀 𑌹𑌰𑍀𑌣𑌾𑌮𑍃𑌷𑌭𑌸𑍍𑌤𑌰𑌸𑍍𑌵𑍀 ॥ 32 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌷𑍋𑌡𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ṣoḍaśassargaḥ |
praśasya tu praśastavyāṃ sītāṃ tāṃ haripuṅgavaḥ |
guṇābhirāmaṃ rāmaṃ ca punaścintāparo'bhavat || 1 ||
sa muhūrtamiva dhyātvā bāṣpaparyākulekṣaṇaḥ |
sītāmāśritya tejasvī hanūmānvilalāpa ha || 2 ||
mānyā guruvinītasya lakṣmaṇasya gurupriyā |
yadi sītā''pi duḥkhārtā kālo hi duratikramaḥ || 3 ||
rāmasya vyavasāyajñā lakṣmaṇasya ca dhīmataḥ |
nātyarthaṃ kṣubhyate devī gaṅgeva jaladāgame || 4 ||
tulyaśīlavayovṛttāṃ tulyābhijanalakṣaṇām |
rāghavo''rhati vaidehīṃ taṃ ceyamasitekṣaṇā || 5 ||
tāṃ dṛṣṭvā navahemābhāṃ lokakāntāmiva śriyam |
jagāma manasā rāmaṃ vacanaṃ cedamabravīt || 6 ||
asyā hetorviśālākṣyā hato vālī mahābalaḥ |
rāvaṇapratimo vīrye kabandhaśca nipātitaḥ || 7 ||
virādhaśca hataḥ saṅkhye rākṣaso bhīmavikramaḥ |
vane rāmeṇa vikramya mahendreṇeva śambaraḥ || 8 ||
caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām |
nihatāni janasthāne śarairagniśikhopamaiḥ || 9 ||
kharaśca nihatasaṅkhye triśirāśca nipātitaḥ |
dūṣaṇaśca mahātejā rāmeṇa viditātmanā || 10 ||
aiśvaryaṃ vānarāṇāṃ ca durlabhaṃ vālipālitam |
asyā nimitte sugrīvaḥ prāptavān lokasatkṛtam || 11 ||
sāgaraśca mayā krāntaśśrīmānnadanadīpatiḥ |
asyā hetorviśālākṣyāḥ purī ceyamavekṣitā || 12 ||
yadi rāmaḥ samudrāntāṃ medinīṃ parivartayet |
asyāḥ kṛte jagaccāpi yuktamityeva me matiḥ || 13 ||
rājyaṃ vā triṣu lokeṣu sītā vā janakātmajā |
trailokyarājyaṃ sakalaṃ sītāyā nāpnuyātkalām || 14 ||
iyaṃ sā dharmaśīlasya maithilasya mahātmanaḥ |
sutā janakarājasya sītā bhartṛdṛḍhavratā || 15 ||
utthitā medinīṃ bhittvā kṣetre halamukhakṣate |
padmareṇunibhaiḥ kīrṇā śubhaiḥ kedārapāmsubhiḥ || 16 ||
vikrāntasyāryaśīlasya saṃyugeṣnvivartinaḥ |
snuṣā daśarathasyaiṣā jyeṣṭhā rājño yaśasvinī || 17 ||
dharmajñasya kṛtajñasya rāmasya viditātmanaḥ |
iyaṃ sā dayitā bhāryā rākṣasīvaśamāgatā || 18 ||
sarvān bhogānparityajya bhartṛsnehabalātkṛtā |
acintayitvā duḥkhāni praviṣṭā nirjanaṃ vanam || 19 ||
santuṣṭā phalamūlena bhartṛśuśrūṣaṇe ratā |
yā parāṃ bhajate prītiṃ vane''pi bhavane yathā || 20 ||
seyaṃ kanakavarṇāṅgī nityaṃ susmitabhāṣiṇī |
sahate yātanāmetāmanarthānāmabhāginī || 21 ||
imāṃ tu śīlasampannāṃ draṣṭumarhati rāghavaḥ |
rāvaṇena pramathitāṃ prapāmiva pipāsitaḥ || 22 ||
asyā nūnaṃ punarlābhādrāghavaḥ prītimeṣyati |
rājā rājyaparibhraṣṭaḥ punaḥ prāpyeva medinīm || 23 ||
kāmabhogaiḥ parityaktā hīnā bandhujanena ca |
dhārayatyātmano dehaṃ tatsamāgamakāṅkṣiṇī || 24 ||
naiṣā paśyati rākṣasyo nemānpuṣpaphaladrumān |
ekasthahṛdayā nūnaṃ rāmamevānupaśyati || 25 ||
bhartā nāma paraṃ nāryā bhūṣaṇaṃ bhūṣaṇādapi |
eṣā tu rahitā tena bhūṣaṇārhā na śobhate || 26 ||
duṣkaraṃ kurute rāmo hīno yadanayā prabhuḥ |
dhārayatyātmano dehaṃ na duḥkhenāvasīdati || 27 ||
imāmasitakeśāntāṃ śatapatranibhekṣaṇām |
sukhārhāṃ duḥkhitāṃ dṛṣṭvā mamāpi vyathitaṃ manaḥ || 28 ||
kṣatikṣamā puṣkarasannibhākṣī yā rakṣitā rāghavalakṣmaṇābhyām |
sā rākṣasībhirvikṛtekṣaṇābhiḥ saṃrakṣyate samprati vṛkṣamūle || 29 ||
himahatanalinīva naṣṭaśobhā vyasanaparamparayā nipīḍyamānā |
sahacararahiteva cakravākī janakasutā kṛpaṇāṃ daśāṃ prapannā || 30 ||
asyā hi puṣpāvanatāgraśākhāḥ śokaṃ dṛḍhaṃ vai janayantyaśokāḥ |
himavyapāyena ca śītaraśmi rabhyutthito naikasahasraraśmiḥ || 31 ||
ityevamarthaṃ kapiranvavekṣya sīteyamityeva niviṣṭabuddhiḥ |
saṃśritya tasminniṣasāda vṛkṣe balī harīṇāmṛṣabhastarasvī || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ṣoḍaśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ षोडशस्सर्गः ।
प्रशस्य तु प्रशस्तव्यां सीतां तां हरिपुङ्गवः ।
गुणाभिरामं रामं च पुनश्चिन्तापरोऽभवत् ॥ 1 ॥
स मुहूर्तमिव ध्यात्वा बाष्पपर्याकुलेक्षणः ।
सीतामाश्रित्य तेजस्वी हनूमान्विललाप ह ॥ 2 ॥
मान्या गुरुविनीतस्य लक्ष्मणस्य गुरुप्रिया ।
यदि सीताऽऽपि दुःखार्ता कालो हि दुरतिक्रमः ॥ 3 ॥
रामस्य व्यवसायज्ञा लक्ष्मणस्य च धीमतः ।
नात्यर्थं क्षुभ्यते देवी गङ्गेव जलदागमे ॥ 4 ॥
तुल्यशीलवयोवृत्तां तुल्याभिजनलक्षणाम् ।
राघवोऽऽर्हति वैदेहीं तं चेयमसितेक्षणा ॥ 5 ॥
तां दृष्ट्वा नवहेमाभां लोककान्तामिव श्रियम् ।
जगाम मनसा रामं वचनं चेदमब्रवीत् ॥ 6 ॥
अस्या हेतोर्विशालाक्ष्या हतो वाली महाबलः ।
रावणप्रतिमो वीर्ये कबन्धश्च निपातितः ॥ 7 ॥
विराधश्च हतः सङ्ख्ये राक्षसो भीमविक्रमः ।
वने रामेण विक्रम्य महेन्द्रेणेव शम्बरः ॥ 8 ॥
चतुर्दश सहस्राणि रक्षसां भीमकर्मणाम् ।
निहतानि जनस्थाने शरैरग्निशिखोपमैः ॥ 9 ॥
खरश्च निहतसङ्ख्ये त्रिशिराश्च निपातितः ।
दूषणश्च महातेजा रामेण विदितात्मना ॥ 10 ॥
ऐश्वर्यं वानराणां च दुर्लभं वालिपालितम् ।
अस्या निमित्ते सुग्रीवः प्राप्तवान् लोकसत्कृतम् ॥ 11 ॥
सागरश्च मया क्रान्तश्श्रीमान्नदनदीपतिः ।
अस्या हेतोर्विशालाक्ष्याः पुरी चेयमवेक्षिता ॥ 12 ॥
यदि रामः समुद्रान्तां मेदिनीं परिवर्तयेत् ।
अस्याः कृते जगच्चापि युक्तमित्येव मे मतिः ॥ 13 ॥
राज्यं वा त्रिषु लोकेषु सीता वा जनकात्मजा ।
त्रैलोक्यराज्यं सकलं सीताया नाप्नुयात्कलाम् ॥ 14 ॥
इयं सा धर्मशीलस्य मैथिलस्य महात्मनः ।
सुता जनकराजस्य सीता भर्तृदृढव्रता ॥ 15 ॥
उत्थिता मेदिनीं भित्त्वा क्षेत्रे हलमुखक्षते ।
पद्मरेणुनिभैः कीर्णा शुभैः केदारपाम्सुभिः ॥ 16 ॥
विक्रान्तस्यार्यशीलस्य संयुगेष्न्विवर्तिनः ।
स्नुषा दशरथस्यैषा ज्येष्ठा राज्ञो यशस्विनी ॥ 17 ॥
धर्मज्ञस्य कृतज्ञस्य रामस्य विदितात्मनः ।
इयं सा दयिता भार्या राक्षसीवशमागता ॥ 18 ॥
सर्वान् भोगान्परित्यज्य भर्तृस्नेहबलात्कृता ।
अचिन्तयित्वा दुःखानि प्रविष्टा निर्जनं वनम् ॥ 19 ॥
सन्तुष्टा फलमूलेन भर्तृशुश्रूषणे रता ।
या परां भजते प्रीतिं वनेऽऽपि भवने यथा ॥ 20 ॥
सेयं कनकवर्णाङ्गी नित्यं सुस्मितभाषिणी ।
सहते यातनामेतामनर्थानामभागिनी ॥ 21 ॥
इमां तु शीलसम्पन्नां द्रष्टुमर्हति राघवः ।
रावणेन प्रमथितां प्रपामिव पिपासितः ॥ 22 ॥
अस्या नूनं पुनर्लाभाद्राघवः प्रीतिमेष्यति ।
राजा राज्यपरिभ्रष्टः पुनः प्राप्येव मेदिनीम् ॥ 23 ॥
कामभोगैः परित्यक्ता हीना बन्धुजनेन च ।
धारयत्यात्मनो देहं तत्समागमकाङ्क्षिणी ॥ 24 ॥
नैषा पश्यति राक्षस्यो नेमान्पुष्पफलद्रुमान् ।
एकस्थहृदया नूनं राममेवानुपश्यति ॥ 25 ॥
भर्ता नाम परं नार्या भूषणं भूषणादपि ।
एषा तु रहिता तेन भूषणार्हा न शोभते ॥ 26 ॥
दुष्करं कुरुते रामो हीनो यदनया प्रभुः ।
धारयत्यात्मनो देहं न दुःखेनावसीदति ॥ 27 ॥
इमामसितकेशान्तां शतपत्रनिभेक्षणाम् ।
सुखार्हां दुःखितां दृष्ट्वा ममापि व्यथितं मनः ॥ 28 ॥
क्षतिक्षमा पुष्करसन्निभाक्षी या रक्षिता राघवलक्ष्मणाभ्याम् ।
सा राक्षसीभिर्विकृतेक्षणाभिः संरक्ष्यते सम्प्रति वृक्षमूले ॥ 29 ॥
हिमहतनलिनीव नष्टशोभा व्यसनपरम्परया निपीड्यमाना ।
सहचररहितेव चक्रवाकी जनकसुता कृपणां दशां प्रपन्ना ॥ 30 ॥
अस्या हि पुष्पावनताग्रशाखाः शोकं दृढं वै जनयन्त्यशोकाः ।
हिमव्यपायेन च शीतरश्मि रभ्युत्थितो नैकसहस्ररश्मिः ॥ 31 ॥
इत्येवमर्थं कपिरन्ववेक्ष्य सीतेयमित्येव निविष्टबुद्धिः ।
संश्रित्य तस्मिन्निषसाद वृक्षे बली हरीणामृषभस्तरस्वी ॥ 32 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे षोडशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha ṣoḍaśassargaḥ |
praśasya tu praśastavyāṃ sītāṃ tāṃ haripuṅgavaḥ |
guṇābhirāmaṃ rāmaṃ ca punaścintāparo'bhavat || 1 ||
sa muhūrtamiva dhyātvā bāṣpaparyākulekṣaṇaḥ |
sītāmāśritya tejasvī hanūmānvilalāpa ha || 2 ||
mānyā guruvinītasya lakṣmaṇasya gurupriyā |
yadi sītā''pi duḥkhārtā kālo hi duratikramaḥ || 3 ||
rāmasya vyavasāyajñā lakṣmaṇasya ca dhīmataḥ |
nātyarthaṃ kṣubhyate devī gaṅgeva jaladāgame || 4 ||
tulyaśīlavayovṛttāṃ tulyābhijanalakṣaṇām |
rāghavo''rhati vaidehīṃ taṃ ceyamasitekṣaṇā || 5 ||
tāṃ dṛṣṭvā navahemābhāṃ lokakāntāmiva śriyam |
jagāma manasā rāmaṃ vacanaṃ cedamabravīt || 6 ||
asyā hetorviśālākṣyā hato vālī mahābalaḥ |
rāvaṇapratimo vīrye kabandhaśca nipātitaḥ || 7 ||
virādhaśca hataḥ saṅkhye rākṣaso bhīmavikramaḥ |
vane rāmeṇa vikramya mahendreṇeva śambaraḥ || 8 ||
caturdaśa sahasrāṇi rakṣasāṃ bhīmakarmaṇām |
nihatāni janasthāne śarairagniśikhopamaiḥ || 9 ||
kharaśca nihatasaṅkhye triśirāśca nipātitaḥ |
dūṣaṇaśca mahātejā rāmeṇa viditātmanā || 10 ||
aiśvaryaṃ vānarāṇāṃ ca durlabhaṃ vālipālitam |
asyā nimitte sugrīvaḥ prāptavān lokasatkṛtam || 11 ||
sāgaraśca mayā krāntaśśrīmānnadanadīpatiḥ |
asyā hetorviśālākṣyāḥ purī ceyamavekṣitā || 12 ||
yadi rāmaḥ samudrāntāṃ medinīṃ parivartayet |
asyāḥ kṛte jagaccāpi yuktamityeva me matiḥ || 13 ||
rājyaṃ vā triṣu lokeṣu sītā vā janakātmajā |
trailokyarājyaṃ sakalaṃ sītāyā nāpnuyātkalām || 14 ||
iyaṃ sā dharmaśīlasya maithilasya mahātmanaḥ |
sutā janakarājasya sītā bhartṛdṛḍhavratā || 15 ||
utthitā medinīṃ bhittvā kṣetre halamukhakṣate |
padmareṇunibhaiḥ kīrṇā śubhaiḥ kedārapāmsubhiḥ || 16 ||
vikrāntasyāryaśīlasya saṃyugeṣnvivartinaḥ |
snuṣā daśarathasyaiṣā jyeṣṭhā rājño yaśasvinī || 17 ||
dharmajñasya kṛtajñasya rāmasya viditātmanaḥ |
iyaṃ sā dayitā bhāryā rākṣasīvaśamāgatā || 18 ||
sarvān bhogānparityajya bhartṛsnehabalātkṛtā |
acintayitvā duḥkhāni praviṣṭā nirjanaṃ vanam || 19 ||
santuṣṭā phalamūlena bhartṛśuśrūṣaṇe ratā |
yā parāṃ bhajate prītiṃ vane''pi bhavane yathā || 20 ||
seyaṃ kanakavarṇāṅgī nityaṃ susmitabhāṣiṇī |
sahate yātanāmetāmanarthānāmabhāginī || 21 ||
imāṃ tu śīlasampannāṃ draṣṭumarhati rāghavaḥ |
rāvaṇena pramathitāṃ prapāmiva pipāsitaḥ || 22 ||
asyā nūnaṃ punarlābhādrāghavaḥ prītimeṣyati |
rājā rājyaparibhraṣṭaḥ punaḥ prāpyeva medinīm || 23 ||
kāmabhogaiḥ parityaktā hīnā bandhujanena ca |
dhārayatyātmano dehaṃ tatsamāgamakāṅkṣiṇī || 24 ||
naiṣā paśyati rākṣasyo nemānpuṣpaphaladrumān |
ekasthahṛdayā nūnaṃ rāmamevānupaśyati || 25 ||
bhartā nāma paraṃ nāryā bhūṣaṇaṃ bhūṣaṇādapi |
eṣā tu rahitā tena bhūṣaṇārhā na śobhate || 26 ||
duṣkaraṃ kurute rāmo hīno yadanayā prabhuḥ |
dhārayatyātmano dehaṃ na duḥkhenāvasīdati || 27 ||
imāmasitakeśāntāṃ śatapatranibhekṣaṇām |
sukhārhāṃ duḥkhitāṃ dṛṣṭvā mamāpi vyathitaṃ manaḥ || 28 ||
kṣatikṣamā puṣkarasannibhākṣī yā rakṣitā rāghavalakṣmaṇābhyām |
sā rākṣasībhirvikṛtekṣaṇābhiḥ saṃrakṣyate samprati vṛkṣamūle || 29 ||
himahatanalinīva naṣṭaśobhā vyasanaparamparayā nipīḍyamānā |
sahacararahiteva cakravākī janakasutā kṛpaṇāṃ daśāṃ prapannā || 30 ||
asyā hi puṣpāvanatāgraśākhāḥ śokaṃ dṛḍhaṃ vai janayantyaśokāḥ |
himavyapāyena ca śītaraśmi rabhyutthito naikasahasraraśmiḥ || 31 ||
ityevamarthaṃ kapiranvavekṣya sīteyamityeva niviṣṭabuddhiḥ |
saṃśritya tasminniṣasāda vṛkṣe balī harīṇāmṛṣabhastarasvī || 32 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe ṣoḍaśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.