5.48 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡 - 𑌅𑌷𑍍𑌟𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶 𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃

5.48 Sundarakanda - Ashtachatvarimsha Sargah

✍️ Valmiki 🖋️ Grantha script
📄 Download PDF
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑌮𑍍 ।
𑌅𑌥 𑌅𑌷𑍍𑌟𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ।
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌰𑌕𑍍𑌷𑍋𑌧𑌿𑌪𑌤𑌿𑌰𑍍𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌹𑌨𑍂𑌮𑌤𑌾𑌕𑍍𑌷𑍇 𑌨𑌿𑌹𑌤𑍇 𑌕𑍁𑌮𑌾𑌰𑍇 ।
𑌮𑌨𑌸𑍍𑌸𑌮𑌾𑌧𑌾𑌯 𑌸𑌦𑍇𑌵𑌕𑌲𑍍𑌪𑌂 𑌸𑌮𑌾𑌦𑌿𑌦𑍇𑌶𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌤𑌂 𑌸𑌰𑍋𑌷𑌃 ॥ 1 ॥
𑌤𑍍𑌵𑌮𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌵𑌿𑌚𑍍𑌛𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌵𑌿𑌦𑌾𑌂 𑌵𑌰𑌿𑌷𑍍𑌠𑌸𑍍𑌸𑍁𑌰𑌾𑌸𑍁𑌰𑌾𑌣𑌾𑌮𑌪𑌿 𑌶𑍋𑌕𑌦𑌾𑌤𑌾 ।
𑌸𑍁𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌚 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌕𑌰𑍍𑌮𑌾 𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑌹𑌾𑌰𑌾𑌧𑌨𑌸𑌞𑍍𑌚𑌿𑌤𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌃 ॥ 2 ॥
𑌤𑌵𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌬𑌲𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌸𑌸𑍁𑌰𑌾𑌃 𑌸𑌮𑌰𑍁𑌦𑍍𑌗𑌣𑌾𑌃 ।
𑌨 𑌶𑍇𑌕𑍁𑌸𑍍𑌸𑌮𑌰𑍇 𑌸𑍍𑌥𑌾𑌤𑍁𑌂 𑌸𑍁𑌰𑍇𑌶𑍍𑌵𑌰𑌸𑌮𑌾𑌶𑍍𑌰𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 3 ॥
𑌨 𑌕𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌷𑍁 𑌲𑍋𑌕𑍇𑌷𑍁 𑌸𑌂𑌯𑍁𑌗𑍇𑌨 𑌗𑌤𑌶𑍍𑌰𑌮𑌃 ।
𑌭𑍁𑌜𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌾𑌭𑌿𑌗𑍁𑌪𑍍𑌤𑌶𑍍𑌚 𑌤𑌪𑌸𑌾 𑌚𑌾𑌭𑌿𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌃 ॥ 4 ॥
𑌦𑍇𑌶𑌕𑌾𑌲𑌵𑌿𑌭𑌾𑌗𑌜𑍍𑌞𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌮𑍇𑌵 𑌮𑌤𑌿𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮𑌃 ।
𑌨 𑌤𑍇𑌽𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌶𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌸𑌮𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌕𑌰𑍍𑌮𑌣𑌾 𑌨 𑌤𑍇𑌽𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌮𑌤𑌿𑌪𑍂𑌰𑍍𑌵𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌣𑍇 ।
𑌨 𑌸𑍋𑌽𑌸𑍍𑌤𑌿 𑌕𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌷𑍁 𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌹𑍇𑌷𑍁 𑌵𑍈 𑌨 𑌵𑍇𑌦 𑌯𑌸𑍍𑌤𑍇𑌽𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌬𑌲𑌂 𑌬𑌲𑌂 𑌚 𑌤𑍇 ॥ 5 ॥
𑌮𑌮𑌾𑌨𑍁𑌰𑍂𑌪𑌂 𑌤𑌪𑌸𑍋 𑌬𑌲𑌂 𑌚 𑌤𑍇 𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑌶𑍍𑌚𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌬𑌲𑌂 𑌚 𑌸𑌂𑌯𑍁𑌗𑍇 ।
𑌨 𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌸𑌮𑌾𑌸𑌾𑌦𑍍𑌯 𑌰𑌣𑌾𑌵𑌮𑌰𑍍𑌦𑍇 𑌮𑌨𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑌮𑌂 𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑌮𑍍 ॥ 6 ॥
𑌨𑌿𑌹𑌤𑌾𑌃 𑌕𑌿𑌙𑍍𑌕𑌰𑌾𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 𑌜𑌮𑍍𑌬𑍁𑌮𑌾𑌲𑍀 𑌚 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌃 ।
𑌅𑌮𑌾𑌤𑍍𑌯𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌵𑍀𑌰𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌪𑌞𑍍𑌚 𑌸𑍇𑌨𑌾𑌗𑍍𑌰𑌯𑌾𑌯𑌿𑌨𑌃 ॥ 7 ॥
𑌬𑌲𑌾𑌨𑌿 𑌸𑍁𑌸𑌮𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾𑌨𑌿 𑌸𑌾𑌶𑍍𑌵𑌨𑌾𑌗𑌰𑌥𑌾𑌨𑌿 𑌚 ।
𑌸𑌹𑍋𑌦𑌰𑌸𑍍𑌤𑍇 𑌦𑌯𑌿𑌤𑌃 𑌕𑍁𑌮𑌾𑌰𑍋𑌽𑌕𑍍𑌷𑌶𑍍𑌚 𑌸𑍂𑌦𑌿𑌤𑌃 ॥ 8 ॥
𑌨 𑌹𑌿 𑌤𑍇𑌷𑍍𑌵𑍇𑌵 𑌮𑍇 𑌸𑌾𑌰𑍋 𑌯𑌸𑍍𑌤𑍍𑌵𑌯𑍍𑌯𑌰𑌿𑌨𑌿𑌷𑍂𑌦𑌨 ।
𑌇𑌦𑌂 𑌹𑌿 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌮𑌤𑌿𑌮𑌨𑍍𑌮𑌹𑌦𑍍𑌬𑌲𑌂 𑌕𑌪𑍇𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌵𑌂 𑌚 𑌪𑌰𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑌂 𑌚 ।
𑌤𑍍𑌵𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌶𑍍𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌸𑌮𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌸𑌾𑌰𑌂 𑌕𑍁𑌰𑍁𑌷𑍍𑌵 𑌵𑍇𑌗𑌂 𑌸𑍍𑌵𑌬𑌲𑌾𑌨𑍁𑌰𑍂𑌪𑌮𑍍 ॥ 9 ॥
𑌬𑌲𑌾𑌵𑌮𑌰𑍍𑌥𑌸𑍍𑌤𑌯𑌿 𑌸𑌨𑍍𑌨𑌿𑌕𑍃𑌷𑍍𑌟𑍇 𑌯𑌥𑌾 𑌗𑌤𑍇 𑌶𑌾𑌮𑍍𑌯𑌤𑌿 𑌶𑌾𑌨𑍍𑌤𑌶𑌤𑍍𑌰𑍗 ।
𑌤𑌥𑌾 𑌸𑌮𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌬𑌲𑌂 𑌪𑌰𑌂 𑌚 𑌸𑌮𑌾𑌰𑌭𑌸𑍍𑌵𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌵𑌿𑌦𑌾𑌂 𑌵𑌰𑌿𑌷𑍍𑌠 ॥ 10 ॥
𑌨 𑌵𑍀𑌰𑌸𑍇𑌨𑌾 𑌗𑌣𑌶𑍋𑌚𑍍𑌯𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌨 𑌵𑌜𑍍𑌰𑌮𑌾𑌦𑌾𑌯 𑌵𑌿𑌶𑌾𑌲𑌸𑌾𑌰𑌮𑍍 ।
𑌨 𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌯 𑌗𑌤𑍇𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌮𑌾𑌣𑌂 𑌨 𑌚𑌾𑌗𑍍𑌨𑌿𑌕𑌲𑍍𑌪𑌃 𑌕𑌰𑌣𑍇𑌨 𑌹𑌨𑍍𑌤𑍁𑌮𑍍 ॥ 11 ॥
𑌤𑌮𑍇𑌵𑌮𑌰𑍍𑌥𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌮𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌸𑌮𑍍𑌯𑌕𑍍 𑌸𑍍𑌵𑌕𑌰𑍍𑌮𑌸𑌾𑌮𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌧𑌿 𑌸𑌮𑌾𑌹𑌿𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 ।
𑌸𑍍𑌮𑌰𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌧𑌨𑍁𑌷𑍋𑌽𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌵𑍍𑌰𑌜𑌾𑌕𑍍𑌷𑌤𑌂 𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌸𑌮𑌾𑌰𑌭𑌸𑍍𑌵 ॥ 12 ॥
𑌨 𑌖𑌲𑍍𑌵𑌿𑌯𑌂 𑌮𑌤𑌿𑌶𑍍𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌾 𑌯𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾𑌂 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑍇𑌷𑌯𑌾𑌮𑍍𑌯𑌹𑌮𑍍 ।
𑌇𑌯𑌂 𑌚 𑌰𑌾𑌜𑌧𑌰𑍍𑌮𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌕𑍍𑌷𑌤𑍍𑌰𑌿𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌤𑌿𑌰𑍍𑌮𑌤𑌾 ॥ 13 ॥
𑌨𑌾𑌨𑌾𑌶𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑍇 𑌵𑍈𑌶𑌾𑌰𑌦𑍍𑌯𑌮𑌰𑌿𑌨𑍍𑌦𑌮 ।
𑌅𑌵𑌶𑍍𑌯𑌮𑍇𑌵 𑌬𑍋𑌦𑍍𑌧𑌵𑍍𑌯𑌂 𑌕𑌾𑌮𑍍𑌯𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌿𑌜𑌯𑍋 𑌰𑌣𑍇 ॥ 14 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌸𑍍𑌤𑌦𑍍𑌵𑌚𑌨𑌂 𑌨𑌿𑌶𑌮𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌂 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌸𑍁𑌤𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌵𑌃 ।
𑌚𑌕𑌾𑌰 𑌭𑌰𑍍𑌤𑌾𑌰𑌮𑌦𑍀𑌨𑌸𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑍋 𑌰𑌣𑌾𑌯 𑌵𑍀𑌰𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌪𑌨𑍍𑌨𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑌿𑌃 ॥ 15 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍈 𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌗𑌣𑍈𑌰𑌿𑌷𑍍𑌟𑍈𑌰𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌤𑍍 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿𑌪𑍂𑌜𑌿𑌤𑌃 ।
𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑍋𑌦𑍍𑌧𑌤𑌃 𑌕𑍃𑌤𑍋𑌤𑍍𑌸𑌾𑌹𑌸𑍍𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌾𑌮𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌪𑌦𑍍𑌯𑌤 ॥ 16 ॥
𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌾𑌨𑍍𑌪𑌦𑍍𑌮𑌪𑌲𑌾𑌶𑌾𑌕𑍍𑌷𑍋 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌧𑌿𑌪𑌤𑍇𑌸𑍍𑌸𑍁𑌤𑌃 ।
𑌨𑌿𑌰𑍍𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾𑌸𑍍𑌸𑌮𑍁𑌦𑍍𑌰 𑌇𑌵 𑌪𑌰𑍍𑌵𑌸𑍁 ॥ 17 ॥
𑌸 𑌪𑌕𑍍𑌷𑌿𑌰𑌾𑌜𑍋𑌪𑌮𑌤𑍁𑌲𑍍𑌯𑌵𑍇𑌗𑍈 ।
𑌰𑍍𑌵𑍍𑌯𑌾𑌲𑍈𑌶𑍍𑌚𑌤𑍁𑌰𑍍𑌭𑌿𑌃 𑌸𑌿𑌤𑌤𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌣𑌦𑌮𑍍𑌷𑍍𑌟𑍍𑌰𑍈𑌃 ।
𑌰𑌥𑌂 𑌸𑌮𑌾𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌮𑌸𑌮𑍍𑌗𑌵𑍇𑌗𑌮𑍍 ।
𑌸𑌮𑌾𑌰𑍁𑌰𑍋𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌦𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌕𑌲𑍍𑌪𑌃 ॥ 18 ॥
𑌸 𑌰𑌥𑍀 𑌧𑌨𑍍𑌵𑌿𑌨𑌾𑌂 𑌶𑍍𑌰𑍇𑌷𑍍𑌠𑌃 𑌶𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌜𑍍𑌞𑍋𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌵𑌿𑌦𑌾𑌂 𑌵𑌰𑌃 ।
𑌰𑌥𑍇𑌨𑌾𑌭𑌿𑌯𑌯𑍗 𑌕𑍍𑌷𑌿𑌪𑍍𑌰𑌂 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌸𑍋𑌽𑌭𑌵𑌤𑍍 ॥ 19 ॥
𑌸 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌰𑌥𑌨𑌿𑌰𑍍𑌘𑍋𑌷𑌂 𑌜𑍍𑌯𑌾𑌸𑍍𑌵𑌨𑌂 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌮𑍁𑌕𑌸𑍍𑌯 𑌚 ।
𑌨𑌿𑌶𑌮𑍍𑌯 𑌹𑌰𑌿𑌵𑍀𑌰𑍋𑌽𑌸𑍗 𑌸𑌮𑍍𑌪𑍍𑌰𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌤𑌰𑍋𑌽𑌭𑌵𑌤𑍍 ॥ 20 ॥
𑌸𑍁𑌮𑌹𑌚𑍍𑌚𑌾𑌪𑌮𑌾𑌦𑌾𑌯 𑌶𑌿𑌤𑌶𑌲𑍍𑌯𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌾𑌯𑌕𑌾𑌨𑍍 ।
𑌹𑌨𑍁𑌮𑌨𑍍𑌤𑌮𑌭𑌿𑌪𑍍𑌰𑍇𑌤𑍍𑌯 𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌰𑌣𑌪𑌣𑍍𑌡𑌿𑌤𑌃 ॥ 21 ॥
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌂𑌸𑍍𑌤𑌤𑌃 𑌸𑌂𑌯𑌤𑌿 𑌜𑌾𑌤𑌹𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌰𑌣𑌾𑌯 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌗𑌚𑍍𑌛𑌤𑌿 𑌚𑌾𑌪𑌪𑌾𑌣𑍗 ।
𑌦𑌿𑌶𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌾𑌃 𑌕𑌲𑍁𑌷𑌾 𑌬𑌭𑍂𑌵𑍁 𑌰𑍍𑌮𑍃𑌗𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌰𑍗𑌦𑍍𑌰𑌾 𑌬𑌹𑍁𑌧𑌾 𑌵𑌿𑌨𑍇𑌦𑍁𑌃 ॥ 22 ॥
𑌸𑌮𑌾𑌗𑌤𑌾𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌤𑍁 𑌨𑌾𑌗𑌯𑌕𑍍𑌷𑌾 𑌮𑌹𑌰𑍍𑌷𑌯𑌶𑍍𑌚𑌕𑍍𑌰𑌚𑌰𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌿𑌦𑍍𑌧𑌾𑌃 ।
𑌨𑌭𑌸𑍍𑌸𑌮𑌾𑌵𑍃𑌤𑍍𑌯 𑌚 𑌪𑌕𑍍𑌷𑌿𑌸𑌙𑍍𑌘𑌾 𑌵𑌿𑌨𑍇𑌦𑍁𑌰𑍁𑌚𑍍𑌚𑍈𑌃 𑌪𑌰𑌮𑌪𑍍𑌰𑌹𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾𑌃 ॥ 23 ॥
𑌆𑌯𑌾𑌨𑍍𑌤𑌂 𑌸𑌰𑌥𑌂 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌤𑍂𑌰𑍍𑌣𑌮𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌤𑌂 𑌕𑌪𑌿𑌃 ।
𑌵𑌿𑌨𑌨𑌾𑌦 𑌮𑌹𑌾𑌨𑌾𑌦𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌵𑌰𑍍𑌧𑌤 𑌚 𑌵𑍇𑌗𑌵𑌾𑌨𑍍 ॥ 24 ॥
𑌇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌤𑍍𑌤𑍁 𑌰𑌥𑌂 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌮𑌾𑌸𑍍𑌥𑌿𑌤𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌕𑌾𑌰𑍍𑌮𑍁𑌕𑌃 ।
𑌧𑌨𑍁𑌰𑍍𑌵𑌿𑌷𑍍𑌫𑌾𑌰𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌤𑌟𑌿𑌦𑍂𑌰𑍍𑌜𑌿𑌤𑌨𑍍𑌨𑌿𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌨𑌮𑍍 ॥ 25 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌸𑌮𑍇𑌤𑌾𑌵𑌤𑌿𑌤𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌣𑌵𑍇𑌗𑍗 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑍗 𑌤𑍗 𑌰𑌣𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌶𑌙𑍍𑌕𑍗 ।
𑌕𑌪𑌿𑌶𑍍𑌚 𑌰𑌕𑍍𑌷𑍋𑌧𑌿𑌪𑌤𑍇𑌸𑍍𑌤𑌨𑍂𑌜𑌃 𑌸𑍁𑌰𑌾𑌸𑍁𑌰𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌵𑌿𑌵 𑌬𑌦𑍍𑌧𑌵𑍈𑌰𑍗 ॥ 26 ॥
𑌸 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌵𑍀𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌰𑌥𑌸𑍍𑌯 𑌧𑌨𑍁𑌷𑍍𑌮𑌤𑌃 𑌸𑌂𑌯𑌤𑌿 𑌸𑌮𑍍𑌮𑌤𑌸𑍍𑌯 ।
𑌶𑌰𑌪𑍍𑌰𑌵𑍇𑌗𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌹𑌨𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧 𑌶𑍍𑌚𑌚𑌾𑌰 𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑍇 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑌪𑍍𑌰𑌮𑍇𑌯𑌃 ॥ 27 ॥
𑌤𑌤𑌶𑍍𑌶𑌰𑌾𑌨𑌾𑌯𑌤𑌤𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌣𑌶𑌲𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍 𑌸𑍁𑌪𑌤𑍍𑌰𑌿𑌣𑌃 𑌕𑌾𑌞𑍍𑌚𑌨𑌚𑌿𑌤𑍍𑌰𑌪𑍁𑌙𑍍𑌖𑌾𑌨𑍍 ।
𑌮𑍁𑌮𑍋𑌚 𑌵𑍀𑌰𑌃 𑌪𑌰𑌵𑍀𑌰𑌹𑌨𑍍𑌤𑌾 𑌸𑍁𑌸𑌨𑍍𑌨𑌤𑌾𑌨𑍍 𑌵𑌜𑍍𑌰𑌨𑌿𑌪𑌾𑌤𑌵𑍇𑌗𑌾𑌨𑍍 ॥ 28 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌤𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌨𑍍𑌦𑌨𑌨𑌿𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌨𑌂 𑌚 𑌮𑍃𑌦𑌙𑍍𑌗𑌭𑍇𑌰𑍀𑌪𑌟𑌹𑌸𑍍𑌵𑌨𑌂 𑌚 ।
𑌵𑌿𑌕𑍃𑌷𑍍𑌯𑌮𑌾𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌮𑍁𑌕𑌸𑍍𑌯 𑌨𑌿𑌶𑌮𑍍𑌯 𑌘𑍋𑌷𑌂 𑌪𑍁𑌨𑌰𑍁𑌤𑍍𑌪𑌪𑌾𑌤 ॥ 29 ॥
𑌶𑌰𑌾𑌣𑌾𑌮𑌨𑍍𑌤𑌰𑍇𑌷𑍍𑌵𑌾𑌶𑍁 𑌵𑍍𑌯𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤 𑌮𑌹𑌾𑌕𑌪𑌿𑌃 ।
𑌹𑌰𑌿𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌭𑌿𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌮𑍋𑌘𑌯𑌨𑍍𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌸𑌙𑍍𑌗𑍍𑌰𑌹𑌮𑍍 ॥ 30 ॥
𑌶𑌰𑌾𑌣𑌾𑌮𑌗𑍍𑌰𑌤𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌨𑌃 𑌸𑌮𑌭𑌿𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤 ।
𑌪𑍍𑌰𑌸𑌾𑌰𑍍𑌯 𑌹𑌸𑍍𑌤𑍗 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑍁𑌤𑍍𑌪𑌪𑌾𑌤𑌾𑌨𑌿𑌲𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌃 ॥ 31 ॥
𑌤𑌾𑌵𑍁𑌭𑍗 𑌵𑍇𑌗𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑍗 𑌰𑌣𑌕𑌰𑍍𑌮𑌵𑌿𑌶𑌾𑌰𑌦𑍗 ।
𑌸𑌰𑍍𑌵𑌭𑍂𑌤𑌮𑌨𑍋𑌗𑍍𑌰𑌾𑌹𑌿 𑌚𑌕𑍍𑌰𑌤𑍁𑌰𑍍𑌯𑍁𑌦𑍍𑌧𑌮𑍁𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ॥ 32 ॥
𑌹𑌨𑍁𑌮𑌤𑍋 𑌵𑍇𑌦 𑌨 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍋𑌽𑌨𑍍𑌤𑌰𑌂 𑌨 𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑌿𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑍋𑌽𑌨𑍍𑌤𑌰𑌮𑍍 ।
𑌪𑌰𑌸𑍍𑌪𑌰𑌂 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌷𑌹𑍗 𑌬𑌭𑍂𑌵𑌤𑍁𑌃 𑌸𑌮𑍇𑌤𑍍𑌯 𑌤𑍗 𑌦𑍇𑌵𑌸𑌮𑌾𑌨𑌵𑌿𑌕𑍍𑌰𑌮𑍗 ॥ 33 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌲𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑍇 𑌸 𑌵𑌿𑌹𑌨𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑍇 𑌶𑌰𑍇𑌷𑍍𑌵𑌮𑍋𑌘𑍇𑌷𑍁 𑌚 𑌸𑌮𑍍𑌪𑌤𑌤𑍍𑌸𑍁 ।
𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌮𑌹𑌤𑍀𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌸𑌮𑌾𑌧𑌿𑌸𑌂𑌯𑍋𑌗𑌸𑌮𑌾𑌹𑌿𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 ॥ 34 ॥
𑌤𑌤𑍋 𑌮𑌤𑌿𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌰𑌾𑌜𑌸𑍂𑌨𑍁 𑌶𑍍𑌚𑌕𑌾𑌰 𑌤𑌸𑍍𑌮𑌿𑌨𑍍 𑌹𑌰𑌿𑌵𑍀𑌰𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑍇 ।
𑌅𑌵𑌧𑍍𑌯𑌤𑌾𑌂 𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌪𑍇𑌸𑍍𑌸𑌮𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌕𑌥𑌂 𑌨𑌿𑌗𑌚𑍍𑌛𑍇𑌦𑌿𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌗𑍍𑌰𑌹𑌾𑌰𑍍𑌥𑌮𑍍 ॥ 35 ॥
𑌤𑌤𑌃 𑌪𑍈𑌤𑌾𑌮𑌹𑌂 𑌵𑍀𑌰𑌃 𑌸𑍋𑌽𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌮𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌵𑌿𑌦𑌾𑌂 𑌵𑌰𑌃 ।
𑌸𑌨𑍍𑌦𑌧𑍇 𑌸𑍁𑌮𑌹𑌤𑍍𑌤𑍇𑌜𑌾𑌃 𑌤𑌂 𑌹𑌰𑌿𑌪𑍍𑌰𑌵𑌰𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿 ॥ 36 ॥
𑌅𑌵𑌧𑍍𑌯𑍋𑌽𑌯𑌮𑌿𑌤𑌿 𑌜𑍍𑌞𑌾𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌤𑌮𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌤𑌤𑍍𑌤𑍍𑌵𑌵𑌿𑌤𑍍 ।
𑌨𑌿𑌜𑌗𑍍𑌰𑌾𑌹 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌾𑌹𑍁𑌰𑍍𑌮𑌾𑌰𑍁𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌜𑌮𑌿𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌤𑍍 ॥ 37 ॥
𑌤𑍇𑌨 𑌬𑌦𑍍𑌧𑌸𑍍𑌤𑌤𑍋𑌽𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨 𑌸 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌃 ।
𑌅𑌭𑌵𑌨𑍍𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌚𑍇𑌷𑍍𑌟𑌶𑍍𑌚 𑌪𑌪𑌾𑌤 𑌸 𑌮𑌹𑍀𑌤𑌲𑍇 ॥ 38 ॥
𑌤𑌤𑍋𑌽𑌥 𑌬𑍁𑌦𑍍𑌧𑍍𑌵𑌾 𑌸 𑌤𑌦𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌬𑌨𑍍𑌧𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌭𑍋𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌵𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌗𑌤𑌾𑌤𑍍𑌮𑌵𑍇𑌗𑌃 ।
𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑌹𑌾𑌨𑍁𑌗𑍍𑌰𑌹𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌿𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌹𑌰𑌿𑌪𑍍𑌰𑌵𑍀𑌰𑌃 ॥ 39 ॥
𑌤𑌤 𑌸𑍍𑌸𑍍𑌵𑌾𑌯𑌮𑍍𑌬𑍁𑌵𑍈𑌰𑍍𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑍈𑌰𑍍𑌬𑍍𑌰𑌹𑍍𑌮𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌮𑌭𑌿𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌤𑌮𑍍 ।
𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌂𑌶𑍍𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌵𑌰𑌦𑌾𑌨𑌂 𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍 ॥ 40 ॥
𑌨 𑌮𑍇𑌽𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌬𑌨𑍍𑌧𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌶𑌕𑍍𑌤𑌿𑌰𑌸𑍍𑌤𑌿 𑌵𑌿𑌮𑍋𑌕𑍍𑌷𑌣𑍇 𑌲𑍋𑌕𑌗𑍁𑌰𑍋𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌭𑌾𑌵𑌾𑌤𑍍 ।
𑌇𑌤𑍍𑌯𑍇𑌵 𑌮𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌵𑌿𑌹𑌿𑌤𑍋𑌽𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌬𑌨𑍍𑌧𑍋 𑌮𑌯𑌾𑌤𑍍𑌮𑌯𑍋𑌨𑍇𑌰𑌨𑍁𑌵𑌰𑍍𑌤𑌿𑌤𑌵𑍍𑌯𑌃 ॥ 41 ॥
𑌸 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌮𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌕𑌪𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌚𑌾𑌰𑍍𑌯 𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑌹𑌾𑌨𑍁𑌗𑍍𑌰𑌹𑌮𑌾𑌤𑍍𑌮𑌨𑌶𑍍𑌚 ।
𑌵𑌿𑌮𑍋𑌕𑍍𑌷𑌶𑌕𑍍𑌤𑌿𑌂 𑌪𑌰𑌿𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌯𑌿𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑌹𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾𑌮𑌨𑍁𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 𑌸𑍍𑌮 ॥ 42 ॥
𑌅𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣𑌾𑌪𑌿 𑌹𑌿 𑌬𑌦𑍍𑌧𑌸𑍍𑌯 𑌭𑌯𑌂 𑌮𑌮 𑌨 𑌜𑌾𑌯𑌤𑍇 ।
𑌪𑌿𑌤𑌾𑌮𑌹𑌮𑌹𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌿𑌤𑌸𑍍𑌯𑌾𑌨𑌿𑌲𑍇𑌨 𑌚 ॥ 43 ॥
𑌗𑍍𑌰𑌹𑌣𑍇 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌰𑌕𑍍𑌷𑍋𑌭𑌿𑌰𑍍𑌮𑌹𑌨𑍍𑌮𑍇 𑌗𑍁𑌣𑌦𑌰𑍍𑌶𑌨𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌸𑌂𑌵𑌾𑌦𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌦𑍍𑌗𑍃𑌹𑍍𑌣𑌨𑍍𑌤𑍁 𑌮𑌾𑌂 𑌪𑌰𑍇 ॥ 44 ॥
𑌸 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑌃 𑌪𑌰𑌵𑍀𑌰𑌹𑌨𑍍𑌤𑌾 𑌸𑌮𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌕𑌾𑌰𑍀 𑌵𑌿𑌨𑌿𑌵𑍃𑌤𑍍𑌤𑌚𑍇𑌷𑍍𑌟𑌃 ।
𑌪𑌰𑍈𑌃 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌹𑍍𑌯𑌾𑌭𑌿𑌗𑌤𑍈𑌰𑍍𑌨𑌿𑌗𑍃𑌹𑍍𑌯 𑌨𑌨𑌾𑌦 𑌤𑍈𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍈𑌃 𑌪𑌰𑌿𑌭𑌰𑍍𑌤𑍍𑌸𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌃 ॥ 45 ॥
𑌤𑌤𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾 𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑍍𑌵𑌾 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌚𑍇𑌷𑍍𑌟𑌮𑌰𑌿𑌨𑍍𑌦𑌮𑌮𑍍 ।
𑌬𑌬𑌨𑍍𑌧𑍁𑌶𑍍𑌶𑌣𑌵𑌲𑍍𑌕𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌚𑍀𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌂𑌹𑌤𑍈𑌃 ॥ 46 ॥
𑌸 𑌰𑍋𑌚𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌪𑌰𑍈𑌶𑍍𑌚 𑌬𑌨𑍍𑌧𑌨𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌹𑍍𑌯 𑌵𑍀𑌰𑍈𑌰𑌭𑌿𑌨𑌿𑌗𑍍𑌰𑌹𑌂 𑌚 ।
𑌕𑍗𑌤𑍂𑌹𑌲𑌾𑌨𑍍𑌮𑌾𑌂 𑌯𑌦𑌿 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑍋 𑌦𑍍𑌰𑌷𑍍𑌟𑍁𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌵𑌸𑍍𑌯𑍇𑌦𑌿𑌤𑌿 𑌨𑌿𑌶𑍍𑌚𑌿𑌤𑌾𑌰𑍍𑌥𑌃 ॥ 47 ॥
𑌸 𑌬𑌦𑍍𑌧𑌸𑍍𑌤𑍇𑌨 𑌵𑌲𑍍𑌕𑍇𑌨 𑌵𑌿𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋𑌽𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌵𑍀𑌰𑍍𑌯𑌵𑌾𑌨𑍍 ।
𑌅𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌬𑌨𑍍𑌧𑌃 𑌸 𑌚𑌾𑌨𑍍𑌯𑌂 𑌹𑌿 𑌨 𑌬𑌨𑍍𑌧𑌮𑌨𑍁𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 ॥ 48 ॥
𑌅𑌥𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌤𑍍𑌤𑍁 𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌚𑍀𑌰𑌬𑌦𑍍𑌧𑌂 𑌵𑌿𑌚𑌾𑌰𑍍𑌯 𑌵𑍀𑌰𑌃 𑌕𑌪𑌿𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮𑌂 𑌤𑌮𑍍 ।
𑌵𑌿𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌮𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌜𑌗𑌾𑌮 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌾𑌂 𑌨𑌾𑌨𑍍𑌯𑍇𑌨 𑌬𑌦𑍍𑌧𑍋 𑌹𑍍𑌯𑌨𑍁𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇𑌽𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌮𑍍 ॥ 49 ॥
𑌅𑌹𑍋 𑌮𑌹𑌤𑍍𑌕𑌰𑍍𑌮 𑌕𑍃𑌤𑌂 𑌨𑌿𑌰𑌰𑍍𑌥𑌕𑌮𑍍𑌕𑌂 𑌨 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌰𑍍𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌗𑌤𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌮𑍃𑌷𑍍𑌟𑌾 ।
𑌪𑍁𑌨𑌶𑍍𑌚 𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌵𑌿𑌹𑌤𑍇𑌽𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑌮𑌨𑍍𑌯𑌤𑍍𑌪𑍍𑌰𑌵𑌰𑍍𑌤𑌤𑍇 𑌸𑌂𑌶𑌯𑌿𑌤𑌾 𑌸𑍍𑌸𑍍𑌮𑌸𑌰𑍍𑌵𑍇 ॥ 50 ॥
𑌅𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌹𑌨𑍁𑌮𑌾𑌨𑍍𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑍋 𑌨𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾𑌨𑌮𑌵𑌬𑍁𑌧𑍍𑌯𑌤 ।
𑌕𑍃𑌷𑍍𑌯𑌮𑌾𑌣𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌰𑌕𑍍𑌷𑍋𑌭𑌿 𑌸𑍍𑌤𑍗𑌶𑍍𑌚 𑌬𑌨𑍍𑌧𑍈𑌰𑍍𑌨𑌿𑌪𑍀𑌡𑌿𑌤𑌃 ॥ 51 ॥
𑌹𑌨𑍍𑌯𑌮𑌾𑌨𑌸𑍍𑌤𑌤𑌃 𑌕𑍍𑌰𑍂𑌰𑍈 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍈𑌃 𑌕𑌾𑌷𑍍𑌠𑌮𑍁𑌷𑍍𑌟𑌿𑌭𑌿𑌃 ।
𑌸𑌮𑍀𑌪𑌂 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍍𑌰𑌾𑌕𑍃𑌷𑍍𑌯𑌤 𑌸 𑌵𑌾𑌨𑌰𑌃 ॥ 52 ॥
𑌅𑌥𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌜𑌿𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌸𑌮𑍀𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 𑌮𑍁𑌕𑍍𑌤𑌮𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌬𑌦𑍍𑌧𑌂 𑌦𑍍𑌰𑍁𑌮𑌚𑍀𑌰𑌸𑍂𑌤𑍍𑌰𑍈𑌃 ।
𑌨𑍍𑌯𑌦𑌰𑍍𑌶𑌯𑌤𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌮𑌹𑌾𑌬𑌲𑌂 𑌤𑌂 𑌹𑌰𑌿𑌪𑍍𑌰𑌵𑍀𑌰𑌂 𑌸𑌗𑌣𑌾𑌯 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑍇 ॥ 53 ॥
𑌤𑌂 𑌮𑌤𑍍𑌤𑌮𑌿𑌵 𑌮𑌾𑌤𑌙𑍍𑌗𑌂 𑌬𑌦𑍍𑌧𑌂 𑌕𑌪𑌿𑌵𑌰𑍋𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑍇𑌨𑍍𑌦𑍍𑌰𑌾𑌯 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌾𑌯 𑌨𑍍𑌯𑌵𑍇𑌦𑌯𑌨𑍍 ॥ 54 ॥
𑌕𑍋𑌽𑌯𑌂 𑌕𑌸𑍍𑌯 𑌕𑍁𑌤𑍋𑌵𑌾𑌤𑍍𑌰 𑌕𑌿𑌂 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌕𑍋 𑌵𑍍𑌯𑌪𑌾𑌶𑍍𑌰𑌯𑌃 ।
𑌇𑌤𑌿 𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌵𑍀𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌸𑌞𑍍𑌜𑌜𑍍𑌞𑌿𑌰𑍇 𑌕𑌥𑌾𑌃 ॥ 55 ॥
𑌹𑌨𑍍𑌯𑌤𑌾𑌂 𑌦𑌹𑍍𑌯𑌤𑌾𑌂 𑌵𑌾𑌪𑌿 𑌭𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯𑌤𑌾𑌮𑌿𑌤𑌿 𑌚𑌾𑌪𑌰𑍇 ।
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌸𑍍𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌸𑌙𑍍𑌕𑍍𑌰𑍁𑌦𑍍𑌧𑌾𑌃 𑌪𑌰𑌸𑍍𑌪𑌰𑌮𑌥𑌾𑌬𑍍𑌰𑍁𑌵𑌨𑍍 ॥ 56 ॥
𑌅𑌤𑍀𑌤𑍍𑌯 𑌮𑌾𑌰𑍍𑌗𑌂 𑌸𑌹𑌸𑌾 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍍𑌮𑌾 𑌸 𑌤𑌤𑍍𑌰 𑌰𑌕𑍍𑌷𑍋𑌧𑌿𑌪𑌪𑌾𑌦𑌮𑍂𑌲𑍇 ।
𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌃 𑌪𑌰𑌿𑌚𑌾𑌰𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾𑌨𑍍 𑌗𑍃𑌹𑌂 𑌮𑌹𑌾𑌰𑌤𑍍𑌨𑌵𑌿𑌭𑍂𑌷𑌿𑌤𑌂 𑌚 ॥ 57 ॥
𑌸 𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌮𑌹𑌾𑌤𑍇𑌜𑌾 𑌰𑌾𑌵𑌣𑌃 𑌕𑌪𑌿𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮𑌮𑍍 ।
𑌰𑌕𑍍𑌷𑍋𑌭𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌕𑍃𑌤𑌾𑌕𑌾𑌰𑍈𑌃 𑌕𑍃𑌷𑍍𑌯𑌮𑌾𑌣𑌮𑌿𑌤𑌸𑍍𑌤𑌤𑌃 ॥ 58 ॥
𑌰𑌾𑌕𑍍𑌷𑌸𑌾𑌧𑌿𑌪𑌤𑌿𑌂 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌦𑌦𑌰𑍍𑌶 𑌕𑌪𑌿𑌸𑌤𑍍𑌤𑌮𑌃 ।
𑌤𑍇𑌜𑍋𑌬𑌲𑌸𑌮𑌾𑌯𑍁𑌕𑍍𑌤𑌂 𑌤𑌪𑌨𑍍𑌤𑌮𑌿𑌵 𑌭𑌾𑌸𑍍𑌕𑌰𑌮𑍍 ॥ 59 ॥
𑌸𑌰𑍋𑌷𑌸𑌮𑍍𑌵𑌰𑍍𑌤𑌿𑌤𑌤𑌾𑌮𑍍𑌰𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌿𑌰𑍍𑌦𑌶𑌾𑌨𑌨𑌸𑍍𑌤𑌂 𑌕𑌪𑌿𑌮𑌨𑍍𑌵𑌵𑍇𑌕𑍍𑌷𑍍𑌯 ।
𑌅𑌥𑍋𑌪𑌵𑌿𑌷𑍍𑌟𑌾𑌨𑍍 𑌕𑍁𑌲𑌶𑍀𑌲𑌵𑍃𑌦𑍍𑌧𑌾𑌨𑍍 𑌸𑌮𑌾𑌦𑌿𑌶𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑌿 𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌿𑌮𑍁𑌖𑍍𑌯𑌾𑌨𑍍 ॥ 60 ॥
𑌯𑌥𑌾𑌕𑍍𑌰𑌮𑌂 𑌤𑍈𑌸𑍍𑌸 𑌕𑌪𑌿𑌰𑍍𑌵𑌿𑌪𑍃𑌷𑍍𑌟𑌃 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌥𑌮𑌰𑍍𑌧𑌸𑍍𑌯 𑌚 𑌮𑍂𑌲𑌮𑌾𑌦𑍗 ।
𑌨𑌿𑌵𑍇𑌦𑌯𑌾𑌮𑌾𑌸 𑌹𑌰𑍀𑌶𑍍𑌵𑌰𑌸𑍍𑌯 𑌦𑍂𑌤𑌃 𑌸𑌕𑌾𑌶𑌾𑌦𑌹𑌮𑌾𑌗𑌤𑍋𑌽𑌸𑍍𑌮𑌿 ॥ 61 ॥
𑌇𑌤𑍍𑌯𑌾𑌰𑍍𑌷𑍇 𑌶𑍍𑌰𑍀𑌮𑌦𑍍𑌰𑌾𑌮𑌾𑌯𑌣𑍇 𑌵𑌾𑌲𑍍𑌮𑍀𑌕𑍀𑌯 𑌆𑌦𑌿𑌕𑌾𑌵𑍍𑌯𑍇 𑌸𑍁𑌨𑍍𑌦𑌰𑌕𑌾𑌣𑍍𑌡𑍇 𑌅𑌷𑍍𑌟𑌚𑌤𑍍𑌵𑌾𑌰𑌿𑌂𑌶𑌸𑍍𑌸𑌰𑍍𑌗𑌃 ॥
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha aṣṭacatvāriṃśassargaḥ |
tatastu rakṣodhipatirmahātmā hanūmatākṣe nihate kumāre |
manassamādhāya sadevakalpaṃ samādideśendrajitaṃ saroṣaḥ || 1 ||
tvamastravicchastravidāṃ variṣṭhassurāsurāṇāmapi śokadātā |
sureṣu sendreṣu ca dṛṣṭakarmā pitāmahārādhanasañcitāstraḥ || 2 ||
tavāstrabalamāsādya sasurāḥ samarudgaṇāḥ |
na śekussamare sthātuṃ sureśvarasamāśritāḥ || 3 ||
na kaścittriṣu lokeṣu saṃyugena gataśramaḥ |
bhujavīryābhiguptaśca tapasā cābhirakṣitaḥ || 4 ||
deśakālavibhāgajñastvameva matisattamaḥ |
na te'styaśakyaṃ samareṣu karmaṇā na te'styakāryaṃ matipūrvamantraṇe |
na so'sti kaścittriṣu saṅgraheṣu vai na veda yaste'strabalaṃ balaṃ ca te || 5 ||
mamānurūpaṃ tapaso balaṃ ca te parākramaścāstrabalaṃ ca saṃyuge |
na tvāṃ samāsādya raṇāvamarde manaśśramaṃ gacchati niścitārtham || 6 ||
nihatāḥ kiṅkarāssarve jambumālī ca rākṣasaḥ |
amātyaputrā vīrāśca pañca senāgrayāyinaḥ || 7 ||
balāni susamṛddhāni sāśvanāgarathāni ca |
sahodaraste dayitaḥ kumāro'kṣaśca sūditaḥ || 8 ||
na hi teṣveva me sāro yastvayyariniṣūdana |
idaṃ hi dṛṣṭvā matimanmahadbalaṃ kapeḥ prabhāvaṃ ca parākramaṃ ca |
tvamātmanaścāpi samīkṣya sāraṃ kuruṣva vegaṃ svabalānurūpam || 9 ||
balāvamarthastayi sannikṛṣṭe yathā gate śāmyati śāntaśatrau |
tathā samīkṣyātmabalaṃ paraṃ ca samārabhasvāstravidāṃ variṣṭha || 10 ||
na vīrasenā gaṇaśocyavanti na vajramādāya viśālasāram |
na mārutasyāsya gateḥ pramāṇaṃ na cāgnikalpaḥ karaṇena hantum || 11 ||
tamevamarthaṃ prasamīkṣya samyak svakarmasāmyāddhi samāhitātmā |
smaraṃśca divyaṃ dhanuṣo'stravīryaṃ vrajākṣataṃ karma samārabhasva || 12 ||
na khalviyaṃ matiśśreṣṭhā yattvāṃ sampreṣayāmyaham |
iyaṃ ca rājadharmāṇāṃ kṣatriyasya matirmatā || 13 ||
nānāśastreṣu saṅgrāme vaiśāradyamarindama |
avaśyameva boddhavyaṃ kāmyaśca vijayo raṇe || 14 ||
tataḥ pitustadvacanaṃ niśamya pradakṣiṇaṃ dakṣasutaprabhāvaḥ |
cakāra bhartāramadīnasattvo raṇāya vīraḥ pratipannabuddhiḥ || 15 ||
tatastai ssvagaṇairiṣṭairindrajit pratipūjitaḥ |
yuddhoddhataḥ kṛtotsāhassaṅgrāmaṃ pratyapadyata || 16 ||
śrīmānpadmapalāśākṣo rākṣasādhipatessutaḥ |
nirjagāma mahātejāssamudra iva parvasu || 17 ||
sa pakṣirājopamatulyavegai |
rvyālaiścaturbhiḥ sitatīkṣṇadamṣṭraiḥ |
rathaṃ samāyuktamasamgavegam |
samārurohendrajidindrakalpaḥ || 18 ||
sa rathī dhanvināṃ śreṣṭhaḥ śastrajñostravidāṃ varaḥ |
rathenābhiyayau kṣipraṃ hanumānyatra so'bhavat || 19 ||
sa tasya rathanirghoṣaṃ jyāsvanaṃ kārmukasya ca |
niśamya harivīro'sau samprahṛṣṭataro'bhavat || 20 ||
sumahaccāpamādāya śitaśalyāṃśca sāyakān |
hanumantamabhipretya jagāma raṇapaṇḍitaḥ || 21 ||
tasmiṃstataḥ saṃyati jātaharṣe raṇāya nirgacchati cāpapāṇau |
diśaśca sarvāḥ kaluṣā babhūvu rmṛgāśca raudrā bahudhā vineduḥ || 22 ||
samāgatāstatra tu nāgayakṣā maharṣayaścakracarāśca siddhāḥ |
nabhassamāvṛtya ca pakṣisaṅghā vineduruccaiḥ paramaprahṛṣṭāḥ || 23 ||
āyāntaṃ sarathaṃ dṛṣṭvā tūrṇamindrajitaṃ kapiḥ |
vinanāda mahānādaṃ vyavardhata ca vegavān || 24 ||
indrajittu rathaṃ divyamāsthitaścitrakārmukaḥ |
dhanurviṣphārayāmāsa taṭidūrjitannissvanam || 25 ||
tatassametāvatitīkṣṇavegau mahābalau tau raṇanirviśaṅkau |
kapiśca rakṣodhipatestanūjaḥ surāsurendrāviva baddhavairau || 26 ||
sa tasya vīrasya mahārathasya dhanuṣmataḥ saṃyati sammatasya |
śarapravegaṃ vyahanatpravṛddha ścacāra mārge pituraprameyaḥ || 27 ||
tataśśarānāyatatīkṣṇaśalyān supatriṇaḥ kāñcanacitrapuṅkhān |
mumoca vīraḥ paravīrahantā susannatān vajranipātavegān || 28 ||
tatastu tatsyandananissvanaṃ ca mṛdaṅgabherīpaṭahasvanaṃ ca |
vikṛṣyamāṇasya ca kārmukasya niśamya ghoṣaṃ punarutpapāta || 29 ||
śarāṇāmantareṣvāśu vyavartata mahākapiḥ |
haristasyābhilakṣyasya moghayanlakṣyasaṅgraham || 30 ||
śarāṇāmagratastasya punaḥ samabhivartata |
prasārya hastau hanumānutpapātānilātmajaḥ || 31 ||
tāvubhau vegasampannau raṇakarmaviśāradau |
sarvabhūtamanogrāhi cakraturyuddhamuttamam || 32 ||
hanumato veda na rākṣaso'ntaraṃ na mārutistasya mahātmano'ntaram |
parasparaṃ nirviṣahau babhūvatuḥ sametya tau devasamānavikramau || 33 ||
tatastu lakṣye sa vihanyamāne śareṣvamogheṣu ca sampatatsu |
jagāma cintāṃ mahatīṃ mahātmā samādhisaṃyogasamāhitātmā || 34 ||
tato matiṃ rākṣasarājasūnu ścakāra tasmin harivīramukhye |
avadhyatāṃ tasya kapessamīkṣya kathaṃ nigacchediti nigrahārtham || 35 ||
tataḥ paitāmahaṃ vīraḥ so'stramastravidāṃ varaḥ |
sandadhe sumahattejāḥ taṃ haripravaraṃ prati || 36 ||
avadhyo'yamiti jñātvā tamastreṇāstratattvavit |
nijagrāha mahābāhurmārutātmajamindrajit || 37 ||
tena baddhastato'streṇa rākṣasena sa vānaraḥ |
abhavannirviceṣṭaśca papāta sa mahītale || 38 ||
tato'tha buddhvā sa tadastrabandhaṃ prabhoḥ prabhāvādvigatātmavegaḥ |
pitāmahānugrahamātmanaśca vicintayāmāsa haripravīraḥ || 39 ||
tata ssvāyambuvairmantrairbrahmāstramabhimantritam |
hanumāṃścintayāmāsa varadānaṃ pitāmahāt || 40 ||
na me'strabandhasya ca śaktirasti vimokṣaṇe lokaguroḥ prabhāvāt |
ityeva matvā vihito'strabandho mayātmayoneranuvartitavyaḥ || 41 ||
sa vīryamastrasya kapirvicārya pitāmahānugrahamātmanaśca |
vimokṣaśaktiṃ paricintayitvā pitāmahājñāmanuvartate sma || 42 ||
astreṇāpi hi baddhasya bhayaṃ mama na jāyate |
pitāmahamahendrābhyāṃ rakṣitasyānilena ca || 43 ||
grahaṇe cāpi rakṣobhirmahanme guṇadarśanam |
rākṣasendreṇa saṃvādastasmādgṛhṇantu māṃ pare || 44 ||
sa niścitārthaḥ paravīrahantā samīkṣyakārī vinivṛttaceṣṭaḥ |
paraiḥ prasahyābhigatairnigṛhya nanāda taistraiḥ paribhartsyamānaḥ || 45 ||
tatastaṃ rākṣasā dṛṣṭvā nirviceṣṭamarindamam |
babandhuśśaṇavalkaiśca drumacīraiśca saṃhataiḥ || 46 ||
sa rocayāmāsa paraiśca bandhanaṃ prasahya vīrairabhinigrahaṃ ca |
kautūhalānmāṃ yadi rākṣasendro draṣṭuṃ vyavasyediti niścitārthaḥ || 47 ||
sa baddhastena valkena vimukto'streṇa vīryavān |
astrabandhaḥ sa cānyaṃ hi na bandhamanuvartate || 48 ||
athendrajittu drumacīrabaddhaṃ vicārya vīraḥ kapisattamaṃ tam |
vimuktamastreṇa jagāma cintāṃ nānyena baddho hyanuvartate'stram || 49 ||
aho mahatkarma kṛtaṃ nirarthakamkaṃ na rākṣasairmantragatirvimṛṣṭā |
punaśca mantre vihate'stramanyatpravartate saṃśayitā ssmasarve || 50 ||
astreṇa hanumānmukto nātmānamavabudhyata |
kṛṣyamāṇastu rakṣobhi stauśca bandhairnipīḍitaḥ || 51 ||
hanyamānastataḥ krūrai rākṣasaiḥ kāṣṭhamuṣṭibhiḥ |
samīpaṃ rākṣasendrasya prākṛṣyata sa vānaraḥ || 52 ||
athendrajittaṃ prasamīkṣya muktamastreṇa baddhaṃ drumacīrasūtraiḥ |
nyadarśayattatra mahābalaṃ taṃ haripravīraṃ sagaṇāya rājñe || 53 ||
taṃ mattamiva mātaṅgaṃ baddhaṃ kapivarottamam |
rākṣasā rākṣasendrāya rāvaṇāya nyavedayan || 54 ||
ko'yaṃ kasya kutovātra kiṃ kāryaṃ ko vyapāśrayaḥ |
iti rākṣasavīrāṇāṃ tatra sañjajñire kathāḥ || 55 ||
hanyatāṃ dahyatāṃ vāpi bhakṣyatāmiti cāpare |
rākṣasāstatra saṅkruddhāḥ parasparamathābruvan || 56 ||
atītya mārgaṃ sahasā mahātmā sa tatra rakṣodhipapādamūle |
dadarśa rājñaḥ paricāravṛddhān gṛhaṃ mahāratnavibhūṣitaṃ ca || 57 ||
sa dadarśa mahātejā rāvaṇaḥ kapisattamam |
rakṣobhirvikṛtākāraiḥ kṛṣyamāṇamitastataḥ || 58 ||
rākṣasādhipatiṃ cāpi dadarśa kapisattamaḥ |
tejobalasamāyuktaṃ tapantamiva bhāskaram || 59 ||
saroṣasamvartitatāmradṛṣṭirdaśānanastaṃ kapimanvavekṣya |
athopaviṣṭān kulaśīlavṛddhān samādiśattaṃ prati mantrimukhyān || 60 ||
yathākramaṃ taissa kapirvipṛṣṭaḥ kāryārthamardhasya ca mūlamādau |
nivedayāmāsa harīśvarasya dūtaḥ sakāśādahamāgato'smi || 61 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe aṣṭacatvāriṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे सुन्दरकाण्डम् ।
अथ अष्टचत्वारिंशस्सर्गः ।
ततस्तु रक्षोधिपतिर्महात्मा हनूमताक्षे निहते कुमारे ।
मनस्समाधाय सदेवकल्पं समादिदेशेन्द्रजितं सरोषः ॥ 1 ॥
त्वमस्त्रविच्छस्त्रविदां वरिष्ठस्सुरासुराणामपि शोकदाता ।
सुरेषु सेन्द्रेषु च दृष्टकर्मा पितामहाराधनसञ्चितास्त्रः ॥ 2 ॥
तवास्त्रबलमासाद्य ससुराः समरुद्गणाः ।
न शेकुस्समरे स्थातुं सुरेश्वरसमाश्रिताः ॥ 3 ॥
न कश्चित्त्रिषु लोकेषु संयुगेन गतश्रमः ।
भुजवीर्याभिगुप्तश्च तपसा चाभिरक्षितः ॥ 4 ॥
देशकालविभागज्ञस्त्वमेव मतिसत्तमः ।
न तेऽस्त्यशक्यं समरेषु कर्मणा न तेऽस्त्यकार्यं मतिपूर्वमन्त्रणे ।
न सोऽस्ति कश्चित्त्रिषु सङ्ग्रहेषु वै न वेद यस्तेऽस्त्रबलं बलं च ते ॥ 5 ॥
ममानुरूपं तपसो बलं च ते पराक्रमश्चास्त्रबलं च संयुगे ।
न त्वां समासाद्य रणावमर्दे मनश्श्रमं गच्छति निश्चितार्थम् ॥ 6 ॥
निहताः किङ्करास्सर्वे जम्बुमाली च राक्षसः ।
अमात्यपुत्रा वीराश्च पञ्च सेनाग्रयायिनः ॥ 7 ॥
बलानि सुसमृद्धानि साश्वनागरथानि च ।
सहोदरस्ते दयितः कुमारोऽक्षश्च सूदितः ॥ 8 ॥
न हि तेष्वेव मे सारो यस्त्वय्यरिनिषूदन ।
इदं हि दृष्ट्वा मतिमन्महद्बलं कपेः प्रभावं च पराक्रमं च ।
त्वमात्मनश्चापि समीक्ष्य सारं कुरुष्व वेगं स्वबलानुरूपम् ॥ 9 ॥
बलावमर्थस्तयि सन्निकृष्टे यथा गते शाम्यति शान्तशत्रौ ।
तथा समीक्ष्यात्मबलं परं च समारभस्वास्त्रविदां वरिष्ठ ॥ 10 ॥
न वीरसेना गणशोच्यवन्ति न वज्रमादाय विशालसारम् ।
न मारुतस्यास्य गतेः प्रमाणं न चाग्निकल्पः करणेन हन्तुम् ॥ 11 ॥
तमेवमर्थं प्रसमीक्ष्य सम्यक् स्वकर्मसाम्याद्धि समाहितात्मा ।
स्मरंश्च दिव्यं धनुषोऽस्त्रवीर्यं व्रजाक्षतं कर्म समारभस्व ॥ 12 ॥
न खल्वियं मतिश्श्रेष्ठा यत्त्वां सम्प्रेषयाम्यहम् ।
इयं च राजधर्माणां क्षत्रियस्य मतिर्मता ॥ 13 ॥
नानाशस्त्रेषु सङ्ग्रामे वैशारद्यमरिन्दम ।
अवश्यमेव बोद्धव्यं काम्यश्च विजयो रणे ॥ 14 ॥
ततः पितुस्तद्वचनं निशम्य प्रदक्षिणं दक्षसुतप्रभावः ।
चकार भर्तारमदीनसत्त्वो रणाय वीरः प्रतिपन्नबुद्धिः ॥ 15 ॥
ततस्तै स्स्वगणैरिष्टैरिन्द्रजित् प्रतिपूजितः ।
युद्धोद्धतः कृतोत्साहस्सङ्ग्रामं प्रत्यपद्यत ॥ 16 ॥
श्रीमान्पद्मपलाशाक्षो राक्षसाधिपतेस्सुतः ।
निर्जगाम महातेजास्समुद्र इव पर्वसु ॥ 17 ॥
स पक्षिराजोपमतुल्यवेगै ।
र्व्यालैश्चतुर्भिः सिततीक्ष्णदम्ष्ट्रैः ।
रथं समायुक्तमसम्गवेगम् ।
समारुरोहेन्द्रजिदिन्द्रकल्पः ॥ 18 ॥
स रथी धन्विनां श्रेष्ठः शस्त्रज्ञोस्त्रविदां वरः ।
रथेनाभिययौ क्षिप्रं हनुमान्यत्र सोऽभवत् ॥ 19 ॥
स तस्य रथनिर्घोषं ज्यास्वनं कार्मुकस्य च ।
निशम्य हरिवीरोऽसौ सम्प्रहृष्टतरोऽभवत् ॥ 20 ॥
सुमहच्चापमादाय शितशल्यांश्च सायकान् ।
हनुमन्तमभिप्रेत्य जगाम रणपण्डितः ॥ 21 ॥
तस्मिंस्ततः संयति जातहर्षे रणाय निर्गच्छति चापपाणौ ।
दिशश्च सर्वाः कलुषा बभूवु र्मृगाश्च रौद्रा बहुधा विनेदुः ॥ 22 ॥
समागतास्तत्र तु नागयक्षा महर्षयश्चक्रचराश्च सिद्धाः ।
नभस्समावृत्य च पक्षिसङ्घा विनेदुरुच्चैः परमप्रहृष्टाः ॥ 23 ॥
आयान्तं सरथं दृष्ट्वा तूर्णमिन्द्रजितं कपिः ।
विननाद महानादं व्यवर्धत च वेगवान् ॥ 24 ॥
इन्द्रजित्तु रथं दिव्यमास्थितश्चित्रकार्मुकः ।
धनुर्विष्फारयामास तटिदूर्जितन्निस्स्वनम् ॥ 25 ॥
ततस्समेतावतितीक्ष्णवेगौ महाबलौ तौ रणनिर्विशङ्कौ ।
कपिश्च रक्षोधिपतेस्तनूजः सुरासुरेन्द्राविव बद्धवैरौ ॥ 26 ॥
स तस्य वीरस्य महारथस्य धनुष्मतः संयति सम्मतस्य ।
शरप्रवेगं व्यहनत्प्रवृद्ध श्चचार मार्गे पितुरप्रमेयः ॥ 27 ॥
ततश्शरानायततीक्ष्णशल्यान् सुपत्रिणः काञ्चनचित्रपुङ्खान् ।
मुमोच वीरः परवीरहन्ता सुसन्नतान् वज्रनिपातवेगान् ॥ 28 ॥
ततस्तु तत्स्यन्दननिस्स्वनं च मृदङ्गभेरीपटहस्वनं च ।
विकृष्यमाणस्य च कार्मुकस्य निशम्य घोषं पुनरुत्पपात ॥ 29 ॥
शराणामन्तरेष्वाशु व्यवर्तत महाकपिः ।
हरिस्तस्याभिलक्ष्यस्य मोघयन्लक्ष्यसङ्ग्रहम् ॥ 30 ॥
शराणामग्रतस्तस्य पुनः समभिवर्तत ।
प्रसार्य हस्तौ हनुमानुत्पपातानिलात्मजः ॥ 31 ॥
तावुभौ वेगसम्पन्नौ रणकर्मविशारदौ ।
सर्वभूतमनोग्राहि चक्रतुर्युद्धमुत्तमम् ॥ 32 ॥
हनुमतो वेद न राक्षसोऽन्तरं न मारुतिस्तस्य महात्मनोऽन्तरम् ।
परस्परं निर्विषहौ बभूवतुः समेत्य तौ देवसमानविक्रमौ ॥ 33 ॥
ततस्तु लक्ष्ये स विहन्यमाने शरेष्वमोघेषु च सम्पतत्सु ।
जगाम चिन्तां महतीं महात्मा समाधिसंयोगसमाहितात्मा ॥ 34 ॥
ततो मतिं राक्षसराजसूनु श्चकार तस्मिन् हरिवीरमुख्ये ।
अवध्यतां तस्य कपेस्समीक्ष्य कथं निगच्छेदिति निग्रहार्थम् ॥ 35 ॥
ततः पैतामहं वीरः सोऽस्त्रमस्त्रविदां वरः ।
सन्दधे सुमहत्तेजाः तं हरिप्रवरं प्रति ॥ 36 ॥
अवध्योऽयमिति ज्ञात्वा तमस्त्रेणास्त्रतत्त्ववित् ।
निजग्राह महाबाहुर्मारुतात्मजमिन्द्रजित् ॥ 37 ॥
तेन बद्धस्ततोऽस्त्रेण राक्षसेन स वानरः ।
अभवन्निर्विचेष्टश्च पपात स महीतले ॥ 38 ॥
ततोऽथ बुद्ध्वा स तदस्त्रबन्धं प्रभोः प्रभावाद्विगतात्मवेगः ।
पितामहानुग्रहमात्मनश्च विचिन्तयामास हरिप्रवीरः ॥ 39 ॥
तत स्स्वायम्बुवैर्मन्त्रैर्ब्रह्मास्त्रमभिमन्त्रितम् ।
हनुमांश्चिन्तयामास वरदानं पितामहात् ॥ 40 ॥
न मेऽस्त्रबन्धस्य च शक्तिरस्ति विमोक्षणे लोकगुरोः प्रभावात् ।
इत्येव मत्वा विहितोऽस्त्रबन्धो मयात्मयोनेरनुवर्तितव्यः ॥ 41 ॥
स वीर्यमस्त्रस्य कपिर्विचार्य पितामहानुग्रहमात्मनश्च ।
विमोक्षशक्तिं परिचिन्तयित्वा पितामहाज्ञामनुवर्तते स्म ॥ 42 ॥
अस्त्रेणापि हि बद्धस्य भयं मम न जायते ।
पितामहमहेन्द्राभ्यां रक्षितस्यानिलेन च ॥ 43 ॥
ग्रहणे चापि रक्षोभिर्महन्मे गुणदर्शनम् ।
राक्षसेन्द्रेण संवादस्तस्माद्गृह्णन्तु मां परे ॥ 44 ॥
स निश्चितार्थः परवीरहन्ता समीक्ष्यकारी विनिवृत्तचेष्टः ।
परैः प्रसह्याभिगतैर्निगृह्य ननाद तैस्त्रैः परिभर्त्स्यमानः ॥ 45 ॥
ततस्तं राक्षसा दृष्ट्वा निर्विचेष्टमरिन्दमम् ।
बबन्धुश्शणवल्कैश्च द्रुमचीरैश्च संहतैः ॥ 46 ॥
स रोचयामास परैश्च बन्धनं प्रसह्य वीरैरभिनिग्रहं च ।
कौतूहलान्मां यदि राक्षसेन्द्रो द्रष्टुं व्यवस्येदिति निश्चितार्थः ॥ 47 ॥
स बद्धस्तेन वल्केन विमुक्तोऽस्त्रेण वीर्यवान् ।
अस्त्रबन्धः स चान्यं हि न बन्धमनुवर्तते ॥ 48 ॥
अथेन्द्रजित्तु द्रुमचीरबद्धं विचार्य वीरः कपिसत्तमं तम् ।
विमुक्तमस्त्रेण जगाम चिन्तां नान्येन बद्धो ह्यनुवर्ततेऽस्त्रम् ॥ 49 ॥
अहो महत्कर्म कृतं निरर्थकम्कं न राक्षसैर्मन्त्रगतिर्विमृष्टा ।
पुनश्च मन्त्रे विहतेऽस्त्रमन्यत्प्रवर्तते संशयिता स्स्मसर्वे ॥ 50 ॥
अस्त्रेण हनुमान्मुक्तो नात्मानमवबुध्यत ।
कृष्यमाणस्तु रक्षोभि स्तौश्च बन्धैर्निपीडितः ॥ 51 ॥
हन्यमानस्ततः क्रूरै राक्षसैः काष्ठमुष्टिभिः ।
समीपं राक्षसेन्द्रस्य प्राकृष्यत स वानरः ॥ 52 ॥
अथेन्द्रजित्तं प्रसमीक्ष्य मुक्तमस्त्रेण बद्धं द्रुमचीरसूत्रैः ।
न्यदर्शयत्तत्र महाबलं तं हरिप्रवीरं सगणाय राज्ञे ॥ 53 ॥
तं मत्तमिव मातङ्गं बद्धं कपिवरोत्तमम् ।
राक्षसा राक्षसेन्द्राय रावणाय न्यवेदयन् ॥ 54 ॥
कोऽयं कस्य कुतोवात्र किं कार्यं को व्यपाश्रयः ।
इति राक्षसवीराणां तत्र सञ्जज्ञिरे कथाः ॥ 55 ॥
हन्यतां दह्यतां वापि भक्ष्यतामिति चापरे ।
राक्षसास्तत्र सङ्क्रुद्धाः परस्परमथाब्रुवन् ॥ 56 ॥
अतीत्य मार्गं सहसा महात्मा स तत्र रक्षोधिपपादमूले ।
ददर्श राज्ञः परिचारवृद्धान् गृहं महारत्नविभूषितं च ॥ 57 ॥
स ददर्श महातेजा रावणः कपिसत्तमम् ।
रक्षोभिर्विकृताकारैः कृष्यमाणमितस्ततः ॥ 58 ॥
राक्षसाधिपतिं चापि ददर्श कपिसत्तमः ।
तेजोबलसमायुक्तं तपन्तमिव भास्करम् ॥ 59 ॥
सरोषसम्वर्तितताम्रदृष्टिर्दशाननस्तं कपिमन्ववेक्ष्य ।
अथोपविष्टान् कुलशीलवृद्धान् समादिशत्तं प्रति मन्त्रिमुख्यान् ॥ 60 ॥
यथाक्रमं तैस्स कपिर्विपृष्टः कार्यार्थमर्धस्य च मूलमादौ ।
निवेदयामास हरीश्वरस्य दूतः सकाशादहमागतोऽस्मि ॥ 61 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये सुन्दरकाण्डे अष्टचत्वारिंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe sundarakāṇḍam |
atha aṣṭacatvāriṃśassargaḥ |
tatastu rakṣodhipatirmahātmā hanūmatākṣe nihate kumāre |
manassamādhāya sadevakalpaṃ samādideśendrajitaṃ saroṣaḥ || 1 ||
tvamastravicchastravidāṃ variṣṭhassurāsurāṇāmapi śokadātā |
sureṣu sendreṣu ca dṛṣṭakarmā pitāmahārādhanasañcitāstraḥ || 2 ||
tavāstrabalamāsādya sasurāḥ samarudgaṇāḥ |
na śekussamare sthātuṃ sureśvarasamāśritāḥ || 3 ||
na kaścittriṣu lokeṣu saṃyugena gataśramaḥ |
bhujavīryābhiguptaśca tapasā cābhirakṣitaḥ || 4 ||
deśakālavibhāgajñastvameva matisattamaḥ |
na te'styaśakyaṃ samareṣu karmaṇā na te'styakāryaṃ matipūrvamantraṇe |
na so'sti kaścittriṣu saṅgraheṣu vai na veda yaste'strabalaṃ balaṃ ca te || 5 ||
mamānurūpaṃ tapaso balaṃ ca te parākramaścāstrabalaṃ ca saṃyuge |
na tvāṃ samāsādya raṇāvamarde manaśśramaṃ gacchati niścitārtham || 6 ||
nihatāḥ kiṅkarāssarve jambumālī ca rākṣasaḥ |
amātyaputrā vīrāśca pañca senāgrayāyinaḥ || 7 ||
balāni susamṛddhāni sāśvanāgarathāni ca |
sahodaraste dayitaḥ kumāro'kṣaśca sūditaḥ || 8 ||
na hi teṣveva me sāro yastvayyariniṣūdana |
idaṃ hi dṛṣṭvā matimanmahadbalaṃ kapeḥ prabhāvaṃ ca parākramaṃ ca |
tvamātmanaścāpi samīkṣya sāraṃ kuruṣva vegaṃ svabalānurūpam || 9 ||
balāvamarthastayi sannikṛṣṭe yathā gate śāmyati śāntaśatrau |
tathā samīkṣyātmabalaṃ paraṃ ca samārabhasvāstravidāṃ variṣṭha || 10 ||
na vīrasenā gaṇaśocyavanti na vajramādāya viśālasāram |
na mārutasyāsya gateḥ pramāṇaṃ na cāgnikalpaḥ karaṇena hantum || 11 ||
tamevamarthaṃ prasamīkṣya samyak svakarmasāmyāddhi samāhitātmā |
smaraṃśca divyaṃ dhanuṣo'stravīryaṃ vrajākṣataṃ karma samārabhasva || 12 ||
na khalviyaṃ matiśśreṣṭhā yattvāṃ sampreṣayāmyaham |
iyaṃ ca rājadharmāṇāṃ kṣatriyasya matirmatā || 13 ||
nānāśastreṣu saṅgrāme vaiśāradyamarindama |
avaśyameva boddhavyaṃ kāmyaśca vijayo raṇe || 14 ||
tataḥ pitustadvacanaṃ niśamya pradakṣiṇaṃ dakṣasutaprabhāvaḥ |
cakāra bhartāramadīnasattvo raṇāya vīraḥ pratipannabuddhiḥ || 15 ||
tatastai ssvagaṇairiṣṭairindrajit pratipūjitaḥ |
yuddhoddhataḥ kṛtotsāhassaṅgrāmaṃ pratyapadyata || 16 ||
śrīmānpadmapalāśākṣo rākṣasādhipatessutaḥ |
nirjagāma mahātejāssamudra iva parvasu || 17 ||
sa pakṣirājopamatulyavegai |
rvyālaiścaturbhiḥ sitatīkṣṇadamṣṭraiḥ |
rathaṃ samāyuktamasamgavegam |
samārurohendrajidindrakalpaḥ || 18 ||
sa rathī dhanvināṃ śreṣṭhaḥ śastrajñostravidāṃ varaḥ |
rathenābhiyayau kṣipraṃ hanumānyatra so'bhavat || 19 ||
sa tasya rathanirghoṣaṃ jyāsvanaṃ kārmukasya ca |
niśamya harivīro'sau samprahṛṣṭataro'bhavat || 20 ||
sumahaccāpamādāya śitaśalyāṃśca sāyakān |
hanumantamabhipretya jagāma raṇapaṇḍitaḥ || 21 ||
tasmiṃstataḥ saṃyati jātaharṣe raṇāya nirgacchati cāpapāṇau |
diśaśca sarvāḥ kaluṣā babhūvu rmṛgāśca raudrā bahudhā vineduḥ || 22 ||
samāgatāstatra tu nāgayakṣā maharṣayaścakracarāśca siddhāḥ |
nabhassamāvṛtya ca pakṣisaṅghā vineduruccaiḥ paramaprahṛṣṭāḥ || 23 ||
āyāntaṃ sarathaṃ dṛṣṭvā tūrṇamindrajitaṃ kapiḥ |
vinanāda mahānādaṃ vyavardhata ca vegavān || 24 ||
indrajittu rathaṃ divyamāsthitaścitrakārmukaḥ |
dhanurviṣphārayāmāsa taṭidūrjitannissvanam || 25 ||
tatassametāvatitīkṣṇavegau mahābalau tau raṇanirviśaṅkau |
kapiśca rakṣodhipatestanūjaḥ surāsurendrāviva baddhavairau || 26 ||
sa tasya vīrasya mahārathasya dhanuṣmataḥ saṃyati sammatasya |
śarapravegaṃ vyahanatpravṛddha ścacāra mārge pituraprameyaḥ || 27 ||
tataśśarānāyatatīkṣṇaśalyān supatriṇaḥ kāñcanacitrapuṅkhān |
mumoca vīraḥ paravīrahantā susannatān vajranipātavegān || 28 ||
tatastu tatsyandananissvanaṃ ca mṛdaṅgabherīpaṭahasvanaṃ ca |
vikṛṣyamāṇasya ca kārmukasya niśamya ghoṣaṃ punarutpapāta || 29 ||
śarāṇāmantareṣvāśu vyavartata mahākapiḥ |
haristasyābhilakṣyasya moghayanlakṣyasaṅgraham || 30 ||
śarāṇāmagratastasya punaḥ samabhivartata |
prasārya hastau hanumānutpapātānilātmajaḥ || 31 ||
tāvubhau vegasampannau raṇakarmaviśāradau |
sarvabhūtamanogrāhi cakraturyuddhamuttamam || 32 ||
hanumato veda na rākṣaso'ntaraṃ na mārutistasya mahātmano'ntaram |
parasparaṃ nirviṣahau babhūvatuḥ sametya tau devasamānavikramau || 33 ||
tatastu lakṣye sa vihanyamāne śareṣvamogheṣu ca sampatatsu |
jagāma cintāṃ mahatīṃ mahātmā samādhisaṃyogasamāhitātmā || 34 ||
tato matiṃ rākṣasarājasūnu ścakāra tasmin harivīramukhye |
avadhyatāṃ tasya kapessamīkṣya kathaṃ nigacchediti nigrahārtham || 35 ||
tataḥ paitāmahaṃ vīraḥ so'stramastravidāṃ varaḥ |
sandadhe sumahattejāḥ taṃ haripravaraṃ prati || 36 ||
avadhyo'yamiti jñātvā tamastreṇāstratattvavit |
nijagrāha mahābāhurmārutātmajamindrajit || 37 ||
tena baddhastato'streṇa rākṣasena sa vānaraḥ |
abhavannirviceṣṭaśca papāta sa mahītale || 38 ||
tato'tha buddhvā sa tadastrabandhaṃ prabhoḥ prabhāvādvigatātmavegaḥ |
pitāmahānugrahamātmanaśca vicintayāmāsa haripravīraḥ || 39 ||
tata ssvāyambuvairmantrairbrahmāstramabhimantritam |
hanumāṃścintayāmāsa varadānaṃ pitāmahāt || 40 ||
na me'strabandhasya ca śaktirasti vimokṣaṇe lokaguroḥ prabhāvāt |
ityeva matvā vihito'strabandho mayātmayoneranuvartitavyaḥ || 41 ||
sa vīryamastrasya kapirvicārya pitāmahānugrahamātmanaśca |
vimokṣaśaktiṃ paricintayitvā pitāmahājñāmanuvartate sma || 42 ||
astreṇāpi hi baddhasya bhayaṃ mama na jāyate |
pitāmahamahendrābhyāṃ rakṣitasyānilena ca || 43 ||
grahaṇe cāpi rakṣobhirmahanme guṇadarśanam |
rākṣasendreṇa saṃvādastasmādgṛhṇantu māṃ pare || 44 ||
sa niścitārthaḥ paravīrahantā samīkṣyakārī vinivṛttaceṣṭaḥ |
paraiḥ prasahyābhigatairnigṛhya nanāda taistraiḥ paribhartsyamānaḥ || 45 ||
tatastaṃ rākṣasā dṛṣṭvā nirviceṣṭamarindamam |
babandhuśśaṇavalkaiśca drumacīraiśca saṃhataiḥ || 46 ||
sa rocayāmāsa paraiśca bandhanaṃ prasahya vīrairabhinigrahaṃ ca |
kautūhalānmāṃ yadi rākṣasendro draṣṭuṃ vyavasyediti niścitārthaḥ || 47 ||
sa baddhastena valkena vimukto'streṇa vīryavān |
astrabandhaḥ sa cānyaṃ hi na bandhamanuvartate || 48 ||
athendrajittu drumacīrabaddhaṃ vicārya vīraḥ kapisattamaṃ tam |
vimuktamastreṇa jagāma cintāṃ nānyena baddho hyanuvartate'stram || 49 ||
aho mahatkarma kṛtaṃ nirarthakamkaṃ na rākṣasairmantragatirvimṛṣṭā |
punaśca mantre vihate'stramanyatpravartate saṃśayitā ssmasarve || 50 ||
astreṇa hanumānmukto nātmānamavabudhyata |
kṛṣyamāṇastu rakṣobhi stauśca bandhairnipīḍitaḥ || 51 ||
hanyamānastataḥ krūrai rākṣasaiḥ kāṣṭhamuṣṭibhiḥ |
samīpaṃ rākṣasendrasya prākṛṣyata sa vānaraḥ || 52 ||
athendrajittaṃ prasamīkṣya muktamastreṇa baddhaṃ drumacīrasūtraiḥ |
nyadarśayattatra mahābalaṃ taṃ haripravīraṃ sagaṇāya rājñe || 53 ||
taṃ mattamiva mātaṅgaṃ baddhaṃ kapivarottamam |
rākṣasā rākṣasendrāya rāvaṇāya nyavedayan || 54 ||
ko'yaṃ kasya kutovātra kiṃ kāryaṃ ko vyapāśrayaḥ |
iti rākṣasavīrāṇāṃ tatra sañjajñire kathāḥ || 55 ||
hanyatāṃ dahyatāṃ vāpi bhakṣyatāmiti cāpare |
rākṣasāstatra saṅkruddhāḥ parasparamathābruvan || 56 ||
atītya mārgaṃ sahasā mahātmā sa tatra rakṣodhipapādamūle |
dadarśa rājñaḥ paricāravṛddhān gṛhaṃ mahāratnavibhūṣitaṃ ca || 57 ||
sa dadarśa mahātejā rāvaṇaḥ kapisattamam |
rakṣobhirvikṛtākāraiḥ kṛṣyamāṇamitastataḥ || 58 ||
rākṣasādhipatiṃ cāpi dadarśa kapisattamaḥ |
tejobalasamāyuktaṃ tapantamiva bhāskaram || 59 ||
saroṣasamvartitatāmradṛṣṭirdaśānanastaṃ kapimanvavekṣya |
athopaviṣṭān kulaśīlavṛddhān samādiśattaṃ prati mantrimukhyān || 60 ||
yathākramaṃ taissa kapirvipṛṣṭaḥ kāryārthamardhasya ca mūlamādau |
nivedayāmāsa harīśvarasya dūtaḥ sakāśādahamāgato'smi || 61 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye sundarakāṇḍe aṣṭacatvāriṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in