Summary — Nepali
AI-generated · not yet verified
The Nepali meaning of each verse is shown below the verse.
ബഭൂവുസ്ത്രാസസമ്ഭ്രാന്താസ്സര്വേ ലങ്കാനിവാസിനഃ ॥ 1 ॥
babhūvustrāsasambhrāntāssarve laṅkānivāsinaḥ || 1 ||
त्यसपछि पक्षीहरूको चिच्याहट र रूख भाँचिने आवाजले लङ्कामा बस्ने सबै प्राणी त्रासले अत्यन्त भयभीत भए। AI
രക്ഷസാം ച നിമിത്താനി ക്രൂരാണി പ്രതിപേദിരേ ॥ 2 ॥
rakṣasāṃ ca nimittāni krūrāṇi pratipedire || 2 ||
भयले त्रस्त भएका मृग र पक्षीहरू भागेर कराए, र राक्षसहरूका लागि क्रूर अपशकुनहरू देखा परे। AI
തദ്വനം ദദൃശുര്ഭഗ്നം തം ച വീരം മഹാകപിമ് ॥ 3 ॥
tadvanaṃ dadṛśurbhagnaṃ taṃ ca vīraṃ mahākapim || 3 ||
त्यसपछि निद्रा गएपछि विकृत मुख भएका राक्षसीहरूले त्यो भाँचिएको वन र त्यो वीर महाकपिलाई देखे। AI
ചകാര സുമഹദ്രൂപം രാക്ഷസീനാം ഭയാവഹമ് ॥ 4 ॥
cakāra sumahadrūpaṃ rākṣasīnāṃ bhayāvaham || 4 ||
महाबाहु, महासत्त्वशाली र महाबली उनले ती राक्षसीहरूलाई देखेर उनीहरूलाई भय लाग्ने अत्यन्त विशाल रूप धारण गरे। AI
രാക്ഷസ്യോ വാനരം ദൃഷ്ട്വാ പപ്രച്ഛുര്ജനകാത്മജാമ് ॥ 5 ॥
rākṣasyo vānaraṃ dṛṣṭvā papracchurjanakātmajām || 5 ||
त्यसपछि पर्वतसदृश, अत्यन्त विशालकाय र महाबली त्यो वानरलाई देखेर राक्षसीहरूले जनककी छोरीसँग सोधे। AI
കഥം ത്വയാ സഹാനേന സംവാദഃ കൃത ഇത്യുത ॥ 6 ॥
kathaṃ tvayā sahānena saṃvādaḥ kṛta ityuta || 6 ||
यो को हो, कसको हो, कहाँबाट आयो, के कारणले यहाँ आएको हो, र तिमीसँग यसको कस्तो संवाद भयो? AI
സംവാദമസിതാപാങ്ഗേ ത്വയാ കിം കൃതവാനയമ് ॥ 7 ॥
saṃvādamasitāpāṅge tvayā kiṃ kṛtavānayam || 7 ||
हे विशालाक्षी, हामीलाई बताऊ; हे सुभगे, तिमीलाई भय नहोस्। हे कालो आँखाको कोण भएकी, यसले तिमीसँग के संवाद गर्यो? AI
രക്ഷസാം ഭീമരൂപാണാം വിജ്ഞാനേ മമ കാ ഗതിഃ ॥ 8 ॥
rakṣasāṃ bhīmarūpāṇāṃ vijñāne mama kā gatiḥ || 8 ||
त्यसपछि सर्वाङ्गसुन्दरी महासाध्वी सीताले भनिन् — भीमरूपी राक्षसहरूको ज्ञानको विषयमा मेरो के गति हुन सक्छ? AI
അഹിരേവ ഹ്യഹേഃ പാദാന്വിജാനാതി ന സംശയഃ ॥ 9 ॥
ahireva hyaheḥ pādānvijānāti na saṃśayaḥ || 9 ||
तिमीहरूले नै यो को हो र यसले के गर्नेछ भनी जान। सर्पले सर्पको खुट्टा चिन्छ भन्नेमा कुनै शंका छैन। AI
വേദ്മി രാക്ഷസമേവൈനം കാമരൂപിണമാഗതമ് ॥ 10 ॥
vedmi rākṣasamevainaṃ kāmarūpiṇamāgatam || 10 ||
म पनि यसबाट डराएकी छु, यो को हो मैले चिन्दिनँ। म यसलाई राक्षस नै हो, कामरूप धारण गरेर आएको हो भनी जान्दछु। AI
സ്ഥിതാഃ കാശ്ചിദ്ഗതാഃ കാശ്ചിദ്രാവണായ നിവേദിതുമ് ॥ 11 ॥
sthitāḥ kāścidgatāḥ kāścidrāvaṇāya niveditum || 11 ||
वैदेहीको वचन सुनेर राक्षसीहरू दिशाहरूतिर भागे। कोही त्यहीँ बसिरहे, कोही रावणलाई सुनाउन गए। AI
വിരൂപം വാനരം ഭീമമാഖ്യാതുമുപചക്രമുഃ ॥ 12 ॥
virūpaṃ vānaraṃ bhīmamākhyātumupacakramuḥ || 12 ||
विकृत मुख भएका राक्षसीहरूले रावणको नजिक गएर त्यो कुरूप, भयानक वानरको बारेमा बताउन थाले। AI
സീതയാ കൃതസംവാദസ്തിഷ്ഠത്യമിതവിക്രമഃ ॥ 13 ॥
sītayā kṛtasaṃvādastiṣṭhatyamitavikramaḥ || 13 ||
हे राजन्, अशोकवनिकाको बीचमा भयानक शरीर भएको, असीमित पराक्रम भएको वानर सीतासँग कुरा गरेर बसेको छ। AI
അസ്മാഭിര്ബഹുധാ പൃഷ്ടാ നിവേദയിതുമിച്ഛതി ॥ 14 ॥
asmābhirbahudhā pṛṣṭā nivedayitumicchati || 14 ||
मृगनयनी जानकी सीताले त्यो वानरलाई चिन्दिनन्; हामीले धेरै प्रकारले सोध्दा पनि उनी बताउन चाहन्निन्। AI
പ്രേഷിതോ വാപി രാമേണ സീതാന്വേഷണകാങ്ക്ഷയാ ॥ 15 ॥
preṣito vāpi rāmeṇa sītānveṣaṇakāṅkṣayā || 15 ||
यो वासव (इन्द्र) को दूत होला, वा वैश्रवण (कुबेर) को दूत होला, वा सीताको खोजी गर्ने इच्छाले रामले पठाएको होला। AI
നാനാമൃഗഗണാകീര്ണം പ്രമൃഷ്ടം പ്രമദാവനമ് ॥ 16 ॥
nānāmṛgagaṇākīrṇaṃ pramṛṣṭaṃ pramadāvanam || 16 ||
त्यस अद्भुत रूप भएको वानरले तिम्रो त्यो मनोहर, नाना प्रकारका मृगहरूले भरिएको प्रमदावनलाई नष्ट गरिदियो। AI
യത്ര സാ ജാനകീ സീതാ സ തേന ന വിനാശിതഃ ॥ 17 ॥
yatra sā jānakī sītā sa tena na vināśitaḥ || 17 ||
त्यहाँ त्यस (हनुमान्) ले नष्ट नगरेको कुनै पनि स्थान छैन; जहाँ सीता जानकी थिइन्, त्यो स्थान पनि उनले नष्ट गरेनन्। AI
അഥവാ കശ്ശ്രമസ്തസ്യ സൈവ തേനാഭിരക്ഷിതാ ॥ 18 ॥
athavā kaśśramastasya saiva tenābhirakṣitā || 18 ||
सीताको रक्षाको लागि हो वा श्रमको कारणले हो, त्यो (वन) उनले नष्ट गरेनन् भनी देखिँदैन। अथवा उनलाई के श्रम हुन्थ्यो? त्यसैले त्यो वन उनैले रक्षा गरेका हुन्। AI
പ്രവൃദ്ധശ്ശിംശുപാവൃക്ഷ സ്സ ച തേനാഭിരക്ഷിതഃ ॥ 19 ॥
pravṛddhaśśiṃśupāvṛkṣa ssa ca tenābhirakṣitaḥ || 19 ||
जुन राम्रो पल्लव र फूलहरूले भरिएको शिंशुपा वृक्षलाई सीताले स्वयं आश्रय लिएकी थिइन्, त्यो प्रवृद्ध शिंशुपा वृक्ष पनि उनैले रक्षा गरेका छन्। AI
സീതാ സമ്ഭാഷിതാ യേന തദ്വനം ച വിനാശിതമ് ॥ 20 ॥
sītā sambhāṣitā yena tadvanaṃ ca vināśitam || 20 ||
हे उग्ररूप (रावण), तिमीले त्यस उग्ररूप (हनुमान्) लाई दण्ड दिने आज्ञा दिनु उचित छ; जसले सीतासँग वार्तालाप गर्यो र त्यो वन पनि नष्ट गर्यो। AI
കസ്സീതാമഭിഭാഷേത യോ ന സ്യാത്ത്യക്തജീവിതഃ ॥ 21 ॥
kassītāmabhibhāṣeta yo na syāttyaktajīvitaḥ || 21 ||
हे राक्षसगणका स्वामी, तिम्रो मनले ग्रहण गरेकी त्यो सीतासँग त्यो कसले बोल्न सक्छ, जो जीवन त्याग गर्ने (मर्न तयार) नहोस्? AI
ഹുതാഗ്നിരിവ ജജ്വാല കോപസംവര്തിതേക്ഷണഃ ॥ 22 ॥
hutāgniriva jajvāla kopasaṃvartitekṣaṇaḥ || 22 ||
राक्षसीहरूको वचन सुनेर राक्षसेश्वर रावण अग्निमा हवन गरिएको अग्नि झैँ क्रोधले प्रज्वलित भयो, र उनका आँखा क्रोधले संकुचित भए। AI
ദീപ്താഭ്യാമിവ ദീപാഭ്യാം സാര്ചിഷ സ്സ്നേഹബിന്ദവഃ ॥ 23 ॥
dīptābhyāmiva dīpābhyāṃ sārciṣa ssnehabindavaḥ || 23 ||
क्रुद्ध उनका आँखाबाट अश्रुका थोपाहरू खसिरहे, जसरी प्रज्वलित दुई दीपकबाट तेलका थोपाहरू ज्वालासहित खस्छन्। AI
വ്യാദിദേശ മഹാതേജാ നിഗ്രഹാര്ഥം ഹനൂമതഃ ॥ 24 ॥
vyādideśa mahātejā nigrahārthaṃ hanūmataḥ || 24 ||
महातेजस्वी रावणले हनुमान्को निग्रह गर्नका लागि आफ्नै समान शूरवीर, किङ्कर नामका राक्षसहरूलाई आदेश दिए। AI
നിര്യയുര്ഭവനാത്തസ്മാത്കൂടമുദ്ഗരപാണയഃ ॥ 25 ॥
niryayurbhavanāttasmātkūṭamudgarapāṇayaḥ || 25 ||
ती किङ्कर नामका असी हजार वेगवान् राक्षसहरू कूट र मुद्गर हातमा लिएर त्यस भवनबाट बाहिर निस्के ॥ २५ ॥ AI
യുദ്ധാഭിമനസസ്സര്വേ ഹനുമദ്ഗ്രഹണോദ്യതാഃ ॥ 26 ॥
yuddhābhimanasassarve hanumadgrahaṇodyatāḥ || 26 ||
ठूला पेट भएका, ठूला दाँत भएका, भयानक रूप भएका र महाबली ती सबै युद्धको अभिलाषा राखी हनुमानलाई पक्रने उद्यत भए ॥ २६ ॥ AI
അഭിപേതുര്മഹാവേഗാഃ പതങ്ഗാ ഇവ പാവകമ് ॥ 27 ॥
abhipeturmahāvegāḥ pataṅgā iva pāvakam || 27 ||
ती महावेगशाली राक्षसहरू तोरणमा उभिएका कपीन्द्र हनुमानको नजिक पुगी पतङ्गहरू आगोमा खस्नेझैं उनमाथि झम्टिए ॥ २७ ॥ AI
ആജഘ്നുര്വാനരശ്രേഷ്ഠം ശരൈശ്ചാദിത്യസന്നിഭൈഃ ॥ 28 ॥
ājaghnurvānaraśreṣṭhaṃ śaraiścādityasannibhaiḥ || 28 ||
तिनीहरूले विचित्र गदा, परिघ, सुनका अङ्गद, र सूर्यसदृश बाणहरूले वानरश्रेष्ठ हनुमानलाई हाने ॥ २८ ॥ AI
പരിവാര്യ ഹനൂമന്തം സഹസാ തസ്ഥുരഗ്രതഃ ॥ 29 ॥
parivārya hanūmantaṃ sahasā tasthuragrataḥ || 29 ||
मुद्गर, पट्टिश, शूल, प्रास, तोमर र शक्तिहरूले हनुमानलाई घेरी तिनीहरू एकाएक अगाडि उभिए ॥ २९ ॥ AI
ക്ഷിതാവാവിധ്യ ലാങ്ഗൂലം നനാദ ച മഹാസ്വനമ് ॥ 30 ॥
kṣitāvāvidhya lāṅgūlaṃ nanāda ca mahāsvanam || 30 ||
तेजस्वी, श्रीसम्पन्न र पर्वतसदृश हनुमानले पनि भूमिमा लामो पुच्छर हिर्काएर ठूलो गर्जन गरे ॥ ३० ॥ AI
ധൃഷ്ടമാസ്ഫോടയാമാസ ലങ്കാം ശബ്ദേന പൂരയന് ॥ 31 ॥
dhṛṣṭamāsphoṭayāmāsa laṅkāṃ śabdena pūrayan || 31 ||
मारुतात्मज हनुमानले अत्यन्त विशाल शरीर धारण गरी, लङ्कालाई आफ्नो शब्दले भर्दै, निर्भयतापूर्वक हातको ताली बजाए ॥ ३१ ॥ AI
പേതുര്വിഹങ്ഗാ ഗഗനാദുച്ചൈശ്ചേദമഘോഷയത് ॥ 32 ॥
peturvihaṅgā gaganāduccaiścedamaghoṣayat || 32 ||
उनको त्यो ठूलो प्रतिध्वनि भएको तालीको शब्दले आकाशबाट पक्षीहरू खसे, र उनले उच्च स्वरले यसो घोषणा गरे ॥ ३२ ॥ AI
രാജാ ജയതി സുഗ്രീവോ രാഘവേണാഭിപാലിതഃ ॥ 33 ॥
rājā jayati sugrīvo rāghaveṇābhipālitaḥ || 33 ||
अत्यन्त बलवान् राम र महाबली लक्ष्मण विजयी हुन्; राघवद्वारा पालित राजा सुग्रीव विजयी हुन्। AI
ഹനുമാന്ശത്രുസൈന്യാനാം നിഹന്താ മാരുതാത്മജഃ ॥ 34 ॥
hanumānśatrusainyānāṃ nihantā mārutātmajaḥ || 34 ||
म कोसलेन्द्रका, अक्लिष्ट कर्मा रामका दास हुँ; म शत्रुसेनाको संहारक मारुतात्मज हनुमान् हुँ। AI
ശിലാഭിസ്തു പ്രഹരതഃ പാദപൈശ്ച സഹസ്രശഃ ॥ 35 ॥
śilābhistu praharataḥ pādapaiśca sahasraśaḥ || 35 ||
हजार रावण पनि युद्धमा मेरो बराबरीको बलवान् हुन सक्दैनन्; म त शिला र रुखहरूले हजारौंको संख्यामा प्रहार गर्ने गर्छु। AI
സമൃദ്ധാര്ഥോ ഗമിഷ്യാമി മിഷതാം സര്വരക്ഷസാമ് ॥ 36 ॥
samṛddhārtho gamiṣyāmi miṣatāṃ sarvarakṣasām || 36 ||
लङ्का नगरीलाई पीडित गरी मैथिलीलाई प्रणाम गरेर, सम्पूर्ण राक्षसहरू हेरिरहेकै बेला म सफल अर्थसहित फर्कनेछु। AI
ദദൃശുശ്ച ഹനൂമന്തം സന്ധ്യാമേഘമിവോന്നതമ് ॥ 37 ॥
dadṛśuśca hanūmantaṃ sandhyāmeghamivonnatam || 37 ||
उनको गर्जनाको शब्दले ती राक्षसहरू भयले शङ्कित भए; र सन्ध्याकालको मेघझैं उन्नत हनुमान्लाई देखे। AI
ചിത്രൈഃ പ്രഹരണൈര്ഭീമൈരഭിപേതുസ്തതസ്തതഃ ॥ 38 ॥
citraiḥ praharaṇairbhīmairabhipetustatastataḥ || 38 ||
तब ती राक्षसहरू स्वामीको सन्देशले निःशङ्क भई, भयानक र विचित्र प्रहरणहरूले त्यस कपिलाई यताउता आक्रमण गरे। AI
ആസസാദാഽയസം ഭീമം പരിഘം തോരണാശ്രിതമ് ॥ 39 ॥
āsasādā'yasaṃ bhīmaṃ parighaṃ toraṇāśritam || 39 ||
ती सबै शूरवीरहरूले सबैतिरबाट घेरिएका त्यो महाबलीले तोरणमा राखिएको भयानक फलामे परिघ नजिक पुगे। AI
സ പന്നഗമിവാദായ സ്ഫുരന്തം വിനതാസുതഃ ॥ 40 ॥
sa pannagamivādāya sphurantaṃ vinatāsutaḥ || 40 ||
विनताका पुत्र (गरुड)ले सर्पलाई उठाएझैं उनले त्यो परिघ उठाई ती रजनीचरहरूलाई प्रहार गरे। AI
സ ഹത്വാ രാക്ഷസാന്വീരാന്കിങ്കരാന്മാരുതാത്മജഃ ॥ 41 ॥
sa hatvā rākṣasānvīrānkiṅkarānmārutātmajaḥ || 41 ||
वीर मारुतिका पुत्र (हनुमान) ले परिघलाई हातमा लिएर आकाशमा विचरण गरे। मारुतात्मज (वायुपुत्र) ले ती वीर किङ्कर राक्षसहरूलाई मारे। AI
തതസ്തസ്മാദ്ഭയാന്മുക്താഃ കതിചിത്തത്ര രാക്ഷസാഃ ॥ 42 ॥
tatastasmādbhayānmuktāḥ katicittatra rākṣasāḥ || 42 ||
युद्धको अभिलाषा राख्ने ती वीरले फेरि तोरण (ढोकाको माला) को आश्रय लिए। त्यसपछि त्यहाँ केही राक्षसहरू त्यस भयबाट मुक्त भए। AI
സ രാക്ഷസാനാം നിഹതം മഹദ്ബലം നിശമ്യ രാജാ പരിവൃത്തലോചനഃ ।
സമാദിദേശാപ്രതിമം പരാക്രമേ പ്രഹസ്തപുത്രം സമരേ സുദുര്ജയമ് ॥ 43 ॥
sa rākṣasānāṃ nihataṃ mahadbalaṃ niśamya rājā parivṛttalocanaḥ |
samādideśāpratimaṃ parākrame prahastaputraṃ samare sudurjayam || 43 ||
मारिएका सबै किङ्करहरूको समाचार तिनीहरूले रावणलाई सुनाए। राक्षसहरूको ठूलो सेना मारिएको सुनेर राजा रावणले आँखा घुमाएर युद्धमा अतुलनीय पराक्रम भएको, दुर्जय प्रहस्तपुत्रलाई आदेश दिए। AI