ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අරණ්යකාණ්ඩම් .
අථ ෂෂ්ඨස්සර්ගඃ .
ශරභඞ්ගේ දිවං ප්රාප්තේ මුනිසඞ්ඝාස්සමාගතාඃ .
අභ්යගච්ඡන්ත කාකුත්ස්ථං රාමං ජ්වලිතතේජසම් .. 1 ..
වෛඛානසා වාලඛිල්යාස්සම්ප්රක්ෂාලා මරීචිපාඃ .
අශ්මකුට්ටාශ්ච බහවඃ පත්රාහාරාශ්ච තාපසාඃ .. 2 ..
දන්තෝලූඛලිනශ්චෛව තථෛවෝන්මජ්ජකාඃ පරේ .
ගාත්රශය්යා අශය්යාශ්ච තථෛවාභ්රාවකාශකාඃ .. 3 ..
මුනයස්සලිලාහාරාවායුභක්ෂා ස්තථාපරේ .
ආකාශනිලයාශ්චෛව තථා ස්ථණ්ඩිලශායිනඃ .. 4 ..
ව්රතෝපවාසිනෝ දාන්තාස්තථා(අ)ර්ද්රපටවාසසඃ .
සජපාශ්ච තපෝනිත්යාස්තථා පඤ්චතපෝ(අ)න්විතාඃ .. 5 ..
සර්වේ බ්රාහ්ම්යා ශ්රියා ජුෂ්ටා දෘඪයෝගාස්සමාහිතාඃ .
ශරභඞ්ගාශ්රමේ රාමමභිජග්මුශ්ච තාපසාඃ .. 6 ..
අභිගම්ය ච ධර්මජ්ඤා රාමං ධර්මභෘතාං වරම් .
ඌචුඃ පරමධර්මජ්ඤමෘෂිසඞ්ඝාස්සමාහිතාඃ .. 7 ..
ත්වමික්ෂ්වාකුකුලස්යාස්ය පෘථිව්යාශ්ච මහාරථ .
ප්රධානශ්චාසි නාථශ්ච දේවානාං මඝවානිව .. 8 ..
විශ්රුතස්ත්රිෂු ලෝකේෂු යශසා වික්රමේණ ච .
පිතෘභක්තිශ්ච සත්යං ච ත්වයි ධර්මශ්ච පුෂ්කලඃ .. 9 ..
ත්වාමාසාද්ය මහාත්මානං ධර්මජ්ඤං ධර්මවත්සලම් .
අර්ථිත්වාන්නාථ වක්ෂ්යාමස්තච්ච නඃ ක්ෂන්තුමර්හසි .. 10 ..
අධර්මස්සුමහාංස්තාත භවේත්තස්ය මහීපතේඃ .
යෝ හරේද්බලිෂඩ්භාගාං න ච රක්ෂති පුත්රවත් .. 11 ..
යුඤ්ජානස්ස්වානිව ප්රාණාන්ප්රාණෛරිෂ්ටාන්සුතානිව .
නිත්යයුක්තස්සදා රක්ෂන්සර්වාන්විෂයවාසිනඃ .. 12 ..
ප්රාප්නෝති ශාශ්වතීං රාම කීර්තිං ස බහුවාර්ෂිකීම් .
බ්රහ්මණස්ස්ථානමාසාද්ය තත්ර චාපි මහීයතේ .. 13 ..
යත්කරෝති පරං ධර්ම මුනිර්මූලඵලාශනඃ .
තත්ර රාජ්ඤශ්චතුර්භාග ප්රජා ධර්මේණ රක්ෂිතඃ .. 14 ..
සෝ(අ)යං බ්රාහ්මණභූයිෂ්ඨෝ වානප්රස්ථගණෝ මහාන් .
ත්වන්නාථෝ(අ)නාථවද්රාම රාක්ෂසෛර්වධ්යතේ භෘශම් .. 15 ..
ඒහි පශ්ය ශරීරාණි මුනීනාං භාවිතාත්මනාම් .
හතානාං රාක්ෂසෛර්ඝෝරෛර්බහූනාං බහුධා වනේ .. 16 ..
පම්පානදීනිවාසානාමනුමන්දාකිනීමපි .
චිත්රකූටාලයානාං ච ක්රියතේ කදනං මහත් .. 17 ..
ඒවං වයං න මෘෂ්යාමෝ විප්රකාරං තපස්විනාම් .
ක්රියමාණං වනේ ඝෝරං රක්ෂෝභිර්භීමකර්මභිඃ .. 18 ..
තතස්ත්වාං ශරණාර්ථං ච ශරණ්යං සමුපස්ථිතාඃ .
පරිපාලය නෝ රාම වධ්යමානාන්නිශාචරෛඃ .. 19 ..
පරා ත්වත්තෝ ගතිර්වීර පෘථිව්යාං නෝපපද්යතේ .
පරිපාලය න ස්සර්වාන්රාක්ෂසේභ්යෝ නෘපාත්මජ .. 20 ..
ඒතච්ඡ්රුත්වා තු කාකුත්ස්ථස්තාපසානාං තපස්විනාම් .
ඉදං ප්රෝවාච ධර්මාත්මා සර්වානේව තපස්විනඃ .. 21 ..
නෛවමර්හථ මාං වක්තුමාජ්ඤාප්යෝ(අ)හං තපස්විනාම් .
කේවලේනාත්මකාර්යේණ ප්රවේෂ්ටව්යං මයා වනම් .. 22 ..
විප්රකාරමපාක්රෂ්ටුං රාක්ෂසෛර්භවතාමිමම් .
පිතුස්තු නිර්දේශකරඃ ප්රවිෂ්ටෝ(අ)හමිදං වනම් .. 23 ..
භවතාමර්ථසිද්ධ්යර්ථමාගතෝ(අ)හං යදෘච්ඡයා .
තස්ය මේ(අ)යං වනේ වාසෝ භවිෂ්යති මහාඵලඃ .. 24 ..
තපස්විනාං රණේ ශත්රූන්හන්තුමිච්ඡාමි රාක්ෂසාන් .
පශ්යන්තු වීර්යමෘෂයස්සභ්රාතුර්මේ තපෝධනාඃ .. 25 ..
දත්ත්වා(අ)භයං චාපි තපෝධනානාං ධර්මේ ධෘතාත්මා සහ ලක්ෂ්මණේන .
තපෝධනෛශ්චාපි සභාජ්යවෘත්තඃ සුතීක්ෂ්ණමේවාභිජගාම වීරඃ .. 26 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අරණ්යකාණ්ඩේ ෂෂ්ඨස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ṣaṣṭhassargaḥ |
śarabhaṅge divaṃ prāpte munisaṅghāssamāgatāḥ |
abhyagacchanta kākutsthaṃ rāmaṃ jvalitatejasam || 1 ||
vaikhānasā vālakhilyāssamprakṣālā marīcipāḥ |
aśmakuṭṭāśca bahavaḥ patrāhārāśca tāpasāḥ || 2 ||
dantolūkhalinaścaiva tathaivonmajjakāḥ pare |
gātraśayyā aśayyāśca tathaivābhrāvakāśakāḥ || 3 ||
munayassalilāhārāvāyubhakṣā stathāpare |
ākāśanilayāścaiva tathā sthaṇḍilaśāyinaḥ || 4 ||
vratopavāsino dāntāstathā'rdrapaṭavāsasaḥ |
sajapāśca taponityāstathā pañcatapo'nvitāḥ || 5 ||
sarve brāhmyā śriyā juṣṭā dṛḍhayogāssamāhitāḥ |
śarabhaṅgāśrame rāmamabhijagmuśca tāpasāḥ || 6 ||
abhigamya ca dharmajñā rāmaṃ dharmabhṛtāṃ varam |
ūcuḥ paramadharmajñamṛṣisaṅghāssamāhitāḥ || 7 ||
tvamikṣvākukulasyāsya pṛthivyāśca mahāratha |
pradhānaścāsi nāthaśca devānāṃ maghavāniva || 8 ||
viśrutastriṣu lokeṣu yaśasā vikrameṇa ca |
pitṛbhaktiśca satyaṃ ca tvayi dharmaśca puṣkalaḥ || 9 ||
tvāmāsādya mahātmānaṃ dharmajñaṃ dharmavatsalam |
arthitvānnātha vakṣyāmastacca naḥ kṣantumarhasi || 10 ||
adharmassumahāṃstāta bhavettasya mahīpateḥ |
yo haredbaliṣaḍbhāgāṃ na ca rakṣati putravat || 11 ||
yuñjānassvāniva prāṇānprāṇairiṣṭānsutāniva |
nityayuktassadā rakṣansarvānviṣayavāsinaḥ || 12 ||
prāpnoti śāśvatīṃ rāma kīrtiṃ sa bahuvārṣikīm |
brahmaṇassthānamāsādya tatra cāpi mahīyate || 13 ||
yatkaroti paraṃ dharma munirmūlaphalāśanaḥ |
tatra rājñaścaturbhāga prajā dharmeṇa rakṣitaḥ || 14 ||
so'yaṃ brāhmaṇabhūyiṣṭho vānaprasthagaṇo mahān |
tvannātho'nāthavadrāma rākṣasairvadhyate bhṛśam || 15 ||
ehi paśya śarīrāṇi munīnāṃ bhāvitātmanām |
hatānāṃ rākṣasairghorairbahūnāṃ bahudhā vane || 16 ||
pampānadīnivāsānāmanumandākinīmapi |
citrakūṭālayānāṃ ca kriyate kadanaṃ mahat || 17 ||
evaṃ vayaṃ na mṛṣyāmo viprakāraṃ tapasvinām |
kriyamāṇaṃ vane ghoraṃ rakṣobhirbhīmakarmabhiḥ || 18 ||
tatastvāṃ śaraṇārthaṃ ca śaraṇyaṃ samupasthitāḥ |
paripālaya no rāma vadhyamānānniśācaraiḥ || 19 ||
parā tvatto gatirvīra pṛthivyāṃ nopapadyate |
paripālaya na ssarvānrākṣasebhyo nṛpātmaja || 20 ||
etacchrutvā tu kākutsthastāpasānāṃ tapasvinām |
idaṃ provāca dharmātmā sarvāneva tapasvinaḥ || 21 ||
naivamarhatha māṃ vaktumājñāpyo'haṃ tapasvinām |
kevalenātmakāryeṇa praveṣṭavyaṃ mayā vanam || 22 ||
viprakāramapākraṣṭuṃ rākṣasairbhavatāmimam |
pitustu nirdeśakaraḥ praviṣṭo'hamidaṃ vanam || 23 ||
bhavatāmarthasiddhyarthamāgato'haṃ yadṛcchayā |
tasya me'yaṃ vane vāso bhaviṣyati mahāphalaḥ || 24 ||
tapasvināṃ raṇe śatrūnhantumicchāmi rākṣasān |
paśyantu vīryamṛṣayassabhrāturme tapodhanāḥ || 25 ||
dattvā'bhayaṃ cāpi tapodhanānāṃ dharme dhṛtātmā saha lakṣmaṇena |
tapodhanaiścāpi sabhājyavṛttaḥ sutīkṣṇamevābhijagāma vīraḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ṣaṣṭhassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ षष्ठस्सर्गः ।
शरभङ्गे दिवं प्राप्ते मुनिसङ्घास्समागताः ।
अभ्यगच्छन्त काकुत्स्थं रामं ज्वलिततेजसम् ॥ 1 ॥
वैखानसा वालखिल्यास्सम्प्रक्षाला मरीचिपाः ।
अश्मकुट्टाश्च बहवः पत्राहाराश्च तापसाः ॥ 2 ॥
दन्तोलूखलिनश्चैव तथैवोन्मज्जकाः परे ।
गात्रशय्या अशय्याश्च तथैवाभ्रावकाशकाः ॥ 3 ॥
मुनयस्सलिलाहारावायुभक्षा स्तथापरे ।
आकाशनिलयाश्चैव तथा स्थण्डिलशायिनः ॥ 4 ॥
व्रतोपवासिनो दान्तास्तथाऽर्द्रपटवाससः ।
सजपाश्च तपोनित्यास्तथा पञ्चतपोऽन्विताः ॥ 5 ॥
सर्वे ब्राह्म्या श्रिया जुष्टा दृढयोगास्समाहिताः ।
शरभङ्गाश्रमे राममभिजग्मुश्च तापसाः ॥ 6 ॥
अभिगम्य च धर्मज्ञा रामं धर्मभृतां वरम् ।
ऊचुः परमधर्मज्ञमृषिसङ्घास्समाहिताः ॥ 7 ॥
त्वमिक्ष्वाकुकुलस्यास्य पृथिव्याश्च महारथ ।
प्रधानश्चासि नाथश्च देवानां मघवानिव ॥ 8 ॥
विश्रुतस्त्रिषु लोकेषु यशसा विक्रमेण च ।
पितृभक्तिश्च सत्यं च त्वयि धर्मश्च पुष्कलः ॥ 9 ॥
त्वामासाद्य महात्मानं धर्मज्ञं धर्मवत्सलम् ।
अर्थित्वान्नाथ वक्ष्यामस्तच्च नः क्षन्तुमर्हसि ॥ 10 ॥
अधर्मस्सुमहांस्तात भवेत्तस्य महीपतेः ।
यो हरेद्बलिषड्भागां न च रक्षति पुत्रवत् ॥ 11 ॥
युञ्जानस्स्वानिव प्राणान्प्राणैरिष्टान्सुतानिव ।
नित्ययुक्तस्सदा रक्षन्सर्वान्विषयवासिनः ॥ 12 ॥
प्राप्नोति शाश्वतीं राम कीर्तिं स बहुवार्षिकीम् ।
ब्रह्मणस्स्थानमासाद्य तत्र चापि महीयते ॥ 13 ॥
यत्करोति परं धर्म मुनिर्मूलफलाशनः ।
तत्र राज्ञश्चतुर्भाग प्रजा धर्मेण रक्षितः ॥ 14 ॥
सोऽयं ब्राह्मणभूयिष्ठो वानप्रस्थगणो महान् ।
त्वन्नाथोऽनाथवद्राम राक्षसैर्वध्यते भृशम् ॥ 15 ॥
एहि पश्य शरीराणि मुनीनां भावितात्मनाम् ।
हतानां राक्षसैर्घोरैर्बहूनां बहुधा वने ॥ 16 ॥
पम्पानदीनिवासानामनुमन्दाकिनीमपि ।
चित्रकूटालयानां च क्रियते कदनं महत् ॥ 17 ॥
एवं वयं न मृष्यामो विप्रकारं तपस्विनाम् ।
क्रियमाणं वने घोरं रक्षोभिर्भीमकर्मभिः ॥ 18 ॥
ततस्त्वां शरणार्थं च शरण्यं समुपस्थिताः ।
परिपालय नो राम वध्यमानान्निशाचरैः ॥ 19 ॥
परा त्वत्तो गतिर्वीर पृथिव्यां नोपपद्यते ।
परिपालय न स्सर्वान्राक्षसेभ्यो नृपात्मज ॥ 20 ॥
एतच्छ्रुत्वा तु काकुत्स्थस्तापसानां तपस्विनाम् ।
इदं प्रोवाच धर्मात्मा सर्वानेव तपस्विनः ॥ 21 ॥
नैवमर्हथ मां वक्तुमाज्ञाप्योऽहं तपस्विनाम् ।
केवलेनात्मकार्येण प्रवेष्टव्यं मया वनम् ॥ 22 ॥
विप्रकारमपाक्रष्टुं राक्षसैर्भवतामिमम् ।
पितुस्तु निर्देशकरः प्रविष्टोऽहमिदं वनम् ॥ 23 ॥
भवतामर्थसिद्ध्यर्थमागतोऽहं यदृच्छया ।
तस्य मेऽयं वने वासो भविष्यति महाफलः ॥ 24 ॥
तपस्विनां रणे शत्रून्हन्तुमिच्छामि राक्षसान् ।
पश्यन्तु वीर्यमृषयस्सभ्रातुर्मे तपोधनाः ॥ 25 ॥
दत्त्वाऽभयं चापि तपोधनानां धर्मे धृतात्मा सह लक्ष्मणेन ।
तपोधनैश्चापि सभाज्यवृत्तः सुतीक्ष्णमेवाभिजगाम वीरः ॥ 26 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे षष्ठस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ṣaṣṭhassargaḥ |
śarabhaṅge divaṃ prāpte munisaṅghāssamāgatāḥ |
abhyagacchanta kākutsthaṃ rāmaṃ jvalitatejasam || 1 ||
vaikhānasā vālakhilyāssamprakṣālā marīcipāḥ |
aśmakuṭṭāśca bahavaḥ patrāhārāśca tāpasāḥ || 2 ||
dantolūkhalinaścaiva tathaivonmajjakāḥ pare |
gātraśayyā aśayyāśca tathaivābhrāvakāśakāḥ || 3 ||
munayassalilāhārāvāyubhakṣā stathāpare |
ākāśanilayāścaiva tathā sthaṇḍilaśāyinaḥ || 4 ||
vratopavāsino dāntāstathā'rdrapaṭavāsasaḥ |
sajapāśca taponityāstathā pañcatapo'nvitāḥ || 5 ||
sarve brāhmyā śriyā juṣṭā dṛḍhayogāssamāhitāḥ |
śarabhaṅgāśrame rāmamabhijagmuśca tāpasāḥ || 6 ||
abhigamya ca dharmajñā rāmaṃ dharmabhṛtāṃ varam |
ūcuḥ paramadharmajñamṛṣisaṅghāssamāhitāḥ || 7 ||
tvamikṣvākukulasyāsya pṛthivyāśca mahāratha |
pradhānaścāsi nāthaśca devānāṃ maghavāniva || 8 ||
viśrutastriṣu lokeṣu yaśasā vikrameṇa ca |
pitṛbhaktiśca satyaṃ ca tvayi dharmaśca puṣkalaḥ || 9 ||
tvāmāsādya mahātmānaṃ dharmajñaṃ dharmavatsalam |
arthitvānnātha vakṣyāmastacca naḥ kṣantumarhasi || 10 ||
adharmassumahāṃstāta bhavettasya mahīpateḥ |
yo haredbaliṣaḍbhāgāṃ na ca rakṣati putravat || 11 ||
yuñjānassvāniva prāṇānprāṇairiṣṭānsutāniva |
nityayuktassadā rakṣansarvānviṣayavāsinaḥ || 12 ||
prāpnoti śāśvatīṃ rāma kīrtiṃ sa bahuvārṣikīm |
brahmaṇassthānamāsādya tatra cāpi mahīyate || 13 ||
yatkaroti paraṃ dharma munirmūlaphalāśanaḥ |
tatra rājñaścaturbhāga prajā dharmeṇa rakṣitaḥ || 14 ||
so'yaṃ brāhmaṇabhūyiṣṭho vānaprasthagaṇo mahān |
tvannātho'nāthavadrāma rākṣasairvadhyate bhṛśam || 15 ||
ehi paśya śarīrāṇi munīnāṃ bhāvitātmanām |
hatānāṃ rākṣasairghorairbahūnāṃ bahudhā vane || 16 ||
pampānadīnivāsānāmanumandākinīmapi |
citrakūṭālayānāṃ ca kriyate kadanaṃ mahat || 17 ||
evaṃ vayaṃ na mṛṣyāmo viprakāraṃ tapasvinām |
kriyamāṇaṃ vane ghoraṃ rakṣobhirbhīmakarmabhiḥ || 18 ||
tatastvāṃ śaraṇārthaṃ ca śaraṇyaṃ samupasthitāḥ |
paripālaya no rāma vadhyamānānniśācaraiḥ || 19 ||
parā tvatto gatirvīra pṛthivyāṃ nopapadyate |
paripālaya na ssarvānrākṣasebhyo nṛpātmaja || 20 ||
etacchrutvā tu kākutsthastāpasānāṃ tapasvinām |
idaṃ provāca dharmātmā sarvāneva tapasvinaḥ || 21 ||
naivamarhatha māṃ vaktumājñāpyo'haṃ tapasvinām |
kevalenātmakāryeṇa praveṣṭavyaṃ mayā vanam || 22 ||
viprakāramapākraṣṭuṃ rākṣasairbhavatāmimam |
pitustu nirdeśakaraḥ praviṣṭo'hamidaṃ vanam || 23 ||
bhavatāmarthasiddhyarthamāgato'haṃ yadṛcchayā |
tasya me'yaṃ vane vāso bhaviṣyati mahāphalaḥ || 24 ||
tapasvināṃ raṇe śatrūnhantumicchāmi rākṣasān |
paśyantu vīryamṛṣayassabhrāturme tapodhanāḥ || 25 ||
dattvā'bhayaṃ cāpi tapodhanānāṃ dharme dhṛtātmā saha lakṣmaṇena |
tapodhanaiścāpi sabhājyavṛttaḥ sutīkṣṇamevābhijagāma vīraḥ || 26 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ṣaṣṭhassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.