ශ්රීමද්වාල්මීකීය රාමායණේ අරණ්යකාණ්ඩම් .
අථ ඒකවිංශස්සර්ගඃ .
ස පුනඃ පතිතාං දෘෂ්ට්වා ක්රෝධාච්ඡූර්පණඛාං ඛරඃ .
උවාච ව්යක්තයා වාචා තාමනර්ථාර්ථමාගතාම් .. 1 ..
මයා ත්විදානීං ශූරාස්තේ රාක්ෂසා රුධිරාශනාඃ .
ත්වත්ප්රියාර්ථං විනිර්දිෂ්ටාඃ කිමර්ථං රුද්යතේ පුනඃ .. 2 ..
භක්තාශ්චෛවානුරක්තාශ්ච හිතාශ්ච මම නිත්යශඃ .
හන්යමානා න හන්යන්තේ න න කුර්යුර්වචෝ මම .. 3 ..
කිමේතච්ඡ්රෝතුමිච්ඡාමි කාරණං යත්කෘතේ පුනඃ .
හා නාථේති විනර්දන්තී සර්පවල්ලුඨසි ක්ෂිතෞ .. 4 ..
අනාථවද්විලපසි නාථේ තු මයි සංස්ථිතේ .
උත්තිෂ්ඨෝත්තිෂ්ඨ මාභෛෂීර්වෛක්ලව්යං ත්යජ්යතාමිහ .. 5 ..
ඉත්යේවමුක්තා දුර්ධර්ෂා ඛරේණ පරිසාන්ත්විතා .
විමෘජ්ය නයනේ සාස්රේ ඛරං භ්රාතරමබ්රවීත් .. 6 ..
අස්මීදානීමහං ප්රාප්තා හෘතශ්රවණනාසිකා .
ශෝණිතෞඝපරික්ලින්නා ත්වයා ච පරිසාන්ත්විතා .. 7 ..
ප්රේෂිතාශ්ච ත්වයා වීර රාක්ෂසාස්තේ චතුර්දශ .
නිහන්තුං රාඝවං ක්රෝධාන්මත්ප්රියාර්ථං සලක්ෂණම් .. 8 ..
තේ තු රාමේණ සාමර්ෂාඃ ශූලපට්ටසපාණයඃ .
සමරේ නිහතාස්සර්වේ සායකෛර්මර්මභේදිභිඃ .. 9 ..
තාන්දෘෂ්ට්වා පතිතාන්භූමෞ ක්ෂණේනෛව මහාබලාන් .
රාමස්ය ච මහත්කර්ම මහාංස්ත්රාසෝ(අ)භවන්මම .. 10 ..
අහමස්මි සමුද්විග්නා විෂණ්ණා ච නිශාචර .
ශරණං ත්වාං පුනඃ ප්රාප්තා සර්වතෝභයදර්ශිනී .. 11 ..
විෂාදනක්රාධ්යුෂිතේ පරිත්රාසෝර්මිමාලිනි .
කිං මාං න ත්රායසේ මග්නාං විපුලේ ශෝකසාගරේ .. 12 ..
ඒතේ ච නිහතා භූමෞ රාමේණ නිශිතෛඃ ශරෛඃ .
යේ(අ)පි මේ පදවීං ප්රාප්තා රාක්ෂසාඃ පිශිතාශනාඃ .. 13 ..
මයි තේ යද්යනුක්රෝශෝ යදි රක්ෂස්සු තේෂු ච .
රාමේණ යදි තේ ශක්තිස්තේජෝ වාස්ති නිශාචර .. 14 ..
දණ්ඩකාරණ්යනිලයං ජහි රාක්ෂසකණ්ටකම් .
යදි රාමං මමාමිත්රං න ත්වමද්යවධිෂ්යසි .. 15 ..
තවෛව චාග්රතඃ ප්රාණාංස්ත්යක්ෂාමි නිරපත්රප .
බුද්ධ්යාහමනුපශ්යාමි න ත්වං රාමස්ය සංයුගේ .. 16 ..
ස්ථාතුං ප්රතිමුඛේ ශක්තස්සබලශ්ච මහාත්මනඃ .
ශූරමානී න ශූරස්ත්වං මිථ්යාරෝපිතවික්රමඃ .. 17 ..
මානුෂෞ යෝ න ශක්නෝෂි හන්තුං තෞ රාමලක්ෂ්මණෞ .
රාමේණ යදි තේ ශක්තිස්තේජෝ වාස්ති නිශාචර .. 18 ..
දණ්ඩකාරණ්යනිලයං ජහි තං කුලපාංසන .
නිස්සත්වස්යාල්ප වීර්යස්ය වාසස්තේ කීදෘශස්ත්විහ .. 19 ..
අපයාහි ජනස්ථානාතත්වරිතස්සහබාන්ධවඃ .
රාමතේජෝභිභූතෝ හි ත්වං ක්ෂිප්රං විනශිෂ්යසි .. 20 ..
ස හි තේජස්සමායුක්තෝ රාමෝ දශරථාත්මජඃ .
භ්රාතා චාස්ය මහාවීර්යෝ යේන චාස්මි විරූපිතා .. 21 ..
ඒවං විලප්ය බහුශෝ රාක්ෂසී විතතෝදරී .
කරාභ්යාමුදරං හත්වා රුරෝද භෘශදුඃඛිතා .. 22 ..
ඉත්යාර්ෂේ ශ්රීමද්රාමායණේ වාල්මීකීය ආදිකාව්යේ අරණ්යකාණ්ඩේ ඒකවිංශස්සර්ගඃ ..
Roman (IAST) Transliteration
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ekaviṃśassargaḥ |
sa punaḥ patitāṃ dṛṣṭvā krodhācchūrpaṇakhāṃ kharaḥ |
uvāca vyaktayā vācā tāmanarthārthamāgatām || 1 ||
mayā tvidānīṃ śūrāste rākṣasā rudhirāśanāḥ |
tvatpriyārthaṃ vinirdiṣṭāḥ kimarthaṃ rudyate punaḥ || 2 ||
bhaktāścaivānuraktāśca hitāśca mama nityaśaḥ |
hanyamānā na hanyante na na kuryurvaco mama || 3 ||
kimetacchrotumicchāmi kāraṇaṃ yatkṛte punaḥ |
hā nātheti vinardantī sarpavalluṭhasi kṣitau || 4 ||
anāthavadvilapasi nāthe tu mayi saṃsthite |
uttiṣṭhottiṣṭha mābhaiṣīrvaiklavyaṃ tyajyatāmiha || 5 ||
ityevamuktā durdharṣā khareṇa parisāntvitā |
vimṛjya nayane sāsre kharaṃ bhrātaramabravīt || 6 ||
asmīdānīmahaṃ prāptā hṛtaśravaṇanāsikā |
śoṇitaughapariklinnā tvayā ca parisāntvitā || 7 ||
preṣitāśca tvayā vīra rākṣasāste caturdaśa |
nihantuṃ rāghavaṃ krodhānmatpriyārthaṃ salakṣaṇam || 8 ||
te tu rāmeṇa sāmarṣāḥ śūlapaṭṭasapāṇayaḥ |
samare nihatāssarve sāyakairmarmabhedibhiḥ || 9 ||
tāndṛṣṭvā patitānbhūmau kṣaṇenaiva mahābalān |
rāmasya ca mahatkarma mahāṃstrāso'bhavanmama || 10 ||
ahamasmi samudvignā viṣaṇṇā ca niśācara |
śaraṇaṃ tvāṃ punaḥ prāptā sarvatobhayadarśinī || 11 ||
viṣādanakrādhyuṣite paritrāsormimālini |
kiṃ māṃ na trāyase magnāṃ vipule śokasāgare || 12 ||
ete ca nihatā bhūmau rāmeṇa niśitaiḥ śaraiḥ |
ye'pi me padavīṃ prāptā rākṣasāḥ piśitāśanāḥ || 13 ||
mayi te yadyanukrośo yadi rakṣassu teṣu ca |
rāmeṇa yadi te śaktistejo vāsti niśācara || 14 ||
daṇḍakāraṇyanilayaṃ jahi rākṣasakaṇṭakam |
yadi rāmaṃ mamāmitraṃ na tvamadyavadhiṣyasi || 15 ||
tavaiva cāgrataḥ prāṇāṃstyakṣāmi nirapatrapa |
buddhyāhamanupaśyāmi na tvaṃ rāmasya saṃyuge || 16 ||
sthātuṃ pratimukhe śaktassabalaśca mahātmanaḥ |
śūramānī na śūrastvaṃ mithyāropitavikramaḥ || 17 ||
mānuṣau yo na śaknoṣi hantuṃ tau rāmalakṣmaṇau |
rāmeṇa yadi te śaktistejo vāsti niśācara || 18 ||
daṇḍakāraṇyanilayaṃ jahi taṃ kulapāṃsana |
nissatvasyālpa vīryasya vāsaste kīdṛśastviha || 19 ||
apayāhi janasthānātatvaritassahabāndhavaḥ |
rāmatejobhibhūto hi tvaṃ kṣipraṃ vinaśiṣyasi || 20 ||
sa hi tejassamāyukto rāmo daśarathātmajaḥ |
bhrātā cāsya mahāvīryo yena cāsmi virūpitā || 21 ||
evaṃ vilapya bahuśo rākṣasī vitatodarī |
karābhyāmudaraṃ hatvā ruroda bhṛśaduḥkhitā || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ekaviṃśassargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।
अथ एकविंशस्सर्गः ।
स पुनः पतितां दृष्ट्वा क्रोधाच्छूर्पणखां खरः ।
उवाच व्यक्तया वाचा तामनर्थार्थमागताम् ॥ 1 ॥
मया त्विदानीं शूरास्ते राक्षसा रुधिराशनाः ।
त्वत्प्रियार्थं विनिर्दिष्टाः किमर्थं रुद्यते पुनः ॥ 2 ॥
भक्ताश्चैवानुरक्ताश्च हिताश्च मम नित्यशः ।
हन्यमाना न हन्यन्ते न न कुर्युर्वचो मम ॥ 3 ॥
किमेतच्छ्रोतुमिच्छामि कारणं यत्कृते पुनः ।
हा नाथेति विनर्दन्ती सर्पवल्लुठसि क्षितौ ॥ 4 ॥
अनाथवद्विलपसि नाथे तु मयि संस्थिते ।
उत्तिष्ठोत्तिष्ठ माभैषीर्वैक्लव्यं त्यज्यतामिह ॥ 5 ॥
इत्येवमुक्ता दुर्धर्षा खरेण परिसान्त्विता ।
विमृज्य नयने सास्रे खरं भ्रातरमब्रवीत् ॥ 6 ॥
अस्मीदानीमहं प्राप्ता हृतश्रवणनासिका ।
शोणितौघपरिक्लिन्ना त्वया च परिसान्त्विता ॥ 7 ॥
प्रेषिताश्च त्वया वीर राक्षसास्ते चतुर्दश ।
निहन्तुं राघवं क्रोधान्मत्प्रियार्थं सलक्षणम् ॥ 8 ॥
ते तु रामेण सामर्षाः शूलपट्टसपाणयः ।
समरे निहतास्सर्वे सायकैर्मर्मभेदिभिः ॥ 9 ॥
तान्दृष्ट्वा पतितान्भूमौ क्षणेनैव महाबलान् ।
रामस्य च महत्कर्म महांस्त्रासोऽभवन्मम ॥ 10 ॥
अहमस्मि समुद्विग्ना विषण्णा च निशाचर ।
शरणं त्वां पुनः प्राप्ता सर्वतोभयदर्शिनी ॥ 11 ॥
विषादनक्राध्युषिते परित्रासोर्मिमालिनि ।
किं मां न त्रायसे मग्नां विपुले शोकसागरे ॥ 12 ॥
एते च निहता भूमौ रामेण निशितैः शरैः ।
येऽपि मे पदवीं प्राप्ता राक्षसाः पिशिताशनाः ॥ 13 ॥
मयि ते यद्यनुक्रोशो यदि रक्षस्सु तेषु च ।
रामेण यदि ते शक्तिस्तेजो वास्ति निशाचर ॥ 14 ॥
दण्डकारण्यनिलयं जहि राक्षसकण्टकम् ।
यदि रामं ममामित्रं न त्वमद्यवधिष्यसि ॥ 15 ॥
तवैव चाग्रतः प्राणांस्त्यक्षामि निरपत्रप ।
बुद्ध्याहमनुपश्यामि न त्वं रामस्य संयुगे ॥ 16 ॥
स्थातुं प्रतिमुखे शक्तस्सबलश्च महात्मनः ।
शूरमानी न शूरस्त्वं मिथ्यारोपितविक्रमः ॥ 17 ॥
मानुषौ यो न शक्नोषि हन्तुं तौ रामलक्ष्मणौ ।
रामेण यदि ते शक्तिस्तेजो वास्ति निशाचर ॥ 18 ॥
दण्डकारण्यनिलयं जहि तं कुलपांसन ।
निस्सत्वस्याल्प वीर्यस्य वासस्ते कीदृशस्त्विह ॥ 19 ॥
अपयाहि जनस्थानातत्वरितस्सहबान्धवः ।
रामतेजोभिभूतो हि त्वं क्षिप्रं विनशिष्यसि ॥ 20 ॥
स हि तेजस्समायुक्तो रामो दशरथात्मजः ।
भ्राता चास्य महावीर्यो येन चास्मि विरूपिता ॥ 21 ॥
एवं विलप्य बहुशो राक्षसी विततोदरी ।
कराभ्यामुदरं हत्वा रुरोद भृशदुःखिता ॥ 22 ॥
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे एकविंशस्सर्गः ॥
śrīmadvālmīkīya rāmāyaṇe araṇyakāṇḍam |
atha ekaviṃśassargaḥ |
sa punaḥ patitāṃ dṛṣṭvā krodhācchūrpaṇakhāṃ kharaḥ |
uvāca vyaktayā vācā tāmanarthārthamāgatām || 1 ||
mayā tvidānīṃ śūrāste rākṣasā rudhirāśanāḥ |
tvatpriyārthaṃ vinirdiṣṭāḥ kimarthaṃ rudyate punaḥ || 2 ||
bhaktāścaivānuraktāśca hitāśca mama nityaśaḥ |
hanyamānā na hanyante na na kuryurvaco mama || 3 ||
kimetacchrotumicchāmi kāraṇaṃ yatkṛte punaḥ |
hā nātheti vinardantī sarpavalluṭhasi kṣitau || 4 ||
anāthavadvilapasi nāthe tu mayi saṃsthite |
uttiṣṭhottiṣṭha mābhaiṣīrvaiklavyaṃ tyajyatāmiha || 5 ||
ityevamuktā durdharṣā khareṇa parisāntvitā |
vimṛjya nayane sāsre kharaṃ bhrātaramabravīt || 6 ||
asmīdānīmahaṃ prāptā hṛtaśravaṇanāsikā |
śoṇitaughapariklinnā tvayā ca parisāntvitā || 7 ||
preṣitāśca tvayā vīra rākṣasāste caturdaśa |
nihantuṃ rāghavaṃ krodhānmatpriyārthaṃ salakṣaṇam || 8 ||
te tu rāmeṇa sāmarṣāḥ śūlapaṭṭasapāṇayaḥ |
samare nihatāssarve sāyakairmarmabhedibhiḥ || 9 ||
tāndṛṣṭvā patitānbhūmau kṣaṇenaiva mahābalān |
rāmasya ca mahatkarma mahāṃstrāso'bhavanmama || 10 ||
ahamasmi samudvignā viṣaṇṇā ca niśācara |
śaraṇaṃ tvāṃ punaḥ prāptā sarvatobhayadarśinī || 11 ||
viṣādanakrādhyuṣite paritrāsormimālini |
kiṃ māṃ na trāyase magnāṃ vipule śokasāgare || 12 ||
ete ca nihatā bhūmau rāmeṇa niśitaiḥ śaraiḥ |
ye'pi me padavīṃ prāptā rākṣasāḥ piśitāśanāḥ || 13 ||
mayi te yadyanukrośo yadi rakṣassu teṣu ca |
rāmeṇa yadi te śaktistejo vāsti niśācara || 14 ||
daṇḍakāraṇyanilayaṃ jahi rākṣasakaṇṭakam |
yadi rāmaṃ mamāmitraṃ na tvamadyavadhiṣyasi || 15 ||
tavaiva cāgrataḥ prāṇāṃstyakṣāmi nirapatrapa |
buddhyāhamanupaśyāmi na tvaṃ rāmasya saṃyuge || 16 ||
sthātuṃ pratimukhe śaktassabalaśca mahātmanaḥ |
śūramānī na śūrastvaṃ mithyāropitavikramaḥ || 17 ||
mānuṣau yo na śaknoṣi hantuṃ tau rāmalakṣmaṇau |
rāmeṇa yadi te śaktistejo vāsti niśācara || 18 ||
daṇḍakāraṇyanilayaṃ jahi taṃ kulapāṃsana |
nissatvasyālpa vīryasya vāsaste kīdṛśastviha || 19 ||
apayāhi janasthānātatvaritassahabāndhavaḥ |
rāmatejobhibhūto hi tvaṃ kṣipraṃ vinaśiṣyasi || 20 ||
sa hi tejassamāyukto rāmo daśarathātmajaḥ |
bhrātā cāsya mahāvīryo yena cāsmi virūpitā || 21 ||
evaṃ vilapya bahuśo rākṣasī vitatodarī |
karābhyāmudaraṃ hatvā ruroda bhṛśaduḥkhitā || 22 ||
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīya ādikāvye araṇyakāṇḍe ekaviṃśassargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.