𑌅𑌨𑍃𑌤𑌂 𑌸𑌾𑌹𑌸𑌂 𑌮𑌾𑌯𑌾 𑌮𑍂𑌰𑍍𑌖𑌤𑍍𑌵𑌮𑌤𑌿𑌲𑍋𑌭𑌿𑌤𑌾 ।
𑌅𑌶𑍗𑌚𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌦𑌯𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀𑌣𑌾𑌂 𑌦𑍋𑌷𑌾𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌭𑌾𑌵𑌜𑌾𑌃 ॥ 01 ॥
𑌭𑍋𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌭𑍋𑌜𑌨𑌶𑌕𑍍𑌤𑌿𑌶𑍍𑌚 𑌰𑌤𑌿𑌶𑌕𑍍𑌤𑌿𑌰𑍍𑌵𑌰𑌾𑌙𑍍𑌗𑌨𑌾 ।
𑌵𑌿𑌭𑌵𑍋 𑌦𑌾𑌨𑌶𑌕𑍍𑌤𑌿𑌶𑍍𑌚 𑌨𑌾𑌲𑍍𑌪𑌸𑍍𑌯 𑌤𑌪𑌸𑌃 𑌫𑌲𑌮𑍍 ॥ 02 ॥
𑌯𑌸𑍍𑌯 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑍋 𑌵𑌶𑍀𑌭𑍂𑌤𑍋 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌛𑌨𑍍𑌦𑌾𑌨𑍁𑌗𑌾𑌮𑌿𑌨𑍀 ।
𑌵𑌿𑌭𑌵𑍇 𑌯𑌶𑍍𑌚 𑌸𑌨𑍍𑌤𑍁𑌷𑍍𑌟𑌸𑍍𑌤𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍍𑌵𑌰𑍍𑌗 𑌇𑌹𑍈𑌵 𑌹𑌿 ॥ 03 ॥
𑌤𑍇 𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌾 𑌯𑍇 𑌪𑌿𑌤𑍁𑌰𑍍𑌭𑌕𑍍𑌤𑌾𑌃 𑌸 𑌪𑌿𑌤𑌾 𑌯𑌸𑍍𑌤𑍁 𑌪𑍋𑌷𑌕𑌃 ।
𑌤𑌨𑍍𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌾𑌸𑌃 𑌸𑌾 𑌭𑌾𑌰𑍍𑌯𑌾 𑌯𑌤𑍍𑌰 𑌨𑌿𑌰𑍍𑌵𑍃𑌤𑌿𑌃 ॥ 04 ॥
𑌪𑌰𑍋𑌕𑍍𑌷𑍇 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌹𑌨𑍍𑌤𑌾𑌰𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌤𑍍𑌯𑌕𑍍𑌷𑍇 𑌪𑍍𑌰𑌿𑌯𑌵𑌾𑌦𑌿𑌨𑌮𑍍 ।
𑌵𑌰𑍍𑌜𑌯𑍇𑌤𑍍𑌤𑌾𑌦𑍃𑌶𑌂 𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌵𑌿𑌷𑌕𑍁𑌮𑍍𑌭𑌂 𑌪𑌯𑍋𑌮𑍁𑌖𑌮𑍍 ॥ 05 ॥
𑌨 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌸𑍇𑌤𑍍𑌕𑍁𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌚 𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑍇 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌨 𑌵𑌿𑌶𑍍𑌵𑌸𑍇𑌤𑍍 ।
𑌕𑌦𑌾𑌚𑌿𑌤𑍍𑌕𑍁𑌪𑌿𑌤𑌂 𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌂 𑌗𑍁𑌹𑍍𑌯𑌂 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑌯𑍇𑌤𑍍 ॥ 06 ॥
𑌮𑌨𑌸𑌾 𑌚𑌿𑌨𑍍𑌤𑌿𑌤𑌂 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑌂 𑌵𑌾𑌚𑌾 𑌨𑍈𑌵 𑌪𑍍𑌰𑌕𑌾𑌶𑌯𑍇𑌤𑍍 ।
𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑍇𑌣 𑌰𑌕𑍍𑌷𑌯𑍇𑌦𑍍𑌗𑍂𑌢𑌂 𑌕𑌾𑌰𑍍𑌯𑍇 𑌚𑌾𑌪𑌿 𑌨𑌿𑌯𑍋𑌜𑌯𑍇𑌤𑍍 ॥ 07 ॥
𑌕𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌚 𑌖𑌲𑍁 𑌮𑍂𑌰𑍍𑌖𑌤𑍍𑌵𑌂 𑌕𑌷𑍍𑌟𑌂 𑌚 𑌖𑌲𑍁 𑌯𑍗𑌵𑌨𑌮𑍍 ।
𑌕𑌷𑍍𑌟𑌾𑌤𑍍𑌕𑌷𑍍𑌟𑌤𑌰𑌂 𑌚𑍈𑌵 𑌪𑌰𑌗𑍇𑌹𑌨𑌿𑌵𑌾𑌸𑌨𑌮𑍍 ॥ 08 ॥
𑌶𑍈𑌲𑍇 𑌶𑍈𑌲𑍇 𑌚 𑌮𑌾𑌣𑌿𑌕𑍍𑌯𑌂 𑌮𑍗𑌕𑍍𑌤𑌿𑌕𑌂 𑌨 𑌗𑌜𑍇 𑌗𑌜𑍇 ।
𑌸𑌾𑌧𑌵𑍋 𑌨 𑌹𑌿 𑌸𑌰𑍍𑌵𑌤𑍍𑌰 𑌚𑌨𑍍𑌦𑌨𑌂 𑌨 𑌵𑌨𑍇 𑌵𑌨𑍇 ॥ 09 ॥
𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌵𑌿𑌵𑌿𑌧𑍈𑌃 𑌶𑍀𑌲𑍈𑌰𑍍𑌨𑌿𑌯𑍋𑌜𑍍𑌯𑌾𑌃 𑌸𑌤𑌤𑌂 𑌬𑍁𑌧𑍈𑌃 ।
𑌨𑍀𑌤𑌿𑌜𑍍𑌞𑌾𑌃 𑌶𑍀𑌲𑌸𑌮𑍍𑌪𑌨𑍍𑌨𑌾 𑌭𑌵𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌕𑍁𑌲𑌪𑍂𑌜𑌿𑌤𑌾𑌃 ॥ 10 ॥
𑌮𑌾𑌤𑌾 𑌶𑌤𑍍𑌰𑍁𑌃 𑌪𑌿𑌤𑌾 𑌵𑍈𑌰𑍀 𑌯𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌂 𑌬𑌾𑌲𑌾 𑌨 𑌪𑌾𑌠𑌿𑌤𑌾𑌃 ।
𑌸𑌭𑌾𑌮𑌧𑍍𑌯𑍇 𑌨 𑌶𑍋𑌭𑌨𑍍𑌤𑍇 𑌹𑌂𑌸𑌮𑌧𑍍𑌯𑍇 𑌬𑌕𑍋 𑌯𑌥𑌾 ॥ 11 ॥
𑌲𑌾𑌲𑌨𑌾𑌦𑍍𑌬𑌹𑌵𑍋 𑌦𑍋𑌷𑌾𑌸𑍍𑌤𑌾𑌡𑌨𑍇 𑌬𑌹𑌵𑍋 𑌗𑍁𑌣𑌾𑌃 ।
𑌤𑌸𑍍𑌮𑌾𑌤𑍍𑌪𑍁𑌤𑍍𑌰𑌂 𑌚 𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑌂 𑌚 𑌤𑌾𑌡𑌯𑍇𑌨𑍍𑌨 𑌤𑍁 𑌲𑌾𑌲𑌯𑍇𑌤𑍍 ॥ 12 ॥
𑌶𑍍𑌲𑍋𑌕𑍇𑌨 𑌵𑌾 𑌤𑌦𑌰𑍍𑌧𑍇𑌨 𑌤𑌦𑌰𑍍𑌧𑌾𑌰𑍍𑌧𑌾𑌕𑍍𑌷𑌰𑍇𑌣 𑌵𑌾 ।
𑌅𑌬𑌨𑍍𑌧𑍍𑌯𑌂 𑌦𑌿𑌵𑌸𑌂 𑌕𑍁𑌰𑍍𑌯𑌾𑌦𑍍𑌦𑌾𑌨𑌾𑌧𑍍𑌯𑌯𑌨𑌕𑌰𑍍𑌮𑌭𑌿𑌃 ॥ 13 ॥
𑌕𑌾𑌨𑍍𑌤𑌾𑌵𑌿𑌯𑍋𑌗𑌃 𑌸𑍍𑌵𑌜𑌨𑌾𑌪𑌮𑌾𑌨𑌂
𑌋𑌣𑌸𑍍𑌯 𑌶𑍇𑌷𑌂 𑌕𑍁𑌨𑍃𑌪𑌸𑍍𑌯 𑌸𑍇𑌵𑌾 ।
𑌦𑌾𑌰𑌿𑌦𑍍𑌰𑍍𑌯𑌭𑌾𑌵𑌾𑌦𑍍𑌵𑌿𑌮𑍁𑌖𑌂 𑌚 𑌮𑌿𑌤𑍍𑌰𑌂
𑌵𑌿𑌨𑌾𑌗𑍍𑌨𑌿𑌨𑌾 𑌪𑌞𑍍𑌚 𑌦𑌹𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌕𑌾𑌯𑌮𑍍 ॥ 14 ॥
𑌨𑌦𑍀𑌤𑍀𑌰𑍇 𑌚 𑌯𑍇 𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌾𑌃 𑌪𑌰𑌗𑍇𑌹𑍇𑌷𑍁 𑌕𑌾𑌮𑌿𑌨𑍀 ।
𑌮𑌨𑍍𑌤𑍍𑌰𑌹𑍀𑌨𑌾𑌶𑍍𑌚 𑌰𑌾𑌜𑌾𑌨𑌃 𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌂 𑌨𑌶𑍍𑌯𑌨𑍍𑌤𑍍𑌯𑌸𑌂𑌶𑌯𑌮𑍍 ॥ 15 ॥
𑌬𑌲𑌂 𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌾 𑌚 𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌾𑌂 𑌸𑍈𑌨𑍍𑌯𑌂 𑌬𑌲𑌂 𑌤𑌥𑌾 ।
𑌬𑌲𑌂 𑌵𑌿𑌤𑍍𑌤𑌂 𑌚 𑌵𑍈𑌶𑍍𑌯𑌾𑌨𑌾𑌂 𑌶𑍂𑌦𑍍𑌰𑌾𑌣𑌾𑌂 𑌪𑌾𑌰𑌿𑌚𑌰𑍍𑌯𑌕𑌮𑍍 ॥ 16 ॥
𑌨𑌿𑌰𑍍𑌧𑌨𑌂 𑌪𑍁𑌰𑍁𑌷𑌂 𑌵𑍇𑌶𑍍𑌯𑌾 𑌪𑍍𑌰𑌜𑌾 𑌭𑌗𑍍𑌨𑌂 𑌨𑍃𑌪𑌂 𑌤𑍍𑌯𑌜𑍇𑌤𑍍 ।
𑌖𑌗𑌾 𑌵𑍀𑌤𑌫𑌲𑌂 𑌵𑍃𑌕𑍍𑌷𑌂 𑌭𑍁𑌕𑍍𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌚𑌾𑌭𑍍𑌯𑌾𑌗𑌤𑍋 𑌗𑍃𑌹𑌮𑍍 ॥ 17 ॥
𑌗𑍃𑌹𑍀𑌤𑍍𑌵𑌾 𑌦𑌕𑍍𑌷𑌿𑌣𑌾𑌂 𑌵𑌿𑌪𑍍𑌰𑌾𑌸𑍍𑌤𑍍𑌯𑌜𑌨𑍍𑌤𑌿 𑌯𑌜𑌮𑌾𑌨𑌕𑌮𑍍 ।
𑌪𑍍𑌰𑌾𑌪𑍍𑌤𑌵𑌿𑌦𑍍𑌯𑌾 𑌗𑍁𑌰𑍁𑌂 𑌶𑌿𑌷𑍍𑌯𑌾 𑌦𑌗𑍍𑌧𑌾𑌰𑌣𑍍𑌯𑌂 𑌮𑍃𑌗𑌾𑌸𑍍𑌤𑌥𑌾 ॥ 18 ॥
𑌦𑍁𑌰𑌾𑌚𑌾𑌰𑍀 𑌦𑍁𑌰𑌾𑌦𑍃𑌷𑍍𑌟𑌿𑌰𑍍𑌦𑍁𑌰𑌾𑌵𑌾𑌸𑍀 𑌚 𑌦𑍁𑌰𑍍𑌜𑌨𑌃 ।
𑌯𑌨𑍍𑌮𑍈𑌤𑍍𑌰𑍀 𑌕𑍍𑌰𑌿𑌯𑌤𑍇 𑌪𑍁𑌮𑍍𑌭𑌿𑌰𑍍𑌨𑌰𑌃 𑌶𑍀𑌘𑍍𑌰𑌂 𑌵𑌿𑌨𑌶𑍍𑌯𑌤𑌿 ॥ 19 ॥
𑌸𑌮𑌾𑌨𑍇 𑌶𑍋𑌭𑌤𑍇 𑌪𑍍𑌰𑍀𑌤𑌿𑌃 𑌰𑌾𑌜𑍍𑌞𑌿 𑌸𑍇𑌵𑌾 𑌚 𑌶𑍋𑌭𑌤𑍇 ।
𑌵𑌾𑌣𑌿𑌜𑍍𑌯𑌂 𑌵𑍍𑌯𑌵𑌹𑌾𑌰𑍇𑌷𑍁 𑌦𑌿𑌵𑍍𑌯𑌾 𑌸𑍍𑌤𑍍𑌰𑍀 𑌶𑍋𑌭𑌤𑍇 𑌗𑍃𑌹𑍇 ॥ 20 ॥
Roman (IAST) Transliteration
anṛtaṃ sāhasaṃ māyā mūrkhatvamatilobhitā |
aśaucatvaṃ nirdayatvaṃ strīṇāṃ doṣāḥ svabhāvajāḥ || 01 ||
bhojyaṃ bhojanaśaktiśca ratiśaktirvarāṅganā |
vibhavo dānaśaktiśca nālpasya tapasaḥ phalam || 02 ||
yasya putro vaśībhūto bhāryā chandānugāminī |
vibhave yaśca santuṣṭastasya svarga ihaiva hi || 03 ||
te putrā ye piturbhaktāḥ sa pitā yastu poṣakaḥ |
tanmitraṃ yatra viśvāsaḥ sā bhāryā yatra nirvṛtiḥ || 04 ||
parokṣe kāryahantāraṃ pratyakṣe priyavādinam |
varjayettādṛśaṃ mitraṃ viṣakumbhaṃ payomukham || 05 ||
na viśvasetkumitre ca mitre cāpi na viśvaset |
kadācitkupitaṃ mitraṃ sarvaṃ guhyaṃ prakāśayet || 06 ||
manasā cintitaṃ kāryaṃ vācā naiva prakāśayet |
mantreṇa rakṣayedgūḍhaṃ kārye cāpi niyojayet || 07 ||
kaṣṭaṃ ca khalu mūrkhatvaṃ kaṣṭaṃ ca khalu yauvanam |
kaṣṭātkaṣṭataraṃ caiva paragehanivāsanam || 08 ||
śaile śaile ca māṇikyaṃ mauktikaṃ na gaje gaje |
sādhavo na hi sarvatra candanaṃ na vane vane || 09 ||
putrāśca vividhaiḥ śīlairniyojyāḥ satataṃ budhaiḥ |
nītijñāḥ śīlasampannā bhavanti kulapūjitāḥ || 10 ||
mātā śatruḥ pitā vairī yābhyāṃ bālā na pāṭhitāḥ |
sabhāmadhye na śobhante haṃsamadhye bako yathā || 11 ||
lālanādbahavo doṣāstāḍane bahavo guṇāḥ |
tasmātputraṃ ca śiṣyaṃ ca tāḍayenna tu lālayet || 12 ||
ślokena vā tadardhena tadardhārdhākṣareṇa vā |
abandhyaṃ divasaṃ kuryāddānādhyayanakarmabhiḥ || 13 ||
kāntāviyogaḥ svajanāpamānaṃ
ṛṇasya śeṣaṃ kunṛpasya sevā |
dāridryabhāvādvimukhaṃ ca mitraṃ
vināgninā pañca dahanti kāyam || 14 ||
nadītīre ca ye vṛkṣāḥ parageheṣu kāminī |
mantrahīnāśca rājānaḥ śīghraṃ naśyantyasaṃśayam || 15 ||
balaṃ vidyā ca viprāṇāṃ rājñāṃ sainyaṃ balaṃ tathā |
balaṃ vittaṃ ca vaiśyānāṃ śūdrāṇāṃ pāricaryakam || 16 ||
nirdhanaṃ puruṣaṃ veśyā prajā bhagnaṃ nṛpaṃ tyajet |
khagā vītaphalaṃ vṛkṣaṃ bhuktvā cābhyāgato gṛham || 17 ||
gṛhītvā dakṣiṇāṃ viprāstyajanti yajamānakam |
prāptavidyā guruṃ śiṣyā dagdhāraṇyaṃ mṛgāstathā || 18 ||
durācārī durādṛṣṭirdurāvāsī ca durjanaḥ |
yanmaitrī kriyate pumbhirnaraḥ śīghraṃ vinaśyati || 19 ||
samāne śobhate prītiḥ rājñi sevā ca śobhate |
vāṇijyaṃ vyavahāreṣu divyā strī śobhate gṛhe || 20 ||
Sanskrit — Devanagari (original)
अनृतं साहसं माया मूर्खत्वमतिलोभिता ।
अशौचत्वं निर्दयत्वं स्त्रीणां दोषाः स्वभावजाः ॥ 01 ॥
भोज्यं भोजनशक्तिश्च रतिशक्तिर्वराङ्गना ।
विभवो दानशक्तिश्च नाल्पस्य तपसः फलम् ॥ 02 ॥
यस्य पुत्रो वशीभूतो भार्या छन्दानुगामिनी ।
विभवे यश्च सन्तुष्टस्तस्य स्वर्ग इहैव हि ॥ 03 ॥
ते पुत्रा ये पितुर्भक्ताः स पिता यस्तु पोषकः ।
तन्मित्रं यत्र विश्वासः सा भार्या यत्र निर्वृतिः ॥ 04 ॥
परोक्षे कार्यहन्तारं प्रत्यक्षे प्रियवादिनम् ।
वर्जयेत्तादृशं मित्रं विषकुम्भं पयोमुखम् ॥ 05 ॥
न विश्वसेत्कुमित्रे च मित्रे चापि न विश्वसेत् ।
कदाचित्कुपितं मित्रं सर्वं गुह्यं प्रकाशयेत् ॥ 06 ॥
मनसा चिन्तितं कार्यं वाचा नैव प्रकाशयेत् ।
मन्त्रेण रक्षयेद्गूढं कार्ये चापि नियोजयेत् ॥ 07 ॥
कष्टं च खलु मूर्खत्वं कष्टं च खलु यौवनम् ।
कष्टात्कष्टतरं चैव परगेहनिवासनम् ॥ 08 ॥
शैले शैले च माणिक्यं मौक्तिकं न गजे गजे ।
साधवो न हि सर्वत्र चन्दनं न वने वने ॥ 09 ॥
पुत्राश्च विविधैः शीलैर्नियोज्याः सततं बुधैः ।
नीतिज्ञाः शीलसम्पन्ना भवन्ति कुलपूजिताः ॥ 10 ॥
माता शत्रुः पिता वैरी याभ्यां बाला न पाठिताः ।
सभामध्ये न शोभन्ते हंसमध्ये बको यथा ॥ 11 ॥
लालनाद्बहवो दोषास्ताडने बहवो गुणाः ।
तस्मात्पुत्रं च शिष्यं च ताडयेन्न तु लालयेत् ॥ 12 ॥
श्लोकेन वा तदर्धेन तदर्धार्धाक्षरेण वा ।
अबन्ध्यं दिवसं कुर्याद्दानाध्ययनकर्मभिः ॥ 13 ॥
कान्तावियोगः स्वजनापमानं
ऋणस्य शेषं कुनृपस्य सेवा ।
दारिद्र्यभावाद्विमुखं च मित्रं
विनाग्निना पञ्च दहन्ति कायम् ॥ 14 ॥
नदीतीरे च ये वृक्षाः परगेहेषु कामिनी ।
मन्त्रहीनाश्च राजानः शीघ्रं नश्यन्त्यसंशयम् ॥ 15 ॥
बलं विद्या च विप्राणां राज्ञां सैन्यं बलं तथा ।
बलं वित्तं च वैश्यानां शूद्राणां पारिचर्यकम् ॥ 16 ॥
निर्धनं पुरुषं वेश्या प्रजा भग्नं नृपं त्यजेत् ।
खगा वीतफलं वृक्षं भुक्त्वा चाभ्यागतो गृहम् ॥ 17 ॥
गृहीत्वा दक्षिणां विप्रास्त्यजन्ति यजमानकम् ।
प्राप्तविद्या गुरुं शिष्या दग्धारण्यं मृगास्तथा ॥ 18 ॥
दुराचारी दुरादृष्टिर्दुरावासी च दुर्जनः ।
यन्मैत्री क्रियते पुम्भिर्नरः शीघ्रं विनश्यति ॥ 19 ॥
समाने शोभते प्रीतिः राज्ञि सेवा च शोभते ।
वाणिज्यं व्यवहारेषु दिव्या स्त्री शोभते गृहे ॥ 20 ॥
anṛtaṃ sāhasaṃ māyā mūrkhatvamatilobhitā |
aśaucatvaṃ nirdayatvaṃ strīṇāṃ doṣāḥ svabhāvajāḥ || 01 ||
bhojyaṃ bhojanaśaktiśca ratiśaktirvarāṅganā |
vibhavo dānaśaktiśca nālpasya tapasaḥ phalam || 02 ||
yasya putro vaśībhūto bhāryā chandānugāminī |
vibhave yaśca santuṣṭastasya svarga ihaiva hi || 03 ||
te putrā ye piturbhaktāḥ sa pitā yastu poṣakaḥ |
tanmitraṃ yatra viśvāsaḥ sā bhāryā yatra nirvṛtiḥ || 04 ||
parokṣe kāryahantāraṃ pratyakṣe priyavādinam |
varjayettādṛśaṃ mitraṃ viṣakumbhaṃ payomukham || 05 ||
na viśvasetkumitre ca mitre cāpi na viśvaset |
kadācitkupitaṃ mitraṃ sarvaṃ guhyaṃ prakāśayet || 06 ||
manasā cintitaṃ kāryaṃ vācā naiva prakāśayet |
mantreṇa rakṣayedgūḍhaṃ kārye cāpi niyojayet || 07 ||
kaṣṭaṃ ca khalu mūrkhatvaṃ kaṣṭaṃ ca khalu yauvanam |
kaṣṭātkaṣṭataraṃ caiva paragehanivāsanam || 08 ||
śaile śaile ca māṇikyaṃ mauktikaṃ na gaje gaje |
sādhavo na hi sarvatra candanaṃ na vane vane || 09 ||
putrāśca vividhaiḥ śīlairniyojyāḥ satataṃ budhaiḥ |
nītijñāḥ śīlasampannā bhavanti kulapūjitāḥ || 10 ||
mātā śatruḥ pitā vairī yābhyāṃ bālā na pāṭhitāḥ |
sabhāmadhye na śobhante haṃsamadhye bako yathā || 11 ||
lālanādbahavo doṣāstāḍane bahavo guṇāḥ |
tasmātputraṃ ca śiṣyaṃ ca tāḍayenna tu lālayet || 12 ||
ślokena vā tadardhena tadardhārdhākṣareṇa vā |
abandhyaṃ divasaṃ kuryāddānādhyayanakarmabhiḥ || 13 ||
kāntāviyogaḥ svajanāpamānaṃ
ṛṇasya śeṣaṃ kunṛpasya sevā |
dāridryabhāvādvimukhaṃ ca mitraṃ
vināgninā pañca dahanti kāyam || 14 ||
nadītīre ca ye vṛkṣāḥ parageheṣu kāminī |
mantrahīnāśca rājānaḥ śīghraṃ naśyantyasaṃśayam || 15 ||
balaṃ vidyā ca viprāṇāṃ rājñāṃ sainyaṃ balaṃ tathā |
balaṃ vittaṃ ca vaiśyānāṃ śūdrāṇāṃ pāricaryakam || 16 ||
nirdhanaṃ puruṣaṃ veśyā prajā bhagnaṃ nṛpaṃ tyajet |
khagā vītaphalaṃ vṛkṣaṃ bhuktvā cābhyāgato gṛham || 17 ||
gṛhītvā dakṣiṇāṃ viprāstyajanti yajamānakam |
prāptavidyā guruṃ śiṣyā dagdhāraṇyaṃ mṛgāstathā || 18 ||
durācārī durādṛṣṭirdurāvāsī ca durjanaḥ |
yanmaitrī kriyate pumbhirnaraḥ śīghraṃ vinaśyati || 19 ||
samāne śobhate prītiḥ rājñi sevā ca śobhate |
vāṇijyaṃ vyavahāreṣu divyā strī śobhate gṛhe || 20 ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Grantha script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.