சாணக்ய நீதி - த்ரு'தீயோऽத்யாயஃ

Chanakya Niti - Tritiyo'dhyayah

✍️ Chanakya 🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
கஸ்ய தோஷஃ குலே நாஸ்தி வ்யாதிநா கோ ந பீடிதஃ ।
வ்யஸநம் கேந ந ப்ராப்தம் கஸ்ய ஸௌக்யம் நிரந்தரம் ॥ 01 ॥
ஆசாரஃ குலமாக்யாதி தேஶமாக்யாதி பாஷணம் ।
ஸம்ப்ரமஃ ஸ்நேஹமாக்யாதி வபுராக்யாதி போஜநம் ॥ 02 ॥
ஸுகுலே யோஜயேத்கந்யாம் புத்ரம் வித்யாஸு யோஜயேத் ।
வ்யஸநே யோஜயேச்சத்ரும் மித்ரம் தர்மேண யோஜயேத் ॥ 03 ॥
துர்ஜநஸ்ய ச ஸர்பஸ்ய வரம் ஸர்போ ந துர்ஜநஃ ।
ஸர்போ தம்ஶதி காலே து துர்ஜநஸ்து பதே பதே ॥ 04 ॥
ஏததர்தே குலீநாநாம் ந்ரு'பாஃ குர்வந்தி ஸங்க்ரஹம் ।
ஆதிமத்யாவஸாநேஷு ந தே கச்சந்தி விக்ரியாம் ॥ 05 ॥
ப்ரலயே பிந்நமர்யாதா பவந்தி கில ஸாகராஃ ।
ஸாகரா பேதமிச்சந்தி ப்ரலயேऽபி ந ஸாதவஃ ॥ 06 ॥
மூர்கஸ்து ப்ரஹர்தவ்யஃ ப்ரத்யக்ஷோ த்விபதஃ பஶுஃ ।
பித்யதே வாக்ய-ஶல்யேந அத்ரு'ஶம் கண்டகம் யதா ॥ 07 ॥
ரூபயௌவநஸம்பந்நா விஶாலகுலஸம்பவாஃ ।
வித்யாஹீநா ந ஶோபந்தே நிர்கந்தாஃ கிம்ஶுகா யதா ॥ 08 ॥
கோகிலாநாம் ஸ்வரோ ரூபம் ஸ்த்ரீணாம் ரூபம் பதிவ்ரதம் ।
வித்யா ரூபம் குரூபாணாம் க்ஷமா ரூபம் தபஸ்விநாம் ॥ 09 ॥
த்யஜேதேகம் குலஸ்யார்தே க்ராமஸ்யார்தே குலம் த்யஜேத் ।
க்ராமம் ஜநபதஸ்யார்தே ஆத்மார்தே ப்ரு'திவீம் த்யஜேத் ॥ 10 ॥
உத்யோகே நாஸ்தி தாரித்ர்யம் ஜபதோ நாஸ்தி பாதகம் ।
மௌநேந கலஹோ நாஸ்தி நாஸ்தி ஜாகரிதே பயம் ॥ 11 ॥
அதிரூபேண வா ஸீதா அதிகர்வேண ராவணஃ ।
அதிதாநாத்பலிர்பத்தோ ஹ்யதிஸர்வத்ர வர்ஜயேத் ॥ 12 ॥
கோ ஹி பாரஃ ஸமர்தாநாம் கிம் தூரம் வ்யவஸாயிநாம் ।
கோ விதேஶஃ ஸுவித்யாநாம் கஃ பரஃ ப்ரியவாதிநாம் ॥ 13 ॥
ஏகேநாபி ஸுவ்ரு'க்ஷேண புஷ்பிதேந ஸுகந்திநா ।
வாஸிதம் தத்வநம் ஸர்வம் ஸுபுத்ரேண குலம் யதா ॥ 14 ॥
ஏகேந ஶுஷ்கவ்ரு'க்ஷேண தஹ்யமாநேந வஹ்நிநா ।
தஹ்யதே தத்வநம் ஸர்வம் குபுத்ரேண குலம் யதா ॥ 15 ॥
ஏகேநாபி ஸுபுத்ரேண வித்யாயுக்தேந ஸாதுநா ।
ஆஹ்லாதிதம் குலம் ஸர்வம் யதா சந்த்ரேண ஶர்வரீ ॥ 16 ॥
கிம் ஜாதைர்பஹுபிஃ புத்ரைஃ ஶோகஸந்தாபகாரகைஃ ।
வரமேகஃ குலாலம்பீ யத்ர விஶ்ராம்யதே குலம் ॥ 17 ॥
லாலயேத்பஞ்சவர்ஷாணி தஶவர்ஷாணி தாடயேத் ।
ப்ராப்தே து ஷோடஶே வர்ஷே புத்ரே மித்ரவதாசரேத் ॥ 18 ॥
உபஸர்கேऽந்யசக்ரே ச துர்பிக்ஷே ச பயாவஹே ।
அஸாதுஜநஸம்பர்கே யஃ பலாயேத்ஸ ஜீவதி ॥ 19 ॥
தர்மார்தகாமமோக்ஷாணாம் யஸ்யைகோऽபி ந வித்யதே ।
அஜாகலஸ்தநஸ்யேவ தஸ்ய ஜந்ம நிரர்தகம் ॥ 20 ॥
மூர்கா யத்ர ந பூஜ்யந்தே தாந்யம் யத்ர ஸுஸஞ்சிதம் ।
தாம்பத்யே கலஹோ நாஸ்தி தத்ர ஶ்ரீஃ ஸ்வயமாகதா ॥ 21 ॥
Roman (IAST) Transliteration
kasya doṣaḥ kule nāsti vyādhinā ko na pīḍitaḥ |
vyasanaṃ kena na prāptaṃ kasya saukhyaṃ nirantaram || 01 ||
ācāraḥ kulamākhyāti deśamākhyāti bhāṣaṇam |
sambhramaḥ snehamākhyāti vapurākhyāti bhojanam || 02 ||
sukule yojayetkanyāṃ putraṃ vidyāsu yojayet |
vyasane yojayecchatruṃ mitraṃ dharmeṇa yojayet || 03 ||
durjanasya ca sarpasya varaṃ sarpo na durjanaḥ |
sarpo daṃśati kāle tu durjanastu pade pade || 04 ||
etadarthe kulīnānāṃ nṛpāḥ kurvanti saṅgraham |
ādimadhyāvasāneṣu na te gacchanti vikriyām || 05 ||
pralaye bhinnamaryādā bhavanti kila sāgarāḥ |
sāgarā bhedamicchanti pralaye'pi na sādhavaḥ || 06 ||
mūrkhastu prahartavyaḥ pratyakṣo dvipadaḥ paśuḥ |
bhidyate vākya-śalyena adṛśaṃ kaṇṭakaṃ yathā || 07 ||
rūpayauvanasampannā viśālakulasambhavāḥ |
vidyāhīnā na śobhante nirgandhāḥ kiṃśukā yathā || 08 ||
kokilānāṃ svaro rūpaṃ strīṇāṃ rūpaṃ pativratam |
vidyā rūpaṃ kurūpāṇāṃ kṣamā rūpaṃ tapasvinām || 09 ||
tyajedekaṃ kulasyārthe grāmasyārthe kulaṃ tyajet |
grāmaṃ janapadasyārthe ātmārthe pṛthivīṃ tyajet || 10 ||
udyoge nāsti dāridryaṃ japato nāsti pātakam |
maunena kalaho nāsti nāsti jāgarite bhayam || 11 ||
atirūpeṇa vā sītā atigarveṇa rāvaṇaḥ |
atidānādbalirbaddho hyatisarvatra varjayet || 12 ||
ko hi bhāraḥ samarthānāṃ kiṃ dūraṃ vyavasāyinām |
ko videśaḥ suvidyānāṃ kaḥ paraḥ priyavādinām || 13 ||
ekenāpi suvṛkṣeṇa puṣpitena sugandhinā |
vāsitaṃ tadvanaṃ sarvaṃ suputreṇa kulaṃ yathā || 14 ||
ekena śuṣkavṛkṣeṇa dahyamānena vahninā |
dahyate tadvanaṃ sarvaṃ kuputreṇa kulaṃ yathā || 15 ||
ekenāpi suputreṇa vidyāyuktena sādhunā |
āhlāditaṃ kulaṃ sarvaṃ yathā candreṇa śarvarī || 16 ||
kiṃ jātairbahubhiḥ putraiḥ śokasantāpakārakaiḥ |
varamekaḥ kulālambī yatra viśrāmyate kulam || 17 ||
lālayetpañcavarṣāṇi daśavarṣāṇi tāḍayet |
prāpte tu ṣoḍaśe varṣe putre mitravadācaret || 18 ||
upasarge'nyacakre ca durbhikṣe ca bhayāvahe |
asādhujanasamparke yaḥ palāyetsa jīvati || 19 ||
dharmārthakāmamokṣāṇāṃ yasyaiko'pi na vidyate |
ajāgalastanasyeva tasya janma nirarthakam || 20 ||
mūrkhā yatra na pūjyante dhānyaṃ yatra susañcitam |
dāmpatye kalaho nāsti tatra śrīḥ svayamāgatā || 21 ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कस्य दोषः कुले नास्ति व्याधिना को न पीडितः ।
व्यसनं केन न प्राप्तं कस्य सौख्यं निरन्तरम् ॥ 01 ॥
आचारः कुलमाख्याति देशमाख्याति भाषणम् ।
सम्भ्रमः स्नेहमाख्याति वपुराख्याति भोजनम् ॥ 02 ॥
सुकुले योजयेत्कन्यां पुत्रं विद्यासु योजयेत् ।
व्यसने योजयेच्छत्रुं मित्रं धर्मेण योजयेत् ॥ 03 ॥
दुर्जनस्य च सर्पस्य वरं सर्पो न दुर्जनः ।
सर्पो दंशति काले तु दुर्जनस्तु पदे पदे ॥ 04 ॥
एतदर्थे कुलीनानां नृपाः कुर्वन्ति सङ्ग्रहम् ।
आदिमध्यावसानेषु न ते गच्छन्ति विक्रियाम् ॥ 05 ॥
प्रलये भिन्नमर्यादा भवन्ति किल सागराः ।
सागरा भेदमिच्छन्ति प्रलयेऽपि न साधवः ॥ 06 ॥
मूर्खस्तु प्रहर्तव्यः प्रत्यक्षो द्विपदः पशुः ।
भिद्यते वाक्य-शल्येन अदृशं कण्टकं यथा ॥ 07 ॥
रूपयौवनसम्पन्ना विशालकुलसम्भवाः ।
विद्याहीना न शोभन्ते निर्गन्धाः किंशुका यथा ॥ 08 ॥
कोकिलानां स्वरो रूपं स्त्रीणां रूपं पतिव्रतम् ।
विद्या रूपं कुरूपाणां क्षमा रूपं तपस्विनाम् ॥ 09 ॥
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत् ।
ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत् ॥ 10 ॥
उद्योगे नास्ति दारिद्र्यं जपतो नास्ति पातकम् ।
मौनेन कलहो नास्ति नास्ति जागरिते भयम् ॥ 11 ॥
अतिरूपेण वा सीता अतिगर्वेण रावणः ।
अतिदानाद्बलिर्बद्धो ह्यतिसर्वत्र वर्जयेत् ॥ 12 ॥
को हि भारः समर्थानां किं दूरं व्यवसायिनाम् ।
को विदेशः सुविद्यानां कः परः प्रियवादिनाम् ॥ 13 ॥
एकेनापि सुवृक्षेण पुष्पितेन सुगन्धिना ।
वासितं तद्वनं सर्वं सुपुत्रेण कुलं यथा ॥ 14 ॥
एकेन शुष्कवृक्षेण दह्यमानेन वह्निना ।
दह्यते तद्वनं सर्वं कुपुत्रेण कुलं यथा ॥ 15 ॥
एकेनापि सुपुत्रेण विद्यायुक्तेन साधुना ।
आह्लादितं कुलं सर्वं यथा चन्द्रेण शर्वरी ॥ 16 ॥
किं जातैर्बहुभिः पुत्रैः शोकसन्तापकारकैः ।
वरमेकः कुलालम्बी यत्र विश्राम्यते कुलम् ॥ 17 ॥
लालयेत्पञ्चवर्षाणि दशवर्षाणि ताडयेत् ।
प्राप्ते तु षोडशे वर्षे पुत्रे मित्रवदाचरेत् ॥ 18 ॥
उपसर्गेऽन्यचक्रे च दुर्भिक्षे च भयावहे ।
असाधुजनसम्पर्के यः पलायेत्स जीवति ॥ 19 ॥
धर्मार्थकाममोक्षाणां यस्यैकोऽपि न विद्यते ।
अजागलस्तनस्येव तस्य जन्म निरर्थकम् ॥ 20 ॥
मूर्खा यत्र न पूज्यन्ते धान्यं यत्र सुसञ्चितम् ।
दाम्पत्ये कलहो नास्ति तत्र श्रीः स्वयमागता ॥ 21 ॥
kasya doṣaḥ kule nāsti vyādhinā ko na pīḍitaḥ |
vyasanaṃ kena na prāptaṃ kasya saukhyaṃ nirantaram || 01 ||
ācāraḥ kulamākhyāti deśamākhyāti bhāṣaṇam |
sambhramaḥ snehamākhyāti vapurākhyāti bhojanam || 02 ||
sukule yojayetkanyāṃ putraṃ vidyāsu yojayet |
vyasane yojayecchatruṃ mitraṃ dharmeṇa yojayet || 03 ||
durjanasya ca sarpasya varaṃ sarpo na durjanaḥ |
sarpo daṃśati kāle tu durjanastu pade pade || 04 ||
etadarthe kulīnānāṃ nṛpāḥ kurvanti saṅgraham |
ādimadhyāvasāneṣu na te gacchanti vikriyām || 05 ||
pralaye bhinnamaryādā bhavanti kila sāgarāḥ |
sāgarā bhedamicchanti pralaye'pi na sādhavaḥ || 06 ||
mūrkhastu prahartavyaḥ pratyakṣo dvipadaḥ paśuḥ |
bhidyate vākya-śalyena adṛśaṃ kaṇṭakaṃ yathā || 07 ||
rūpayauvanasampannā viśālakulasambhavāḥ |
vidyāhīnā na śobhante nirgandhāḥ kiṃśukā yathā || 08 ||
kokilānāṃ svaro rūpaṃ strīṇāṃ rūpaṃ pativratam |
vidyā rūpaṃ kurūpāṇāṃ kṣamā rūpaṃ tapasvinām || 09 ||
tyajedekaṃ kulasyārthe grāmasyārthe kulaṃ tyajet |
grāmaṃ janapadasyārthe ātmārthe pṛthivīṃ tyajet || 10 ||
udyoge nāsti dāridryaṃ japato nāsti pātakam |
maunena kalaho nāsti nāsti jāgarite bhayam || 11 ||
atirūpeṇa vā sītā atigarveṇa rāvaṇaḥ |
atidānādbalirbaddho hyatisarvatra varjayet || 12 ||
ko hi bhāraḥ samarthānāṃ kiṃ dūraṃ vyavasāyinām |
ko videśaḥ suvidyānāṃ kaḥ paraḥ priyavādinām || 13 ||
ekenāpi suvṛkṣeṇa puṣpitena sugandhinā |
vāsitaṃ tadvanaṃ sarvaṃ suputreṇa kulaṃ yathā || 14 ||
ekena śuṣkavṛkṣeṇa dahyamānena vahninā |
dahyate tadvanaṃ sarvaṃ kuputreṇa kulaṃ yathā || 15 ||
ekenāpi suputreṇa vidyāyuktena sādhunā |
āhlāditaṃ kulaṃ sarvaṃ yathā candreṇa śarvarī || 16 ||
kiṃ jātairbahubhiḥ putraiḥ śokasantāpakārakaiḥ |
varamekaḥ kulālambī yatra viśrāmyate kulam || 17 ||
lālayetpañcavarṣāṇi daśavarṣāṇi tāḍayet |
prāpte tu ṣoḍaśe varṣe putre mitravadācaret || 18 ||
upasarge'nyacakre ca durbhikṣe ca bhayāvahe |
asādhujanasamparke yaḥ palāyetsa jīvati || 19 ||
dharmārthakāmamokṣāṇāṃ yasyaiko'pi na vidyate |
ajāgalastanasyeva tasya janma nirarthakam || 20 ||
mūrkhā yatra na pūjyante dhānyaṃ yatra susañcitam |
dāmpatye kalaho nāsti tatra śrīḥ svayamāgatā || 21 ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in