யஸ்ய சித்தம் த்ரவீபூதம் க்ரு'பயா ஸர்வஜந்துஷு ।
தஸ்ய ஜ்ஞாநேந மோக்ஷேண கிம் ஜடாபஸ்மலேபநைஃ ॥ 01 ॥
ஏகமப்யக்ஷரம் யஸ்து குருஃ ஶிஷ்யம் ப்ரபோதயேத் ।
ப்ரு'திவ்யாம் நாஸ்தி தத்த்ரவ்யம் யத்தத்த்வா ஸோऽந்ரு'ணீ பவேத் ॥ 02 ॥
கலாநாம் கண்டகாநாம் ச த்விவிதைவ ப்ரதிக்ரியா ।
உபாநந்முகபங்கோ வா தூரதோ வா விஸர்ஜநம் ॥ 02 ॥
குசைலிநம் தந்தமலோபதாரிணம்
பஹ்வாஶிநம் நிஷ்டுரபாஷிணம் ச ।
ஸூர்யோதயே சாஸ்தமிதே ஶயாநம்
விமுஞ்சதி ஶ்ரீர்யதி சக்ரபாணிஃ ॥ 04 ॥
த்யஜந்தி மித்ராணி தநைர்விஹீநம்
புத்ராஶ்ச தாராஶ்ச ஸுஹ்ரு'ஜ்ஜநாஶ்ச ।
தமர்தவந்தம் புநராஶ்ரயந்தி
அர்தோ ஹி லோகே மநுஷ்யஸ்ய பந்துஃ ॥ 05 ॥
அந்யாயோபார்ஜிதம் த்ரவ்யம் தஶ வர்ஷாணி திஷ்டதி ।
ப்ராப்தே சைகாதஶே வர்ஷே ஸமூலம் தத்விநஶ்யதி ॥ 06 ॥
அயுக்தம் ஸ்வாமிநோ யுக்தம் யுக்தம் நீசஸ்ய தூஷணம் ।
அம்ரு'தம் ராஹவே ம்ரு'த்யுர்விஷம் ஶங்கரபூஷணம் ॥ 07 ॥
தத்போஜநம் யத்த்விஜபுக்தஶேஷம்
தத்ஸௌஹ்ரு'தம் யத்க்ரியதே பரஸ்மிந் ।
ஸா ப்ராஜ்ஞதா யா ந கரோதி பாபம்
தம்பம் விநா யஃ க்ரியதே ஸ தர்மஃ ॥ 08 ॥
மணிர்லுண்டதி பாதாக்ரே காசஃ ஶிரஸி தார்யதே ।
க்ரயவிக்ரயவேலாயாம் காசஃ காசோ மணிர்மணிஃ ॥ 09 ॥
அநந்தஶாஸ்த்ரம் பஹுலாஶ்ச வித்யாஃ
ஸ்வல்பஶ்ச காலோ பஹுவிக்நதா ச ।
யத்ஸாரபூதம் ததுபாஸநீயாம்
ஹம்ஸோ யதா க்ஷீரமிவாம்புமத்யாத் ॥ 10 ॥
தூராகதம் பதி ஶ்ராந்தம் வ்ரு'தா ச க்ரு'ஹமாகதம் ।
அநர்சயித்வா யோ புங்க்தே ஸ வை சாண்டால உச்யதே ॥ 11 ॥
படந்தி சதுரோ வேதாந்தர்மஶாஸ்த்ராண்யநேகஶஃ ।
ஆத்மாநம் நைவ ஜாநந்தி தர்வீ பாகரஸம் யதா ॥ 12 ॥
தந்யா த்விஜமயீ நௌகா விபரீதா பவார்ணவே ।
தரந்த்யதோகதாஃ ஸர்வே உபரிஷ்டாஃ பதந்த்யதஃ ॥ 13 ॥
அயமம்ரு'தநிதாநம் நாயகோऽப்யோஷதீநாம்
அம்ரு'தமயஶரீரஃ காந்தியுக்தோऽபி சந்த்ரஃ ।
பவதிவிகதரஶ்மிர்மண்டலம் ப்ராப்ய பாநோஃ
பரஸதநநிவிஷ்டஃ கோ லகுத்வம் ந யாதி ॥ 14 ॥
அலிரயம் நலிநீதலமத்யகஃ
கமலிநீமகரந்தமதாலஸஃ ।
விதிவஶாத்பரதேஶமுபாகதஃ
குடஜபுஷ்பரஸம் பஹு மந்யதே ॥ 15 ॥
பீதஃ க்ருத்தேந தாதஶ்சரணதலஹதோ வல்லபோ யேந ரோஷா
தாபால்யாத்விப்ரவர்யைஃ ஸ்வவதநவிவரே தார்யதே வைரிணீ மே ।
கேஹம் மே சேதயந்தி ப்ரதிதிவஸமுமாகாந்தபூஜாநிமித்தம்
தஸ்மாத்கிந்நா ஸதாஹம் த்விஜகுலநிலயம் நாத யுக்தம் த்யஜாமி ॥ 16 ॥
பந்தநாநி கலு ஸந்தி பஹூநி
ப்ரேமரஜ்ஜுக்ரு'தபந்தநமந்யத் ।
தாருபேதநிபுணோऽபி ஷடங்க்ரி-
ர்நிஷ்க்ரியோ பவதி பங்கஜகோஶேஃ ॥ 17 ॥
சிந்நோऽபி சந்தந தருர்ந ஜஹாதி கந்தம்
வ்ரு'த்தோऽபி வாரணபதி-ர்நஜஹாதி லீலாம் ।
ஹந்த்ரார்பிதோ மதுரதாம் ந ஜஹாதி சேக்ஷுஃ
க்ஷீணோऽபி ந த்யஜதி ஶிலகுணாந் குலீநஃ ॥ 18 ॥
Roman (IAST) Transliteration
yasya cittaṃ dravībhūtaṃ kṛpayā sarvajantuṣu |
tasya jñānena mokṣeṇa kiṃ jaṭābhasmalepanaiḥ || 01 ||
ekamapyakṣaraṃ yastu guruḥ śiṣyaṃ prabodhayet |
pṛthivyāṃ nāsti taddravyaṃ yaddattvā so'nṛṇī bhavet || 02 ||
khalānāṃ kaṇṭakānāṃ ca dvividhaiva pratikriyā |
upānanmukhabhaṅgo vā dūrato vā visarjanam || 02 ||
kucailinaṃ dantamalopadhāriṇaṃ
bahvāśinaṃ niṣṭhurabhāṣiṇaṃ ca |
sūryodaye cāstamite śayānaṃ
vimuñcati śrīryadi cakrapāṇiḥ || 04 ||
tyajanti mitrāṇi dhanairvihīnaṃ
putrāśca dārāśca suhṛjjanāśca |
tamarthavantaṃ punarāśrayanti
artho hi loke manuṣyasya bandhuḥ || 05 ||
anyāyopārjitaṃ dravyaṃ daśa varṣāṇi tiṣṭhati |
prāpte caikādaśe varṣe samūlaṃ tadvinaśyati || 06 ||
ayuktaṃ svāmino yuktaṃ yuktaṃ nīcasya dūṣaṇam |
amṛtaṃ rāhave mṛtyurviṣaṃ śaṅkarabhūṣaṇam || 07 ||
tadbhojanaṃ yaddvijabhuktaśeṣaṃ
tatsauhṛdaṃ yatkriyate parasmin |
sā prājñatā yā na karoti pāpaṃ
dambhaṃ vinā yaḥ kriyate sa dharmaḥ || 08 ||
maṇirluṇṭhati pādāgre kācaḥ śirasi dhāryate |
krayavikrayavelāyāṃ kācaḥ kāco maṇirmaṇiḥ || 09 ||
anantaśāstraṃ bahulāśca vidyāḥ
svalpaśca kālo bahuvighnatā ca |
yatsārabhūtaṃ tadupāsanīyāṃ
haṃso yathā kṣīramivāmbumadhyāt || 10 ||
dūrāgataṃ pathi śrāntaṃ vṛthā ca gṛhamāgatam |
anarcayitvā yo bhuṅkte sa vai cāṇḍāla ucyate || 11 ||
paṭhanti caturo vedāndharmaśāstrāṇyanekaśaḥ |
ātmānaṃ naiva jānanti darvī pākarasaṃ yathā || 12 ||
dhanyā dvijamayī naukā viparītā bhavārṇave |
tarantyadhogatāḥ sarve upariṣṭhāḥ patantyadhaḥ || 13 ||
ayamamṛtanidhānaṃ nāyako'pyoṣadhīnām
amṛtamayaśarīraḥ kāntiyukto'pi candraḥ |
bhavativigataraśmirmaṇḍalaṃ prāpya bhānoḥ
parasadananiviṣṭaḥ ko laghutvaṃ na yāti || 14 ||
alirayaṃ nalinīdalamadhyagaḥ
kamalinīmakarandamadālasaḥ |
vidhivaśātparadeśamupāgataḥ
kuṭajapuṣparasaṃ bahu manyate || 15 ||
pītaḥ kruddhena tātaścaraṇatalahato vallabho yena roṣā
dābālyādvipravaryaiḥ svavadanavivare dhāryate vairiṇī me |
gehaṃ me chedayanti pratidivasamumākāntapūjānimittaṃ
tasmātkhinnā sadāhaṃ dvijakulanilayaṃ nātha yuktaṃ tyajāmi || 16 ||
bandhanāni khalu santi bahūni
premarajjukṛtabandhanamanyat |
dārubhedanipuṇo'pi ṣaḍaṅghri-
rniṣkriyo bhavati paṅkajakośeḥ || 17 ||
chinno'pi candana tarurna jahāti gandhaṃ
vṛddho'pi vāraṇapati-rnajahāti līlām |
hantrārpito madhuratāṃ na jahāti cekṣuḥ
kṣīṇo'pi na tyajati śilaguṇān kulīnaḥ || 18 ||
Sanskrit — Devanagari (original)
यस्य चित्तं द्रवीभूतं कृपया सर्वजन्तुषु ।
तस्य ज्ञानेन मोक्षेण किं जटाभस्मलेपनैः ॥ 01 ॥
एकमप्यक्षरं यस्तु गुरुः शिष्यं प्रबोधयेत् ।
पृथिव्यां नास्ति तद्द्रव्यं यद्दत्त्वा सोऽनृणी भवेत् ॥ 02 ॥
खलानां कण्टकानां च द्विविधैव प्रतिक्रिया ।
उपानन्मुखभङ्गो वा दूरतो वा विसर्जनम् ॥ 02 ॥
कुचैलिनं दन्तमलोपधारिणं
बह्वाशिनं निष्ठुरभाषिणं च ।
सूर्योदये चास्तमिते शयानं
विमुञ्चति श्रीर्यदि चक्रपाणिः ॥ 04 ॥
त्यजन्ति मित्राणि धनैर्विहीनं
पुत्राश्च दाराश्च सुहृज्जनाश्च ।
तमर्थवन्तं पुनराश्रयन्ति
अर्थो हि लोके मनुष्यस्य बन्धुः ॥ 05 ॥
अन्यायोपार्जितं द्रव्यं दश वर्षाणि तिष्ठति ।
प्राप्ते चैकादशे वर्षे समूलं तद्विनश्यति ॥ 06 ॥
अयुक्तं स्वामिनो युक्तं युक्तं नीचस्य दूषणम् ।
अमृतं राहवे मृत्युर्विषं शङ्करभूषणम् ॥ 07 ॥
तद्भोजनं यद्द्विजभुक्तशेषं
तत्सौहृदं यत्क्रियते परस्मिन् ।
सा प्राज्ञता या न करोति पापं
दम्भं विना यः क्रियते स धर्मः ॥ 08 ॥
मणिर्लुण्ठति पादाग्रे काचः शिरसि धार्यते ।
क्रयविक्रयवेलायां काचः काचो मणिर्मणिः ॥ 09 ॥
अनन्तशास्त्रं बहुलाश्च विद्याः
स्वल्पश्च कालो बहुविघ्नता च ।
यत्सारभूतं तदुपासनीयां
हंसो यथा क्षीरमिवाम्बुमध्यात् ॥ 10 ॥
दूरागतं पथि श्रान्तं वृथा च गृहमागतम् ।
अनर्चयित्वा यो भुङ्क्ते स वै चाण्डाल उच्यते ॥ 11 ॥
पठन्ति चतुरो वेदान्धर्मशास्त्राण्यनेकशः ।
आत्मानं नैव जानन्ति दर्वी पाकरसं यथा ॥ 12 ॥
धन्या द्विजमयी नौका विपरीता भवार्णवे ।
तरन्त्यधोगताः सर्वे उपरिष्ठाः पतन्त्यधः ॥ 13 ॥
अयममृतनिधानं नायकोऽप्योषधीनाम्
अमृतमयशरीरः कान्तियुक्तोऽपि चन्द्रः ।
भवतिविगतरश्मिर्मण्डलं प्राप्य भानोः
परसदननिविष्टः को लघुत्वं न याति ॥ 14 ॥
अलिरयं नलिनीदलमध्यगः
कमलिनीमकरन्दमदालसः ।
विधिवशात्परदेशमुपागतः
कुटजपुष्परसं बहु मन्यते ॥ 15 ॥
पीतः क्रुद्धेन तातश्चरणतलहतो वल्लभो येन रोषा
दाबाल्याद्विप्रवर्यैः स्ववदनविवरे धार्यते वैरिणी मे ।
गेहं मे छेदयन्ति प्रतिदिवसमुमाकान्तपूजानिमित्तं
तस्मात्खिन्ना सदाहं द्विजकुलनिलयं नाथ युक्तं त्यजामि ॥ 16 ॥
बन्धनानि खलु सन्ति बहूनि
प्रेमरज्जुकृतबन्धनमन्यत् ।
दारुभेदनिपुणोऽपि षडङ्घ्रि-
र्निष्क्रियो भवति पङ्कजकोशेः ॥ 17 ॥
छिन्नोऽपि चन्दन तरुर्न जहाति गन्धं
वृद्धोऽपि वारणपति-र्नजहाति लीलाम् ।
हन्त्रार्पितो मधुरतां न जहाति चेक्षुः
क्षीणोऽपि न त्यजति शिलगुणान् कुलीनः ॥ 18 ॥
yasya cittaṃ dravībhūtaṃ kṛpayā sarvajantuṣu |
tasya jñānena mokṣeṇa kiṃ jaṭābhasmalepanaiḥ || 01 ||
ekamapyakṣaraṃ yastu guruḥ śiṣyaṃ prabodhayet |
pṛthivyāṃ nāsti taddravyaṃ yaddattvā so'nṛṇī bhavet || 02 ||
khalānāṃ kaṇṭakānāṃ ca dvividhaiva pratikriyā |
upānanmukhabhaṅgo vā dūrato vā visarjanam || 02 ||
kucailinaṃ dantamalopadhāriṇaṃ
bahvāśinaṃ niṣṭhurabhāṣiṇaṃ ca |
sūryodaye cāstamite śayānaṃ
vimuñcati śrīryadi cakrapāṇiḥ || 04 ||
tyajanti mitrāṇi dhanairvihīnaṃ
putrāśca dārāśca suhṛjjanāśca |
tamarthavantaṃ punarāśrayanti
artho hi loke manuṣyasya bandhuḥ || 05 ||
anyāyopārjitaṃ dravyaṃ daśa varṣāṇi tiṣṭhati |
prāpte caikādaśe varṣe samūlaṃ tadvinaśyati || 06 ||
ayuktaṃ svāmino yuktaṃ yuktaṃ nīcasya dūṣaṇam |
amṛtaṃ rāhave mṛtyurviṣaṃ śaṅkarabhūṣaṇam || 07 ||
tadbhojanaṃ yaddvijabhuktaśeṣaṃ
tatsauhṛdaṃ yatkriyate parasmin |
sā prājñatā yā na karoti pāpaṃ
dambhaṃ vinā yaḥ kriyate sa dharmaḥ || 08 ||
maṇirluṇṭhati pādāgre kācaḥ śirasi dhāryate |
krayavikrayavelāyāṃ kācaḥ kāco maṇirmaṇiḥ || 09 ||
anantaśāstraṃ bahulāśca vidyāḥ
svalpaśca kālo bahuvighnatā ca |
yatsārabhūtaṃ tadupāsanīyāṃ
haṃso yathā kṣīramivāmbumadhyāt || 10 ||
dūrāgataṃ pathi śrāntaṃ vṛthā ca gṛhamāgatam |
anarcayitvā yo bhuṅkte sa vai cāṇḍāla ucyate || 11 ||
paṭhanti caturo vedāndharmaśāstrāṇyanekaśaḥ |
ātmānaṃ naiva jānanti darvī pākarasaṃ yathā || 12 ||
dhanyā dvijamayī naukā viparītā bhavārṇave |
tarantyadhogatāḥ sarve upariṣṭhāḥ patantyadhaḥ || 13 ||
ayamamṛtanidhānaṃ nāyako'pyoṣadhīnām
amṛtamayaśarīraḥ kāntiyukto'pi candraḥ |
bhavativigataraśmirmaṇḍalaṃ prāpya bhānoḥ
parasadananiviṣṭaḥ ko laghutvaṃ na yāti || 14 ||
alirayaṃ nalinīdalamadhyagaḥ
kamalinīmakarandamadālasaḥ |
vidhivaśātparadeśamupāgataḥ
kuṭajapuṣparasaṃ bahu manyate || 15 ||
pītaḥ kruddhena tātaścaraṇatalahato vallabho yena roṣā
dābālyādvipravaryaiḥ svavadanavivare dhāryate vairiṇī me |
gehaṃ me chedayanti pratidivasamumākāntapūjānimittaṃ
tasmātkhinnā sadāhaṃ dvijakulanilayaṃ nātha yuktaṃ tyajāmi || 16 ||
bandhanāni khalu santi bahūni
premarajjukṛtabandhanamanyat |
dārubhedanipuṇo'pi ṣaḍaṅghri-
rniṣkriyo bhavati paṅkajakośeḥ || 17 ||
chinno'pi candana tarurna jahāti gandhaṃ
vṛddho'pi vāraṇapati-rnajahāti līlām |
hantrārpito madhuratāṃ na jahāti cekṣuḥ
kṣīṇo'pi na tyajati śilaguṇān kulīnaḥ || 18 ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.