Chanakya Niti - Panchadasho'dhyayah

ॐ

சாணக்ய நீதி - பஞ்சதஶோऽத்யாயஃ

Tamil

யஸ்ய சித்தம் த்ரவீபூதம் க்ரு'பயா ஸர்வஜந்துஷு ।

தஸ்ய ஜ்ஞாநேந மோக்ஷேண கிம் ஜடாபஸ்மலேபநைஃ ॥ 01 ॥

ஏகமப்யக்ஷரம் யஸ்து குருஃ ஶிஷ்யம் ப்ரபோதயேத் ।

ப்ரு'திவ்யாம் நாஸ்தி தத்த்ரவ்யம் யத்தத்த்வா ஸோऽந்ரு'ணீ பவேத் ॥ 02 ॥

கலாநாம் கண்டகாநாம் ச த்விவிதைவ ப்ரதிக்ரியா ।

உபாநந்முகபங்கோ வா தூரதோ வா விஸர்ஜநம் ॥ 02 ॥

குசைலிநம் தந்தமலோபதாரிணம்

பஹ்வாஶிநம் நிஷ்டுரபாஷிணம் ச ।

ஸூர்யோதயே சாஸ்தமிதே ஶயாநம்

விமுஞ்சதி ஶ்ரீர்யதி சக்ரபாணிஃ ॥ 04 ॥

த்யஜந்தி மித்ராணி தநைர்விஹீநம்

புத்ராஶ்ச தாராஶ்ச ஸுஹ்ரு'ஜ்ஜநாஶ்ச ।

தமர்தவந்தம் புநராஶ்ரயந்தி

அர்தோ ஹி லோகே மநுஷ்யஸ்ய பந்துஃ ॥ 05 ॥

அந்யாயோபார்ஜிதம் த்ரவ்யம் தஶ வர்ஷாணி திஷ்டதி ।

ப்ராப்தே சைகாதஶே வர்ஷே ஸமூலம் தத்விநஶ்யதி ॥ 06 ॥

அயுக்தம் ஸ்வாமிநோ யுக்தம் யுக்தம் நீசஸ்ய தூஷணம் ।

அம்ரு'தம் ராஹவே ம்ரு'த்யுர்விஷம் ஶங்கரபூஷணம் ॥ 07 ॥

தத்போஜநம் யத்த்விஜபுக்தஶேஷம்

தத்ஸௌஹ்ரு'தம் யத்க்ரியதே பரஸ்மிந் ।

ஸா ப்ராஜ்ஞதா யா ந கரோதி பாபம்

தம்பம் விநா யஃ க்ரியதே ஸ தர்மஃ ॥ 08 ॥

மணிர்லுண்டதி பாதாக்ரே காசஃ ஶிரஸி தார்யதே ।

க்ரயவிக்ரயவேலாயாம் காசஃ காசோ மணிர்மணிஃ ॥ 09 ॥

அநந்தஶாஸ்த்ரம் பஹுலாஶ்ச வித்யாஃ

ஸ்வல்பஶ்ச காலோ பஹுவிக்நதா ச ।

யத்ஸாரபூதம் ததுபாஸநீயாம்

ஹம்ஸோ யதா க்ஷீரமிவாம்புமத்யாத் ॥ 10 ॥

தூராகதம் பதி ஶ்ராந்தம் வ்ரு'தா ச க்ரு'ஹமாகதம் ।

அநர்சயித்வா யோ புங்க்தே ஸ வை சாண்டால உச்யதே ॥ 11 ॥

படந்தி சதுரோ வேதாந்தர்மஶாஸ்த்ராண்யநேகஶஃ ।

ஆத்மாநம் நைவ ஜாநந்தி தர்வீ பாகரஸம் யதா ॥ 12 ॥

தந்யா த்விஜமயீ நௌகா விபரீதா பவார்ணவே ।

தரந்த்யதோகதாஃ ஸர்வே உபரிஷ்டாஃ பதந்த்யதஃ ॥ 13 ॥

அயமம்ரு'தநிதாநம் நாயகோऽப்யோஷதீநாம்

அம்ரு'தமயஶரீரஃ காந்தியுக்தோऽபி சந்த்ரஃ ।

பவதிவிகதரஶ்மிர்மண்டலம் ப்ராப்ய பாநோஃ

பரஸதநநிவிஷ்டஃ கோ லகுத்வம் ந யாதி ॥ 14 ॥

அலிரயம் நலிநீதலமத்யகஃ

கமலிநீமகரந்தமதாலஸஃ ।

விதிவஶாத்பரதேஶமுபாகதஃ

குடஜபுஷ்பரஸம் பஹு மந்யதே ॥ 15 ॥

பீதஃ க்ருத்தேந தாதஶ்சரணதலஹதோ வல்லபோ யேந ரோஷா

தாபால்யாத்விப்ரவர்யைஃ ஸ்வவதநவிவரே தார்யதே வைரிணீ மே ।

கேஹம் மே சேதயந்தி ப்ரதிதிவஸமுமாகாந்தபூஜாநிமித்தம்

தஸ்மாத்கிந்நா ஸதாஹம் த்விஜகுலநிலயம் நாத யுக்தம் த்யஜாமி ॥ 16 ॥

பந்தநாநி கலு ஸந்தி பஹூநி

ப்ரேமரஜ்ஜுக்ரு'தபந்தநமந்யத் ।

தாருபேதநிபுணோऽபி ஷடங்க்ரி-

ர்நிஷ்க்ரியோ பவதி பங்கஜகோஶேஃ ॥ 17 ॥

சிந்நோऽபி சந்தந தருர்ந ஜஹாதி கந்தம்

வ்ரு'த்தோऽபி வாரணபதி-ர்நஜஹாதி லீலாம் ।

ஹந்த்ரார்பிதோ மதுரதாம் ந ஜஹாதி சேக்ஷுஃ

க்ஷீணோऽபி ந த்யஜதி ஶிலகுணாந் குலீநஃ ॥ 18 ॥

Roman (IAST) Transliteration

yasya cittaṃ dravībhūtaṃ kṛpayā sarvajantuṣu |

tasya jñānena mokṣeṇa kiṃ jaṭābhasmalepanaiḥ || 01 ||

ekamapyakṣaraṃ yastu guruḥ śiṣyaṃ prabodhayet |

pṛthivyāṃ nāsti taddravyaṃ yaddattvā so'nṛṇī bhavet || 02 ||

khalānāṃ kaṇṭakānāṃ ca dvividhaiva pratikriyā |

upānanmukhabhaṅgo vā dūrato vā visarjanam || 02 ||

kucailinaṃ dantamalopadhāriṇaṃ

bahvāśinaṃ niṣṭhurabhāṣiṇaṃ ca |

sūryodaye cāstamite śayānaṃ

vimuñcati śrīryadi cakrapāṇiḥ || 04 ||

tyajanti mitrāṇi dhanairvihīnaṃ

putrāśca dārāśca suhṛjjanāśca |

tamarthavantaṃ punarāśrayanti

artho hi loke manuṣyasya bandhuḥ || 05 ||

anyāyopārjitaṃ dravyaṃ daśa varṣāṇi tiṣṭhati |

prāpte caikādaśe varṣe samūlaṃ tadvinaśyati || 06 ||

ayuktaṃ svāmino yuktaṃ yuktaṃ nīcasya dūṣaṇam |

amṛtaṃ rāhave mṛtyurviṣaṃ śaṅkarabhūṣaṇam || 07 ||

tadbhojanaṃ yaddvijabhuktaśeṣaṃ

tatsauhṛdaṃ yatkriyate parasmin |

sā prājñatā yā na karoti pāpaṃ

dambhaṃ vinā yaḥ kriyate sa dharmaḥ || 08 ||

maṇirluṇṭhati pādāgre kācaḥ śirasi dhāryate |

krayavikrayavelāyāṃ kācaḥ kāco maṇirmaṇiḥ || 09 ||

anantaśāstraṃ bahulāśca vidyāḥ

svalpaśca kālo bahuvighnatā ca |

yatsārabhūtaṃ tadupāsanīyāṃ

haṃso yathā kṣīramivāmbumadhyāt || 10 ||

dūrāgataṃ pathi śrāntaṃ vṛthā ca gṛhamāgatam |

anarcayitvā yo bhuṅkte sa vai cāṇḍāla ucyate || 11 ||

paṭhanti caturo vedāndharmaśāstrāṇyanekaśaḥ |

ātmānaṃ naiva jānanti darvī pākarasaṃ yathā || 12 ||

dhanyā dvijamayī naukā viparītā bhavārṇave |

tarantyadhogatāḥ sarve upariṣṭhāḥ patantyadhaḥ || 13 ||

ayamamṛtanidhānaṃ nāyako'pyoṣadhīnām

amṛtamayaśarīraḥ kāntiyukto'pi candraḥ |

bhavativigataraśmirmaṇḍalaṃ prāpya bhānoḥ

parasadananiviṣṭaḥ ko laghutvaṃ na yāti || 14 ||

alirayaṃ nalinīdalamadhyagaḥ

kamalinīmakarandamadālasaḥ |

vidhivaśātparadeśamupāgataḥ

kuṭajapuṣparasaṃ bahu manyate || 15 ||

pītaḥ kruddhena tātaścaraṇatalahato vallabho yena roṣā

dābālyādvipravaryaiḥ svavadanavivare dhāryate vairiṇī me |

gehaṃ me chedayanti pratidivasamumākāntapūjānimittaṃ

tasmātkhinnā sadāhaṃ dvijakulanilayaṃ nātha yuktaṃ tyajāmi || 16 ||

bandhanāni khalu santi bahūni

premarajjukṛtabandhanamanyat |

dārubhedanipuṇo'pi ṣaḍaṅghri-

rniṣkriyo bhavati paṅkajakośeḥ || 17 ||

chinno'pi candana tarurna jahāti gandhaṃ

vṛddho'pi vāraṇapati-rnajahāti līlām |

hantrārpito madhuratāṃ na jahāti cekṣuḥ

kṣīṇo'pi na tyajati śilaguṇān kulīnaḥ || 18 ||