3.64 ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡ - ಚತುಃಷಷ್ಟಿತಮ ಸರ್ಗಃ

He, wretched, with a wretched voice, spoke these words to Lakshmana: "Lakshmana, go quickly and search the river Godavari." ^AI

ಅವನು ದೀನನಾಗಿ, ದೀನವಾಣಿಯಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದನು: “ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹೋಗಿ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸು.” ^AI

तो दुखी राम, दुखी आवाजान, लक्ष्मणाक हीं उतरां सांगलीं: "लक्ष्मणा, लवकर वचून गोदावरी न्हंयेक जा." ^AI

ती दीन भएर दीन वाणीले लक्ष्मणलाई यो वचन बोले: "हे लक्ष्मण, चाँडै गएर गोदावरी नदी जान।" ^AI

ఆ దీనుడు దీనమైన మాటలతో లక్ష్మణునితో ఇలా అన్నాడు: "లక్ష్మణా, త్వరగా వెళ్లి గోదావరి నదిని విచారించు." ^AI

"Perhaps Sita has gone to the Godavari to bring lotus flowers." Thus addressed by Rama, Lakshmana, the slayer of enemy heroes, ^AI

ಸೀತೆಯು ಪದ್ಮಗಳನ್ನು ತರಲು ಗೋದಾವರಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದಾಳೆಯೇ? ಎಂದು ರಾಮನು ಹೇಳಿದನು. ಹೀಗೆ ರಾಮನಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಶತ್ರುವೀರರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು, ^AI

"कदाचित सीता कमळां हाडपाक गोदावरीक गेली आसतली." रामान अशें सांगल्यार, सत्रूंच्या वीरांक मारपी लक्ष्मण, ^AI

"सीता सायद पद्महरू ल्याउन गोदावरी गएकी होली।" रामले यसरी भनेपछि शत्रुवीरहन्ता लक्ष्मण ^AI

సీత పద్మాలను తేవడానికి గోదావరికి వెళ్లిందా? రాముడిచే ఇలా చెప్పబడిన శత్రువీరులను హరించే లక్ష్మణుడు. ^AI

of swift stride, went to the lovely river Godavari. Lakshmana searched her at the bathing places and said to Rama: ^AI

ಶೀಘ್ರಗತಿಯುಳ್ಳ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ರಮಣೀಯವಾದ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಗೆ ಹೋದನು. ಅಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿ, ಅವನು ರಾಮನನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಿದನು: ^AI

हळु पावलां घालपी तो, सुंदर गोदावरी न्हंयेक गेलो. लक्ष्मणान तिका तीर्थांनी सोदून पळयलें आनी रामाक सांगलें: ^AI

हलुका विक्रम भएका लक्ष्मण रमणीय गोदावरी नदीतिर गए। लक्ष्मणले तीर्थयुक्त त्यस नदीलाई खोजेर रामलाई भने: ^AI

లఘువిక్రముడైన లక్ష్మణుడు రమ్యమైన గోదావరి నదికి వెళ్లాడు. తీర్థవతి అయిన ఆ నదిని విచారించి లక్ష్మణుడు రామునితో ఇలా అన్నాడు. ^AI

"I do not see her at the bathing places; she does not hear me though I call out. To what region has the daughter of Videha, the destroyer of sorrow, gone?" ^AI

“ಈ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ; ನಾನು ಕೂಗಿದರೂ ಅವಳು ಕೇಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಕ್ಲೇಶನಾಶಿನಿಯಾದ ವೈದೇಹಿಯು ಯಾವ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿರಬಹುದು?” ^AI

"हांव तिका तीर्थांनी पळयनां; हांव आरडतां तरी ती म्हाका आयकना. क्लेश नाश करपी वैदेही खंयच्या देशाक पावली?" ^AI

"मैले तिनलाई तीर्थहरूमा देख्दिनँ; म पुकार्दा पनि तिनले सुन्दिनन्। क्लेशनाशिनी विदेहकन्या कुन देशमा पुगिन् होला?" ^AI

"తీర్థాలలో ఆమెను నేను చూడలేదు; నేను కూస్తున్నా ఆమె వినడం లేదు. క్లేశనాశిని అయిన వైదేహి ఏ దేశానికి చేరిందో?" ^AI

"For I do not know that place where she, the daughter of Janaka, is." Hearing Lakshmana's words, the wretched Rama, overcome with grief, ^AI

“ಜನಕಾತ್ಮಜೆಯಾದ ಅವಳು ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ಆ ದೇಶವನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.” ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ, ದೀನನೂ ಸಂತಾಪದಿಂದ ಮೋಹಿತನೂ ಆದ ರಾಮನು, ^AI

"जनकाची धूव खंय आसा तो देश म्हाका खरेंच खबर ना." लक्ष्मणाचीं उतरां आयकून, दुखी आनी संतापान मोहीत जाल्लो राम, ^AI

"जनककन्या जहाँ छिन्, त्यो देश मैले जान्दिनँ।" लक्ष्मणको वचन सुनेर दीन र सन्तापले मोहित भएका ^AI

జనకాత్మజ అయిన ఆమె ఎక్కడ ఉందో ఆ దేశాన్ని నేను ఎరుగను. లక్ష్మణుని మాటలు విని దీనుడై సంతాపమోహితుడైన. ^AI

himself approached the river Godavari. Having come near her, Rama said, "Where is Sita?" ^AI

ರಾಮನು ಸ್ವತಃ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿದನು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ರಾಮನು “ಸೀತೆ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ?” ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ^AI

रामान आपूणच गोदावरी न्हंयेकडेन वचून पावलो. लागीं पावून तो म्हणलो: "सीता खंय आसा?" ^AI

राम आफैं गोदावरी नदीतिर अगाडि बढे। तिनको नजिक पुगेर रामले "सीता कहाँ छिन्?" भनी सोधे। ^AI

రాముడు స్వయంగా గోదావరి నదిని సమీపించాడు. అక్కడికి చేరిన రాముడు "సీత ఎక్కడ?" అని అలా అన్నాడు. ^AI

The beings did not tell Rama that she had been carried off by the king of the rakshasas, who deserved to be slain; nor did the river Godavari tell him so. ^AI

ವಧಾರ್ಹನಾದ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರನಿಂದ ಅವಳು ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು ಎಂದು ಭೂತಗಳು ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ; ಹಾಗೆಯೇ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ^AI

वधाक योग्य अशा राक्षसांच्या राजान तिका हरल्या अशें भूतांनी रामाक सांगलें ना; तशेंच गोदावरी न्हंयेनय सांगलें ना. ^AI

वधयोग्य राक्षसेन्द्रले तिनलाई हरण गरेको हो भनी प्राणीहरूले रामलाई बताएनन्; त्यसैगरी गोदावरी नदीले पनि बताइनन्। ^AI

వధార్హుడైన రాక్షసేంద్రునిచే ఆమె అపహరించబడిందని భూతాలు రామునికి అలా చెప్పలేదు; గోదావరి నది కూడా అలా చెప్పలేదు. ^AI

Then, urged by the beings, they told him, "This beloved one has been carried off." But she did not answer when questioned by the grieving Rama. ^AI

ಆಗ ಭೂತಗಳಿಂದ ಪ್ರಚೋದಿತಳಾದ ಅವಳು ಅವನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದಳು; ಆದರೆ ಶೋಕಗೊಂಡ ರಾಮನಿಂದ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲಿಲ್ಲ. ^AI

उपरांत भूतांनी चेतवल्यार, तींनी ताका सांगलें: "ही प्रियेका हरून व्हेल्या." पूण दुखी रामान विचारलें तरी ती (गोदावरी) ताका उत्तर दिलें ना. ^AI

तब प्राणीहरूले प्रेरित भएर "यी प्रियालाई हरण गरिएको छ" भनी बताए। तर शोक गर्ने रामले सोध्दा तिनले उत्तर दिएनन्। ^AI

అప్పుడు భూతాలచే ప్రేరేపించబడి ఆమె ప్రియురాలని అతనికి చెప్పాయి. కానీ శోచిస్తున్న రాముడిచే పృచ్ఛ చేయబడిన ఆమె అతనితో మాట్లాడలేదు. ^AI

But having pondered the form and deeds of the evil-souled Ravana, that river, out of fear, did not reveal Vaidehi. ^AI

ಆ ದುರಾತ್ಮನಾದ ರಾವಣನ ರೂಪವನ್ನೂ ಕರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಭಯದಿಂದ ಆ ನದಿಯು ಆ ವೈದೇಹಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ^AI

पूण त्या दुरात्म्या रावणाचें रूप आनी कर्मां विचारून, भयान ती नदी वैदेहीचो उल्लेख केलो ना. ^AI

तर दुरात्मा रावणको त्यो रूप र उसका कर्महरूको बारेमा सोचेर, भयका कारण त्यो नदीले वैदेहीको बारेमा केही पनि बतलाइन । ^AI

రావణుని ఆ రూపాన్ని, ఆ దురాత్ముని కర్మలను తలచుకొని, భయంతో ఆ నది వైదేహి (సీత) గురించి ఆమెకు చెప్పలేదు. ^AI

Made hopeless of seeing Sita by that river, Rama, tormented by the longing to see Sita, spoke to Saumitri (Lakshmana). ^AI

ಆ ನದಿಯಿಂದ ಸೀತೆಯ ದರ್ಶನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಿರಾಶನಾದ ರಾಮನು, ಸೀತಾದರ್ಶನದಿಂದ ಬಳಲಿದವನಾಗಿ, ಸೌಮಿತ್ರಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಿದನು. ^AI

त्या नदीकडल्यान सीतेचें दर्शन जावंचें ना अशी निराशा जाल्ल्या, सीतेच्या दर्शनाच्या तळमळीन कर्शित जाल्ल्या रामान सौमित्रीकडे (लक्ष्मणाकडे) अशें उलयलें. ^AI

त्यो नदीबाट सीताको दर्शन गर्ने आशा टुटेपछि, सीताको दर्शनले पीडित रामले सौमित्रि (लक्ष्मण) लाई भने । ^AI

ఆ నది వల్ల సీతను చూడలేక నిరాశ చెందిన రాముడు, సీతను చూడలేక బాధపడుతూ సౌమిత్రి (లక్ష్మణుడు) తో ఇలా అన్నాడు. ^AI

"O gentle one, this Godavari does not answer anything at all. What, indeed, O Lakshmana, shall I say when I meet Janaka?" ^AI

ಎಲೈ ಸೌಮ್ಯನೇ, ಈ ಗೋದಾವರಿಯು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ. ಎಲೈ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೇ, ಜನಕನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ನಾನು ಏನು ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಲಿ? ^AI

"हे सौम्य, ही गोदावरी कांयच उत्तर दिना. हे लक्ष्मण, जनकाक मेळून हांव कितें उलयतलों?" ^AI

हे सौम्य, यो गोदावरी केही पनि जवाफ दिँदैन । हे लक्ष्मण, जनकसँग भेटेर म के कुरा भनूँ ? ^AI

ఓ సౌమ్యా (లక్ష్మణా), ఈ గోదావరి ఏమాత్రం ప్రత్యుత్తరం ఇవ్వడం లేదు. లక్ష్మణా, జనకుని కలిసినప్పుడు నేను ఏ మాట చెప్పగలను? ^AI

"And what shall I say to the mother of Vaidehi, without her — I who, deprived of my kingdom, live in the forest on wild fare?" ^AI

ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ರಾಜ್ಯವಿಹೀನನಾಗಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವ ನನಗೆ ಅಪ್ರಿಯವಾದುದನ್ನು ನಾನು ಅವಳ ತಾಯಿಗೂ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ. ^AI

"आनी वैदेहीविण, राज्याविण रावन वनांत वन्य फळांनी जगतल्या म्हाका, वैदेहीचे आवयक हांव कितें अप्रिय उलयतलों?" ^AI

राज्यबाट वञ्चित भई वनमा वन्य फलाहार गरेर बाँचिरहेको मैले वैदेहीबिना उनकी आमालाई के अप्रिय कुरा भनूँ ? ^AI

రాజ్యం పోగొట్టుకొని, అడవిలో అడవి పండ్లతో జీవిస్తున్న నాకు ప్రియమైనది కాని మాట, వైదేహి (సీత) లేకుండా ఆమె తల్లికి నేను ఏమి చెప్పగలను? ^AI

"She would remove all my sorrow — where has that Vaidehi gone? — while I, bereft of kinsmen and allies, see not the princess." ^AI

ಎಲ್ಲ ಶೋಕವನ್ನೂ ನೀಗಿಸುವ ವೈದೇಹಿ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ? ಬಂಧುಪಕ್ಷವಿಹೀನನಾದ, ರಾಜಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಕಾಣದಿರುವ ನನಗೆ ಅವಳು ಎಲ್ಲಿ ಹೋದಳು? ^AI

"ती म्हजो सगळो शोक पयस करतली — ती वैदेही खंय गेली? ज्ञाती आनी पक्ष हांचेविण रावन, राजकन्येक न पळोवंक पावतल्या म्हाका." ^AI

उनले मेरो सम्पूर्ण शोक हटाउँथिन् — त्यो वैदेही कहाँ गइन् ? कुटुम्ब र पक्षबाट रहित भएको मैले राजकुमारीलाई देख्दिनँ । ^AI

బంధుజనుల సహాయం లేని నాకు, రాజకుమారి (సీత) ను చూడలేని నాకు, వైదేహి ఎక్కడికి వెళ్ళిందో? ఆమె నా శోకమంతా పోగొట్టేది. ^AI

"I think my nights will be long as I lie awake — (thinking of) the Godavari, this Janasthana, and this mountain Prasravana." ^AI

ಎಚ್ಚರವಾಗಿರುವ ನನಗೆ ರಾತ್ರಿಗಳು ದೀರ್ಘವಾಗುವವು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಗೋದಾವರಿ, ಜನಸ್ಥಾನ, ಈ ಪ್ರಸ್ರವಣ ಪರ್ವತ. ^AI

"हांव जागृत रावतलों, तेन्ना म्हज्यो राती लांब जातल्यो अशें म्हाका दिसता — गोदावरी, हें जनस्थान आनी हो प्रस्रवण पर्वत हांचो विचार करतलों." ^AI

म जागा बसिरहेको हुँदा मेरा रातहरू लामा हुनेछन् भन्ने मलाई लाग्छ — गोदावरी, यो जनस्थान र यो प्रस्रवण पर्वतको सम्झनामा । ^AI

నేను మేల్కొని ఉన్నందున నా రాత్రులు దీర్ఘమైనవి అవుతాయని భావిస్తున్నాను — గోదావరి, జనస్థానం, ఈ ప్రస్రవణ పర్వతం. ^AI

"I shall follow after all of them if Sita is seen. These deer of great strength gaze at me again and again." ^AI

ಸೀತೆಯು ಕಂಡರೆ ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅನುಸರಿಸುವೆನು. ಈ ಮಹಾವೀರ್ಯಶಾಲಿಗಳಾದ ಮೃಗಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೋಡುತ್ತಿವೆ. ^AI

"सीता दिसली जाल्यार हांव सगळ्यांक फाटल्यान वचतलों. हे महावीर्य मृग म्हजेकडे पुन्हा पुन्हा पळेतात." ^AI

यदि सीता देखिन् भने म ती सबैको पछि लाग्नेछु । यी महावीर्य मृगहरूले मलाई पटक-पटक हेरिरहेका छन् । ^AI

సీత కనిపిస్తే నేను అన్నింటినీ అనుసరిస్తాను. ఓ మహావీర్యుడా, ఈ మృగాలు నన్ను మాటిమాటికి చూస్తున్నాయి. ^AI

"I perceive their gestures as though they wish to speak." Seeing them, the tiger among men, Raghava, spoke in reply. ^AI

ಅವು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಬಯಸುವಂತೆ ಅವುಗಳ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನಾನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ ನರವ್ಯಾಘ್ರನಾದ ರಾಘವನು ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ^AI

"उलोवंक सोदतात अशें तांचीं इंगितां म्हाका दिसतात." तांकां पळोवन, नरव्याघ्र राघवान प्रत्युत्तर दिलें. ^AI

मानौँ तिनीहरू बोल्न चाहन्छन् — म तिनका सङ्केतहरू देख्छु । तिनीहरूलाई देखेर नरव्याघ्र राघवले जवाफमा भने । ^AI

అవి నాతో ఏదో చెప్పాలనుకుంటున్నట్లు వాటి సంజ్ఞలను నేను గమనిస్తున్నాను. వాటిని చూసి నరవ్యాఘ్రుడైన రాఘవుడు (రాముడు) ఇలా ప్రత్యుత్తరం చెప్పాడు. ^AI

Looking about and asking, "Where is Sita?" with eyes choked with tears — when the king of men had spoken thus, those deer suddenly rose up. ^AI

ಸೀತೆ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಕಣ್ಣೀರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೋಡುತ್ತಾ, ರಾಜನಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಜಿಂಕೆಗಳು ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದವು. ^AI

दोळ्यांतल्यान आसू पडून, "सीता खंय आसा?" अशें पळेवन विचारतना, राजांनी अशें उलयल्यार, तीं मृग एकदम उठलीं. ^AI

"सीता कहाँ छिन्?" भनी आँसुले रोकिएका आँखाले चारैतिर हेर्दै, राजाले यसो भनेपछि ती मृगहरू एक्कासि उठे ॥ १७ ॥ ^AI

'సీత ఎక్కడ ఉన్నది?' అని చూచుచూ, కన్నీటితో నిండిన కళ్ళతో, ఆ రాజుచే ఇలా పలుకబడిన ఆ జింకలు వెంటనే లేచాయి. ^AI

All of them, facing south and showing the region of the sky, turned toward the direction in which that Maithili was being carried away. ^AI

ಎಲ್ಲಾ ಜಿಂಕೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಆಕಾಶದತ್ತ ತೋರಿಸುತ್ತಾ, ಆ ಮೈಥಿಲಿಯು ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ದಿಕ್ಕಿನ ಕಡೆಗೆ ಹೊರಟವು. ^AI

सगळीं दक्षिणेक तोंड करून आकाशाचो भाग दाखोवंक लागलीं; ज्या दिशेन ती मैथिली व्हरताली, त्या दिशेक तीं मृगांनी धरलें. ^AI

ती सबै दक्षिणतिर फर्केर आकाशको भाग देखाउँदै, जुन दिशातिर त्यो मैथिली अपहरण गरिँदै थिई, त्यही दिशातिर लागे ॥ १८ ॥ ^AI

ఆ జింకలన్నీ దక్షిణ దిక్కువైపు ముఖం చేసి ఆకాశతలాన్ని చూపిస్తూ, ఆ మైథిలి అపహరించబడుతూ ఏ దిక్కును పట్టిందో ఆ దిక్కును చూపాయి. ^AI

Running along that path, they look toward the lord of men; by that path and by that ground those deer kept looking. ^AI

ಆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತಾ ರಾಜನನ್ನು ನೋಡುತ್ತವೆ; ಆ ಜಿಂಕೆಗಳು ಯಾವ ಮಾರ್ಗವನ್ನೂ ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದವು. ^AI

त्या मार्गान धांवत, तीं मृग नराधिपाक पळेवंक लागलीं; त्या मार्गान आनी त्या भूमीक तीं मृग पळेवन रावलीं. ^AI

त्यही बाटोमा दौडँदै ती मृगहरू राजालाई हेर्दै थिए; जुन बाटो र भूमिलाई ती मृगहरूले हेरिरहेका थिए ॥ १९ ॥ ^AI

ఆ మార్గంలో పరుగెత్తుతూ ఆ రాజును చూస్తున్నాయి; ఆ జింకలు ఏ మార్గాన్ని, ఏ భూమిని చూస్తున్నాయో అదే మార్గాన్ని అవి చూస్తున్నాయి. ^AI

Again they seek the path, noticed by Lakshmana; and he observed the whole import of their words and their gestures. ^AI

ಪುನಃ ಅವು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತವೆ; ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಂದ ಗಮನಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಅವುಗಳ ಮಾತಿನ ಸಾರವನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಸನ್ನೆಯನ್ನೂ ಅವನು ಗ್ರಹಿಸಿದನು. ^AI

परतून तीं मार्ग सोदतात, आनी लक्ष्मणान तांकां नदर केली; तांच्या उलोवपाचो आनी हालचालींचो सगळो अर्थ ताणें समजून घेतलो. ^AI

लक्ष्मणले देखेका ती मृगहरू फेरि बाटो खोज्दै थिए; र उनले तिनका वचनको सम्पूर्ण अर्थ र सङ्केत बुझे ॥ २० ॥ ^AI

మరల ఆ మార్గాన్ని కోరుతున్నాయి; లక్ష్మణునిచే గమనించబడిన ఆ జింకల మాటల సారాంశాన్ని, వాటి సంజ్ఞలను అతడు గ్రహించాడు. ^AI

The wise Lakshmana spoke to his elder brother in distress: "You asked, 'Where is Sita?' — and see how these deer suddenly rose up. ^AI

ಮೇಧಾವಿಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಅಣ್ಣನನ್ನು ಕುರಿತು ದುಃಖಿತನಂತೆ ಹೇಳಿದನು: 'ಸೀತೆ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ?' ಎಂದು ನೀನು ಕೇಳಿದಂತೆ ಇವು ತಕ್ಷಣ ಎದ್ದಿವೆ. ^AI

बुद्धीमान लक्ष्मणान आपल्या व्हडल्या भावाक दुखान सांगलें: "तुवें 'सीता खंय आसा?' अशें विचारलें, आनी पळे, हीं मृग कशीं एकदम उठलीं." ^AI

बुद्धिमान् लक्ष्मणले दुःखित भई ज्येष्ठ दाजुलाई भने — "तपाईंले 'सीता कहाँ छिन्?' भनी सोध्नुभयो, यी मृगहरू कसरी एक्कासि उठेका छन् हेर्नुहोस् ॥ २१ ॥ ^AI

మేధావియైన లక్ష్మణుడు తన అన్నను ఆర్తితో ఇలా పలికాడు: 'సీత ఎక్కడ ఉన్నది?' అని నీవు అడిగిన వెంటనే ఇవి ఎలా లేచాయో చూడు. ^AI

The deer are showing both the ground and the southern direction. It is well; let us go, O lord, to this direction, the south-west. ^AI

ಜಿಂಕೆಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನೂ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತಿವೆ. ದೇವನೇ, ಈ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ನಾವು ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಿ ಹೋಗೋಣ. ^AI

हीं मृग भूमी आनी दक्षिण दिशा दाखोवतात. बरें, हे देवा, आमी हे दिशेन वचूं, जी नैऋत्य दिशा. ^AI

यी मृगहरूले भूमि र दक्षिण दिशा दुवै देखाइरहेका छन्। हे देव, यही नैऋती दिशातिर हामी जाऔं, यो ठीक हुनेछ ॥ २२ ॥ ^AI

ఈ జింకలు భూమిని, దక్షిణ దిక్కును చూపుతున్నాయి. ప్రభూ! మనం ఈ నైఋతి దిక్కువైపు మంచిగా వెళ్ళుదాము. ^AI

If there be any coming, or if that noble lady is seen, then — 'So be it' — the descendant of Kakutstha set out toward the southern direction. ^AI

ಒಂದು ವೇಳೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಸುದ್ದಿ ಸಿಕ್ಕರೆ ಅಥವಾ ಆ ಆರ್ಯೆಯು ಕಾಣಿಸಿದರೆ, ಸರಿ ಎಂದು ಕಾಕುತ್ಸ್ಥನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟನು. ^AI

जर कुणाय येवप आसा, वा ती आर्या दिसता जाल्यार — "बरें" अशें म्हणून काकुत्स्थ दक्षिण दिशेक निघालो. ^AI

यदि कुनै आगमन भएको होस् वा त्यो आर्या देखिन्छ भने — 'हुन्छ' भनी काकुत्स्थ दक्षिण दिशातिर प्रस्थान गरे ॥ २३ ॥ ^AI

ఏదైనా సమాచారం లభించినా, లేదా ఆ ఆర్య స్త్రీ కనిపించినా అని; 'అలాగే' అని కాకుత్స్థుడు దక్షిణ దిక్కువైపు బయలుదేరాడు. ^AI

Followed by Lakshmana, the noble one, gazing upon the earth — thus conversing with each other, those two brothers. ^AI

ಶೀಮಂತನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಂದ ಅನುಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಹೀಗೆ ಆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ^AI

लक्ष्मणा फाटल्यान चलत, भूमीक पळेवन, अशे ते दोनूय भाव एकामेकांकडेन उलोवप करतालें. ^AI

लक्ष्मणले पछ्याएका, शान्त स्वभावका ती राजाले पृथ्वीलाई हेर्दै, यसरी दुई भाइहरू आपसमा कुरा गर्दै थिए ॥ २४ ॥ ^AI

శీలవంతుడైన లక్ష్మణుని అనుసరించి, భూమిని పరిశీలిస్తూ, ఈ విధంగా ఆ ఇద్దరు సోదరులు ఒకరితో ఒకరు మాట్లాడుకుంటూ వెళ్ళారు. ^AI

They saw a path of flowers fallen upon the earth. Seeing that shower of flowers fallen on the ground, Rama — ^AI

ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಹೂವಿನ ದಾರಿಯನ್ನು ಅವರು ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಆ ಹೂವಿನ ಮಳೆಯು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ರಾಮನು... ^AI

भूंयेर पडिल्लीं फुलां आनी फुलांचो मार्ग तांनी पळयलो. त्या भूंयेचेर पडिल्ली ती फुलांची वर्सावणी पळोवन रामान — ^AI

तिनीहरूले पृथ्वीमा खसेको फूलको बाटो देखे। त्यो फूलको वर्षा भूमितलमा खसेको देखेर रामले — ^AI

పుష్పముల మార్గము భూమిపై పడియుండుటను వారు చూచిరి. ఆ పుష్పవృష్టి భూతలమున పడియుండుటను చూచి రాముడు. ^AI

— the hero, sorrowful, spoke to the sorrowful Lakshmana these words: "Lakshmana, I recognize these flowers here. ^AI

ವೀರನಾದ, ದುಃಖಿತನಾದ ರಾಮನು ದುಃಖಿತನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡಿದನು: 'ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಈ ಹೂವುಗಳನ್ನು ನಾನು ಗುರುತಿಸುತ್ತೇನೆ.' ^AI

— तो वीर, दुख्खी जावन दुख्खी आशिल्ल्या लक्ष्मणाक हें उतर उलयलें: "लक्ष्मणा, हीं फुलां हांगा आसात, तीं हांव वळखतां. ^AI

— वीर, दुःखी रामले दुःखी लक्ष्मणलाई यी वचन भने: "लक्ष्मण, यहाँ यी फूलहरू मैले चिनेँ। ^AI

వీరుడైన రాముడు దుఃఖితుడై దుఃఖితుడైన లక్ష్మణునితో ఈ మాటలు పలికెను: ఓ లక్ష్మణా, ఇవి ఆ పుష్పములే అని నేను గుర్తించుచున్నాను. ^AI

They were bound up by Vaidehi and given by me in the forest. I think the Sun, the Wind, and the glorious Earth — ^AI

ಈ ಹೂವುಗಳನ್ನು ವೈದೇಹಿಯು ಧರಿಸಿದ್ದಳು, ನಾನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೆ. ಸೂರ್ಯ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿವಂತಳಾದ ಭೂಮಿ... ^AI

वैदेहीन तीं बांदलीं आनी हांवें रानांत तीं दिलीं. सूर्य, वारो आनी कीर्तीवंत धरती — ^AI

यी वैदेहीले बाँधेका हुन्, मैले वनमा दिएका थिए। मलाई लाग्छ सूर्य, वायु र यशस्विनी पृथ्वी — ^AI

అడవిలో నేను వైదేహికి ఇచ్చినవి ఆమె ధరించియున్నవి. కీర్తిమంతురాలైన భూమి, సూర్యుడు, వాయువు. ^AI

— are guarding these flowers, doing what is dear to me." Having spoken thus to the mighty-armed Lakshmana, the best of men — ^AI

ನನಗೆ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಈ ಹೂವುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಪುರುಷಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ರಾಮನು ಮಹಾಬಾಹುವಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಕುರಿತು... ^AI

— म्हजें मोगाचें काम करत, हीं फुलां राखतात अशें हांव मानतां." अशें महाबाहू लक्ष्मणाक उलोवन, पुरुषांमदलो श्रेष्ठ — ^AI

— मेरो प्रिय गर्दै यी फूलहरूको रक्षा गरिरहेका छन्।" यसरी महाबाहु लक्ष्मणलाई भनेर पुरुषश्रेष्ठ — ^AI

నాకు ప్రియము చేయుచూ ఈ పుష్పములను కాపాడుచున్నారని నేను భావించుచున్నాను. ఇట్లు పలికి పురుషర్షభుడు మహాబాహువైన లక్ష్మణునితో. ^AI

— the righteous-souled Rama spoke to the mountain abounding in cascades: "O lord of the mountains, has she — beautiful in every limb — been seen by you? ^AI

ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ರಾಮನು ಜಲಪಾತಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಪರ್ವತವನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಿದನು: 'ಪರ್ವತಗಳ ಒಡೆಯನೇ, ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರಿಯಾದ ಅವಳು ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ಕಂಡಳೇ?' ^AI

— धर्मात्मो रामान धबधब्यांनी भरिल्ल्या गिरीक उलयलें: "हे पर्वतांच्या स्वामी, सगळ्या अवयवांनी सुंदर ती स्त्री तुवां पळयल्या? ^AI

— धर्मात्मा रामले झरनाले भरिएको पर्वतलाई भने: "हे पर्वतहरूका नाथ, के तिमीले सर्वाङ्गसुन्दरीलाई देख्यौ? ^AI

ధర్మాత్ముడైన రాముడు ప్రస్రవణములతో నిండిన ఆ పర్వతముతో పలికెను: ఓ పర్వతములకు నాథుడా, సర్వాంగసుందరి ఎక్కడైనా కనిపించెనా? ^AI

That lovely woman, separated from me and from you in a delightful region of the forest —" there he spoke angrily to the mountain, like a lion to a small beast. ^AI

ರಮಣೀಯವಾದ ವನಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದ ಮತ್ತು ನಿನ್ನಿಂದ ವಿರಹಿತಳಾದ ಆ ಸುಂದರಿಯನ್ನು (ನೋಡಿದೆಯೇ?) ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ಆಗ ಅವನು ಸಿಂಹವು ಕ್ಷುದ್ರಮೃಗವನ್ನು ನೋಡಿದಂತೆ ಕೋಪಗೊಂಡು ಪರ್ವತವನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಿದನು. ^AI

म्हजे आनी तुजे विरहीत, रम्य अशा रानांतल्या वाठारांत ती रम्य स्त्री — थंय तो गिरीक रागान उलयलो, सिंह ल्हान जनावराक उलयता तसो. ^AI

मबाट र तिमीबाट विरहित भई रमणीय वनप्रदेशमा रहेकी त्यो रामा —" त्यहाँ उनले सिंहले सानो मृगलाई जस्तै क्रोध गरी पर्वतलाई भने। ^AI

నా నుండి, నీ నుండి విరహితయైన ఆ రమణి రమ్యమైన వనప్రదేశములో ఉన్నదా? అప్పుడు రాముడు క్రుద్ధుడై సింహము చిన్న మృగమును చూచినట్లు ఆ పర్వతముతో పలికెను. ^AI

"O mountain, show me Sita, golden-hued and radiant as gold, so long as I do not destroy all your peaks." ^AI

ಪರ್ವತವೇ, ಸುವರ್ಣವರ್ಣದ, ಸುವರ್ಣದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಸೀತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಶಿಖರಗಳನ್ನು ನಾನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ^AI

"हे पर्वता, सोन्याच्या वर्णाची आनी सोन्यासारकी चमकीची सीता म्हाका दाखय, जाल्यार म्हज्यान तुजीं सगळीं शिखरां नश्ट करचीं नात. ^AI

हे पर्वत, सुनौलो वर्णकी, सुनजस्तै कान्तियुक्त सीतालाई देखाऊ, नत्र म तिम्रा सबै शिखरहरू ध्वस्त गरिदिनेछु। ^AI

ఓ పర్వతమా, బంగారువర్ణము గలది, బంగారుకాంతి గలది అయిన ఆ సీతను చూపుము. అట్లు చేయనిచో నీ శిఖరములన్నిటిని నేను ధ్వంసము చేసెదను. ^AI

Thus addressed by Rama concerning the daughter of Mithila, the mountain, as if telling of Sita, did not show her to the descendant of Raghu. ^AI

ಹೀಗೆ ರಾಮನಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಪರ್ವತವು ಮೈಥಿಲಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ರಾಘವನಿಗೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಿಲ್ಲ. ^AI

रामान मैथिलीच्या विशीं अशें उलयल्या उपरांत, पर्वतान सीतेचें वर्णन करतलो काय अशें दाखोवन, राघवाक ती दाखयली ना. ^AI

रामबाट मैथिलीको विषयमा यसरी भनिए पनि पर्वतले सीताको कुरा भन्न खोजेझैं गर्दै पनि राघवलाई उनलाई देखाएन। ^AI

రామునిచే ఇట్లు పలుకబడిన ఆ పర్వతము మైథిలిని గురించి చెప్పుచున్నట్లే ఉండెను, కాని రాఘవునకు సీతను చూపలేదు. ^AI

Then Rama, son of Dasharatha, spoke to that mountain: 'You shall become reduced to ashes, burned by the fire of my arrow.' ^AI

ಆಗ ದಶರಥಪುತ್ರನಾದ ರಾಮನು ಆ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಿದನು: ನನ್ನ ಬಾಣದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟು ಬೂದಿಯಾಗುವಿ. ^AI

तेनंतर दाशरथी राम त्या पर्वताक म्हणाले: माझ्या बाणाच्या अग्नीन भस्म जाल्लो तू जातलो. ^AI

त्यसपछि दशरथका छोरा रामले त्यो शिलाखण्डलाई भने — 'तिमी मेरो बाणको अग्निले जल्नेछौ र भस्म हुनेछौ।' ^AI

అప్పుడు దశరథుని కుమారుడైన రాముడు ఆ పర్వతశిఖరముతో ఇట్లు పలికెను: నా బాణాగ్నిచే కాల్చబడి నీవు బూడిదగా పోతావు. ^AI

'You shall be forever unapproachable, bereft of grass, trees and leaves. Or, O Lakshmana, I shall now dry up this river as well.' ^AI

ಎಲೈ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೇ, ಯಾವಾಗಲೂ ಸೇವಿಸಲು ಅಯೋಗ್ಯವಾದ, ಹುಲ್ಲು ಮರಗಳ ಎಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ಈ ನದಿಯನ್ನೂ ಈಗ ಬತ್ತಿಸುವೆನು. ^AI

तू सदैव अगम्य जातलो, तृण, वृक्ष आनी पालवांविना जातलो. वा हे न्हंययूय आतां, हे लक्ष्मणा, मी सुकयतलों. ^AI

'तिमी सधैं सेवन गर्न नसकिने हुनेछौ, घाँस, रुख र पातविहीन हुनेछौ। अथवा, हे लक्ष्मण, अब म यो नदीलाई पनि सुकाइदिनेछु।' ^AI

ఓ లక్ష్మణా, ఇది ఎల్లప్పుడూ సేవించడానికి అయోగ్యమైనదిగా, గడ్డి, చెట్లు, చిగురులు లేనిదిగా ఉండుగాక. లేదా ఈ నదిని కూడా ఇప్పుడు ఎండగొట్టిస్తాను. ^AI

'If he does not tell me of the noble Sita, whose face is like the moon' — thus enraged, Rama looked as though he would burn him with his eyes. ^AI

ಚಂದ್ರನಂತೆ ಮುಖವುಳ್ಳ ಆರ್ಯಳಾದ ಸೀತೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳದಿದ್ದರೆ, ಹೀಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡ ರಾಮನು ಕಣ್ಣಿನಿಂದಲೇ ಸುಡುವವನಂತೆ (ನೋಡಿದನು). ^AI

जर तो म्हाका चंद्रासारखो मुख आशिल्ली आर्या सीता सांगनासतलो, तर असो रागान भरिल्लो राम आपल्या दोळ्यांनी ताका लासून उडोवंक सोदतलो कशे पळयलो. ^AI

'यदि उसले चन्द्रमाजस्तो मुख भएकी आर्या सीताको बारेमा मलाई बताएन भने' — यसरी क्रोधित भएका रामले आँखाले नै उसलाई जलाउन खोजेझैं गरी हेरे। ^AI

చంద్రుని వంటి ముఖము గల ఆర్యురాలైన సీతను నాకు చెప్పకపోతే, అలా కోపగించిన రాముడు కళ్ళతోనే దహించునట్లు చూచెను. ^AI

He saw on the ground the great footprint of the rakshasa, and the footprints of the frightened Maithili who longed for Rama, running hither and thither. ^AI

ಭಯಗೊಂಡು ರಾಮನನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿಂದಿಲ್ಲಿಗೆ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳ (ಸೀತೆಯ) ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ರಾಕ್ಷಸನ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹೋದ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಕಂಡನು. ^AI

ताका जमनीर राक्षसाचो व्हडलो पावलाचो ठसो दिसलो, आनी भियेवन रामाची आस धरून इकडे-तिकडे धांवपी सीतेचे पावलांचे ठसे दिसले. ^AI

उनले भूमिमा राक्षसको ठूलो पाइला र रामलाई चाहने डराएकी सीताको यताउता दौडेर गएको पाइला देखे। ^AI

భయపడి, రాముని కోరుతూ అటూ ఇటూ పరుగెత్తిన ఆమె (సీత) యొక్క, భూమిపై బయటపడిన రాక్షసుని పెద్ద అడుగు జాడను చూచెను. ^AI

Then the footprints of Maithili, who was being followed by the rakshasa — having observed the movement of Sita and of the rakshasa — ^AI

ರಾಕ್ಷಸನಿಂದ ಹಿಂಬಾಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೈಥಿಲಿಯ (ಸೀತೆಯ) ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನೂ, ರಾಕ್ಷಸನ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯ ಸಂಚಾರವನ್ನೂ ಅವನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನೋಡಿದನು. ^AI

राक्षसान फाटल्यान चलत गेल्ले मैथिलीचे पावलांचे ठसे, आनी सीतेचो आनी राक्षसाचो हो मार्ग ताणें नीट पळयलो. ^AI

त्यसपछि राक्षसले पछ्याएर लगेकी मैथिलीका पाइलाहरू देखेर, सीता र राक्षसको गतिविधिलाई राम्ररी नियाली — ^AI

రాక్షసుడు వెంబడించిన మైథిలి అడుగుల జాడలను, సీత మరియు రాక్షసుని సంచారమును రాముడు పరిశీలించెను. ^AI

his broken bow and quiver, and his chariot scattered in many pieces — with a bewildered heart Rama spoke to his dear brother. ^AI

ಮುರಿದ ಬಿಲ್ಲು, ಬತ್ತಳಿಕೆಗಳು, ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾದ ರಥವನ್ನು ಕಂಡು, ಗೊಂದಲಗೊಂಡ ಮನಸ್ಸಿನ ರಾಮನು ಪ್ರಿಯನಾದ ತಮ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು. ^AI

मोडिल्लें धनुष्य आनी भातो, आनी खंयच्याय कडेन विखुरल्लो रथ पळयलो; भ्रमिल्ल्या काळजान राम आपल्या मोगाच्या भावाक म्हणालो. ^AI

भाँचिएको धनु र तूणीर, र धेरै टुक्रा भएर छरिएको रथ देखेर, व्याकुल हृदय भएका रामले आफ्ना प्रिय भाइसँग भने — ^AI

విరిగిన ధనుస్సు, అంబులపొది, అనేక విధములుగా చెల్లాచెదురైన రథము చూచి, కలత చెందిన హృదయము గల రాముడు తన ప్రియ సోదరునితో ఇట్లు పలికెను. ^AI

'See, O Lakshmana, the scattered golden beads of Vaidehi's ornaments, O son of Sumitra, and her various garlands.' ^AI

ಎಲೈ ಸೌಮಿತ್ರಿಯೇ (ಲಕ್ಷ್ಮಣನೇ), ವೈದೇಹಿಯ (ಸೀತೆಯ) ಚಿನ್ನದ ಬಿಂದುಗಳಂತೆ ಚೆಲ್ಲಿದ ಆಭರಣಗಳನ್ನೂ, ವಿವಿಧವಾದ ಮಾಲೆಗಳನ್ನೂ ನೋಡು. ^AI

पळय, हे लक्ष्मणा, वैदेहीच्या आभूषणांचे सोन्याचे बिंदू विखुरल्ले, हे सुमित्रा-पुत्रा, आनी तिचे नाना प्रकारचे हार. ^AI

'हे लक्ष्मण, हे सुमित्राका छोरा, वैदेहीका छरिएका सुनका बिन्दुजस्ता गहनाहरू र विविध मालाहरू हेर।' ^AI

ఓ లక్ష్మణా, వైదేహి యొక్క బంగారు బిందువుల వలె చెల్లాచెదురైన ఆభరణములను, సౌమిత్రీ, వివిధములైన పూలదండలను చూడుము. ^AI

'See, O son of Sumitra, the surface of the earth everywhere covered with bright drops of blood like drops of molten gold.' ^AI

ಎಲೈ ಸೌಮಿತ್ರಿಯೇ, ಬಿಸಿಯಾದ ಬಿಂದುಗಳಂತಿರುವ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ರಕ್ತದ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ಆವೃತವಾದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ನೋಡು. ^AI

पळय, हे सुमित्रा-पुत्रा, तापिल्ल्या सोन्याच्या बिंदूंसारके चमकीत रगताचे थेंब पडून सगळी जमनीची वरवीं सगळ्याकडेन भरिल्ली आसा. ^AI

'हे सुमित्राका छोरा, तातो सुनका बिन्दुजस्ता देखिने र चित्रविचित्र रगतका थोप्लाहरूले चारैतिर ढाकिएको पृथ्वीको सतह हेर।' ^AI

ఓ సౌమిత్రీ, కాలిన బిందువుల వలె నున్న చిత్రమైన రక్తబిందువులతో నిండిన భూతలమును అంతటా చూడుము. ^AI

I think, Lakshmana, that Vaidehi has been torn apart and divided, or will be devoured, by the rakshasas who take any form at will. ^AI

ಲಕ್ಷ್ಮಣನೇ, ವೈದೇಹಿಯು ಕಾಮರೂಪಿಗಳಾದ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಸೀಳಿ ಸೀಳಿ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಳು ಅಥವಾ ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟಳು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ^AI

लक्ष्मणा, हांव मान्ता की वैदेहीक (सीतेक) कामरूप धारण करपी राक्षसांनी फाडून फाडून वेगळी केली आसतली वा खाल्ली आसतली. ^AI

हे लक्ष्मण, मलाई लाग्छ वैदेही (सीता) लाई इच्छानुसार रूप धारण गर्ने राक्षसहरूले च्यातच्यात पारी टुक्रा टुक्रा पारेका हुन्, अथवा उनी भक्षित भइन् वा भक्षित हुनेछिन्। ^AI

లక్ష్మణా, వైదేహి కామరూపులైన రాక్షసులచే చీల్చబడి, ముక్కలు ముక్కలుగా చేయబడి, లేదా భక్షించబడి ఉంటుందని నేను భావిస్తున్నాను. ^AI

For her sake, O Saumitra, a terrible battle took place here between two rakshasas who were quarreling with each other. ^AI

ಸೌಮಿತ್ರನೇ, ವೈದೇಹಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಬ್ಬರು ರಾಕ್ಷಸರಿಗೆ ಜಗಳವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಘೋರವಾದ ಯುದ್ಧವು ನಡೆಯಿತು. ^AI

सौमित्रा, तिचेखातीर वैदेहीचे खातीर दोन राक्षसांमदीं एकामेकांकडेन झगडतना हांगा घोर अशें युद्ध जालें. ^AI

हे सौमित्रे (लक्ष्मण), त्यस वैदेहीको कारणले यहाँ दुई राक्षसहरू आपसमा झगडा गर्दै भयङ्कर युद्ध गरेका थिए। ^AI

సౌమిత్రీ, ఆ వైదేహి కారణంగా ఇక్కడ ఇద్దరు రాక్షసులు పరస్పరం కలహించుకొని భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది. ^AI

This great bow, made of pearls and adorned with gold, lies fallen on the ground, O gentle one — whose bow is it that has been broken? ^AI

ಸೌಮ್ಯನೇ, ಮುತ್ತು ಮತ್ತು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಮುರಿದ ಈ ದೊಡ್ಡ ಧನುಸ್ಸು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದೆ; ಇದು ಯಾರದ್ದು? ^AI

सौम्या, मुक्ताफळांनी केल्लें आनी सोन्यान सजयल्लें हें व्हड धनुस् भुंयेर पडलां आनी फुटलां — हें कोणाचें? ^AI

हे सौम्य, मोती र मणिले बनेको र सुनले विभूषित यो ठूलो धनु भाँचिएर भूमिमा खसेको छ — यो कसको हो? ^AI

సౌమ్యా, ముత్యాలతోను, బంగారుతో అలంకరించబడినదియు, భూమిపై పడిపోయినదియు అయిన ఈ పెద్ద విల్లు ఎవరిది విరిగింది? ^AI

This golden armor, resembling the young sun and studded with cat's-eye gems, lies shattered on the ground — whose is it? ^AI

ಯುವ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ವೈಡೂರ್ಯದ ಗುಳಿಗೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಚಿನ್ನದ ಈ ಕವಚವು ಒಡೆದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದೆ; ಇದು ಯಾರದ್ದು? ^AI

तरण्या सूर्यासारकें आनी वैडूर्य मणीन भरललें हें सोन्याचें कवच भुंयेर फुटून पडलां — हें कोणाचें? ^AI

नव उदाउँदो सूर्यजस्तै देखिने, वैडूर्य मणिले जडिएको यो सुनौलो कवच भूमिमा टुक्रा भएर खसेको छ — यो कसको हो? ^AI

యువ సూర్యుని వలె ప్రకాశించునది, వైడూర్య మణులతో నిండినది, నేలపై చెల్లాచెదురుగా పడిపోయినది అయిన ఈ బంగారు కవచం ఎవరిది? ^AI

This umbrella with a hundred ribs, adorned with divine garlands, its staff broken, has fallen to the ground — whose is it? ^AI

ನೂರು ಕಡ್ಡಿಗಳುಳ್ಳ, ದಿವ್ಯವಾದ ಮಾಲೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ, ಮುರಿದ ದಂಡವುಳ್ಳ ಈ ಛತ್ರವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಿದ್ದಿದೆ; ಇದು ಯಾರದ್ದು? ^AI

शंभर कड्यांचें, दिव्य माळांनी शोभिल्लें, दंड फुटल्लें हें छत्र भुंयेर बरोबर पडलां — हें कोणाचें? ^AI

सयवटा डाँडी भएको, दिव्य मालाले सुशोभित यो छाता, यसको डाँडी भाँचिएर राम्ररी भूमिमा खसेको छ — यो कसको हो? ^AI

వంద కడ్డీలతో కూడినది, దివ్యమాలలతో అలంకరించబడినది, కడ్డీ విరిగినది, భూమిపై బాగా పడవేయబడినది అయిన ఈ ఛత్రం ఎవరిది? ^AI

These donkeys with golden coverings on their backs, with faces like goblins, dreadful in form and huge of body — whose were they, slain in battle? ^AI

ಚಿನ್ನದ ಎದೆಹೊದಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಪಿಶಾಚಿಯ ಮುಖದಂತಹ ಮುಖಗಳುಳ್ಳ, ಭಯಂಕರ ರೂಪದ, ದೊಡ್ಡ ದೇಹದ ಈ ಕತ್ತೆಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟವು? ^AI

सोन्याचीं पाठींचीं आच्छादनां आसलेली, पिशाच्चांसारके तोंड आसलेली, भयानक रूपाचीं आनी व्हड कुडीचीं हीं गाढवां रणांत मारली गेलीं — हीं कोणाचीं? ^AI

सुनौलो ओढ्ने भएका, पिशाचजस्ता मुख भएका, भयङ्कर रूप र विशाल शरीर भएका यी गधाहरू रणमा मारिएका छन् — यी कसका थिए? ^AI

బంగారు రక్షణ కలిగినవి, పిశాచ ముఖములు కలవి, భయంకర రూపములు కలవి, పెద్ద శరీరములు కలవి అయిన ఈ గాడిదలు యుద్ధంలో ఎవరిచే చంపబడ్డాయి? ^AI

This radiant battle standard, blazing like a flaming fire, struck down and broken — whose is this war chariot? ^AI

ಹೊಳೆಯುವ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ಕಾಂತಿಯುಕ್ತವಾದ ಯುದ್ಧದ ಧ್ವಜವುಳ್ಳ, ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮುರಿದ ಈ ಯುದ್ಧದ ರಥವು ಯಾರದ್ದು? ^AI

जळपी उज्याक सारकें तेजस्वी, युद्धांतलें ध्वज आसलेलें, नाश पावन फुटललें हें युद्धाचें रथ — हें कोणाचें? ^AI

प्रज्वलित अग्निजस्तै देखिने, कान्तिमान् युद्धध्वजा, ठोकिएर भाँचिएको यो युद्धको रथ कसको हो? ^AI

ప్రకాశించే అగ్ని వలె ఉన్నది, కాంతివంతమైనది, యుద్ధ ధ్వజము కలది, విసిరివేయబడినది, విరిగినది అయిన ఈ యుద్ధ రథం ఎవరిది? ^AI

These arrows, as long as a chariot's axle and adorned with gold, of dreadful deeds — whose are they, shot and scattered here? ^AI

ರಥದ ಅಕ್ಷದಷ್ಟು ಅಗಲವುಳ್ಳ, ಚಿನ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಘೋರ ಕರ್ಮವುಳ್ಳ ಈ ಬಾಣಗಳು ಯಾರಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಚೆಲ್ಲಾಪಿಲ್ಲಿಯಾಗಿವೆ? ^AI

रथाच्या अक्षाइतलीं लांब, सोन्यान सजयल्लीं, घोर कर्मां करपी हीं बाण मारून चोमयल्यात — हीं कोणाचीं? ^AI

रथको अक्षजत्तिकै लामा, सुनले विभूषित, भयङ्कर कर्म गर्ने यी बाणहरू हानिएर यहाँ छरिएका छन् — यी कसका हुन्? ^AI

రథ చక్రం అంత పొడవు కలవి, బంగారుతో అలంకరించబడినవి, భయంకర కర్మలు చేయునవి అయిన ఈ బాణములు ఎవరిచే ప్రయోగించబడి చెల్లాచెదురుగా పడ్డాయి? ^AI

See, Lakshmana, these two quivers, filled with arrows, have been shattered. Whose charioteer is this, struck down, holding the goad and reins in his hands? ^AI

ಲಕ್ಷ್ಮಣನೇ, ಬಾಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ ಬತ್ತಳಿಕೆಗಳು ಒಡೆದುಹೋಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡು. ಚಾವಟಿ ಮತ್ತು ಕಡಿವಾಣವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಈ ಸಾರಥಿಯು ಯಾರದ್ದು, ಹತನಾಗಿದ್ದಾನೆ? ^AI

हे लक्ष्मणा, बाणांनी भरलेले हे दोन बाणांचे भाते फुटलेले पाहा. हातांत चाबूक आनी लगाम धरिल्लो हो कोणाचो सारथी मारिल्लो पडला? ^AI

हे लक्ष्मण, बाणहरूले भरिएका यी दुई बाणका भाँडाहरू चकनाचूर भएका देख । चाबुक र लगाम हातमा लिएको यो कसको सारथि मारिएको छ ? ^AI

ఓ లక్ష్మణా! బాణాలతో నిండిన బాణపు తూణీరాలు నాశనం చేయబడినవి చూడుము. ప్రతోదము (అంకుశము) పట్టుకున్న చేతితో ఉన్న ఈ సారథి ఎవనిది, చంపబడ్డాడు. ^AI

O tiger among men, whose are these two, gentle one, who lie slain in battle, bearers of chowries, wearing turbans and jewelled earrings? ^AI

ಪುರುಷವ್ಯಾಘ್ರನೇ, ಸೌಮ್ಯನೇ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತರಾಗಿ ಮಲಗಿರುವ, ಚಾಮರವನ್ನು ಹಿಡಿದ, ಶಿರೋವೇಷ್ಟನ ಮತ್ತು ಮಣಿಕುಂಡಲಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಈ ಇಬ್ಬರು ಯಾರದ್ದು? ^AI

हे पुरुषांमदीं वाघा, हे सौम्य, चामर घेवपी, उष्णीष आनी रत्नांचे कुंडल घाल्ले, युद्धांत मारिल्ले हे दोन कोणाचे शयन करतात? ^AI

हे पुरुषश्रेष्ठ, हे सौम्य, युद्धमा मारिएर पल्टिएका यी दुई चामर बोक्ने, शिरोवस्त्र र रत्नजडित कुण्डल धारण गर्ने कसका हुन् ? ^AI

ఓ పురుషవ్యాఘ్రా! యుద్ధంలో చంపబడి పడి ఉన్న ఈ ఇద్దరు ఎవరివి? ఓ సౌమ్యా! చామరములు పట్టుకునేవారు, తలపాగలు, మణికుండలములు ధరించినవారు. ^AI

This is the track of some man — clearly of some demon. See how my enmity has grown a hundredfold, and this is the end of my life. ^AI

ಈ ಪದವಿಯು ಯಾವುದೋ ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸನ ಪುರುಷನದ್ದು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ನನ್ನ ಈ ಜೀವಿತಾಂತಕವಾದ ವೈರವನ್ನು ನೂರರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೋಡು. ^AI

ही पदचिन्हां कोणा एका राक्षसाचीच हातवाडी उघड दिसता. म्हजो वैर शंभर पटींनी वाढला पाहा, आनी हें म्हज्या जिविताचो अंत जावन आसा. ^AI

यो कुनै राक्षसको पदचिह्न हो — स्पष्ट छ । हे लक्ष्मण, मेरो जीवनको अन्त गर्ने यो शत्रुभाव सय गुणा बढेको देख । ^AI

ఈ పాదచిహ్నము ఎవనో ఒక రాక్షసుని పురుషునిది స్పష్టముగా. నా ఈ జీవితాంతకమైన శతగుణ వైరమును చూడుము. ^AI

O gentle one, by demons of most terrible hearts, who take any form at will, that ascetic Sita has either been carried off, or slain, or devoured. ^AI

ಸೌಮ್ಯನೇ, ಅತ್ಯಂತ ಘೋರ ಹೃದಯದ, ಕಾಮರೂಪಿಗಳಾದ ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಆ ತಪಸ್ವಿನಿಯಾದ ಸೀತೆಯು ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಳು ಅಥವಾ ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟಳು. ^AI

हे सौम्य, अत्यंत भयानक हृदयाच्या, इच्छेनुसार रूप घेवपी राक्षसांनी ती तपस्विनी सीता व्हरून नेल्ली, वा मारून उडयल्ली, वा खावन उडयल्ली. ^AI

हे सौम्य, अत्यन्त भयानक हृदय भएका, इच्छानुसार रूप धारण गर्ने राक्षसहरूले त्यो तपस्विनी सीतालाई हरण गरेका छन्, वा मारेका छन्, वा खाएका छन् । ^AI

ఓ సౌమ్యా! మిక్కిలి ఘోరమైన హృదయము గల కామరూపులైన రాక్షసులచే ఆ తపస్విని అయిన సీత అపహరింపబడినది, లేదా చంపబడినది, లేదా భక్షింపబడినది. ^AI

Dharma does not protect Sita as she is being carried off in the great forest. For, O Lakshmana, if Vaidehi has been devoured, or even carried away — ^AI

ಲಕ್ಷ್ಮಣನೇ, ಮಹಾವನದಲ್ಲಿ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಸೀತೆಯನ್ನು ಧರ್ಮವು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ವೈದೇಹಿಯು ತಿನ್ನಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಅಥವಾ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಸಹ. ^AI

महारण्यांत व्हरून नेटाना सीतेक धर्म राखना. हे लक्ष्मणा, वैदेही खावन उडयल्ली वा व्हरून नेल्ली जाल्यार — ^AI

हे लक्ष्मण, महावनमा हरण गरिँदै गरेकी सीतालाई धर्मले रक्षा गर्दैन । किनकि वैदेही खाइएकी वा हरण गरिएकी भए पनि — ^AI

ఓ లక్ష్మణా! మహావనములో అపహరింపబడుతున్న సీతను ధర్మము రక్షించడము లేదు. వైదేహి భక్షింపబడినా, అపహరింపబడినా. ^AI

Who in this world, O gentle one, are able to do a kindness to me, my lords? — even to the doer of good to the worlds, the valiant one who knows compassion. ^AI

ಸೌಮ್ಯನೇ, ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವವನಿಗೂ, ಶೂರನಿಗೂ, ಕರುಣೆಯನ್ನು ಅರಿತವನಿಗೂ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಮರ್ಥರಾದ ಈಶ್ವರರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರಿದ್ದಾರೆ? ^AI

हे सौम्य, म्हजे स्वामी, लोकांक बरें करपी, शूर आनी दयाळू अशा म्हाका ह्या लोकांत कोण मोग करपाक समर्थ आसात? ^AI

हे सौम्य, संसारका कर्ता, शूरवीर र करुणा जान्ने मेरा प्रभुहरू पनि संसारमा मेरो प्रिय गर्न कसरी समर्थ हुन्छन् ? ^AI

ఓ సౌమ్యా! లోకములో నాకు ప్రియము చేయగల సమర్థులైన ప్రభువులు ఎవరు ఉన్నారు? లోకములను సృష్టించినవాడు, శూరుడు, కరుణను తెలిసినవాడు అయిన వానిని కూడా. ^AI

Out of ignorance all beings have slighted me, O Lakshmana — me, gentle, devoted to the welfare of the world, self-controlled, and knowing compassion. ^AI

ಲಕ್ಷ್ಮಣನೇ, ಅಜ್ಞಾನದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮೃದುವಾದ, ಲೋಕಹಿತದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ, ದಾಂತನಾದ, ಕರುಣೆಯನ್ನು ಅರಿತವನನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದವು. ^AI

हे लक्ष्मणा, अज्ञानाक लागून सगळ्या प्राण्यांनी म्हाका तुच्छ मानलो — म्हाका, जो मृदू, लोकहितांत तत्पर, संयमी आनी दयाळू आसा. ^AI

हे लक्ष्मण, अज्ञानले सबै प्राणीहरूले कोमल, लोकहितमा लागेको, संयमित र करुणा जान्ने मलाई अपमान गरेका छन् । ^AI

ఓ లక్ష్మణా! అజ్ఞానము వలన సర్వభూతములు మృదువుగాను, లోకహితములో నిమగ్నుడుగాను, ఇంద్రియనిగ్రహము గలవాడుగాను, కరుణను తెలిసినవాడుగాను ఉన్న నన్ను అవమానించుచున్నవి. ^AI

Surely the lords of the gods think me devoid of strength. For, having come to me, a virtue has turned into a fault — see, O Lakshmana. ^AI

ಲಕ್ಷ್ಮಣನೇ, ನನ್ನನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮೇಲೆ ಗುಣವೇ ದೋಷವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡು. ದೇವೇಂದ್ರರು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನನ್ನನ್ನು ನಿರ್ವೀರ್ಯನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ^AI

देवांचे स्वामी म्हाका निश्चितपणी निर्बळ मानतात. हे लक्ष्मणा पाहा, म्हाका मेळून एक गुण दोष जाला. ^AI

निश्चय नै त्रिदशेश्वरहरूले मलाई निर्बल ठान्छन् । हे लक्ष्मण देख, मलाई प्राप्त भएर त गुण पनि दोषमा परिणत भएको छ । ^AI

నిర్వీర్యుడు అని నిశ్చయముగా దేవేంద్రులు నన్ను భావించుచున్నారు. ఓ లక్ష్మణా! నన్ను పొందిన గుణము దోషముగా మారినది చూడుము. ^AI

Today itself, for the destruction of all the Rakshasas, having gathered up the moonlight of the moon, I shall rise like the great Sun. ^AI

ಇಂದೇ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ವಿನಾಶಕ್ಕಾಗಿ, ಚಂದ್ರನ ಬೆಳದಿಂಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿಯೇ, ಮಹಾ ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಉದಯಿಸಿದ್ದೇನೆ. ^AI

आयजूच सगळ्या राक्षसांच्या नाशाखातीर, चंद्राचो चांदणे-प्रकाश एकठांय करून, व्हड सूर्यासारको उदयाक येतां. ^AI

आजै, सम्पूर्ण राक्षसहरूको नाशको लागि, चन्द्रमाको ज्योत्स्नालाई पूर्ण रूपमा समेटेर, म ठूलो सूर्यझैं उदित हुनेछु ॥ ५७ ॥ ^AI

ఈ రోజే సమస్త ప్రాణులకు, రాక్షసుల నాశనానికి, చంద్రుని వెన్నెలను సంహరించి, గొప్ప సూర్యుడు ఉదయించినట్లు (నేను) ఉదయించాను. ^AI

Having gathered up all virtues, my splendor shines forth. Neither Yakshas, nor Gandharvas, nor Pishachas, nor Rakshasas— ^AI

ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳನ್ನೂ ಸಂಹರಿಸಿಯೇ ನನ್ನ ತೇಜಸ್ಸು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತದೆ. ಯಕ್ಷರೂ ಇಲ್ಲ, ಗಂಧರ್ವರೂ ಇಲ್ಲ, ಪಿಶಾಚರೂ ಇಲ್ಲ, ರಾಕ್ಷಸರೂ ಇಲ್ಲ. ^AI

म्हजे सगळे गुण एकठांय करून म्हजें तेज प्रकाशतां. ना यक्ष, ना गंधर्व, ना पिशाच, ना राक्षस— ^AI

मेरा सम्पूर्ण गुणहरूलाई समेटेर मेरो तेज प्रकाशित हुन्छ। न यक्षहरू, न गन्धर्वहरू, न पिशाचहरू, न राक्षसहरू ॥ ५८ ॥ ^AI

నా సమస్త గుణాలను సంహరించి, నా తేజస్సు ప్రకాశిస్తుంది. యక్షులుగానీ, గంధర్వులుగానీ, పిశాచాలుగానీ, రాక్షసులుగానీ (నిలువలేరు). ^AI

—nor Kinnaras, nor men, O Lakshmana, shall attain happiness. See, O Lakshmana, the sky filled with my arrows and shafts. ^AI

ಕಿನ್ನರರಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯರಾಗಲಿ ಸುಖವನ್ನು ಹೊಂದಲಾರರು, ಲಕ್ಷ್ಮಣ. ನನ್ನ ಅಸ್ತ್ರಬಾಣಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಆಕಾಶವನ್ನು ನೋಡು, ಲಕ್ಷ್ಮಣ. ^AI

—ना किन्नर, ना मनुष्य, हे लक्ष्मणा, सुख मेळोवंचे न्हय. म्हज्या बाणांनी आनी अस्त्रांनी भरिल्लो आकाश पळय, हे लक्ष्मणा. ^AI

हे लक्ष्मण, न किन्नरहरूले न मनुष्यहरूले सुख प्राप्त गर्नेछन्। हे लक्ष्मण, मेरा अस्त्र र बाणहरूले भरिएको आकाशलाई हेर ॥ ५९ ॥ ^AI

లక్ష్మణా, కిన్నరులుగానీ, మనుష్యులుగానీ సుఖాన్ని పొందలేరు. లక్ష్మణా, నా అస్త్రబాణాలతో నిండిన ఆకాశాన్ని చూడు. ^AI

Today I shall make the paths of those who move through the three worlds free of their flight, with the host of planets held fast and the moon obstructed. ^AI

ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವವರಿಗೆ ಇಂದು ನಾನು ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುವೆನು. ಗ್ರಹಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ನಿರೋಧಿಸಿ, ಚಂದ್ರನನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ. ^AI

आयज तीनूय लोकांत भोंवपी जीवांचो मार्ग निर्वेग करतलों, ग्रहांचो समूह बंद करून आनी चंद्र आडायून. ^AI

आज म त्रैलोक्यमा विचरण गर्नेहरूको मार्गलाई उडानरहित बनाउनेछु, ग्रहहरूको समूहलाई रोकेर र चन्द्रमालाई ढाकेर ॥ ६० ॥ ^AI

ఈ రోజే ముల్లోకాలలో సంచరించే వాటికి సంచారం లేకుండా చేస్తాను. గ్రహసమూహాన్ని నిరోధించి, చంద్రుడిని కప్పివేస్తాను. ^AI

With fire, wind and the sun's light destroyed and covered over, with mountain peaks crushed and water-reservoirs drying up— ^AI

ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯರ ಕಾಂತಿಯನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟದ್ದು. ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳು ಪುಡಿಪುಡಿಯಾಗಿ, ಜಲಾಶಯಗಳು ಬತ್ತಿಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುವೆನು. ^AI

अग्नी, वारो आनी सूर्य हांचो प्रकाश नश्ट जावन आनी झांपून गेल्लो, पर्वतांचीं तकलीं चिरडून आनी जलाशय सुकत गेल्ले— ^AI

अग्नि, वायु र सूर्यको प्रकाश नष्ट भई ढाकिएको, पर्वतका शिखरहरू चूर्ण भएको र जलाशयहरू सुक्दै गएको ॥ ६१ ॥ ^AI

అగ్ని, వాయువు, సూర్యుడు నశించి, వారి కాంతితో కప్పబడినదిగా, పర్వతశిఖరాలు నలిగిపోయి, జలాశయాలు ఎండిపోయినదిగా చేస్తాను. ^AI

With trees, creepers and shrubs laid waste and the oceans destroyed, I shall make the three worlds joined with the work of Time. ^AI

ವೃಕ್ಷ, ಲತೆ ಮತ್ತು ಪೊದೆಗಳು ನಾಶವಾಗಿ, ಸಾಗರಗಳು ನಾಶವಾಗಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಕಾಲಕರ್ಮದಿಂದ ಕೂಡಿದಂತೆ ಮಾಡುವೆನು. ^AI

वृक्ष, वेलीं आनी झुडपां नश्ट जावन आनी सागर नाश पावून, तीनूय लोक काळाच्या कर्मान जोडून करतलों. ^AI

वृक्ष, लता र झाडीहरू ध्वस्त भएको र समुद्रहरू नष्ट भएको, म त्रैलोक्यलाई कालको कर्मसँग संयुक्त गराउनेछु ॥ ६२ ॥ ^AI

వృక్షాలు, లతలు, పొదలు నశించి, సముద్రాలు నాశనమైన ముల్లోకాలను కాలకర్మంతో కూడినదిగా చేస్తాను. ^AI

Those lords of mine will not give up that Sita who is well and safe. In this very moment, O son of Sumitra, they shall behold my valor. ^AI

ಆ ಕುಶಲಿಯಾದ ಸೀತೆಯನ್ನು ನನಗೆ ಒಪ್ಪಿಸದಿದ್ದರೆ, ಸೌಮಿತ್ರೇಯ, ಈ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡುವರು. ^AI

म्हजे ईश्वर तिका कुशल आनी सुखी सीतेक दिवचे नात. ह्या मुहूर्तांतूच, हे सुमित्रा-पुत्रा, ते म्हजो पराक्रम पळयतले. ^AI

मेरा स्वामीहरूले कुशल र सुरक्षित त्यो सीतालाई दिनेछैनन्। हे सुमित्रानन्दन, यसै क्षणमा तिनीहरूले मेरो पराक्रम देख्नेछन् ॥ ६३ ॥ ^AI

సౌమిత్రీ, నా ప్రభువులు క్షేమంగా ఉన్న ఆ సీతను ఇవ్వరు. ఈ ముహూర్తంలో నా పరాక్రమాన్ని చూస్తారు. ^AI

O Lakshmana, all beings shall not fly up into the sky, which is filled without gap by masses of arrows released from the string of my bow. ^AI

ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಹಾರಲಾರವು, ಲಕ್ಷ್ಮಣ. ನನ್ನ ಬಿಲ್ಲಿನ ಹೆದೆಯಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ ಬಾಣಗಳ ಸಮೂಹಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ. ^AI

हे लक्ष्मणा, सगळीं प्राणी आकाशांत उडून वचूंक शकनात, कारण म्हज्या धनुष्याच्या दोऱ्यांतल्यान सुटिल्ल्या बाणांच्या समूहांनी आकाश निरंतर भरलां. ^AI

हे लक्ष्मण, सम्पूर्ण प्राणीहरू आकाशमा उड्न सक्नेछैनन्, किनकि मेरो धनुषको गुणबाट छुटेका बाणहरूका समूहले आकाशलाई निरन्तर भरिएको छ ॥ ६४ ॥ ^AI

లక్ష్మణా, నా ధనుస్సు నుండి విడువబడిన బాణసమూహాలతో నిరంతరం కప్పబడి, సమస్త ప్రాణులు ఆకాశంలో ఎగరలేవు. ^AI

O Lakshmana, behold today this world, struck by my arrows, its deer and birds scattered and reeling, thrown into confusion and bereft of all bounds. ^AI

ಲಕ್ಷ್ಮಣನೇ, ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿ, ಚದುರಿಹೋದ ಹೆದರಿದ ಮೃಗ-ಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿ, ಮರ್ಯಾದೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಈಗ ನೋಡು. ^AI

हे लक्ष्मणा, आयज म्हज्या बाणांनीं आघात केल्ल्या, भ्रांत जाल्ल्या मृग आनी पक्ष्यांनीं विखरिल्ल्या, गोंधळिल्ल्या आनी मर्यादा सोडिल्ल्या ह्या जगाक पळय. ^AI

हे लक्ष्मण, आज मेरा बाणहरूले पीडित भएको, मृग र पक्षीहरू छिन्नभिन्न भई भ्रममा परेको, अत्यन्त आकुल र मर्यादारहित भएको यस संसारलाई हेर। ^AI

ఓ లక్ష్మణా! నా బాణములచే బాధింపబడి, భ్రమించి పరుగులిడు మృగ పక్షులతో నశించినదియు, మర్యాదలు దాటి గందరగోళమైనదియు అయిన ఈ ప్రపంచమును ఇపుడు చూడుము. ^AI

For the sake of Maithili, with arrows drawn to the ear and hard to withstand, I shall make this world of the living free of ghosts and demons. ^AI

ಕಿವಿಯವರೆಗೆ ಎಳೆದು ಬಿಡುವ, ಎದುರಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಬಾಣಗಳಿಂದ, ಸೀತೆಯ ಸಲುವಾಗಿ, ಪಿಶಾಚ-ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜೀವಲೋಕವನ್ನು ನಾನು ನಾಶಮಾಡುವೆನು. ^AI

मैथिलीच्या खातीर, कानामेरेन ओडिल्ल्या आनी प्रतिकार करपाक कठीण अशा बाणांनीं, ह्या जिवंत जगाक पिशाच आनी राक्षस विरयत करून उडयतलों. ^AI

सीताको कारणले, कानसम्म तानिएका र सहन गर्न कठिन बाणहरूद्वारा म जीवलोकलाई पिशाच र राक्षसविहीन गरिदिनेछु। ^AI

చెవుల వరకు లాగి నిండుగా విడిచిన, ఎవరికీ అడ్డుకోలేని బాణములతో, సీత కారణముగా, ఈ లోకమును పిశాచ రాక్షసులతో సహా నాశనము చేసెదను. ^AI

Today the gods shall see the might of my arrows loosed in anger, released and traveling very far. ^AI

ನನ್ನ ಕೋಪದಿಂದ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟ, ಬಹಳ ದೂರ ಹೋಗುವ ನನ್ನ ಬಾಣಗಳ ಬಲವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಈಗ ನೋಡುವರು. ^AI

आयज देव म्हज्या रागान सोडिल्ल्या, मुक्त जाल्ल्या आनी खूब पयस वचपी बाणांची शक्त पळयतले. ^AI

आज देवताहरूले मेरो क्रोधले प्रेरित, धेरै टाढासम्म जाने र छोडिएका मेरा बाणहरूको बल देख्नेछन्। ^AI

నా కోపముచే ప్రయోగింపబడిన, విడువబడిన, మిక్కిలి దూరము పోయే నా బాణముల బలమును ఇపుడు దేవతలు చూచెదరు గాక. ^AI

Neither gods, nor demons, nor ghosts, nor ogres shall remain when the three worlds are destroyed by my wrath. ^AI

ನನ್ನ ಕೋಪದಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳು ನಾಶವಾದಾಗ, ದೇವತೆಗಳಾಗಲಿ, ದೈತ್ಯರಾಗಲಿ, ಪಿಶಾಚರಾಗಲಿ, ರಾಕ್ಷಸರಾಗಲಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ^AI

म्हज्या रागान तिनूय लोक नश्ट जातकच, देव, दैत्य, पिशाच वा राक्षस हांणीपैकी कोणूच उरचो ना. ^AI

मेरो क्रोधले तीनै लोक नष्ट भएपछि न देवता, न दैत्य, न पिशाच र न राक्षसहरू नै रहनेछन्। ^AI

నా కోపముచే ముల్లోకములు నాశనము చేయబడినపుడు, దేవతలు గానీ, దైత్యులు గానీ, పిశాచములు గానీ, రాక్షసులు గానీ ఉండరు. ^AI

The worlds of the gods, demons and yakshas, and those of the ogres too, shall no longer exist in their many forms, cut to pieces by my floods of arrows. ^AI

ದೇವ-ದಾನವ-ಯಕ್ಷರ ಲೋಕಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ರಾಕ್ಷಸರ ಲೋಕಗಳು, ನನ್ನ ಬಾಣಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗುವವು. ^AI

देव, दानव आनी यक्ष हांचे लोक, तशेंच राक्षसांचेय लोक, म्हज्या बाणांच्या वेगान तुकडे-तुकडे जावन आनीक खूब रूपांनी उरचे नात. ^AI

देवता, दानव र यक्षहरूका तथा राक्षसहरूका पनि जुन लोकहरू छन्, ती मेरा बाणहरूको समूहले टुक्राटुक्रा भई धेरै प्रकारले रहनेछैनन्। ^AI

దేవ, దానవ, యక్షుల లోకములును, రాక్షసుల లోకములును కూడా నా బాణ సమూహములచే అనేక ముక్కలుగా చేయబడి ఉండవు (నశించిపోవును). ^AI

Today with my arrows I shall make these worlds lawless; O son of Sumitra, whether she be stolen or dead, my lords will not give her back. ^AI

ಸೌಮಿತ್ರಿಯೇ, ಮರ್ಯಾದೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿದ ಈ ಲೋಕಗಳನ್ನು ನಾನು ಈಗ ನನ್ನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮಾಡುವೆನು. ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ಮೃತಳಾದ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನನ್ನ ಈಶ್ವರರು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ^AI

हे सुमित्रा-पुत्रा, आयज म्हज्या बाणांनीं हे मर्यादा सोडिल्ले लोक करतलों; ती चोरून नेल्ली आसूं वा मेल्ली आसूं, म्हजे स्वामी ती परत दिनात. ^AI

हे सुमित्रानन्दन, आज म आफ्ना बाणहरूले यी मर्यादारहित लोकहरूलाई मर्यादारहित गरिदिनेछु; मेरा स्वामीहरूले उनलाई हरण गरिएकी वा मृत भएकी भनी फर्काइदिनेछैनन्। ^AI

ఓ సౌమిత్రీ! ఈ మర్యాదలు లేని లోకములను ఇపుడు నా బాణములతో చేసెదను. నా ప్రభువులు అపహరింపబడినదానిని గానీ, చనిపోయినదానిని గానీ ఇచ్చివేయరు. ^AI

If they do not give back my beloved Vaidehi, who is of such form, then I shall destroy the whole world, the three worlds together with all that moves and is still. ^AI

ಆ ರೂಪವುಳ್ಳ ನನ್ನ ಪ್ರಿಯಳಾದ ವೈದೇಹಿಯನ್ನು ಅವರು ಕೊಡದಿದ್ದರೆ, ಚರಾಚರ ಸಹಿತವಾದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತನ್ನೂ ನಾನು ನಾಶಮಾಡುವೆನು. ^AI

अशी रूपाची म्हजी प्रिय वैदेही ते परत दिनासत जाल्यार, हें सगळें जग, चर आनी अचर सकयलें तिनूय लोक नश्ट करतलों. ^AI

यदि उनीहरूले यस्तो रूप भएकी मेरी प्रिय सीतालाई फर्काइदिएनन् भने म चराचरसहित सम्पूर्ण जगत्, तीनै लोक नष्ट गरिदिनेछु। ^AI

అటువంటి రూపము కలిగిన నా ప్రియురాలైన వైదేహిని ఒకవేళ ఇచ్చివేయకపోతే, చరాచర సహితమైన త్రైలోక్యమును, సమస్త జగత్తును నాశనము చేసెదను. ^AI

Having said this, with eyes reddened by anger, Rama pressed his bow and took up a blazing, dreadful arrow resembling a venomous serpent. ^AI

ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಳ್ಳ ರಾಮನು ಬಿಲ್ಲನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಡಿದು, ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ, ಭಯಂಕರವಾದ, ವಿಷಸರ್ಪದಂತಿರುವ ಬಾಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ^AI

अशें उलोवन, रागान दोळे तांबडे जाल्ल्या रामान धनुष्य दाबून, जळपी आनी विखारी सर्पासारको भयानक बाण हातांत घेतलो. ^AI

यसरी भनेपछि क्रोधले आँखा तामा रङका भएका रामले धनु दबाएर विषालु सर्पसदृश प्रज्वलित र भयानक बाण लिए। ^AI

ఇన్ని మాటలు పలికి, కోపముచే కళ్ళు ఎర్రబడిన రాముడు, విల్లును గట్టిగా నొక్కి, మిక్కిలి ప్రకాశించే, భయంకరమైన, విషసర్పమును పోలిన బాణమును తీసుకొనెను. ^AI

Having fixed the arrow on his bow, the glorious Rama, conqueror of enemy cities, angry like the fire at the end of an age, spoke this word. ^AI

ಶ್ರೀಮಂತನೂ, ಶತ್ರುಪುರಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವವನೂ ಆದ ರಾಮನು ಬಿಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಾಣವನ್ನು ಹೂಡಿ, ಪ್ರಳಯಕಾಲದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಕೋಪಗೊಂಡು ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ^AI

त्या श्रीमान, परपुरंजय रामान धनुसाक बाण जोडून, युगांताच्या अग्नीसारखो क्रोधीत जावन, हें वचन उलयलें. ^AI

श्रीमान्, शत्रुनगरका विजेता रामले धनुषमा बाण जोडेर, युगान्तको अग्निजस्तै क्रुद्ध भई यो वचन बोले। ^AI

శ్రీమంతుడు, శత్రుపురాలను జయించేవాడు అయిన రాముడు ధనుస్సునందు బాణాన్ని సంధించి, ప్రళయాగ్ని వలె క్రుద్ధుడై ఈ మాటలు పలికాడు. ^AI

O Lakshmana, just as old age, just as death, just as Time, just as Fate are never turned back among all beings, ^AI

ಎಲೈ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೇ, ಮುಪ್ಪು, ಮೃತ್ಯು, ಕಾಲ, ಮತ್ತು ವಿಧಿ ಇವು ಎಲ್ಲ ಜೀವರಲ್ಲಿಯೂ ನಿತ್ಯವೂ ತಡೆಯಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ^AI

हे लक्ष्मणा, जसो व्हडपण, जसो मरण, जसो काळ, जसो विधी हे सगळ्या प्राण्यांमदीं नित्य निवारण जावंक ना (म्हळ्यार ते कोणाकूच आडावंक जायना), तसोच, ^AI

हे लक्ष्मण, जसरी वृद्धावस्था, जसरी मृत्यु, जसरी काल र जसरी विधि सम्पूर्ण प्राणीहरूमा कहिल्यै रोकिँदैनन्, ^AI

ఓ లక్ష్మణా! జర (ముసలితనం), మృత్యువు, కాలం, విధి (దైవనిర్ణయం) ఎలా సర్వప్రాణులలో నిత్యం నివారించలేనివి అవుతాయో, ^AI

so I, filled with anger, cannot be restrained in any way. If today they do not give back to me the fair-toothed, blameless Sita, the princess of Mithila, as before, then I will overturn this world together with its gods, gandharvas, men and serpents, along with its mountains. ^AI

ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ಕೋಪದಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿ ಎಂದಿಗೂ ತಡೆಯಲ್ಪಡುವವನಲ್ಲ. ಈ ದಿನ ಚಾರುದಂತಿಯೂ, ನಿಂದಿತಳಲ್ಲದವಳೂ ಆದ ಆ ಮೈಥಿಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸದಿದ್ದರೆ, ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಮನುಷ್ಯರು, ನಾಗರು ಸಹಿತವಾದ, ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ನಾನು ತಿರುಗಿಸಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ. ^AI

तसोच हांव क्रोधान भरिल्लो आसून सर्वथायेन निवारूंक जावंक ना. जर आयज ते म्हाका पयलींसारकी सुंदर दांतांची, निंदारहित सीता, मैथिली परत दिवनात जाल्यार, हांव देव, गंधर्व, मनुष्य आनी नाग हांचे वांगडा, पर्वतांसयत अख्खो संवसार उलथून उडयतलों. ^AI

त्यसैगरी म क्रोधले युक्त भएको हुँदा कुनै प्रकारले रोकिन सक्दिनँ। यदि आज यिनीहरूले पहिलेझैँ सुन्दर दाँत भएकी, निन्दारहित मिथिलाकी राजकुमारी सीतालाई मलाई दिएनन् भने, म देवता, गन्धर्व, मनुष्य र नागहरूसहित, पर्वतहरूसहित यस सम्पूर्ण जगत्लाई उल्टाइदिनेछु। ^AI

అలాగే నేను క్రోధంతో కూడినవాడనై ఏ విధంగానూ నివారించబడలేను. ఈ రోజు నా ప్రియురాలు, నిందలేని మైథిలి అయిన సీతను వారు (రాక్షసులు) అప్పగించకపోతే, దేవతలు, గంధర్వులు, మనుష్యులు, నాగులు కలిగిన ఈ జగత్తును, పర్వతాలతో సహా, నేను తిప్పికొట్టివేస్తాను. ^AI