Valmiki Ramayana Aranya Kanda Sarga 35 — Kannada Script

⚠️ AI-generated translation — the Telugu meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Telugu

వాల్మీకి రామాయణం అరణ్యకాండ 35వ సర్గలో, శూర్పణఖ మాటలు విని రావణుడు మంత్రుల అనుమతితో బయలుదేరి, రథాన్ని సిద్ధం చేయించి దానిపై వెళ్ళాడు. ప్రయాణంలో అతను సముద్రతీర ప్రాంతాన్ని, ఆశ్రమాలను, అప్సరసలు, గంధర్వులు, ఋషులతో కూడిన ప్రదేశాలను, చందనాది సుగంధ వనాలను, శంఖ-ప్రవాల-బంగారు-వెండి సమూహాలను చూశాడు. అక్కడ గరుడుడు ఏనుగు, తాబేలుతో సహా శాఖను విరిచి మహర్షులను రక్షించి అమృతాన్ని తెచ్చిన సుభద్ర అనే మర్రిచెట్టును అతను చూశాడు. సముద్రుని ఆవలి తీరంలోని ఆశ్రమంలో మారీచుడు అనే రాక్షసుడిని కలిసి, అతని పూజను అందుకొని, లంక క్షేమం గురించి మారీచుని ప్రశ్నకు రావణుడు సమాధానం చెప్పాడు.

AI-generated · not yet verified

The Telugu meaning of each verse is shown below the verse.

⚠️ AI-generated translation — the Gujarati meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Gujarati

આ સર્ગમાં રાવણ પોતાના મંત્રીઓને વિદાય આપીને સુવર્ણમય રથ પર બેસીને સમુદ્રપતિ તરફ ઉપડે છે. માર્ગમાં તે પર્વત, સમુદ્રકિનારો, આશ્રમસ્થાનો, ઋષિ-ગંધર્વ-અપ્સરાઓથી શોભતાં સ્થાનો અને ચંદન-અગરુ વનો જુએ છે. ત્યાં તે ઋષિઓથી ઘેરાયેલા 'સુભદ્ર' નામના ન્યગ્રોધ વૃક્ષને જુએ છે, જેની શાખા પરથી ગરુડે હાથી અને કાચબાને લઈને શાખા તોડી નિષાદ દેશને નષ્ટ કર્યો હતો. સમુદ્ર પાર કરીને તે એકાંત વનમાં મારીચ નામના રાક્ષસનો આશ્રમ જુએ છે, જે મૃગચર્મ, જટા અને વલ્કલ ધારણ કરેલો હતો. મારીચે રાવણનું વિધિપૂર્વક પૂજન કરીને લંકાના સુખશાંતિ વિશે અને તેના આવવાના કારણ વિશે પૂછ્યું.

AI-generated · not yet verified

The Gujarati meaning of each verse is shown below the verse.

Meaning —

ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ರಾಮಾಯಣೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡಮ್ ।

ಅಥ ಪಞ್ಚತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ।

Shloka 1

ತತಶ್ಶೂರ್ಪಣಖಾವಾಕ್ಯಂ ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ರೋಮಹರ್ಷಣಮ್ ।
ಸಚಿವಾನಭ್ಯನುಜ್ಞಾಯ ಕಾರ್ಯಂ ಬುದ್ಧ್ವಾ ಜಗಾಮ ಹ ॥ 1 ॥

tataśśūrpaṇakhāvākyaṃ tacchrutvā romaharṣaṇam |
sacivānabhyanujñāya kāryaṃ buddhvā jagāma ha || 1 ||

પછી રોમહર્ષક એવા શૂર્પણખાના એ વચનને સાંભળીને, મંત્રીઓને વિદાય આપી, કાર્ય સમજીને તે ચાલ્યો ગયો. ^AI

అప్పుడు శూర్పణఖ మాటలను, రోమాలు నిక్కబొడుచుకునేలా చేసే ఆ మాటలను విని, మంత్రులను అనుమతించి, కార్యాన్ని గ్రహించి, అతను బయలుదేరాడు. ^AI

Shloka 2

ತತ್ಕಾರ್ಯಮನುಗಮ್ಯಾಥ ಯಥಾವದುಪಲಭ್ಯ ಚ ।
ದೋಷಾಣಾಂ ಚ ಗುಣಾನಾಂ ಚ ಸಮ್ಪ್ರಧಾರ್ಯ ಬಲಾಬಲಮ್ ॥ 2 ॥

tatkāryamanugamyātha yathāvadupalabhya ca |
doṣāṇāṃ ca guṇānāṃ ca sampradhārya balābalam || 2 ||

પછી તે કાર્યને અનુસરીને, યથાયોગ્ય રીતે જાણીને, દોષો અને ગુણોનું બળાબળ વિચારીને. ^AI

ఆ కార్యాన్ని అనుసరించి, తగినట్లుగా తెలుసుకొని, దోషాలను గుణాలను, బలాబలాలను బాగా విచారించి. ^AI

ಇತಿ ಕರ್ತವ್ಯಮಿತ್ಯೇವ ಕೃತ್ವಾ ನಿಶ್ಚಯಮಾತ್ಮನಃ ।
ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿಸ್ತತೋ ರಮ್ಯಾಂ ಯಾನಶಾಲಾಂ ಜಗಾಮ ಹ ॥ 3 ॥

Shloka 4

ಯಾನಶಾಲಾಂ ತತೋ ಗತ್ವಾ ಪ್ರಚ್ಛನ್ನೋ ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪಃ ।
ಸೂತಂ ಸಞ್ಚೋದಯಾಮಾಸ ರಥಸ್ಸಂಯೋಜ್ಯತಾಮಿತಿ ॥ 4 ॥

yānaśālāṃ tato gatvā pracchanno rākṣasādhipaḥ |
sūtaṃ sañcodayāmāsa rathassaṃyojyatāmiti || 4 ||

પછી રાક્ષસાધિપતિ ગુપ્ત રીતે યાનશાળામાં ગયો અને સૂતને આજ્ઞા આપી કે રથ જોડવામાં આવે. ^AI

తరువాత రాక్షసాధిపతి యానశాలకు వెళ్ళి, కనబడకుండా దాగి, సూతుడిని 'రథాన్ని సిద్ధం చేయండి' అని ఆజ్ఞాపించాడు. ^AI

Shloka 5

ಏವಮುಕ್ತಃ ಕ್ಷೇಣೇನೈವ ಸಾರಥಿರ್ಲಘುವಿಕ್ರಮಃ ।
ರಥಂ ಸಂಯೋಜಯಾಮಾಸ ತಸ್ಯಾಭಿಮತಮುತ್ತಮಮ್ ॥ 5 ॥

evamuktaḥ kṣeṇenaiva sārathirlaghuvikramaḥ |
rathaṃ saṃyojayāmāsa tasyābhimatamuttamam || 5 ||

એમ કહેવાતાં જ તરત જ લઘુવિક્રમ એવા સારથિએ તેના મનગમતો ઉત્તમ રથ જોડ્યો. ^AI

ఇలా చెప్పబడిన వెంటనే, చురుకైన విక్రమం కలిగిన ఆ సారథి, అతని అభిమతమైన ఉత్తమమైన రథాన్ని సిద్ధం చేశాడు. ^AI

Shloka 6

ಕಾಞ್ಚನಂ ರಥಮಾಸ್ಥಾಯ ಕಾಮಗಂ ರತ್ನಭೂಷಿತಮ್ ।
ಪಿಶಾಚವದನೈರ್ಯುಕ್ತಂ ಖರೈಃ ಕಾಞ್ಚನಭೂಷಣೈಃ ॥ 6 ॥

kāñcanaṃ rathamāsthāya kāmagaṃ ratnabhūṣitam |
piśācavadanairyuktaṃ kharaiḥ kāñcanabhūṣaṇaiḥ || 6 ||

કામગ એવા, રત્નોથી ભૂષિત, પિશાચવદન ધરાવતા અને સુવર્ણભૂષણથી શોભતા ખરો જોડેલા સુવર્ણમય રથ પર બેસીને. ^AI

బంగారు రథాన్ని ఎక్కి, కోరిన చోటికి పోగల, రత్నాలతో అలంకరించబడిన, పిశాచ ముఖాలు కలిగిన, బంగారు ఆభరణాలు ధరించిన గుర్రాలతో కూడిన రథాన్ని. ^AI

Shloka 7

ಮೇಘಪ್ರತಿಮನಾದೇನ ಸ ತೇನ ಧನದಾನುಜಃ ।
ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಶ್ಶ್ರೀಮಾನ್ಯಯೌ ನದನದೀಪತಿಮ್ ॥ 7 ॥

meghapratimanādena sa tena dhanadānujaḥ |
rākṣasādhipatiśśrīmānyayau nadanadīpatim || 7 ||

મેઘ સમાન ગર્જના ધરાવતા તે ધનદાનુજ, શ્રીમાન્ રાક્ષસાધિપતિ ગર્જના કરતો સમુદ્રપતિ તરફ ગયો. ^AI

మేఘాన్ని పోలిన నాదం కలిగిన ఆ రథంతో, ధనదుడి తమ్ముడు, శ్రీమంతుడు, రాక్షసాధిపతి, గర్జిస్తూ సముద్రుడి (నదుల ప్రభువు) వైపు వెళ్ళాడు. ^AI

Shloka 8

ಸ ಶ್ವೇತವಾಲವ್ಯಜನಃ ಶ್ವೇತಚ್ಛತ್ರೋ ದಶಾನನಃ ।
ಸ್ನಿಗ್ಧವೈದೂರ್ಯಸಙ್ಕಾಶ ಸ್ತಪ್ತಕಾಞ್ಚನಕುಣ್ಡಲಃ ॥ 8 ॥

sa śvetavālavyajanaḥ śvetacchatro daśānanaḥ |
snigdhavaidūryasaṅkāśa staptakāñcanakuṇḍalaḥ || 8 ||

દશાનન એવો તે શ્વેત વાળવાળા ચામર અને શ્વેત છત્ર ધરાવતો, ચીકણા વૈદૂર્ય જેવા અને તપાવેલા સુવર્ણના કુંડળ ધરાવતો. ^AI

తెల్లని గుర్రపు వాల వింజామరలు కలిగిన, తెల్లని గొడుగు కలిగిన, పది ముఖాలు కలిగిన, మెరిసే వైడూర్యాన్ని పోలిన, కరిగించిన బంగారు కుండలాలు ధరించిన దశాననుడు. ^AI

Shloka 9

ವಿಂಶದ್ಭುಜೋ ದಶಗ್ರೀವೋ ದರ್ಶನೀಯಪರಿಚ್ಛದಃ ।
ತ್ರಿದಶಾರಿರ್ಮುನೀನ್ದ್ರಘ್ನೋ ದಶಶೀರ್ಷ ಇವಾದ್ರಿರಾಟ್ ॥ 9 ॥

viṃśadbhujo daśagrīvo darśanīyaparicchadaḥ |
tridaśārirmunīndraghno daśaśīrṣa ivādrirāṭ || 9 ||

વીસ ભુજાવાળો, દશગ્રીવ, દર્શનીય પરિચ્છદવાળો, દેવોનો શત્રુ, મુનીશ્રેષ્ઠનો ઘાતક, દશ શિખરવાળા પર્વતરાજ જેવો. ^AI

ఇరవై భుజాలు కలిగిన, పది మెడలు కలిగిన, చూడదగిన పరివారం కలిగిన, దేవతల శత్రువు, మునీంద్రులను సంహరించేవాడు, పది శిఖరాలు కలిగిన పర్వతరాజు వంటి వాడు. ^AI

Shloka 10

ಕಾಮಗಂ ರಥಮಾಸ್ಥಾಯ ಶುಶುಭೇ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರಃ ।
ವಿದ್ಯುನ್ಮಣ್ಡಲವಾನ್ಮೇಘಸ್ಸಬಲಾಕ ಇವಾಮ್ಬರೇ ॥ 10 ॥

kāmagaṃ rathamāsthāya śuśubhe rākṣaseśvaraḥ |
vidyunmaṇḍalavānmeghassabalāka ivāmbare || 10 ||

કામગ રથ પર બેસીને રાક્ષસેશ્વર શોભવા લાગ્યો, જેમ આકાશમાં વીજળીના મંડળવાળો, બગલાં સહિતનો મેઘ શોભે છે. ^AI

కోరినట్లుగా పోగల రథాన్ని ఎక్కి, రాక్షసేశ్వరుడు మెరుపుల మండలంతో కూడిన మేఘం ఆకాశంలో బలాకలతో ప్రకాశించినట్లు ప్రకాశించాడు. ^AI

Shloka 11

ಸ ಶೈಲಂ ಸಾಗರಾನೂಪಂ ವೀರ್ಯವಾನವಲೋಕಯನ್ ।
ನಾನಾಪುಷ್ಪಫಲೈರ್ವೃಕ್ಷೈರನುಕೀರ್ಣಂ ಸಹಸ್ರಶಃ ॥ 11 ॥

sa śailaṃ sāgarānūpaṃ vīryavānavalokayan |
nānāpuṣpaphalairvṛkṣairanukīrṇaṃ sahasraśaḥ || 11 ||

વીર્યવાન એ રાક્ષસે હજારોની સંખ્યામાં નાનાં-નાનાં ફૂલો અને ફળોથી ભરેલા વૃક્ષોથી વ્યાપ્ત, પર્વત, સમુદ્ર અને સમુદ્રકિનારાના પ્રદેશને જોયો. ^AI

పరాక్రమవంతుడైన అతడు వేలకొలది వివిధ పుష్పఫలాలతో నిండిన వృక్షాలతో కూడిన పర్వతాన్ని, సముద్రతీర ప్రాంతాన్ని చూస్తూ వెళ్ళాడు. ^AI

Shloka 12

ಶೀತಮಙ್ಗಲತೋಯಾಭಿಃ ಪದ್ಮಿನೀಭಿಸ್ಸಮನ್ತತಃ ।
ವಿಶಾಲೈರಾಶ್ರಮಪದೈರ್ವೇದಿಮದ್ಭಿಸ್ಸಮಾವೃತಮ್ ॥ 12 ॥

śītamaṅgalatoyābhiḥ padminībhissamantataḥ |
viśālairāśramapadairvedimadbhissamāvṛtam || 12 ||

ઠંડા અને મંગળ જળવાળી કમળવાળી વાવીઓથી ચારે બાજુ ઘેરાયેલું, અને વેદી સહિતના વિશાળ આશ્રમસ્થાનોથી આવરેલું તેને જોયું. ^AI

చల్లని, మంగళకరమైన నీటితో కూడిన పద్మినులతో (తామరకొలనులతో) అన్నివైపులా, యజ్ఞవేదికలతో కూడిన విశాలమైన ఆశ్రమస్థలాలతో నిండిన దానిని (ఆ ప్రాంతాన్ని) చూశాడు. ^AI

Shloka 13

ಕದಲ್ಯಾಢಕಿಸಮ್ಬಾಧಂ ನಾರಿಕೇಲೋಪಶೋಭಿತಮ್ ।
ಸಾಲೈಸ್ತಾಲೈಸ್ತಮಾಲೈಶ್ಚ ಪುಷ್ಪಿತೈಸ್ತರುಭಿರ್ವೃತಮ್ ॥ 13 ॥

kadalyāḍhakisambādhaṃ nārikelopaśobhitam |
sālaistālaistamālaiśca puṣpitaistarubhirvṛtam || 13 ||

કેળાં અને આઢકી વૃક્ષોથી ગીચ, નાળિયેરથી શોભતું, અને સાલ, તાલ તથા તમાલ વૃક્ષો તથા પુષ્પિત વૃક્ષોથી ઘેરાયેલું તેને જોયું. ^AI

అరటి చెట్లతో (కదలీ వృక్షాలతో) దట్టంగా నిండి, కొబ్బరిచెట్లతో అలంకరించబడి, సాల, తాళ, తమాల వృక్షాలతోను, పుష్పించిన చెట్లతోను ఆవరించబడిన దానిని చూశాడు. ^AI

Shloka 14

ನಾಗೈಸ್ಸುಪರ್ಣೈರ್ಗನ್ಧೈರ್ವೈಃ ಕಿನ್ನರೈಶ್ಚ ಸಹಸ್ರಶಃ ।
ಅಜೈರ್ವೈಖಾನಸೈರ್ಮಾಷೈರ್ವಾಲಖಿಲ್ಯೈರ್ಮರೀಚಿಪೈಃ ॥ 14 ॥

nāgaissuparṇairgandhairvaiḥ kinnaraiśca sahasraśaḥ |
ajairvaikhānasairmāṣairvālakhilyairmarīcipaiḥ || 14 ||

હજારોની સંખ્યામાં નાગ, સુપર્ણ, ગંધર્વ, કિન્નર, અજ, વૈખાનસ, માષ અને વાલખિલ્ય તથા મરીચિપ ઋષિઓથી શોભતું તેને જોયું. ^AI

నాగులతో, సుపర్ణులతో, గంధర్వులతో, కిన్నరులతో వేలకొలదిగా, అజులతో, వైఖానసులతో, మాషులతో, వాలఖిల్యులతో, మరీచిపులతో (ఋషులతో) కూడిన దానిని చూశాడు. ^AI

Shloka 15

ಅತ್ಯನ್ತನಿಯತಾಹಾರೈಶ್ಶೋಭಿತಂ ಪರಮರ್ಷಿಭಿಃ ।
ಜಿತಕಾಮೈಶ್ಚ ಸಿದ್ಧೈಶ್ಚ ಚಾರಣೈರುಪಶೋಭಿತಮ್ ॥ 15 ॥

atyantaniyatāhāraiśśobhitaṃ paramarṣibhiḥ |
jitakāmaiśca siddhaiśca cāraṇairupaśobhitam || 15 ||

અત્યંત નિયમિત આહારવાળા પરમ ઋષિઓથી શોભતું, અને જિતકામ સિદ્ધો તથા ચારણોથી શોભતું તેને જોયું. ^AI

అత్యంత నియమిత ఆహారం కలిగిన పరమర్షులతో శోభిల్లుతూ, జితకాములైన సిద్ధులతోను, చారణులతోను అలంకరించబడిన దానిని చూశాడు. ^AI

Shloka 16

ದಿವ್ಯಾಭರಣಮಾಲ್ಯಾಭಿರ್ದಿವ್ಯರೂಪಾಭಿರಾವೃತಮ್ ।
ಕ್ರೀಡಾರತಿವಿಧಿಜ್ಞಾಭಿರಪ್ಸರೋಭಿಸ್ಸಹಸ್ರಶಃ ॥ 16 ॥

divyābharaṇamālyābhirdivyarūpābhirāvṛtam |
krīḍāratividhijñābhirapsarobhissahasraśaḥ || 16 ||

દિવ્ય આભૂષણો અને માળાઓથી તથા દિવ્ય રૂપવાળી, ક્રીડા અને રતિની રીતો જાણતી હજારો અપ્સરાઓથી આવરેલું તેને જોયું. ^AI

దివ్యమైన ఆభరణాలతోను, పూలమాలలతోను, దివ్యమైన రూపాలతోను కూడిన, క్రీడారతి విధానాలను తెలిసిన వేలకొలది అప్సరసలతో ఆవరించబడిన దానిని చూశాడు. ^AI

Shloka 17

ಸೇವಿತಂ ದೇವಪನ್ತೀಭಿಶ್ಶ್ರೀಮತೀಭಿಶ್ಶ್ರಿಯಾಽಽವೃತಮ್ ।
ದೇವದಾನವಸಙ್ಘೈಶ್ಚ ಚರಿತಂ ತ್ವಮೃತಾಶಿಭಿಃ ॥ 17 ॥

sevitaṃ devapantībhiśśrīmatībhiśśriyā''vṛtam |
devadānavasaṅghaiśca caritaṃ tvamṛtāśibhiḥ || 17 ||

દેવપત્નીઓથી સેવિત, શ્રીમતી લક્ષ્મીથી ઘેરાયેલું, અને અમૃત ખાનારા દેવ-દાનવ સમૂહોથી સેવિત તેને જોયું. ^AI

దేవతా స్త్రీలతో సేవించబడుతూ, శోభ కలిగిన సంపదతో నిండి, అమృతాన్ని ఆహారంగా తీసుకునే దేవదానవ సమూహాలతో సంచరించబడుతున్న దానిని చూశాడు. ^AI

Shloka 18

ಹಂಸಕ್ರೌಞ್ಚಪ್ಲವಾಕೀರ್ಣಂ ಸಾರಸೈಸ್ಸಮ್ಪ್ರಣಾದಿತಮ್ ।
ವೈಢೂರ್ಯಪ್ರಸ್ತರಂ ರಮ್ಯಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಸಾಗರತೇಜಸಾ ॥ 18 ॥

haṃsakrauñcaplavākīrṇaṃ sārasaissampraṇāditam |
vaiḍhūryaprastaraṃ ramyaṃ snigdhaṃ sāgaratejasā || 18 ||

હંસ, ક્રૌંચ અને પ્લવ પક્ષીઓથી વ્યાપ્ત, સારસ પક્ષીઓથી ગુંજતું, વૈડૂર્યમણિની શિલાઓવાળું, સમુદ્રના તેજથી ચમકતું અને મનોહર એવું (તે સ્થાન) ^AI

హంసలు, క్రౌంచ పక్షులు మరియు ప్లవ పక్షులతో నిండినది, సారస పక్షుల కలకలధ్వనితో కూడినది, వైఢూర్య శిలలతో కూడిన మనోహరమైనది, సముద్ర తేజస్సుచే నునుపుగా ఉన్నది. ^AI

Shloka 19

ಪಾಣ್ಡುರಾಣಿ ವಿಶಾಲಾನಿ ದಿವ್ಯಮಾಲ್ಯಯುತಾನಿ ಚ ।
ತೂರ್ಯಗೀತಾಭಿಜುಷ್ಟಾನಿ ವಿಮಾನಾನಿ ಸಮನ್ತತಃ ॥ 19 ॥

pāṇḍurāṇi viśālāni divyamālyayutāni ca |
tūryagītābhijuṣṭāni vimānāni samantataḥ || 19 ||

ચારે બાજુ ધવલ, વિશાળ, દિવ્ય માળાઓથી યુક્ત તથા તૂર્ય (વાદ્ય) અને ગીતથી સેવિત વિમાનો ^AI

తెల్లనివి, విశాలమైనవి, దివ్యమాలలతో కూడినవి, తూర్య నాదాలతోను గీతాలతోను సేవించబడుతున్న విమానాలు అంతటా. ^AI

Shloka 20

ತಪಸಾ ಜಿತಲೋಕಾನಾಂ ಕಾಮಗಾನ್ಯಭಿಸಮ್ಪತನ್ ।
ಗನ್ಧರ್ವಾಪ್ಸರಸಶ್ಚೈವ ದದರ್ಶ ಧನದಾನುಜಃ ॥ 20 ॥

tapasā jitalokānāṃ kāmagānyabhisampatan |
gandharvāpsarasaścaiva dadarśa dhanadānujaḥ || 20 ||

તપસ્યાથી લોકોને જીતનારા, ઇચ્છાનુસાર ગમન કરનારા ગંધર્વો અને અપ્સરાઓને ધનદ (કુબેર)ના ભાઈ (રાવણ)એ જોયા ^AI

తపస్సుచే లోకాలను జయించినవారి కామగ విమానాలు దిగివస్తుండగా, ధనదుని తమ్ముడు (కుబేరుని సోదరుడు) గంధర్వులను, అప్సరసలను చూశాడు. ^AI

Shloka 21

ನಿರ್ಯಾಸರಸಮೂಲಾನಾಂ ಚನ್ದನಾನಾಂ ಸಹಸ್ರಶಃ ।
ವನಾನಿ ಪಶ್ಯನ್ಸೌಮ್ಯಾನಿ ಘ್ರಾಣತೃಪ್ತಿಕರಾಣಿ ಚ ॥ 21 ॥

niryāsarasamūlānāṃ candanānāṃ sahasraśaḥ |
vanāni paśyansaumyāni ghrāṇatṛptikarāṇi ca || 21 ||

હજારોની સંખ્યામાં નિર્યાસ (ગુંદર), રસ અને મૂળવાળા ચંદનવૃક્ષોનાં, તથા શાંત અને ઘ્રાણેન્દ્રિયને તૃપ્તિ આપનારાં વનોને જોતાં ^AI

నిర్యాస రసముతోను వేర్లతోను కూడిన చందన వృక్షాల వేలకొలది వనాలను, మనోహరమైనవి, వాసనతో తృప్తిని కలిగించేవి అయిన వాటిని చూస్తూ. ^AI

Shloka 22

ಅಗರೂಣಾಂ ಚ ಮುಖ್ಯಾನಾಂ ವನಾನ್ಯುಪವನಾನಿ ಚ ।
ತಕ್ಕೋಲಾನಾಂ ಚ ಜಾತ್ಯಾನಾಂ ಫಲಾನಾಂ ಚ ಸುಗನ್ಧಿನಾಮ್ ॥ 22 ॥

agarūṇāṃ ca mukhyānāṃ vanānyupavanāni ca |
takkolānāṃ ca jātyānāṃ phalānāṃ ca sugandhinām || 22 ||

શ્રેષ્ઠ અગરુ વૃક્ષોનાં વનો અને ઉપવનો, તથા તક્કોલ અને જાતિ (નામના વૃક્ષો)નાં તથા સુગંધી ફળોનાં (વનો) ^AI

శ్రేష్ఠమైన అగరు వృక్షాల వనాలను, ఉపవనాలను, తక్కోల వృక్షాలను, జాతి వృక్షాలను, సుగంధభరితమైన ఫలాలను. ^AI

Shloka 23

ಪುಷ್ಪಾಣಿ ಚ ತಮಾಲಸ್ಯ ಗುಲ್ಮಾನಿ ಮರಿಚಸ್ಯ ಚ ।
ಮುಕ್ತಾನಾಂ ಚ ಸಮೂಹಾನಿ ಶುಷ್ಯಮಾಣಾನಿ ತೀರತಃ ॥ 23 ॥

puṣpāṇi ca tamālasya gulmāni maricasya ca |
muktānāṃ ca samūhāni śuṣyamāṇāni tīrataḥ || 23 ||

તમાલ વૃક્ષનાં ફૂલો, મરીના ગુલ્મો, અને કિનારા પર સૂકાતા મોતીના સમૂહો ^AI

తమాల వృక్ష పుష్పాలను, మిరియపు గుబురులను, ఒడ్డున ఎండుతున్న ముత్యాల సమూహాలను. ^AI

Shloka 24

ಶಙ್ಖಾನಾಂ ಪ್ರಸರಂ ಚೈವ ಪ್ರವಾಲನಿಚಯಂ ತಥಾ ।
ಕಾಞ್ಚನಾನಿ ಚ ಶೈಲಾನಿ ರಾಜತಾನಿ ಚ ಸರ್ವಶಃ ॥ 24 ॥

śaṅkhānāṃ prasaraṃ caiva pravālanicayaṃ tathā |
kāñcanāni ca śailāni rājatāni ca sarvaśaḥ || 24 ||

શંખોનો વિસ્તાર, તેમજ પ્રવાળાનો સમૂહ, અને ચારે બાજુ સુવર્ણમય તથા ચાંદીમય પર્વતો ^AI

శంఖాల సమూహాన్ని, పగడపు (ప్రవాల) రాశిని, అలాగే అంతటా బంగారు శైలాలను, వెండి శైలాలను. ^AI

Shloka 25

ಪ್ರಸ್ರವಾಣಿ ಮನೋಜ್ಞಾನಿ ಪ್ರಸನ್ನಾನಿ ಹ್ರದಾನಿ ಚ ।
ಧನಧಾನ್ಯೋಪಪನ್ನಾನಿ ಸ್ತ್ರೀರತ್ನೈಶ್ಶೋಭಿತಾನಿ ಚ ॥ 25 ॥

prasravāṇi manojñāni prasannāni hradāni ca |
dhanadhānyopapannāni strīratnaiśśobhitāni ca || 25 ||

મનોહર ઝરણાં અને નિર્મળ સરોવરો, જે ધન અને ધાન્યથી સંપન્ન હતાં તથા સ્ત્રીરત્નોથી શોભતાં હતાં ^AI

మనోజ్ఞమైన జలప్రవాహాలను, నిర్మలమైన మడుగులను, ధనధాన్యాలతో కూడినవి, స్త్రీరత్నాలతో అలంకరించబడినవి. ^AI

Shloka 26

ಹಸ್ತ್ಯಶ್ವರಥಗಾಢಾನಿ ನಗರಾಣ್ಯವಲೋಕಯನ್ ।
ತಂ ಸಮಂ ಸರ್ವತಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಮೃದುಸಂಸ್ಪರ್ಶಮಾರುತಮ್ ।
ಅನೂಪಂ ಸಿನ್ಧುರಾಜಸ್ಯ ದದರ್ಶ ತ್ರಿದಿವೋಪಮಮ್ ॥ 26 ॥

hastyaśvarathagāḍhāni nagarāṇyavalokayan |
taṃ samaṃ sarvatasnigdhaṃ mṛdusaṃsparśamārutam |
anūpaṃ sindhurājasya dadarśa tridivopamam || 26 ||

હાથી, ઘોડા અને રથોથી ભરેલાં નગરોને જોતાં જોતાં, તેમણે સર્વત્ર સમાન, સ્નિગ્ધ અને મૃદુ સ્પર્શવાળો વાયુ તથા સમુદ્રરાજનો અનૂપ દેશ જોયો, જે દેવલોક જેવો દેખાતો હતો. ^AI

ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలతో నిండిన నగరాలను చూస్తూ, సర్వత్రా సమానంగా స్నిగ్ధమైనదీ, మృదువుగా తాకే గాలి కలదీ, సముద్రరాజు (వరుణుని) ప్రాంతమైనదీ, స్వర్గంతో సమానమైనదీ అయిన ఆ ప్రదేశాన్ని అతడు చూశాడు. ^AI

Shloka 27

ತತ್ರಾಪಶ್ಯತ್ಸ ಮೇಘಾಭಂ ನ್ಯಗ್ರೋಧಮೃಷಿಭಿರ್ವೃತಮ್ ॥ 27 ॥

tatrāpaśyatsa meghābhaṃ nyagrodhamṛṣibhirvṛtam || 27 ||

ત્યાં તેમણે મેઘ જેવા શ્યામ વર્ણના ન્યગ્રોધ વૃક્ષને જોયો, જે ઋષિઓથી ઘેરાયેલો હતો. ^AI

అక్కడ అతడు మేఘం వంటి రూపం కలిగిన, ఋషులచే చుట్టబడిన మర్రిచెట్టును చూశాడు. ^AI

Shloka 28

ಸಮನ್ತಾದ್ಯಸ್ಯ ತಾಶ್ಶಾಖಾಶ್ಶತಯೋಜನಮಾಯತಾಃ ।
ಯಸ್ಯ ಹಸ್ತಿನಮಾದಾಯ ಮಹಾಕಾಯಂ ಚ ಕಚ್ಛಪಮ್ ॥ 28 ॥

samantādyasya tāśśākhāśśatayojanamāyatāḥ |
yasya hastinamādāya mahākāyaṃ ca kacchapam || 28 ||

જેની ચારે બાજુની શાખાઓ સો યોજન સુધી લાંબી ફેલાયેલી હતી, અને જેની શાખા પરથી મહાકાય હાથી અને કાચબાને લઈને... ^AI

దాని శాఖలు నూరు యోజనాల పొడవు చుట్టూ వ్యాపించి ఉన్నాయి; దాని (శాఖను) మహాకాయుడైన ఏనుగును, తాబేలును పట్టుకుని— ^AI

Shloka 29

ಭಕ್ಷಾರ್ಥಂ ಗರುಡಶ್ಶಾಖಾಮಾಜಗಾಮ ಮಹಾಬಲಃ ।
ತಸ್ಯ ತಾಂ ಸಹಸಾ ಶಾಖಾಂ ಭಾರೇಣ ಪತಗೋತ್ತಮಃ ॥ 29 ॥

bhakṣārthaṃ garuḍaśśākhāmājagāma mahābalaḥ |
tasya tāṃ sahasā śākhāṃ bhāreṇa patagottamaḥ || 29 ||

...ખાવા માટે મહાબળવાન ગરુડ તે શાખા પર આવ્યો; ભારથી તે પક્ષીમાં શ્રેષ્ઠ ગરુડે અચાનક તે શાખાને... ^AI

ఆహారం కోసం మహాబలుడైన గరుడుడు ఆ శాఖ వద్దకు వచ్చాడు. పక్షులలో శ్రేష్ఠుడైన అతడు ఆ శాఖను ఆ బరువుతో అకస్మాత్తుగా— ^AI

Shloka 30

ಸುಪರ್ಣಃ ಪರ್ಣಬಹುಲಾಂ ಬಭಞ್ಜ ಚ ಮಹಾಬಲಃ ।
ತತ್ರ ವೈಖಾನಸಾ ಮಾಷಾ ವಾಲಖಿಲ್ಯಾ ಮರೀಚಿಪಾಃ ॥ 30 ॥

suparṇaḥ parṇabahulāṃ babhañja ca mahābalaḥ |
tatra vaikhānasā māṣā vālakhilyā marīcipāḥ || 30 ||

...મહાબળવાન સુપર્ણે પાનથી ભરેલી તે શાખાને તોડી નાખી. ત્યાં વૈખાનસ, માષ અને વાલખિલ્ય ઋષિઓ, જે કિરણોને પીનારા (સૂર્યકિરણોથી પોષાતા) હતા... ^AI

మహాబలుడైన సుపర్ణుడు (గరుడుడు) ఆకులతో నిండిన ఆ శాఖను విరిచాడు. అక్కడ వైఖానసులు, మాషులు, వాలఖిల్యులు, మరీచిపులు (అనే మహర్షులు)— ^AI

Shloka 31

ಅಜಾ ಬಭೂವುರ್ಧೂಮ್ರಾಶ್ಚ ಸಙ್ಗತಾಃ ಪರಮರ್ಷಯಃ ।
ತೇಷಾಂ ದಯಾರ್ಥಂ ಗರುಡಸ್ತಾಂ ಶಾಖಾಂ ಶತಯೋಜನಾಮ್ ॥ 31 ॥

ajā babhūvurdhūmrāśca saṅgatāḥ paramarṣayaḥ |
teṣāṃ dayārthaṃ garuḍastāṃ śākhāṃ śatayojanām || 31 ||

...તે પરમ ઋષિઓ ભેગા થઈને ધૂમ્રવર્ણના બકરા થઈ ગયા. તેમના પર દયા કરવા માટે ગરુડે તે સો યોજન લાંબી શાખાને... ^AI

ధూమ్రవర్ణం కలిగిన మేకలుగా మారి, ఆ పరమర్షులు కలిసిపోయారు. వారిపై దయ కోసం గరుడుడు ఆ నూరు యోజనాల శాఖను— ^AI

Shloka 32

ಜಗಾಮಾದಾಯ ವೇಗೇನ ತೌ ಚೋಭೌ ಗಜಕಚ್ಛಪೌ ।
ಏಕಪಾದೇನ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ಭಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ತದಾಮಿಷಮ್ ॥ 32 ॥

jagāmādāya vegena tau cobhau gajakacchapau |
ekapādena dharmātmā bhakṣayitvā tadāmiṣam || 32 ||

...વેગથી લઈને ચાલ્યો, અને તે બંને હાથી અને કાચબાને એક પગમાં પકડીને ધર્માત્મા ગરુડે તે માંસ ખાધું. ^AI

వేగంగా తీసుకుని వెళ్ళాడు; ధర్మాత్ముడైన అతడు ఆ ఏనుగు, తాబేలు రెండింటినీ ఒక కాలితో ఆ మాంసాన్ని భక్షించాడు. ^AI

Shloka 33

ನಿಷಾದವಿಷಯಂ ಹತ್ವಾ ಶಾಖಯಾ ಪತಗೋತ್ತಮಃ ।
ಪ್ರಹರ್ಷಮತುಲಂ ಲೇಭೇ ಮೋಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ಮಹಾಮುನೀನ್ ॥ 33 ॥

niṣādaviṣayaṃ hatvā śākhayā patagottamaḥ |
praharṣamatulaṃ lebhe mokṣayitvā mahāmunīn || 33 ||

નિષાદ દેશને શાખાથી નષ્ટ કરીને, પક્ષીમાં શ્રેષ્ઠ ગરુડે મહામુનિઓને મુક્ત કરીને અતુલ આનંદ પ્રાપ્ત કર્યો. ^AI

పక్షులలో శ్రేష్ఠుడైన ఆ గరుడుడు ఆ శాఖతో నిషాదుల ప్రాంతాన్ని చంపి, మహామునులను విడిపించి, సాటిలేని సంతోషాన్ని పొందాడు. ^AI

Shloka 34

ಸ ತೇನೈವ ಪ್ರಹರ್ಷೇಣ ದ್ವಿಗುಣೀಕೃತವಿಕ್ರಮಃ ।
ಅಮೃತಾನಯನಾರ್ಥಂ ವೈ ಚಕಾರ ಮತಿಮಾನ್ಮತಿಮ್ ॥ 34 ॥

sa tenaiva praharṣeṇa dviguṇīkṛtavikramaḥ |
amṛtānayanārthaṃ vai cakāra matimānmatim || 34 ||

તે જ હર્ષથી જેનો પરાક્રમ બમણો થઈ ગયો હતો, તે બુદ્ધિમાન (ગરુડે) અમૃત લાવવાના હેતુથી મનમાં નિશ્ચય કર્યો. ^AI

ఆ మహాత్ముడు (గరుడుడు) అదే సంతోషంతో తన పరాక్రమాన్ని రెట్టింపు చేసుకొని, అమృతాన్ని తెచ్చే ఉద్దేశ్యంతో మనస్సులో నిశ్చయించుకొన్నాడు. ^AI

Shloka 35

ಅಯೋಜಾಲಾನಿ ನಿರ್ಮಥ್ಯ ಭಿತ್ವಾ ರತ್ನಮಯಂ ಗೃಹಮ್ ।
ಮಹೇನ್ದ್ರಭವನಾದ್ಗುಪ್ತಮಾಜಹಾರಾಮೃತಂ ತತಃ ॥ 35 ॥

ayojālāni nirmathya bhitvā ratnamayaṃ gṛham |
mahendrabhavanādguptamājahārāmṛtaṃ tataḥ || 35 ||

લોખંડના જાળાં તોડીને, રત્નમય ઘરને ભેદીને, ઇન્દ્રના ભવનમાંથી સંતાડેલું અમૃત તેણે ત્યાંથી લાવ્યું. ^AI

ఇనుప వలలను త్రెక్కి, రత్నమయమైన మహేంద్రుని భవనాన్ని చీల్చి, దాచబడిన ఆ అమృతాన్ని అక్కడి నుండి తెచ్చాడు. ^AI

Shloka 36

ತಂ ಮಹರ್ಷಿಗಣೈರ್ಜುಷ್ಟಂ ಸುಪರ್ಣಕೃತಲಕ್ಷಣಮ್ ।
ನಾಮ್ನಾ ಸುಭದ್ರಂ ನ್ಯಗ್ರೋಧಂ ದದರ್ಶ ಧನದಾನುಜಃ ॥ 36 ॥

taṃ maharṣigaṇairjuṣṭaṃ suparṇakṛtalakṣaṇam |
nāmnā subhadraṃ nyagrodhaṃ dadarśa dhanadānujaḥ || 36 ||

મહર્ષિઓના સમૂહથી સેવિત, સુપર્ણ (ગરુડ) દ્વારા ચિહ્નિત, 'સુભદ્ર' નામના ન્યગ્રોધ વૃક્ષને ધનદ (કુબેર) ના ભાઈ (રાવણે) જોયું. ^AI

ధనదుడైన కుబేరుని తమ్ముడు (రావణుడు) మహర్షుల సమూహంచే సేవింపబడుతూ, సుపర్ణునిచే (గరుడునిచే) గుర్తింపబడిన, సుభద్ర అనే పేరుగల న్యగ్రోధ వృక్షాన్ని చూశాడు. ^AI

Shloka 37

ತಂ ತು ಗತ್ವಾ ಪರಂ ಪಾರಂ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ನದೀಪತೇಃ ।
ದದರ್ಶಾಶ್ರಮಮೇಕಾನ್ತೇ ರಮ್ಯೇ ಪುಣ್ಯೇ ವನಾನ್ತರೇ ॥ 37 ॥

taṃ tu gatvā paraṃ pāraṃ samudrasya nadīpateḥ |
dadarśāśramamekānte ramye puṇye vanāntare || 37 ||

નદીઓના સ્વામી (સમુદ્ર) ના તે પાર જઈને, તેણે એકાંતમાં, રમણીય અને પવિત્ર વનના મધ્યમાં એક આશ્રમ જોયો. ^AI

నదులకు ప్రభువైన సముద్రుని ఆవలి తీరానికి చేరి, ఏకాంతమైన, రమణీయమైన, పుణ్యమైన అడవి మధ్యలో ఉన్న ఒక ఆశ్రమాన్ని చూశాడు. ^AI

Shloka 38

ತತ್ರ ಕೃಷ್ಣಾಜಿನಧರಂ ಜಟಾವಲ್ಕಲಧಾರಿಣಮ್ ।
ದದರ್ಶ ನಿಯತಾಹಾರಂ ಮಾರೀಚಂ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸಾಮ್ ॥ 38 ॥

tatra kṛṣṇājinadharaṃ jaṭāvalkaladhāriṇam |
dadarśa niyatāhāraṃ mārīcaṃ nāma rākṣasām || 38 ||

ત્યાં કૃષ્ણાજિન (મૃગચર્મ) ધારણ કરેલા, જટા અને વલ્કલ ધારણ કરેલા, નિયમિત આહારવાળા મારીચ નામના રાક્ષસને તેણે જોયો. ^AI

అక్కడ కృష్ణాజినాన్ని ధరించి, జటలను, వల్కలాన్ని ధరించి, నియమిత ఆహారం తీసుకొనే మారీచుడు అనే రాక్షసుడిని చూశాడు. ^AI

Shloka 39

ಸ ರಾವಣಸ್ಸಮಾಗಮ್ಯ ವಿಧಿವತ್ತೇನ ರಕ್ಷಸಾ ।
ಮಾರೀಚೇನಾರ್ಚಿತೋ ರಾಜಾ ಸರ್ವಕಾಮೈರಮಾನುಷೈಃ ॥ 39 ॥

sa rāvaṇassamāgamya vidhivattena rakṣasā |
mārīcenārcito rājā sarvakāmairamānuṣaiḥ || 39 ||

તે રાવણ તે રાક્ષસ મારીચ પાસે વિધિપૂર્વક ગયો, અને મારીચે અમાનુષી સર્વ કામનાઓથી રાજાનું પૂજન કર્યું. ^AI

రావణుడు ఆ రాక్షసుడైన మారీచుని సమీపించగా, అతడు విధిప్రకారం మానవేతరమైన సర్వ కామనలతో రాజును పూజించాడు. ^AI

Shloka 40

ತಂ ಸ್ವಯಂ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ತು ಭೋಜನೇನೋದಕೇನ ಚ ।
ಅರ್ಥೋಪಹಿತಯಾ ವಾಚಾ ಮಾರೀಚೋ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್ ॥ 40 ॥

taṃ svayaṃ pūjayitvā tu bhojanenodakena ca |
arthopahitayā vācā mārīco vākyamabravīt || 40 ||

તેણે પોતે ભોજન અને જળથી તેનું પૂજન કર્યા પછી, અર્થસભર વાણીથી મારીચે વચન કહ્યું. ^AI

మారీచుడు తానే అతన్ని భోజనంతో, నీటితో పూజించి, అర్థవంతమైన మాటలతో ఇలా పలికాడు. ^AI

Shloka 41

ಕಚ್ಚಿತ್ಸುಕುಶಲಂ ರಾಜನ್ಲಙ್ಕಾಯಾಂ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರ ।
ಕೇನಾರ್ಥೇನ ಪುನಸ್ತ್ವಂ ವೈ ತೂರ್ಣಮೇವಮಿಹಾಗತಃ ॥ 41 ॥

kaccitsukuśalaṃ rājanlaṅkāyāṃ rākṣaseśvara |
kenārthena punastvaṃ vai tūrṇamevamihāgataḥ || 41 ||

'હે રાજન્, હે રાક્ષસેશ્વર, લંકામાં સર્વ સુખશાંતિ છે ને? ફરી કયા કારણે તમે આટલી ઝડપથી અહીં આવ્યા?' ^AI

ఓ రాజా, రాక్షసేశ్వరా, లంకలో సర్వం క్షేమమే కదా? ఏ కారణంతో నీవు ఇంత త్వరగా ఇక్కడికి వచ్చావు? ^AI

Shloka 42

ಏವಮುಕ್ತೋ ಮಹಾತೇಜಾ ಮಾರೀಚೇನ ಸ ರಾವಣಃ ।
ತತಃ ಪಶ್ಚಾದಿದಂ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀದ್ವಾಕ್ಯಕೋವಿದಃ ॥ 42 ॥

evamukto mahātejā mārīcena sa rāvaṇaḥ |
tataḥ paścādidaṃ vākyamabravīdvākyakovidaḥ || 42 ||

મહાતેજસ્વી રાવણ મારીચના આ પ્રમાણેના વચનથી કહેવાયો, પછી વાક્યમાં કુશળ એવો તે આ વચન બોલ્યો. ^AI

మహాతేజస్వి అయిన ఆ రావణుడు మారీచుడిచే ఇలా చెప్పబడి, తరువాత మాటలలో నేర్పరి అయిన అతడు ఈ మాటను పలికాడు. ^AI

ಇತ್ಯಾರ್ಷೇ ಶ್ರೀಮದ್ರಾಮಾಯಣೇ ವಾಲ್ಮೀಕೀಯ ಆದಿಕಾವ್ಯೇ ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡೇ ಪಞ್ಚತ್ರಿಂಶಸ್ಸರ್ಗಃ ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे अरण्यकाण्डम् ।

अथ पञ्चत्रिंशस्सर्गः ।

ततश्शूर्पणखावाक्यं तच्छ्रुत्वा रोमहर्षणम् ।

सचिवानभ्यनुज्ञाय कार्यं बुद्ध्वा जगाम ह ॥ 1 ॥

तत्कार्यमनुगम्याथ यथावदुपलभ्य च ।

दोषाणां च गुणानां च सम्प्रधार्य बलाबलम् ॥ 2 ॥

इति कर्तव्यमित्येव कृत्वा निश्चयमात्मनः ।

स्थिरबुद्धिस्ततो रम्यां यानशालां जगाम ह ॥ 3 ॥

यानशालां ततो गत्वा प्रच्छन्नो राक्षसाधिपः ।

सूतं सञ्चोदयामास रथस्संयोज्यतामिति ॥ 4 ॥

एवमुक्तः क्षेणेनैव सारथिर्लघुविक्रमः ।

रथं संयोजयामास तस्याभिमतमुत्तमम् ॥ 5 ॥

काञ्चनं रथमास्थाय कामगं रत्नभूषितम् ।

पिशाचवदनैर्युक्तं खरैः काञ्चनभूषणैः ॥ 6 ॥

मेघप्रतिमनादेन स तेन धनदानुजः ।

राक्षसाधिपतिश्श्रीमान्ययौ नदनदीपतिम् ॥ 7 ॥

स श्वेतवालव्यजनः श्वेतच्छत्रो दशाननः ।

स्निग्धवैदूर्यसङ्काश स्तप्तकाञ्चनकुण्डलः ॥ 8 ॥

विंशद्भुजो दशग्रीवो दर्शनीयपरिच्छदः ।

त्रिदशारिर्मुनीन्द्रघ्नो दशशीर्ष इवाद्रिराट् ॥ 9 ॥

कामगं रथमास्थाय शुशुभे राक्षसेश्वरः ।

विद्युन्मण्डलवान्मेघस्सबलाक इवाम्बरे ॥ 10 ॥

स शैलं सागरानूपं वीर्यवानवलोकयन् ।

नानापुष्पफलैर्वृक्षैरनुकीर्णं सहस्रशः ॥ 11 ॥

शीतमङ्गलतोयाभिः पद्मिनीभिस्समन्ततः ।

विशालैराश्रमपदैर्वेदिमद्भिस्समावृतम् ॥ 12 ॥

कदल्याढकिसम्बाधं नारिकेलोपशोभितम् ।

सालैस्तालैस्तमालैश्च पुष्पितैस्तरुभिर्वृतम् ॥ 13 ॥

नागैस्सुपर्णैर्गन्धैर्वैः किन्नरैश्च सहस्रशः ।

अजैर्वैखानसैर्माषैर्वालखिल्यैर्मरीचिपैः ॥ 14 ॥

अत्यन्तनियताहारैश्शोभितं परमर्षिभिः ।

जितकामैश्च सिद्धैश्च चारणैरुपशोभितम् ॥ 15 ॥

दिव्याभरणमाल्याभिर्दिव्यरूपाभिरावृतम् ।

क्रीडारतिविधिज्ञाभिरप्सरोभिस्सहस्रशः ॥ 16 ॥

सेवितं देवपन्तीभिश्श्रीमतीभिश्श्रियाऽऽवृतम् ।

देवदानवसङ्घैश्च चरितं त्वमृताशिभिः ॥ 17 ॥

हंसक्रौञ्चप्लवाकीर्णं सारसैस्सम्प्रणादितम् ।

वैढूर्यप्रस्तरं रम्यं स्निग्धं सागरतेजसा ॥ 18 ॥

पाण्डुराणि विशालानि दिव्यमाल्ययुतानि च ।

तूर्यगीताभिजुष्टानि विमानानि समन्ततः ॥ 19 ॥

तपसा जितलोकानां कामगान्यभिसम्पतन् ।

गन्धर्वाप्सरसश्चैव ददर्श धनदानुजः ॥ 20 ॥

निर्यासरसमूलानां चन्दनानां सहस्रशः ।

वनानि पश्यन्सौम्यानि घ्राणतृप्तिकराणि च ॥ 21 ॥

अगरूणां च मुख्यानां वनान्युपवनानि च ।

तक्कोलानां च जात्यानां फलानां च सुगन्धिनाम् ॥ 22 ॥

पुष्पाणि च तमालस्य गुल्मानि मरिचस्य च ।

मुक्तानां च समूहानि शुष्यमाणानि तीरतः ॥ 23 ॥

शङ्खानां प्रसरं चैव प्रवालनिचयं तथा ।

काञ्चनानि च शैलानि राजतानि च सर्वशः ॥ 24 ॥

प्रस्रवाणि मनोज्ञानि प्रसन्नानि ह्रदानि च ।

धनधान्योपपन्नानि स्त्रीरत्नैश्शोभितानि च ॥ 25 ॥

हस्त्यश्वरथगाढानि नगराण्यवलोकयन् ।

तं समं सर्वतस्निग्धं मृदुसंस्पर्शमारुतम् ।

अनूपं सिन्धुराजस्य ददर्श त्रिदिवोपमम् ॥ 26 ॥

तत्रापश्यत्स मेघाभं न्यग्रोधमृषिभिर्वृतम् ॥ 27 ॥

समन्ताद्यस्य ताश्शाखाश्शतयोजनमायताः ।

यस्य हस्तिनमादाय महाकायं च कच्छपम् ॥ 28 ॥

भक्षार्थं गरुडश्शाखामाजगाम महाबलः ।

तस्य तां सहसा शाखां भारेण पतगोत्तमः ॥ 29 ॥

सुपर्णः पर्णबहुलां बभञ्ज च महाबलः ।

तत्र वैखानसा माषा वालखिल्या मरीचिपाः ॥ 30 ॥

अजा बभूवुर्धूम्राश्च सङ्गताः परमर्षयः ।

तेषां दयार्थं गरुडस्तां शाखां शतयोजनाम् ॥ 31 ॥

जगामादाय वेगेन तौ चोभौ गजकच्छपौ ।

एकपादेन धर्मात्मा भक्षयित्वा तदामिषम् ॥ 32 ॥

निषादविषयं हत्वा शाखया पतगोत्तमः ।

प्रहर्षमतुलं लेभे मोक्षयित्वा महामुनीन् ॥ 33 ॥

स तेनैव प्रहर्षेण द्विगुणीकृतविक्रमः ।

अमृतानयनार्थं वै चकार मतिमान्मतिम् ॥ 34 ॥

अयोजालानि निर्मथ्य भित्वा रत्नमयं गृहम् ।

महेन्द्रभवनाद्गुप्तमाजहारामृतं ततः ॥ 35 ॥

तं महर्षिगणैर्जुष्टं सुपर्णकृतलक्षणम् ।

नाम्ना सुभद्रं न्यग्रोधं ददर्श धनदानुजः ॥ 36 ॥

तं तु गत्वा परं पारं समुद्रस्य नदीपतेः ।

ददर्शाश्रममेकान्ते रम्ये पुण्ये वनान्तरे ॥ 37 ॥

तत्र कृष्णाजिनधरं जटावल्कलधारिणम् ।

ददर्श नियताहारं मारीचं नाम राक्षसाम् ॥ 38 ॥

स रावणस्समागम्य विधिवत्तेन रक्षसा ।

मारीचेनार्चितो राजा सर्वकामैरमानुषैः ॥ 39 ॥

तं स्वयं पूजयित्वा तु भोजनेनोदकेन च ।

अर्थोपहितया वाचा मारीचो वाक्यमब्रवीत् ॥ 40 ॥

कच्चित्सुकुशलं राजन्लङ्कायां राक्षसेश्वर ।

केनार्थेन पुनस्त्वं वै तूर्णमेवमिहागतः ॥ 41 ॥

एवमुक्तो महातेजा मारीचेन स रावणः ।

ततः पश्चादिदं वाक्यमब्रवीद्वाक्यकोविदः ॥ 42 ॥

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये अरण्यकाण्डे पञ्चत्रिंशस्सर्गः ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

3.35 ಅರಣ್ಯಕಾಣ್ಡ - ಪಞ್ಚತ್ರಿಂಶ ಸರ್ಗಃ