ଜନକ ଉଵାଚ ॥
କ୍ଵ ଭୂତାନି କ୍ଵ ଦେହୋ ଵା କ୍ଵେନ୍ଦ୍ରିଯାଣି କ୍ଵ ଵା ମନଃ ।
କ୍ଵ ଶୂନ୍ଯଂ କ୍ଵ ଚ ନୈରାଶ୍ଯଂ ମତ୍ସ୍ଵରୂପେ ନିରଞ୍ଜନେ ॥ 20-1॥
କ୍ଵ ଶାସ୍ତ୍ରଂ କ୍ଵାତ୍ମଵିଜ୍ଞାନଂ କ୍ଵ ଵା ନିର୍ଵିଷଯଂ ମନଃ ।
କ୍ଵ ତୃପ୍ତିଃ କ୍ଵ ଵିତୃଷ୍ଣାତ୍ଵଂ ଗତଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵସ୍ଯ ମେ ସଦା ॥ 20-2॥
କ୍ଵ ଵିଦ୍ଯା କ୍ଵ ଚ ଵାଵିଦ୍ଯା କ୍ଵାହଂ କ୍ଵେଦଂ ମମ କ୍ଵ ଵା ।
କ୍ଵ ବନ୍ଧ କ୍ଵ ଚ ଵା ମୋକ୍ଷଃ ସ୍ଵରୂପସ୍ଯ କ୍ଵ ରୂପିତା ॥ 20-3॥
କ୍ଵ ପ୍ରାରବ୍ଧାନି କର୍ମାଣି ଜୀଵନ୍ମୁକ୍ତିରପି କ୍ଵ ଵା ।
କ୍ଵ ତଦ୍ ଵିଦେହକୈଵଲ୍ଯଂ ନିର୍ଵିଶେଷସ୍ଯ ସର୍ଵଦା ॥ 20-4॥
କ୍ଵ କର୍ତା କ୍ଵ ଚ ଵା ଭୋକ୍ତା ନିଷ୍କ୍ରିଯଂ ସ୍ଫୁରଣଂ କ୍ଵ ଵା ।
କ୍ଵାପରୋକ୍ଷଂ ଫଲଂ ଵା କ୍ଵ ନିଃସ୍ଵଭାଵସ୍ଯ ମେ ସଦା ॥ 20-5॥
କ୍ଵ ଲୋକଂ କ୍ଵ ମୁମୁକ୍ଷୁର୍ଵା କ୍ଵ ଯୋଗୀ ଜ୍ଞାନଵାନ୍ କ୍ଵ ଵା ।
କ୍ଵ ବଦ୍ଧଃ କ୍ଵ ଚ ଵା ମୁକ୍ତଃ ସ୍ଵସ୍ଵରୂପେଽହମଦ୍ଵଯେ ॥ 20-6॥
କ୍ଵ ସୃଷ୍ଟିଃ କ୍ଵ ଚ ସଂହାରଃ କ୍ଵ ସାଧ୍ଯଂ କ୍ଵ ଚ ସାଧନମ୍ ।
କ୍ଵ ସାଧକଃ କ୍ଵ ସିଦ୍ଧିର୍ଵା ସ୍ଵସ୍ଵରୂପେଽହମଦ୍ଵଯେ ॥ 20-7॥
କ୍ଵ ପ୍ରମାତା ପ୍ରମାଣଂ ଵା କ୍ଵ ପ୍ରମେଯଂ କ୍ଵ ଚ ପ୍ରମା ।
କ୍ଵ କିଞ୍ଚିତ୍ କ୍ଵ ନ କିଞ୍ଚିଦ୍ ଵା ସର୍ଵଦା ଵିମଲସ୍ଯ ମେ ॥ 20-8॥
କ୍ଵ ଵିକ୍ଷେପଃ କ୍ଵ ଚୈକାଗ୍ର୍ଯଂ କ୍ଵ ନିର୍ବୋଧଃ କ୍ଵ ମୂଢତା ।
କ୍ଵ ହର୍ଷଃ କ୍ଵ ଵିଷାଦୋ ଵା ସର୍ଵଦା ନିଷ୍କ୍ରିଯସ୍ଯ ମେ ॥ 20-9॥
କ୍ଵ ଚୈଷ ଵ୍ଯଵହାରୋ ଵା କ୍ଵ ଚ ସା ପରମାର୍ଥତା ।
କ୍ଵ ସୁଖଂ କ୍ଵ ଚ ଵା ଦୁଖଂ ନିର୍ଵିମର୍ଶସ୍ଯ ମେ ସଦା ॥ 20-10॥
କ୍ଵ ମାଯା କ୍ଵ ଚ ସଂସାରଃ କ୍ଵ ପ୍ରୀତିର୍ଵିରତିଃ କ୍ଵ ଵା ।
କ୍ଵ ଜୀଵଃ କ୍ଵ ଚ ତଦ୍ବ୍ରହ୍ମ ସର୍ଵଦା ଵିମଲସ୍ଯ ମେ ॥ 20-11॥
କ୍ଵ ପ୍ରଵୃତ୍ତିର୍ନିର୍ଵୃତ୍ତିର୍ଵା କ୍ଵ ମୁକ୍ତିଃ କ୍ଵ ଚ ବନ୍ଧନମ୍ ।
କୂଟସ୍ଥନିର୍ଵିଭାଗସ୍ଯ ସ୍ଵସ୍ଥସ୍ଯ ମମ ସର୍ଵଦା ॥ 20-12॥
କ୍ଵୋପଦେଶଃ କ୍ଵ ଵା ଶାସ୍ତ୍ରଂ କ୍ଵ ଶିଷ୍ଯଃ କ୍ଵ ଚ ଵା ଗୁରୁଃ ।
କ୍ଵ ଚାସ୍ତି ପୁରୁଷାର୍ଥୋ ଵା ନିରୁପାଧେଃ ଶିଵସ୍ଯ ମେ ॥ 20-13॥
କ୍ଵ ଚାସ୍ତି କ୍ଵ ଚ ଵା ନାସ୍ତି କ୍ଵାସ୍ତି ଚୈକଂ କ୍ଵ ଚ ଦ୍ଵଯମ୍ ।
ବହୁନାତ୍ର କିମୁକ୍ତେନ କିଞ୍ଚିନ୍ନୋତ୍ତିଷ୍ଠତେ ମମ ॥ 20-14॥
ଇତି ଅଷ୍ଟାଵକ୍ରଗୀତା ସମାପ୍ତା ।
॥ ଓଁ ତତ୍ସତ୍ ॥
Roman (IAST) Transliteration
janaka uvāca ||
kva bhūtāni kva deho vā kvendriyāṇi kva vā manaḥ |
kva śūnyaṃ kva ca nairāśyaṃ matsvarūpe nirañjane || 20-1||
kva śāstraṃ kvātmavijñānaṃ kva vā nirviṣayaṃ manaḥ |
kva tṛptiḥ kva vitṛṣṇātvaṃ gatadvandvasya me sadā || 20-2||
kva vidyā kva ca vāvidyā kvāhaṃ kvedaṃ mama kva vā |
kva bandha kva ca vā mokṣaḥ svarūpasya kva rūpitā || 20-3||
kva prārabdhāni karmāṇi jīvanmuktirapi kva vā |
kva tad videhakaivalyaṃ nirviśeṣasya sarvadā || 20-4||
kva kartā kva ca vā bhoktā niṣkriyaṃ sphuraṇaṃ kva vā |
kvāparokṣaṃ phalaṃ vā kva niḥsvabhāvasya me sadā || 20-5||
kva lokaṃ kva mumukṣurvā kva yogī jñānavān kva vā |
kva baddhaḥ kva ca vā muktaḥ svasvarūpe'hamadvaye || 20-6||
kva sṛṣṭiḥ kva ca saṃhāraḥ kva sādhyaṃ kva ca sādhanam |
kva sādhakaḥ kva siddhirvā svasvarūpe'hamadvaye || 20-7||
kva pramātā pramāṇaṃ vā kva prameyaṃ kva ca pramā |
kva kiñcit kva na kiñcid vā sarvadā vimalasya me || 20-8||
kva vikṣepaḥ kva caikāgryaṃ kva nirbodhaḥ kva mūḍhatā |
kva harṣaḥ kva viṣādo vā sarvadā niṣkriyasya me || 20-9||
kva caiṣa vyavahāro vā kva ca sā paramārthatā |
kva sukhaṃ kva ca vā dukhaṃ nirvimarśasya me sadā || 20-10||
kva māyā kva ca saṃsāraḥ kva prītirviratiḥ kva vā |
kva jīvaḥ kva ca tadbrahma sarvadā vimalasya me || 20-11||
kva pravṛttirnirvṛttirvā kva muktiḥ kva ca bandhanam |
kūṭasthanirvibhāgasya svasthasya mama sarvadā || 20-12||
kvopadeśaḥ kva vā śāstraṃ kva śiṣyaḥ kva ca vā guruḥ |
kva cāsti puruṣārtho vā nirupādheḥ śivasya me || 20-13||
kva cāsti kva ca vā nāsti kvāsti caikaṃ kva ca dvayam |
bahunātra kimuktena kiñcinnottiṣṭhate mama || 20-14||
iti aṣṭāvakragītā samāptā |
|| oṃ tatsat ||
Sanskrit — Devanagari (original)
जनक उवाच ॥
क्व भूतानि क्व देहो वा क्वेन्द्रियाणि क्व वा मनः ।
क्व शून्यं क्व च नैराश्यं मत्स्वरूपे निरञ्जने ॥ 20-1॥
क्व शास्त्रं क्वात्मविज्ञानं क्व वा निर्विषयं मनः ।
क्व तृप्तिः क्व वितृष्णात्वं गतद्वन्द्वस्य मे सदा ॥ 20-2॥
क्व विद्या क्व च वाविद्या क्वाहं क्वेदं मम क्व वा ।
क्व बन्ध क्व च वा मोक्षः स्वरूपस्य क्व रूपिता ॥ 20-3॥
क्व प्रारब्धानि कर्माणि जीवन्मुक्तिरपि क्व वा ।
क्व तद् विदेहकैवल्यं निर्विशेषस्य सर्वदा ॥ 20-4॥
क्व कर्ता क्व च वा भोक्ता निष्क्रियं स्फुरणं क्व वा ।
क्वापरोक्षं फलं वा क्व निःस्वभावस्य मे सदा ॥ 20-5॥
क्व लोकं क्व मुमुक्षुर्वा क्व योगी ज्ञानवान् क्व वा ।
क्व बद्धः क्व च वा मुक्तः स्वस्वरूपेऽहमद्वये ॥ 20-6॥
क्व सृष्टिः क्व च संहारः क्व साध्यं क्व च साधनम् ।
क्व साधकः क्व सिद्धिर्वा स्वस्वरूपेऽहमद्वये ॥ 20-7॥
क्व प्रमाता प्रमाणं वा क्व प्रमेयं क्व च प्रमा ।
क्व किञ्चित् क्व न किञ्चिद् वा सर्वदा विमलस्य मे ॥ 20-8॥
क्व विक्षेपः क्व चैकाग्र्यं क्व निर्बोधः क्व मूढता ।
क्व हर्षः क्व विषादो वा सर्वदा निष्क्रियस्य मे ॥ 20-9॥
क्व चैष व्यवहारो वा क्व च सा परमार्थता ।
क्व सुखं क्व च वा दुखं निर्विमर्शस्य मे सदा ॥ 20-10॥
क्व माया क्व च संसारः क्व प्रीतिर्विरतिः क्व वा ।
क्व जीवः क्व च तद्ब्रह्म सर्वदा विमलस्य मे ॥ 20-11॥
क्व प्रवृत्तिर्निर्वृत्तिर्वा क्व मुक्तिः क्व च बन्धनम् ।
कूटस्थनिर्विभागस्य स्वस्थस्य मम सर्वदा ॥ 20-12॥
क्वोपदेशः क्व वा शास्त्रं क्व शिष्यः क्व च वा गुरुः ।
क्व चास्ति पुरुषार्थो वा निरुपाधेः शिवस्य मे ॥ 20-13॥
क्व चास्ति क्व च वा नास्ति क्वास्ति चैकं क्व च द्वयम् ।
बहुनात्र किमुक्तेन किञ्चिन्नोत्तिष्ठते मम ॥ 20-14॥
इति अष्टावक्रगीता समाप्ता ।
॥ ॐ तत्सत् ॥
janaka uvāca ||
kva bhūtāni kva deho vā kvendriyāṇi kva vā manaḥ |
kva śūnyaṃ kva ca nairāśyaṃ matsvarūpe nirañjane || 20-1||
kva śāstraṃ kvātmavijñānaṃ kva vā nirviṣayaṃ manaḥ |
kva tṛptiḥ kva vitṛṣṇātvaṃ gatadvandvasya me sadā || 20-2||
kva vidyā kva ca vāvidyā kvāhaṃ kvedaṃ mama kva vā |
kva bandha kva ca vā mokṣaḥ svarūpasya kva rūpitā || 20-3||
kva prārabdhāni karmāṇi jīvanmuktirapi kva vā |
kva tad videhakaivalyaṃ nirviśeṣasya sarvadā || 20-4||
kva kartā kva ca vā bhoktā niṣkriyaṃ sphuraṇaṃ kva vā |
kvāparokṣaṃ phalaṃ vā kva niḥsvabhāvasya me sadā || 20-5||
kva lokaṃ kva mumukṣurvā kva yogī jñānavān kva vā |
kva baddhaḥ kva ca vā muktaḥ svasvarūpe'hamadvaye || 20-6||
kva sṛṣṭiḥ kva ca saṃhāraḥ kva sādhyaṃ kva ca sādhanam |
kva sādhakaḥ kva siddhirvā svasvarūpe'hamadvaye || 20-7||
kva pramātā pramāṇaṃ vā kva prameyaṃ kva ca pramā |
kva kiñcit kva na kiñcid vā sarvadā vimalasya me || 20-8||
kva vikṣepaḥ kva caikāgryaṃ kva nirbodhaḥ kva mūḍhatā |
kva harṣaḥ kva viṣādo vā sarvadā niṣkriyasya me || 20-9||
kva caiṣa vyavahāro vā kva ca sā paramārthatā |
kva sukhaṃ kva ca vā dukhaṃ nirvimarśasya me sadā || 20-10||
kva māyā kva ca saṃsāraḥ kva prītirviratiḥ kva vā |
kva jīvaḥ kva ca tadbrahma sarvadā vimalasya me || 20-11||
kva pravṛttirnirvṛttirvā kva muktiḥ kva ca bandhanam |
kūṭasthanirvibhāgasya svasthasya mama sarvadā || 20-12||
kvopadeśaḥ kva vā śāstraṃ kva śiṣyaḥ kva ca vā guruḥ |
kva cāsti puruṣārtho vā nirupādheḥ śivasya me || 20-13||
kva cāsti kva ca vā nāsti kvāsti caikaṃ kva ca dvayam |
bahunātra kimuktena kiñcinnottiṣṭhate mama || 20-14||
iti aṣṭāvakragītā samāptā |
|| oṃ tatsat ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.