ଅଷ୍ଟାଵକ୍ର ଉଵାଚ ॥
ଵିହାଯ ଵୈରିଣଂ କାମମର୍ଥଂ ଚାନର୍ଥସଙ୍କୁଲମ୍ ।
ଧର୍ମମପ୍ଯେତଯୋର୍ହେତୁଂ ସର୍ଵତ୍ରାନାଦରଂ କୁରୁ ॥ 10-1॥
ସ୍ଵପ୍ନେନ୍ଦ୍ରଜାଲଵତ୍ ପଶ୍ଯ ଦିନାନି ତ୍ରୀଣି ପଞ୍ଚ ଵା ।
ମିତ୍ରକ୍ଷେତ୍ରଧନାଗାରଦାରଦାଯାଦିସମ୍ପଦଃ ॥ 10-2॥
ଯତ୍ର ଯତ୍ର ଭଵେତ୍ତୃଷ୍ଣା ସଂସାରଂ ଵିଦ୍ଧି ତତ୍ର ଵୈ ।
ପ୍ରୌଢଵୈରାଗ୍ଯମାଶ୍ରିତ୍ଯ ଵୀତତୃଷ୍ଣଃ ସୁଖୀ ଭଵ ॥ 10-3॥
ତୃଷ୍ଣାମାତ୍ରାତ୍ମକୋ ବନ୍ଧସ୍ତନ୍ନାଶୋ ମୋକ୍ଷ ଉଚ୍ଯତେ ।
ଭଵାସଂସକ୍ତିମାତ୍ରେଣ ପ୍ରାପ୍ତିତୁଷ୍ଟିର୍ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ॥ 10-4॥
ତ୍ଵମେକଶ୍ଚେତନଃ ଶୁଦ୍ଧୋ ଜଡଂ ଵିଶ୍ଵମସତ୍ତଥା ।
ଅଵିଦ୍ଯାପି ନ କିଞ୍ଚିତ୍ସା କା ବୁଭୁତ୍ସା ତଥାପି ତେ ॥ 10-5॥
ରାଜ୍ଯଂ ସୁତାଃ କଲତ୍ରାଣି ଶରୀରାଣି ସୁଖାନି ଚ ।
ସଂସକ୍ତସ୍ଯାପି ନଷ୍ଟାନି ତଵ ଜନ୍ମନି ଜନ୍ମନି ॥ 10-6॥
ଅଲମର୍ଥେନ କାମେନ ସୁକୃତେନାପି କର୍ମଣା ।
ଏଭ୍ଯଃ ସଂସାରକାନ୍ତାରେ ନ ଵିଶ୍ରାନ୍ତମଭୂନ୍ ମନଃ ॥ 10-7॥
କୃତଂ ନ କତି ଜନ୍ମାନି କାଯେନ ମନସା ଗିରା ।
ଦୁଃଖମାଯାସଦଂ କର୍ମ ତଦଦ୍ଯାପ୍ଯୁପରମ୍ଯତାମ୍ ॥ 10-8॥
Roman (IAST) Transliteration
aṣṭāvakra uvāca ||
vihāya vairiṇaṃ kāmamarthaṃ cānarthasaṅkulam |
dharmamapyetayorhetuṃ sarvatrānādaraṃ kuru || 10-1||
svapnendrajālavat paśya dināni trīṇi pañca vā |
mitrakṣetradhanāgāradāradāyādisampadaḥ || 10-2||
yatra yatra bhavettṛṣṇā saṃsāraṃ viddhi tatra vai |
prauḍhavairāgyamāśritya vītatṛṣṇaḥ sukhī bhava || 10-3||
tṛṣṇāmātrātmako bandhastannāśo mokṣa ucyate |
bhavāsaṃsaktimātreṇa prāptituṣṭirmuhurmuhuḥ || 10-4||
tvamekaścetanaḥ śuddho jaḍaṃ viśvamasattathā |
avidyāpi na kiñcitsā kā bubhutsā tathāpi te || 10-5||
rājyaṃ sutāḥ kalatrāṇi śarīrāṇi sukhāni ca |
saṃsaktasyāpi naṣṭāni tava janmani janmani || 10-6||
alamarthena kāmena sukṛtenāpi karmaṇā |
ebhyaḥ saṃsārakāntāre na viśrāntamabhūn manaḥ || 10-7||
kṛtaṃ na kati janmāni kāyena manasā girā |
duḥkhamāyāsadaṃ karma tadadyāpyuparamyatām || 10-8||
Sanskrit — Devanagari (original)
अष्टावक्र उवाच ॥
विहाय वैरिणं काममर्थं चानर्थसङ्कुलम् ।
धर्ममप्येतयोर्हेतुं सर्वत्रानादरं कुरु ॥ 10-1॥
स्वप्नेन्द्रजालवत् पश्य दिनानि त्रीणि पञ्च वा ।
मित्रक्षेत्रधनागारदारदायादिसम्पदः ॥ 10-2॥
यत्र यत्र भवेत्तृष्णा संसारं विद्धि तत्र वै ।
प्रौढवैराग्यमाश्रित्य वीततृष्णः सुखी भव ॥ 10-3॥
तृष्णामात्रात्मको बन्धस्तन्नाशो मोक्ष उच्यते ।
भवासंसक्तिमात्रेण प्राप्तितुष्टिर्मुहुर्मुहुः ॥ 10-4॥
त्वमेकश्चेतनः शुद्धो जडं विश्वमसत्तथा ।
अविद्यापि न किञ्चित्सा का बुभुत्सा तथापि ते ॥ 10-5॥
राज्यं सुताः कलत्राणि शरीराणि सुखानि च ।
संसक्तस्यापि नष्टानि तव जन्मनि जन्मनि ॥ 10-6॥
अलमर्थेन कामेन सुकृतेनापि कर्मणा ।
एभ्यः संसारकान्तारे न विश्रान्तमभून् मनः ॥ 10-7॥
कृतं न कति जन्मानि कायेन मनसा गिरा ।
दुःखमायासदं कर्म तदद्याप्युपरम्यताम् ॥ 10-8॥
aṣṭāvakra uvāca ||
vihāya vairiṇaṃ kāmamarthaṃ cānarthasaṅkulam |
dharmamapyetayorhetuṃ sarvatrānādaraṃ kuru || 10-1||
svapnendrajālavat paśya dināni trīṇi pañca vā |
mitrakṣetradhanāgāradāradāyādisampadaḥ || 10-2||
yatra yatra bhavettṛṣṇā saṃsāraṃ viddhi tatra vai |
prauḍhavairāgyamāśritya vītatṛṣṇaḥ sukhī bhava || 10-3||
tṛṣṇāmātrātmako bandhastannāśo mokṣa ucyate |
bhavāsaṃsaktimātreṇa prāptituṣṭirmuhurmuhuḥ || 10-4||
tvamekaścetanaḥ śuddho jaḍaṃ viśvamasattathā |
avidyāpi na kiñcitsā kā bubhutsā tathāpi te || 10-5||
rājyaṃ sutāḥ kalatrāṇi śarīrāṇi sukhāni ca |
saṃsaktasyāpi naṣṭāni tava janmani janmani || 10-6||
alamarthena kāmena sukṛtenāpi karmaṇā |
ebhyaḥ saṃsārakāntāre na viśrāntamabhūn manaḥ || 10-7||
kṛtaṃ na kati janmāni kāyena manasā girā |
duḥkhamāyāsadaṃ karma tadadyāpyuparamyatām || 10-8||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.