అష్టావక్ర ఉవాచ ॥
విహాయ వైరిణం కామమర్థం చానర్థసఙ్కులమ్ ।
ధర్మమప్యేతయోర్హేతుం సర్వత్రానాదరం కురు ॥ 10-1॥
స్వప్నేన్ద్రజాలవత్ పశ్య దినాని త్రీణి పఞ్చ వా ।
మిత్రక్షేత్రధనాగారదారదాయాదిసమ్పదః ॥ 10-2॥
యత్ర యత్ర భవేత్తృష్ణా సంసారం విద్ధి తత్ర వై ।
ప్రౌఢవైరాగ్యమాశ్రిత్య వీతతృష్ణః సుఖీ భవ ॥ 10-3॥
తృష్ణామాత్రాత్మకో బన్ధస్తన్నాశో మోక్ష ఉచ్యతే ।
భవాసంసక్తిమాత్రేణ ప్రాప్తితుష్టిర్ముహుర్ముహుః ॥ 10-4॥
త్వమేకశ్చేతనః శుద్ధో జడం విశ్వమసత్తథా ।
అవిద్యాపి న కిఞ్చిత్సా కా బుభుత్సా తథాపి తే ॥ 10-5॥
రాజ్యం సుతాః కలత్రాణి శరీరాణి సుఖాని చ ।
సంసక్తస్యాపి నష్టాని తవ జన్మని జన్మని ॥ 10-6॥
అలమర్థేన కామేన సుకృతేనాపి కర్మణా ।
ఏభ్యః సంసారకాన్తారే న విశ్రాన్తమభూన్ మనః ॥ 10-7॥
కృతం న కతి జన్మాని కాయేన మనసా గిరా ।
దుఃఖమాయాసదం కర్మ తదద్యాప్యుపరమ్యతామ్ ॥ 10-8॥
Roman (IAST) Transliteration
aṣṭāvakra uvāca ||
vihāya vairiṇaṃ kāmamarthaṃ cānarthasaṅkulam |
dharmamapyetayorhetuṃ sarvatrānādaraṃ kuru || 10-1||
svapnendrajālavat paśya dināni trīṇi pañca vā |
mitrakṣetradhanāgāradāradāyādisampadaḥ || 10-2||
yatra yatra bhavettṛṣṇā saṃsāraṃ viddhi tatra vai |
prauḍhavairāgyamāśritya vītatṛṣṇaḥ sukhī bhava || 10-3||
tṛṣṇāmātrātmako bandhastannāśo mokṣa ucyate |
bhavāsaṃsaktimātreṇa prāptituṣṭirmuhurmuhuḥ || 10-4||
tvamekaścetanaḥ śuddho jaḍaṃ viśvamasattathā |
avidyāpi na kiñcitsā kā bubhutsā tathāpi te || 10-5||
rājyaṃ sutāḥ kalatrāṇi śarīrāṇi sukhāni ca |
saṃsaktasyāpi naṣṭāni tava janmani janmani || 10-6||
alamarthena kāmena sukṛtenāpi karmaṇā |
ebhyaḥ saṃsārakāntāre na viśrāntamabhūn manaḥ || 10-7||
kṛtaṃ na kati janmāni kāyena manasā girā |
duḥkhamāyāsadaṃ karma tadadyāpyuparamyatām || 10-8||
Sanskrit — Devanagari (original)
अष्टावक्र उवाच ॥
विहाय वैरिणं काममर्थं चानर्थसङ्कुलम् ।
धर्ममप्येतयोर्हेतुं सर्वत्रानादरं कुरु ॥ 10-1॥
स्वप्नेन्द्रजालवत् पश्य दिनानि त्रीणि पञ्च वा ।
मित्रक्षेत्रधनागारदारदायादिसम्पदः ॥ 10-2॥
यत्र यत्र भवेत्तृष्णा संसारं विद्धि तत्र वै ।
प्रौढवैराग्यमाश्रित्य वीततृष्णः सुखी भव ॥ 10-3॥
तृष्णामात्रात्मको बन्धस्तन्नाशो मोक्ष उच्यते ।
भवासंसक्तिमात्रेण प्राप्तितुष्टिर्मुहुर्मुहुः ॥ 10-4॥
त्वमेकश्चेतनः शुद्धो जडं विश्वमसत्तथा ।
अविद्यापि न किञ्चित्सा का बुभुत्सा तथापि ते ॥ 10-5॥
राज्यं सुताः कलत्राणि शरीराणि सुखानि च ।
संसक्तस्यापि नष्टानि तव जन्मनि जन्मनि ॥ 10-6॥
अलमर्थेन कामेन सुकृतेनापि कर्मणा ।
एभ्यः संसारकान्तारे न विश्रान्तमभून् मनः ॥ 10-7॥
कृतं न कति जन्मानि कायेन मनसा गिरा ।
दुःखमायासदं कर्म तदद्याप्युपरम्यताम् ॥ 10-8॥
aṣṭāvakra uvāca ||
vihāya vairiṇaṃ kāmamarthaṃ cānarthasaṅkulam |
dharmamapyetayorhetuṃ sarvatrānādaraṃ kuru || 10-1||
svapnendrajālavat paśya dināni trīṇi pañca vā |
mitrakṣetradhanāgāradāradāyādisampadaḥ || 10-2||
yatra yatra bhavettṛṣṇā saṃsāraṃ viddhi tatra vai |
prauḍhavairāgyamāśritya vītatṛṣṇaḥ sukhī bhava || 10-3||
tṛṣṇāmātrātmako bandhastannāśo mokṣa ucyate |
bhavāsaṃsaktimātreṇa prāptituṣṭirmuhurmuhuḥ || 10-4||
tvamekaścetanaḥ śuddho jaḍaṃ viśvamasattathā |
avidyāpi na kiñcitsā kā bubhutsā tathāpi te || 10-5||
rājyaṃ sutāḥ kalatrāṇi śarīrāṇi sukhāni ca |
saṃsaktasyāpi naṣṭāni tava janmani janmani || 10-6||
alamarthena kāmena sukṛtenāpi karmaṇā |
ebhyaḥ saṃsārakāntāre na viśrāntamabhūn manaḥ || 10-7||
kṛtaṃ na kati janmāni kāyena manasā girā |
duḥkhamāyāsadaṃ karma tadadyāpyuparamyatām || 10-8||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.