ਅष੍ਟਾਵਕ੍ਰ ਉਵਾਚ ॥
ਵਿਹਾਯ ਵੈਰਿਣਂ ਕਾਮਮਰ੍ਥਂ ਚਾਨਰ੍ਥਸਙ੍ਕੁਲਮ੍ ।
ਧਰ੍ਮਮਪ੍ਯੇਤਯੋਰ੍ਹੇਤੁਂ ਸਰ੍ਵਤ੍ਰਾਨਾਦਰਂ ਕੁਰੁ ॥ 10-1॥
ਸ੍ਵਪ੍ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਜਾਲਵਤ੍ ਪਸ਼੍ਯ ਦਿਨਾਨਿ ਤ੍ਰੀਣਿ ਪਞ੍ਚ ਵਾ ।
ਮਿਤ੍ਰਕ੍षੇਤ੍ਰਧਨਾਗਾਰਦਾਰਦਾਯਾਦਿਸਮ੍ਪਦਃ ॥ 10-2॥
ਯਤ੍ਰ ਯਤ੍ਰ ਭਵੇਤ੍ਤृष੍ਣਾ ਸਂਸਾਰਂ ਵਿਦ੍ਧਿ ਤਤ੍ਰ ਵੈ ।
ਪ੍ਰੌਢਵੈਰਾਗ੍ਯਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਵੀਤਤृष੍ਣਃ ਸੁਖੀ ਭਵ ॥ 10-3॥
ਤृष੍ਣਾਮਾਤ੍ਰਾਤ੍ਮਕੋ ਬਨ੍ਧਸ੍ਤਨ੍ਨਾਸ਼ੋ ਮੋਕ੍ष ਉਚ੍ਯਤੇ ।
ਭਵਾਸਂਸਕ੍ਤਿਮਾਤ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਿਤੁष੍ਟਿਰ੍ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ ॥ 10-4॥
ਤ੍ਵਮੇਕਸ਼੍ਚੇਤਨਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧੋ ਜਡਂ ਵਿਸ਼੍ਵਮਸਤ੍ਤਥਾ ।
ਅਵਿਦ੍ਯਾਪਿ ਨ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਸਾ ਕਾ ਬੁਭੁਤ੍ਸਾ ਤਥਾਪਿ ਤੇ ॥ 10-5॥
ਰਾਜ੍ਯਂ ਸੁਤਾਃ ਕਲਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਸੁਖਾਨਿ ਚ ।
ਸਂਸਕ੍ਤਸ੍ਯਾਪਿ ਨष੍ਟਾਨਿ ਤਵ ਜਨ੍ਮਨਿ ਜਨ੍ਮਨਿ ॥ 10-6॥
ਅਲਮਰ੍ਥੇਨ ਕਾਮੇਨ ਸੁਕृਤੇਨਾਪਿ ਕਰ੍ਮਣਾ ।
ਏਭ੍ਯਃ ਸਂਸਾਰਕਾਨ੍ਤਾਰੇ ਨ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਮਭੂਨ੍ ਮਨਃ ॥ 10-7॥
ਕृਤਂ ਨ ਕਤਿ ਜਨ੍ਮਾਨਿ ਕਾਯੇਨ ਮਨਸਾ ਗਿਰਾ ।
ਦੁਃਖਮਾਯਾਸਦਂ ਕਰ੍ਮ ਤਦਦ੍ਯਾਪ੍ਯੁਪਰਮ੍ਯਤਾਮ੍ ॥ 10-8॥
Roman (IAST) Transliteration
aṣṭāvakra uvāca ||
vihāya vairiṇaṃ kāmamarthaṃ cānarthasaṅkulam |
dharmamapyetayorhetuṃ sarvatrānādaraṃ kuru || 10-1||
svapnendrajālavat paśya dināni trīṇi pañca vā |
mitrakṣetradhanāgāradāradāyādisampadaḥ || 10-2||
yatra yatra bhavettṛṣṇā saṃsāraṃ viddhi tatra vai |
prauḍhavairāgyamāśritya vītatṛṣṇaḥ sukhī bhava || 10-3||
tṛṣṇāmātrātmako bandhastannāśo mokṣa ucyate |
bhavāsaṃsaktimātreṇa prāptituṣṭirmuhurmuhuḥ || 10-4||
tvamekaścetanaḥ śuddho jaḍaṃ viśvamasattathā |
avidyāpi na kiñcitsā kā bubhutsā tathāpi te || 10-5||
rājyaṃ sutāḥ kalatrāṇi śarīrāṇi sukhāni ca |
saṃsaktasyāpi naṣṭāni tava janmani janmani || 10-6||
alamarthena kāmena sukṛtenāpi karmaṇā |
ebhyaḥ saṃsārakāntāre na viśrāntamabhūn manaḥ || 10-7||
kṛtaṃ na kati janmāni kāyena manasā girā |
duḥkhamāyāsadaṃ karma tadadyāpyuparamyatām || 10-8||
Sanskrit — Devanagari (original)
अष्टावक्र उवाच ॥
विहाय वैरिणं काममर्थं चानर्थसङ्कुलम् ।
धर्ममप्येतयोर्हेतुं सर्वत्रानादरं कुरु ॥ 10-1॥
स्वप्नेन्द्रजालवत् पश्य दिनानि त्रीणि पञ्च वा ।
मित्रक्षेत्रधनागारदारदायादिसम्पदः ॥ 10-2॥
यत्र यत्र भवेत्तृष्णा संसारं विद्धि तत्र वै ।
प्रौढवैराग्यमाश्रित्य वीततृष्णः सुखी भव ॥ 10-3॥
तृष्णामात्रात्मको बन्धस्तन्नाशो मोक्ष उच्यते ।
भवासंसक्तिमात्रेण प्राप्तितुष्टिर्मुहुर्मुहुः ॥ 10-4॥
त्वमेकश्चेतनः शुद्धो जडं विश्वमसत्तथा ।
अविद्यापि न किञ्चित्सा का बुभुत्सा तथापि ते ॥ 10-5॥
राज्यं सुताः कलत्राणि शरीराणि सुखानि च ।
संसक्तस्यापि नष्टानि तव जन्मनि जन्मनि ॥ 10-6॥
अलमर्थेन कामेन सुकृतेनापि कर्मणा ।
एभ्यः संसारकान्तारे न विश्रान्तमभून् मनः ॥ 10-7॥
कृतं न कति जन्मानि कायेन मनसा गिरा ।
दुःखमायासदं कर्म तदद्याप्युपरम्यताम् ॥ 10-8॥
aṣṭāvakra uvāca ||
vihāya vairiṇaṃ kāmamarthaṃ cānarthasaṅkulam |
dharmamapyetayorhetuṃ sarvatrānādaraṃ kuru || 10-1||
svapnendrajālavat paśya dināni trīṇi pañca vā |
mitrakṣetradhanāgāradāradāyādisampadaḥ || 10-2||
yatra yatra bhavettṛṣṇā saṃsāraṃ viddhi tatra vai |
prauḍhavairāgyamāśritya vītatṛṣṇaḥ sukhī bhava || 10-3||
tṛṣṇāmātrātmako bandhastannāśo mokṣa ucyate |
bhavāsaṃsaktimātreṇa prāptituṣṭirmuhurmuhuḥ || 10-4||
tvamekaścetanaḥ śuddho jaḍaṃ viśvamasattathā |
avidyāpi na kiñcitsā kā bubhutsā tathāpi te || 10-5||
rājyaṃ sutāḥ kalatrāṇi śarīrāṇi sukhāni ca |
saṃsaktasyāpi naṣṭāni tava janmani janmani || 10-6||
alamarthena kāmena sukṛtenāpi karmaṇā |
ebhyaḥ saṃsārakāntāre na viśrāntamabhūn manaḥ || 10-7||
kṛtaṃ na kati janmāni kāyena manasā girā |
duḥkhamāyāsadaṃ karma tadadyāpyuparamyatām || 10-8||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.