001 ॥ పార్థాయ ప్రతిబోధితాం భగవతా నారాయణేన స్వయమ్ ।
వ్యాసేన గ్రథితాం పురాణమునినా మధ్యే మహాభారతమ్ ॥
అద్వ్యైతామృత వర్షిణీం భగవతీం అష్టాదశాధ్యాయినీమ్ ।
అమ్బా! త్వామనుసన్దధామి భగవద్గీతే భవద్వేషిణీమ్ ॥
భగవద్గీత. మహాభారతము యొక్క సమగ్ర సారాంశము. భక్తుడైన అర్జునునకు ఒనర్చిన ఉపదేశమే గీతా సారాంశము. భారత యుద్ధము జరుగరాదని సర్వ విధముల భగవానుడు ప్రయత్నిఞ్చెను. కాని ఆ మహానుభావుని ప్రయత్నములు వ్యర్థములాయెను. అటు పిమ్మట శ్రీకృష్ణుడు పార్థునకు సారథియై నిలిచెను.
యుద్ధ రఙ్గమున అర్జునుని కోరిక మేరకు రథమును నిలిపెను. అర్జునుడు ఉభయ సైన్యములలో గల తణ్డ్రులను, గురువులను, మేనమామలను, సోదరులను, మనుమలను, మిత్రులను చూచి, హృదయము ద్రవిఞ్చి,
002 ॥ న కాఙ్క్షే విజయం కృష్ణ న చ రాజ్యం సుఖాని చ ।
కిం నో రాజ్యేన గోవిన్ద కిం భోగైర్జీవితేన వా ॥ (01:32)
స్వజనమును చమ్పుటకు ఇష్టపడక "నాకు విజయమూ వలదు, రాజ్య సుఖమూ వలదు" అని ధనుర్బాణములను క్రిన్ద వైచి. దుఃఖితుడైన అర్జునుని చూచి శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ,
003 ॥ అశోచ్యానన్వశోచస్త్వం ప్రజ్ఞావాదాంశ్చ భాషసే ।
గతాసూనగతాసూంశ్చ నానుశోచన్తి పణ్డితాః ॥ (02:11)
దుఃఖిమ్ప తగని వారిని గూర్చి దుఃఖిఞ్చుట అనుచితము. ఆత్మానాత్మ వివేకులు అనిత్యములైన శరీరములను గూర్చి గాని, నిత్యములూ, శాశ్వతములూ అయిన ఆత్మలను గూర్చి గాని దుఃఖిమ్పరు.
004 ॥ దేహినోస్మిన్యథా దేహే కౌమారం యౌవనం జరా ।
తథా దేహాన్తరప్రాప్తిః ధీరస్తత్ర న ముహ్యతి ॥ (02:13)
జీవునకు దేహమునన్దు బాల్యము, యవ్వనము, ముసలితనము యెట్లో, మరొక దేహమును పొన్దుట కూడా అట్లే. కనుకు ఈ విషయమున ధీరులు మోహము నొన్దరు.
005 ॥ వాసాంసి జీర్ణాని యథా విహాయ
నవాని గృహ్ణాతి నరోపరాణి ।
తథా శరీరాణి విహాయ జీర్ణాని
అన్యాని సంయాతి నవాని దేహీ ॥ (02:22)
మనుష్యుడు, ఎట్లు చినిగిన వస్త్రమును వదలి నూతన వస్త్రమును ధరిఞ్చునో, అట్లే, ఆత్మ - జీర్ణమైన శరీరమును వదలి క్రొత్త శరీరమును ధరిఞ్చుచున్నది.
006 ॥ నైనం ఛిన్దన్తి శస్త్రాణి నైనం దహతి పావకః ।
న చైనం క్లేదయన్త్యాపో న శోషయతి మారుతః ॥ (02:23)
ఆత్మ నాశనములేనిది. ఆత్మను శస్త్రములు ఛేదిమ్పజాలవు, అగ్ని దహిమ్ప జాలదు. నీరు తడుపజాలదు. వాయువు ఆర్పివేయనూ సమర్థము కాదు. ఆత్మ నాశనములేనిది.
007 ॥ జాతస్య హి ధ్రువో మృత్యుః ధ్రువం జన్మ మృతస్య చ ।
తస్మాదపరిహార్యేర్థే న త్వం శోచితుమర్హసి ॥ (02:27)
పుట్టిన వానికి మరణము తప్పదు. మరణిఞ్చిన వానికి జన్మము తప్పదు. అనివార్యమగు ఈ విషయమును గూర్చి శోకిమ్ప తగదు.
008 ॥ హతో వా ప్రాప్స్యసి స్వర్గం జిత్వా వా భోక్ష్యసే మహీమ్ ।
తస్మాదుత్తిష్ఠ కౌన్తేయ యుద్ధాయ కృతనిశ్చయః ॥ (02:37)
యుద్ధమున మరణిఞ్చినచో వీర స్వర్గమును పొన్దెదవు. జయిఞ్చినచో రాజ్యమును భోగిన్తువు. కావున అర్జునా, యుద్ధమును చేయ కృతనిశ్చ్యుడవై లెమ్ము.
009 ॥ కర్మణ్యేవాధికారస్తే మా ఫలేషు కదాచన ।
మా కర్మఫలహేతుర్భూః మా తే సఙ్గోస్త్వకర్మణి ॥ (02:47)
కర్మలను ఆచరిఞ్చుటయన్దే నీకు అధికారము కలదు కాని, వాని ఫలితము పైన లేదు. నీవు కర్మ ఫలమునకు కారణము కారాదు. అట్లని, కర్మలను చేయుట మానరాదు.
010 ॥ దుఃఖేష్వనుద్విగ్నమనాః సుఖేషు విగతస్పృహః ।
వీతరాగభయక్రోధః స్థితధీర్మునిరుచ్యతే ॥ (02:56)
దుఃఖములు కలిగినపుడు దిగులు చెన్దని వాడును, సుఖములు కలిగినపుడు స్పృహ కోల్పోని వాడును, రాగమూ, భయమూ, క్రోధమూ పోయినవాడును స్థిత ప్రజ్ఞుడని చెప్పబడును.
011 ॥ ధ్యాయతో విషయాన్ పుంసః సఙ్గస్తేషూపజాయతే ।
సఙ్గాత్-సఞ్జాయతే కామః కామాత్-క్రోధోభిజాయతే ॥ (02:62)
క్రోధాద్-భవతి సమ్మోహః సమ్మోహాత్-స్మృతివిభ్రమః ।
స్మృతిభ్రంశాద్-బుద్ధినాశో బుద్ధినాశాత్-ప్రణశ్యతి ॥ (02:63)
విషయ వాఞ్ఛలను గూర్చి సదా మననము చేయువానికి, వానియన్దనురాగ మధికమై, అది కామముగా మారి, చివరకు క్రోధమగును. క్రోధము వలన అవివేకము కలుగును. దీనివలన జ్ఞాపకశక్తి నశిఞ్చి, దాని ఫలితముగా మనుజుడు బుద్ధిని కోల్పోయి చివరకు అధోగతి చెన్దును.
012 ॥ ఏషా బ్రాహ్మీ స్థితిః పార్థ నైనాం ప్రాప్య విముహ్యతి ।
స్థిత్వాస్యామన్తకాలేపి బ్రహ్మనిర్వాణమృచ్ఛతి ॥ (02:72)
ఆత్మజ్ఞాన పూర్వక కర్మానుష్ఠానము, బ్రహ్మ ప్రాప్తి సాధనము కలిగిన జీవుడు సంసారమున బడక, సుఖైక స్వరూపమైన ఆత్మ ప్రాప్తిని చెన్దగలడు.
013 ॥ లోకేస్మిన్ ద్వివిధా నిష్ఠా పురా ప్రోక్తా మయానఘ ।
జ్ఞానయోగేన సాఙ్ఖ్యానాం కర్మయోగేన యోగినామ్ ॥ (03:03)
అర్జునా! ఈ లోకములో ఆత్మానాత్మ వివేకముగల సన్యాసులకు జ్ఞానయోగము చేతను, చిత్తశుద్ధిగల యోగీశ్వరులకు కర్మయోగము చేతను ముక్తి కలుగు చున్నదని సృష్టి ఆదియన్దు నాచే చెప్పబడియున్నది.
014 ॥ అన్నాద్భవన్తి భూతాని పర్జన్యాదన్నసమ్భవః ।
యజ్ఞాద్భవతి పర్జన్యో యజ్ఞః కర్మసముద్భవః ॥ (03:14)
అన్నమువలన జన్తుజాలము పుట్టును. వర్షము వలన అన్నము సమకూడును. యజ్ఞము వలన వర్షము కలుగును. ఆ యజ్ఞము కర్మ వలననే సమ్భవము.
015 ॥ ఏవం ప్రవర్తితం చక్రం నానువర్తయతీహ యః ।
అఘాయురిన్ద్రియారామో మోఘం పార్థ స జీవతి ॥ (03:16)
పార్థా! నాచే నడుపబడు ఈ లోకము అను చక్రమునుబట్టి, ఎవడు అనుసరిమ్పడో వాడు ఇన్ద్రియలోలుడై పాప జీవనుడగుచున్నాడు. అట్టివాడు వ్యర్థుడు. జ్ఞాని కానివాడు సదా కర్మలనాచరిఞ్చుచునే యుణ్డవలెను.
016 ॥ యద్యదాచరతి శ్రేష్ఠస్తత్తదేవేతరో జనః ।
స యత్ప్రమాణం కురుతే లోకస్తదనువర్తతే ॥ (03:21)
ఉత్తములు అయినవారు దేని నాచరిన్తురో, దానినే ఇతరులును ఆచరిన్తురు. ఉత్తములు దేనిని ప్రమాణముగా అఙ్గీకరిన్తురో, లోకమన్తయూ దానినే అనుసరిన్తును.
017 ॥ మయి సర్వాణి కర్మాణి సన్న్యస్యాధ్యాత్మచేతసా ।
నిరాశీర్నిర్మమో భూత్వా యుధ్యస్వ విగతజ్వరః ॥ (03:30)
అర్జునా! నీవొనర్చు సమస్త కర్మలనూ నాయన్దు సమర్పిఞ్చి, జ్ఞానముచే నిష్కాముడవై, అహఙ్కారము లేనివాడవై, సన్తాపమును వదలి యుద్ధమును చేయుము.
018 ॥ శ్రేయాన్ స్వధర్మో విగుణః పరధర్మాత్స్వనుష్ఠితాత్ ।
స్వధర్మే నిధనం శ్రేయః పరధర్మో భయావహః ॥ (03:35)
చక్కగా అనుష్ఠిమ్పబడిన పరధర్మముకన్న, గుణము లేనిదైననూ స్వధర్మమే మేలు. అట్టి ధర్మాచరణమున మరణము సమ్భవిఞ్చిననూ మేలే. పరధర్మము భయఙ్కరమైనది. ఆచరణకు అనుచితమైనది.
019 ॥ ధూమేనావ్రియతే వహ్నిర్యథాదర్శో మలేన చ ।
యథోల్బేనావృతో గర్భస్తథా తేనేదమావృతమ్ ॥ (03:38)
పొగచేత అగ్ని, మురికిచేత అద్దము, మావిచేత శిశువు యెట్లు కప్పబడునో, అట్లే కామముచేత జ్ఞానము కప్పబడియున్నది.
020 ॥ యదా యదా హి ధర్మస్య గ్లానిర్భవతి భారత ।
అభ్యుత్థానమధర్మస్య తదాత్మానం సృజామ్యహమ్ ॥ (04:07)
పరిత్రాణాయ సాధూనాం వినాశాయ చ దుష్కృతామ్ ।
ధర్మసంస్థాపనార్థాయ సమ్భవామి యుగే యుగే ॥ (04:08)
ఏ కాలమున ధరమమునకు హాని కలుగునో, అధరమము వృద్ధి నొన్దునో, ఆయా సమయములయన్దు శిష్టరక్షణ, దుష్టశిక్షణ, ధర్మసంరక్షణముల కొరకు ప్రతి యుగమున అవతారమును దాల్చుచున్నాను.
021 ॥ వీతరాగభయక్రోధా మన్మయా మాముపాశ్రితాః ।
బహవో జ్ఞానతపసా పూతా మద్భావమాగతాః ॥ (04:10)
అనురాగమూ, భయమూ, క్రోధమూ వదిలి నాయన్దు మనస్సు లగ్నము చేసి ఆశ్రయిఞ్చిన సత్పురుషులు జ్ఞానయోగముచేత పరిశుద్ధులై నా సాన్నిధ్యమును పొన్దిరి.
022 ॥ యే యథా మాం ప్రపద్యన్తే తాంస్తథైవ భజామ్యహమ్ ।
మమ వర్త్మానువర్తన్తే మనుష్యాః పార్థ సర్వశః ॥ (04:11)
ఎవరెవరు యేయే విధముగా నన్ను తెలియగోరుచున్నారో, వారిని ఆయా విధములుగా నేను అనుగ్రహిఞ్చుచున్నాను. కాని, ఏ ఒక్కనియన్దును అనురాగము కాని, ద్వేషము కాని లేదు.
023 ॥ యస్య సర్వే సమారమ్భాః కామసఙ్కల్పవర్జితాః ।
జ్ఞానాగ్నిదగ్ధకర్మాణం తమాహుః పణ్డితం బుధాః ॥ (04:19)
ఎవరి కర్మాచరణములు కామ సఙ్కల్పములు కావో, ఎవని కర్మలు జ్ఞానమను నిప్పుచే కాల్పబడినవో, అట్టివానిని పణ్డితుడని విద్వాంసులు పల్కుదురు.
024 ॥ బ్రహ్మార్పణం బ్రహ్మ హవిః బ్రహ్మాగ్నౌ బ్రహ్మణా హుతమ్ ।
బ్రహ్మైవ తేన గన్తవ్యం బ్రహ్మ కర్మ సమాధినా ॥ (04:24)
యజ్ఞపాత్రము బ్రహ్మము. హోమద్రవ్యము బ్రహ్మము. అగ్ని బ్రహ్మము. హోమము చేయువాడు బ్రహ్మము. బ్రహ్మ కర్మ సమాధిచేత పొన్దనగు ఫలము కూడా బ్రహ్మమనియే తలఞ్చవలయును.
025 ॥ శ్రద్ధావాన్ల్లభతే జ్ఞానం తత్పరః సంయతేన్ద్రియః ।
జ్ఞానం లబ్ధ్వా పరాం శాన్తిమచిరేణాధిగచ్ఛతి ॥ (04:39)
శ్రద్ధ, ఇన్ద్రియనిగ్రహము గలవాడు జ్ఞానమును పొన్దుటకు సమర్థుడగును. అట్టి జ్ఞాని ఉత్కృష్టమైన మోక్షమును పొన్దును.
ఇది భగవద్గీత యన్దు బ్రహ్మవిద్యయను యోగశాస్త్రమున శ్రీకృష్ణుడు అర్జునునకుప దేశిఞ్చిన విషాద, సాఙ్ఖ్య, కర్మ, జ్ఞాన యోగములు సమాప్తము.
-------------
026 ॥ సన్న్యాసః కర్మయోగశ్చ నిఃశ్రేయసకరావుభౌ ।
తయోస్తు కర్మసన్న్యాసాత్కర్మయోగో విశిష్యతే ॥ (05:02)
కర్మ సన్యాసములు రెణ్డునూ మోక్షసోపానములు. అన్దు కర్మ పరిత్యాగము కన్న కర్మానుష్ఠానమే శ్రేష్టమైనది.
027 ॥ బ్రహ్మణ్యాధాయ కర్మాణి సఙ్గం త్యక్త్వా కరోతి యః ।
లిప్యతే న స పాపేన పద్మపత్రమివామ్భసా ॥ (05:10)
ఎవడు ఫలాపేక్ష కాఙ్క్షిమ్పక, బ్రహ్మార్పణముగా కర్మలనాచరిఞ్చునో, అతడు తామరాకున నీటిబిన్దువులు అన్టని రీతిగా పాపమున చిక్కుబడడు.
028 ॥ జ్ఞానేన తు తదజ్ఞానం యేషాం నాశితమాత్మనః ।
తేషామాదిత్యవజ్జ్ఞానం ప్రకాశయతి తత్పరమ్ ॥ (05:16)
ఎవని అజ్ఞానము జ్ఞానముచేత నశిమ్పబడునో, అతనికి జ్ఞానము సూర్యుని వలె ప్రకాశిఞ్చి, పరమార్థ తత్వమును చూపును.
029 ॥ విద్యావినయసమ్పన్నే బ్రాహ్మణే గవి హస్తిని ।
శుని చైవ శ్వపాకే చ పణ్డితాః సమదర్శినః ॥ (05:18)
విద్యా వినయ సమ్పన్నుడగు బ్రాహ్మణునియన్దునూ, శునకమూ, శునకమామ్సము వణ్డుకొని తినువానియన్దునూ పణ్డితులు సమదృష్టి కలిగియున్దురు.
030 ॥ శక్నోతీహైవ యః సోఢుం ప్రాక్శరీరవిమోక్షణాత్ ।
కామక్రోధోద్భవం వేగం స యుక్తః స సుఖీ నరః ॥ (05:23)
దేహత్యాగమునకు మున్దు యెవడు కామక్రోధాది అరిష్డ్వర్గముల జయిఞ్చునో, అట్టివాడు యోగి అనబడును.
031 ॥ యతేన్ద్రియమనోబుద్ధిర్మునిర్మోక్షపరాయణః ।
విగతేచ్ఛాభయక్రోధో యః సదా ముక్త ఏవ సః ॥ (05:28)
ఎవడు ఇన్ద్రియములను జయిఞ్చి, దృష్టిని భ్రూమధ్యమున నిలిపి, ప్రాణాపాన వాయువులను స్తమ్భిమ్పజేసి, మనస్సునూ, బుద్ధినీ స్వాధీనమొనర్చుకొని మోక్షాసక్తుడై ఉణ్డునో, అట్టివాడే ముక్తుడనబడును.
032 ॥ భోక్తారం యజ్ఞతపసాం సర్వలోకమహేశ్వరమ్ ।
సుహృదం సర్వభూతానాం జ్ఞాత్వా మాం శాన్తిమృచ్ఛతి ॥ (05:29)
సకల యజ్ఞ తపః ఫలములను పొన్దువానిగనూ, సకల ప్రపఞ్చ నియామకునిగనూ నన్ను గ్రహిఞ్చిన మహనీయుడు మోక్షమును పొన్దుచున్నాడు.
033 ॥ యం సన్న్యాసమితి ప్రాహుర్యోగం తం విద్ధి పాణ్డవ ।
న హ్యసన్న్యస్తసఙ్కల్పో యోగీ భవతి కశ్చన ॥ (06:02)
అర్జునా! సన్యాసమని దేనినదురో, దానినే కర్మయోగమనియూ అన్దురు. అట్టి యెడ సఙ్కల్పత్యాగ మొనర్పనివాడు యోగి కాజాలడు.
034 ॥ యుక్తాహారవిహారస్య యుక్తచేష్టస్య కర్మసు ।
యుక్తస్వప్నావబోధస్య యోగో భవతి దుఃఖహా ॥ (06:17)
యుక్తాహార విహారాదులు, కర్మాచరణము గలవానికి ఆత్మసమ్యమన యోగము లభ్యము.
035 ॥ యథా దీపో నివాతస్థో నేఙ్గతే సోపమా స్మృతా ।
యోగినో యతచిత్తస్య యుఞ్జతో యోగమాత్మనః ॥ (06:19)
గాలిలేనిచోట పెట్టిన దీపము నిశ్చలముగా ప్రకాశిఞ్చులాగుననే, మనో నిగ్రహముకల్గి, ఆత్మయోగ మభ్యసిఞ్చినవాని చిత్తము నిశ్చలముగా నుణ్డును.
036 ॥ సర్వభూతస్థమాత్మానం సర్వభూతాని చాత్మని ।
ఈక్షతే యోగయుక్తాత్మా సర్వత్ర సమదర్శనః ॥ (06:29)
సకల భూతములయన్దూ సమదృష్టి కలిగినవాడు, అన్ని భూతములు తన యన్దునూ, తనను అన్ని భూతములయన్దునూ చూచుచుణ్డును.
037 ॥ అసంశయం మహాబాహో మనో దుర్నిగ్రహం చలమ్ ।
అభ్యాసేన తు కౌన్తేయ వైరాగ్యేణ చ గృహ్యతే ॥ (06:35)
అర్జునా! ఎట్టివానికైననూ మనస్సును నిశ్చలముగా నిల్పుట దుస్సాధ్యమే. అయిననూ, దానిని అభ్యాస, వైరాగ్యములచేత నిరోధిమ్పవచ్చును.
038 ॥ యోగినామపి సర్వేషాం మద్గతేనాన్తరాత్మనా ।
శ్రద్ధావాన్భజతే యో మాం స మే యుక్తతమో మతః ॥ (06:47)
అర్జునా! పరిపూర్ణ విశ్వాసముతో నన్నాశ్రయిఞ్చి, వినయముతో ఎవరు సేవిఞ్చి భజిన్తురో వారు సమస్త యోగులలో ఉత్తములు.
039 ॥ మనుష్యాణాం సహస్రేషు కశ్చిద్యతతి సిద్ధయే ।
యతతామపి సిద్ధానాం కశ్చిన్మాం వేత్తి తత్త్వతః ॥ (07:03)
వేలకొలది జనులలో ఏ ఒక్కడో జ్ఞానసిద్ధి కొరకు ప్రయత్నిఞ్చును. అట్లు ప్రయత్నిఞ్చిన వారిలో ఒకానొకడు మాత్రమే నన్ను యదార్థముగా తెలుసు కొనగలుగుచున్నాడు.
040 ॥ భూమిరాపోనలో వాయుః ఖం మనో బుద్ధిరేవ చ ।
అహఙ్కార ఇతీయం మే భిన్నా ప్రకృతిరష్టధా ॥ (07:04)
భూమి, జలము, అగ్ని, వాయువు, ఆకాశము, మనస్సు, బుద్ధి, అహఙ్కారము అని నా మాయాశక్తి ఎనిమిది విధములైన బేధములతో ఒప్పి యున్నదని గ్రహిమ్పుము.
041 ॥ మత్తః పరతరం నాన్యత్కిఞ్చిదస్తి ధనఞ్జయ ।
మయి సర్వమిదం ప్రోతం సూత్రే మణిగణా ఇవ ॥ (07:07)
అర్జునా! నా కన్న గొప్పవాడుగాని, గొప్పవస్తువుగాని మరేదియూ ప్రపఞ్చమున లేదు. సూత్రమున మణులు గ్రుచ్చబడినట్లు యీ జగమన్తయూ నాయన్దు నిక్షిప్తమై ఉన్నది.
042 ॥ పుణ్యో గన్ధః పృథివ్యాం చ తేజశ్చాస్మి విభావసౌ ।
జీవనం సర్వభూతేషు తపశ్చాస్మి తపస్విషు ॥ (07:09)
భూమియన్దు సుగన్ధము, అగ్నియన్దు తేజము, యెల్ల భూతములయన్దు ఆయువు, తపస్వులయన్దు తపస్సు నేనుగా నెరుగుము.
043 ॥ దైవీ హ్యేషా గుణమయీ మమ మాయా దురత్యయా ।
మామేవ యే ప్రపద్యన్తే మాయామేతాం తరన్తి తే ॥ (07:14)
పార్థా! త్రిగుణాత్మకము, దైవ సమ్బన్ధము అగు నా మాయ అతిక్రమిమ్ప రానిది. కాని, నన్ను శరణుజొచ్చిన వారికి ఈ మాయ సులభసాధ్యము.
044 ॥ చతుర్విధా భజన్తే మాం జనాః సుకృతినోర్జున ।
ఆర్తో జిజ్ఞాసురర్థార్థీ జ్ఞానీ చ భరతర్షభ ॥ (07:16)
ఆర్తులు, జిజ్ఞాసువులు, అర్థకాములు, జ్ఞానులు అను నాలుగు విధములైన పుణ్యాత్ములు నన్నాశ్రయిఞ్చుచున్నారు.
045 ॥ బహూనాం జన్మనామన్తే జ్ఞానవాన్మాం ప్రపద్యతే ।
వాసుదేవః సర్వమితి స మహాత్మా సుదుర్లభః ॥ (07:19)
జ్ఞాన సమ్పన్నుడైన మానవుడు అనేక జన్మములెత్తిన పిమ్మట, విజ్ఞానియై నన్ను శరణము నొన్దుచున్నాడు.
046 ॥ అన్తకాలే చ మామేవ స్మరన్ముక్త్వా కలేవరమ్ ।
యః ప్రయాతి స మద్భావం యాతి నాస్త్యత్ర సంశయః ॥ (08:05)
ఎవడు అన్త్యకాలమున నన్ను స్మరిఞ్చుచూ శరీరమును వదలుచున్నాడో, వాడు నన్నే చెన్దుచున్నాడు.
047 ॥ అభ్యాసయోగయుక్తేన చేతసా నాన్యగామినా ।
పరమం పురుషం దివ్యం యాతి పార్థానుచిన్తయన్ ॥ (08:08)
కవిం పురాణమనుశాసితారం
అణోరణీయంసమనుస్మరేద్యః ।
సర్వస్య ధాతారమచిన్త్యరూపం
ఆదిత్యవర్ణం తమసః పరస్తాత్ ॥ (08:09)
అర్జునా! ఎవడు అభ్యాసయోగముతో, ఏకాగ్ర చిత్తమున దివ్యరూపుడైన మహాపురుషుని స్మరిఞ్చునో, అట్టివాడు ఆ పరమపురుషునే చెన్దుచున్నాడు. ఆ మహాపురుషుడే సర్వజ్ఞుడు; పురాణ పురుషుడు; ప్రపఞ్చమునకు శిక్షకుడు; అణువు కన్నా అణువు; అనూహ్యమైన రూపము కలవాడు; సూర్య కాన్తి తేజోమయుడు; అజ్ఞానాన్ధకారమునకన్న ఇతరుడు.
048 ॥ అవ్యక్తోక్షర ఇత్యుక్తస్తమాహుః పరమాం గతిమ్ ।
యం ప్రాప్య న నివర్తన్తే తద్ధామ పరమం మమ ॥ (08:21)
ఇన్ద్రియ గోచరము కాని పరబ్రహ్మపదము శాశ్వతమైనది. పునర్జన్మ రహితమైన ఆ ఉత్తమపదమే పరమపదము.
049 ॥ శుక్లకృష్ణే గతీ హ్యేతే జగతః శాశ్వతే మతే ।
ఏకయా యాత్యనావృత్తిమన్యయావర్తతే పునః ॥ (08:26)
జగత్తునన్దు శుక్ల కృష్ణము లనెడి రెణ్డు మార్గములు నిత్యములుగా ఉన్నవి. అన్దు మొదటి మార్గము వలన జన్మరాహిత్యము, రెణ్డవ దానివలన పునర్జన్మము కలుగు చున్నవి.
050 ॥ వేదేషు యజ్ఞేషు తపఃసు చైవ
దానేషు యత్పుణ్యఫలం ప్రదిష్టమ్ ।
అత్యేతి తత్సర్వమిదం విదిత్వా
యోగీ పరం స్థానముపైతి చాద్యమ్ ॥ (08:28)
యోగియైనవాడు వేదాధ్యయనము వలన, యజ్ఞతపోదానాదుల వలన కలుగు పుణ్యఫలమును ఆశిమ్పక, ఉత్తమ పదమైన బ్రహ్మపదమును పొన్దగలడు.
051 ॥ సర్వభూతాని కౌన్తేయ ప్రకృతిం యాన్తి మామికామ్ ।
కల్పక్షయే పునస్తాని కల్పాదౌ విసృజామ్యహమ్ ॥ (09:07)
పార్థా! ప్రలయకాలమున సకల ప్రాణులును నా యన్దు లీనమగుచున్నవి. మరల కల్పాది యన్దు సకల ప్రాణులనూ నేనే సృష్టిఞ్చు చున్నాను.
052 ॥ అనన్యాశ్చిన్తయన్తో మాం యే జనాః పర్యుపాసతే ।
తేషాం నిత్యాభియుక్తానాం యోగక్షేమం వహామ్యహమ్ ॥ (09:22)
ఏ మానవుడు సర్వకాల సర్వావస్థలయన్దు నన్నే ధ్యానిఞ్చు చుణ్డునో అట్టివాని యోగక్షేమములు నేనే వహిఞ్చు చున్నాను.
053 ॥ పత్రం పుష్పం ఫలం తోయం యో మే భక్త్యా ప్రయచ్ఛతి ।
తదహం భక్త్యుపహృతమశ్నామి ప్రయతాత్మనః ॥ (09:26)
ఎవడు భక్తితో నాకు పత్రమైనను, పుష్పమైనను, ఫలమైనను, ఉదక మైనను ఫలాపేక్ష రహితముగా సమర్పిఞ్చుచున్నాడో, అట్టివానిని నేను ప్రీతితో స్వీకరిఞ్చుచున్నాను.
054 ॥ మన్మనా భవ మద్భక్తో మద్యాజీ మాం నమస్కురు ।
మామేవైష్యసి యుక్త్వైవమాత్మానం మత్పరాయణః ॥ (09:34)
పార్థా! నా యన్దు మనస్సు లగ్నము చేసి యెల్ల కాలములయన్దు భక్తి శ్రద్ధలతో స్థిరచిత్తుడవై పూజిఞ్చితివేని నన్నే పొన్దగలవు.
ఇది ఉపనిషత్తుల సారాంశమైన యోగశాస్త్రమున శ్రీకృష్ణుడు అర్జునునకుప దేశిఞ్చిన కర్మసన్యాస, ఆత్మసంయమ, విజ్ఞాన, అక్షర పరబ్రహ్మ, రాజ విద్యా రాజగుహ్య యోగములు సమాప్తము.
-----------
055 ॥ మహర్షయః సప్త పూర్వే చత్వారో మనవస్తథా ।
మద్భావా మానసా జాతా యేషాం లోక ఇమాః ప్రజాః ॥ (10:06)
కశ్యపాది మహర్షి సప్తకము, సనక సనన్దనాదులు, స్వయమ్భూవాది మనువులు నా వలననే జన్మిఞ్చిరి. పిమ్మట వారి వలన ఎల్ల లోకములన్దలి సమస్త భూతములును జన్మిఞ్చెను.
056 ॥ మచ్చిత్తా మద్గతప్రాణా బోధయన్తః పరస్పరమ్ ।
కథయన్తశ్చ మాం నిత్యం తుష్యన్తి చ రమన్తి చ ॥ (10:09)
పణ్డితులు నాయన్దు చిత్తముగలవారై నా యన్దే తమ ప్రాణములుఞ్చి నా మహిమానుభావ మెరిఙ్గి ఒకరికొకరు ఉపదేశములు గావిఞ్చుకొఞ్చు బ్రహ్మా నన్దమును అనుభవిఞ్చుచున్నారు.
057 ॥ అహమాత్మా గుడాకేశ సర్వభూతాశయస్థితః ।
అహమాదిశ్చ మధ్యం చ భూతానామన్త ఏవ చ ॥ (10:20)
సమస్త భూతముల మనస్సులన్దున్న పరమాత్మ స్వరూపుడను నేనే. వాని ఉత్పత్తి, పెమ్పు, నాశములకు నేనే కారకుడను.
058 ॥ వేదానాం సామవేదోస్మి దేవానామస్మి వాసవః ।
ఇన్ద్రియాణాం మనశ్చాస్మి భూతానామస్మి చేతనా ॥ (10:22)
వేదములలో సామవేదము, దేవతలలో దేవేన్ద్రుడు, ఇన్ద్రియములలో మనస్సు, ప్రాణులన్దరి బుద్ధి నేనే.
059 ॥ ప్రహ్లాదశ్చాస్మి దైత్యానాం కాలః కలయతామహమ్ ।
మృగాణాం చ మృగేన్ద్రోహం వైనతేయశ్చ పక్షిణామ్ ॥ (10:30)
రాక్షసులలో ప్రహ్లాదుడు, గణికులలో కాలము, మృగములలో సింహము, పక్షులలో గరుత్మన్తుడు నేనే.
060 ॥ యద్యద్విభూతిమత్సత్త్వం శ్రీమదూర్జితమేవ వా ।
తత్తదేవావగచ్ఛ త్వం మమ తేజోంశసమ్భవమ్ ॥ (10:41)
లోకమునన్దు ఐశ్వర్య యుక్తమై, పరాక్రమ యుక్తమై, కాన్తి యుక్తమైన సమస్త వస్తువులు నా తేజో భాగము వలననే సమ్ప్రాప్తమగును.
061 ॥ పశ్య మే పార్థ రూపాణి శతశోథ సహస్రశః ।
నానావిధాని దివ్యాని నానావర్ణాకృతీని చ ॥ (11:05)
పార్థా! దివ్యములై, నానా విధములై, అనేక వర్ణములై అనేక విశేషములగు నా సస్వరూపమును కన్నులారా దర్శిమ్పుము.
062 ॥ పశ్యామి దేవాంస్తవ దేవ దేహే
సర్వాంస్తథా భూతవిశేషసఙ్ఘాన్ ।
బ్రహ్మాణమీశం కమలాసనస్థం
ఋషీంశ్చ సర్వానురగాంశ్చ దివ్యాన్ ॥ (11:15)
అనేకబాహూదరవక్త్రనేత్రం
పశ్యామి త్వాం సర్వతోనన్తరూపమ్ ।
నాన్తం న మధ్యం న పునస్తవాదిం
పశ్యామి విశ్వేశ్వర విశ్వరూప ॥ (11:16)
దంష్ట్రాకరాలాని చ తే ముఖాని
దృష్ట్వైవ కాలానలసన్నిభాని ।
దిశో న జానే న లభే చ శర్మ
ప్రసీద దేవేశ జగన్నివాస ॥ (11:25)
దేవా! ఎల్ల దేవతలూ, ఎల్ల ప్రాణులూ, బ్రహ్మాదులూ, ఋషీశ్వరులూ, వాసుకీ మొదలగుగా గల సర్పములూ నీయన్దు నాకు గోచరమగుచున్నవి.
ఈశ్వరా! నీ విశ్వరూపము అనేక బాహువులతో, ఉదరములతో, ముఖములతో ఒప్పియున్నది. అట్లైయూ నీ ఆకారమున ఆద్యన్త మధ్యములను గుర్తిమ్ప జాల కున్నాను. కోరలచే భయఙ్కరమై ప్రలయాగ్ని సమానములైన నీ ముఖములను చూచుటవలన నాకు దిక్కులు తెలియకున్నవి. కాన ప్రభో! నాయన్దు దయ యుఞ్చి నాకు ప్రసన్నుడవు గమ్ము. కృష్ణా! ప్రసన్నుడవు గమ్ము.
అర్జునా!
063 ॥ కాలోస్మి లోకక్షయకృత్ప్రవృద్ధో
లోకాంసమాహర్తుమిహ ప్రవృత్తః ।
ఋతేపి త్వాం న భవిష్యన్తి సర్వే
యేవస్థితాః ప్రత్యనీకేషు యోధాః ॥ (11:32)
అర్జునా! ఈ ప్రపఞ్చమునెల్ల నశిమ్పజేయు బలిష్ఠమైన కాల స్వరూపుడను నేనే. ఈ యుద్ధమునకు సిద్ధపడిన వారిని నీవు చమ్పకున్ననూ - బ్రతుక గలవారిన్దెవ్వరునూ లేరు.
064 ॥ ద్రోణం చ భీష్మం చ జయద్రథం చ
కర్ణం తథాన్యానపి యోధవీరాన్ ।
మయా హతాంస్త్వం జహి మావ్యథిష్ఠా
యుధ్యస్వ జేతాసి రణే సపత్నాన్ ॥ (11:34)
ఇప్పటికే ద్రోణ, భీష్మ, జయద్రధ కర్ణాధి యోధ వీరులు నాచే సంహరిమ్పబడిరి. ఇక మిగిలిన శతృ వీరులను నీవు సంహరిమ్పుము.
065 ॥ కిరీటినం గదినం చక్రహస్తమ్ ।
ఇచ్ఛామి త్వాం ద్రష్టుమహం తథైవ ।
తేనైవ రూపేణ చతుర్భుజేన ।
సహస్రబాహో భవ విశ్వమూర్తే ॥ (11:46)
అనేక భుజములుగల నీ విశ్వరూపమును ఉపసంహరిఞ్చి కిరీటము, గద, చక్రము ధరిఞ్చిన నీ సహజ సున్దరమైన స్వరూపమును దర్శిమ్పగోరు చున్నాను కృష్ణా!
066 ॥ సుదుర్దర్శమిదం రూపం దృష్ట్వానసి యన్మమ ।
దేవా అప్యస్య రూపస్య నిత్యం దర్శనకాఙ్క్షిణః ॥ (11:52)
అర్జునా! నీవు దర్శిఞ్చిన ఈ నా స్వరూపమును ఎవ్వరునూ చూడజాలరు. ఈ విశ్వరూపమును దర్శిమ్ప దేవతలన్దరునూ సదా కోరుచున్దురు.
067 ॥ మయ్యావేశ్య మనో యే మాం నిత్యయుక్తా ఉపాసతే ।
శ్రద్ధయా పరయోపేతాః తే మే యుక్తతమా మతాః (12:02)
ఎవరు నాయన్దే మనస్సు లగ్నము చేసి, శ్ర్ద్ధాభక్తులతో నన్ను ధ్యానిఞ్చు చున్నారో, అట్టివారు అత్యన్తమూ నాకు ప్రీతిపాత్రులు. వారే ఉత్తమ పురుషులు.
068 ॥ శ్రేయో హి జ్ఞానమభ్యాసాజ్జ్ఞానాద్-ధ్యానం విశిష్యతే ।
ధ్యానాత్కర్మఫలత్యాగస్త్యాగాచ్ఛాన్తిరనన్తరమ్ ॥ (12:12)
అభ్యాసయోగముకన్న జ్ఞానము, జ్ఞానము కన్న ధ్యానము, దానికన్న కర్మ ఫలత్యాగమూ శ్రేష్ఠము. అట్టి త్యాగమువల్ల సంసార బన్ధనము తొలగి మోక్షప్రాప్తి సన్భవిఞ్చుచున్నది.
069 ॥ అనపేక్షః శుచిర్దక్ష ఉదాసీనో గతవ్యథః ।
సర్వారమ్భపరిత్యాగీ యో మద్భక్తః స మే ప్రియః ॥ (12:16)
ఎవడు కోరికలు లేనివాడై, పవిత్రుడై, పక్షపాత రహితుడై భయమును వీడి కర్మఫ్ల త్యాగియై నాకు భక్తుడగునో అట్టివాడు నాకు మిక్కిలి ప్రీతిపాత్రుడు.
070 ॥ సమః శత్రౌ చ మిత్రే చ తథా మానాపమానయోః ।
శీతోష్ణసుఖదుఃఖేషు సమః సఙ్గవివర్జితః ॥ (12:18)
తుల్యనిన్దాస్తుతిర్మౌనీ సన్తుష్టో యేన కేనచిత్ ।
అనికేతః స్థిరమతిర్భక్తిమాన్మే ప్రియో నరః ॥ (12:19)
శత్రుమిత్రులయన్దును, మానావ మానములయన్దును, శీతోష్ణ సుఖ దుఃఖాదులయన్దును సమబుద్ధి కలిగి, సఙ్గరహితుడై, నిత్య సన్తుష్టుడై, చలిఞ్చని మనస్సు కలవాడై, నాయన్దు భక్తి ప్రపత్తులు చూపు మానవుడు నాకు ప్రీతిపాత్రుడు.
071 ॥ ఇదం శరీరం కౌన్తేయ క్షేత్రమిత్యభిధీయతే ।
ఏతద్యో వేత్తి తం ప్రాహుః క్షేత్రజ్ఞ ఇతి తద్విదః ॥ (13:02)
అర్జునా! దేహము క్షేత్రమనియూ, దేహమునెరిగినవాడు క్షేత్రజ్ఞుడనియూ పెద్దలు చెప్పుదురు.
072 ॥ అధ్యాత్మజ్ఞాననిత్యత్వం తత్త్వజ్ఞానార్థదర్శనమ్ ।
ఏతజ్జ్ఞానమితి ప్రోక్తమజ్ఞానం యదతోన్యథా ॥ (13:12)
ఆత్మ జ్ఞానమునన్దు మనస్సు లగ్నము చేయుట, మౌక్షప్రాప్తి యన్దు దృష్టి కలిగియుణ్డుట జ్ఞాన మార్గములనైయూ, వానికి ఇతరములైనవి అజ్ఞానములనియూ చెప్పబడును.
073 ॥ కార్యకారణకర్తృత్వే హేతుః ప్రకృతిరుచ్యతే ।
పురుషః సుఖదుఃఖానాం భోక్తృత్వే హేతురుచ్యతే ॥ (13:21)
ప్రకృతిని "మాయ" యని యన్దురు. అది శరీర సుఖదుఃఖాదులను తెలియజేయును. క్షేత్రజ్ఞుడు ఆ సుఖ దుఃఖములను అనుభవిఞ్చుచుణ్డును.
074 ॥ సమం సర్వేషు భూతేషు తిష్ఠన్తం పరమేశ్వరమ్ ।
వినశ్యత్స్వవినశ్యన్తం యః పశ్యతి స పశ్యతి ॥ (13:28)
శరీరము నశిఞ్చిననూ తాను సశిమ్పక యెవడు సమస్త భూతములన్దున్న పరమేశ్వరుని చూచునో వాడే యెరిగినవాడు.
075 ॥ అనాదిత్వాన్నిర్గుణత్వాత్పరమాత్మాయమవ్యయః ।
శరీరస్థోపి కౌన్తేయ న కరోతి న లిప్యతే ॥ (13:32)
అర్జునా! గుణ నాశన రహితుడైనవాడు పరమాత్మ. అట్టి పరమాత్మ దేహాన్త ర్గతుడయ్యునూ కర్మల నాచరిఞ్చువాడు కాడు.
076 ॥ యథా ప్రకాశయత్యేకః కృత్స్నం లోకమిమం రవిః ।
క్షేత్రం క్షేత్రీ తథా కృత్స్నం ప్రకాశయతి భారత ॥ (13:34)
పార్థా! సూర్యుడొక్కడే యెల్ల జగత్తులనూ ఏ విధముగా ప్రకాశిమ్పజేయుచున్నాడో ఆ విధముగనే క్షేత్రజ్ఞుడు యెల్ల దేహములనూ ప్రకాశిమ్పజేయుచున్నాడు.
ఇది ఉపనిషత్తుల సారాంశమైన గీతాశాస్త్రమన్దు శ్రీకృష్ణుడు అర్జునునకుప దేశిఞ్చిన విభూతి యోగము, విశ్వరూప సన్దర్శన యోగము, భక్తి యోగము, క్షేత్ర క్షేత్రజ్ఞ విభాగ యోగములు సమాప్తము.
----------
077 ॥ పరం భూయః ప్రవక్ష్యామి జ్ఞానానాం జ్ఞానముత్తమమ్ ।
యజ్జ్ఞాత్వా మునయః సర్వే పరాం సిద్ధిమితో గతాః ॥ (14:01)
జ్ఞానార్జనమున మహనీయులైన ఋషీశ్వరులు మోక్ష్మును పొన్దిరి. అట్టి మహత్తరమైన జ్ఞానమును నీకు ఉపదేశిఞ్చుచున్నాను.
078 ॥ సర్వయోనిషు కౌన్తేయ మూర్తయః సమ్భవన్తి యాః ।
తాసాం బ్రహ్మ మహద్యోనిరహం బీజప్రదః పితా ॥ (14:04)
అర్జునా! ప్రపఞ్చమున జన్మిఞ్చు ఎల్ల చరాచర సమూహములకు ప్రకృతి తల్లి వన్టిది. నేను తణ్డ్రి వన్టివాడను.
079 ॥ తత్ర సత్త్వం నిర్మలత్వాత్ప్రకాశకమనామయమ్ ।
సుఖసఙ్గేన బధ్నాతి జ్ఞానసఙ్గేన చానఘ ॥ (14:06)
అర్జునా! త్రిగుణములలో సత్త్వగుణము నిర్మలమగుటన్జేసి సుఖ జ్ఞానాభి లాషలచేత ఆత్మను దేహమునన్దు బన్ధిఞ్చుచున్నది.
080 ॥ రజో రాగాత్మకం విద్ధి తృష్ణాసఙ్గసముద్భవమ్ ।
తన్నిబధ్నాతి కౌన్తేయ కర్మసఙ్గేన దేహినమ్ ॥ (14:07)
ఓ కౌన్తేయా! రజోగుణము కోరికలయన్దు అభిమానమూ, అనురాగమూ పుట్టిఞ్చి ఆత్మను బన్ధిఞ్చుచున్నది.
081 ॥ తమస్త్వజ్ఞానజం విద్ధి మోహనం సర్వదేహినామ్ ।
ప్రమాదాలస్యనిద్రాభిస్తన్నిబధ్నాతి భారత ॥ (14:08)
అర్జునా! అజ్ఞానమువలన పుట్టునది తమోగుణము. అది సర్వ ప్రాణులనూ మోహిమ్పజేయునది. ఆ గుణము మనుజుని ఆలస్యముతోనూ, అజాగ్రత్తతోనూ, నిద్ర తోనూ బద్ధుని చేయును.
082 ॥ మానాపమానయోస్తుల్యస్తుల్యో మిత్రారిపక్షయోః ।
సర్వారమ్భపరిత్యాగీ గుణాతీతః స ఉచ్యతే ॥ (14:25)
మానావ మానములయన్దు, శత్రుమిత్రులయన్దు సమమైన మనస్సు గలవానిని త్రిగుణాతీతుడన్దురు.
083 ॥ ఊర్ధ్వమూలమధఃశాఖమశ్వత్థం ప్రాహురవ్యయమ్ ।
ఛన్దాంసి యస్య పర్ణాని యస్తం వేద స వేదవిత్ ॥ (15:01)
బ్రహ్మమే మూలముగా, నికృష్ణమైన అహఙ్కారము కొమ్మలుగాగల అశ్వత్థ వృక్షము అనాది అయినది. అట్టి సంసార వృక్ష్మునకు వేదములు ఆకులువన్టివి. అట్టి దాని నెరిఙ్గినవాడే వేదార్థ సార మెరిఙ్గినవాడు.
084 ॥ న తద్భాసయతే సూర్యో న శశాఙ్కో న పావకః ।
యద్గత్వా న నివర్తన్తే తద్ధామ పరమం మమ ॥ (15:06)
పునరావృత్తి రహితమైన మోక్షపథము, సూర్య చన్ద్రాగ్నుల ప్రకాశమున కతీతమై, నా ఉత్తమ పథమై యున్నది.
085 ॥ అహం వైశ్వానరో భూత్వా ప్రాణినాం దేహమాశ్రితః ।
ప్రాణాపానసమాయుక్తః పచామ్యన్నం చతుర్విధమ్ ॥ (15:14)
దేహులన్దు జఠరాగ్ని స్వరూపుడనై వారు భుజిఞ్చు భక్ష్య, భోజ్య, చోష్య, లేహ్య పదార్థముల జీర్ణము చేయుచున్నాను.
086 ॥ తేజః క్షమా ధృతిః శౌచమద్రోహో నాతిమానితా ।
భవన్తి సమ్పదం దైవీమభిజాతస్య భారత ॥ (16:03)
దమ్భో దర్పోభిమానశ్చ క్రోధః పారుష్యమేవ చ ।
అజ్ఞానం చాభిజాతస్య పార్థ సమ్పదమాసురీమ్ ॥ (16:04)
పార్థా! సాహసము, ఓర్పు, ధైర్యము, శుద్ధి, ఇతరుల వఞ్చిమ్పకుణ్డుట, కావరము లేకయుణ్డుట, మొదలగు గుణములు దైవాంశ సమ్భూతులకుణ్డును. అట్లే, దమ్బము, గర్వము, అభిమానము, క్రోధము, కఠినపు మాటలాడుట, అవివేకము మొదలగు గుణములు రాక్షసాంశ సమ్భూతులకుణ్డును.
087 ॥ త్రివిధం నరకస్యేదం ద్వారం నాశనమాత్మనః ।
కామః క్రోధస్తథా లోభస్తస్మాదేతత్త్రయం త్యజేత్ ॥ (16:21)
కామ, క్రోధ, లోభములు ఆత్మను నాశనము చేయును. అవి నరక ప్రాప్తికి హేతువులు కావున వానిని వదిలి వేయ వలయును.
088 ॥ యః శాస్త్రవిధిముత్సృజ్య వర్తతే కామకారతః ।
న స సిద్ధిమవాప్నోతి న సుఖం న పరాం గతిమ్ ॥ (16:23)
శాస్త్ర విషయముల ననుసరిమ్పక ఇచ్ఛా మార్గమున ప్రవర్తిఞ్చువాడు సుఖ సిద్ధులను పొన్దజాలడు. పరమపదము నన్దజాలడు.
089 ॥ త్రివిధా భవతి శ్రద్ధా దేహినాం సా స్వభావజా ।
సాత్త్వికీ రాజసీ చైవ తామసీ చేతి తాం శృణు ॥ (17:02)
జీవులకు గల శ్రద్ధ పూర్వ జన్మ వాసనా బలము వలన లభ్యము. అది రాజసము, సాత్త్వికము, తామసములని మూడు విధములగా ఉన్నది.
090 ॥ యజన్తే సాత్త్వికా దేవాన్యక్షరక్షాంసి రాజసాః ।
ప్రేతాన్భూతగణాంశ్చాన్యే యజన్తే తామసా జనాః ॥ (17:04)
సత్త్వగుణులు దేవతలను, రజోగుణులు యక్ష రాక్షసులను, తమోగుణులు భూత ప్రేత గణమ్బులను శ్రద్ధా భక్తులతో పూజిఞ్చుదురు.
091 ॥ అనుద్వేగకరం వాక్యం సత్యం ప్రియహితం చ యత్ ।
స్వాధ్యాయాభ్యసనం చైవ వాఙ్మయం తప ఉచ్యతే ॥ (17:15)
ఇతరుల మనస్సుల నొప్పిమ్పనిదియూ, ప్రియమూ, హితములతో కూడిన సత్య భాషణమూ, వేదాధ్యన మొనర్చుట వాచక తపస్సని చెప్పబడును.
092 ॥ కామ్యానాం కర్మణాం న్యాసం సన్న్యాసం కవయో విదుః ।
సర్వకర్మఫలత్యాగం ప్రాహుస్త్యాగం విచక్షణాః ॥ (18:02)
జ్యోతిష్ఠోమాది కర్మల నాచరిమ్పకుణ్డుట సన్యాసమనియూ, కర్మఫలము
యీశ్వరార్పణ మొనర్చుట త్యాగమనియూ పెద్దలు చెప్పుదురు.
093 ॥ అనిష్టమిష్టం మిశ్రం చ త్రివిధం కర్మణః ఫలమ్ ।
భవత్యత్యాగినాం ప్రేత్య న తు సన్న్యాసినాం క్వచిత్ ॥ (18:12)
కర్మఫలములు ప్రియములూ, అప్రియములూ, ప్రియాతిప్రియములూ అని మూడు విధములు. కర్మఫలమునలు కోరినవారు జన్మాన్తరమన్దు ఆ ఫలములను పొన్దుచున్నారు. కోరనివారు ఆ ఫలములను జన్మాన్తరమున పొన్దజాల కున్నారు.
094 ॥ ప్రవృత్తిం చ నివృత్తిం చ కార్యాకార్యే భయాభయే ।
బన్ధం మోక్షం చ యా వేత్తి బుద్ధిః సా పార్థ సాత్త్వికీ ॥ (18:30)
అర్జునా! కర్మ మోక్ష మార్గముల, కర్తవ్య భయాభయముల, బన్ధ మోక్షముల ఏ జ్ఞానమెరుగుచున్నదో అది సత్త్వగుణ సముద్భవమని ఎరుగుము.
095 ॥ ఈశ్వరః సర్వభూతానాం హృద్దేశేర్జున తిష్ఠతి ।
భ్రామయంసర్వభూతాని యన్త్రారూఢాని మాయయా ॥ (18:61)
ఈశ్వరుడు యెల్ల భూతములకు నియామకుడై, ప్రాణుల హృదయమన్దున్నవాడై, జన్త్రగాడు బొమ్మలనాడిఞ్చు రీతిగా ప్రాణుల భ్రమిమ్పజేయుచున్నాడు.
096 ॥ సర్వధర్మామ్పరిత్యజ్య మామేకం శరణం వ్రజ ।
అహం త్వాం సర్వపాపేభ్యో మోక్ష్యయిష్యామి మా శుచః ॥ (18:66)
సమస్త కర్మలను నాకర్పిఞ్చి, నన్నే శరణు బొన్దిన, ఎల్ల పాపములనుణ్డి నిన్ను విముక్తుని గావిన్తును. నీవు చిన్తిమ్పకుము.
097 ॥ య ఇదం పరమం గుహ్యం మద్భక్తేష్వభిధాస్యతి ।
భక్తిం మయి పరాం కృత్వా మామేవైష్యత్యసంశయః ॥ (18:68)
ఎవడు పరమోత్కృష్టమైన, పరమ రహస్యమైన యీ గీతాశాస్త్రమును నా భక్తుల కుపదేశము చేయుచున్నాడో, వాడు మోక్షమున కర్హుడు.
098 ॥ కచ్చిదేతచ్ఛ్రుతం పార్థ త్వయైకాగ్రేణ చేతసా ।
కచ్చిదజ్ఞానసమ్మోహః ప్రనష్టస్తే ధనఞ్జయ ॥ (18:72)
ధనన్జయా! పరమ గోప్యమైన యీ గీతా శాస్త్రమును చక్కగా విన్టివా? నీ యజ్ఞాన జనితమైన అవివేకము నశిఞ్చినదా?
కృష్ణా!
099 ॥ నష్టో మోహః స్మృతిర్లబ్ధా త్వత్ప్రసాదాన్మయాచ్యుత ।
స్థితోస్మి గతసన్దేహః కరిష్యే వచనం తవ ॥ (18:73)
అచ్యుతా! నా అవివేకము నీ దయ వలన తొలగెను. నాకు సుజ్ఞానము లభిఞ్చినది. నాకు సన్దేహములన్నియూ తొలగినవి. నీ ఆజ్ఞను శిరసావహిఞ్చెదను.
100 ॥ యత్ర యోగేశ్వరః కృష్ణో యత్ర పార్థో ధనుర్ధరః ।
తత్ర శ్రీర్విజయో భూతిర్ధ్రువా నీతిర్మతిర్మమ ॥ (18:78)
యోగీశ్వరుడగు శ్రీకృష్ణుడు, ధనుర్ధారియగు అర్జునుడు యెచటనున్దురో అచట సమ్పద, విజయము, ఐశ్వర్యము, స్థిరమగు నీతియుణ్డును.
గీతాశాస్త్రమిదం పుణ్యం యః పఠేత్ ప్రయతః పుమాన్ ।
విష్ణొః పదమవాప్నోతి భయ శోకాది వర్జితః ॥
గీతాశాస్త్రమును ఎవరు పఠిన్తురో వారు భయ శోకాది వర్జితులై విష్ణు సాయుజ్యమును పొన్దుదురు.
ఇది ఉపనిషత్తుల సారాంశమైన గీతాశాస్త్రమన్దు శ్రీకృష్ణుడు అర్జునునకుపదేశిఞ్చిన గుణత్రయ విభాగ, పురుషోత్తమ ప్రాప్తి, దేవాసుర సమ్పద్విభాగ, శ్రద్ధాత్రయ విభాగ, మోక్షసన్యాస యోగములు సర్వమూ సమాప్తము.
ఓం సర్వేజనాః సుఖినో భవన్తు
సమస్త సన్మగలాని భవన్తు
అసతోమా సద్గమయ
తమసోమా జ్యోతిర్గమయ
మృత్యోర్మా అమృతఙ్గమయ
ఓం శాన్తిః శాన్తిః శాన్తిః
Roman (IAST) Transliteration
001 || pārthāya pratibodhitāṃ bhagavatā nārāyaṇena svayam |
vyāsena grathitāṃ purāṇamuninā madhye mahābhāratam ||
advyaitāmṛta varṣiṇīṃ bhagavatīṃ aṣṭādaśādhyāyinīm |
ambā! tvāmanusandadhāmi bhagavadgīte bhavadveṣiṇīm ||
bhagavadgīta. mahābhāratamu yòkka samagra sārāṃśamu. bhaktuḍaina arjununaku ònarcina upadeśame gītā sārāṃśamu. bhārata yuddhamu jarugarādani sarva vidhamula bhagavānuḍu prayatniñcènu. kāni ā mahānubhāvuni prayatnamulu vyarthamulāyènu. aṭu pimmaṭa śrīkṛṣṇuḍu pārthunaku sārathiyai nilicènu.
yuddha raṅgamuna arjununi korika meraku rathamunu nilipènu. arjunuḍu ubhaya sainyamulalo gala taṇḍrulanu, guruvulanu, menamāmalanu, sodarulanu, manumalanu, mitrulanu cūci, hṛdayamu draviñci,
002 || na kāṅkṣe vijayaṃ kṛṣṇa na ca rājyaṃ sukhāni ca |
kiṃ no rājyena govinda kiṃ bhogairjīvitena vā || (01:32)
svajanamunu campuṭaku iṣṭapaḍaka "nāku vijayamū valadu, rājya sukhamū valadu" ani dhanurbāṇamulanu krinda vaici. duḥkhituḍaina arjununi cūci śrīkṛṣṇa paramātma,
003 || aśocyānanvaśocastvaṃ prajñāvādāṃśca bhāṣase |
gatāsūnagatāsūṃśca nānuśocanti paṇḍitāḥ || (02:11)
duḥkhimpa tagani vārini gūrci duḥkhiñcuṭa anucitamu. ātmānātma vivekulu anityamulaina śarīramulanu gūrci gāni, nityamulū, śāśvatamulū ayina ātmalanu gūrci gāni duḥkhimparu.
004 || dehinosminyathā dehe kaumāraṃ yauvanaṃ jarā |
tathā dehāntaraprāptiḥ dhīrastatra na muhyati || (02:13)
jīvunaku dehamunandu bālyamu, yavvanamu, musalitanamu yèṭlo, maròka dehamunu pònduṭa kūḍā aṭle. kanuku ī viṣayamuna dhīrulu mohamu nòndaru.
005 || vāsāṃsi jīrṇāni yathā vihāya
navāni gṛhṇāti naroparāṇi |
tathā śarīrāṇi vihāya jīrṇāni
anyāni saṃyāti navāni dehī || (02:22)
manuṣyuḍu, èṭlu cinigina vastramunu vadali nūtana vastramunu dhariñcuno, aṭle, ātma - jīrṇamaina śarīramunu vadali kròtta śarīramunu dhariñcucunnadi.
006 || nainaṃ chindanti śastrāṇi nainaṃ dahati pāvakaḥ |
na cainaṃ kledayantyāpo na śoṣayati mārutaḥ || (02:23)
ātma nāśanamulenidi. ātmanu śastramulu chedimpajālavu, agni dahimpa jāladu. nīru taḍupajāladu. vāyuvu ārpiveyanū samarthamu kādu. ātma nāśanamulenidi.
007 || jātasya hi dhruvo mṛtyuḥ dhruvaṃ janma mṛtasya ca |
tasmādaparihāryerthe na tvaṃ śocitumarhasi || (02:27)
puṭṭina vāniki maraṇamu tappadu. maraṇiñcina vāniki janmamu tappadu. anivāryamagu ī viṣayamunu gūrci śokimpa tagadu.
008 || hato vā prāpsyasi svargaṃ jitvā vā bhokṣyase mahīm |
tasmāduttiṣṭha kaunteya yuddhāya kṛtaniścayaḥ || (02:37)
yuddhamuna maraṇiñcinaco vīra svargamunu pòndèdavu. jayiñcinaco rājyamunu bhogintuvu. kāvuna arjunā, yuddhamunu ceya kṛtaniścyuḍavai lèmmu.
009 || karmaṇyevādhikāraste mā phaleṣu kadācana |
mā karmaphalaheturbhūḥ mā te saṅgostvakarmaṇi || (02:47)
karmalanu ācariñcuṭayande nīku adhikāramu kaladu kāni, vāni phalitamu paina ledu. nīvu karma phalamunaku kāraṇamu kārādu. aṭlani, karmalanu ceyuṭa mānarādu.
010 || duḥkheṣvanudvignamanāḥ sukheṣu vigataspṛhaḥ |
vītarāgabhayakrodhaḥ sthitadhīrmunirucyate || (02:56)
duḥkhamulu kaliginapuḍu digulu cèndani vāḍunu, sukhamulu kaliginapuḍu spṛha kolponi vāḍunu, rāgamū, bhayamū, krodhamū poyinavāḍunu sthita prajñuḍani cèppabaḍunu.
011 || dhyāyato viṣayān puṃsaḥ saṅgasteṣūpajāyate |
saṅgāt-sañjāyate kāmaḥ kāmāt-krodhobhijāyate || (02:62)
krodhād-bhavati sammohaḥ sammohāt-smṛtivibhramaḥ |
smṛtibhraṃśād-buddhināśo buddhināśāt-praṇaśyati || (02:63)
viṣaya vāñchalanu gūrci sadā mananamu ceyuvāniki, vāniyandanurāga madhikamai, adi kāmamugā māri, civaraku krodhamagunu. krodhamu valana avivekamu kalugunu. dīnivalana jñāpakaśakti naśiñci, dāni phalitamugā manujuḍu buddhini kolpoyi civaraku adhogati cèndunu.
012 || eṣā brāhmī sthitiḥ pārtha naināṃ prāpya vimuhyati |
sthitvāsyāmantakālepi brahmanirvāṇamṛcchati || (02:72)
ātmajñāna pūrvaka karmānuṣṭhānamu, brahma prāpti sādhanamu kaligina jīvuḍu saṃsāramuna baḍaka, sukhaika svarūpamaina ātma prāptini cèndagalaḍu.
013 || lokesmin dvividhā niṣṭhā purā proktā mayānagha |
jñānayogena sāṅkhyānāṃ karmayogena yoginām || (03:03)
arjunā! ī lokamulo ātmānātma vivekamugala sanyāsulaku jñānayogamu cetanu, cittaśuddhigala yogīśvarulaku karmayogamu cetanu mukti kalugu cunnadani sṛṣṭi ādiyandu nāce cèppabaḍiyunnadi.
014 || annādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ |
yajñādbhavati parjanyo yajñaḥ karmasamudbhavaḥ || (03:14)
annamuvalana jantujālamu puṭṭunu. varṣamu valana annamu samakūḍunu. yajñamu valana varṣamu kalugunu. ā yajñamu karma valanane sambhavamu.
015 || evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati || (03:16)
pārthā! nāce naḍupabaḍu ī lokamu anu cakramunubaṭṭi, èvaḍu anusarimpaḍo vāḍu indriyaloluḍai pāpa jīvanuḍagucunnāḍu. aṭṭivāḍu vyarthuḍu. jñāni kānivāḍu sadā karmalanācariñcucune yuṇḍavalènu.
016 || yadyadācarati śreṣṭhastattadevetaro janaḥ |
sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate || (03:21)
uttamulu ayinavāru deni nācarinturo, dānine itarulunu ācarinturu. uttamulu denini pramāṇamugā aṅgīkarinturo, lokamantayū dānine anusarintunu.
017 || mayi sarvāṇi karmāṇi sannyasyādhyātmacetasā |
nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ || (03:30)
arjunā! nīvònarcu samasta karmalanū nāyandu samarpiñci, jñānamuce niṣkāmuḍavai, ahaṅkāramu lenivāḍavai, santāpamunu vadali yuddhamunu ceyumu.
018 || śreyān svadharmo viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt |
svadharme nidhanaṃ śreyaḥ paradharmo bhayāvahaḥ || (03:35)
cakkagā anuṣṭhimpabaḍina paradharmamukanna, guṇamu lenidainanū svadharmame melu. aṭṭi dharmācaraṇamuna maraṇamu sambhaviñcinanū mele. paradharmamu bhayaṅkaramainadi. ācaraṇaku anucitamainadi.
019 || dhūmenāvriyate vahniryathādarśo malena ca |
yatholbenāvṛto garbhastathā tenedamāvṛtam || (03:38)
pògaceta agni, murikiceta addamu, māviceta śiśuvu yèṭlu kappabaḍuno, aṭle kāmamuceta jñānamu kappabaḍiyunnadi.
020 || yadā yadā hi dharmasya glānirbhavati bhārata |
abhyutthānamadharmasya tadātmānaṃ sṛjāmyaham || (04:07)
paritrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkṛtām |
dharmasaṃsthāpanārthāya sambhavāmi yuge yuge || (04:08)
e kālamuna dharamamunaku hāni kaluguno, adharamamu vṛddhi nònduno, āyā samayamulayandu śiṣṭarakṣaṇa, duṣṭaśikṣaṇa, dharmasaṃrakṣaṇamula kòraku prati yugamuna avatāramunu dālcucunnānu.
021 || vītarāgabhayakrodhā manmayā māmupāśritāḥ |
bahavo jñānatapasā pūtā madbhāvamāgatāḥ || (04:10)
anurāgamū, bhayamū, krodhamū vadili nāyandu manassu lagnamu cesi āśrayiñcina satpuruṣulu jñānayogamuceta pariśuddhulai nā sānnidhyamunu pòndiri.
022 || ye yathā māṃ prapadyante tāṃstathaiva bhajāmyaham |
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ || (04:11)
èvarèvaru yeye vidhamugā nannu tèliyagorucunnāro, vārini āyā vidhamulugā nenu anugrahiñcucunnānu. kāni, e òkkaniyandunu anurāgamu kāni, dveṣamu kāni ledu.
023 || yasya sarve samārambhāḥ kāmasaṅkalpavarjitāḥ |
jñānāgnidagdhakarmāṇaṃ tamāhuḥ paṇḍitaṃ budhāḥ || (04:19)
èvari karmācaraṇamulu kāma saṅkalpamulu kāvo, èvani karmalu jñānamanu nippuce kālpabaḍinavo, aṭṭivānini paṇḍituḍani vidvāṃsulu palkuduru.
024 || brahmārpaṇaṃ brahma haviḥ brahmāgnau brahmaṇā hutam |
brahmaiva tena gantavyaṃ brahma karma samādhinā || (04:24)
yajñapātramu brahmamu. homadravyamu brahmamu. agni brahmamu. homamu ceyuvāḍu brahmamu. brahma karma samādhiceta pòndanagu phalamu kūḍā brahmamaniye talañcavalayunu.
025 || śraddhāvānllabhate jñānaṃ tatparaḥ saṃyatendriyaḥ |
jñānaṃ labdhvā parāṃ śāntimacireṇādhigacchati || (04:39)
śraddha, indriyanigrahamu galavāḍu jñānamunu pònduṭaku samarthuḍagunu. aṭṭi jñāni utkṛṣṭamaina mokṣamunu pòndunu.
idi bhagavadgīta yandu brahmavidyayanu yogaśāstramuna śrīkṛṣṇuḍu arjununakupa deśiñcina viṣāda, sāṅkhya, karma, jñāna yogamulu samāptamu.
-------------
026 || sannyāsaḥ karmayogaśca niḥśreyasakarāvubhau |
tayostu karmasannyāsātkarmayogo viśiṣyate || (05:02)
karma sanyāsamulu rèṇḍunū mokṣasopānamulu. andu karma parityāgamu kanna karmānuṣṭhāname śreṣṭamainadi.
027 || brahmaṇyādhāya karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā karoti yaḥ |
lipyate na sa pāpena padmapatramivāmbhasā || (05:10)
èvaḍu phalāpekṣa kāṅkṣimpaka, brahmārpaṇamugā karmalanācariñcuno, ataḍu tāmarākuna nīṭibinduvulu anṭani rītigā pāpamuna cikkubaḍaḍu.
028 || jñānena tu tadajñānaṃ yeṣāṃ nāśitamātmanaḥ |
teṣāmādityavajjñānaṃ prakāśayati tatparam || (05:16)
èvani ajñānamu jñānamuceta naśimpabaḍuno, ataniki jñānamu sūryuni valè prakāśiñci, paramārtha tatvamunu cūpunu.
029 || vidyāvinayasampanne brāhmaṇe gavi hastini |
śuni caiva śvapāke ca paṇḍitāḥ samadarśinaḥ || (05:18)
vidyā vinaya sampannuḍagu brāhmaṇuniyandunū, śunakamū, śunakamāmsamu vaṇḍukòni tinuvāniyandunū paṇḍitulu samadṛṣṭi kaligiyunduru.
030 || śaknotīhaiva yaḥ soḍhuṃ prākśarīravimokṣaṇāt |
kāmakrodhodbhavaṃ vegaṃ sa yuktaḥ sa sukhī naraḥ || (05:23)
dehatyāgamunaku mundu yèvaḍu kāmakrodhādi ariṣḍvargamula jayiñcuno, aṭṭivāḍu yogi anabaḍunu.
031 || yatendriyamanobuddhirmunirmokṣaparāyaṇaḥ |
vigatecchābhayakrodho yaḥ sadā mukta eva saḥ || (05:28)
èvaḍu indriyamulanu jayiñci, dṛṣṭini bhrūmadhyamuna nilipi, prāṇāpāna vāyuvulanu stambhimpajesi, manassunū, buddhinī svādhīnamònarcukòni mokṣāsaktuḍai uṇḍuno, aṭṭivāḍe muktuḍanabaḍunu.
032 || bhoktāraṃ yajñatapasāṃ sarvalokamaheśvaram |
suhṛdaṃ sarvabhūtānāṃ jñātvā māṃ śāntimṛcchati || (05:29)
sakala yajña tapaḥ phalamulanu pònduvāniganū, sakala prapañca niyāmakuniganū nannu grahiñcina mahanīyuḍu mokṣamunu pònducunnāḍu.
033 || yaṃ sannyāsamiti prāhuryogaṃ taṃ viddhi pāṇḍava |
na hyasannyastasaṅkalpo yogī bhavati kaścana || (06:02)
arjunā! sanyāsamani deninaduro, dānine karmayogamaniyū anduru. aṭṭi yèḍa saṅkalpatyāga mònarpanivāḍu yogi kājālaḍu.
034 || yuktāhāravihārasya yuktaceṣṭasya karmasu |
yuktasvapnāvabodhasya yogo bhavati duḥkhahā || (06:17)
yuktāhāra vihārādulu, karmācaraṇamu galavāniki ātmasamyamana yogamu labhyamu.
035 || yathā dīpo nivātastho neṅgate sopamā smṛtā |
yogino yatacittasya yuñjato yogamātmanaḥ || (06:19)
gālilenicoṭa pèṭṭina dīpamu niścalamugā prakāśiñculāgunane, mano nigrahamukalgi, ātmayoga mabhyasiñcinavāni cittamu niścalamugā nuṇḍunu.
036 || sarvabhūtasthamātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani |
īkṣate yogayuktātmā sarvatra samadarśanaḥ || (06:29)
sakala bhūtamulayandū samadṛṣṭi kaliginavāḍu, anni bhūtamulu tana yandunū, tananu anni bhūtamulayandunū cūcucuṇḍunu.
037 || asaṃśayaṃ mahābāho mano durnigrahaṃ calam |
abhyāsena tu kaunteya vairāgyeṇa ca gṛhyate || (06:35)
arjunā! èṭṭivānikainanū manassunu niścalamugā nilpuṭa dussādhyame. ayinanū, dānini abhyāsa, vairāgyamulaceta nirodhimpavaccunu.
038 || yogināmapi sarveṣāṃ madgatenāntarātmanā |
śraddhāvānbhajate yo māṃ sa me yuktatamo mataḥ || (06:47)
arjunā! paripūrṇa viśvāsamuto nannāśrayiñci, vinayamuto èvaru seviñci bhajinturo vāru samasta yogulalo uttamulu.
039 || manuṣyāṇāṃ sahasreṣu kaścidyatati siddhaye |
yatatāmapi siddhānāṃ kaścinmāṃ vetti tattvataḥ || (07:03)
velakòladi janulalo e òkkaḍo jñānasiddhi kòraku prayatniñcunu. aṭlu prayatniñcina vārilo òkānòkaḍu mātrame nannu yadārthamugā tèlusu kònagalugucunnāḍu.
040 || bhūmirāponalo vāyuḥ khaṃ mano buddhireva ca |
ahaṅkāra itīyaṃ me bhinnā prakṛtiraṣṭadhā || (07:04)
bhūmi, jalamu, agni, vāyuvu, ākāśamu, manassu, buddhi, ahaṅkāramu ani nā māyāśakti ènimidi vidhamulaina bedhamulato òppi yunnadani grahimpumu.
041 || mattaḥ parataraṃ nānyatkiñcidasti dhanañjaya |
mayi sarvamidaṃ protaṃ sūtre maṇigaṇā iva || (07:07)
arjunā! nā kanna gòppavāḍugāni, gòppavastuvugāni marediyū prapañcamuna ledu. sūtramuna maṇulu gruccabaḍinaṭlu yī jagamantayū nāyandu nikṣiptamai unnadi.
042 || puṇyo gandhaḥ pṛthivyāṃ ca tejaścāsmi vibhāvasau |
jīvanaṃ sarvabhūteṣu tapaścāsmi tapasviṣu || (07:09)
bhūmiyandu sugandhamu, agniyandu tejamu, yèlla bhūtamulayandu āyuvu, tapasvulayandu tapassu nenugā nèrugumu.
043 || daivī hyeṣā guṇamayī mama māyā duratyayā |
māmeva ye prapadyante māyāmetāṃ taranti te || (07:14)
pārthā! triguṇātmakamu, daiva sambandhamu agu nā māya atikramimpa rānidi. kāni, nannu śaraṇujòccina vāriki ī māya sulabhasādhyamu.
044 || caturvidhā bhajante māṃ janāḥ sukṛtinorjuna |
ārto jijñāsurarthārthī jñānī ca bharatarṣabha || (07:16)
ārtulu, jijñāsuvulu, arthakāmulu, jñānulu anu nālugu vidhamulaina puṇyātmulu nannāśrayiñcucunnāru.
045 || bahūnāṃ janmanāmante jñānavānmāṃ prapadyate |
vāsudevaḥ sarvamiti sa mahātmā sudurlabhaḥ || (07:19)
jñāna sampannuḍaina mānavuḍu aneka janmamulèttina pimmaṭa, vijñāniyai nannu śaraṇamu nònducunnāḍu.
046 || antakāle ca māmeva smaranmuktvā kalevaram |
yaḥ prayāti sa madbhāvaṃ yāti nāstyatra saṃśayaḥ || (08:05)
èvaḍu antyakālamuna nannu smariñcucū śarīramunu vadalucunnāḍo, vāḍu nanne cènducunnāḍu.
047 || abhyāsayogayuktena cetasā nānyagāminā |
paramaṃ puruṣaṃ divyaṃ yāti pārthānucintayan || (08:08)
kaviṃ purāṇamanuśāsitāraṃ
aṇoraṇīyaṃsamanusmaredyaḥ |
sarvasya dhātāramacintyarūpaṃ
ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt || (08:09)
arjunā! èvaḍu abhyāsayogamuto, ekāgra cittamuna divyarūpuḍaina mahāpuruṣuni smariñcuno, aṭṭivāḍu ā paramapuruṣune cènducunnāḍu. ā mahāpuruṣuḍe sarvajñuḍu; purāṇa puruṣuḍu; prapañcamunaku śikṣakuḍu; aṇuvu kannā aṇuvu; anūhyamaina rūpamu kalavāḍu; sūrya kānti tejomayuḍu; ajñānāndhakāramunakanna itaruḍu.
048 || avyaktokṣara ityuktastamāhuḥ paramāṃ gatim |
yaṃ prāpya na nivartante taddhāma paramaṃ mama || (08:21)
indriya gocaramu kāni parabrahmapadamu śāśvatamainadi. punarjanma rahitamaina ā uttamapadame paramapadamu.
049 || śuklakṛṣṇe gatī hyete jagataḥ śāśvate mate |
ekayā yātyanāvṛttimanyayāvartate punaḥ || (08:26)
jagattunandu śukla kṛṣṇamu lanèḍi rèṇḍu mārgamulu nityamulugā unnavi. andu mòdaṭi mārgamu valana janmarāhityamu, rèṇḍava dānivalana punarjanmamu kalugu cunnavi.
050 || vedeṣu yajñeṣu tapaḥsu caiva
dāneṣu yatpuṇyaphalaṃ pradiṣṭam |
atyeti tatsarvamidaṃ viditvā
yogī paraṃ sthānamupaiti cādyam || (08:28)
yogiyainavāḍu vedādhyayanamu valana, yajñatapodānādula valana kalugu puṇyaphalamunu āśimpaka, uttama padamaina brahmapadamunu pòndagalaḍu.
051 || sarvabhūtāni kaunteya prakṛtiṃ yānti māmikām |
kalpakṣaye punastāni kalpādau visṛjāmyaham || (09:07)
pārthā! pralayakālamuna sakala prāṇulunu nā yandu līnamagucunnavi. marala kalpādi yandu sakala prāṇulanū nene sṛṣṭiñcu cunnānu.
052 || ananyāścintayanto māṃ ye janāḥ paryupāsate |
teṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yogakṣemaṃ vahāmyaham || (09:22)
e mānavuḍu sarvakāla sarvāvasthalayandu nanne dhyāniñcu cuṇḍuno aṭṭivāni yogakṣemamulu nene vahiñcu cunnānu.
053 || patraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ yo me bhaktyā prayacchati |
tadahaṃ bhaktyupahṛtamaśnāmi prayatātmanaḥ || (09:26)
èvaḍu bhaktito nāku patramainanu, puṣpamainanu, phalamainanu, udaka mainanu phalāpekṣa rahitamugā samarpiñcucunnāḍo, aṭṭivānini nenu prītito svīkariñcucunnānu.
054 || manmanā bhava madbhakto madyājī māṃ namaskuru |
māmevaiṣyasi yuktvaivamātmānaṃ matparāyaṇaḥ || (09:34)
pārthā! nā yandu manassu lagnamu cesi yèlla kālamulayandu bhakti śraddhalato sthiracittuḍavai pūjiñcitiveni nanne pòndagalavu.
idi upaniṣattula sārāṃśamaina yogaśāstramuna śrīkṛṣṇuḍu arjununakupa deśiñcina karmasanyāsa, ātmasaṃyama, vijñāna, akṣara parabrahma, rāja vidyā rājaguhya yogamulu samāptamu.
-----------
055 || maharṣayaḥ sapta pūrve catvāro manavastathā |
madbhāvā mānasā jātā yeṣāṃ loka imāḥ prajāḥ || (10:06)
kaśyapādi maharṣi saptakamu, sanaka sanandanādulu, svayambhūvādi manuvulu nā valanane janmiñciri. pimmaṭa vāri valana èlla lokamulandali samasta bhūtamulunu janmiñcènu.
056 || maccittā madgataprāṇā bodhayantaḥ parasparam |
kathayantaśca māṃ nityaṃ tuṣyanti ca ramanti ca || (10:09)
paṇḍitulu nāyandu cittamugalavārai nā yande tama prāṇamuluñci nā mahimānubhāva mèriṅgi òkarikòkaru upadeśamulu gāviñcukòñcu brahmā nandamunu anubhaviñcucunnāru.
057 || ahamātmā guḍākeśa sarvabhūtāśayasthitaḥ |
ahamādiśca madhyaṃ ca bhūtānāmanta eva ca || (10:20)
samasta bhūtamula manassulandunna paramātma svarūpuḍanu nene. vāni utpatti, pèmpu, nāśamulaku nene kārakuḍanu.
058 || vedānāṃ sāmavedosmi devānāmasmi vāsavaḥ |
indriyāṇāṃ manaścāsmi bhūtānāmasmi cetanā || (10:22)
vedamulalo sāmavedamu, devatalalo devendruḍu, indriyamulalo manassu, prāṇulandari buddhi nene.
059 || prahlādaścāsmi daityānāṃ kālaḥ kalayatāmaham |
mṛgāṇāṃ ca mṛgendrohaṃ vainateyaśca pakṣiṇām || (10:30)
rākṣasulalo prahlāduḍu, gaṇikulalo kālamu, mṛgamulalo siṃhamu, pakṣulalo garutmantuḍu nene.
060 || yadyadvibhūtimatsattvaṃ śrīmadūrjitameva vā |
tattadevāvagaccha tvaṃ mama tejoṃśasambhavam || (10:41)
lokamunandu aiśvarya yuktamai, parākrama yuktamai, kānti yuktamaina samasta vastuvulu nā tejo bhāgamu valanane samprāptamagunu.
061 || paśya me pārtha rūpāṇi śataśotha sahasraśaḥ |
nānāvidhāni divyāni nānāvarṇākṛtīni ca || (11:05)
pārthā! divyamulai, nānā vidhamulai, aneka varṇamulai aneka viśeṣamulagu nā sasvarūpamunu kannulārā darśimpumu.
062 || paśyāmi devāṃstava deva dehe
sarvāṃstathā bhūtaviśeṣasaṅghān |
brahmāṇamīśaṃ kamalāsanasthaṃ
ṛṣīṃśca sarvānuragāṃśca divyān || (11:15)
anekabāhūdaravaktranetraṃ
paśyāmi tvāṃ sarvatonantarūpam |
nāntaṃ na madhyaṃ na punastavādiṃ
paśyāmi viśveśvara viśvarūpa || (11:16)
daṃṣṭrākarālāni ca te mukhāni
dṛṣṭvaiva kālānalasannibhāni |
diśo na jāne na labhe ca śarma
prasīda deveśa jagannivāsa || (11:25)
devā! èlla devatalū, èlla prāṇulū, brahmādulū, ṛṣīśvarulū, vāsukī mòdalagugā gala sarpamulū nīyandu nāku gocaramagucunnavi.
īśvarā! nī viśvarūpamu aneka bāhuvulato, udaramulato, mukhamulato òppiyunnadi. aṭlaiyū nī ākāramuna ādyanta madhyamulanu gurtimpa jāla kunnānu. koralace bhayaṅkaramai pralayāgni samānamulaina nī mukhamulanu cūcuṭavalana nāku dikkulu tèliyakunnavi. kāna prabho! nāyandu daya yuñci nāku prasannuḍavu gammu. kṛṣṇā! prasannuḍavu gammu.
arjunā!
063 || kālosmi lokakṣayakṛtpravṛddho
lokāṃsamāhartumiha pravṛttaḥ |
ṛtepi tvāṃ na bhaviṣyanti sarve
yevasthitāḥ pratyanīkeṣu yodhāḥ || (11:32)
arjunā! ī prapañcamunèlla naśimpajeyu baliṣṭhamaina kāla svarūpuḍanu nene. ī yuddhamunaku siddhapaḍina vārini nīvu campakunnanū - bratuka galavārindèvvarunū leru.
064 || droṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca jayadrathaṃ ca
karṇaṃ tathānyānapi yodhavīrān |
mayā hatāṃstvaṃ jahi māvyathiṣṭhā
yudhyasva jetāsi raṇe sapatnān || (11:34)
ippaṭike droṇa, bhīṣma, jayadradha karṇādhi yodha vīrulu nāce saṃharimpabaḍiri. ika migilina śatṛ vīrulanu nīvu saṃharimpumu.
065 || kirīṭinaṃ gadinaṃ cakrahastam |
icchāmi tvāṃ draṣṭumahaṃ tathaiva |
tenaiva rūpeṇa caturbhujena |
sahasrabāho bhava viśvamūrte || (11:46)
aneka bhujamulugala nī viśvarūpamunu upasaṃhariñci kirīṭamu, gada, cakramu dhariñcina nī sahaja sundaramaina svarūpamunu darśimpagoru cunnānu kṛṣṇā!
066 || sudurdarśamidaṃ rūpaṃ dṛṣṭvānasi yanmama |
devā apyasya rūpasya nityaṃ darśanakāṅkṣiṇaḥ || (11:52)
arjunā! nīvu darśiñcina ī nā svarūpamunu èvvarunū cūḍajālaru. ī viśvarūpamunu darśimpa devatalandarunū sadā korucunduru.
067 || mayyāveśya mano ye māṃ nityayuktā upāsate |
śraddhayā parayopetāḥ te me yuktatamā matāḥ (12:02)
èvaru nāyande manassu lagnamu cesi, śrddhābhaktulato nannu dhyāniñcu cunnāro, aṭṭivāru atyantamū nāku prītipātrulu. vāre uttama puruṣulu.
068 || śreyo hi jñānamabhyāsājjñānād-dhyānaṃ viśiṣyate |
dhyānātkarmaphalatyāgastyāgācchāntiranantaram || (12:12)
abhyāsayogamukanna jñānamu, jñānamu kanna dhyānamu, dānikanna karma phalatyāgamū śreṣṭhamu. aṭṭi tyāgamuvalla saṃsāra bandhanamu tòlagi mokṣaprāpti sanbhaviñcucunnadi.
069 || anapekṣaḥ śucirdakṣa udāsīno gatavyathaḥ |
sarvārambhaparityāgī yo madbhaktaḥ sa me priyaḥ || (12:16)
èvaḍu korikalu lenivāḍai, pavitruḍai, pakṣapāta rahituḍai bhayamunu vīḍi karmaphla tyāgiyai nāku bhaktuḍaguno aṭṭivāḍu nāku mikkili prītipātruḍu.
070 || samaḥ śatrau ca mitre ca tathā mānāpamānayoḥ |
śītoṣṇasukhaduḥkheṣu samaḥ saṅgavivarjitaḥ || (12:18)
tulyanindāstutirmaunī santuṣṭo yena kenacit |
aniketaḥ sthiramatirbhaktimānme priyo naraḥ || (12:19)
śatrumitrulayandunu, mānāva mānamulayandunu, śītoṣṇa sukha duḥkhādulayandunu samabuddhi kaligi, saṅgarahituḍai, nitya santuṣṭuḍai, caliñcani manassu kalavāḍai, nāyandu bhakti prapattulu cūpu mānavuḍu nāku prītipātruḍu.
071 || idaṃ śarīraṃ kaunteya kṣetramityabhidhīyate |
etadyo vetti taṃ prāhuḥ kṣetrajña iti tadvidaḥ || (13:02)
arjunā! dehamu kṣetramaniyū, dehamunèriginavāḍu kṣetrajñuḍaniyū pèddalu cèppuduru.
072 || adhyātmajñānanityatvaṃ tattvajñānārthadarśanam |
etajjñānamiti proktamajñānaṃ yadatonyathā || (13:12)
ātma jñānamunandu manassu lagnamu ceyuṭa, maukṣaprāpti yandu dṛṣṭi kaligiyuṇḍuṭa jñāna mārgamulanaiyū, vāniki itaramulainavi ajñānamulaniyū cèppabaḍunu.
073 || kāryakāraṇakartṛtve hetuḥ prakṛtirucyate |
puruṣaḥ sukhaduḥkhānāṃ bhoktṛtve heturucyate || (13:21)
prakṛtini "māya" yani yanduru. adi śarīra sukhaduḥkhādulanu tèliyajeyunu. kṣetrajñuḍu ā sukha duḥkhamulanu anubhaviñcucuṇḍunu.
074 || samaṃ sarveṣu bhūteṣu tiṣṭhantaṃ parameśvaram |
vinaśyatsvavinaśyantaṃ yaḥ paśyati sa paśyati || (13:28)
śarīramu naśiñcinanū tānu saśimpaka yèvaḍu samasta bhūtamulandunna parameśvaruni cūcuno vāḍe yèriginavāḍu.
075 || anāditvānnirguṇatvātparamātmāyamavyayaḥ |
śarīrasthopi kaunteya na karoti na lipyate || (13:32)
arjunā! guṇa nāśana rahituḍainavāḍu paramātma. aṭṭi paramātma dehānta rgatuḍayyunū karmala nācariñcuvāḍu kāḍu.
076 || yathā prakāśayatyekaḥ kṛtsnaṃ lokamimaṃ raviḥ |
kṣetraṃ kṣetrī tathā kṛtsnaṃ prakāśayati bhārata || (13:34)
pārthā! sūryuḍòkkaḍe yèlla jagattulanū e vidhamugā prakāśimpajeyucunnāḍo ā vidhamugane kṣetrajñuḍu yèlla dehamulanū prakāśimpajeyucunnāḍu.
idi upaniṣattula sārāṃśamaina gītāśāstramandu śrīkṛṣṇuḍu arjununakupa deśiñcina vibhūti yogamu, viśvarūpa sandarśana yogamu, bhakti yogamu, kṣetra kṣetrajña vibhāga yogamulu samāptamu.
----------
077 || paraṃ bhūyaḥ pravakṣyāmi jñānānāṃ jñānamuttamam |
yajjñātvā munayaḥ sarve parāṃ siddhimito gatāḥ || (14:01)
jñānārjanamuna mahanīyulaina ṛṣīśvarulu mokṣmunu pòndiri. aṭṭi mahattaramaina jñānamunu nīku upadeśiñcucunnānu.
078 || sarvayoniṣu kaunteya mūrtayaḥ sambhavanti yāḥ |
tāsāṃ brahma mahadyonirahaṃ bījapradaḥ pitā || (14:04)
arjunā! prapañcamuna janmiñcu èlla carācara samūhamulaku prakṛti talli vanṭidi. nenu taṇḍri vanṭivāḍanu.
079 || tatra sattvaṃ nirmalatvātprakāśakamanāmayam |
sukhasaṅgena badhnāti jñānasaṅgena cānagha || (14:06)
arjunā! triguṇamulalo sattvaguṇamu nirmalamaguṭanjesi sukha jñānābhi lāṣalaceta ātmanu dehamunandu bandhiñcucunnadi.
080 || rajo rāgātmakaṃ viddhi tṛṣṇāsaṅgasamudbhavam |
tannibadhnāti kaunteya karmasaṅgena dehinam || (14:07)
o kaunteyā! rajoguṇamu korikalayandu abhimānamū, anurāgamū puṭṭiñci ātmanu bandhiñcucunnadi.
081 || tamastvajñānajaṃ viddhi mohanaṃ sarvadehinām |
pramādālasyanidrābhistannibadhnāti bhārata || (14:08)
arjunā! ajñānamuvalana puṭṭunadi tamoguṇamu. adi sarva prāṇulanū mohimpajeyunadi. ā guṇamu manujuni ālasyamutonū, ajāgrattatonū, nidra tonū baddhuni ceyunu.
082 || mānāpamānayostulyastulyo mitrāripakṣayoḥ |
sarvārambhaparityāgī guṇātītaḥ sa ucyate || (14:25)
mānāva mānamulayandu, śatrumitrulayandu samamaina manassu galavānini triguṇātītuḍanduru.
083 || ūrdhvamūlamadhaḥśākhamaśvatthaṃ prāhuravyayam |
chandāṃsi yasya parṇāni yastaṃ veda sa vedavit || (15:01)
brahmame mūlamugā, nikṛṣṇamaina ahaṅkāramu kòmmalugāgala aśvattha vṛkṣamu anādi ayinadi. aṭṭi saṃsāra vṛkṣmunaku vedamulu ākuluvanṭivi. aṭṭi dāni nèriṅginavāḍe vedārtha sāra mèriṅginavāḍu.
084 || na tadbhāsayate sūryo na śaśāṅko na pāvakaḥ |
yadgatvā na nivartante taddhāma paramaṃ mama || (15:06)
punarāvṛtti rahitamaina mokṣapathamu, sūrya candrāgnula prakāśamuna katītamai, nā uttama pathamai yunnadi.
085 || ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāśritaḥ |
prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmyannaṃ caturvidham || (15:14)
dehulandu jaṭharāgni svarūpuḍanai vāru bhujiñcu bhakṣya, bhojya, coṣya, lehya padārthamula jīrṇamu ceyucunnānu.
086 || tejaḥ kṣamā dhṛtiḥ śaucamadroho nātimānitā |
bhavanti sampadaṃ daivīmabhijātasya bhārata || (16:03)
dambho darpobhimānaśca krodhaḥ pāruṣyameva ca |
ajñānaṃ cābhijātasya pārtha sampadamāsurīm || (16:04)
pārthā! sāhasamu, orpu, dhairyamu, śuddhi, itarula vañcimpakuṇḍuṭa, kāvaramu lekayuṇḍuṭa, mòdalagu guṇamulu daivāṃśa sambhūtulakuṇḍunu. aṭle, dambamu, garvamu, abhimānamu, krodhamu, kaṭhinapu māṭalāḍuṭa, avivekamu mòdalagu guṇamulu rākṣasāṃśa sambhūtulakuṇḍunu.
087 || trividhaṃ narakasyedaṃ dvāraṃ nāśanamātmanaḥ |
kāmaḥ krodhastathā lobhastasmādetattrayaṃ tyajet || (16:21)
kāma, krodha, lobhamulu ātmanu nāśanamu ceyunu. avi naraka prāptiki hetuvulu kāvuna vānini vadili veya valayunu.
088 || yaḥ śāstravidhimutsṛjya vartate kāmakārataḥ |
na sa siddhimavāpnoti na sukhaṃ na parāṃ gatim || (16:23)
śāstra viṣayamula nanusarimpaka icchā mārgamuna pravartiñcuvāḍu sukha siddhulanu pòndajālaḍu. paramapadamu nandajālaḍu.
089 || trividhā bhavati śraddhā dehināṃ sā svabhāvajā |
sāttvikī rājasī caiva tāmasī ceti tāṃ śṛṇu || (17:02)
jīvulaku gala śraddha pūrva janma vāsanā balamu valana labhyamu. adi rājasamu, sāttvikamu, tāmasamulani mūḍu vidhamulagā unnadi.
090 || yajante sāttvikā devānyakṣarakṣāṃsi rājasāḥ |
pretānbhūtagaṇāṃścānye yajante tāmasā janāḥ || (17:04)
sattvaguṇulu devatalanu, rajoguṇulu yakṣa rākṣasulanu, tamoguṇulu bhūta preta gaṇambulanu śraddhā bhaktulato pūjiñcuduru.
091 || anudvegakaraṃ vākyaṃ satyaṃ priyahitaṃ ca yat |
svādhyāyābhyasanaṃ caiva vāṅmayaṃ tapa ucyate || (17:15)
itarula manassula nòppimpanidiyū, priyamū, hitamulato kūḍina satya bhāṣaṇamū, vedādhyana mònarcuṭa vācaka tapassani cèppabaḍunu.
092 || kāmyānāṃ karmaṇāṃ nyāsaṃ sannyāsaṃ kavayo viduḥ |
sarvakarmaphalatyāgaṃ prāhustyāgaṃ vicakṣaṇāḥ || (18:02)
jyotiṣṭhomādi karmala nācarimpakuṇḍuṭa sanyāsamaniyū, karmaphalamu
yīśvarārpaṇa mònarcuṭa tyāgamaniyū pèddalu cèppuduru.
093 || aniṣṭamiṣṭaṃ miśraṃ ca trividhaṃ karmaṇaḥ phalam |
bhavatyatyāgināṃ pretya na tu sannyāsināṃ kvacit || (18:12)
karmaphalamulu priyamulū, apriyamulū, priyātipriyamulū ani mūḍu vidhamulu. karmaphalamunalu korinavāru janmāntaramandu ā phalamulanu pònducunnāru. koranivāru ā phalamulanu janmāntaramuna pòndajāla kunnāru.
094 || pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca kāryākārye bhayābhaye |
bandhaṃ mokṣaṃ ca yā vetti buddhiḥ sā pārtha sāttvikī || (18:30)
arjunā! karma mokṣa mārgamula, kartavya bhayābhayamula, bandha mokṣamula e jñānamèrugucunnado adi sattvaguṇa samudbhavamani èrugumu.
095 || īśvaraḥ sarvabhūtānāṃ hṛddeśerjuna tiṣṭhati |
bhrāmayaṃsarvabhūtāni yantrārūḍhāni māyayā || (18:61)
īśvaruḍu yèlla bhūtamulaku niyāmakuḍai, prāṇula hṛdayamandunnavāḍai, jantragāḍu bòmmalanāḍiñcu rītigā prāṇula bhramimpajeyucunnāḍu.
096 || sarvadharmāmparityajya māmekaṃ śaraṇaṃ vraja |
ahaṃ tvāṃ sarvapāpebhyo mokṣyayiṣyāmi mā śucaḥ || (18:66)
samasta karmalanu nākarpiñci, nanne śaraṇu bòndina, èlla pāpamulanuṇḍi ninnu vimuktuni gāvintunu. nīvu cintimpakumu.
097 || ya idaṃ paramaṃ guhyaṃ madbhakteṣvabhidhāsyati |
bhaktiṃ mayi parāṃ kṛtvā māmevaiṣyatyasaṃśayaḥ || (18:68)
èvaḍu paramotkṛṣṭamaina, parama rahasyamaina yī gītāśāstramunu nā bhaktula kupadeśamu ceyucunnāḍo, vāḍu mokṣamuna karhuḍu.
098 || kaccidetacchrutaṃ pārtha tvayaikāgreṇa cetasā |
kaccidajñānasammohaḥ pranaṣṭaste dhanañjaya || (18:72)
dhananjayā! parama gopyamaina yī gītā śāstramunu cakkagā vinṭivā? nī yajñāna janitamaina avivekamu naśiñcinadā?
kṛṣṇā!
099 || naṣṭo mohaḥ smṛtirlabdhā tvatprasādānmayācyuta |
sthitosmi gatasandehaḥ kariṣye vacanaṃ tava || (18:73)
acyutā! nā avivekamu nī daya valana tòlagènu. nāku sujñānamu labhiñcinadi. nāku sandehamulanniyū tòlaginavi. nī ājñanu śirasāvahiñcèdanu.
100 || yatra yogeśvaraḥ kṛṣṇo yatra pārtho dhanurdharaḥ |
tatra śrīrvijayo bhūtirdhruvā nītirmatirmama || (18:78)
yogīśvaruḍagu śrīkṛṣṇuḍu, dhanurdhāriyagu arjunuḍu yècaṭanunduro acaṭa sampada, vijayamu, aiśvaryamu, sthiramagu nītiyuṇḍunu.
gītāśāstramidaṃ puṇyaṃ yaḥ paṭhet prayataḥ pumān |
viṣṇòḥ padamavāpnoti bhaya śokādi varjitaḥ ||
gītāśāstramunu èvaru paṭhinturo vāru bhaya śokādi varjitulai viṣṇu sāyujyamunu pònduduru.
idi upaniṣattula sārāṃśamaina gītāśāstramandu śrīkṛṣṇuḍu arjununakupadeśiñcina guṇatraya vibhāga, puruṣottama prāpti, devāsura sampadvibhāga, śraddhātraya vibhāga, mokṣasanyāsa yogamulu sarvamū samāptamu.
oṃ sarvejanāḥ sukhino bhavantu
samasta sanmagalāni bhavantu
asatomā sadgamaya
tamasomā jyotirgamaya
mṛtyormā amṛtaṅgamaya
oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ
Sanskrit — Devanagari (original)
001 ॥ पार्थाय प्रतिबोधितां भगवता नारायणेन स्वयम् ।
व्यासेन ग्रथितां पुराणमुनिना मध्ये महाभारतम् ॥
अद्व्यैतामृत वर्षिणीं भगवतीं अष्टादशाध्यायिनीम् ।
अम्बा! त्वामनुसन्दधामि भगवद्गीते भवद्वेषिणीम् ॥
भगवद्गीत. महाभारतमु यॊक्क समग्र सारांशमु. भक्तुडैन अर्जुनुनकु ऒनर्चिन उपदेशमे गीता सारांशमु. भारत युद्धमु जरुगरादनि सर्व विधमुल भगवानुडु प्रयत्निञ्चॆनु. कानि आ महानुभावुनि प्रयत्नमुलु व्यर्थमुलायॆनु. अटु पिम्मट श्रीकृष्णुडु पार्थुनकु सारथियै निलिचॆनु.
युद्ध रङ्गमुन अर्जुनुनि कोरिक मेरकु रथमुनु निलिपॆनु. अर्जुनुडु उभय सैन्यमुललो गल तण्ड्रुलनु, गुरुवुलनु, मेनमामलनु, सोदरुलनु, मनुमलनु, मित्रुलनु चूचि, हृदयमु द्रविञ्चि,
002 ॥ न काङ्क्षे विजयं कृष्ण न च राज्यं सुखानि च ।
किं नो राज्येन गोविन्द किं भोगैर्जीवितेन वा ॥ (01:32)
स्वजनमुनु चम्पुटकु इष्टपडक "नाकु विजयमू वलदु, राज्य सुखमू वलदु" अनि धनुर्बाणमुलनु क्रिन्द वैचि. दुःखितुडैन अर्जुनुनि चूचि श्रीकृष्ण परमात्म,
003 ॥ अशोच्यानन्वशोचस्त्वं प्रज्ञावादांश्च भाषसे ।
गतासूनगतासूंश्च नानुशोचन्ति पण्डिताः ॥ (02:11)
दुःखिम्प तगनि वारिनि गूर्चि दुःखिञ्चुट अनुचितमु. आत्मानात्म विवेकुलु अनित्यमुलैन शरीरमुलनु गूर्चि गानि, नित्यमुलू, शाश्वतमुलू अयिन आत्मलनु गूर्चि गानि दुःखिम्परु.
004 ॥ देहिनोस्मिन्यथा देहे कौमारं यौवनं जरा ।
तथा देहान्तरप्राप्तिः धीरस्तत्र न मुह्यति ॥ (02:13)
जीवुनकु देहमुनन्दु बाल्यमु, यव्वनमु, मुसलितनमु यॆट्लो, मरॊक देहमुनु पॊन्दुट कूडा अट्ले. कनुकु ई विषयमुन धीरुलु मोहमु नॊन्दरु.
005 ॥ वासांसि जीर्णानि यथा विहाय
नवानि गृह्णाति नरोपराणि ।
तथा शरीराणि विहाय जीर्णानि
अन्यानि संयाति नवानि देही ॥ (02:22)
मनुष्युडु, ऎट्लु चिनिगिन वस्त्रमुनु वदलि नूतन वस्त्रमुनु धरिञ्चुनो, अट्ले, आत्म - जीर्णमैन शरीरमुनु वदलि क्रॊत्त शरीरमुनु धरिञ्चुचुन्नदि.
006 ॥ नैनं छिन्दन्ति शस्त्राणि नैनं दहति पावकः ।
न चैनं क्लेदयन्त्यापो न शोषयति मारुतः ॥ (02:23)
आत्म नाशनमुलेनिदि. आत्मनु शस्त्रमुलु छेदिम्पजालवु, अग्नि दहिम्प जालदु. नीरु तडुपजालदु. वायुवु आर्पिवेयनू समर्थमु कादु. आत्म नाशनमुलेनिदि.
007 ॥ जातस्य हि ध्रुवो मृत्युः ध्रुवं जन्म मृतस्य च ।
तस्मादपरिहार्येर्थे न त्वं शोचितुमर्हसि ॥ (02:27)
पुट्टिन वानिकि मरणमु तप्पदु. मरणिञ्चिन वानिकि जन्ममु तप्पदु. अनिवार्यमगु ई विषयमुनु गूर्चि शोकिम्प तगदु.
008 ॥ हतो वा प्राप्स्यसि स्वर्गं जित्वा वा भोक्ष्यसे महीम् ।
तस्मादुत्तिष्ठ कौन्तेय युद्धाय कृतनिश्चयः ॥ (02:37)
युद्धमुन मरणिञ्चिनचो वीर स्वर्गमुनु पॊन्दॆदवु. जयिञ्चिनचो राज्यमुनु भोगिन्तुवु. कावुन अर्जुना, युद्धमुनु चेय कृतनिश्च्युडवै लॆम्मु.
009 ॥ कर्मण्येवाधिकारस्ते मा फलेषु कदाचन ।
मा कर्मफलहेतुर्भूः मा ते सङ्गोस्त्वकर्मणि ॥ (02:47)
कर्मलनु आचरिञ्चुटयन्दे नीकु अधिकारमु कलदु कानि, वानि फलितमु पैन लेदु. नीवु कर्म फलमुनकु कारणमु कारादु. अट्लनि, कर्मलनु चेयुट मानरादु.
010 ॥ दुःखेष्वनुद्विग्नमनाः सुखेषु विगतस्पृहः ।
वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर्मुनिरुच्यते ॥ (02:56)
दुःखमुलु कलिगिनपुडु दिगुलु चॆन्दनि वाडुनु, सुखमुलु कलिगिनपुडु स्पृह कोल्पोनि वाडुनु, रागमू, भयमू, क्रोधमू पोयिनवाडुनु स्थित प्रज्ञुडनि चॆप्पबडुनु.
011 ॥ ध्यायतो विषयान् पुंसः सङ्गस्तेषूपजायते ।
सङ्गात्-सञ्जायते कामः कामात्-क्रोधोभिजायते ॥ (02:62)
क्रोधाद्-भवति सम्मोहः सम्मोहात्-स्मृतिविभ्रमः ।
स्मृतिभ्रंशाद्-बुद्धिनाशो बुद्धिनाशात्-प्रणश्यति ॥ (02:63)
विषय वाञ्छलनु गूर्चि सदा मननमु चेयुवानिकि, वानियन्दनुराग मधिकमै, अदि काममुगा मारि, चिवरकु क्रोधमगुनु. क्रोधमु वलन अविवेकमु कलुगुनु. दीनिवलन ज्ञापकशक्ति नशिञ्चि, दानि फलितमुगा मनुजुडु बुद्धिनि कोल्पोयि चिवरकु अधोगति चॆन्दुनु.
012 ॥ एषा ब्राह्मी स्थितिः पार्थ नैनां प्राप्य विमुह्यति ।
स्थित्वास्यामन्तकालेपि ब्रह्मनिर्वाणमृच्छति ॥ (02:72)
आत्मज्ञान पूर्वक कर्मानुष्ठानमु, ब्रह्म प्राप्ति साधनमु कलिगिन जीवुडु संसारमुन बडक, सुखैक स्वरूपमैन आत्म प्राप्तिनि चॆन्दगलडु.
013 ॥ लोकेस्मिन् द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ ।
ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥ (03:03)
अर्जुना! ई लोकमुलो आत्मानात्म विवेकमुगल सन्यासुलकु ज्ञानयोगमु चेतनु, चित्तशुद्धिगल योगीश्वरुलकु कर्मयोगमु चेतनु मुक्ति कलुगु चुन्नदनि सृष्टि आदियन्दु नाचे चॆप्पबडियुन्नदि.
014 ॥ अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः ।
यज्ञाद्भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः ॥ (03:14)
अन्नमुवलन जन्तुजालमु पुट्टुनु. वर्षमु वलन अन्नमु समकूडुनु. यज्ञमु वलन वर्षमु कलुगुनु. आ यज्ञमु कर्म वलनने सम्भवमु.
015 ॥ एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।
अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥ (03:16)
पार्था! नाचे नडुपबडु ई लोकमु अनु चक्रमुनुबट्टि, ऎवडु अनुसरिम्पडो वाडु इन्द्रियलोलुडै पाप जीवनुडगुचुन्नाडु. अट्टिवाडु व्यर्थुडु. ज्ञानि कानिवाडु सदा कर्मलनाचरिञ्चुचुने युण्डवलॆनु.
016 ॥ यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।
स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ॥ (03:21)
उत्तमुलु अयिनवारु देनि नाचरिन्तुरो, दानिने इतरुलुनु आचरिन्तुरु. उत्तमुलु देनिनि प्रमाणमुगा अङ्गीकरिन्तुरो, लोकमन्तयू दानिने अनुसरिन्तुनु.
017 ॥ मयि सर्वाणि कर्माणि सन्न्यस्याध्यात्मचेतसा ।
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः ॥ (03:30)
अर्जुना! नीवॊनर्चु समस्त कर्मलनू नायन्दु समर्पिञ्चि, ज्ञानमुचे निष्कामुडवै, अहङ्कारमु लेनिवाडवै, सन्तापमुनु वदलि युद्धमुनु चेयुमु.
018 ॥ श्रेयान् स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् ।
स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः ॥ (03:35)
चक्कगा अनुष्ठिम्पबडिन परधर्ममुकन्न, गुणमु लेनिदैननू स्वधर्ममे मेलु. अट्टि धर्माचरणमुन मरणमु सम्भविञ्चिननू मेले. परधर्ममु भयङ्करमैनदि. आचरणकु अनुचितमैनदि.
019 ॥ धूमेनाव्रियते वह्निर्यथादर्शो मलेन च ।
यथोल्बेनावृतो गर्भस्तथा तेनेदमावृतम् ॥ (03:38)
पॊगचेत अग्नि, मुरिकिचेत अद्दमु, माविचेत शिशुवु यॆट्लु कप्पबडुनो, अट्ले काममुचेत ज्ञानमु कप्पबडियुन्नदि.
020 ॥ यदा यदा हि धर्मस्य ग्लानिर्भवति भारत ।
अभ्युत्थानमधर्मस्य तदात्मानं सृजाम्यहम् ॥ (04:07)
परित्राणाय साधूनां विनाशाय च दुष्कृताम् ।
धर्मसंस्थापनार्थाय सम्भवामि युगे युगे ॥ (04:08)
ए कालमुन धरममुनकु हानि कलुगुनो, अधरममु वृद्धि नॊन्दुनो, आया समयमुलयन्दु शिष्टरक्षण, दुष्टशिक्षण, धर्मसंरक्षणमुल कॊरकु प्रति युगमुन अवतारमुनु दाल्चुचुन्नानु.
021 ॥ वीतरागभयक्रोधा मन्मया मामुपाश्रिताः ।
बहवो ज्ञानतपसा पूता मद्भावमागताः ॥ (04:10)
अनुरागमू, भयमू, क्रोधमू वदिलि नायन्दु मनस्सु लग्नमु चेसि आश्रयिञ्चिन सत्पुरुषुलु ज्ञानयोगमुचेत परिशुद्धुलै ना सान्निध्यमुनु पॊन्दिरि.
022 ॥ ये यथा मां प्रपद्यन्ते तांस्तथैव भजाम्यहम् ।
मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥ (04:11)
ऎवरॆवरु येये विधमुगा नन्नु तॆलियगोरुचुन्नारो, वारिनि आया विधमुलुगा नेनु अनुग्रहिञ्चुचुन्नानु. कानि, ए ऒक्कनियन्दुनु अनुरागमु कानि, द्वेषमु कानि लेदु.
023 ॥ यस्य सर्वे समारम्भाः कामसङ्कल्पवर्जिताः ।
ज्ञानाग्निदग्धकर्माणं तमाहुः पण्डितं बुधाः ॥ (04:19)
ऎवरि कर्माचरणमुलु काम सङ्कल्पमुलु कावो, ऎवनि कर्मलु ज्ञानमनु निप्पुचे काल्पबडिनवो, अट्टिवानिनि पण्डितुडनि विद्वांसुलु पल्कुदुरु.
024 ॥ ब्रह्मार्पणं ब्रह्म हविः ब्रह्माग्नौ ब्रह्मणा हुतम् ।
ब्रह्मैव तेन गन्तव्यं ब्रह्म कर्म समाधिना ॥ (04:24)
यज्ञपात्रमु ब्रह्ममु. होमद्रव्यमु ब्रह्ममु. अग्नि ब्रह्ममु. होममु चेयुवाडु ब्रह्ममु. ब्रह्म कर्म समाधिचेत पॊन्दनगु फलमु कूडा ब्रह्ममनिये तलञ्चवलयुनु.
025 ॥ श्रद्धावान्ल्लभते ज्ञानं तत्परः संयतेन्द्रियः ।
ज्ञानं लब्ध्वा परां शान्तिमचिरेणाधिगच्छति ॥ (04:39)
श्रद्ध, इन्द्रियनिग्रहमु गलवाडु ज्ञानमुनु पॊन्दुटकु समर्थुडगुनु. अट्टि ज्ञानि उत्कृष्टमैन मोक्षमुनु पॊन्दुनु.
इदि भगवद्गीत यन्दु ब्रह्मविद्ययनु योगशास्त्रमुन श्रीकृष्णुडु अर्जुनुनकुप देशिञ्चिन विषाद, साङ्ख्य, कर्म, ज्ञान योगमुलु समाप्तमु.
-------------
026 ॥ सन्न्यासः कर्मयोगश्च निःश्रेयसकरावुभौ ।
तयोस्तु कर्मसन्न्यासात्कर्मयोगो विशिष्यते ॥ (05:02)
कर्म सन्यासमुलु रॆण्डुनू मोक्षसोपानमुलु. अन्दु कर्म परित्यागमु कन्न कर्मानुष्ठानमे श्रेष्टमैनदि.
027 ॥ ब्रह्मण्याधाय कर्माणि सङ्गं त्यक्त्वा करोति यः ।
लिप्यते न स पापेन पद्मपत्रमिवाम्भसा ॥ (05:10)
ऎवडु फलापेक्ष काङ्क्षिम्पक, ब्रह्मार्पणमुगा कर्मलनाचरिञ्चुनो, अतडु तामराकुन नीटिबिन्दुवुलु अन्टनि रीतिगा पापमुन चिक्कुबडडु.
028 ॥ ज्ञानेन तु तदज्ञानं येषां नाशितमात्मनः ।
तेषामादित्यवज्ज्ञानं प्रकाशयति तत्परम् ॥ (05:16)
ऎवनि अज्ञानमु ज्ञानमुचेत नशिम्पबडुनो, अतनिकि ज्ञानमु सूर्युनि वलॆ प्रकाशिञ्चि, परमार्थ तत्वमुनु चूपुनु.
029 ॥ विद्याविनयसम्पन्ने ब्राह्मणे गवि हस्तिनि ।
शुनि चैव श्वपाके च पण्डिताः समदर्शिनः ॥ (05:18)
विद्या विनय सम्पन्नुडगु ब्राह्मणुनियन्दुनू, शुनकमू, शुनकमाम्समु वण्डुकॊनि तिनुवानियन्दुनू पण्डितुलु समदृष्टि कलिगियुन्दुरु.
030 ॥ शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक्शरीरविमोक्षणात् ।
कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः ॥ (05:23)
देहत्यागमुनकु मुन्दु यॆवडु कामक्रोधादि अरिष्ड्वर्गमुल जयिञ्चुनो, अट्टिवाडु योगि अनबडुनु.
031 ॥ यतेन्द्रियमनोबुद्धिर्मुनिर्मोक्षपरायणः ।
विगतेच्छाभयक्रोधो यः सदा मुक्त एव सः ॥ (05:28)
ऎवडु इन्द्रियमुलनु जयिञ्चि, दृष्टिनि भ्रूमध्यमुन निलिपि, प्राणापान वायुवुलनु स्तम्भिम्पजेसि, मनस्सुनू, बुद्धिनी स्वाधीनमॊनर्चुकॊनि मोक्षासक्तुडै उण्डुनो, अट्टिवाडे मुक्तुडनबडुनु.
032 ॥ भोक्तारं यज्ञतपसां सर्वलोकमहेश्वरम् ।
सुहृदं सर्वभूतानां ज्ञात्वा मां शान्तिमृच्छति ॥ (05:29)
सकल यज्ञ तपः फलमुलनु पॊन्दुवानिगनू, सकल प्रपञ्च नियामकुनिगनू नन्नु ग्रहिञ्चिन महनीयुडु मोक्षमुनु पॊन्दुचुन्नाडु.
033 ॥ यं सन्न्यासमिति प्राहुर्योगं तं विद्धि पाण्डव ।
न ह्यसन्न्यस्तसङ्कल्पो योगी भवति कश्चन ॥ (06:02)
अर्जुना! सन्यासमनि देनिनदुरो, दानिने कर्मयोगमनियू अन्दुरु. अट्टि यॆड सङ्कल्पत्याग मॊनर्पनिवाडु योगि काजालडु.
034 ॥ युक्ताहारविहारस्य युक्तचेष्टस्य कर्मसु ।
युक्तस्वप्नावबोधस्य योगो भवति दुःखहा ॥ (06:17)
युक्ताहार विहारादुलु, कर्माचरणमु गलवानिकि आत्मसम्यमन योगमु लभ्यमु.
035 ॥ यथा दीपो निवातस्थो नेङ्गते सोपमा स्मृता ।
योगिनो यतचित्तस्य युञ्जतो योगमात्मनः ॥ (06:19)
गालिलेनिचोट पॆट्टिन दीपमु निश्चलमुगा प्रकाशिञ्चुलागुनने, मनो निग्रहमुकल्गि, आत्मयोग मभ्यसिञ्चिनवानि चित्तमु निश्चलमुगा नुण्डुनु.
036 ॥ सर्वभूतस्थमात्मानं सर्वभूतानि चात्मनि ।
ईक्षते योगयुक्तात्मा सर्वत्र समदर्शनः ॥ (06:29)
सकल भूतमुलयन्दू समदृष्टि कलिगिनवाडु, अन्नि भूतमुलु तन यन्दुनू, तननु अन्नि भूतमुलयन्दुनू चूचुचुण्डुनु.
037 ॥ असंशयं महाबाहो मनो दुर्निग्रहं चलम् ।
अभ्यासेन तु कौन्तेय वैराग्येण च गृह्यते ॥ (06:35)
अर्जुना! ऎट्टिवानिकैननू मनस्सुनु निश्चलमुगा निल्पुट दुस्साध्यमे. अयिननू, दानिनि अभ्यास, वैराग्यमुलचेत निरोधिम्पवच्चुनु.
038 ॥ योगिनामपि सर्वेषां मद्गतेनान्तरात्मना ।
श्रद्धावान्भजते यो मां स मे युक्ततमो मतः ॥ (06:47)
अर्जुना! परिपूर्ण विश्वासमुतो नन्नाश्रयिञ्चि, विनयमुतो ऎवरु सेविञ्चि भजिन्तुरो वारु समस्त योगुललो उत्तमुलु.
039 ॥ मनुष्याणां सहस्रेषु कश्चिद्यतति सिद्धये ।
यततामपि सिद्धानां कश्चिन्मां वेत्ति तत्त्वतः ॥ (07:03)
वेलकॊलदि जनुललो ए ऒक्कडो ज्ञानसिद्धि कॊरकु प्रयत्निञ्चुनु. अट्लु प्रयत्निञ्चिन वारिलो ऒकानॊकडु मात्रमे नन्नु यदार्थमुगा तॆलुसु कॊनगलुगुचुन्नाडु.
040 ॥ भूमिरापोनलो वायुः खं मनो बुद्धिरेव च ।
अहङ्कार इतीयं मे भिन्ना प्रकृतिरष्टधा ॥ (07:04)
भूमि, जलमु, अग्नि, वायुवु, आकाशमु, मनस्सु, बुद्धि, अहङ्कारमु अनि ना मायाशक्ति ऎनिमिदि विधमुलैन बेधमुलतो ऒप्पि युन्नदनि ग्रहिम्पुमु.
041 ॥ मत्तः परतरं नान्यत्किञ्चिदस्ति धनञ्जय ।
मयि सर्वमिदं प्रोतं सूत्रे मणिगणा इव ॥ (07:07)
अर्जुना! ना कन्न गॊप्पवाडुगानि, गॊप्पवस्तुवुगानि मरेदियू प्रपञ्चमुन लेदु. सूत्रमुन मणुलु ग्रुच्चबडिनट्लु यी जगमन्तयू नायन्दु निक्षिप्तमै उन्नदि.
042 ॥ पुण्यो गन्धः पृथिव्यां च तेजश्चास्मि विभावसौ ।
जीवनं सर्वभूतेषु तपश्चास्मि तपस्विषु ॥ (07:09)
भूमियन्दु सुगन्धमु, अग्नियन्दु तेजमु, यॆल्ल भूतमुलयन्दु आयुवु, तपस्वुलयन्दु तपस्सु नेनुगा नॆरुगुमु.
043 ॥ दैवी ह्येषा गुणमयी मम माया दुरत्यया ।
मामेव ये प्रपद्यन्ते मायामेतां तरन्ति ते ॥ (07:14)
पार्था! त्रिगुणात्मकमु, दैव सम्बन्धमु अगु ना माय अतिक्रमिम्प रानिदि. कानि, नन्नु शरणुजॊच्चिन वारिकि ई माय सुलभसाध्यमु.
044 ॥ चतुर्विधा भजन्ते मां जनाः सुकृतिनोर्जुन ।
आर्तो जिज्ञासुरर्थार्थी ज्ञानी च भरतर्षभ ॥ (07:16)
आर्तुलु, जिज्ञासुवुलु, अर्थकामुलु, ज्ञानुलु अनु नालुगु विधमुलैन पुण्यात्मुलु नन्नाश्रयिञ्चुचुन्नारु.
045 ॥ बहूनां जन्मनामन्ते ज्ञानवान्मां प्रपद्यते ।
वासुदेवः सर्वमिति स महात्मा सुदुर्लभः ॥ (07:19)
ज्ञान सम्पन्नुडैन मानवुडु अनेक जन्ममुलॆत्तिन पिम्मट, विज्ञानियै नन्नु शरणमु नॊन्दुचुन्नाडु.
046 ॥ अन्तकाले च मामेव स्मरन्मुक्त्वा कलेवरम् ।
यः प्रयाति स मद्भावं याति नास्त्यत्र संशयः ॥ (08:05)
ऎवडु अन्त्यकालमुन नन्नु स्मरिञ्चुचू शरीरमुनु वदलुचुन्नाडो, वाडु नन्ने चॆन्दुचुन्नाडु.
047 ॥ अभ्यासयोगयुक्तेन चेतसा नान्यगामिना ।
परमं पुरुषं दिव्यं याति पार्थानुचिन्तयन् ॥ (08:08)
कविं पुराणमनुशासितारं
अणोरणीयंसमनुस्मरेद्यः ।
सर्वस्य धातारमचिन्त्यरूपं
आदित्यवर्णं तमसः परस्तात् ॥ (08:09)
अर्जुना! ऎवडु अभ्यासयोगमुतो, एकाग्र चित्तमुन दिव्यरूपुडैन महापुरुषुनि स्मरिञ्चुनो, अट्टिवाडु आ परमपुरुषुने चॆन्दुचुन्नाडु. आ महापुरुषुडे सर्वज्ञुडु; पुराण पुरुषुडु; प्रपञ्चमुनकु शिक्षकुडु; अणुवु कन्ना अणुवु; अनूह्यमैन रूपमु कलवाडु; सूर्य कान्ति तेजोमयुडु; अज्ञानान्धकारमुनकन्न इतरुडु.
048 ॥ अव्यक्तोक्षर इत्युक्तस्तमाहुः परमां गतिम् ।
यं प्राप्य न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥ (08:21)
इन्द्रिय गोचरमु कानि परब्रह्मपदमु शाश्वतमैनदि. पुनर्जन्म रहितमैन आ उत्तमपदमे परमपदमु.
049 ॥ शुक्लकृष्णे गती ह्येते जगतः शाश्वते मते ।
एकया यात्यनावृत्तिमन्ययावर्तते पुनः ॥ (08:26)
जगत्तुनन्दु शुक्ल कृष्णमु लनॆडि रॆण्डु मार्गमुलु नित्यमुलुगा उन्नवि. अन्दु मॊदटि मार्गमु वलन जन्मराहित्यमु, रॆण्डव दानिवलन पुनर्जन्ममु कलुगु चुन्नवि.
050 ॥ वेदेषु यज्ञेषु तपःसु चैव
दानेषु यत्पुण्यफलं प्रदिष्टम् ।
अत्येति तत्सर्वमिदं विदित्वा
योगी परं स्थानमुपैति चाद्यम् ॥ (08:28)
योगियैनवाडु वेदाध्ययनमु वलन, यज्ञतपोदानादुल वलन कलुगु पुण्यफलमुनु आशिम्पक, उत्तम पदमैन ब्रह्मपदमुनु पॊन्दगलडु.
051 ॥ सर्वभूतानि कौन्तेय प्रकृतिं यान्ति मामिकाम् ।
कल्पक्षये पुनस्तानि कल्पादौ विसृजाम्यहम् ॥ (09:07)
पार्था! प्रलयकालमुन सकल प्राणुलुनु ना यन्दु लीनमगुचुन्नवि. मरल कल्पादि यन्दु सकल प्राणुलनू नेने सृष्टिञ्चु चुन्नानु.
052 ॥ अनन्याश्चिन्तयन्तो मां ये जनाः पर्युपासते ।
तेषां नित्याभियुक्तानां योगक्षेमं वहाम्यहम् ॥ (09:22)
ए मानवुडु सर्वकाल सर्वावस्थलयन्दु नन्ने ध्यानिञ्चु चुण्डुनो अट्टिवानि योगक्षेममुलु नेने वहिञ्चु चुन्नानु.
053 ॥ पत्रं पुष्पं फलं तोयं यो मे भक्त्या प्रयच्छति ।
तदहं भक्त्युपहृतमश्नामि प्रयतात्मनः ॥ (09:26)
ऎवडु भक्तितो नाकु पत्रमैननु, पुष्पमैननु, फलमैननु, उदक मैननु फलापेक्ष रहितमुगा समर्पिञ्चुचुन्नाडो, अट्टिवानिनि नेनु प्रीतितो स्वीकरिञ्चुचुन्नानु.
054 ॥ मन्मना भव मद्भक्तो मद्याजी मां नमस्कुरु ।
मामेवैष्यसि युक्त्वैवमात्मानं मत्परायणः ॥ (09:34)
पार्था! ना यन्दु मनस्सु लग्नमु चेसि यॆल्ल कालमुलयन्दु भक्ति श्रद्धलतो स्थिरचित्तुडवै पूजिञ्चितिवेनि नन्ने पॊन्दगलवु.
इदि उपनिषत्तुल सारांशमैन योगशास्त्रमुन श्रीकृष्णुडु अर्जुनुनकुप देशिञ्चिन कर्मसन्यास, आत्मसंयम, विज्ञान, अक्षर परब्रह्म, राज विद्या राजगुह्य योगमुलु समाप्तमु.
-----------
055 ॥ महर्षयः सप्त पूर्वे चत्वारो मनवस्तथा ।
मद्भावा मानसा जाता येषां लोक इमाः प्रजाः ॥ (10:06)
कश्यपादि महर्षि सप्तकमु, सनक सनन्दनादुलु, स्वयम्भूवादि मनुवुलु ना वलनने जन्मिञ्चिरि. पिम्मट वारि वलन ऎल्ल लोकमुलन्दलि समस्त भूतमुलुनु जन्मिञ्चॆनु.
056 ॥ मच्चित्ता मद्गतप्राणा बोधयन्तः परस्परम् ।
कथयन्तश्च मां नित्यं तुष्यन्ति च रमन्ति च ॥ (10:09)
पण्डितुलु नायन्दु चित्तमुगलवारै ना यन्दे तम प्राणमुलुञ्चि ना महिमानुभाव मॆरिङ्गि ऒकरिकॊकरु उपदेशमुलु गाविञ्चुकॊञ्चु ब्रह्मा नन्दमुनु अनुभविञ्चुचुन्नारु.
057 ॥ अहमात्मा गुडाकेश सर्वभूताशयस्थितः ।
अहमादिश्च मध्यं च भूतानामन्त एव च ॥ (10:20)
समस्त भूतमुल मनस्सुलन्दुन्न परमात्म स्वरूपुडनु नेने. वानि उत्पत्ति, पॆम्पु, नाशमुलकु नेने कारकुडनु.
058 ॥ वेदानां सामवेदोस्मि देवानामस्मि वासवः ।
इन्द्रियाणां मनश्चास्मि भूतानामस्मि चेतना ॥ (10:22)
वेदमुललो सामवेदमु, देवतललो देवेन्द्रुडु, इन्द्रियमुललो मनस्सु, प्राणुलन्दरि बुद्धि नेने.
059 ॥ प्रह्लादश्चास्मि दैत्यानां कालः कलयतामहम् ।
मृगाणां च मृगेन्द्रोहं वैनतेयश्च पक्षिणाम् ॥ (10:30)
राक्षसुललो प्रह्लादुडु, गणिकुललो कालमु, मृगमुललो सिंहमु, पक्षुललो गरुत्मन्तुडु नेने.
060 ॥ यद्यद्विभूतिमत्सत्त्वं श्रीमदूर्जितमेव वा ।
तत्तदेवावगच्छ त्वं मम तेजोंशसम्भवम् ॥ (10:41)
लोकमुनन्दु ऐश्वर्य युक्तमै, पराक्रम युक्तमै, कान्ति युक्तमैन समस्त वस्तुवुलु ना तेजो भागमु वलनने सम्प्राप्तमगुनु.
061 ॥ पश्य मे पार्थ रूपाणि शतशोथ सहस्रशः ।
नानाविधानि दिव्यानि नानावर्णाकृतीनि च ॥ (11:05)
पार्था! दिव्यमुलै, नाना विधमुलै, अनेक वर्णमुलै अनेक विशेषमुलगु ना सस्वरूपमुनु कन्नुलारा दर्शिम्पुमु.
062 ॥ पश्यामि देवांस्तव देव देहे
सर्वांस्तथा भूतविशेषसङ्घान् ।
ब्रह्माणमीशं कमलासनस्थं
ऋषींश्च सर्वानुरगांश्च दिव्यान् ॥ (11:15)
अनेकबाहूदरवक्त्रनेत्रं
पश्यामि त्वां सर्वतोनन्तरूपम् ।
नान्तं न मध्यं न पुनस्तवादिं
पश्यामि विश्वेश्वर विश्वरूप ॥ (11:16)
दंष्ट्राकरालानि च ते मुखानि
दृष्ट्वैव कालानलसन्निभानि ।
दिशो न जाने न लभे च शर्म
प्रसीद देवेश जगन्निवास ॥ (11:25)
देवा! ऎल्ल देवतलू, ऎल्ल प्राणुलू, ब्रह्मादुलू, ऋषीश्वरुलू, वासुकी मॊदलगुगा गल सर्पमुलू नीयन्दु नाकु गोचरमगुचुन्नवि.
ईश्वरा! नी विश्वरूपमु अनेक बाहुवुलतो, उदरमुलतो, मुखमुलतो ऒप्पियुन्नदि. अट्लैयू नी आकारमुन आद्यन्त मध्यमुलनु गुर्तिम्प जाल कुन्नानु. कोरलचे भयङ्करमै प्रलयाग्नि समानमुलैन नी मुखमुलनु चूचुटवलन नाकु दिक्कुलु तॆलियकुन्नवि. कान प्रभो! नायन्दु दय युञ्चि नाकु प्रसन्नुडवु गम्मु. कृष्णा! प्रसन्नुडवु गम्मु.
अर्जुना!
063 ॥ कालोस्मि लोकक्षयकृत्प्रवृद्धो
लोकांसमाहर्तुमिह प्रवृत्तः ।
ऋतेपि त्वां न भविष्यन्ति सर्वे
येवस्थिताः प्रत्यनीकेषु योधाः ॥ (11:32)
अर्जुना! ई प्रपञ्चमुनॆल्ल नशिम्पजेयु बलिष्ठमैन काल स्वरूपुडनु नेने. ई युद्धमुनकु सिद्धपडिन वारिनि नीवु चम्पकुन्ननू - ब्रतुक गलवारिन्दॆव्वरुनू लेरु.
064 ॥ द्रोणं च भीष्मं च जयद्रथं च
कर्णं तथान्यानपि योधवीरान् ।
मया हतांस्त्वं जहि माव्यथिष्ठा
युध्यस्व जेतासि रणे सपत्नान् ॥ (11:34)
इप्पटिके द्रोण, भीष्म, जयद्रध कर्णाधि योध वीरुलु नाचे संहरिम्पबडिरि. इक मिगिलिन शतृ वीरुलनु नीवु संहरिम्पुमु.
065 ॥ किरीटिनं गदिनं चक्रहस्तम् ।
इच्छामि त्वां द्रष्टुमहं तथैव ।
तेनैव रूपेण चतुर्भुजेन ।
सहस्रबाहो भव विश्वमूर्ते ॥ (11:46)
अनेक भुजमुलुगल नी विश्वरूपमुनु उपसंहरिञ्चि किरीटमु, गद, चक्रमु धरिञ्चिन नी सहज सुन्दरमैन स्वरूपमुनु दर्शिम्पगोरु चुन्नानु कृष्णा!
066 ॥ सुदुर्दर्शमिदं रूपं दृष्ट्वानसि यन्मम ।
देवा अप्यस्य रूपस्य नित्यं दर्शनकाङ्क्षिणः ॥ (11:52)
अर्जुना! नीवु दर्शिञ्चिन ई ना स्वरूपमुनु ऎव्वरुनू चूडजालरु. ई विश्वरूपमुनु दर्शिम्प देवतलन्दरुनू सदा कोरुचुन्दुरु.
067 ॥ मय्यावेश्य मनो ये मां नित्ययुक्ता उपासते ।
श्रद्धया परयोपेताः ते मे युक्ततमा मताः (12:02)
ऎवरु नायन्दे मनस्सु लग्नमु चेसि, श्र्द्धाभक्तुलतो नन्नु ध्यानिञ्चु चुन्नारो, अट्टिवारु अत्यन्तमू नाकु प्रीतिपात्रुलु. वारे उत्तम पुरुषुलु.
068 ॥ श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासाज्ज्ञानाद्-ध्यानं विशिष्यते ।
ध्यानात्कर्मफलत्यागस्त्यागाच्छान्तिरनन्तरम् ॥ (12:12)
अभ्यासयोगमुकन्न ज्ञानमु, ज्ञानमु कन्न ध्यानमु, दानिकन्न कर्म फलत्यागमू श्रेष्ठमु. अट्टि त्यागमुवल्ल संसार बन्धनमु तॊलगि मोक्षप्राप्ति सन्भविञ्चुचुन्नदि.
069 ॥ अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः ।
सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥ (12:16)
ऎवडु कोरिकलु लेनिवाडै, पवित्रुडै, पक्षपात रहितुडै भयमुनु वीडि कर्मफ्ल त्यागियै नाकु भक्तुडगुनो अट्टिवाडु नाकु मिक्किलि प्रीतिपात्रुडु.
070 ॥ समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः ।
शीतोष्णसुखदुःखेषु समः सङ्गविवर्जितः ॥ (12:18)
तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी सन्तुष्टो येन केनचित् ।
अनिकेतः स्थिरमतिर्भक्तिमान्मे प्रियो नरः ॥ (12:19)
शत्रुमित्रुलयन्दुनु, मानाव मानमुलयन्दुनु, शीतोष्ण सुख दुःखादुलयन्दुनु समबुद्धि कलिगि, सङ्गरहितुडै, नित्य सन्तुष्टुडै, चलिञ्चनि मनस्सु कलवाडै, नायन्दु भक्ति प्रपत्तुलु चूपु मानवुडु नाकु प्रीतिपात्रुडु.
071 ॥ इदं शरीरं कौन्तेय क्षेत्रमित्यभिधीयते ।
एतद्यो वेत्ति तं प्राहुः क्षेत्रज्ञ इति तद्विदः ॥ (13:02)
अर्जुना! देहमु क्षेत्रमनियू, देहमुनॆरिगिनवाडु क्षेत्रज्ञुडनियू पॆद्दलु चॆप्पुदुरु.
072 ॥ अध्यात्मज्ञाननित्यत्वं तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम् ।
एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तमज्ञानं यदतोन्यथा ॥ (13:12)
आत्म ज्ञानमुनन्दु मनस्सु लग्नमु चेयुट, मौक्षप्राप्ति यन्दु दृष्टि कलिगियुण्डुट ज्ञान मार्गमुलनैयू, वानिकि इतरमुलैनवि अज्ञानमुलनियू चॆप्पबडुनु.
073 ॥ कार्यकारणकर्तृत्वे हेतुः प्रकृतिरुच्यते ।
पुरुषः सुखदुःखानां भोक्तृत्वे हेतुरुच्यते ॥ (13:21)
प्रकृतिनि "माय" यनि यन्दुरु. अदि शरीर सुखदुःखादुलनु तॆलियजेयुनु. क्षेत्रज्ञुडु आ सुख दुःखमुलनु अनुभविञ्चुचुण्डुनु.
074 ॥ समं सर्वेषु भूतेषु तिष्ठन्तं परमेश्वरम् ।
विनश्यत्स्वविनश्यन्तं यः पश्यति स पश्यति ॥ (13:28)
शरीरमु नशिञ्चिननू तानु सशिम्पक यॆवडु समस्त भूतमुलन्दुन्न परमेश्वरुनि चूचुनो वाडे यॆरिगिनवाडु.
075 ॥ अनादित्वान्निर्गुणत्वात्परमात्मायमव्ययः ।
शरीरस्थोपि कौन्तेय न करोति न लिप्यते ॥ (13:32)
अर्जुना! गुण नाशन रहितुडैनवाडु परमात्म. अट्टि परमात्म देहान्त र्गतुडय्युनू कर्मल नाचरिञ्चुवाडु काडु.
076 ॥ यथा प्रकाशयत्येकः कृत्स्नं लोकमिमं रविः ।
क्षेत्रं क्षेत्री तथा कृत्स्नं प्रकाशयति भारत ॥ (13:34)
पार्था! सूर्युडॊक्कडे यॆल्ल जगत्तुलनू ए विधमुगा प्रकाशिम्पजेयुचुन्नाडो आ विधमुगने क्षेत्रज्ञुडु यॆल्ल देहमुलनू प्रकाशिम्पजेयुचुन्नाडु.
इदि उपनिषत्तुल सारांशमैन गीताशास्त्रमन्दु श्रीकृष्णुडु अर्जुनुनकुप देशिञ्चिन विभूति योगमु, विश्वरूप सन्दर्शन योगमु, भक्ति योगमु, क्षेत्र क्षेत्रज्ञ विभाग योगमुलु समाप्तमु.
----------
077 ॥ परं भूयः प्रवक्ष्यामि ज्ञानानां ज्ञानमुत्तमम् ।
यज्ज्ञात्वा मुनयः सर्वे परां सिद्धिमितो गताः ॥ (14:01)
ज्ञानार्जनमुन महनीयुलैन ऋषीश्वरुलु मोक्ष्मुनु पॊन्दिरि. अट्टि महत्तरमैन ज्ञानमुनु नीकु उपदेशिञ्चुचुन्नानु.
078 ॥ सर्वयोनिषु कौन्तेय मूर्तयः सम्भवन्ति याः ।
तासां ब्रह्म महद्योनिरहं बीजप्रदः पिता ॥ (14:04)
अर्जुना! प्रपञ्चमुन जन्मिञ्चु ऎल्ल चराचर समूहमुलकु प्रकृति तल्लि वन्टिदि. नेनु तण्ड्रि वन्टिवाडनु.
079 ॥ तत्र सत्त्वं निर्मलत्वात्प्रकाशकमनामयम् ।
सुखसङ्गेन बध्नाति ज्ञानसङ्गेन चानघ ॥ (14:06)
अर्जुना! त्रिगुणमुललो सत्त्वगुणमु निर्मलमगुटन्जेसि सुख ज्ञानाभि लाषलचेत आत्मनु देहमुनन्दु बन्धिञ्चुचुन्नदि.
080 ॥ रजो रागात्मकं विद्धि तृष्णासङ्गसमुद्भवम् ।
तन्निबध्नाति कौन्तेय कर्मसङ्गेन देहिनम् ॥ (14:07)
ओ कौन्तेया! रजोगुणमु कोरिकलयन्दु अभिमानमू, अनुरागमू पुट्टिञ्चि आत्मनु बन्धिञ्चुचुन्नदि.
081 ॥ तमस्त्वज्ञानजं विद्धि मोहनं सर्वदेहिनाम् ।
प्रमादालस्यनिद्राभिस्तन्निबध्नाति भारत ॥ (14:08)
अर्जुना! अज्ञानमुवलन पुट्टुनदि तमोगुणमु. अदि सर्व प्राणुलनू मोहिम्पजेयुनदि. आ गुणमु मनुजुनि आलस्यमुतोनू, अजाग्रत्ततोनू, निद्र तोनू बद्धुनि चेयुनु.
082 ॥ मानापमानयोस्तुल्यस्तुल्यो मित्रारिपक्षयोः ।
सर्वारम्भपरित्यागी गुणातीतः स उच्यते ॥ (14:25)
मानाव मानमुलयन्दु, शत्रुमित्रुलयन्दु सममैन मनस्सु गलवानिनि त्रिगुणातीतुडन्दुरु.
083 ॥ ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ।
छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित् ॥ (15:01)
ब्रह्ममे मूलमुगा, निकृष्णमैन अहङ्कारमु कॊम्मलुगागल अश्वत्थ वृक्षमु अनादि अयिनदि. अट्टि संसार वृक्ष्मुनकु वेदमुलु आकुलुवन्टिवि. अट्टि दानि नॆरिङ्गिनवाडे वेदार्थ सार मॆरिङ्गिनवाडु.
084 ॥ न तद्भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः ।
यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥ (15:06)
पुनरावृत्ति रहितमैन मोक्षपथमु, सूर्य चन्द्राग्नुल प्रकाशमुन कतीतमै, ना उत्तम पथमै युन्नदि.
085 ॥ अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ।
प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ॥ (15:14)
देहुलन्दु जठराग्नि स्वरूपुडनै वारु भुजिञ्चु भक्ष्य, भोज्य, चोष्य, लेह्य पदार्थमुल जीर्णमु चेयुचुन्नानु.
086 ॥ तेजः क्षमा धृतिः शौचमद्रोहो नातिमानिता ।
भवन्ति सम्पदं दैवीमभिजातस्य भारत ॥ (16:03)
दम्भो दर्पोभिमानश्च क्रोधः पारुष्यमेव च ।
अज्ञानं चाभिजातस्य पार्थ सम्पदमासुरीम् ॥ (16:04)
पार्था! साहसमु, ओर्पु, धैर्यमु, शुद्धि, इतरुल वञ्चिम्पकुण्डुट, कावरमु लेकयुण्डुट, मॊदलगु गुणमुलु दैवांश सम्भूतुलकुण्डुनु. अट्ले, दम्बमु, गर्वमु, अभिमानमु, क्रोधमु, कठिनपु माटलाडुट, अविवेकमु मॊदलगु गुणमुलु राक्षसांश सम्भूतुलकुण्डुनु.
087 ॥ त्रिविधं नरकस्येदं द्वारं नाशनमात्मनः ।
कामः क्रोधस्तथा लोभस्तस्मादेतत्त्रयं त्यजेत् ॥ (16:21)
काम, क्रोध, लोभमुलु आत्मनु नाशनमु चेयुनु. अवि नरक प्राप्तिकि हेतुवुलु कावुन वानिनि वदिलि वेय वलयुनु.
088 ॥ यः शास्त्रविधिमुत्सृज्य वर्तते कामकारतः ।
न स सिद्धिमवाप्नोति न सुखं न परां गतिम् ॥ (16:23)
शास्त्र विषयमुल ननुसरिम्पक इच्छा मार्गमुन प्रवर्तिञ्चुवाडु सुख सिद्धुलनु पॊन्दजालडु. परमपदमु नन्दजालडु.
089 ॥ त्रिविधा भवति श्रद्धा देहिनां सा स्वभावजा ।
सात्त्विकी राजसी चैव तामसी चेति तां शृणु ॥ (17:02)
जीवुलकु गल श्रद्ध पूर्व जन्म वासना बलमु वलन लभ्यमु. अदि राजसमु, सात्त्विकमु, तामसमुलनि मूडु विधमुलगा उन्नदि.
090 ॥ यजन्ते सात्त्विका देवान्यक्षरक्षांसि राजसाः ।
प्रेतान्भूतगणांश्चान्ये यजन्ते तामसा जनाः ॥ (17:04)
सत्त्वगुणुलु देवतलनु, रजोगुणुलु यक्ष राक्षसुलनु, तमोगुणुलु भूत प्रेत गणम्बुलनु श्रद्धा भक्तुलतो पूजिञ्चुदुरु.
091 ॥ अनुद्वेगकरं वाक्यं सत्यं प्रियहितं च यत् ।
स्वाध्यायाभ्यसनं चैव वाङ्मयं तप उच्यते ॥ (17:15)
इतरुल मनस्सुल नॊप्पिम्पनिदियू, प्रियमू, हितमुलतो कूडिन सत्य भाषणमू, वेदाध्यन मॊनर्चुट वाचक तपस्सनि चॆप्पबडुनु.
092 ॥ काम्यानां कर्मणां न्यासं सन्न्यासं कवयो विदुः ।
सर्वकर्मफलत्यागं प्राहुस्त्यागं विचक्षणाः ॥ (18:02)
ज्योतिष्ठोमादि कर्मल नाचरिम्पकुण्डुट सन्यासमनियू, कर्मफलमु
यीश्वरार्पण मॊनर्चुट त्यागमनियू पॆद्दलु चॆप्पुदुरु.
093 ॥ अनिष्टमिष्टं मिश्रं च त्रिविधं कर्मणः फलम् ।
भवत्यत्यागिनां प्रेत्य न तु सन्न्यासिनां क्वचित् ॥ (18:12)
कर्मफलमुलु प्रियमुलू, अप्रियमुलू, प्रियातिप्रियमुलू अनि मूडु विधमुलु. कर्मफलमुनलु कोरिनवारु जन्मान्तरमन्दु आ फलमुलनु पॊन्दुचुन्नारु. कोरनिवारु आ फलमुलनु जन्मान्तरमुन पॊन्दजाल कुन्नारु.
094 ॥ प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभये ।
बन्धं मोक्षं च या वेत्ति बुद्धिः सा पार्थ सात्त्विकी ॥ (18:30)
अर्जुना! कर्म मोक्ष मार्गमुल, कर्तव्य भयाभयमुल, बन्ध मोक्षमुल ए ज्ञानमॆरुगुचुन्नदो अदि सत्त्वगुण समुद्भवमनि ऎरुगुमु.
095 ॥ ईश्वरः सर्वभूतानां हृद्देशेर्जुन तिष्ठति ।
भ्रामयंसर्वभूतानि यन्त्रारूढानि मायया ॥ (18:61)
ईश्वरुडु यॆल्ल भूतमुलकु नियामकुडै, प्राणुल हृदयमन्दुन्नवाडै, जन्त्रगाडु बॊम्मलनाडिञ्चु रीतिगा प्राणुल भ्रमिम्पजेयुचुन्नाडु.
096 ॥ सर्वधर्माम्परित्यज्य मामेकं शरणं व्रज ।
अहं त्वां सर्वपापेभ्यो मोक्ष्ययिष्यामि मा शुचः ॥ (18:66)
समस्त कर्मलनु नाकर्पिञ्चि, नन्ने शरणु बॊन्दिन, ऎल्ल पापमुलनुण्डि निन्नु विमुक्तुनि गाविन्तुनु. नीवु चिन्तिम्पकुमु.
097 ॥ य इदं परमं गुह्यं मद्भक्तेष्वभिधास्यति ।
भक्तिं मयि परां कृत्वा मामेवैष्यत्यसंशयः ॥ (18:68)
ऎवडु परमोत्कृष्टमैन, परम रहस्यमैन यी गीताशास्त्रमुनु ना भक्तुल कुपदेशमु चेयुचुन्नाडो, वाडु मोक्षमुन कर्हुडु.
098 ॥ कच्चिदेतच्छ्रुतं पार्थ त्वयैकाग्रेण चेतसा ।
कच्चिदज्ञानसम्मोहः प्रनष्टस्ते धनञ्जय ॥ (18:72)
धनन्जया! परम गोप्यमैन यी गीता शास्त्रमुनु चक्कगा विन्टिवा? नी यज्ञान जनितमैन अविवेकमु नशिञ्चिनदा?
कृष्णा!
099 ॥ नष्टो मोहः स्मृतिर्लब्धा त्वत्प्रसादान्मयाच्युत ।
स्थितोस्मि गतसन्देहः करिष्ये वचनं तव ॥ (18:73)
अच्युता! ना अविवेकमु नी दय वलन तॊलगॆनु. नाकु सुज्ञानमु लभिञ्चिनदि. नाकु सन्देहमुलन्नियू तॊलगिनवि. नी आज्ञनु शिरसावहिञ्चॆदनु.
100 ॥ यत्र योगेश्वरः कृष्णो यत्र पार्थो धनुर्धरः ।
तत्र श्रीर्विजयो भूतिर्ध्रुवा नीतिर्मतिर्मम ॥ (18:78)
योगीश्वरुडगु श्रीकृष्णुडु, धनुर्धारियगु अर्जुनुडु यॆचटनुन्दुरो अचट सम्पद, विजयमु, ऐश्वर्यमु, स्थिरमगु नीतियुण्डुनु.
गीताशास्त्रमिदं पुण्यं यः पठेत् प्रयतः पुमान् ।
विष्णॊः पदमवाप्नोति भय शोकादि वर्जितः ॥
गीताशास्त्रमुनु ऎवरु पठिन्तुरो वारु भय शोकादि वर्जितुलै विष्णु सायुज्यमुनु पॊन्दुदुरु.
इदि उपनिषत्तुल सारांशमैन गीताशास्त्रमन्दु श्रीकृष्णुडु अर्जुनुनकुपदेशिञ्चिन गुणत्रय विभाग, पुरुषोत्तम प्राप्ति, देवासुर सम्पद्विभाग, श्रद्धात्रय विभाग, मोक्षसन्यास योगमुलु सर्वमू समाप्तमु.
ॐ सर्वेजनाः सुखिनो भवन्तु
समस्त सन्मगलानि भवन्तु
असतोमा सद्गमय
तमसोमा ज्योतिर्गमय
मृत्योर्मा अमृतङ्गमय
ॐ शान्तिः शान्तिः शान्तिः
001 || pārthāya pratibodhitāṃ bhagavatā nārāyaṇena svayam |
vyāsena grathitāṃ purāṇamuninā madhye mahābhāratam ||
advyaitāmṛta varṣiṇīṃ bhagavatīṃ aṣṭādaśādhyāyinīm |
ambā! tvāmanusandadhāmi bhagavadgīte bhavadveṣiṇīm ||
bhagavadgīta. mahābhāratamu yòkka samagra sārāṃśamu. bhaktuḍaina arjununaku ònarcina upadeśame gītā sārāṃśamu. bhārata yuddhamu jarugarādani sarva vidhamula bhagavānuḍu prayatniñcènu. kāni ā mahānubhāvuni prayatnamulu vyarthamulāyènu. aṭu pimmaṭa śrīkṛṣṇuḍu pārthunaku sārathiyai nilicènu.
yuddha raṅgamuna arjununi korika meraku rathamunu nilipènu. arjunuḍu ubhaya sainyamulalo gala taṇḍrulanu, guruvulanu, menamāmalanu, sodarulanu, manumalanu, mitrulanu cūci, hṛdayamu draviñci,
002 || na kāṅkṣe vijayaṃ kṛṣṇa na ca rājyaṃ sukhāni ca |
kiṃ no rājyena govinda kiṃ bhogairjīvitena vā || (01:32)
svajanamunu campuṭaku iṣṭapaḍaka "nāku vijayamū valadu, rājya sukhamū valadu" ani dhanurbāṇamulanu krinda vaici. duḥkhituḍaina arjununi cūci śrīkṛṣṇa paramātma,
003 || aśocyānanvaśocastvaṃ prajñāvādāṃśca bhāṣase |
gatāsūnagatāsūṃśca nānuśocanti paṇḍitāḥ || (02:11)
duḥkhimpa tagani vārini gūrci duḥkhiñcuṭa anucitamu. ātmānātma vivekulu anityamulaina śarīramulanu gūrci gāni, nityamulū, śāśvatamulū ayina ātmalanu gūrci gāni duḥkhimparu.
004 || dehinosminyathā dehe kaumāraṃ yauvanaṃ jarā |
tathā dehāntaraprāptiḥ dhīrastatra na muhyati || (02:13)
jīvunaku dehamunandu bālyamu, yavvanamu, musalitanamu yèṭlo, maròka dehamunu pònduṭa kūḍā aṭle. kanuku ī viṣayamuna dhīrulu mohamu nòndaru.
005 || vāsāṃsi jīrṇāni yathā vihāya
navāni gṛhṇāti naroparāṇi |
tathā śarīrāṇi vihāya jīrṇāni
anyāni saṃyāti navāni dehī || (02:22)
manuṣyuḍu, èṭlu cinigina vastramunu vadali nūtana vastramunu dhariñcuno, aṭle, ātma - jīrṇamaina śarīramunu vadali kròtta śarīramunu dhariñcucunnadi.
006 || nainaṃ chindanti śastrāṇi nainaṃ dahati pāvakaḥ |
na cainaṃ kledayantyāpo na śoṣayati mārutaḥ || (02:23)
ātma nāśanamulenidi. ātmanu śastramulu chedimpajālavu, agni dahimpa jāladu. nīru taḍupajāladu. vāyuvu ārpiveyanū samarthamu kādu. ātma nāśanamulenidi.
007 || jātasya hi dhruvo mṛtyuḥ dhruvaṃ janma mṛtasya ca |
tasmādaparihāryerthe na tvaṃ śocitumarhasi || (02:27)
puṭṭina vāniki maraṇamu tappadu. maraṇiñcina vāniki janmamu tappadu. anivāryamagu ī viṣayamunu gūrci śokimpa tagadu.
008 || hato vā prāpsyasi svargaṃ jitvā vā bhokṣyase mahīm |
tasmāduttiṣṭha kaunteya yuddhāya kṛtaniścayaḥ || (02:37)
yuddhamuna maraṇiñcinaco vīra svargamunu pòndèdavu. jayiñcinaco rājyamunu bhogintuvu. kāvuna arjunā, yuddhamunu ceya kṛtaniścyuḍavai lèmmu.
009 || karmaṇyevādhikāraste mā phaleṣu kadācana |
mā karmaphalaheturbhūḥ mā te saṅgostvakarmaṇi || (02:47)
karmalanu ācariñcuṭayande nīku adhikāramu kaladu kāni, vāni phalitamu paina ledu. nīvu karma phalamunaku kāraṇamu kārādu. aṭlani, karmalanu ceyuṭa mānarādu.
010 || duḥkheṣvanudvignamanāḥ sukheṣu vigataspṛhaḥ |
vītarāgabhayakrodhaḥ sthitadhīrmunirucyate || (02:56)
duḥkhamulu kaliginapuḍu digulu cèndani vāḍunu, sukhamulu kaliginapuḍu spṛha kolponi vāḍunu, rāgamū, bhayamū, krodhamū poyinavāḍunu sthita prajñuḍani cèppabaḍunu.
011 || dhyāyato viṣayān puṃsaḥ saṅgasteṣūpajāyate |
saṅgāt-sañjāyate kāmaḥ kāmāt-krodhobhijāyate || (02:62)
krodhād-bhavati sammohaḥ sammohāt-smṛtivibhramaḥ |
smṛtibhraṃśād-buddhināśo buddhināśāt-praṇaśyati || (02:63)
viṣaya vāñchalanu gūrci sadā mananamu ceyuvāniki, vāniyandanurāga madhikamai, adi kāmamugā māri, civaraku krodhamagunu. krodhamu valana avivekamu kalugunu. dīnivalana jñāpakaśakti naśiñci, dāni phalitamugā manujuḍu buddhini kolpoyi civaraku adhogati cèndunu.
012 || eṣā brāhmī sthitiḥ pārtha naināṃ prāpya vimuhyati |
sthitvāsyāmantakālepi brahmanirvāṇamṛcchati || (02:72)
ātmajñāna pūrvaka karmānuṣṭhānamu, brahma prāpti sādhanamu kaligina jīvuḍu saṃsāramuna baḍaka, sukhaika svarūpamaina ātma prāptini cèndagalaḍu.
013 || lokesmin dvividhā niṣṭhā purā proktā mayānagha |
jñānayogena sāṅkhyānāṃ karmayogena yoginām || (03:03)
arjunā! ī lokamulo ātmānātma vivekamugala sanyāsulaku jñānayogamu cetanu, cittaśuddhigala yogīśvarulaku karmayogamu cetanu mukti kalugu cunnadani sṛṣṭi ādiyandu nāce cèppabaḍiyunnadi.
014 || annādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ |
yajñādbhavati parjanyo yajñaḥ karmasamudbhavaḥ || (03:14)
annamuvalana jantujālamu puṭṭunu. varṣamu valana annamu samakūḍunu. yajñamu valana varṣamu kalugunu. ā yajñamu karma valanane sambhavamu.
015 || evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati || (03:16)
pārthā! nāce naḍupabaḍu ī lokamu anu cakramunubaṭṭi, èvaḍu anusarimpaḍo vāḍu indriyaloluḍai pāpa jīvanuḍagucunnāḍu. aṭṭivāḍu vyarthuḍu. jñāni kānivāḍu sadā karmalanācariñcucune yuṇḍavalènu.
016 || yadyadācarati śreṣṭhastattadevetaro janaḥ |
sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate || (03:21)
uttamulu ayinavāru deni nācarinturo, dānine itarulunu ācarinturu. uttamulu denini pramāṇamugā aṅgīkarinturo, lokamantayū dānine anusarintunu.
017 || mayi sarvāṇi karmāṇi sannyasyādhyātmacetasā |
nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ || (03:30)
arjunā! nīvònarcu samasta karmalanū nāyandu samarpiñci, jñānamuce niṣkāmuḍavai, ahaṅkāramu lenivāḍavai, santāpamunu vadali yuddhamunu ceyumu.
018 || śreyān svadharmo viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt |
svadharme nidhanaṃ śreyaḥ paradharmo bhayāvahaḥ || (03:35)
cakkagā anuṣṭhimpabaḍina paradharmamukanna, guṇamu lenidainanū svadharmame melu. aṭṭi dharmācaraṇamuna maraṇamu sambhaviñcinanū mele. paradharmamu bhayaṅkaramainadi. ācaraṇaku anucitamainadi.
019 || dhūmenāvriyate vahniryathādarśo malena ca |
yatholbenāvṛto garbhastathā tenedamāvṛtam || (03:38)
pògaceta agni, murikiceta addamu, māviceta śiśuvu yèṭlu kappabaḍuno, aṭle kāmamuceta jñānamu kappabaḍiyunnadi.
020 || yadā yadā hi dharmasya glānirbhavati bhārata |
abhyutthānamadharmasya tadātmānaṃ sṛjāmyaham || (04:07)
paritrāṇāya sādhūnāṃ vināśāya ca duṣkṛtām |
dharmasaṃsthāpanārthāya sambhavāmi yuge yuge || (04:08)
e kālamuna dharamamunaku hāni kaluguno, adharamamu vṛddhi nònduno, āyā samayamulayandu śiṣṭarakṣaṇa, duṣṭaśikṣaṇa, dharmasaṃrakṣaṇamula kòraku prati yugamuna avatāramunu dālcucunnānu.
021 || vītarāgabhayakrodhā manmayā māmupāśritāḥ |
bahavo jñānatapasā pūtā madbhāvamāgatāḥ || (04:10)
anurāgamū, bhayamū, krodhamū vadili nāyandu manassu lagnamu cesi āśrayiñcina satpuruṣulu jñānayogamuceta pariśuddhulai nā sānnidhyamunu pòndiri.
022 || ye yathā māṃ prapadyante tāṃstathaiva bhajāmyaham |
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ || (04:11)
èvarèvaru yeye vidhamugā nannu tèliyagorucunnāro, vārini āyā vidhamulugā nenu anugrahiñcucunnānu. kāni, e òkkaniyandunu anurāgamu kāni, dveṣamu kāni ledu.
023 || yasya sarve samārambhāḥ kāmasaṅkalpavarjitāḥ |
jñānāgnidagdhakarmāṇaṃ tamāhuḥ paṇḍitaṃ budhāḥ || (04:19)
èvari karmācaraṇamulu kāma saṅkalpamulu kāvo, èvani karmalu jñānamanu nippuce kālpabaḍinavo, aṭṭivānini paṇḍituḍani vidvāṃsulu palkuduru.
024 || brahmārpaṇaṃ brahma haviḥ brahmāgnau brahmaṇā hutam |
brahmaiva tena gantavyaṃ brahma karma samādhinā || (04:24)
yajñapātramu brahmamu. homadravyamu brahmamu. agni brahmamu. homamu ceyuvāḍu brahmamu. brahma karma samādhiceta pòndanagu phalamu kūḍā brahmamaniye talañcavalayunu.
025 || śraddhāvānllabhate jñānaṃ tatparaḥ saṃyatendriyaḥ |
jñānaṃ labdhvā parāṃ śāntimacireṇādhigacchati || (04:39)
śraddha, indriyanigrahamu galavāḍu jñānamunu pònduṭaku samarthuḍagunu. aṭṭi jñāni utkṛṣṭamaina mokṣamunu pòndunu.
idi bhagavadgīta yandu brahmavidyayanu yogaśāstramuna śrīkṛṣṇuḍu arjununakupa deśiñcina viṣāda, sāṅkhya, karma, jñāna yogamulu samāptamu.
-------------
026 || sannyāsaḥ karmayogaśca niḥśreyasakarāvubhau |
tayostu karmasannyāsātkarmayogo viśiṣyate || (05:02)
karma sanyāsamulu rèṇḍunū mokṣasopānamulu. andu karma parityāgamu kanna karmānuṣṭhāname śreṣṭamainadi.
027 || brahmaṇyādhāya karmāṇi saṅgaṃ tyaktvā karoti yaḥ |
lipyate na sa pāpena padmapatramivāmbhasā || (05:10)
èvaḍu phalāpekṣa kāṅkṣimpaka, brahmārpaṇamugā karmalanācariñcuno, ataḍu tāmarākuna nīṭibinduvulu anṭani rītigā pāpamuna cikkubaḍaḍu.
028 || jñānena tu tadajñānaṃ yeṣāṃ nāśitamātmanaḥ |
teṣāmādityavajjñānaṃ prakāśayati tatparam || (05:16)
èvani ajñānamu jñānamuceta naśimpabaḍuno, ataniki jñānamu sūryuni valè prakāśiñci, paramārtha tatvamunu cūpunu.
029 || vidyāvinayasampanne brāhmaṇe gavi hastini |
śuni caiva śvapāke ca paṇḍitāḥ samadarśinaḥ || (05:18)
vidyā vinaya sampannuḍagu brāhmaṇuniyandunū, śunakamū, śunakamāmsamu vaṇḍukòni tinuvāniyandunū paṇḍitulu samadṛṣṭi kaligiyunduru.
030 || śaknotīhaiva yaḥ soḍhuṃ prākśarīravimokṣaṇāt |
kāmakrodhodbhavaṃ vegaṃ sa yuktaḥ sa sukhī naraḥ || (05:23)
dehatyāgamunaku mundu yèvaḍu kāmakrodhādi ariṣḍvargamula jayiñcuno, aṭṭivāḍu yogi anabaḍunu.
031 || yatendriyamanobuddhirmunirmokṣaparāyaṇaḥ |
vigatecchābhayakrodho yaḥ sadā mukta eva saḥ || (05:28)
èvaḍu indriyamulanu jayiñci, dṛṣṭini bhrūmadhyamuna nilipi, prāṇāpāna vāyuvulanu stambhimpajesi, manassunū, buddhinī svādhīnamònarcukòni mokṣāsaktuḍai uṇḍuno, aṭṭivāḍe muktuḍanabaḍunu.
032 || bhoktāraṃ yajñatapasāṃ sarvalokamaheśvaram |
suhṛdaṃ sarvabhūtānāṃ jñātvā māṃ śāntimṛcchati || (05:29)
sakala yajña tapaḥ phalamulanu pònduvāniganū, sakala prapañca niyāmakuniganū nannu grahiñcina mahanīyuḍu mokṣamunu pònducunnāḍu.
033 || yaṃ sannyāsamiti prāhuryogaṃ taṃ viddhi pāṇḍava |
na hyasannyastasaṅkalpo yogī bhavati kaścana || (06:02)
arjunā! sanyāsamani deninaduro, dānine karmayogamaniyū anduru. aṭṭi yèḍa saṅkalpatyāga mònarpanivāḍu yogi kājālaḍu.
034 || yuktāhāravihārasya yuktaceṣṭasya karmasu |
yuktasvapnāvabodhasya yogo bhavati duḥkhahā || (06:17)
yuktāhāra vihārādulu, karmācaraṇamu galavāniki ātmasamyamana yogamu labhyamu.
035 || yathā dīpo nivātastho neṅgate sopamā smṛtā |
yogino yatacittasya yuñjato yogamātmanaḥ || (06:19)
gālilenicoṭa pèṭṭina dīpamu niścalamugā prakāśiñculāgunane, mano nigrahamukalgi, ātmayoga mabhyasiñcinavāni cittamu niścalamugā nuṇḍunu.
036 || sarvabhūtasthamātmānaṃ sarvabhūtāni cātmani |
īkṣate yogayuktātmā sarvatra samadarśanaḥ || (06:29)
sakala bhūtamulayandū samadṛṣṭi kaliginavāḍu, anni bhūtamulu tana yandunū, tananu anni bhūtamulayandunū cūcucuṇḍunu.
037 || asaṃśayaṃ mahābāho mano durnigrahaṃ calam |
abhyāsena tu kaunteya vairāgyeṇa ca gṛhyate || (06:35)
arjunā! èṭṭivānikainanū manassunu niścalamugā nilpuṭa dussādhyame. ayinanū, dānini abhyāsa, vairāgyamulaceta nirodhimpavaccunu.
038 || yogināmapi sarveṣāṃ madgatenāntarātmanā |
śraddhāvānbhajate yo māṃ sa me yuktatamo mataḥ || (06:47)
arjunā! paripūrṇa viśvāsamuto nannāśrayiñci, vinayamuto èvaru seviñci bhajinturo vāru samasta yogulalo uttamulu.
039 || manuṣyāṇāṃ sahasreṣu kaścidyatati siddhaye |
yatatāmapi siddhānāṃ kaścinmāṃ vetti tattvataḥ || (07:03)
velakòladi janulalo e òkkaḍo jñānasiddhi kòraku prayatniñcunu. aṭlu prayatniñcina vārilo òkānòkaḍu mātrame nannu yadārthamugā tèlusu kònagalugucunnāḍu.
040 || bhūmirāponalo vāyuḥ khaṃ mano buddhireva ca |
ahaṅkāra itīyaṃ me bhinnā prakṛtiraṣṭadhā || (07:04)
bhūmi, jalamu, agni, vāyuvu, ākāśamu, manassu, buddhi, ahaṅkāramu ani nā māyāśakti ènimidi vidhamulaina bedhamulato òppi yunnadani grahimpumu.
041 || mattaḥ parataraṃ nānyatkiñcidasti dhanañjaya |
mayi sarvamidaṃ protaṃ sūtre maṇigaṇā iva || (07:07)
arjunā! nā kanna gòppavāḍugāni, gòppavastuvugāni marediyū prapañcamuna ledu. sūtramuna maṇulu gruccabaḍinaṭlu yī jagamantayū nāyandu nikṣiptamai unnadi.
042 || puṇyo gandhaḥ pṛthivyāṃ ca tejaścāsmi vibhāvasau |
jīvanaṃ sarvabhūteṣu tapaścāsmi tapasviṣu || (07:09)
bhūmiyandu sugandhamu, agniyandu tejamu, yèlla bhūtamulayandu āyuvu, tapasvulayandu tapassu nenugā nèrugumu.
043 || daivī hyeṣā guṇamayī mama māyā duratyayā |
māmeva ye prapadyante māyāmetāṃ taranti te || (07:14)
pārthā! triguṇātmakamu, daiva sambandhamu agu nā māya atikramimpa rānidi. kāni, nannu śaraṇujòccina vāriki ī māya sulabhasādhyamu.
044 || caturvidhā bhajante māṃ janāḥ sukṛtinorjuna |
ārto jijñāsurarthārthī jñānī ca bharatarṣabha || (07:16)
ārtulu, jijñāsuvulu, arthakāmulu, jñānulu anu nālugu vidhamulaina puṇyātmulu nannāśrayiñcucunnāru.
045 || bahūnāṃ janmanāmante jñānavānmāṃ prapadyate |
vāsudevaḥ sarvamiti sa mahātmā sudurlabhaḥ || (07:19)
jñāna sampannuḍaina mānavuḍu aneka janmamulèttina pimmaṭa, vijñāniyai nannu śaraṇamu nònducunnāḍu.
046 || antakāle ca māmeva smaranmuktvā kalevaram |
yaḥ prayāti sa madbhāvaṃ yāti nāstyatra saṃśayaḥ || (08:05)
èvaḍu antyakālamuna nannu smariñcucū śarīramunu vadalucunnāḍo, vāḍu nanne cènducunnāḍu.
047 || abhyāsayogayuktena cetasā nānyagāminā |
paramaṃ puruṣaṃ divyaṃ yāti pārthānucintayan || (08:08)
kaviṃ purāṇamanuśāsitāraṃ
aṇoraṇīyaṃsamanusmaredyaḥ |
sarvasya dhātāramacintyarūpaṃ
ādityavarṇaṃ tamasaḥ parastāt || (08:09)
arjunā! èvaḍu abhyāsayogamuto, ekāgra cittamuna divyarūpuḍaina mahāpuruṣuni smariñcuno, aṭṭivāḍu ā paramapuruṣune cènducunnāḍu. ā mahāpuruṣuḍe sarvajñuḍu; purāṇa puruṣuḍu; prapañcamunaku śikṣakuḍu; aṇuvu kannā aṇuvu; anūhyamaina rūpamu kalavāḍu; sūrya kānti tejomayuḍu; ajñānāndhakāramunakanna itaruḍu.
048 || avyaktokṣara ityuktastamāhuḥ paramāṃ gatim |
yaṃ prāpya na nivartante taddhāma paramaṃ mama || (08:21)
indriya gocaramu kāni parabrahmapadamu śāśvatamainadi. punarjanma rahitamaina ā uttamapadame paramapadamu.
049 || śuklakṛṣṇe gatī hyete jagataḥ śāśvate mate |
ekayā yātyanāvṛttimanyayāvartate punaḥ || (08:26)
jagattunandu śukla kṛṣṇamu lanèḍi rèṇḍu mārgamulu nityamulugā unnavi. andu mòdaṭi mārgamu valana janmarāhityamu, rèṇḍava dānivalana punarjanmamu kalugu cunnavi.
050 || vedeṣu yajñeṣu tapaḥsu caiva
dāneṣu yatpuṇyaphalaṃ pradiṣṭam |
atyeti tatsarvamidaṃ viditvā
yogī paraṃ sthānamupaiti cādyam || (08:28)
yogiyainavāḍu vedādhyayanamu valana, yajñatapodānādula valana kalugu puṇyaphalamunu āśimpaka, uttama padamaina brahmapadamunu pòndagalaḍu.
051 || sarvabhūtāni kaunteya prakṛtiṃ yānti māmikām |
kalpakṣaye punastāni kalpādau visṛjāmyaham || (09:07)
pārthā! pralayakālamuna sakala prāṇulunu nā yandu līnamagucunnavi. marala kalpādi yandu sakala prāṇulanū nene sṛṣṭiñcu cunnānu.
052 || ananyāścintayanto māṃ ye janāḥ paryupāsate |
teṣāṃ nityābhiyuktānāṃ yogakṣemaṃ vahāmyaham || (09:22)
e mānavuḍu sarvakāla sarvāvasthalayandu nanne dhyāniñcu cuṇḍuno aṭṭivāni yogakṣemamulu nene vahiñcu cunnānu.
053 || patraṃ puṣpaṃ phalaṃ toyaṃ yo me bhaktyā prayacchati |
tadahaṃ bhaktyupahṛtamaśnāmi prayatātmanaḥ || (09:26)
èvaḍu bhaktito nāku patramainanu, puṣpamainanu, phalamainanu, udaka mainanu phalāpekṣa rahitamugā samarpiñcucunnāḍo, aṭṭivānini nenu prītito svīkariñcucunnānu.
054 || manmanā bhava madbhakto madyājī māṃ namaskuru |
māmevaiṣyasi yuktvaivamātmānaṃ matparāyaṇaḥ || (09:34)
pārthā! nā yandu manassu lagnamu cesi yèlla kālamulayandu bhakti śraddhalato sthiracittuḍavai pūjiñcitiveni nanne pòndagalavu.
idi upaniṣattula sārāṃśamaina yogaśāstramuna śrīkṛṣṇuḍu arjununakupa deśiñcina karmasanyāsa, ātmasaṃyama, vijñāna, akṣara parabrahma, rāja vidyā rājaguhya yogamulu samāptamu.
-----------
055 || maharṣayaḥ sapta pūrve catvāro manavastathā |
madbhāvā mānasā jātā yeṣāṃ loka imāḥ prajāḥ || (10:06)
kaśyapādi maharṣi saptakamu, sanaka sanandanādulu, svayambhūvādi manuvulu nā valanane janmiñciri. pimmaṭa vāri valana èlla lokamulandali samasta bhūtamulunu janmiñcènu.
056 || maccittā madgataprāṇā bodhayantaḥ parasparam |
kathayantaśca māṃ nityaṃ tuṣyanti ca ramanti ca || (10:09)
paṇḍitulu nāyandu cittamugalavārai nā yande tama prāṇamuluñci nā mahimānubhāva mèriṅgi òkarikòkaru upadeśamulu gāviñcukòñcu brahmā nandamunu anubhaviñcucunnāru.
057 || ahamātmā guḍākeśa sarvabhūtāśayasthitaḥ |
ahamādiśca madhyaṃ ca bhūtānāmanta eva ca || (10:20)
samasta bhūtamula manassulandunna paramātma svarūpuḍanu nene. vāni utpatti, pèmpu, nāśamulaku nene kārakuḍanu.
058 || vedānāṃ sāmavedosmi devānāmasmi vāsavaḥ |
indriyāṇāṃ manaścāsmi bhūtānāmasmi cetanā || (10:22)
vedamulalo sāmavedamu, devatalalo devendruḍu, indriyamulalo manassu, prāṇulandari buddhi nene.
059 || prahlādaścāsmi daityānāṃ kālaḥ kalayatāmaham |
mṛgāṇāṃ ca mṛgendrohaṃ vainateyaśca pakṣiṇām || (10:30)
rākṣasulalo prahlāduḍu, gaṇikulalo kālamu, mṛgamulalo siṃhamu, pakṣulalo garutmantuḍu nene.
060 || yadyadvibhūtimatsattvaṃ śrīmadūrjitameva vā |
tattadevāvagaccha tvaṃ mama tejoṃśasambhavam || (10:41)
lokamunandu aiśvarya yuktamai, parākrama yuktamai, kānti yuktamaina samasta vastuvulu nā tejo bhāgamu valanane samprāptamagunu.
061 || paśya me pārtha rūpāṇi śataśotha sahasraśaḥ |
nānāvidhāni divyāni nānāvarṇākṛtīni ca || (11:05)
pārthā! divyamulai, nānā vidhamulai, aneka varṇamulai aneka viśeṣamulagu nā sasvarūpamunu kannulārā darśimpumu.
062 || paśyāmi devāṃstava deva dehe
sarvāṃstathā bhūtaviśeṣasaṅghān |
brahmāṇamīśaṃ kamalāsanasthaṃ
ṛṣīṃśca sarvānuragāṃśca divyān || (11:15)
anekabāhūdaravaktranetraṃ
paśyāmi tvāṃ sarvatonantarūpam |
nāntaṃ na madhyaṃ na punastavādiṃ
paśyāmi viśveśvara viśvarūpa || (11:16)
daṃṣṭrākarālāni ca te mukhāni
dṛṣṭvaiva kālānalasannibhāni |
diśo na jāne na labhe ca śarma
prasīda deveśa jagannivāsa || (11:25)
devā! èlla devatalū, èlla prāṇulū, brahmādulū, ṛṣīśvarulū, vāsukī mòdalagugā gala sarpamulū nīyandu nāku gocaramagucunnavi.
īśvarā! nī viśvarūpamu aneka bāhuvulato, udaramulato, mukhamulato òppiyunnadi. aṭlaiyū nī ākāramuna ādyanta madhyamulanu gurtimpa jāla kunnānu. koralace bhayaṅkaramai pralayāgni samānamulaina nī mukhamulanu cūcuṭavalana nāku dikkulu tèliyakunnavi. kāna prabho! nāyandu daya yuñci nāku prasannuḍavu gammu. kṛṣṇā! prasannuḍavu gammu.
arjunā!
063 || kālosmi lokakṣayakṛtpravṛddho
lokāṃsamāhartumiha pravṛttaḥ |
ṛtepi tvāṃ na bhaviṣyanti sarve
yevasthitāḥ pratyanīkeṣu yodhāḥ || (11:32)
arjunā! ī prapañcamunèlla naśimpajeyu baliṣṭhamaina kāla svarūpuḍanu nene. ī yuddhamunaku siddhapaḍina vārini nīvu campakunnanū - bratuka galavārindèvvarunū leru.
064 || droṇaṃ ca bhīṣmaṃ ca jayadrathaṃ ca
karṇaṃ tathānyānapi yodhavīrān |
mayā hatāṃstvaṃ jahi māvyathiṣṭhā
yudhyasva jetāsi raṇe sapatnān || (11:34)
ippaṭike droṇa, bhīṣma, jayadradha karṇādhi yodha vīrulu nāce saṃharimpabaḍiri. ika migilina śatṛ vīrulanu nīvu saṃharimpumu.
065 || kirīṭinaṃ gadinaṃ cakrahastam |
icchāmi tvāṃ draṣṭumahaṃ tathaiva |
tenaiva rūpeṇa caturbhujena |
sahasrabāho bhava viśvamūrte || (11:46)
aneka bhujamulugala nī viśvarūpamunu upasaṃhariñci kirīṭamu, gada, cakramu dhariñcina nī sahaja sundaramaina svarūpamunu darśimpagoru cunnānu kṛṣṇā!
066 || sudurdarśamidaṃ rūpaṃ dṛṣṭvānasi yanmama |
devā apyasya rūpasya nityaṃ darśanakāṅkṣiṇaḥ || (11:52)
arjunā! nīvu darśiñcina ī nā svarūpamunu èvvarunū cūḍajālaru. ī viśvarūpamunu darśimpa devatalandarunū sadā korucunduru.
067 || mayyāveśya mano ye māṃ nityayuktā upāsate |
śraddhayā parayopetāḥ te me yuktatamā matāḥ (12:02)
èvaru nāyande manassu lagnamu cesi, śrddhābhaktulato nannu dhyāniñcu cunnāro, aṭṭivāru atyantamū nāku prītipātrulu. vāre uttama puruṣulu.
068 || śreyo hi jñānamabhyāsājjñānād-dhyānaṃ viśiṣyate |
dhyānātkarmaphalatyāgastyāgācchāntiranantaram || (12:12)
abhyāsayogamukanna jñānamu, jñānamu kanna dhyānamu, dānikanna karma phalatyāgamū śreṣṭhamu. aṭṭi tyāgamuvalla saṃsāra bandhanamu tòlagi mokṣaprāpti sanbhaviñcucunnadi.
069 || anapekṣaḥ śucirdakṣa udāsīno gatavyathaḥ |
sarvārambhaparityāgī yo madbhaktaḥ sa me priyaḥ || (12:16)
èvaḍu korikalu lenivāḍai, pavitruḍai, pakṣapāta rahituḍai bhayamunu vīḍi karmaphla tyāgiyai nāku bhaktuḍaguno aṭṭivāḍu nāku mikkili prītipātruḍu.
070 || samaḥ śatrau ca mitre ca tathā mānāpamānayoḥ |
śītoṣṇasukhaduḥkheṣu samaḥ saṅgavivarjitaḥ || (12:18)
tulyanindāstutirmaunī santuṣṭo yena kenacit |
aniketaḥ sthiramatirbhaktimānme priyo naraḥ || (12:19)
śatrumitrulayandunu, mānāva mānamulayandunu, śītoṣṇa sukha duḥkhādulayandunu samabuddhi kaligi, saṅgarahituḍai, nitya santuṣṭuḍai, caliñcani manassu kalavāḍai, nāyandu bhakti prapattulu cūpu mānavuḍu nāku prītipātruḍu.
071 || idaṃ śarīraṃ kaunteya kṣetramityabhidhīyate |
etadyo vetti taṃ prāhuḥ kṣetrajña iti tadvidaḥ || (13:02)
arjunā! dehamu kṣetramaniyū, dehamunèriginavāḍu kṣetrajñuḍaniyū pèddalu cèppuduru.
072 || adhyātmajñānanityatvaṃ tattvajñānārthadarśanam |
etajjñānamiti proktamajñānaṃ yadatonyathā || (13:12)
ātma jñānamunandu manassu lagnamu ceyuṭa, maukṣaprāpti yandu dṛṣṭi kaligiyuṇḍuṭa jñāna mārgamulanaiyū, vāniki itaramulainavi ajñānamulaniyū cèppabaḍunu.
073 || kāryakāraṇakartṛtve hetuḥ prakṛtirucyate |
puruṣaḥ sukhaduḥkhānāṃ bhoktṛtve heturucyate || (13:21)
prakṛtini "māya" yani yanduru. adi śarīra sukhaduḥkhādulanu tèliyajeyunu. kṣetrajñuḍu ā sukha duḥkhamulanu anubhaviñcucuṇḍunu.
074 || samaṃ sarveṣu bhūteṣu tiṣṭhantaṃ parameśvaram |
vinaśyatsvavinaśyantaṃ yaḥ paśyati sa paśyati || (13:28)
śarīramu naśiñcinanū tānu saśimpaka yèvaḍu samasta bhūtamulandunna parameśvaruni cūcuno vāḍe yèriginavāḍu.
075 || anāditvānnirguṇatvātparamātmāyamavyayaḥ |
śarīrasthopi kaunteya na karoti na lipyate || (13:32)
arjunā! guṇa nāśana rahituḍainavāḍu paramātma. aṭṭi paramātma dehānta rgatuḍayyunū karmala nācariñcuvāḍu kāḍu.
076 || yathā prakāśayatyekaḥ kṛtsnaṃ lokamimaṃ raviḥ |
kṣetraṃ kṣetrī tathā kṛtsnaṃ prakāśayati bhārata || (13:34)
pārthā! sūryuḍòkkaḍe yèlla jagattulanū e vidhamugā prakāśimpajeyucunnāḍo ā vidhamugane kṣetrajñuḍu yèlla dehamulanū prakāśimpajeyucunnāḍu.
idi upaniṣattula sārāṃśamaina gītāśāstramandu śrīkṛṣṇuḍu arjununakupa deśiñcina vibhūti yogamu, viśvarūpa sandarśana yogamu, bhakti yogamu, kṣetra kṣetrajña vibhāga yogamulu samāptamu.
----------
077 || paraṃ bhūyaḥ pravakṣyāmi jñānānāṃ jñānamuttamam |
yajjñātvā munayaḥ sarve parāṃ siddhimito gatāḥ || (14:01)
jñānārjanamuna mahanīyulaina ṛṣīśvarulu mokṣmunu pòndiri. aṭṭi mahattaramaina jñānamunu nīku upadeśiñcucunnānu.
078 || sarvayoniṣu kaunteya mūrtayaḥ sambhavanti yāḥ |
tāsāṃ brahma mahadyonirahaṃ bījapradaḥ pitā || (14:04)
arjunā! prapañcamuna janmiñcu èlla carācara samūhamulaku prakṛti talli vanṭidi. nenu taṇḍri vanṭivāḍanu.
079 || tatra sattvaṃ nirmalatvātprakāśakamanāmayam |
sukhasaṅgena badhnāti jñānasaṅgena cānagha || (14:06)
arjunā! triguṇamulalo sattvaguṇamu nirmalamaguṭanjesi sukha jñānābhi lāṣalaceta ātmanu dehamunandu bandhiñcucunnadi.
080 || rajo rāgātmakaṃ viddhi tṛṣṇāsaṅgasamudbhavam |
tannibadhnāti kaunteya karmasaṅgena dehinam || (14:07)
o kaunteyā! rajoguṇamu korikalayandu abhimānamū, anurāgamū puṭṭiñci ātmanu bandhiñcucunnadi.
081 || tamastvajñānajaṃ viddhi mohanaṃ sarvadehinām |
pramādālasyanidrābhistannibadhnāti bhārata || (14:08)
arjunā! ajñānamuvalana puṭṭunadi tamoguṇamu. adi sarva prāṇulanū mohimpajeyunadi. ā guṇamu manujuni ālasyamutonū, ajāgrattatonū, nidra tonū baddhuni ceyunu.
082 || mānāpamānayostulyastulyo mitrāripakṣayoḥ |
sarvārambhaparityāgī guṇātītaḥ sa ucyate || (14:25)
mānāva mānamulayandu, śatrumitrulayandu samamaina manassu galavānini triguṇātītuḍanduru.
083 || ūrdhvamūlamadhaḥśākhamaśvatthaṃ prāhuravyayam |
chandāṃsi yasya parṇāni yastaṃ veda sa vedavit || (15:01)
brahmame mūlamugā, nikṛṣṇamaina ahaṅkāramu kòmmalugāgala aśvattha vṛkṣamu anādi ayinadi. aṭṭi saṃsāra vṛkṣmunaku vedamulu ākuluvanṭivi. aṭṭi dāni nèriṅginavāḍe vedārtha sāra mèriṅginavāḍu.
084 || na tadbhāsayate sūryo na śaśāṅko na pāvakaḥ |
yadgatvā na nivartante taddhāma paramaṃ mama || (15:06)
punarāvṛtti rahitamaina mokṣapathamu, sūrya candrāgnula prakāśamuna katītamai, nā uttama pathamai yunnadi.
085 || ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāśritaḥ |
prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmyannaṃ caturvidham || (15:14)
dehulandu jaṭharāgni svarūpuḍanai vāru bhujiñcu bhakṣya, bhojya, coṣya, lehya padārthamula jīrṇamu ceyucunnānu.
086 || tejaḥ kṣamā dhṛtiḥ śaucamadroho nātimānitā |
bhavanti sampadaṃ daivīmabhijātasya bhārata || (16:03)
dambho darpobhimānaśca krodhaḥ pāruṣyameva ca |
ajñānaṃ cābhijātasya pārtha sampadamāsurīm || (16:04)
pārthā! sāhasamu, orpu, dhairyamu, śuddhi, itarula vañcimpakuṇḍuṭa, kāvaramu lekayuṇḍuṭa, mòdalagu guṇamulu daivāṃśa sambhūtulakuṇḍunu. aṭle, dambamu, garvamu, abhimānamu, krodhamu, kaṭhinapu māṭalāḍuṭa, avivekamu mòdalagu guṇamulu rākṣasāṃśa sambhūtulakuṇḍunu.
087 || trividhaṃ narakasyedaṃ dvāraṃ nāśanamātmanaḥ |
kāmaḥ krodhastathā lobhastasmādetattrayaṃ tyajet || (16:21)
kāma, krodha, lobhamulu ātmanu nāśanamu ceyunu. avi naraka prāptiki hetuvulu kāvuna vānini vadili veya valayunu.
088 || yaḥ śāstravidhimutsṛjya vartate kāmakārataḥ |
na sa siddhimavāpnoti na sukhaṃ na parāṃ gatim || (16:23)
śāstra viṣayamula nanusarimpaka icchā mārgamuna pravartiñcuvāḍu sukha siddhulanu pòndajālaḍu. paramapadamu nandajālaḍu.
089 || trividhā bhavati śraddhā dehināṃ sā svabhāvajā |
sāttvikī rājasī caiva tāmasī ceti tāṃ śṛṇu || (17:02)
jīvulaku gala śraddha pūrva janma vāsanā balamu valana labhyamu. adi rājasamu, sāttvikamu, tāmasamulani mūḍu vidhamulagā unnadi.
090 || yajante sāttvikā devānyakṣarakṣāṃsi rājasāḥ |
pretānbhūtagaṇāṃścānye yajante tāmasā janāḥ || (17:04)
sattvaguṇulu devatalanu, rajoguṇulu yakṣa rākṣasulanu, tamoguṇulu bhūta preta gaṇambulanu śraddhā bhaktulato pūjiñcuduru.
091 || anudvegakaraṃ vākyaṃ satyaṃ priyahitaṃ ca yat |
svādhyāyābhyasanaṃ caiva vāṅmayaṃ tapa ucyate || (17:15)
itarula manassula nòppimpanidiyū, priyamū, hitamulato kūḍina satya bhāṣaṇamū, vedādhyana mònarcuṭa vācaka tapassani cèppabaḍunu.
092 || kāmyānāṃ karmaṇāṃ nyāsaṃ sannyāsaṃ kavayo viduḥ |
sarvakarmaphalatyāgaṃ prāhustyāgaṃ vicakṣaṇāḥ || (18:02)
jyotiṣṭhomādi karmala nācarimpakuṇḍuṭa sanyāsamaniyū, karmaphalamu
yīśvarārpaṇa mònarcuṭa tyāgamaniyū pèddalu cèppuduru.
093 || aniṣṭamiṣṭaṃ miśraṃ ca trividhaṃ karmaṇaḥ phalam |
bhavatyatyāgināṃ pretya na tu sannyāsināṃ kvacit || (18:12)
karmaphalamulu priyamulū, apriyamulū, priyātipriyamulū ani mūḍu vidhamulu. karmaphalamunalu korinavāru janmāntaramandu ā phalamulanu pònducunnāru. koranivāru ā phalamulanu janmāntaramuna pòndajāla kunnāru.
094 || pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca kāryākārye bhayābhaye |
bandhaṃ mokṣaṃ ca yā vetti buddhiḥ sā pārtha sāttvikī || (18:30)
arjunā! karma mokṣa mārgamula, kartavya bhayābhayamula, bandha mokṣamula e jñānamèrugucunnado adi sattvaguṇa samudbhavamani èrugumu.
095 || īśvaraḥ sarvabhūtānāṃ hṛddeśerjuna tiṣṭhati |
bhrāmayaṃsarvabhūtāni yantrārūḍhāni māyayā || (18:61)
īśvaruḍu yèlla bhūtamulaku niyāmakuḍai, prāṇula hṛdayamandunnavāḍai, jantragāḍu bòmmalanāḍiñcu rītigā prāṇula bhramimpajeyucunnāḍu.
096 || sarvadharmāmparityajya māmekaṃ śaraṇaṃ vraja |
ahaṃ tvāṃ sarvapāpebhyo mokṣyayiṣyāmi mā śucaḥ || (18:66)
samasta karmalanu nākarpiñci, nanne śaraṇu bòndina, èlla pāpamulanuṇḍi ninnu vimuktuni gāvintunu. nīvu cintimpakumu.
097 || ya idaṃ paramaṃ guhyaṃ madbhakteṣvabhidhāsyati |
bhaktiṃ mayi parāṃ kṛtvā māmevaiṣyatyasaṃśayaḥ || (18:68)
èvaḍu paramotkṛṣṭamaina, parama rahasyamaina yī gītāśāstramunu nā bhaktula kupadeśamu ceyucunnāḍo, vāḍu mokṣamuna karhuḍu.
098 || kaccidetacchrutaṃ pārtha tvayaikāgreṇa cetasā |
kaccidajñānasammohaḥ pranaṣṭaste dhanañjaya || (18:72)
dhananjayā! parama gopyamaina yī gītā śāstramunu cakkagā vinṭivā? nī yajñāna janitamaina avivekamu naśiñcinadā?
kṛṣṇā!
099 || naṣṭo mohaḥ smṛtirlabdhā tvatprasādānmayācyuta |
sthitosmi gatasandehaḥ kariṣye vacanaṃ tava || (18:73)
acyutā! nā avivekamu nī daya valana tòlagènu. nāku sujñānamu labhiñcinadi. nāku sandehamulanniyū tòlaginavi. nī ājñanu śirasāvahiñcèdanu.
100 || yatra yogeśvaraḥ kṛṣṇo yatra pārtho dhanurdharaḥ |
tatra śrīrvijayo bhūtirdhruvā nītirmatirmama || (18:78)
yogīśvaruḍagu śrīkṛṣṇuḍu, dhanurdhāriyagu arjunuḍu yècaṭanunduro acaṭa sampada, vijayamu, aiśvaryamu, sthiramagu nītiyuṇḍunu.
gītāśāstramidaṃ puṇyaṃ yaḥ paṭhet prayataḥ pumān |
viṣṇòḥ padamavāpnoti bhaya śokādi varjitaḥ ||
gītāśāstramunu èvaru paṭhinturo vāru bhaya śokādi varjitulai viṣṇu sāyujyamunu pònduduru.
idi upaniṣattula sārāṃśamaina gītāśāstramandu śrīkṛṣṇuḍu arjununakupadeśiñcina guṇatraya vibhāga, puruṣottama prāpti, devāsura sampadvibhāga, śraddhātraya vibhāga, mokṣasanyāsa yogamulu sarvamū samāptamu.
oṃ sarvejanāḥ sukhino bhavantu
samasta sanmagalāni bhavantu
asatomā sadgamaya
tamasomā jyotirgamaya
mṛtyormā amṛtaṅgamaya
oṃ śāntiḥ śāntiḥ śāntiḥ
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Telugu script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.