ಪುಸ್ತಕಪ್ರತ್ಯಯಾಧೀತಂ ನಾಧೀತಂ ಗುರುಸನ್ನಿಧೌ ।
ಸಭಾಮಧ್ಯೇ ನ ಶೋಭನ್ತೇ ಜಾರಗರ್ಭಾ ಇವ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ॥ 01 ॥
ಕೃತೇ ಪ್ರತಿಕೃತಿಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಧಿಂಸನೇ ಪ್ರತಿಹಿಂಸನಮ್ ।
ತತ್ರ ದೋಷೋ ನ ಪತತಿ ದುಷ್ಟೇ ದುಷ್ಟಂ ಸಮಾಚರೇತ್ ॥ 02 ॥
ಯದ್ದೂರಂ ಯದ್ದುರಾರಾಧ್ಯಂ ಯಚ್ಚ ದೂರೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್ ।
ತತ್ಸರ್ವಂ ತಪಸಾ ಸಾಧ್ಯಂ ತಪೋ ಹಿ ದುರತಿಕ್ರಮಮ್ ॥ 03 ॥
ಲೋಭಶ್ಚೇದಗುಣೇನ ಕಿಂ ಪಿಶುನತಾ ಯದ್ಯಸ್ತಿ ಕಿಂ ಪಾತಕೈಃ
ಸತ್ಯಂ ಚೇತ್ತಪಸಾ ಚ ಕಿಂ ಶುಚಿ ಮನೋ ಯದ್ಯಸ್ತಿ ತೀರ್ಥೇನ ಕಿಮ್ ।
ಸೌಜನ್ಯಂ ಯದಿ ಕಿಂ ಗುಣೈಃ ಸುಮಹಿಮಾ ಯದ್ಯಸ್ತಿ ಕಿಂ ಮಣ್ಡನೈಃ
ಸದ್ವಿದ್ಯಾ ಯದಿ ಕಿಂ ಧನೈರಪಯಶೋ ಯದ್ಯಸ್ತಿ ಕಿಂ ಮೃತ್ಯುನಾ ॥ 04 ॥
ಪಿತಾ ರತ್ನಾಕರೋ ಯಸ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ಯಸ್ಯ ಸಹೋದರಾ ।
ಶಙ್ಖೋ ಭಿಕ್ಷಾಟನಂ ಕುರ್ಯಾನ್ನ ದತ್ತಮುಪತಿಷ್ಠತೇ ॥ 05 ॥
ಅಶಕ್ತಸ್ತು ಭವೇತ್ಸಾಧು-ರ್ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ವಾ ನಿರ್ಧನಃ ।
ವ್ಯಾಧಿತೋ ದೇವಭಕ್ತಶ್ಚ ವೃದ್ಧಾ ನಾರೀ ಪತಿವ್ರತಾ ॥ 06 ॥
ನಾಽನ್ನೋದಕಸಮಂ ದಾನಂ ನ ತಿಥಿರ್ದ್ವಾದಶೀ ಸಮಾ ।
ನ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಃ ಪರೋ ಮನ್ತ್ರೋ ನ ಮಾತುರ್ದೈವತಂ ಪರಮ್ ॥ 07 ॥
ತಕ್ಷಕಸ್ಯ ವಿಷಂ ದನ್ತೇ ಮಕ್ಷಿಕಾಯಾಸ್ತು ಮಸ್ತಕೇ ।
ವೃಶ್ಚಿಕಸ್ಯ ವಿಷಂ ಪುಚ್ಛೇ ಸರ್ವಾಙ್ಗೇ ದುರ್ಜನೇ ವಿಷಮ್ ॥ 08 ॥
ಪತ್ಯುರಾಜ್ಞಾಂ ವಿನಾ ನಾರೀ ಹ್ಯುಪೋಷ್ಯ ವ್ರತಚಾರಿಣೀ ।
ಆಯುಷ್ಯಂ ಹರತೇ ಭರ್ತುಃ ಸಾ ನಾರೀ ನರಕಂ ವ್ರಜೇತ್ ॥ 09 ॥
ನ ದಾನೈಃ ಶುಧ್ಯತೇ ನಾರೀ ನೋಪವಾಸಶತೈರಪಿ ।
ನ ತೀರ್ಥಸೇವಯಾ ತದ್ವದ್ಭರ್ತುಃ ಪದೋದಕೈರ್ಯಥಾ ॥ 10 ॥
ಪಾದಶೇಷಂ ಪೀತಶೇಷಂ ಸನ್ಧ್ಯಾಶೇಷಂ ತಥೈವ ಚ ।
ಶ್ವಾನಮೂತ್ರಸಮಂ ತೋಯಂ ಪೀತ್ವಾ ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣಂ ಚರೇತ್ ॥ 11 ॥
ದಾನೇನ ಪಾಣಿರ್ನ ತು ಕಙ್ಕಣೇನ
ಸ್ನಾನೇನ ಶುದ್ಧಿರ್ನ ತು ಚನ್ದನೇನ ।
ಮಾನೇನ ತೃಪ್ತಿರ್ನ ತು ಭೋಜನೇನ
ಜ್ಞಾನೇನ ಮುಕ್ತಿರ್ನ ತು ಮುಣ್ಡನೇನ ॥ 12 ॥
ನಾಪಿತಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಕ್ಷೌರಂ ಪಾಷಾಣೇ ಗನ್ಧಲೇಪನಮ್ ।
ಆತ್ಮರೂಪಂ ಜಲೇ ಪಶ್ಯನ್ ಶಕ್ರಸ್ಯಾಪಿ ಶ್ರಿಯಂ ಹರೇತ್ ॥ 13 ॥
ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಜ್ಞಾಹರಾ ತುಣ್ಡೀ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಜ್ಞಾಕರೀ ವಚಾ ।
ಸದ್ಯಃ ಶಕ್ತಿಹರಾ ನಾರೀ ಸದ್ಯಃ ಶಕ್ತಿಕರಂ ಪಯಃ ॥ 14 ॥
ಪರೋಪಕರಣಂ ಯೇಷಾಂ ಜಾಗರ್ತಿ ಹೃದಯೇ ಸತಾಮ್ ।
ನಶ್ಯನ್ತಿ ವಿಪದಸ್ತೇಷಾಂ ಸಮ್ಪದಃ ಸ್ಯುಃ ಪದೇ ಪದೇ ॥ 15 ॥
ಯದಿ ರಾಮಾ ಯದಿ ಚ ರಮಾ ಯದಿ ತನಯೋ ವಿನಯಗುಣೋಪೇತಃ ।
ತನಯೇ ತನಯೋತ್ಪತ್ತಿಃ ಸುರವರನಗರೇ ಕಿಮಾಧಿಕ್ಯಮ್ ॥ 16 ॥
ಆಹಾರನಿದ್ರಾಭಯಮೈಥುನಾನಿ
ಸಮಾನಿ ಚೈತಾನಿ ನೃಣಾಂ ಪಶೂನಾಮ್ ।
ಜ್ಞಾನಂ ನರಾಣಾಮಧಿಕೋ ವಿಶೇಷೋ
ಜ್ಞಾನೇನ ಹೀನಾಃ ಪಶುಭಿಃ ಸಮಾನಾಃ ॥ 17 ॥
ದಾನಾರ್ಥಿನೋ ಮಧುಕರಾ ಯದಿ ಕರ್ಣತಾಲೈರ್ದೂರೀಕೃತಾಃ
ದೂರೀಕೃತಾಃ ಕರಿವರೇಣ ಮದಾನ್ಧಬುದ್ಧ್ಯಾ ।
ತಸ್ಯೈವ ಗಣ್ಡಯುಗ್ಮಮಣ್ಡನಹಾನಿರೇಷಾ
ಭೃಙ್ಗಾಃ ಪುನರ್ವಿಕಚಪದ್ಮವನೇ ವಸನ್ತಿ ॥ 18 ॥
ರಾಜಾ ವೇಶ್ಯಾ ಯಮಶ್ಚಾಗ್ನಿಸ್ತಸ್ಕರೋ ಬಾಲಯಾಚಕೌ ।
ಪರದುಃಖಂ ನ ಜಾನನ್ತಿ ಅಷ್ಟಮೋ ಗ್ರಾಮಕಣ್ಟಕಃ ॥ 19 ॥
ಅಧಃ ಪಶ್ಯಸಿ ಕಿಂ ಬಾಲೇ ಪತಿತಂ ತವ ಕಿಂ ಭುವಿ ।
ರೇ ರೇ ಮೂರ್ಖ ನ ಜಾನಾಸಿ ಗತಂ ತಾರುಣ್ಯಮೌಕ್ತಿಕಮ್ ॥ 20 ॥
ವ್ಯಾಲಾಶ್ರಯಾಪಿ ವಿಕಲಾಪಿ ಸಕಣ್ಟಕಾಪಿ
ವಕ್ರಾಪಿ ಪಙ್ಕಿಲಭವಾಪಿ ದುರಾಸದಾಪಿ ।
ಗನ್ಧೇನ ಬನ್ಧುರಸಿ ಕೇತಕಿ ಸರ್ವಜನ್ತಾ
ರೇಕೋ ಗುಣಃ ಖಲು ನಿಹನ್ತಿ ಸಮಸ್ತದೋಷಾನ್ ॥ 21 ॥
Roman (IAST) Transliteration
pustakapratyayādhītaṃ nādhītaṃ gurusannidhau |
sabhāmadhye na śobhante jāragarbhā iva striyaḥ || 01 ||
kṛte pratikṛtiṃ kuryāddhiṃsane pratihiṃsanam |
tatra doṣo na patati duṣṭe duṣṭaṃ samācaret || 02 ||
yaddūraṃ yaddurārādhyaṃ yacca dūre vyavasthitam |
tatsarvaṃ tapasā sādhyaṃ tapo hi duratikramam || 03 ||
lobhaścedaguṇena kiṃ piśunatā yadyasti kiṃ pātakaiḥ
satyaṃ cettapasā ca kiṃ śuci mano yadyasti tīrthena kim |
saujanyaṃ yadi kiṃ guṇaiḥ sumahimā yadyasti kiṃ maṇḍanaiḥ
sadvidyā yadi kiṃ dhanairapayaśo yadyasti kiṃ mṛtyunā || 04 ||
pitā ratnākaro yasya lakṣmīryasya sahodarā |
śaṅkho bhikṣāṭanaṃ kuryānna dattamupatiṣṭhate || 05 ||
aśaktastu bhavetsādhu-rbrahmacārī vā nirdhanaḥ |
vyādhito devabhaktaśca vṛddhā nārī pativratā || 06 ||
nā'nnodakasamaṃ dānaṃ na tithirdvādaśī samā |
na gāyatryāḥ paro mantro na māturdaivataṃ param || 07 ||
takṣakasya viṣaṃ dante makṣikāyāstu mastake |
vṛścikasya viṣaṃ pucche sarvāṅge durjane viṣam || 08 ||
patyurājñāṃ vinā nārī hyupoṣya vratacāriṇī |
āyuṣyaṃ harate bhartuḥ sā nārī narakaṃ vrajet || 09 ||
na dānaiḥ śudhyate nārī nopavāsaśatairapi |
na tīrthasevayā tadvadbhartuḥ padodakairyathā || 10 ||
pādaśeṣaṃ pītaśeṣaṃ sandhyāśeṣaṃ tathaiva ca |
śvānamūtrasamaṃ toyaṃ pītvā cāndrāyaṇaṃ caret || 11 ||
dānena pāṇirna tu kaṅkaṇena
snānena śuddhirna tu candanena |
mānena tṛptirna tu bhojanena
jñānena muktirna tu muṇḍanena || 12 ||
nāpitasya gṛhe kṣauraṃ pāṣāṇe gandhalepanam |
ātmarūpaṃ jale paśyan śakrasyāpi śriyaṃ haret || 13 ||
sadyaḥ prajñāharā tuṇḍī sadyaḥ prajñākarī vacā |
sadyaḥ śaktiharā nārī sadyaḥ śaktikaraṃ payaḥ || 14 ||
paropakaraṇaṃ yeṣāṃ jāgarti hṛdaye satām |
naśyanti vipadasteṣāṃ sampadaḥ syuḥ pade pade || 15 ||
yadi rāmā yadi ca ramā yadi tanayo vinayaguṇopetaḥ |
tanaye tanayotpattiḥ suravaranagare kimādhikyam || 16 ||
āhāranidrābhayamaithunāni
samāni caitāni nṛṇāṃ paśūnām |
jñānaṃ narāṇāmadhiko viśeṣo
jñānena hīnāḥ paśubhiḥ samānāḥ || 17 ||
dānārthino madhukarā yadi karṇatālairdūrīkṛtāḥ
dūrīkṛtāḥ karivareṇa madāndhabuddhyā |
tasyaiva gaṇḍayugmamaṇḍanahānireṣā
bhṛṅgāḥ punarvikacapadmavane vasanti || 18 ||
rājā veśyā yamaścāgnistaskaro bālayācakau |
paraduḥkhaṃ na jānanti aṣṭamo grāmakaṇṭakaḥ || 19 ||
adhaḥ paśyasi kiṃ bāle patitaṃ tava kiṃ bhuvi |
re re mūrkha na jānāsi gataṃ tāruṇyamauktikam || 20 ||
vyālāśrayāpi vikalāpi sakaṇṭakāpi
vakrāpi paṅkilabhavāpi durāsadāpi |
gandhena bandhurasi ketaki sarvajantā
reko guṇaḥ khalu nihanti samastadoṣān || 21 ||
Sanskrit — Devanagari (original)
पुस्तकप्रत्ययाधीतं नाधीतं गुरुसन्निधौ ।
सभामध्ये न शोभन्ते जारगर्भा इव स्त्रियः ॥ 01 ॥
कृते प्रतिकृतिं कुर्याद्धिंसने प्रतिहिंसनम् ।
तत्र दोषो न पतति दुष्टे दुष्टं समाचरेत् ॥ 02 ॥
यद्दूरं यद्दुराराध्यं यच्च दूरे व्यवस्थितम् ।
तत्सर्वं तपसा साध्यं तपो हि दुरतिक्रमम् ॥ 03 ॥
लोभश्चेदगुणेन किं पिशुनता यद्यस्ति किं पातकैः
सत्यं चेत्तपसा च किं शुचि मनो यद्यस्ति तीर्थेन किम् ।
सौजन्यं यदि किं गुणैः सुमहिमा यद्यस्ति किं मण्डनैः
सद्विद्या यदि किं धनैरपयशो यद्यस्ति किं मृत्युना ॥ 04 ॥
पिता रत्नाकरो यस्य लक्ष्मीर्यस्य सहोदरा ।
शङ्खो भिक्षाटनं कुर्यान्न दत्तमुपतिष्ठते ॥ 05 ॥
अशक्तस्तु भवेत्साधु-र्ब्रह्मचारी वा निर्धनः ।
व्याधितो देवभक्तश्च वृद्धा नारी पतिव्रता ॥ 06 ॥
नाऽन्नोदकसमं दानं न तिथिर्द्वादशी समा ।
न गायत्र्याः परो मन्त्रो न मातुर्दैवतं परम् ॥ 07 ॥
तक्षकस्य विषं दन्ते मक्षिकायास्तु मस्तके ।
वृश्चिकस्य विषं पुच्छे सर्वाङ्गे दुर्जने विषम् ॥ 08 ॥
पत्युराज्ञां विना नारी ह्युपोष्य व्रतचारिणी ।
आयुष्यं हरते भर्तुः सा नारी नरकं व्रजेत् ॥ 09 ॥
न दानैः शुध्यते नारी नोपवासशतैरपि ।
न तीर्थसेवया तद्वद्भर्तुः पदोदकैर्यथा ॥ 10 ॥
पादशेषं पीतशेषं सन्ध्याशेषं तथैव च ।
श्वानमूत्रसमं तोयं पीत्वा चान्द्रायणं चरेत् ॥ 11 ॥
दानेन पाणिर्न तु कङ्कणेन
स्नानेन शुद्धिर्न तु चन्दनेन ।
मानेन तृप्तिर्न तु भोजनेन
ज्ञानेन मुक्तिर्न तु मुण्डनेन ॥ 12 ॥
नापितस्य गृहे क्षौरं पाषाणे गन्धलेपनम् ।
आत्मरूपं जले पश्यन् शक्रस्यापि श्रियं हरेत् ॥ 13 ॥
सद्यः प्रज्ञाहरा तुण्डी सद्यः प्रज्ञाकरी वचा ।
सद्यः शक्तिहरा नारी सद्यः शक्तिकरं पयः ॥ 14 ॥
परोपकरणं येषां जागर्ति हृदये सताम् ।
नश्यन्ति विपदस्तेषां सम्पदः स्युः पदे पदे ॥ 15 ॥
यदि रामा यदि च रमा यदि तनयो विनयगुणोपेतः ।
तनये तनयोत्पत्तिः सुरवरनगरे किमाधिक्यम् ॥ 16 ॥
आहारनिद्राभयमैथुनानि
समानि चैतानि नृणां पशूनाम् ।
ज्ञानं नराणामधिको विशेषो
ज्ञानेन हीनाः पशुभिः समानाः ॥ 17 ॥
दानार्थिनो मधुकरा यदि कर्णतालैर्दूरीकृताः
दूरीकृताः करिवरेण मदान्धबुद्ध्या ।
तस्यैव गण्डयुग्ममण्डनहानिरेषा
भृङ्गाः पुनर्विकचपद्मवने वसन्ति ॥ 18 ॥
राजा वेश्या यमश्चाग्निस्तस्करो बालयाचकौ ।
परदुःखं न जानन्ति अष्टमो ग्रामकण्टकः ॥ 19 ॥
अधः पश्यसि किं बाले पतितं तव किं भुवि ।
रे रे मूर्ख न जानासि गतं तारुण्यमौक्तिकम् ॥ 20 ॥
व्यालाश्रयापि विकलापि सकण्टकापि
वक्रापि पङ्किलभवापि दुरासदापि ।
गन्धेन बन्धुरसि केतकि सर्वजन्ता
रेको गुणः खलु निहन्ति समस्तदोषान् ॥ 21 ॥
pustakapratyayādhītaṃ nādhītaṃ gurusannidhau |
sabhāmadhye na śobhante jāragarbhā iva striyaḥ || 01 ||
kṛte pratikṛtiṃ kuryāddhiṃsane pratihiṃsanam |
tatra doṣo na patati duṣṭe duṣṭaṃ samācaret || 02 ||
yaddūraṃ yaddurārādhyaṃ yacca dūre vyavasthitam |
tatsarvaṃ tapasā sādhyaṃ tapo hi duratikramam || 03 ||
lobhaścedaguṇena kiṃ piśunatā yadyasti kiṃ pātakaiḥ
satyaṃ cettapasā ca kiṃ śuci mano yadyasti tīrthena kim |
saujanyaṃ yadi kiṃ guṇaiḥ sumahimā yadyasti kiṃ maṇḍanaiḥ
sadvidyā yadi kiṃ dhanairapayaśo yadyasti kiṃ mṛtyunā || 04 ||
pitā ratnākaro yasya lakṣmīryasya sahodarā |
śaṅkho bhikṣāṭanaṃ kuryānna dattamupatiṣṭhate || 05 ||
aśaktastu bhavetsādhu-rbrahmacārī vā nirdhanaḥ |
vyādhito devabhaktaśca vṛddhā nārī pativratā || 06 ||
nā'nnodakasamaṃ dānaṃ na tithirdvādaśī samā |
na gāyatryāḥ paro mantro na māturdaivataṃ param || 07 ||
takṣakasya viṣaṃ dante makṣikāyāstu mastake |
vṛścikasya viṣaṃ pucche sarvāṅge durjane viṣam || 08 ||
patyurājñāṃ vinā nārī hyupoṣya vratacāriṇī |
āyuṣyaṃ harate bhartuḥ sā nārī narakaṃ vrajet || 09 ||
na dānaiḥ śudhyate nārī nopavāsaśatairapi |
na tīrthasevayā tadvadbhartuḥ padodakairyathā || 10 ||
pādaśeṣaṃ pītaśeṣaṃ sandhyāśeṣaṃ tathaiva ca |
śvānamūtrasamaṃ toyaṃ pītvā cāndrāyaṇaṃ caret || 11 ||
dānena pāṇirna tu kaṅkaṇena
snānena śuddhirna tu candanena |
mānena tṛptirna tu bhojanena
jñānena muktirna tu muṇḍanena || 12 ||
nāpitasya gṛhe kṣauraṃ pāṣāṇe gandhalepanam |
ātmarūpaṃ jale paśyan śakrasyāpi śriyaṃ haret || 13 ||
sadyaḥ prajñāharā tuṇḍī sadyaḥ prajñākarī vacā |
sadyaḥ śaktiharā nārī sadyaḥ śaktikaraṃ payaḥ || 14 ||
paropakaraṇaṃ yeṣāṃ jāgarti hṛdaye satām |
naśyanti vipadasteṣāṃ sampadaḥ syuḥ pade pade || 15 ||
yadi rāmā yadi ca ramā yadi tanayo vinayaguṇopetaḥ |
tanaye tanayotpattiḥ suravaranagare kimādhikyam || 16 ||
āhāranidrābhayamaithunāni
samāni caitāni nṛṇāṃ paśūnām |
jñānaṃ narāṇāmadhiko viśeṣo
jñānena hīnāḥ paśubhiḥ samānāḥ || 17 ||
dānārthino madhukarā yadi karṇatālairdūrīkṛtāḥ
dūrīkṛtāḥ karivareṇa madāndhabuddhyā |
tasyaiva gaṇḍayugmamaṇḍanahānireṣā
bhṛṅgāḥ punarvikacapadmavane vasanti || 18 ||
rājā veśyā yamaścāgnistaskaro bālayācakau |
paraduḥkhaṃ na jānanti aṣṭamo grāmakaṇṭakaḥ || 19 ||
adhaḥ paśyasi kiṃ bāle patitaṃ tava kiṃ bhuvi |
re re mūrkha na jānāsi gataṃ tāruṇyamauktikam || 20 ||
vyālāśrayāpi vikalāpi sakaṇṭakāpi
vakrāpi paṅkilabhavāpi durāsadāpi |
gandhena bandhurasi ketaki sarvajantā
reko guṇaḥ khalu nihanti samastadoṣān || 21 ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.