ನ ಧ್ಯಾತಂ ಪದಮೀಶ್ವರಸ್ಯ ವಿಧಿವತ್ಸಂಸಾರವಿಚ್ಛಿತ್ತಯೇ
ಸ್ವರ್ಗದ್ವಾರಕಪಾಟಪಾಟನಪಟುರ್ಧರ್ಮೋಽಪಿ ನೋಪಾರ್ಜಿತಃ ।
ನಾರೀಪೀನಪಯೋಧರೋರುಯುಗಲಾ ಸ್ವಪ್ನೇಽಪಿ ನಾಲಿಙ್ಗಿತಂ
ಮಾತುಃ ಕೇವಲಮೇವ ಯೌವನವನಚ್ಛೇದೇ ಕುಠಾರಾ ವಯಮ್ ॥ 01 ॥
ಜಲ್ಪನ್ತಿ ಸಾರ್ಧಮನ್ಯೇನ ಪಶ್ಯನ್ತ್ಯನ್ಯಂ ಸವಿಭ್ರಮಾಃ ।
ಹೃದಯೇ ಚಿನ್ತಯನ್ತ್ಯನ್ಯಂ ನ ಸ್ತ್ರೀಣಾಮೇಕತೋ ರತಿಃ ॥ 02 ॥
ಯೋ ಮೋಹಾನ್ಮನ್ಯತೇ ಮೂಢೋ ರಕ್ತೇಯಂ ಮಯಿ ಕಾಮಿನೀ ।
ಸ ತಸ್ಯಾ ವಶಗೋ ಭೂತ್ವಾ ನೃತ್ಯೇತ್ ಕ್ರೀಡಾಶಕುನ್ತವತ್ ॥ 03 ॥
ಕೋಽರ್ಥಾನ್ಪ್ರಾಪ್ಯ ನ ಗರ್ವಿತೋ ವಿಷಯಿಣಃ ಕಸ್ಯಾಪದೋಽಸ್ತಂ ಗತಾಃ
ಸ್ತ್ರೀಭಿಃ ಕಸ್ಯ ನ ಖಣ್ಡಿತಂ ಭುವಿ ಮನಃ ಕೋ ನಾಮ ರಾಜಪ್ರಿಯಃ ।
ಕಃ ಕಾಲಸ್ಯ ನ ಗೋಚರತ್ವಮಗಮತ್ ಕೋಽರ್ಥೀ ಗತೋ ಗೌರವಂ
ಕೋ ವಾ ದುರ್ಜನದುರ್ಗಮೇಷು ಪತಿತಃ ಕ್ಷೇಮೇಣ ಯಾತಃ ಪಥಿ ॥ 04 ॥
ನ ನಿರ್ಮಿತೋ ನ ಚೈವ ನ ದೃಷ್ಟಪೂರ್ವೋ
ನ ಶ್ರೂಯತೇ ಹೇಮಮಯಃ ಕುರಙ್ಗಃ ।
ತಥಾಽಪಿ ತೃಷ್ಣಾ ರಘುನನ್ದನಸ್ಯ
ವಿನಾಶಕಾಲೇ ವಿಪರೀತಬುದ್ಧಿಃ ॥ 05 ॥
ಗುಣೈರುತ್ತಮತಾಂ ಯಾತಿ ನೋಚ್ಚೈರಾಸನಸಂಸ್ಥಿತಾಃ ।
ಪ್ರಾಸಾದಶಿಖರಸ್ಥೋಽಪಿ ಕಾಕಃ ಕಿಂ ಗರುಡಾಯತೇ ॥ 06 ॥
ಗುಣಾಃ ಸರ್ವತ್ರ ಪೂಜ್ಯನ್ತೇ ನ ಮಹತ್ಯೋಽಪಿ ಸಮ್ಪದಃ ।
ಪೂರ್ಣೇನ್ದುಃ ಕಿಂ ತಥಾ ವನ್ದ್ಯೋ ನಿಷ್ಕಲಙ್ಕೋ ಯಥಾ ಕೃಶಃ ॥ 07 ॥
ಪರೈರುಕ್ತಗುಣೋ ಯಸ್ತು ನಿರ್ಗುಣೋಽಪಿ ಗುಣೀ ಭವೇತ್ ।
ಇನ್ದ್ರೋಽಪಿ ಲಘುತಾಂ ಯಾತಿ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಖ್ಯಾಪಿತೈರ್ಗುಣೈಃ ॥ 08 ॥
ವಿವೇಕಿನಮನುಪ್ರಾಪ್ತಾ ಗುಣಾ ಯಾನ್ತಿ ಮನೋಜ್ಞತಾಮ್ ।
ಸುತರಾಂ ರತ್ನಮಾಭಾತಿ ಚಾಮೀಕರನಿಯೋಜಿತಮ್ ॥ 09 ॥
ಗುಣೈಃ ಸರ್ವಜ್ಞತುಲ್ಯೋಽಪಿ ಸೀದತ್ಯೇಕೋ ನಿರಾಶ್ರಯಃ ।
ಅನರ್ಘ್ಯಮಪಿ ಮಾಣಿಕ್ಯಂ ಹೇಮಾಶ್ರಯಮಪೇಕ್ಷತೇ ॥ 10 ॥
ಅತಿಕ್ಲೇಶೇನ ಯದ್ದ್ರವ್ಯಮತಿಲೋಭೇನ ಯತ್ಸುಖಮ್ ।
ಶತ್ರೂಣಾಂ ಪ್ರಣಿಪಾತೇನ ತೇ ಹ್ಯರ್ಥಾ ಮಾ ಭವನ್ತು ಮೇ ॥ 11 ॥
ಕಿಂ ತಯಾ ಕ್ರಿಯತೇ ಲಕ್ಷ್ಮ್ಯಾ ಯಾ ವಧೂರಿವ ಕೇವಲಾ ।
ಯಾ ತು ವೇಶ್ಯೇವ ಸಾಮಾನ್ಯಾ ಪಥಿಕೈರಪಿ ಭುಜ್ಯತೇ ॥ 12 ॥
ಧನೇಷು ಜೀವಿತವ್ಯೇಷು ಸ್ತ್ರೀಷು ಚಾಹಾರಕರ್ಮಸು ।
ಅತೃಪ್ತಾಃ ಪ್ರಾಣಿನಃ ಸರ್ವೇ ಯಾತಾ ಯಾಸ್ಯನ್ತಿ ಯಾನ್ತಿ ಚ ॥ 13 ॥
ಕ್ಷೀಯನ್ತೇ ಸರ್ವದಾನಾನಿ ಯಜ್ಞಹೋಮಬಲಿಕ್ರಿಯಾಃ ।
ನ ಕ್ಷೀಯತೇ ಪಾತ್ರದಾನಮಭಯಂ ಸರ್ವದೇಹಿನಾಮ್ ॥ 14 ॥
ತೃಣಂ ಲಘು ತೃಣಾತ್ತೂಲಂ ತೂಲಾದಪಿ ಚ ಯಾಚಕಃ ।
ವಾಯುನಾ ಕಿಂ ನ ನೀತೋಽಸೌ ಮಾಮಯಂ ಯಾಚಯಿಷ್ಯತಿ ॥ 15 ॥
ವರಂ ಪ್ರಾಣಪರಿತ್ಯಾಗೋ ಮಾನಭಙ್ಗೇನ ಜೀವನಾತ್ ।
ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗೇ ಕ್ಷಣಂ ದುಃಖಂ ಮಾನಭಙ್ಗೇ ದಿನೇ ದಿನೇ ॥ 16 ॥
ಪ್ರಿಯವಾಕ್ಯಪ್ರದಾನೇನ ಸರ್ವೇ ತುಷ್ಯನ್ತಿ ಜನ್ತವಃ ।
ತಸ್ಮಾತ್ತದೇವ ವಕ್ತವ್ಯಂ ವಚನೇ ಕಾ ದರಿದ್ರತಾ ॥ 17 ॥
ಸಂಸಾರಕಟುವೃಕ್ಷಸ್ಯ ದ್ವೇ ಫಲೇಽಮೃತೋಪಮೇ ।
ಸುಭಾಷಿತಂ ಚ ಸುಸ್ವಾದು ಸಙ್ಗತಿಃ ಸಜ್ಜನೇ ಜನೇ ॥ 18 ॥
ಜನ್ಮ ಜನ್ಮ ಯದಭ್ಯಸ್ತಂ ದಾನಮಧ್ಯಯನಂ ತಪಃ ।
ತೇನೈವಾಽಭ್ಯಾಸಯೋಗೇನ ದೇಹೀ ಚಾಭ್ಯಸ್ಯತೇ ಪುನಃ ॥ 19 ॥
ಪುಸ್ತಕಸ್ಥಾ ತು ಯಾ ವಿದ್ಯಾ ಪರಹಸ್ತಗತಂ ಧನಮ್ ।
ಕಾರ್ಯಕಾಲೇ ಸಮುತ್ಪನ್ನೇ ನ ಸಾ ವಿದ್ಯಾ ನ ತದ್ಧನಮ್ ॥ 20 ॥
Roman (IAST) Transliteration
na dhyātaṃ padamīśvarasya vidhivatsaṃsāravicchittaye
svargadvārakapāṭapāṭanapaṭurdharmo'pi nopārjitaḥ |
nārīpīnapayodharoruyugalā svapne'pi nāliṅgitaṃ
mātuḥ kevalameva yauvanavanacchede kuṭhārā vayam || 01 ||
jalpanti sārdhamanyena paśyantyanyaṃ savibhramāḥ |
hṛdaye cintayantyanyaṃ na strīṇāmekato ratiḥ || 02 ||
yo mohānmanyate mūḍho rakteyaṃ mayi kāminī |
sa tasyā vaśago bhūtvā nṛtyet krīḍāśakuntavat || 03 ||
ko'rthānprāpya na garvito viṣayiṇaḥ kasyāpado'staṃ gatāḥ
strībhiḥ kasya na khaṇḍitaṃ bhuvi manaḥ ko nāma rājapriyaḥ |
kaḥ kālasya na gocaratvamagamat ko'rthī gato gauravaṃ
ko vā durjanadurgameṣu patitaḥ kṣemeṇa yātaḥ pathi || 04 ||
na nirmito na caiva na dṛṣṭapūrvo
na śrūyate hemamayaḥ kuraṅgaḥ |
tathā'pi tṛṣṇā raghunandanasya
vināśakāle viparītabuddhiḥ || 05 ||
guṇairuttamatāṃ yāti noccairāsanasaṃsthitāḥ |
prāsādaśikharastho'pi kākaḥ kiṃ garuḍāyate || 06 ||
guṇāḥ sarvatra pūjyante na mahatyo'pi sampadaḥ |
pūrṇenduḥ kiṃ tathā vandyo niṣkalaṅko yathā kṛśaḥ || 07 ||
parairuktaguṇo yastu nirguṇo'pi guṇī bhavet |
indro'pi laghutāṃ yāti svayaṃ prakhyāpitairguṇaiḥ || 08 ||
vivekinamanuprāptā guṇā yānti manojñatām |
sutarāṃ ratnamābhāti cāmīkaraniyojitam || 09 ||
guṇaiḥ sarvajñatulyo'pi sīdatyeko nirāśrayaḥ |
anarghyamapi māṇikyaṃ hemāśrayamapekṣate || 10 ||
atikleśena yaddravyamatilobhena yatsukham |
śatrūṇāṃ praṇipātena te hyarthā mā bhavantu me || 11 ||
kiṃ tayā kriyate lakṣmyā yā vadhūriva kevalā |
yā tu veśyeva sāmānyā pathikairapi bhujyate || 12 ||
dhaneṣu jīvitavyeṣu strīṣu cāhārakarmasu |
atṛptāḥ prāṇinaḥ sarve yātā yāsyanti yānti ca || 13 ||
kṣīyante sarvadānāni yajñahomabalikriyāḥ |
na kṣīyate pātradānamabhayaṃ sarvadehinām || 14 ||
tṛṇaṃ laghu tṛṇāttūlaṃ tūlādapi ca yācakaḥ |
vāyunā kiṃ na nīto'sau māmayaṃ yācayiṣyati || 15 ||
varaṃ prāṇaparityāgo mānabhaṅgena jīvanāt |
prāṇatyāge kṣaṇaṃ duḥkhaṃ mānabhaṅge dine dine || 16 ||
priyavākyapradānena sarve tuṣyanti jantavaḥ |
tasmāttadeva vaktavyaṃ vacane kā daridratā || 17 ||
saṃsārakaṭuvṛkṣasya dve phale'mṛtopame |
subhāṣitaṃ ca susvādu saṅgatiḥ sajjane jane || 18 ||
janma janma yadabhyastaṃ dānamadhyayanaṃ tapaḥ |
tenaivā'bhyāsayogena dehī cābhyasyate punaḥ || 19 ||
pustakasthā tu yā vidyā parahastagataṃ dhanam |
kāryakāle samutpanne na sā vidyā na taddhanam || 20 ||
Sanskrit — Devanagari (original)
न ध्यातं पदमीश्वरस्य विधिवत्संसारविच्छित्तये
स्वर्गद्वारकपाटपाटनपटुर्धर्मोऽपि नोपार्जितः ।
नारीपीनपयोधरोरुयुगला स्वप्नेऽपि नालिङ्गितं
मातुः केवलमेव यौवनवनच्छेदे कुठारा वयम् ॥ 01 ॥
जल्पन्ति सार्धमन्येन पश्यन्त्यन्यं सविभ्रमाः ।
हृदये चिन्तयन्त्यन्यं न स्त्रीणामेकतो रतिः ॥ 02 ॥
यो मोहान्मन्यते मूढो रक्तेयं मयि कामिनी ।
स तस्या वशगो भूत्वा नृत्येत् क्रीडाशकुन्तवत् ॥ 03 ॥
कोऽर्थान्प्राप्य न गर्वितो विषयिणः कस्यापदोऽस्तं गताः
स्त्रीभिः कस्य न खण्डितं भुवि मनः को नाम राजप्रियः ।
कः कालस्य न गोचरत्वमगमत् कोऽर्थी गतो गौरवं
को वा दुर्जनदुर्गमेषु पतितः क्षेमेण यातः पथि ॥ 04 ॥
न निर्मितो न चैव न दृष्टपूर्वो
न श्रूयते हेममयः कुरङ्गः ।
तथाऽपि तृष्णा रघुनन्दनस्य
विनाशकाले विपरीतबुद्धिः ॥ 05 ॥
गुणैरुत्तमतां याति नोच्चैरासनसंस्थिताः ।
प्रासादशिखरस्थोऽपि काकः किं गरुडायते ॥ 06 ॥
गुणाः सर्वत्र पूज्यन्ते न महत्योऽपि सम्पदः ।
पूर्णेन्दुः किं तथा वन्द्यो निष्कलङ्को यथा कृशः ॥ 07 ॥
परैरुक्तगुणो यस्तु निर्गुणोऽपि गुणी भवेत् ।
इन्द्रोऽपि लघुतां याति स्वयं प्रख्यापितैर्गुणैः ॥ 08 ॥
विवेकिनमनुप्राप्ता गुणा यान्ति मनोज्ञताम् ।
सुतरां रत्नमाभाति चामीकरनियोजितम् ॥ 09 ॥
गुणैः सर्वज्ञतुल्योऽपि सीदत्येको निराश्रयः ।
अनर्घ्यमपि माणिक्यं हेमाश्रयमपेक्षते ॥ 10 ॥
अतिक्लेशेन यद्द्रव्यमतिलोभेन यत्सुखम् ।
शत्रूणां प्रणिपातेन ते ह्यर्था मा भवन्तु मे ॥ 11 ॥
किं तया क्रियते लक्ष्म्या या वधूरिव केवला ।
या तु वेश्येव सामान्या पथिकैरपि भुज्यते ॥ 12 ॥
धनेषु जीवितव्येषु स्त्रीषु चाहारकर्मसु ।
अतृप्ताः प्राणिनः सर्वे याता यास्यन्ति यान्ति च ॥ 13 ॥
क्षीयन्ते सर्वदानानि यज्ञहोमबलिक्रियाः ।
न क्षीयते पात्रदानमभयं सर्वदेहिनाम् ॥ 14 ॥
तृणं लघु तृणात्तूलं तूलादपि च याचकः ।
वायुना किं न नीतोऽसौ मामयं याचयिष्यति ॥ 15 ॥
वरं प्राणपरित्यागो मानभङ्गेन जीवनात् ।
प्राणत्यागे क्षणं दुःखं मानभङ्गे दिने दिने ॥ 16 ॥
प्रियवाक्यप्रदानेन सर्वे तुष्यन्ति जन्तवः ।
तस्मात्तदेव वक्तव्यं वचने का दरिद्रता ॥ 17 ॥
संसारकटुवृक्षस्य द्वे फलेऽमृतोपमे ।
सुभाषितं च सुस्वादु सङ्गतिः सज्जने जने ॥ 18 ॥
जन्म जन्म यदभ्यस्तं दानमध्ययनं तपः ।
तेनैवाऽभ्यासयोगेन देही चाभ्यस्यते पुनः ॥ 19 ॥
पुस्तकस्था तु या विद्या परहस्तगतं धनम् ।
कार्यकाले समुत्पन्ने न सा विद्या न तद्धनम् ॥ 20 ॥
na dhyātaṃ padamīśvarasya vidhivatsaṃsāravicchittaye
svargadvārakapāṭapāṭanapaṭurdharmo'pi nopārjitaḥ |
nārīpīnapayodharoruyugalā svapne'pi nāliṅgitaṃ
mātuḥ kevalameva yauvanavanacchede kuṭhārā vayam || 01 ||
jalpanti sārdhamanyena paśyantyanyaṃ savibhramāḥ |
hṛdaye cintayantyanyaṃ na strīṇāmekato ratiḥ || 02 ||
yo mohānmanyate mūḍho rakteyaṃ mayi kāminī |
sa tasyā vaśago bhūtvā nṛtyet krīḍāśakuntavat || 03 ||
ko'rthānprāpya na garvito viṣayiṇaḥ kasyāpado'staṃ gatāḥ
strībhiḥ kasya na khaṇḍitaṃ bhuvi manaḥ ko nāma rājapriyaḥ |
kaḥ kālasya na gocaratvamagamat ko'rthī gato gauravaṃ
ko vā durjanadurgameṣu patitaḥ kṣemeṇa yātaḥ pathi || 04 ||
na nirmito na caiva na dṛṣṭapūrvo
na śrūyate hemamayaḥ kuraṅgaḥ |
tathā'pi tṛṣṇā raghunandanasya
vināśakāle viparītabuddhiḥ || 05 ||
guṇairuttamatāṃ yāti noccairāsanasaṃsthitāḥ |
prāsādaśikharastho'pi kākaḥ kiṃ garuḍāyate || 06 ||
guṇāḥ sarvatra pūjyante na mahatyo'pi sampadaḥ |
pūrṇenduḥ kiṃ tathā vandyo niṣkalaṅko yathā kṛśaḥ || 07 ||
parairuktaguṇo yastu nirguṇo'pi guṇī bhavet |
indro'pi laghutāṃ yāti svayaṃ prakhyāpitairguṇaiḥ || 08 ||
vivekinamanuprāptā guṇā yānti manojñatām |
sutarāṃ ratnamābhāti cāmīkaraniyojitam || 09 ||
guṇaiḥ sarvajñatulyo'pi sīdatyeko nirāśrayaḥ |
anarghyamapi māṇikyaṃ hemāśrayamapekṣate || 10 ||
atikleśena yaddravyamatilobhena yatsukham |
śatrūṇāṃ praṇipātena te hyarthā mā bhavantu me || 11 ||
kiṃ tayā kriyate lakṣmyā yā vadhūriva kevalā |
yā tu veśyeva sāmānyā pathikairapi bhujyate || 12 ||
dhaneṣu jīvitavyeṣu strīṣu cāhārakarmasu |
atṛptāḥ prāṇinaḥ sarve yātā yāsyanti yānti ca || 13 ||
kṣīyante sarvadānāni yajñahomabalikriyāḥ |
na kṣīyate pātradānamabhayaṃ sarvadehinām || 14 ||
tṛṇaṃ laghu tṛṇāttūlaṃ tūlādapi ca yācakaḥ |
vāyunā kiṃ na nīto'sau māmayaṃ yācayiṣyati || 15 ||
varaṃ prāṇaparityāgo mānabhaṅgena jīvanāt |
prāṇatyāge kṣaṇaṃ duḥkhaṃ mānabhaṅge dine dine || 16 ||
priyavākyapradānena sarve tuṣyanti jantavaḥ |
tasmāttadeva vaktavyaṃ vacane kā daridratā || 17 ||
saṃsārakaṭuvṛkṣasya dve phale'mṛtopame |
subhāṣitaṃ ca susvādu saṅgatiḥ sajjane jane || 18 ||
janma janma yadabhyastaṃ dānamadhyayanaṃ tapaḥ |
tenaivā'bhyāsayogena dehī cābhyasyate punaḥ || 19 ||
pustakasthā tu yā vidyā parahastagataṃ dhanam |
kāryakāle samutpanne na sā vidyā na taddhanam || 20 ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.