Chanakya Niti - Saptadasho'dhyayah

ॐ

ಚಾಣಕ್ಯ ನೀತಿ - ಸಪ್ತದಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ

Chanakya Kannada

ಪುಸ್ತಕಪ್ರತ್ಯಯಾಧೀತಂ ನಾಧೀತಂ ಗುರುಸನ್ನಿಧೌ ।

ಸಭಾಮಧ್ಯೇ ನ ಶೋಭನ್ತೇ ಜಾರಗರ್ಭಾ ಇವ ಸ್ತ್ರಿಯಃ ॥ 01 ॥

ಕೃತೇ ಪ್ರತಿಕೃತಿಂ ಕುರ್ಯಾದ್ಧಿಂಸನೇ ಪ್ರತಿಹಿಂಸನಮ್ ।

ತತ್ರ ದೋಷೋ ನ ಪತತಿ ದುಷ್ಟೇ ದುಷ್ಟಂ ಸಮಾಚರೇತ್ ॥ 02 ॥

ಯದ್ದೂರಂ ಯದ್ದುರಾರಾಧ್ಯಂ ಯಚ್ಚ ದೂರೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್ ।

ತತ್ಸರ್ವಂ ತಪಸಾ ಸಾಧ್ಯಂ ತಪೋ ಹಿ ದುರತಿಕ್ರಮಮ್ ॥ 03 ॥

ಲೋಭಶ್ಚೇದಗುಣೇನ ಕಿಂ ಪಿಶುನತಾ ಯದ್ಯಸ್ತಿ ಕಿಂ ಪಾತಕೈಃ

ಸತ್ಯಂ ಚೇತ್ತಪಸಾ ಚ ಕಿಂ ಶುಚಿ ಮನೋ ಯದ್ಯಸ್ತಿ ತೀರ್ಥೇನ ಕಿಮ್ ।

ಸೌಜನ್ಯಂ ಯದಿ ಕಿಂ ಗುಣೈಃ ಸುಮಹಿಮಾ ಯದ್ಯಸ್ತಿ ಕಿಂ ಮಣ್ಡನೈಃ

ಸದ್ವಿದ್ಯಾ ಯದಿ ಕಿಂ ಧನೈರಪಯಶೋ ಯದ್ಯಸ್ತಿ ಕಿಂ ಮೃತ್ಯುನಾ ॥ 04 ॥

ಪಿತಾ ರತ್ನಾಕರೋ ಯಸ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀರ್ಯಸ್ಯ ಸಹೋದರಾ ।

ಶಙ್ಖೋ ಭಿಕ್ಷಾಟನಂ ಕುರ್ಯಾನ್ನ ದತ್ತಮುಪತಿಷ್ಠತೇ ॥ 05 ॥

ಅಶಕ್ತಸ್ತು ಭವೇತ್ಸಾಧು-ರ್ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ವಾ ನಿರ್ಧನಃ ।

ವ್ಯಾಧಿತೋ ದೇವಭಕ್ತಶ್ಚ ವೃದ್ಧಾ ನಾರೀ ಪತಿವ್ರತಾ ॥ 06 ॥

ನಾಽನ್ನೋದಕಸಮಂ ದಾನಂ ನ ತಿಥಿರ್ದ್ವಾದಶೀ ಸಮಾ ।

ನ ಗಾಯತ್ರ್ಯಾಃ ಪರೋ ಮನ್ತ್ರೋ ನ ಮಾತುರ್ದೈವತಂ ಪರಮ್ ॥ 07 ॥

ತಕ್ಷಕಸ್ಯ ವಿಷಂ ದನ್ತೇ ಮಕ್ಷಿಕಾಯಾಸ್ತು ಮಸ್ತಕೇ ।

ವೃಶ್ಚಿಕಸ್ಯ ವಿಷಂ ಪುಚ್ಛೇ ಸರ್ವಾಙ್ಗೇ ದುರ್ಜನೇ ವಿಷಮ್ ॥ 08 ॥

ಪತ್ಯುರಾಜ್ಞಾಂ ವಿನಾ ನಾರೀ ಹ್ಯುಪೋಷ್ಯ ವ್ರತಚಾರಿಣೀ ।

ಆಯುಷ್ಯಂ ಹರತೇ ಭರ್ತುಃ ಸಾ ನಾರೀ ನರಕಂ ವ್ರಜೇತ್ ॥ 09 ॥

ನ ದಾನೈಃ ಶುಧ್ಯತೇ ನಾರೀ ನೋಪವಾಸಶತೈರಪಿ ।

ನ ತೀರ್ಥಸೇವಯಾ ತದ್ವದ್ಭರ್ತುಃ ಪದೋದಕೈರ್ಯಥಾ ॥ 10 ॥

ಪಾದಶೇಷಂ ಪೀತಶೇಷಂ ಸನ್ಧ್ಯಾಶೇಷಂ ತಥೈವ ಚ ।

ಶ್ವಾನಮೂತ್ರಸಮಂ ತೋಯಂ ಪೀತ್ವಾ ಚಾನ್ದ್ರಾಯಣಂ ಚರೇತ್ ॥ 11 ॥

ದಾನೇನ ಪಾಣಿರ್ನ ತು ಕಙ್ಕಣೇನ

ಸ್ನಾನೇನ ಶುದ್ಧಿರ್ನ ತು ಚನ್ದನೇನ ।

ಮಾನೇನ ತೃಪ್ತಿರ್ನ ತು ಭೋಜನೇನ

ಜ್ಞಾನೇನ ಮುಕ್ತಿರ್ನ ತು ಮುಣ್ಡನೇನ ॥ 12 ॥

ನಾಪಿತಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಕ್ಷೌರಂ ಪಾಷಾಣೇ ಗನ್ಧಲೇಪನಮ್ ।

ಆತ್ಮರೂಪಂ ಜಲೇ ಪಶ್ಯನ್ ಶಕ್ರಸ್ಯಾಪಿ ಶ್ರಿಯಂ ಹರೇತ್ ॥ 13 ॥

ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಜ್ಞಾಹರಾ ತುಣ್ಡೀ ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಜ್ಞಾಕರೀ ವಚಾ ।

ಸದ್ಯಃ ಶಕ್ತಿಹರಾ ನಾರೀ ಸದ್ಯಃ ಶಕ್ತಿಕರಂ ಪಯಃ ॥ 14 ॥

ಪರೋಪಕರಣಂ ಯೇಷಾಂ ಜಾಗರ್ತಿ ಹೃದಯೇ ಸತಾಮ್ ।

ನಶ್ಯನ್ತಿ ವಿಪದಸ್ತೇಷಾಂ ಸಮ್ಪದಃ ಸ್ಯುಃ ಪದೇ ಪದೇ ॥ 15 ॥

ಯದಿ ರಾಮಾ ಯದಿ ಚ ರಮಾ ಯದಿ ತನಯೋ ವಿನಯಗುಣೋಪೇತಃ ।

ತನಯೇ ತನಯೋತ್ಪತ್ತಿಃ ಸುರವರನಗರೇ ಕಿಮಾಧಿಕ್ಯಮ್ ॥ 16 ॥

ಆಹಾರನಿದ್ರಾಭಯಮೈಥುನಾನಿ

ಸಮಾನಿ ಚೈತಾನಿ ನೃಣಾಂ ಪಶೂನಾಮ್ ।

ಜ್ಞಾನಂ ನರಾಣಾಮಧಿಕೋ ವಿಶೇಷೋ

ಜ್ಞಾನೇನ ಹೀನಾಃ ಪಶುಭಿಃ ಸಮಾನಾಃ ॥ 17 ॥

ದಾನಾರ್ಥಿನೋ ಮಧುಕರಾ ಯದಿ ಕರ್ಣತಾಲೈರ್ದೂರೀಕೃತಾಃ

ದೂರೀಕೃತಾಃ ಕರಿವರೇಣ ಮದಾನ್ಧಬುದ್ಧ್ಯಾ ।

ತಸ್ಯೈವ ಗಣ್ಡಯುಗ್ಮಮಣ್ಡನಹಾನಿರೇಷಾ

ಭೃಙ್ಗಾಃ ಪುನರ್ವಿಕಚಪದ್ಮವನೇ ವಸನ್ತಿ ॥ 18 ॥

ರಾಜಾ ವೇಶ್ಯಾ ಯಮಶ್ಚಾಗ್ನಿಸ್ತಸ್ಕರೋ ಬಾಲಯಾಚಕೌ ।

ಪರದುಃಖಂ ನ ಜಾನನ್ತಿ ಅಷ್ಟಮೋ ಗ್ರಾಮಕಣ್ಟಕಃ ॥ 19 ॥

ಅಧಃ ಪಶ್ಯಸಿ ಕಿಂ ಬಾಲೇ ಪತಿತಂ ತವ ಕಿಂ ಭುವಿ ।

ರೇ ರೇ ಮೂರ್ಖ ನ ಜಾನಾಸಿ ಗತಂ ತಾರುಣ್ಯಮೌಕ್ತಿಕಮ್ ॥ 20 ॥

ವ್ಯಾಲಾಶ್ರಯಾಪಿ ವಿಕಲಾಪಿ ಸಕಣ್ಟಕಾಪಿ

ವಕ್ರಾಪಿ ಪಙ್ಕಿಲಭವಾಪಿ ದುರಾಸದಾಪಿ ।

ಗನ್ಧೇನ ಬನ್ಧುರಸಿ ಕೇತಕಿ ಸರ್ವಜನ್ತಾ

ರೇಕೋ ಗುಣಃ ಖಲು ನಿಹನ್ತಿ ಸಮಸ್ತದೋಷಾನ್ ॥ 21 ॥

Roman (IAST) Transliteration

pustakapratyayādhītaṃ nādhītaṃ gurusannidhau |

sabhāmadhye na śobhante jāragarbhā iva striyaḥ || 01 ||

kṛte pratikṛtiṃ kuryāddhiṃsane pratihiṃsanam |

tatra doṣo na patati duṣṭe duṣṭaṃ samācaret || 02 ||

yaddūraṃ yaddurārādhyaṃ yacca dūre vyavasthitam |

tatsarvaṃ tapasā sādhyaṃ tapo hi duratikramam || 03 ||

lobhaścedaguṇena kiṃ piśunatā yadyasti kiṃ pātakaiḥ

satyaṃ cettapasā ca kiṃ śuci mano yadyasti tīrthena kim |

saujanyaṃ yadi kiṃ guṇaiḥ sumahimā yadyasti kiṃ maṇḍanaiḥ

sadvidyā yadi kiṃ dhanairapayaśo yadyasti kiṃ mṛtyunā || 04 ||

pitā ratnākaro yasya lakṣmīryasya sahodarā |

śaṅkho bhikṣāṭanaṃ kuryānna dattamupatiṣṭhate || 05 ||

aśaktastu bhavetsādhu-rbrahmacārī vā nirdhanaḥ |

vyādhito devabhaktaśca vṛddhā nārī pativratā || 06 ||

nā'nnodakasamaṃ dānaṃ na tithirdvādaśī samā |

na gāyatryāḥ paro mantro na māturdaivataṃ param || 07 ||

takṣakasya viṣaṃ dante makṣikāyāstu mastake |

vṛścikasya viṣaṃ pucche sarvāṅge durjane viṣam || 08 ||

patyurājñāṃ vinā nārī hyupoṣya vratacāriṇī |

āyuṣyaṃ harate bhartuḥ sā nārī narakaṃ vrajet || 09 ||

na dānaiḥ śudhyate nārī nopavāsaśatairapi |

na tīrthasevayā tadvadbhartuḥ padodakairyathā || 10 ||

pādaśeṣaṃ pītaśeṣaṃ sandhyāśeṣaṃ tathaiva ca |

śvānamūtrasamaṃ toyaṃ pītvā cāndrāyaṇaṃ caret || 11 ||

dānena pāṇirna tu kaṅkaṇena

snānena śuddhirna tu candanena |

mānena tṛptirna tu bhojanena

jñānena muktirna tu muṇḍanena || 12 ||

nāpitasya gṛhe kṣauraṃ pāṣāṇe gandhalepanam |

ātmarūpaṃ jale paśyan śakrasyāpi śriyaṃ haret || 13 ||

sadyaḥ prajñāharā tuṇḍī sadyaḥ prajñākarī vacā |

sadyaḥ śaktiharā nārī sadyaḥ śaktikaraṃ payaḥ || 14 ||

paropakaraṇaṃ yeṣāṃ jāgarti hṛdaye satām |

naśyanti vipadasteṣāṃ sampadaḥ syuḥ pade pade || 15 ||

yadi rāmā yadi ca ramā yadi tanayo vinayaguṇopetaḥ |

tanaye tanayotpattiḥ suravaranagare kimādhikyam || 16 ||

āhāranidrābhayamaithunāni

samāni caitāni nṛṇāṃ paśūnām |

jñānaṃ narāṇāmadhiko viśeṣo

jñānena hīnāḥ paśubhiḥ samānāḥ || 17 ||

dānārthino madhukarā yadi karṇatālairdūrīkṛtāḥ

dūrīkṛtāḥ karivareṇa madāndhabuddhyā |

tasyaiva gaṇḍayugmamaṇḍanahānireṣā

bhṛṅgāḥ punarvikacapadmavane vasanti || 18 ||

rājā veśyā yamaścāgnistaskaro bālayācakau |

paraduḥkhaṃ na jānanti aṣṭamo grāmakaṇṭakaḥ || 19 ||

adhaḥ paśyasi kiṃ bāle patitaṃ tava kiṃ bhuvi |

re re mūrkha na jānāsi gataṃ tāruṇyamauktikam || 20 ||

vyālāśrayāpi vikalāpi sakaṇṭakāpi

vakrāpi paṅkilabhavāpi durāsadāpi |

gandhena bandhurasi ketaki sarvajantā

reko guṇaḥ khalu nihanti samastadoṣān || 21 ||