ගුරුරග්නිර්ද්විජාතීනාං වර්ණානාං බ්රාහ්මණෝ ගුරුඃ .
පතිරේව ගුරුඃ ස්ත්රීණාං සර්වස්යාභ්යාගතෝ ගුරුඃ .. 01 ..
යථා චතුර්භිඃ කනකං පරීක්ෂ්යතේ
නිඝර්ෂණච්ඡේදනතාපතාඩනෛඃ .
තථා චතුර්භිඃ පුරුෂඃ පරීක්ෂ්යතේ
ත්යාගේන ශීලේන ගුණේන කර්මණා .. 02 ..
තාවද්භයේෂු භේතව්යං යාවද්භයමනාගතම් .
ආගතං තු භයං වීක්ෂ්ය ප්රහර්තව්යමශඞ්කයා .. 03 ..
ඒකෝදරසමුද්භූතා ඒකනක්ෂත්රජාතකාඃ .
න භවන්ති සමාඃ ශීලේ යථා බදරකණ්ටකාඃ .. 04 ..
නිඃස්පෘහෝ නාධිකාරී ස්යාන් නාකාමෝ මණ්ඩනප්රියඃ .
නාවිදග්ධඃ ප්රියං බ්රූයාත්ස්පෂ්ටවක්තා න වඤ්චකඃ .. 05 ..
මූර්ඛාණාං පණ්ඩිතා ද්වේෂ්යා අධනානාං මහාධනාඃ .
පරාඞ්ගනා කුලස්ත්රීණාං සුභගානාං ච දුර්භගාඃ .. 06 ..
ආලස්යෝපගතා විද්යා පරහස්තගතං ධනම් .
අල්පබීජං හතං ක්ෂේත්රං හතං සෛන්යමනායකම් .. 07 ..
අභ්යාසාද්ධාර්යතේ විද්යා කුලං ශීලේන ධාර්යතේ .
ගුණේන ජ්ඤායතේ ත්වාර්යඃ කෝපෝ නේත්රේණ ගම්යතේ .. 08 ..
විත්තේන රක්ෂ්යතේ ධර්මෝ විද්යා යෝගේන රක්ෂ්යතේ .
මෘදුනා රක්ෂ්යතේ භූපඃ සත්ස්ත්රියා රක්ෂ්යතේ ගෘහම් .. 09 ..
අන්යථා වේදශාස්ත්රාණි ජ්ඤානපාණ්ඩිත්යමන්යථා .
අන්යථා තත්පදං ශාන්තං ලෝකාඃ ක්ලිශ්යන්ති චාහ්න්යථා .. 10 ..
දාරිද්ර්යනාශනං දානං ශීලං දුර්ගතිනාශනම් .
අජ්ඤානනාශිනී ප්රජ්ඤා භාවනා භයනාශිනී .. 11 ..
නාස්ති කාමසමෝ ව්යාධිර්නාස්ති මෝහසමෝ රිපුඃ .
නාස්ති කෝපසමෝ වහ්නිර්නාස්ති ජ්ඤානාත්පරං සුඛම් .. 12 ..
ජන්මමෘත්යූ හි යාත්යේකෝ භුනක්ත්යේකඃ ශුභාශුභම් .
නරකේෂු පතත්යේක ඒකෝ යාති පරාං ගතිම් .. 13 ..
තෘණං බ්රහ්මවිදඃ ස්වර්ගස්තෘණං ශූරස්ය ජීවිතම් .
ජිතාශස්ය තෘණං නාරී නිඃස්පෘහස්ය තෘණං ජගත් .. 14 ..
විද්යා මිත්රං ප්රවාසේ ච භාර්යා මිත්රං ගෘහේෂු ච .
ව්යාධිතස්යෞෂධං මිත්රං ධර්මෝ මිත්රං මෘතස්ය ච .. 15 ..
වෘථා වෘෂ්ටිඃ සමුද්රේෂු වෘථා තෘප්තස්ය භෝජනම් .
වෘථා දානං සමර්ථස්ය වෘථා දීපෝ දිවාපි ච .. 16 ..
නාස්ති මේඝසමං තෝයං නාස්ති චාත්මසමං බලම් .
නාස්ති චක්ෂුඃසමං තේජෝ නාස්ති ධාන්යසමං ප්රියම් .. 17 ..
අධනා ධනමිච්ඡන්ති වාචං චෛව චතුෂ්පදාඃ .
මානවාඃ ස්වර්ගමිච්ඡන්ති මෝක්ෂමිච්ඡන්ති දේවතාඃ .. 18 ..
සත්යේන ධාර්යතේ පෘථ්වී සත්යේන තපතේ රවිඃ .
සත්යේන වාති වායුශ්ච සර්වං සත්යේ ප්රතිෂ්ඨිතම් .. 19 ..
චලා ලක්ෂ්මීශ්චලාඃ ප්රාණාශ්චලේ ජීවිතමන්දිරේ .
චලාචලේ ච සංසාරේ ධර්ම ඒකෝ හි නිශ්චලඃ .. 20 ..
නරාණාං නාපිතෝ ධූර්තඃ පක්ෂිණාං චෛව වායසඃ .
චතුෂ්පාදං ශඍගාලස්තු ස්ත්රීණාං ධූර්තා ච මාලිනී .. 21 ..
ජනිතා චෝපනේතා ච යස්තු විද්යාං ප්රයච්ඡති .
අන්නදාතා භයත්රාතා පඤ්චෛතේ පිතරඃ ස්මෘතාඃ .. 22 ..
රාජපත්නී ගුරෝඃ පත්නී මිත්රපත්නී තථෛව ච .
පත්නීමාතා ස්වමාතා ච පඤ්චෛතා මාතරඃ ස්මෘතාඃ .. 23 ..
Roman (IAST) Transliteration
gururagnirdvijātīnāṃ varṇānāṃ brāhmaṇo guruḥ |
patireva guruḥ strīṇāṃ sarvasyābhyāgato guruḥ || 01 ||
yathā caturbhiḥ kanakaṃ parīkṣyate
nigharṣaṇacchedanatāpatāḍanaiḥ |
tathā caturbhiḥ puruṣaḥ parīkṣyate
tyāgena śīlena guṇena karmaṇā || 02 ||
tāvadbhayeṣu bhetavyaṃ yāvadbhayamanāgatam |
āgataṃ tu bhayaṃ vīkṣya prahartavyamaśaṅkayā || 03 ||
ekodarasamudbhūtā ekanakṣatrajātakāḥ |
na bhavanti samāḥ śīle yathā badarakaṇṭakāḥ || 04 ||
niḥspṛho nādhikārī syān nākāmo maṇḍanapriyaḥ |
nāvidagdhaḥ priyaṃ brūyātspaṣṭavaktā na vañcakaḥ || 05 ||
mūrkhāṇāṃ paṇḍitā dveṣyā adhanānāṃ mahādhanāḥ |
parāṅganā kulastrīṇāṃ subhagānāṃ ca durbhagāḥ || 06 ||
ālasyopagatā vidyā parahastagataṃ dhanam |
alpabījaṃ hataṃ kṣetraṃ hataṃ sainyamanāyakam || 07 ||
abhyāsāddhāryate vidyā kulaṃ śīlena dhāryate |
guṇena jñāyate tvāryaḥ kopo netreṇa gamyate || 08 ||
vittena rakṣyate dharmo vidyā yogena rakṣyate |
mṛdunā rakṣyate bhūpaḥ satstriyā rakṣyate gṛham || 09 ||
anyathā vedaśāstrāṇi jñānapāṇḍityamanyathā |
anyathā tatpadaṃ śāntaṃ lokāḥ kliśyanti cāhnyathā || 10 ||
dāridryanāśanaṃ dānaṃ śīlaṃ durgatināśanam |
ajñānanāśinī prajñā bhāvanā bhayanāśinī || 11 ||
nāsti kāmasamo vyādhirnāsti mohasamo ripuḥ |
nāsti kopasamo vahnirnāsti jñānātparaṃ sukham || 12 ||
janmamṛtyū hi yātyeko bhunaktyekaḥ śubhāśubham |
narakeṣu patatyeka eko yāti parāṃ gatim || 13 ||
tṛṇaṃ brahmavidaḥ svargastṛṇaṃ śūrasya jīvitam |
jitāśasya tṛṇaṃ nārī niḥspṛhasya tṛṇaṃ jagat || 14 ||
vidyā mitraṃ pravāse ca bhāryā mitraṃ gṛheṣu ca |
vyādhitasyauṣadhaṃ mitraṃ dharmo mitraṃ mṛtasya ca || 15 ||
vṛthā vṛṣṭiḥ samudreṣu vṛthā tṛptasya bhojanam |
vṛthā dānaṃ samarthasya vṛthā dīpo divāpi ca || 16 ||
nāsti meghasamaṃ toyaṃ nāsti cātmasamaṃ balam |
nāsti cakṣuḥsamaṃ tejo nāsti dhānyasamaṃ priyam || 17 ||
adhanā dhanamicchanti vācaṃ caiva catuṣpadāḥ |
mānavāḥ svargamicchanti mokṣamicchanti devatāḥ || 18 ||
satyena dhāryate pṛthvī satyena tapate raviḥ |
satyena vāti vāyuśca sarvaṃ satye pratiṣṭhitam || 19 ||
calā lakṣmīścalāḥ prāṇāścale jīvitamandire |
calācale ca saṃsāre dharma eko hi niścalaḥ || 20 ||
narāṇāṃ nāpito dhūrtaḥ pakṣiṇāṃ caiva vāyasaḥ |
catuṣpādaṃ śaṛgālastu strīṇāṃ dhūrtā ca mālinī || 21 ||
janitā copanetā ca yastu vidyāṃ prayacchati |
annadātā bhayatrātā pañcaite pitaraḥ smṛtāḥ || 22 ||
rājapatnī guroḥ patnī mitrapatnī tathaiva ca |
patnīmātā svamātā ca pañcaitā mātaraḥ smṛtāḥ || 23 ||
Sanskrit — Devanagari (original)
गुरुरग्निर्द्विजातीनां वर्णानां ब्राह्मणो गुरुः ।
पतिरेव गुरुः स्त्रीणां सर्वस्याभ्यागतो गुरुः ॥ 01 ॥
यथा चतुर्भिः कनकं परीक्ष्यते
निघर्षणच्छेदनतापताडनैः ।
तथा चतुर्भिः पुरुषः परीक्ष्यते
त्यागेन शीलेन गुणेन कर्मणा ॥ 02 ॥
तावद्भयेषु भेतव्यं यावद्भयमनागतम् ।
आगतं तु भयं वीक्ष्य प्रहर्तव्यमशङ्कया ॥ 03 ॥
एकोदरसमुद्भूता एकनक्षत्रजातकाः ।
न भवन्ति समाः शीले यथा बदरकण्टकाः ॥ 04 ॥
निःस्पृहो नाधिकारी स्यान् नाकामो मण्डनप्रियः ।
नाविदग्धः प्रियं ब्रूयात्स्पष्टवक्ता न वञ्चकः ॥ 05 ॥
मूर्खाणां पण्डिता द्वेष्या अधनानां महाधनाः ।
पराङ्गना कुलस्त्रीणां सुभगानां च दुर्भगाः ॥ 06 ॥
आलस्योपगता विद्या परहस्तगतं धनम् ।
अल्पबीजं हतं क्षेत्रं हतं सैन्यमनायकम् ॥ 07 ॥
अभ्यासाद्धार्यते विद्या कुलं शीलेन धार्यते ।
गुणेन ज्ञायते त्वार्यः कोपो नेत्रेण गम्यते ॥ 08 ॥
वित्तेन रक्ष्यते धर्मो विद्या योगेन रक्ष्यते ।
मृदुना रक्ष्यते भूपः सत्स्त्रिया रक्ष्यते गृहम् ॥ 09 ॥
अन्यथा वेदशास्त्राणि ज्ञानपाण्डित्यमन्यथा ।
अन्यथा तत्पदं शान्तं लोकाः क्लिश्यन्ति चाह्न्यथा ॥ 10 ॥
दारिद्र्यनाशनं दानं शीलं दुर्गतिनाशनम् ।
अज्ञाननाशिनी प्रज्ञा भावना भयनाशिनी ॥ 11 ॥
नास्ति कामसमो व्याधिर्नास्ति मोहसमो रिपुः ।
नास्ति कोपसमो वह्निर्नास्ति ज्ञानात्परं सुखम् ॥ 12 ॥
जन्ममृत्यू हि यात्येको भुनक्त्येकः शुभाशुभम् ।
नरकेषु पतत्येक एको याति परां गतिम् ॥ 13 ॥
तृणं ब्रह्मविदः स्वर्गस्तृणं शूरस्य जीवितम् ।
जिताशस्य तृणं नारी निःस्पृहस्य तृणं जगत् ॥ 14 ॥
विद्या मित्रं प्रवासे च भार्या मित्रं गृहेषु च ।
व्याधितस्यौषधं मित्रं धर्मो मित्रं मृतस्य च ॥ 15 ॥
वृथा वृष्टिः समुद्रेषु वृथा तृप्तस्य भोजनम् ।
वृथा दानं समर्थस्य वृथा दीपो दिवापि च ॥ 16 ॥
नास्ति मेघसमं तोयं नास्ति चात्मसमं बलम् ।
नास्ति चक्षुःसमं तेजो नास्ति धान्यसमं प्रियम् ॥ 17 ॥
अधना धनमिच्छन्ति वाचं चैव चतुष्पदाः ।
मानवाः स्वर्गमिच्छन्ति मोक्षमिच्छन्ति देवताः ॥ 18 ॥
सत्येन धार्यते पृथ्वी सत्येन तपते रविः ।
सत्येन वाति वायुश्च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम् ॥ 19 ॥
चला लक्ष्मीश्चलाः प्राणाश्चले जीवितमन्दिरे ।
चलाचले च संसारे धर्म एको हि निश्चलः ॥ 20 ॥
नराणां नापितो धूर्तः पक्षिणां चैव वायसः ।
चतुष्पादं शऋगालस्तु स्त्रीणां धूर्ता च मालिनी ॥ 21 ॥
जनिता चोपनेता च यस्तु विद्यां प्रयच्छति ।
अन्नदाता भयत्राता पञ्चैते पितरः स्मृताः ॥ 22 ॥
राजपत्नी गुरोः पत्नी मित्रपत्नी तथैव च ।
पत्नीमाता स्वमाता च पञ्चैता मातरः स्मृताः ॥ 23 ॥
gururagnirdvijātīnāṃ varṇānāṃ brāhmaṇo guruḥ |
patireva guruḥ strīṇāṃ sarvasyābhyāgato guruḥ || 01 ||
yathā caturbhiḥ kanakaṃ parīkṣyate
nigharṣaṇacchedanatāpatāḍanaiḥ |
tathā caturbhiḥ puruṣaḥ parīkṣyate
tyāgena śīlena guṇena karmaṇā || 02 ||
tāvadbhayeṣu bhetavyaṃ yāvadbhayamanāgatam |
āgataṃ tu bhayaṃ vīkṣya prahartavyamaśaṅkayā || 03 ||
ekodarasamudbhūtā ekanakṣatrajātakāḥ |
na bhavanti samāḥ śīle yathā badarakaṇṭakāḥ || 04 ||
niḥspṛho nādhikārī syān nākāmo maṇḍanapriyaḥ |
nāvidagdhaḥ priyaṃ brūyātspaṣṭavaktā na vañcakaḥ || 05 ||
mūrkhāṇāṃ paṇḍitā dveṣyā adhanānāṃ mahādhanāḥ |
parāṅganā kulastrīṇāṃ subhagānāṃ ca durbhagāḥ || 06 ||
ālasyopagatā vidyā parahastagataṃ dhanam |
alpabījaṃ hataṃ kṣetraṃ hataṃ sainyamanāyakam || 07 ||
abhyāsāddhāryate vidyā kulaṃ śīlena dhāryate |
guṇena jñāyate tvāryaḥ kopo netreṇa gamyate || 08 ||
vittena rakṣyate dharmo vidyā yogena rakṣyate |
mṛdunā rakṣyate bhūpaḥ satstriyā rakṣyate gṛham || 09 ||
anyathā vedaśāstrāṇi jñānapāṇḍityamanyathā |
anyathā tatpadaṃ śāntaṃ lokāḥ kliśyanti cāhnyathā || 10 ||
dāridryanāśanaṃ dānaṃ śīlaṃ durgatināśanam |
ajñānanāśinī prajñā bhāvanā bhayanāśinī || 11 ||
nāsti kāmasamo vyādhirnāsti mohasamo ripuḥ |
nāsti kopasamo vahnirnāsti jñānātparaṃ sukham || 12 ||
janmamṛtyū hi yātyeko bhunaktyekaḥ śubhāśubham |
narakeṣu patatyeka eko yāti parāṃ gatim || 13 ||
tṛṇaṃ brahmavidaḥ svargastṛṇaṃ śūrasya jīvitam |
jitāśasya tṛṇaṃ nārī niḥspṛhasya tṛṇaṃ jagat || 14 ||
vidyā mitraṃ pravāse ca bhāryā mitraṃ gṛheṣu ca |
vyādhitasyauṣadhaṃ mitraṃ dharmo mitraṃ mṛtasya ca || 15 ||
vṛthā vṛṣṭiḥ samudreṣu vṛthā tṛptasya bhojanam |
vṛthā dānaṃ samarthasya vṛthā dīpo divāpi ca || 16 ||
nāsti meghasamaṃ toyaṃ nāsti cātmasamaṃ balam |
nāsti cakṣuḥsamaṃ tejo nāsti dhānyasamaṃ priyam || 17 ||
adhanā dhanamicchanti vācaṃ caiva catuṣpadāḥ |
mānavāḥ svargamicchanti mokṣamicchanti devatāḥ || 18 ||
satyena dhāryate pṛthvī satyena tapate raviḥ |
satyena vāti vāyuśca sarvaṃ satye pratiṣṭhitam || 19 ||
calā lakṣmīścalāḥ prāṇāścale jīvitamandire |
calācale ca saṃsāre dharma eko hi niścalaḥ || 20 ||
narāṇāṃ nāpito dhūrtaḥ pakṣiṇāṃ caiva vāyasaḥ |
catuṣpādaṃ śaṛgālastu strīṇāṃ dhūrtā ca mālinī || 21 ||
janitā copanetā ca yastu vidyāṃ prayacchati |
annadātā bhayatrātā pañcaite pitaraḥ smṛtāḥ || 22 ||
rājapatnī guroḥ patnī mitrapatnī tathaiva ca |
patnīmātā svamātā ca pañcaitā mātaraḥ smṛtāḥ || 23 ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.