Meaning —
⏳ The meaning of this text is being prepared (AI translation with an accuracy check). This usually takes a few minutes — this page will refresh when it is ready.
The meaning is ready. Show it.
The meaning could not be prepared right now.
A translation in is not yet available for this text.
The original text and transliteration are shown below.
ඕං ශ්රී පරමාත්මනේ නමඃ
අථ පඤ්චදශෝ(අ)ධ්යායඃ .
පුරුෂෝත්තමප්රාප්තියෝගඃ
ශ්රීභගවානුවාච
Shloka 1
ඌර්ධ්වමූලමධඃශාඛමශ්වත්ථං ප්රාහුරව්යයම් .
ඡන්දාංසි යස්ය පර්ණානි යස්තං වේද ස වේදවිත් .. 1 ..
ඡන්දාංසි යස්ය පර්ණානි යස්තං වේද ස වේදවිත් .. 1 ..
ūrdhvamūlamadhaḥśākhamaśvatthaṃ prāhuravyayam |
chandāṃsi yasya parṇāni yastaṃ veda sa vedavit || 1 ||
chandāṃsi yasya parṇāni yastaṃ veda sa vedavit || 1 ||
Shloka 2
අධශ්චෝර්ධ්වං ප්රසෘතාස්තස්ය ශාඛා ගුණප්රවෘද්ධා විෂයප්රවාලාඃ.
අධශ්ච මූලාන්යනුසන්තතානි කර්මානුබන්ධීනි මනුෂ්යලෝකේ .. 2 ..
අධශ්ච මූලාන්යනුසන්තතානි කර්මානුබන්ධීනි මනුෂ්යලෝකේ .. 2 ..
adhaścordhvaṃ prasṛtāstasya śākhā guṇapravṛddhā viṣayapravālāḥ|
adhaśca mūlānyanusantatāni karmānubandhīni manuṣyaloke || 2 ||
adhaśca mūlānyanusantatāni karmānubandhīni manuṣyaloke || 2 ||
Shloka 3
න රූපමස්යේහ තථෝපලභ්යතේ නාන්තෝ න චාදිර්න ච සම්ප්රතිෂ්ඨා.
අශ්වත්ථමේනං සුවිරූඪමූලමසඞ්ගශස්ත්රේණ දෘඪේන ඡිත්ත්වා .. 3 ..
අශ්වත්ථමේනං සුවිරූඪමූලමසඞ්ගශස්ත්රේණ දෘඪේන ඡිත්ත්වා .. 3 ..
na rūpamasyeha tathopalabhyate nānto na cādirna ca sampratiṣṭhā|
aśvatthamenaṃ suvirūḍhamūlamasaṅgaśastreṇa dṛḍhena chittvā || 3 ||
aśvatthamenaṃ suvirūḍhamūlamasaṅgaśastreṇa dṛḍhena chittvā || 3 ||
Shloka 4
තතඃ පදං තත්පරිමාර්ගිතව්යං යස්මින්ගතා න නිවර්තන්ති භූයඃ.
තමේව චාද්යං පුරුෂං ප්රපද්යේ යතඃ ප්රවෘත්තිඃ ප්රසෘතා පුරාණී .. 4 ..
තමේව චාද්යං පුරුෂං ප්රපද්යේ යතඃ ප්රවෘත්තිඃ ප්රසෘතා පුරාණී .. 4 ..
tataḥ padaṃ tatparimārgitavyaṃ yasmingatā na nivartanti bhūyaḥ|
tameva cādyaṃ puruṣaṃ prapadye yataḥ pravṛttiḥ prasṛtā purāṇī || 4 ||
tameva cādyaṃ puruṣaṃ prapadye yataḥ pravṛttiḥ prasṛtā purāṇī || 4 ||
Shloka 5
නිර්මානමෝහා ජිතසඞ්ගදෝෂා අධ්යාත්මනිත්යා විනිවෘත්තකාමාඃ.
ද්වන්ද්වෛර්විමුක්තාඃ සුඛදුඃඛසඤ්ජ්ඤෛර්ගච්ඡන්ත්යමූඪාඃ පදමව්යයං තත් .. 5 ..
ද්වන්ද්වෛර්විමුක්තාඃ සුඛදුඃඛසඤ්ජ්ඤෛර්ගච්ඡන්ත්යමූඪාඃ පදමව්යයං තත් .. 5 ..
nirmānamohā jitasaṅgadoṣā adhyātmanityā vinivṛttakāmāḥ|
dvandvairvimuktāḥ sukhaduḥkhasañjñairgacchantyamūḍhāḥ padamavyayaṃ tat || 5 ||
dvandvairvimuktāḥ sukhaduḥkhasañjñairgacchantyamūḍhāḥ padamavyayaṃ tat || 5 ||
Shloka 6
න තද්භාසයතේ සූර්යෝ න ශශාඞ්කෝ න පාවකඃ .
යද්ගත්වා න නිවර්තන්තේ තද්ධාම පරමං මම .. 6 ..
යද්ගත්වා න නිවර්තන්තේ තද්ධාම පරමං මම .. 6 ..
na tadbhāsayate sūryo na śaśāṅko na pāvakaḥ |
yadgatvā na nivartante taddhāma paramaṃ mama || 6 ||
yadgatvā na nivartante taddhāma paramaṃ mama || 6 ||
Shloka 7
මමෛවාංශෝ ජීවලෝකේ ජීවභූතඃ සනාතනඃ .
මනඃෂෂ්ඨානීන්ද්රියාණි ප්රකෘතිස්ථානි කර්ෂති .. 7 ..
මනඃෂෂ්ඨානීන්ද්රියාණි ප්රකෘතිස්ථානි කර්ෂති .. 7 ..
mamaivāṃśo jīvaloke jīvabhūtaḥ sanātanaḥ |
manaḥṣaṣṭhānīndriyāṇi prakṛtisthāni karṣati || 7 ||
manaḥṣaṣṭhānīndriyāṇi prakṛtisthāni karṣati || 7 ||
Shloka 8
ශරීරං යදවාප්නෝති යච්චාප්යුත්ක්රාමතීශ්වරඃ .
ගෘහීත්වෛතානි සංයාති වායුර්ගන්ධානිවාශයාත් .. 8 ..
ගෘහීත්වෛතානි සංයාති වායුර්ගන්ධානිවාශයාත් .. 8 ..
śarīraṃ yadavāpnoti yaccāpyutkrāmatīśvaraḥ |
gṛhītvaitāni saṃyāti vāyurgandhānivāśayāt || 8 ||
gṛhītvaitāni saṃyāti vāyurgandhānivāśayāt || 8 ||
Shloka 9
ශ්රෝත්රං චක්ෂුඃ ස්පර්ශනං ච රසනං ඝ්රාණමේව ච .
අධිෂ්ඨාය මනශ්චායං විෂයානුපසේවතේ .. 9 ..
අධිෂ්ඨාය මනශ්චායං විෂයානුපසේවතේ .. 9 ..
śrotraṃ cakṣuḥ sparśanaṃ ca rasanaṃ ghrāṇameva ca |
adhiṣṭhāya manaścāyaṃ viṣayānupasevate || 9 ||
adhiṣṭhāya manaścāyaṃ viṣayānupasevate || 9 ||
Shloka 10
උත්ක්රාමන්තං ස්ථිතං වාපි භුඤ්ජානං වා ගුණාන්විතම් .
විමූඪා නානුපශ්යන්ති පශ්යන්ති ජ්ඤානචක්ෂුෂඃ .. 10 ..
විමූඪා නානුපශ්යන්ති පශ්යන්ති ජ්ඤානචක්ෂුෂඃ .. 10 ..
utkrāmantaṃ sthitaṃ vāpi bhuñjānaṃ vā guṇānvitam |
vimūḍhā nānupaśyanti paśyanti jñānacakṣuṣaḥ || 10 ||
vimūḍhā nānupaśyanti paśyanti jñānacakṣuṣaḥ || 10 ||
Shloka 11
යතන්තෝ යෝගිනශ්චෛනං පශ්යන්ත්යාත්මන්යවස්ථිතම් .
යතන්තෝ(අ)ප්යකෘතාත්මානෝ නෛනං පශ්යන්ත්යචේතසඃ .. 11 ..
යතන්තෝ(අ)ප්යකෘතාත්මානෝ නෛනං පශ්යන්ත්යචේතසඃ .. 11 ..
yatanto yoginaścainaṃ paśyantyātmanyavasthitam |
yatanto'pyakṛtātmāno nainaṃ paśyantyacetasaḥ || 11 ||
yatanto'pyakṛtātmāno nainaṃ paśyantyacetasaḥ || 11 ||
Shloka 12
යදාදිත්යගතං තේජෝ ජගද්භාසයතේ(අ)ඛිලම් .
යච්චන්ද්රමසි යච්චාග්නෞ තත්තේජෝ විද්ධි මාමකම් .. 12 ..
යච්චන්ද්රමසි යච්චාග්නෞ තත්තේජෝ විද්ධි මාමකම් .. 12 ..
yadādityagataṃ tejo jagadbhāsayate'khilam |
yaccandramasi yaccāgnau tattejo viddhi māmakam || 12 ||
yaccandramasi yaccāgnau tattejo viddhi māmakam || 12 ||
Shloka 13
ගාමාවිශ්ය ච භූතානි ධාරයාම්යහමෝජසා .
පුෂ්ණාමි චෞෂධීඃ සර්වාඃ සෝමෝ භූත්වා රසාත්මකඃ .. 13 ..
පුෂ්ණාමි චෞෂධීඃ සර්වාඃ සෝමෝ භූත්වා රසාත්මකඃ .. 13 ..
gāmāviśya ca bhūtāni dhārayāmyahamojasā |
puṣṇāmi cauṣadhīḥ sarvāḥ somo bhūtvā rasātmakaḥ || 13 ||
puṣṇāmi cauṣadhīḥ sarvāḥ somo bhūtvā rasātmakaḥ || 13 ||
Shloka 14
අහං වෛශ්වානරෝ භූත්වා ප්රාණිනාං දේහමාශ්රිතඃ .
ප්රාණාපානසමායුක්තඃ පචාම්යන්නං චතුර්විධම් .. 14 ..
ප්රාණාපානසමායුක්තඃ පචාම්යන්නං චතුර්විධම් .. 14 ..
ahaṃ vaiśvānaro bhūtvā prāṇināṃ dehamāśritaḥ |
prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmyannaṃ caturvidham || 14 ||
prāṇāpānasamāyuktaḥ pacāmyannaṃ caturvidham || 14 ||
Shloka 15
සර්වස්ය චාහං හෘදි සන්නිවිෂ්ටෝ මත්තඃ ස්මෘතිර්ජ්ඤානමපෝහනං ච.
වේදෛශ්ච සර්වෛරහමේව වේද්යෝ වේදාන්තකෘද්වේදවිදේව චාහම් .. 15 ..
වේදෛශ්ච සර්වෛරහමේව වේද්යෝ වේදාන්තකෘද්වේදවිදේව චාහම් .. 15 ..
sarvasya cāhaṃ hṛdi sanniviṣṭo mattaḥ smṛtirjñānamapohanaṃ ca|
vedaiśca sarvairahameva vedyo vedāntakṛdvedavideva cāham || 15 ||
vedaiśca sarvairahameva vedyo vedāntakṛdvedavideva cāham || 15 ||
Shloka 16
ද්වාවිමෞ පුරුෂෞ ලෝකේ ක්ෂරශ්චාක්ෂර ඒව ච .
ක්ෂරඃ සර්වාණි භූතානි කූටස්ථෝ(අ)ක්ෂර උච්යතේ .. 16 ..
ක්ෂරඃ සර්වාණි භූතානි කූටස්ථෝ(අ)ක්ෂර උච්යතේ .. 16 ..
dvāvimau puruṣau loke kṣaraścākṣara eva ca |
kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni kūṭastho'kṣara ucyate || 16 ||
kṣaraḥ sarvāṇi bhūtāni kūṭastho'kṣara ucyate || 16 ||
Shloka 17
උත්තමඃ පුරුෂස්ත්වන්යඃ පරමාත්මේත්යුධාහෘතඃ .
යෝ ලෝකත්රයමාවිශ්ය බිභර්ත්යව්යය ඊශ්වරඃ .. 17 ..
යෝ ලෝකත්රයමාවිශ්ය බිභර්ත්යව්යය ඊශ්වරඃ .. 17 ..
uttamaḥ puruṣastvanyaḥ paramātmetyudhāhṛtaḥ |
yo lokatrayamāviśya bibhartyavyaya īśvaraḥ || 17 ||
yo lokatrayamāviśya bibhartyavyaya īśvaraḥ || 17 ||
Shloka 18
යස්මාත්ක්ෂරමතීතෝ(අ)හමක්ෂරාදපි චෝත්තමඃ .
අතෝ(අ)ස්මි ලෝකේ වේදේ ච ප්රථිතඃ පුරුෂෝත්තමඃ .. 18 ..
අතෝ(අ)ස්මි ලෝකේ වේදේ ච ප්රථිතඃ පුරුෂෝත්තමඃ .. 18 ..
yasmātkṣaramatīto'hamakṣarādapi cottamaḥ |
ato'smi loke vede ca prathitaḥ puruṣottamaḥ || 18 ||
ato'smi loke vede ca prathitaḥ puruṣottamaḥ || 18 ||
Shloka 19
යෝ මාමේවමසම්මූඪෝ ජානාති පුරුෂෝත්තමම් .
ස සර්වවිද්භජති මාං සර්වභාවේන භාරත .. 19 ..
ස සර්වවිද්භජති මාං සර්වභාවේන භාරත .. 19 ..
yo māmevamasammūḍho jānāti puruṣottamam |
sa sarvavidbhajati māṃ sarvabhāvena bhārata || 19 ||
sa sarvavidbhajati māṃ sarvabhāvena bhārata || 19 ||
ඉති ගුහ්යතමං ශාස්ත්රමිදමුක්තං මයානඝ .
ඒතද්බුද්ධ්වා බුද්ධිමාන්ස්යාත්කෘතකෘත්යශ්ච භාරත .. 20 ..
ඒතද්බුද්ධ්වා බුද්ධිමාන්ස්යාත්කෘතකෘත්යශ්ච භාරත .. 20 ..
ඕං තත්සදිති ශ්රීමද්භගවද්ගීතාසූපනිෂත්සු බ්රහ්මවිද්යායාං යෝගශාස්ත්රේ
ශ්රීකෘෂ්ණාර්ජුනසංවාදේ පුරුෂෝත්තමයෝගෝ නාම පඤ්චදශෝ(අ)ධ්යායඃ ..15 ..
ශ්රීකෘෂ්ණාර්ජුනසංවාදේ පුරුෂෝත්තමයෝගෝ නාම පඤ්චදශෝ(අ)ධ්යායඃ ..15 ..
Sanskrit — Devanagari (original)
ॐ श्री परमात्मने नमः
अथ पञ्चदशोऽध्यायः ।
पुरुषोत्तमप्राप्तियोगः
श्रीभगवानुवाच
ऊर्ध्वमूलमधःशाखमश्वत्थं प्राहुरव्ययम् ।
छन्दांसि यस्य पर्णानि यस्तं वेद स वेदवित् ॥ 1 ॥
अधश्चोर्ध्वं प्रसृतास्तस्य शाखा गुणप्रवृद्धा विषयप्रवालाः।
अधश्च मूलान्यनुसन्ततानि कर्मानुबन्धीनि मनुष्यलोके ॥ 2 ॥
न रूपमस्येह तथोपलभ्यते नान्तो न चादिर्न च सम्प्रतिष्ठा।
अश्वत्थमेनं सुविरूढमूलमसङ्गशस्त्रेण दृढेन छित्त्वा ॥ 3 ॥
ततः पदं तत्परिमार्गितव्यं यस्मिन्गता न निवर्तन्ति भूयः।
तमेव चाद्यं पुरुषं प्रपद्ये यतः प्रवृत्तिः प्रसृता पुराणी ॥ 4 ॥
निर्मानमोहा जितसङ्गदोषा अध्यात्मनित्या विनिवृत्तकामाः।
द्वन्द्वैर्विमुक्ताः सुखदुःखसञ्ज्ञैर्गच्छन्त्यमूढाः पदमव्ययं तत् ॥ 5 ॥
न तद्भासयते सूर्यो न शशाङ्को न पावकः ।
यद्गत्वा न निवर्तन्ते तद्धाम परमं मम ॥ 6 ॥
ममैवांशो जीवलोके जीवभूतः सनातनः ।
मनःषष्ठानीन्द्रियाणि प्रकृतिस्थानि कर्षति ॥ 7 ॥
शरीरं यदवाप्नोति यच्चाप्युत्क्रामतीश्वरः ।
गृहीत्वैतानि संयाति वायुर्गन्धानिवाशयात् ॥ 8 ॥
श्रोत्रं चक्षुः स्पर्शनं च रसनं घ्राणमेव च ।
अधिष्ठाय मनश्चायं विषयानुपसेवते ॥ 9 ॥
उत्क्रामन्तं स्थितं वापि भुञ्जानं वा गुणान्वितम् ।
विमूढा नानुपश्यन्ति पश्यन्ति ज्ञानचक्षुषः ॥ 10 ॥
यतन्तो योगिनश्चैनं पश्यन्त्यात्मन्यवस्थितम् ।
यतन्तोऽप्यकृतात्मानो नैनं पश्यन्त्यचेतसः ॥ 11 ॥
यदादित्यगतं तेजो जगद्भासयतेऽखिलम् ।
यच्चन्द्रमसि यच्चाग्नौ तत्तेजो विद्धि मामकम् ॥ 12 ॥
गामाविश्य च भूतानि धारयाम्यहमोजसा ।
पुष्णामि चौषधीः सर्वाः सोमो भूत्वा रसात्मकः ॥ 13 ॥
अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः ।
प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम् ॥ 14 ॥
सर्वस्य चाहं हृदि सन्निविष्टो मत्तः स्मृतिर्ज्ञानमपोहनं च।
वेदैश्च सर्वैरहमेव वेद्यो वेदान्तकृद्वेदविदेव चाहम् ॥ 15 ॥
द्वाविमौ पुरुषौ लोके क्षरश्चाक्षर एव च ।
क्षरः सर्वाणि भूतानि कूटस्थोऽक्षर उच्यते ॥ 16 ॥
उत्तमः पुरुषस्त्वन्यः परमात्मेत्युधाहृतः ।
यो लोकत्रयमाविश्य बिभर्त्यव्यय ईश्वरः ॥ 17 ॥
यस्मात्क्षरमतीतोऽहमक्षरादपि चोत्तमः ।
अतोऽस्मि लोके वेदे च प्रथितः पुरुषोत्तमः ॥ 18 ॥
यो मामेवमसम्मूढो जानाति पुरुषोत्तमम् ।
स सर्वविद्भजति मां सर्वभावेन भारत ॥ 19 ॥
इति गुह्यतमं शास्त्रमिदमुक्तं मयानघ ।
एतद्बुद्ध्वा बुद्धिमान्स्यात्कृतकृत्यश्च भारत ॥ 20 ॥
ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे
श्रीकृष्णार्जुनसंवादे पुरुषोत्तमयोगो नाम पञ्चदशोऽध्यायः ॥15 ॥
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.