ඕං ශ්රී පරමාත්මනේ නමඃ
අථ තෘතීයෝ(අ)ධ්යායඃ .
කර්මයෝගඃ
අර්ජුන උවාච
ජ්යායසී චේත්කර්මණස්තේ මතා බුද්ධිර්ජනාර්දන .
තත්කිං කර්මණි ඝෝරේ මාං නියෝජයසි කේශව .. 1 ..
ව්යාමිශ්රේණේව වාක්යේන බුද්ධිං මෝහයසීව මේ .
තදේකං වද නිශ්චිත්ය යේන ශ්රේයෝ(අ)හමාප්නුයාම් .. 2 ..
ශ්රීභගවානුවාච
ලෝකේ(අ)ස්මින්ද්විවිධා නිෂ්ඨා පුරා ප්රෝක්තා මයානඝ .
ජ්ඤානයෝගේන සාඞ්ඛ්යානාං කර්මයෝගේන යෝගිනාම් .. 3 ..
න කර්මණාමනාරම්භාන්නෛෂ්කර්ම්යං පුරුෂෝ(අ)ශ්නුතේ .
න ච සන්න්යසනාදේව සිද්ධිං සමධිගච්ඡති .. 4 ..
න හි කශ්චිත්ක්ෂණමපි ජාතු තිෂ්ඨත්යකර්මකෘත් .
කාර්යතේ හ්යවශඃ කර්ම සර්වඃ ප්රකෘතිජෛර්ගුණෛඃ .. 5 ..
කර්මේන්ද්රියාණි සංයම්ය ය ආස්තේ මනසා ස්මරන් .
ඉන්ද්රියාර්ථාන්විමූඪාත්මා මිථ්යාචාරඃ ස උච්යතේ .. 6 ..
යස්ත්වින්ද්රියාණි මනසා නියම්යාරභතේ(අ)ර්ජුන .
කර්මේන්ද්රියෛඃ කර්මයෝගමසක්තඃ ස විශිෂ්යතේ .. 7 ..
නියතං කුරු කර්ම ත්වං කර්ම ජ්යායෝ හ්යකර්මණඃ .
ශරීරයාත්රාපි ච තේ න ප්රසිද්ධ්යේදකර්මණඃ .. 8 ..
යජ්ඤාර්ථාත්කර්මණෝ(අ)න්යත්ර ලෝකෝ(අ)යං කර්මබන්ධනඃ .
තදර්ථං කර්ම කෞන්තේය මුක්තසඞ්ගඃ සමාචර .. 9 ..
සහයජ්ඤාඃ ප්රජාඃ සෘෂ්ට්වා පුරෝවාච ප්රජාපතිඃ .
අනේන ප්රසවිෂ්යධ්වමේෂ වෝ(අ)ස්ත්විෂ්ටකාමධුක් .. 10 ..
දේවාන්භාවයතානේන තේ දේවා භාවයන්තු වඃ .
පරස්පරං භාවයන්තඃ ශ්රේයඃ පරමවාප්ස්යථ .. 11 ..
ඉෂ්ටාන්භෝගාන්හි වෝ දේවා දාස්යන්තේ යජ්ඤභාවිතාඃ .
තෛර්දත්තානප්රදායෛභ්යෝ යෝ භුඞ්ක්තේ ස්තේන ඒව සඃ .. 12 ..
යජ්ඤශිෂ්ටාශිනඃ සන්තෝ මුච්යන්තේ සර්වකිල්බිෂෛඃ .
භුඤ්ජතේ තේ ත්වඝං පාපා යේ පචන්ත්යාත්මකාරණාත් .. 13 ..
අන්නාද්භවන්ති භූතානි පර්ජන්යාදන්නසම්භවඃ .
යජ්ඤාද්භවති පර්ජන්යෝ යජ්ඤඃ කර්මසමුද්භවඃ .. 14 ..
කර්ම බ්රහ්මෝද්භවං විද්ධි බ්රහ්මාක්ෂරසමුද්භවම් .
තස්මාත්සර්වගතං බ්රහ්ම නිත්යං යජ්ඤේ ප්රතිෂ්ඨිතම් .. 15 ..
ඒවං ප්රවර්තිතං චක්රං නානුවර්තයතීහ යඃ .
අඝායුරින්ද්රියාරාමෝ මෝඝං පාර්ථ ස ජීවති .. 16 ..
යස්ත්වාත්මරතිරේව ස්යාදාත්මතෘප්තශ්ච මානවඃ .
ආත්මන්යේව ච සන්තුෂ්ටස්තස්ය කාර්යං න විද්යතේ .. 17 ..
නෛව තස්ය කෘතේනාර්ථෝ නාකෘතේනේහ කශ්චන .
න චාස්ය සර්වභූතේෂු කශ්චිදර්ථව්යපාශ්රයඃ .. 18 ..
තස්මාදසක්තඃ සතතං කාර්යං කර්ම සමාචර .
අසක්තෝ හ්යාචරන්කර්ම පරමාප්නෝති පූරුෂඃ .. 19 ..
කර්මණෛව හි සංසිද්ධිමාස්ථිතා ජනකාදයඃ .
ලෝකසඞ්ග්රහමේවාපි සම්පශ්යන්කර්තුමර්හසි .. 20 ..
යද්යදාචරති ශ්රේෂ්ඨස්තත්තදේවේතරෝ ජනඃ .
ස යත්ප්රමාණං කුරුතේ ලෝකස්තදනුවර්තතේ .. 21 ..
න මේ පාර්ථාස්ති කර්තව්යං ත්රිෂු ලෝකේෂු කිඤ්චන .
නානවාප්තමවාප්තව්යං වර්ත ඒව ච කර්මණි .. 22 ..
යදි හ්යහං න වර්තේයං ජාතු කර්මණ්යතන්ද්රිතඃ .
මම වර්ත්මානුවර්තන්තේ මනුෂ්යාඃ පාර්ථ සර්වශඃ .. 23 ..
උත්සීදේයුරිමේ ලෝකා න කුර්යාං කර්ම චේදහම් .
සඞ්කරස්ය ච කර්තා ස්යාමුපහන්යාමිමාඃ ප්රජාඃ .. 24 ..
සක්තාඃ කර්මණ්යවිද්වාංසෝ යථා කුර්වන්ති භාරත .
කුර්යාද්විද්වාංස්තථාසක්තශ්චිකීර්ෂුර්ලෝකසඞ්ග්රහම් .. 25 ..
න බුද්ධිභේදං ජනයේදජ්ඤානාං කර්මසඞ්ගිනාම් .
ජෝෂයේත්සර්වකර්මාණි විද්වාන්යුක්තඃ සමාචරන් .. 26 ..
ප්රකෘතේඃ ක්රියමාණානි ගුණෛඃ කර්මාණි සර්වශඃ .
අහඞ්කාරවිමූඪාත්මා කර්තාහමිති මන්යතේ .. 27 ..
තත්ත්වවිත්තු මහාබාහෝ ගුණකර්මවිභාගයෝඃ .
ගුණා ගුණේෂු වර්තන්ත ඉති මත්වා න සජ්ජතේ .. 28 ..
ප්රකෘතේර්ගුණසම්මූඪාඃ සජ්ජන්තේ ගුණකර්මසු .
තානකෘත්ස්නවිදෝ මන්දාන්කෘත්ස්නවින්න විචාලයේත් .. 29 ..
මයි සර්වාණි කර්මාණි සන්න්යස්යාධ්යාත්මචේතසා .
නිරාශීර්නිර්මමෝ භූත්වා යුධ්යස්ව විගතජ්වරඃ .. 30 ..
යේ මේ මතමිදං නිත්යමනුතිෂ්ඨන්ති මානවාඃ .
ශ්රද්ධාවන්තෝ(අ)නසූයන්තෝ මුච්යන්තේ තේ(අ)පි කර්මභිඃ .. 31 ..
යේ ත්වේතදභ්යසූයන්තෝ නානුතිෂ්ඨන්ති මේ මතම් .
සර්වජ්ඤානවිමූඪාංස්තාන්විද්ධි නෂ්ටානචේතසඃ .. 32 ..
සදෘශං චේෂ්ටතේ ස්වස්යාඃ ප්රකෘතේර්ජ්ඤානවානපි .
ප්රකෘතිං යාන්ති භූතානි නිග්රහඃ කිං කරිෂ්යති .. 33 ..
ඉන්ද්රියස්යේන්ද්රියස්යාර්ථේ රාගද්වේෂෞ ව්යවස්ථිතෞ .
තයෝර්න වශමාගච්ඡේත්තෞ හ්යස්ය පරිපන්ථිනෞ .. 34 ..
ශ්රේයාන්ස්වධර්මෝ විගුණඃ පරධර්මාත්ස්වනුෂ්ඨිතාත් .
ස්වධර්මේ නිධනං ශ්රේයඃ පරධර්මෝ භයාවහඃ .. 35 ..
අර්ජුන උවාච
අථ කේන ප්රයුක්තෝ(අ)යං පාපං චරති පූරුෂඃ .
අනිච්ඡන්නපි වාර්ෂ්ණේය බලාදිව නියෝජිතඃ .. 36 ..
ශ්රීභගවානුවාච
කාම ඒෂ ක්රෝධ ඒෂ රජෝගුණසමුද්භවඃ .
මහාශනෝ මහාපාප්මා විද්ධ්යේනමිහ වෛරිණම් .. 37 ..
ධූමේනාව්රියතේ වහ්නිර්යථාදර්ශෝ මලේන ච .
යථෝල්බේනාවෘතෝ ගර්භස්තථා තේනේදමාවෘතම් .. 38 ..
ආවෘතං ජ්ඤානමේතේන ජ්ඤානිනෝ නිත්යවෛරිණා .
කාමරූපේණ කෞන්තේය දුෂ්පූරේණානලේන ච .. 39 ..
ඉන්ද්රියාණි මනෝ බුද්ධිරස්යාධිෂ්ඨානමුච්යතේ .
ඒතෛර්විමෝහයත්යේෂ ජ්ඤානමාවෘත්ය දේහිනම් .. 40 ..
තස්මාත්ත්වමින්ද්රියාණ්යාදෞ නියම්ය භරතර්ෂභ .
පාප්මානං ප්රජහි හ්යේනං ජ්ඤානවිජ්ඤානනාශනම් .. 41 ..
ඉන්ද්රියාණි පරාණ්යාහුරින්ද්රියේභ්යඃ පරං මනඃ .
මනසස්තු පරා බුද්ධිර්යෝ බුද්ධේඃ පරතස්තු සඃ .. 42 ..
ඒවං බුද්ධේඃ පරං බුද්ධ්වා සංස්තභ්යාත්මානමාත්මනා .
ජහි ශත්රුං මහාබාහෝ කාමරූපං දුරාසදම් .. 43 ..
ඕං තත්සදිති ශ්රීමද්භගවද්ගීතාසූපනිෂත්සු බ්රහ්මවිද්යායාං යෝගශාස්ත්රේ
ශ්රීකෘෂ්ණාර්ජුනසංවාදේ කර්මයෝගෝ නාම තෘතීයෝ(අ)ධ්යායඃ ..3 ..
Roman (IAST) Transliteration
oṃ śrī paramātmane namaḥ
atha tṛtīyo'dhyāyaḥ |
karmayogaḥ
arjuna uvāca
jyāyasī cetkarmaṇaste matā buddhirjanārdana |
tatkiṃ karmaṇi ghore māṃ niyojayasi keśava || 1 ||
vyāmiśreṇeva vākyena buddhiṃ mohayasīva me |
tadekaṃ vada niścitya yena śreyo'hamāpnuyām || 2 ||
śrībhagavānuvāca
loke'smindvividhā niṣṭhā purā proktā mayānagha |
jñānayogena sāṅkhyānāṃ karmayogena yoginām || 3 ||
na karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṃ puruṣo'śnute |
na ca sannyasanādeva siddhiṃ samadhigacchati || 4 ||
na hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt |
kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ || 5 ||
karmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran |
indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate || 6 ||
yastvindriyāṇi manasā niyamyārabhate'rjuna |
karmendriyaiḥ karmayogamasaktaḥ sa viśiṣyate || 7 ||
niyataṃ kuru karma tvaṃ karma jyāyo hyakarmaṇaḥ |
śarīrayātrāpi ca te na prasiddhyedakarmaṇaḥ || 8 ||
yajñārthātkarmaṇo'nyatra loko'yaṃ karmabandhanaḥ |
tadarthaṃ karma kaunteya muktasaṅgaḥ samācara || 9 ||
sahayajñāḥ prajāḥ sṛṣṭvā purovāca prajāpatiḥ |
anena prasaviṣyadhvameṣa vo'stviṣṭakāmadhuk || 10 ||
devānbhāvayatānena te devā bhāvayantu vaḥ |
parasparaṃ bhāvayantaḥ śreyaḥ paramavāpsyatha || 11 ||
iṣṭānbhogānhi vo devā dāsyante yajñabhāvitāḥ |
tairdattānapradāyaibhyo yo bhuṅkte stena eva saḥ || 12 ||
yajñaśiṣṭāśinaḥ santo mucyante sarvakilbiṣaiḥ |
bhuñjate te tvaghaṃ pāpā ye pacantyātmakāraṇāt || 13 ||
annādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ |
yajñādbhavati parjanyo yajñaḥ karmasamudbhavaḥ || 14 ||
karma brahmodbhavaṃ viddhi brahmākṣarasamudbhavam |
tasmātsarvagataṃ brahma nityaṃ yajñe pratiṣṭhitam || 15 ||
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati || 16 ||
yastvātmaratireva syādātmatṛptaśca mānavaḥ |
ātmanyeva ca santuṣṭastasya kāryaṃ na vidyate || 17 ||
naiva tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaścana |
na cāsya sarvabhūteṣu kaścidarthavyapāśrayaḥ || 18 ||
tasmādasaktaḥ satataṃ kāryaṃ karma samācara |
asakto hyācarankarma paramāpnoti pūruṣaḥ || 19 ||
karmaṇaiva hi saṃsiddhimāsthitā janakādayaḥ |
lokasaṅgrahamevāpi sampaśyankartumarhasi || 20 ||
yadyadācarati śreṣṭhastattadevetaro janaḥ |
sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate || 21 ||
na me pārthāsti kartavyaṃ triṣu lokeṣu kiñcana |
nānavāptamavāptavyaṃ varta eva ca karmaṇi || 22 ||
yadi hyahaṃ na varteyaṃ jātu karmaṇyatandritaḥ |
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ || 23 ||
utsīdeyurime lokā na kuryāṃ karma cedaham |
saṅkarasya ca kartā syāmupahanyāmimāḥ prajāḥ || 24 ||
saktāḥ karmaṇyavidvāṃso yathā kurvanti bhārata |
kuryādvidvāṃstathāsaktaścikīrṣurlokasaṅgraham || 25 ||
na buddhibhedaṃ janayedajñānāṃ karmasaṅginām |
joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran || 26 ||
prakṛteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśaḥ |
ahaṅkāravimūḍhātmā kartāhamiti manyate || 27 ||
tattvavittu mahābāho guṇakarmavibhāgayoḥ |
guṇā guṇeṣu vartanta iti matvā na sajjate || 28 ||
prakṛterguṇasammūḍhāḥ sajjante guṇakarmasu |
tānakṛtsnavido mandānkṛtsnavinna vicālayet || 29 ||
mayi sarvāṇi karmāṇi sannyasyādhyātmacetasā |
nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ || 30 ||
ye me matamidaṃ nityamanutiṣṭhanti mānavāḥ |
śraddhāvanto'nasūyanto mucyante te'pi karmabhiḥ || 31 ||
ye tvetadabhyasūyanto nānutiṣṭhanti me matam |
sarvajñānavimūḍhāṃstānviddhi naṣṭānacetasaḥ || 32 ||
sadṛśaṃ ceṣṭate svasyāḥ prakṛterjñānavānapi |
prakṛtiṃ yānti bhūtāni nigrahaḥ kiṃ kariṣyati || 33 ||
indriyasyendriyasyārthe rāgadveṣau vyavasthitau |
tayorna vaśamāgacchettau hyasya paripanthinau || 34 ||
śreyānsvadharmo viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt |
svadharme nidhanaṃ śreyaḥ paradharmo bhayāvahaḥ || 35 ||
arjuna uvāca
atha kena prayukto'yaṃ pāpaṃ carati pūruṣaḥ |
anicchannapi vārṣṇeya balādiva niyojitaḥ || 36 ||
śrībhagavānuvāca
kāma eṣa krodha eṣa rajoguṇasamudbhavaḥ |
mahāśano mahāpāpmā viddhyenamiha vairiṇam || 37 ||
dhūmenāvriyate vahniryathādarśo malena ca |
yatholbenāvṛto garbhastathā tenedamāvṛtam || 38 ||
āvṛtaṃ jñānametena jñānino nityavairiṇā |
kāmarūpeṇa kaunteya duṣpūreṇānalena ca || 39 ||
indriyāṇi mano buddhirasyādhiṣṭhānamucyate |
etairvimohayatyeṣa jñānamāvṛtya dehinam || 40 ||
tasmāttvamindriyāṇyādau niyamya bharatarṣabha |
pāpmānaṃ prajahi hyenaṃ jñānavijñānanāśanam || 41 ||
indriyāṇi parāṇyāhurindriyebhyaḥ paraṃ manaḥ |
manasastu parā buddhiryo buddheḥ paratastu saḥ || 42 ||
evaṃ buddheḥ paraṃ buddhvā saṃstabhyātmānamātmanā |
jahi śatruṃ mahābāho kāmarūpaṃ durāsadam || 43 ||
oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre
śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde karmayogo nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||3 ||
Sanskrit — Devanagari (original)
ॐ श्री परमात्मने नमः
अथ तृतीयोऽध्यायः ।
कर्मयोगः
अर्जुन उवाच
ज्यायसी चेत्कर्मणस्ते मता बुद्धिर्जनार्दन ।
तत्किं कर्मणि घोरे मां नियोजयसि केशव ॥ 1 ॥
व्यामिश्रेणेव वाक्येन बुद्धिं मोहयसीव मे ।
तदेकं वद निश्चित्य येन श्रेयोऽहमाप्नुयाम् ॥ 2 ॥
श्रीभगवानुवाच
लोकेऽस्मिन्द्विविधा निष्ठा पुरा प्रोक्ता मयानघ ।
ज्ञानयोगेन साङ्ख्यानां कर्मयोगेन योगिनाम् ॥ 3 ॥
न कर्मणामनारम्भान्नैष्कर्म्यं पुरुषोऽश्नुते ।
न च सन्न्यसनादेव सिद्धिं समधिगच्छति ॥ 4 ॥
न हि कश्चित्क्षणमपि जातु तिष्ठत्यकर्मकृत् ।
कार्यते ह्यवशः कर्म सर्वः प्रकृतिजैर्गुणैः ॥ 5 ॥
कर्मेन्द्रियाणि संयम्य य आस्ते मनसा स्मरन् ।
इन्द्रियार्थान्विमूढात्मा मिथ्याचारः स उच्यते ॥ 6 ॥
यस्त्विन्द्रियाणि मनसा नियम्यारभतेऽर्जुन ।
कर्मेन्द्रियैः कर्मयोगमसक्तः स विशिष्यते ॥ 7 ॥
नियतं कुरु कर्म त्वं कर्म ज्यायो ह्यकर्मणः ।
शरीरयात्रापि च ते न प्रसिद्ध्येदकर्मणः ॥ 8 ॥
यज्ञार्थात्कर्मणोऽन्यत्र लोकोऽयं कर्मबन्धनः ।
तदर्थं कर्म कौन्तेय मुक्तसङ्गः समाचर ॥ 9 ॥
सहयज्ञाः प्रजाः सृष्ट्वा पुरोवाच प्रजापतिः ।
अनेन प्रसविष्यध्वमेष वोऽस्त्विष्टकामधुक् ॥ 10 ॥
देवान्भावयतानेन ते देवा भावयन्तु वः ।
परस्परं भावयन्तः श्रेयः परमवाप्स्यथ ॥ 11 ॥
इष्टान्भोगान्हि वो देवा दास्यन्ते यज्ञभाविताः ।
तैर्दत्तानप्रदायैभ्यो यो भुङ्क्ते स्तेन एव सः ॥ 12 ॥
यज्ञशिष्टाशिनः सन्तो मुच्यन्ते सर्वकिल्बिषैः ।
भुञ्जते ते त्वघं पापा ये पचन्त्यात्मकारणात् ॥ 13 ॥
अन्नाद्भवन्ति भूतानि पर्जन्यादन्नसम्भवः ।
यज्ञाद्भवति पर्जन्यो यज्ञः कर्मसमुद्भवः ॥ 14 ॥
कर्म ब्रह्मोद्भवं विद्धि ब्रह्माक्षरसमुद्भवम् ।
तस्मात्सर्वगतं ब्रह्म नित्यं यज्ञे प्रतिष्ठितम् ॥ 15 ॥
एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः ।
अघायुरिन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति ॥ 16 ॥
यस्त्वात्मरतिरेव स्यादात्मतृप्तश्च मानवः ।
आत्मन्येव च सन्तुष्टस्तस्य कार्यं न विद्यते ॥ 17 ॥
नैव तस्य कृतेनार्थो नाकृतेनेह कश्चन ।
न चास्य सर्वभूतेषु कश्चिदर्थव्यपाश्रयः ॥ 18 ॥
तस्मादसक्तः सततं कार्यं कर्म समाचर ।
असक्तो ह्याचरन्कर्म परमाप्नोति पूरुषः ॥ 19 ॥
कर्मणैव हि संसिद्धिमास्थिता जनकादयः ।
लोकसङ्ग्रहमेवापि सम्पश्यन्कर्तुमर्हसि ॥ 20 ॥
यद्यदाचरति श्रेष्ठस्तत्तदेवेतरो जनः ।
स यत्प्रमाणं कुरुते लोकस्तदनुवर्तते ॥ 21 ॥
न मे पार्थास्ति कर्तव्यं त्रिषु लोकेषु किञ्चन ।
नानवाप्तमवाप्तव्यं वर्त एव च कर्मणि ॥ 22 ॥
यदि ह्यहं न वर्तेयं जातु कर्मण्यतन्द्रितः ।
मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः ॥ 23 ॥
उत्सीदेयुरिमे लोका न कुर्यां कर्म चेदहम् ।
सङ्करस्य च कर्ता स्यामुपहन्यामिमाः प्रजाः ॥ 24 ॥
सक्ताः कर्मण्यविद्वांसो यथा कुर्वन्ति भारत ।
कुर्याद्विद्वांस्तथासक्तश्चिकीर्षुर्लोकसङ्ग्रहम् ॥ 25 ॥
न बुद्धिभेदं जनयेदज्ञानां कर्मसङ्गिनाम् ।
जोषयेत्सर्वकर्माणि विद्वान्युक्तः समाचरन् ॥ 26 ॥
प्रकृतेः क्रियमाणानि गुणैः कर्माणि सर्वशः ।
अहङ्कारविमूढात्मा कर्ताहमिति मन्यते ॥ 27 ॥
तत्त्ववित्तु महाबाहो गुणकर्मविभागयोः ।
गुणा गुणेषु वर्तन्त इति मत्वा न सज्जते ॥ 28 ॥
प्रकृतेर्गुणसम्मूढाः सज्जन्ते गुणकर्मसु ।
तानकृत्स्नविदो मन्दान्कृत्स्नविन्न विचालयेत् ॥ 29 ॥
मयि सर्वाणि कर्माणि सन्न्यस्याध्यात्मचेतसा ।
निराशीर्निर्ममो भूत्वा युध्यस्व विगतज्वरः ॥ 30 ॥
ये मे मतमिदं नित्यमनुतिष्ठन्ति मानवाः ।
श्रद्धावन्तोऽनसूयन्तो मुच्यन्ते तेऽपि कर्मभिः ॥ 31 ॥
ये त्वेतदभ्यसूयन्तो नानुतिष्ठन्ति मे मतम् ।
सर्वज्ञानविमूढांस्तान्विद्धि नष्टानचेतसः ॥ 32 ॥
सदृशं चेष्टते स्वस्याः प्रकृतेर्ज्ञानवानपि ।
प्रकृतिं यान्ति भूतानि निग्रहः किं करिष्यति ॥ 33 ॥
इन्द्रियस्येन्द्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ ।
तयोर्न वशमागच्छेत्तौ ह्यस्य परिपन्थिनौ ॥ 34 ॥
श्रेयान्स्वधर्मो विगुणः परधर्मात्स्वनुष्ठितात् ।
स्वधर्मे निधनं श्रेयः परधर्मो भयावहः ॥ 35 ॥
अर्जुन उवाच
अथ केन प्रयुक्तोऽयं पापं चरति पूरुषः ।
अनिच्छन्नपि वार्ष्णेय बलादिव नियोजितः ॥ 36 ॥
श्रीभगवानुवाच
काम एष क्रोध एष रजोगुणसमुद्भवः ।
महाशनो महापाप्मा विद्ध्येनमिह वैरिणम् ॥ 37 ॥
धूमेनाव्रियते वह्निर्यथादर्शो मलेन च ।
यथोल्बेनावृतो गर्भस्तथा तेनेदमावृतम् ॥ 38 ॥
आवृतं ज्ञानमेतेन ज्ञानिनो नित्यवैरिणा ।
कामरूपेण कौन्तेय दुष्पूरेणानलेन च ॥ 39 ॥
इन्द्रियाणि मनो बुद्धिरस्याधिष्ठानमुच्यते ।
एतैर्विमोहयत्येष ज्ञानमावृत्य देहिनम् ॥ 40 ॥
तस्मात्त्वमिन्द्रियाण्यादौ नियम्य भरतर्षभ ।
पाप्मानं प्रजहि ह्येनं ज्ञानविज्ञाननाशनम् ॥ 41 ॥
इन्द्रियाणि पराण्याहुरिन्द्रियेभ्यः परं मनः ।
मनसस्तु परा बुद्धिर्यो बुद्धेः परतस्तु सः ॥ 42 ॥
एवं बुद्धेः परं बुद्ध्वा संस्तभ्यात्मानमात्मना ।
जहि शत्रुं महाबाहो कामरूपं दुरासदम् ॥ 43 ॥
ॐ तत्सदिति श्रीमद्भगवद्गीतासूपनिषत्सु ब्रह्मविद्यायां योगशास्त्रे
श्रीकृष्णार्जुनसंवादे कर्मयोगो नाम तृतीयोऽध्यायः ॥3 ॥
oṃ śrī paramātmane namaḥ
atha tṛtīyo'dhyāyaḥ |
karmayogaḥ
arjuna uvāca
jyāyasī cetkarmaṇaste matā buddhirjanārdana |
tatkiṃ karmaṇi ghore māṃ niyojayasi keśava || 1 ||
vyāmiśreṇeva vākyena buddhiṃ mohayasīva me |
tadekaṃ vada niścitya yena śreyo'hamāpnuyām || 2 ||
śrībhagavānuvāca
loke'smindvividhā niṣṭhā purā proktā mayānagha |
jñānayogena sāṅkhyānāṃ karmayogena yoginām || 3 ||
na karmaṇāmanārambhānnaiṣkarmyaṃ puruṣo'śnute |
na ca sannyasanādeva siddhiṃ samadhigacchati || 4 ||
na hi kaścitkṣaṇamapi jātu tiṣṭhatyakarmakṛt |
kāryate hyavaśaḥ karma sarvaḥ prakṛtijairguṇaiḥ || 5 ||
karmendriyāṇi saṃyamya ya āste manasā smaran |
indriyārthānvimūḍhātmā mithyācāraḥ sa ucyate || 6 ||
yastvindriyāṇi manasā niyamyārabhate'rjuna |
karmendriyaiḥ karmayogamasaktaḥ sa viśiṣyate || 7 ||
niyataṃ kuru karma tvaṃ karma jyāyo hyakarmaṇaḥ |
śarīrayātrāpi ca te na prasiddhyedakarmaṇaḥ || 8 ||
yajñārthātkarmaṇo'nyatra loko'yaṃ karmabandhanaḥ |
tadarthaṃ karma kaunteya muktasaṅgaḥ samācara || 9 ||
sahayajñāḥ prajāḥ sṛṣṭvā purovāca prajāpatiḥ |
anena prasaviṣyadhvameṣa vo'stviṣṭakāmadhuk || 10 ||
devānbhāvayatānena te devā bhāvayantu vaḥ |
parasparaṃ bhāvayantaḥ śreyaḥ paramavāpsyatha || 11 ||
iṣṭānbhogānhi vo devā dāsyante yajñabhāvitāḥ |
tairdattānapradāyaibhyo yo bhuṅkte stena eva saḥ || 12 ||
yajñaśiṣṭāśinaḥ santo mucyante sarvakilbiṣaiḥ |
bhuñjate te tvaghaṃ pāpā ye pacantyātmakāraṇāt || 13 ||
annādbhavanti bhūtāni parjanyādannasambhavaḥ |
yajñādbhavati parjanyo yajñaḥ karmasamudbhavaḥ || 14 ||
karma brahmodbhavaṃ viddhi brahmākṣarasamudbhavam |
tasmātsarvagataṃ brahma nityaṃ yajñe pratiṣṭhitam || 15 ||
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ |
aghāyurindriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati || 16 ||
yastvātmaratireva syādātmatṛptaśca mānavaḥ |
ātmanyeva ca santuṣṭastasya kāryaṃ na vidyate || 17 ||
naiva tasya kṛtenārtho nākṛteneha kaścana |
na cāsya sarvabhūteṣu kaścidarthavyapāśrayaḥ || 18 ||
tasmādasaktaḥ satataṃ kāryaṃ karma samācara |
asakto hyācarankarma paramāpnoti pūruṣaḥ || 19 ||
karmaṇaiva hi saṃsiddhimāsthitā janakādayaḥ |
lokasaṅgrahamevāpi sampaśyankartumarhasi || 20 ||
yadyadācarati śreṣṭhastattadevetaro janaḥ |
sa yatpramāṇaṃ kurute lokastadanuvartate || 21 ||
na me pārthāsti kartavyaṃ triṣu lokeṣu kiñcana |
nānavāptamavāptavyaṃ varta eva ca karmaṇi || 22 ||
yadi hyahaṃ na varteyaṃ jātu karmaṇyatandritaḥ |
mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ || 23 ||
utsīdeyurime lokā na kuryāṃ karma cedaham |
saṅkarasya ca kartā syāmupahanyāmimāḥ prajāḥ || 24 ||
saktāḥ karmaṇyavidvāṃso yathā kurvanti bhārata |
kuryādvidvāṃstathāsaktaścikīrṣurlokasaṅgraham || 25 ||
na buddhibhedaṃ janayedajñānāṃ karmasaṅginām |
joṣayetsarvakarmāṇi vidvānyuktaḥ samācaran || 26 ||
prakṛteḥ kriyamāṇāni guṇaiḥ karmāṇi sarvaśaḥ |
ahaṅkāravimūḍhātmā kartāhamiti manyate || 27 ||
tattvavittu mahābāho guṇakarmavibhāgayoḥ |
guṇā guṇeṣu vartanta iti matvā na sajjate || 28 ||
prakṛterguṇasammūḍhāḥ sajjante guṇakarmasu |
tānakṛtsnavido mandānkṛtsnavinna vicālayet || 29 ||
mayi sarvāṇi karmāṇi sannyasyādhyātmacetasā |
nirāśīrnirmamo bhūtvā yudhyasva vigatajvaraḥ || 30 ||
ye me matamidaṃ nityamanutiṣṭhanti mānavāḥ |
śraddhāvanto'nasūyanto mucyante te'pi karmabhiḥ || 31 ||
ye tvetadabhyasūyanto nānutiṣṭhanti me matam |
sarvajñānavimūḍhāṃstānviddhi naṣṭānacetasaḥ || 32 ||
sadṛśaṃ ceṣṭate svasyāḥ prakṛterjñānavānapi |
prakṛtiṃ yānti bhūtāni nigrahaḥ kiṃ kariṣyati || 33 ||
indriyasyendriyasyārthe rāgadveṣau vyavasthitau |
tayorna vaśamāgacchettau hyasya paripanthinau || 34 ||
śreyānsvadharmo viguṇaḥ paradharmātsvanuṣṭhitāt |
svadharme nidhanaṃ śreyaḥ paradharmo bhayāvahaḥ || 35 ||
arjuna uvāca
atha kena prayukto'yaṃ pāpaṃ carati pūruṣaḥ |
anicchannapi vārṣṇeya balādiva niyojitaḥ || 36 ||
śrībhagavānuvāca
kāma eṣa krodha eṣa rajoguṇasamudbhavaḥ |
mahāśano mahāpāpmā viddhyenamiha vairiṇam || 37 ||
dhūmenāvriyate vahniryathādarśo malena ca |
yatholbenāvṛto garbhastathā tenedamāvṛtam || 38 ||
āvṛtaṃ jñānametena jñānino nityavairiṇā |
kāmarūpeṇa kaunteya duṣpūreṇānalena ca || 39 ||
indriyāṇi mano buddhirasyādhiṣṭhānamucyate |
etairvimohayatyeṣa jñānamāvṛtya dehinam || 40 ||
tasmāttvamindriyāṇyādau niyamya bharatarṣabha |
pāpmānaṃ prajahi hyenaṃ jñānavijñānanāśanam || 41 ||
indriyāṇi parāṇyāhurindriyebhyaḥ paraṃ manaḥ |
manasastu parā buddhiryo buddheḥ paratastu saḥ || 42 ||
evaṃ buddheḥ paraṃ buddhvā saṃstabhyātmānamātmanā |
jahi śatruṃ mahābāho kāmarūpaṃ durāsadam || 43 ||
oṃ tatsaditi śrīmadbhagavadgītāsūpaniṣatsu brahmavidyāyāṃ yogaśāstre
śrīkṛṣṇārjunasaṃvāde karmayogo nāma tṛtīyo'dhyāyaḥ ||3 ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Sinhala script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.