॥ த்ரு'தீயஃ ஸர்கஃ ॥
॥ முக்தமதுஸூதநஃ ॥
கம்ஸாரிரபி ஸம்ஸாரவாஸநாபந்தஶ்ரு'ங்கலாம் ।
ராதாமாதாய ஹ்ரு'தயே தத்யாஜ வ்ரஜஸுந்தரீஃ ॥ 18 ॥
இதஸ்ததஸ்தாமநுஸ்ரு'த்ய ராதிகா-மநங்கபாணவ்ரணகிந்நமாநஸஃ ।
க்ரு'தாநுதாபஃ ஸ கலிந்தநந்திநீ-தடாந்தகுஞ்ஜே விஷஸாத மாதவஃ ॥ 19 ॥
॥ கீதம் 7 ॥
மாமியம் சலிதா விலோக்ய வ்ரு'தம் வதூநிசயேந ।
ஸாபராததயா மயாபி ந வாரிதாதிபயேந ॥
ஹரி ஹரி ஹதாதரதயா கதா ஸா குபிதேவ ॥ 1 ॥
கிம் கரிஷ்யதி கிம் வதிஷ்யதி ஸா சிரம் விரஹேண ।
கிம் தநேந ஜநேந கிம் மம ஜீவநேந க்ரு'ஹேண ॥ 2 ॥
சிந்தயாமி ததாநநம் குடிலப்ரு கோபபரேண ।
ஶோணபத்மமிவோபரி ப்ரமதாகுலம் ப்ரமரேண ॥ 3 ॥
தாமஹம் ஹ்ரு'தி ஸங்கதாமநிஶம் ப்ரு'ஶம் ரமயாமி ।
கிம் வநேऽநுஸராமி தாமிஹ கிம் வ்ரு'தா விலபாமி ॥ 4 ॥
தந்வி கிந்நமஸூயயா ஹ்ரு'தயம் தவாகலயாமி ।
தந்ந வேத்மி குதோ கதாஸி ந தேந தேऽநுநயாமி ॥ 5 ॥
த்ரு'ஶ்யதே புரதோ கதாகதமேவ மே விததாஸி ।
கிம் புரேவ ஸஸம்ப்ரமம் பரிரம்பணம் ந ததாஸி ॥ 6 ॥
க்ஷம்யதாமபரம் கதாபி தவேத்ரு'ஶம் ந கரோமி ।
தேஹி ஸுந்தரி தர்ஶநம் மம மந்மதேந துநோமி ॥ 7 ॥
வர்ணிதம் ஜயதேவகேந ஹரேரிதம் ப்ரவணேந ।
கிந்துபில்வஸமுத்ரஸம்பவரோஹிணீரமணேந ॥ 8 ॥
ஹ்ரு'தி பிஸலதாஹாரோ நாயம் புஜங்கமநாயகஃ குவலயதலஶ்ரேணீ கண்டே ந ஸா கரலத்யுதிஃ ।
மலயஜரஜோ நேதம் பஸ்ம ப்ரியாரஹிதே மயி ப்ரஹர ந ஹரப்ராந்த்யாநங்க க்ருதா கிமு தாவஸி ॥ 20 ॥
பாணௌ மா குரு சூதஸாயகமமும் மா சாபமாரோபய க்ரீடாநிர்ஜிதவிஶ்வ மூர்சிதஜநாகாதேந கிம் பௌருஷம் ।
தஸ்யா ஏவ ம்ரு'கீத்ரு'ஶோ மநஸிஜப்ரேங்கத்கடாக்ஷாஶுக-ஶ்ரேணீஜர்ஜரிதம் மநாகபி மநோ நாத்யாபி ஸந்துக்ஷதே ॥ 21 ॥
ப்ரூசாபே நிஹிதஃ கடாக்ஷவிஶிகோ நிர்மாது மர்மவ்யதாம் ஶ்யாமாத்மா குடிலஃ கரோது கபரீபாரோऽபி மாரோத்யமம் ।
மோஹம் தாவதயம் ச தந்வி தநுதாம் பிம்பாதரோ ராகவாந் ஸத்வ்ரு'த்தஸ்தநமண்தலஸ்தவ கதம் ப்ராணைர்மம க்ரீடதி ॥ 22 ॥
தாநி ஸ்பர்ஶஸுகாநி தே ச தரலாஃ ஸ்நிக்தா த்ரு'ஶோர்விப்ரமா-ஸ்தத்வக்த்ராம்புஜஸௌரபம் ஸ ச ஸுதாஸ்யந்தீ கிராம் வக்ரிமா ।
ஸா பிம்பாதரமாதுரீதி விஷயாஸங்கேऽபி சேந்மாநஸம் தஸ்யாம் லக்நஸமாதி ஹந்த விரஹவ்யாதிஃ கதம் வர்ததே ॥ 23 ॥
ப்ரூபல்லவம் தநுரபாங்கதரங்கிதாநி பாணாஃ குணஃ ஶ்ரவணபாலிரிதி ஸ்மரேண ।
தஸ்யாமநங்கஜயஜங்கமதேவதாயாம் அஸ்த்ராணி நிர்ஜிதஜகந்தி கிமர்பிதாநி ॥ 24 ॥
[ஏஷஃ ஶ்லோகஃ கேஷுசந ஸம்ஸ்கரணேஷு வித்யதே]
திர்யக்கண்ட விலோல மௌலி தரலோத்தம் ஸஸ்ய வம்ஶோச்சரத்-
தீப்திஸ்தாந க்ரு'தாவதாந லலநா லக்ஷைர்ந ஸம்லக்ஷிதாஃ ।
ஸம்முக்தே மதுஸூதநஸ்ய மதுரே ராதாமுகேந்தௌ ஸுதா-
ஸாரே கந்தலிதாஶ்சிரம் ததது வஃ க்ஷேமம் கடாக்ஷோர்ம்மய ॥ (25) ॥
॥ இதி ஶ்ரீகீதகோவிந்தே முக்தமதுஸூதநோ நாம த்ரு'தீயஃ ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| tṛtīyaḥ sargaḥ ||
|| mugdhamadhusūdanaḥ ||
kaṃsārirapi saṃsāravāsanābandhaśṛṅkhalām |
rādhāmādhāya hṛdaye tatyāja vrajasundarīḥ || 18 ||
itastatastāmanusṛtya rādhikā-manaṅgabāṇavraṇakhinnamānasaḥ |
kṛtānutāpaḥ sa kalindanandinī-taṭāntakuñje viṣasāda mādhavaḥ || 19 ||
|| gītaṃ 7 ||
māmiyaṃ calitā vilokya vṛtaṃ vadhūnicayena |
sāparādhatayā mayāpi na vāritātibhayena ||
hari hari hatādaratayā gatā sā kupiteva || 1 ||
kiṃ kariṣyati kiṃ vadiṣyati sā ciraṃ viraheṇa |
kiṃ dhanena janena kiṃ mama jīvanena gṛheṇa || 2 ||
cintayāmi tadānanaṃ kuṭilabhru kopabhareṇa |
śoṇapadmamivopari bhramatākulaṃ bhramareṇa || 3 ||
tāmahaṃ hṛdi saṅgatāmaniśaṃ bhṛśaṃ ramayāmi |
kiṃ vane'nusarāmi tāmiha kiṃ vṛthā vilapāmi || 4 ||
tanvi khinnamasūyayā hṛdayaṃ tavākalayāmi |
tanna vedmi kuto gatāsi na tena te'nunayāmi || 5 ||
dṛśyate purato gatāgatameva me vidadhāsi |
kiṃ pureva sasambhramaṃ parirambhaṇaṃ na dadāsi || 6 ||
kṣamyatāmaparaṃ kadāpi tavedṛśaṃ na karomi |
dehi sundari darśanaṃ mama manmathena dunomi || 7 ||
varṇitaṃ jayadevakena hareridaṃ pravaṇena |
kindubilvasamudrasambhavarohiṇīramaṇena || 8 ||
hṛdi bisalatāhāro nāyaṃ bhujaṅgamanāyakaḥ kuvalayadalaśreṇī kaṇṭhe na sā garaladyutiḥ |
malayajarajo nedaṃ bhasma priyārahite mayi prahara na harabhrāntyānaṅga krudhā kimu dhāvasi || 20 ||
pāṇau mā kuru cūtasāyakamamuṃ mā cāpamāropaya krīḍānirjitaviśva mūrchitajanāghātena kiṃ pauruṣam |
tasyā eva mṛgīdṛśo manasijapreṅkhatkaṭākṣāśuga-śreṇījarjaritaṃ manāgapi mano nādyāpi sandhukṣate || 21 ||
bhrūcāpe nihitaḥ kaṭākṣaviśikho nirmātu marmavyathāṃ śyāmātmā kuṭilaḥ karotu kabarībhāro'pi mārodyamam |
mohaṃ tāvadayaṃ ca tanvi tanutāṃ bimbādaro rāgavān sadvṛttastanamaṇdalastava kathaṃ prāṇairmama krīḍati || 22 ||
tāni sparśasukhāni te ca taralāḥ snigdhā dṛśorvibhramā-stadvaktrāmbujasaurabhaṃ sa ca sudhāsyandī girāṃ vakrimā |
sā bimbādharamādhurīti viṣayāsaṅge'pi cenmānasaṃ tasyāṃ lagnasamādhi hanta virahavyādhiḥ kathaṃ vardhate || 23 ||
bhrūpallavaṃ dhanurapāṅgataraṅgitāni bāṇāḥ guṇaḥ śravaṇapāliriti smareṇa |
tasyāmanaṅgajayajaṅgamadevatāyāṃ astrāṇi nirjitajaganti kimarpitāni || 24 ||
[eṣaḥ ślokaḥ keṣucana saṃskaraṇeṣu vidyate]
tiryakkaṇṭha vilola mauli taralottaṃ sasya vaṃśoccarad-
dīptisthāna kṛtāvadhāna lalanā lakṣairna saṃlakṣitāḥ |
sammugdhe madhusūdanasya madhure rādhāmukhendau sudhā-
sāre kandalitāściraṃ dadhatu vaḥ kṣemaṃ kaṭākṣormmaya || (25) ||
|| iti śrīgītagovinde mugdhamadhusūdano nāma tṛtīyaḥ sargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
॥ तृतीयः सर्गः ॥
॥ मुग्धमधुसूदनः ॥
कंसारिरपि संसारवासनाबन्धशृङ्खलाम् ।
राधामाधाय हृदये तत्याज व्रजसुन्दरीः ॥ 18 ॥
इतस्ततस्तामनुसृत्य राधिका-मनङ्गबाणव्रणखिन्नमानसः ।
कृतानुतापः स कलिन्दनन्दिनी-तटान्तकुञ्जे विषसाद माधवः ॥ 19 ॥
॥ गीतं 7 ॥
मामियं चलिता विलोक्य वृतं वधूनिचयेन ।
सापराधतया मयापि न वारितातिभयेन ॥
हरि हरि हतादरतया गता सा कुपितेव ॥ 1 ॥
किं करिष्यति किं वदिष्यति सा चिरं विरहेण ।
किं धनेन जनेन किं मम जीवनेन गृहेण ॥ 2 ॥
चिन्तयामि तदाननं कुटिलभ्रु कोपभरेण ।
शोणपद्ममिवोपरि भ्रमताकुलं भ्रमरेण ॥ 3 ॥
तामहं हृदि सङ्गतामनिशं भृशं रमयामि ।
किं वनेऽनुसरामि तामिह किं वृथा विलपामि ॥ 4 ॥
तन्वि खिन्नमसूयया हृदयं तवाकलयामि ।
तन्न वेद्मि कुतो गतासि न तेन तेऽनुनयामि ॥ 5 ॥
दृश्यते पुरतो गतागतमेव मे विदधासि ।
किं पुरेव ससम्भ्रमं परिरम्भणं न ददासि ॥ 6 ॥
क्षम्यतामपरं कदापि तवेदृशं न करोमि ।
देहि सुन्दरि दर्शनं मम मन्मथेन दुनोमि ॥ 7 ॥
वर्णितं जयदेवकेन हरेरिदं प्रवणेन ।
किन्दुबिल्वसमुद्रसम्भवरोहिणीरमणेन ॥ 8 ॥
हृदि बिसलताहारो नायं भुजङ्गमनायकः कुवलयदलश्रेणी कण्ठे न सा गरलद्युतिः ।
मलयजरजो नेदं भस्म प्रियारहिते मयि प्रहर न हरभ्रान्त्यानङ्ग क्रुधा किमु धावसि ॥ 20 ॥
पाणौ मा कुरु चूतसायकममुं मा चापमारोपय क्रीडानिर्जितविश्व मूर्छितजनाघातेन किं पौरुषम् ।
तस्या एव मृगीदृशो मनसिजप्रेङ्खत्कटाक्षाशुग-श्रेणीजर्जरितं मनागपि मनो नाद्यापि सन्धुक्षते ॥ 21 ॥
भ्रूचापे निहितः कटाक्षविशिखो निर्मातु मर्मव्यथां श्यामात्मा कुटिलः करोतु कबरीभारोऽपि मारोद्यमम् ।
मोहं तावदयं च तन्वि तनुतां बिम्बादरो रागवान् सद्वृत्तस्तनमण्दलस्तव कथं प्राणैर्मम क्रीडति ॥ 22 ॥
तानि स्पर्शसुखानि ते च तरलाः स्निग्धा दृशोर्विभ्रमा-स्तद्वक्त्राम्बुजसौरभं स च सुधास्यन्दी गिरां वक्रिमा ।
सा बिम्बाधरमाधुरीति विषयासङ्गेऽपि चेन्मानसं तस्यां लग्नसमाधि हन्त विरहव्याधिः कथं वर्धते ॥ 23 ॥
भ्रूपल्लवं धनुरपाङ्गतरङ्गितानि बाणाः गुणः श्रवणपालिरिति स्मरेण ।
तस्यामनङ्गजयजङ्गमदेवतायां अस्त्राणि निर्जितजगन्ति किमर्पितानि ॥ 24 ॥
[एषः श्लोकः केषुचन संस्करणेषु विद्यते]
तिर्यक्कण्ठ विलोल मौलि तरलोत्तं सस्य वंशोच्चरद्-
दीप्तिस्थान कृतावधान ललना लक्षैर्न संलक्षिताः ।
सम्मुग्धे मधुसूदनस्य मधुरे राधामुखेन्दौ सुधा-
सारे कन्दलिताश्चिरं दधतु वः क्षेमं कटाक्षोर्म्मय ॥ (25) ॥
॥ इति श्रीगीतगोविन्दे मुग्धमधुसूदनो नाम तृतीयः सर्गः ॥
|| tṛtīyaḥ sargaḥ ||
|| mugdhamadhusūdanaḥ ||
kaṃsārirapi saṃsāravāsanābandhaśṛṅkhalām |
rādhāmādhāya hṛdaye tatyāja vrajasundarīḥ || 18 ||
itastatastāmanusṛtya rādhikā-manaṅgabāṇavraṇakhinnamānasaḥ |
kṛtānutāpaḥ sa kalindanandinī-taṭāntakuñje viṣasāda mādhavaḥ || 19 ||
|| gītaṃ 7 ||
māmiyaṃ calitā vilokya vṛtaṃ vadhūnicayena |
sāparādhatayā mayāpi na vāritātibhayena ||
hari hari hatādaratayā gatā sā kupiteva || 1 ||
kiṃ kariṣyati kiṃ vadiṣyati sā ciraṃ viraheṇa |
kiṃ dhanena janena kiṃ mama jīvanena gṛheṇa || 2 ||
cintayāmi tadānanaṃ kuṭilabhru kopabhareṇa |
śoṇapadmamivopari bhramatākulaṃ bhramareṇa || 3 ||
tāmahaṃ hṛdi saṅgatāmaniśaṃ bhṛśaṃ ramayāmi |
kiṃ vane'nusarāmi tāmiha kiṃ vṛthā vilapāmi || 4 ||
tanvi khinnamasūyayā hṛdayaṃ tavākalayāmi |
tanna vedmi kuto gatāsi na tena te'nunayāmi || 5 ||
dṛśyate purato gatāgatameva me vidadhāsi |
kiṃ pureva sasambhramaṃ parirambhaṇaṃ na dadāsi || 6 ||
kṣamyatāmaparaṃ kadāpi tavedṛśaṃ na karomi |
dehi sundari darśanaṃ mama manmathena dunomi || 7 ||
varṇitaṃ jayadevakena hareridaṃ pravaṇena |
kindubilvasamudrasambhavarohiṇīramaṇena || 8 ||
hṛdi bisalatāhāro nāyaṃ bhujaṅgamanāyakaḥ kuvalayadalaśreṇī kaṇṭhe na sā garaladyutiḥ |
malayajarajo nedaṃ bhasma priyārahite mayi prahara na harabhrāntyānaṅga krudhā kimu dhāvasi || 20 ||
pāṇau mā kuru cūtasāyakamamuṃ mā cāpamāropaya krīḍānirjitaviśva mūrchitajanāghātena kiṃ pauruṣam |
tasyā eva mṛgīdṛśo manasijapreṅkhatkaṭākṣāśuga-śreṇījarjaritaṃ manāgapi mano nādyāpi sandhukṣate || 21 ||
bhrūcāpe nihitaḥ kaṭākṣaviśikho nirmātu marmavyathāṃ śyāmātmā kuṭilaḥ karotu kabarībhāro'pi mārodyamam |
mohaṃ tāvadayaṃ ca tanvi tanutāṃ bimbādaro rāgavān sadvṛttastanamaṇdalastava kathaṃ prāṇairmama krīḍati || 22 ||
tāni sparśasukhāni te ca taralāḥ snigdhā dṛśorvibhramā-stadvaktrāmbujasaurabhaṃ sa ca sudhāsyandī girāṃ vakrimā |
sā bimbādharamādhurīti viṣayāsaṅge'pi cenmānasaṃ tasyāṃ lagnasamādhi hanta virahavyādhiḥ kathaṃ vardhate || 23 ||
bhrūpallavaṃ dhanurapāṅgataraṅgitāni bāṇāḥ guṇaḥ śravaṇapāliriti smareṇa |
tasyāmanaṅgajayajaṅgamadevatāyāṃ astrāṇi nirjitajaganti kimarpitāni || 24 ||
[eṣaḥ ślokaḥ keṣucana saṃskaraṇeṣu vidyate]
tiryakkaṇṭha vilola mauli taralottaṃ sasya vaṃśoccarad-
dīptisthāna kṛtāvadhāna lalanā lakṣairna saṃlakṣitāḥ |
sammugdhe madhusūdanasya madhure rādhāmukhendau sudhā-
sāre kandalitāściraṃ dadhatu vaḥ kṣemaṃ kaṭākṣormmaya || (25) ||
|| iti śrīgītagovinde mugdhamadhusūdano nāma tṛtīyaḥ sargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.