॥ ஸப்தமஃ ஸர்கஃ ॥
॥ நாகரநாராயணஃ ॥
அத்ராந்தரே ச குலடாகுலவர்த்மபாத-ஸஞ்ஜாதபாதக இவ ஸ்புடலாஞ்சநஶ்ரீஃ ।
வ்ரு'ந்தாவநாந்தரமதீபயதம்ஶுஜாலை-ர்திக்ஸுந்தரீவதநசந்தநபிந்துரிந்துஃ ॥ 40 ॥
ப்ரஸரதி ஶஶதரபிம்பே விஹிதவிலம்பே ச மாதவே விதுரா ।
விரசிதவிவிதவிலாபம் ஸா பரிதாபம் சகாரோச்சைஃ ॥ 41 ॥
॥ கீதம் 13 ॥
கதிதஸமயேऽபி ஹரிரஹஹ ந யயௌ வநம் ।
மம விபலமிதமமலரூபமபி யௌவநம் ॥
யாமி ஹே கமிஹ ஶரணம் ஸகீஜநவசநவஞ்சிதா ॥ 1 ॥
யதநுகமநாய நிஶி கஹநமபி ஶீலிதம் ।
தேந மம ஹ்ரு'தயமிதமஸமஶரகீலிதம் ॥ 2 ॥
மம மரணமேவ வரமதிவிததகேதநா ।
கிமிஹ விஷஹாமி விரஹாநலசேதநா ॥ 3 ॥
மாமஹஹ விதுரயதி மதுரமதுயாமிநீ ।
காபி ஹரிமநுபவதி க்ரு'தஸுக்ரு'தகாமிநீ ॥ 4 ॥
அஹஹ கலயாமி வலயாதிமணீபூஷணம் ।
ஹரிவிரஹதஹநவஹநேந பஹுதூஷணம் ॥ 5 ॥
குஸுமஸுகுமாரதநுமதநுஶரலீலயா ।
ஸ்ரகபி ஹ்ரு'தி ஹந்தி மாமதிவிஷமஶீலயா ॥ 6 ॥
அஹமிஹ நிவஸாமி நகணிதவநவேதஸா ।
ஸ்மரதி மதுஸூதநோ மாமபி ந சேதஸா ॥ 7 ॥
ஹரிசரணஶரணஜயதேவகவிபாரதீ ।
வஸது ஹ்ரு'தி யுவதிரிவ கோமலகலாவதீ ॥ 8 ॥
தத்கிம் காமபி காமிநீமபிஸ்ரு'தஃ கிம் வா கலாகேலிபி-ர்பத்தோ பந்துபிரந்தகாரிணி வநோபாந்தே கிமு ப்ராம்யதி ।
காந்தஃ க்லாந்தமநா மநாகபி பதி ப்ரஸ்தாதுமேவாக்ஷமஃ ஸங்கேதீக்ரு'தமஞ்ஜுவஞ்ஜுலலதாகுஞ்ஜேऽபி யந்நாகதஃ ॥ 42 ॥
அதாகதாம் மாதவமந்தரேண ஸகீமியம் வீக்ஷ்ய விஷாதமூகாம் ।
விஶங்க்மாநா ரமிதம் கயாபி ஜநார்தநம் த்ரு'ஷ்டவதேததாஹ ॥ 43 ॥
॥ கீதம் 14 ॥
ஸ்மரஸமரோசிதவிரசிதவேஶா ।
கலிதகுஸுமதரவிலுலிதகேஶா ॥
காபி மதுரிபுணா விலஸதி யுவதிரதிககுணா ॥ 1 ॥
ஹரிபரிரம்பணவலிதவிகாரா ।
குசகலஶோபரி தரலிதஹாரா ॥ 2 ॥
விசலதலகலலிதாநநசந்த்ரா ।
தததரபாநரபஸக்ரு'ததந்த்ரா ॥ 3 ॥
சஞ்சலகுண்டலதலிதகபோலா ।
முகரிதரஸநஜகநகலிதலோலா ॥ 4 ॥
தயிதவிலோகிதலஜ்ஜிதஹஸிதா ।
பஹுவிதகூஜிதரதிரஸரஸிதா ॥ 5 ॥
விபுலபுலகப்ரு'துவேபதுபங்கா ।
ஶ்வஸிதநிமீலிதவிகஸதநங்கா ॥ 6 ॥
ஶ்ரமஜலகணபரஸுபகஶரீரா ।
பரிபதிதோரஸி ரதிரணதீரா ॥ 7 ॥
ஶ்ரீஜயதேவபணிதஹரிரமிதம் ।
கலிகலுஷம் ஜநயது பரிஶமிதம் ॥ 8 ॥
விரஹபாண்டுமுராரிமுகாம்புஜ-த்யுதிரியம் திரயந்நபி சேதநாம் ।
விதுரதீவ தநோதி மநோபுவஃ ஸஹ்ரு'தயே ஹ்ரு'தயே மதநவ்யதாம் ॥ 44 ॥
॥ கீதம் 15 ॥
ஸமுதிதமதநே ரமணீவதநே சும்பநவலிதாதரே ।
ம்ரு'கமததிலகம் லிகதி ஸபுலகம் ம்ரு'கமிவ ரஜநீகரே ॥
ரமதே யமுநாபுலிநவநே விஜயீ முராரிரதுநா ॥ 1 ॥
கநசயருசிரே ரசயதி சிகுரே தரலிததருணாநநே ।
குரபககுஸுமம் சபலாஸுஷமம் ரதிபதிம்ரு'ககாநநே ॥ 2 ॥
கடயதி ஸுகநே குசயுகககநே ம்ரு'கமதருசிரூஷிதே ।
மணிஸரமமலம் தாரகபடலம் நகபதஶஶிபூஷிதே ॥ 3 ॥
ஜிதபிஸஶகலே ம்ரு'துபுஜயுகலே கரதலநலிநீதலே ।
மரகதவலயம் மதுகரநிசயம் விதரதி ஹிமஶீதலே ॥ 4 ॥
ரதிக்ரு'ஹஜகநே விபுலாபகநே மநஸிஜகநகாஸநே ।
மணிமயரஸநம் தோரணஹஸநம் விகிரதி க்ரு'தவாஸநே ॥ 5 ॥
சரணகிஸலயே கமலாநிலயே நகமணிகணபூஜிதே ।
பஹிரபவரணம் யாவகபரணம் ஜநயதி ஹ்ரு'தி யோஜிதே ॥ 6 ॥
ரமயதி ஸத்ரு'ஶம் காமபி ஸுப்ரு'ஶம் கலஹலதரஸோதரே ।
கிமபலமவஸம் சிரமிஹ விரஸம் வத ஸகி விடபோதரே ॥ 7 ॥
இஹ ரஸபணநே க்ரு'தஹரிகுணநே மதுரிபுபதஸேவகே ।
கலியுகசரிதம் ந வஸது துரிதம் கவிந்ரு'பஜயதேவகே ॥ 8 ॥
நாயாதஃ ஸகி நிர்தயோ யதி ஶடஸ்த்வம் தூதி கிம் தூயஸே ஸ்வச்சந்தம் பஹுவல்லபஃ ஸ ரமதே கிம் தத்ர தே தூஷணம் ।
பஶ்யாத்ய ப்ரியஸம்கமாய தயிதஸ்யாக்ரு'ஷ்யமாணம் கணை-ருத்கண்டார்திபராதிவ ஸ்புடதிதம் சேதஃ ஸ்வயம் யாஸ்யதி ॥ 45 ॥
॥ கீதம் 16 ॥
அநிலதரலகுவலயநயநேந ।
தபதி ந ஸா கிஸலயஶயநேந ॥
ஸகி யா ரமிதா வநமாலிநா ॥ 1 ॥
விகஸிதஸரஸிஜலலிதமுகேந ।
ஸ்புடதி ந ஸா மநஸிஜவிஶிகேந ॥ 2 ॥
அம்ரு'தமதுரம்ரு'துதரவசநேந ।
ஜ்வலதி ந ஸா மலயஜபவநேந ॥ 3 ॥
ஸ்தலஜலருஹருசிகரசரணேந ।
லுடதி ந ஸா ஹிமகரகிரணேந ॥ 4 ॥
ஸஜலஜலதஸமுதயருசிரேண ।
தலதி ந ஸா ஹ்ரு'தி சிரவிரஹேண ॥ 5 ॥
கநகநிகஷருசிஶுசிவஸநேந ।
ஶ்வஸதி ந ஸா பரிஜநஹஸநேந ॥ 6 ॥
ஸகலபுவநஜநவரதருணேந ।
வஹதி ந ஸா ருஜமதிகருணேந ॥ 7 ॥
ஶ்ரீஜயதேவபணிதவசநேந ।
ப்ரவிஶது ஹரிரபி ஹ்ரு'தயமநேந ॥ 8 ॥
மநோபவாநந்தந சந்தநாநில ப்ரஸீத ரே தக்ஷிண முஞ்ச வாமதாம் ।
க்ஷணம் ஜகத்ப்ராண விதாய மாதவம் புரோ மம ப்ராணஹரோ பவிஷ்யஸி ॥ 46 ॥
ரிபுரிவ ஸகீஸம்வாஸோऽயம் ஶிகீவ ஹிமாநிலோ விஷமிவ ஸுதாரஶ்மிர்யஸ்மிந்துநோதி மநோகதே ।
ஹ்ரு'தயமதயே தஸ்மிந்நேவம் புநர்வலதே பலாத் குவலயத்ரு'ஶாம் வாமஃ காமோ நிகாமநிரங்குஶஃ ॥ 47 ॥
பாதாம் விதேஹி மலயாநில பஞ்சபாண ப்ராணாந்க்ரு'ஹாண ந க்ரு'ஹம் புநராஶ்ரயிஷ்யே ।
கிம் தே க்ரு'தாந்தபகிநி க்ஷமயா தரங்கை-ரங்காநி ஸிஞ்ச மம ஶாம்யது தேஹதாஹஃ ॥ 48 ॥
ப்ராதர்நீலநிசோலமச்யுதமுரஸ்ஸம்வீதபீதாம்பரம்
ரதாயாஶ்கிதம் விலோக்ய ஹஸதி ஸ்வைரம் ஸகீமண்டலே ।
வ்ரீடாசஞ்சலமஞ்சலம் நயநயோராதாய ராதாநநே
ஸ்வாதுஸ்மேரமுகோऽயமஸ்து ஜகதாநந்தாய நந்தாத்மஜஃ॥ (கஸ்மிம்ஶ்சந பாடாந்தரே இதம் பத்யம் வித்யதே)
॥ இதி கீதகோவிந்தே விப்ரலப்தாவர்ணநே நாகநாராயணோ நாம ஸப்தமஃ ஸர்கஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
|| saptamaḥ sargaḥ ||
|| nāgaranārāyaṇaḥ ||
atrāntare ca kulaṭākulavartmapāta-sañjātapātaka iva sphuṭalāñchanaśrīḥ |
vṛndāvanāntaramadīpayadaṃśujālai-rdiksundarīvadanacandanabindurinduḥ || 40 ||
prasarati śaśadharabimbe vihitavilambe ca mādhave vidhurā |
viracitavividhavilāpaṃ sā paritāpaṃ cakāroccaiḥ || 41 ||
|| gītaṃ 13 ||
kathitasamaye'pi harirahaha na yayau vanam |
mama viphalamidamamalarūpamapi yauvanam ||
yāmi he kamiha śaraṇaṃ sakhījanavacanavañcitā || 1 ||
yadanugamanāya niśi gahanamapi śīlitam |
tena mama hṛdayamidamasamaśarakīlitam || 2 ||
mama maraṇameva varamativitathaketanā |
kimiha viṣahāmi virahānalacetanā || 3 ||
māmahaha vidhurayati madhuramadhuyāminī |
kāpi harimanubhavati kṛtasukṛtakāminī || 4 ||
ahaha kalayāmi valayādimaṇībhūṣaṇam |
harivirahadahanavahanena bahudūṣaṇam || 5 ||
kusumasukumāratanumatanuśaralīlayā |
sragapi hṛdi hanti māmativiṣamaśīlayā || 6 ||
ahamiha nivasāmi nagaṇitavanavetasā |
smarati madhusūdano māmapi na cetasā || 7 ||
haricaraṇaśaraṇajayadevakavibhāratī |
vasatu hṛdi yuvatiriva komalakalāvatī || 8 ||
tatkiṃ kāmapi kāminīmabhisṛtaḥ kiṃ vā kalākelibhi-rbaddho bandhubhirandhakāriṇi vanopānte kimu bhrāmyati |
kāntaḥ klāntamanā manāgapi pathi prasthātumevākṣamaḥ saṅketīkṛtamañjuvañjulalatākuñje'pi yannāgataḥ || 42 ||
athāgatāṃ mādhavamantareṇa sakhīmiyaṃ vīkṣya viṣādamūkām |
viśaṅkmānā ramitaṃ kayāpi janārdanaṃ dṛṣṭavadetadāha || 43 ||
|| gītaṃ 14 ||
smarasamarocitaviracitaveśā |
galitakusumadaravilulitakeśā ||
kāpi madhuripuṇā vilasati yuvatiradhikaguṇā || 1 ||
hariparirambhaṇavalitavikārā |
kucakalaśopari taralitahārā || 2 ||
vicaladalakalalitānanacandrā |
tadadharapānarabhasakṛtatandrā || 3 ||
cañcalakuṇḍaladalitakapolā |
mukharitarasanajaghanagalitalolā || 4 ||
dayitavilokitalajjitahasitā |
bahuvidhakūjitaratirasarasitā || 5 ||
vipulapulakapṛthuvepathubhaṅgā |
śvasitanimīlitavikasadanaṅgā || 6 ||
śramajalakaṇabharasubhagaśarīrā |
paripatitorasi ratiraṇadhīrā || 7 ||
śrījayadevabhaṇitahariramitam |
kalikaluṣaṃ janayatu pariśamitam || 8 ||
virahapāṇḍumurārimukhāmbuja-dyutiriyaṃ tirayannapi cetanām |
vidhuratīva tanoti manobhuvaḥ sahṛdaye hṛdaye madanavyathām || 44 ||
|| gītaṃ 15 ||
samuditamadane ramaṇīvadane cumbanavalitādhare |
mṛgamadatilakaṃ likhati sapulakaṃ mṛgamiva rajanīkare ||
ramate yamunāpulinavane vijayī murāriradhunā || 1 ||
ghanacayarucire racayati cikure taralitataruṇānane |
kurabakakusumaṃ capalāsuṣamaṃ ratipatimṛgakānane || 2 ||
ghaṭayati sughane kucayugagagane mṛgamadarucirūṣite |
maṇisaramamalaṃ tārakapaṭalaṃ nakhapadaśaśibhūṣite || 3 ||
jitabisaśakale mṛdubhujayugale karatalanalinīdale |
marakatavalayaṃ madhukaranicayaṃ vitarati himaśītale || 4 ||
ratigṛhajaghane vipulāpaghane manasijakanakāsane |
maṇimayarasanaṃ toraṇahasanaṃ vikirati kṛtavāsane || 5 ||
caraṇakisalaye kamalānilaye nakhamaṇigaṇapūjite |
bahirapavaraṇaṃ yāvakabharaṇaṃ janayati hṛdi yojite || 6 ||
ramayati sadṛśaṃ kāmapi subhṛśaṃ khalahaladharasodare |
kimaphalamavasaṃ ciramiha virasaṃ vada sakhi viṭapodare || 7 ||
iha rasabhaṇane kṛtahariguṇane madhuripupadasevake |
kaliyugacaritaṃ na vasatu duritaṃ kavinṛpajayadevake || 8 ||
nāyātaḥ sakhi nirdayo yadi śaṭhastvaṃ dūti kiṃ dūyase svacchandaṃ bahuvallabhaḥ sa ramate kiṃ tatra te dūṣaṇam |
paśyādya priyasamgamāya dayitasyākṛṣyamāṇaṃ gaṇai-rutkaṇṭhārtibharādiva sphuṭadidaṃ cetaḥ svayaṃ yāsyati || 45 ||
|| gītaṃ 16 ||
anilataralakuvalayanayanena |
tapati na sā kisalayaśayanena ||
sakhi yā ramitā vanamālinā || 1 ||
vikasitasarasijalalitamukhena |
sphuṭati na sā manasijaviśikhena || 2 ||
amṛtamadhuramṛdutaravacanena |
jvalati na sā malayajapavanena || 3 ||
sthalajalaruharucikaracaraṇena |
luṭhati na sā himakarakiraṇena || 4 ||
sajalajaladasamudayarucireṇa |
dalati na sā hṛdi ciraviraheṇa || 5 ||
kanakanikaṣaruciśucivasanena |
śvasati na sā parijanahasanena || 6 ||
sakalabhuvanajanavarataruṇena |
vahati na sā rujamatikaruṇena || 7 ||
śrījayadevabhaṇitavacanena |
praviśatu harirapi hṛdayamanena || 8 ||
manobhavānandana candanānila prasīda re dakṣiṇa muñca vāmatām |
kṣaṇaṃ jagatprāṇa vidhāya mādhavaṃ puro mama prāṇaharo bhaviṣyasi || 46 ||
ripuriva sakhīsaṃvāso'yaṃ śikhīva himānilo viṣamiva sudhāraśmiryasmindunoti manogate |
hṛdayamadaye tasminnevaṃ punarvalate balāt kuvalayadṛśāṃ vāmaḥ kāmo nikāmaniraṅkuśaḥ || 47 ||
bādhāṃ vidhehi malayānila pañcabāṇa prāṇāngṛhāṇa na gṛhaṃ punarāśrayiṣye |
kiṃ te kṛtāntabhagini kṣamayā taraṅgai-raṅgāni siñca mama śāmyatu dehadāhaḥ || 48 ||
prātarnīlanicolamacyutamurassaṃvītapītāmbaram
radhāyāśkitaṃ vilokya hasati svairaṃ sakhīmaṇḍale |
vrīḍācañcalamañcalaṃ nayanayorādhāya rādhānane
svādusmeramukho'yamastu jagadānandāya nandātmajaḥ|| (kasmiṃścana pāṭhāntare idaṃ padyaṃ vidyate)
|| iti gītagovinde vipralabdhāvarṇane nāganārāyaṇo nāma saptamaḥ sargaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
॥ सप्तमः सर्गः ॥
॥ नागरनारायणः ॥
अत्रान्तरे च कुलटाकुलवर्त्मपात-सञ्जातपातक इव स्फुटलाञ्छनश्रीः ।
वृन्दावनान्तरमदीपयदंशुजालै-र्दिक्सुन्दरीवदनचन्दनबिन्दुरिन्दुः ॥ 40 ॥
प्रसरति शशधरबिम्बे विहितविलम्बे च माधवे विधुरा ।
विरचितविविधविलापं सा परितापं चकारोच्चैः ॥ 41 ॥
॥ गीतं 13 ॥
कथितसमयेऽपि हरिरहह न ययौ वनम् ।
मम विफलमिदममलरूपमपि यौवनम् ॥
यामि हे कमिह शरणं सखीजनवचनवञ्चिता ॥ 1 ॥
यदनुगमनाय निशि गहनमपि शीलितम् ।
तेन मम हृदयमिदमसमशरकीलितम् ॥ 2 ॥
मम मरणमेव वरमतिवितथकेतना ।
किमिह विषहामि विरहानलचेतना ॥ 3 ॥
मामहह विधुरयति मधुरमधुयामिनी ।
कापि हरिमनुभवति कृतसुकृतकामिनी ॥ 4 ॥
अहह कलयामि वलयादिमणीभूषणम् ।
हरिविरहदहनवहनेन बहुदूषणम् ॥ 5 ॥
कुसुमसुकुमारतनुमतनुशरलीलया ।
स्रगपि हृदि हन्ति मामतिविषमशीलया ॥ 6 ॥
अहमिह निवसामि नगणितवनवेतसा ।
स्मरति मधुसूदनो मामपि न चेतसा ॥ 7 ॥
हरिचरणशरणजयदेवकविभारती ।
वसतु हृदि युवतिरिव कोमलकलावती ॥ 8 ॥
तत्किं कामपि कामिनीमभिसृतः किं वा कलाकेलिभि-र्बद्धो बन्धुभिरन्धकारिणि वनोपान्ते किमु भ्राम्यति ।
कान्तः क्लान्तमना मनागपि पथि प्रस्थातुमेवाक्षमः सङ्केतीकृतमञ्जुवञ्जुललताकुञ्जेऽपि यन्नागतः ॥ 42 ॥
अथागतां माधवमन्तरेण सखीमियं वीक्ष्य विषादमूकाम् ।
विशङ्क्माना रमितं कयापि जनार्दनं दृष्टवदेतदाह ॥ 43 ॥
॥ गीतं 14 ॥
स्मरसमरोचितविरचितवेशा ।
गलितकुसुमदरविलुलितकेशा ॥
कापि मधुरिपुणा विलसति युवतिरधिकगुणा ॥ 1 ॥
हरिपरिरम्भणवलितविकारा ।
कुचकलशोपरि तरलितहारा ॥ 2 ॥
विचलदलकललिताननचन्द्रा ।
तदधरपानरभसकृततन्द्रा ॥ 3 ॥
चञ्चलकुण्डलदलितकपोला ।
मुखरितरसनजघनगलितलोला ॥ 4 ॥
दयितविलोकितलज्जितहसिता ।
बहुविधकूजितरतिरसरसिता ॥ 5 ॥
विपुलपुलकपृथुवेपथुभङ्गा ।
श्वसितनिमीलितविकसदनङ्गा ॥ 6 ॥
श्रमजलकणभरसुभगशरीरा ।
परिपतितोरसि रतिरणधीरा ॥ 7 ॥
श्रीजयदेवभणितहरिरमितम् ।
कलिकलुषं जनयतु परिशमितम् ॥ 8 ॥
विरहपाण्डुमुरारिमुखाम्बुज-द्युतिरियं तिरयन्नपि चेतनाम् ।
विधुरतीव तनोति मनोभुवः सहृदये हृदये मदनव्यथाम् ॥ 44 ॥
॥ गीतं 15 ॥
समुदितमदने रमणीवदने चुम्बनवलिताधरे ।
मृगमदतिलकं लिखति सपुलकं मृगमिव रजनीकरे ॥
रमते यमुनापुलिनवने विजयी मुरारिरधुना ॥ 1 ॥
घनचयरुचिरे रचयति चिकुरे तरलिततरुणानने ।
कुरबककुसुमं चपलासुषमं रतिपतिमृगकानने ॥ 2 ॥
घटयति सुघने कुचयुगगगने मृगमदरुचिरूषिते ।
मणिसरममलं तारकपटलं नखपदशशिभूषिते ॥ 3 ॥
जितबिसशकले मृदुभुजयुगले करतलनलिनीदले ।
मरकतवलयं मधुकरनिचयं वितरति हिमशीतले ॥ 4 ॥
रतिगृहजघने विपुलापघने मनसिजकनकासने ।
मणिमयरसनं तोरणहसनं विकिरति कृतवासने ॥ 5 ॥
चरणकिसलये कमलानिलये नखमणिगणपूजिते ।
बहिरपवरणं यावकभरणं जनयति हृदि योजिते ॥ 6 ॥
रमयति सदृशं कामपि सुभृशं खलहलधरसोदरे ।
किमफलमवसं चिरमिह विरसं वद सखि विटपोदरे ॥ 7 ॥
इह रसभणने कृतहरिगुणने मधुरिपुपदसेवके ।
कलियुगचरितं न वसतु दुरितं कविनृपजयदेवके ॥ 8 ॥
नायातः सखि निर्दयो यदि शठस्त्वं दूति किं दूयसे स्वच्छन्दं बहुवल्लभः स रमते किं तत्र ते दूषणम् ।
पश्याद्य प्रियसम्गमाय दयितस्याकृष्यमाणं गणै-रुत्कण्ठार्तिभरादिव स्फुटदिदं चेतः स्वयं यास्यति ॥ 45 ॥
॥ गीतं 16 ॥
अनिलतरलकुवलयनयनेन ।
तपति न सा किसलयशयनेन ॥
सखि या रमिता वनमालिना ॥ 1 ॥
विकसितसरसिजललितमुखेन ।
स्फुटति न सा मनसिजविशिखेन ॥ 2 ॥
अमृतमधुरमृदुतरवचनेन ।
ज्वलति न सा मलयजपवनेन ॥ 3 ॥
स्थलजलरुहरुचिकरचरणेन ।
लुठति न सा हिमकरकिरणेन ॥ 4 ॥
सजलजलदसमुदयरुचिरेण ।
दलति न सा हृदि चिरविरहेण ॥ 5 ॥
कनकनिकषरुचिशुचिवसनेन ।
श्वसति न सा परिजनहसनेन ॥ 6 ॥
सकलभुवनजनवरतरुणेन ।
वहति न सा रुजमतिकरुणेन ॥ 7 ॥
श्रीजयदेवभणितवचनेन ।
प्रविशतु हरिरपि हृदयमनेन ॥ 8 ॥
मनोभवानन्दन चन्दनानिल प्रसीद रे दक्षिण मुञ्च वामताम् ।
क्षणं जगत्प्राण विधाय माधवं पुरो मम प्राणहरो भविष्यसि ॥ 46 ॥
रिपुरिव सखीसंवासोऽयं शिखीव हिमानिलो विषमिव सुधारश्मिर्यस्मिन्दुनोति मनोगते ।
हृदयमदये तस्मिन्नेवं पुनर्वलते बलात् कुवलयदृशां वामः कामो निकामनिरङ्कुशः ॥ 47 ॥
बाधां विधेहि मलयानिल पञ्चबाण प्राणान्गृहाण न गृहं पुनराश्रयिष्ये ।
किं ते कृतान्तभगिनि क्षमया तरङ्गै-रङ्गानि सिञ्च मम शाम्यतु देहदाहः ॥ 48 ॥
प्रातर्नीलनिचोलमच्युतमुरस्संवीतपीताम्बरम्
रधायाश्कितं विलोक्य हसति स्वैरं सखीमण्डले ।
व्रीडाचञ्चलमञ्चलं नयनयोराधाय राधानने
स्वादुस्मेरमुखोऽयमस्तु जगदानन्दाय नन्दात्मजः॥ (कस्मिंश्चन पाठान्तरे इदं पद्यं विद्यते)
॥ इति गीतगोविन्दे विप्रलब्धावर्णने नागनारायणो नाम सप्तमः सर्गः ॥
|| saptamaḥ sargaḥ ||
|| nāgaranārāyaṇaḥ ||
atrāntare ca kulaṭākulavartmapāta-sañjātapātaka iva sphuṭalāñchanaśrīḥ |
vṛndāvanāntaramadīpayadaṃśujālai-rdiksundarīvadanacandanabindurinduḥ || 40 ||
prasarati śaśadharabimbe vihitavilambe ca mādhave vidhurā |
viracitavividhavilāpaṃ sā paritāpaṃ cakāroccaiḥ || 41 ||
|| gītaṃ 13 ||
kathitasamaye'pi harirahaha na yayau vanam |
mama viphalamidamamalarūpamapi yauvanam ||
yāmi he kamiha śaraṇaṃ sakhījanavacanavañcitā || 1 ||
yadanugamanāya niśi gahanamapi śīlitam |
tena mama hṛdayamidamasamaśarakīlitam || 2 ||
mama maraṇameva varamativitathaketanā |
kimiha viṣahāmi virahānalacetanā || 3 ||
māmahaha vidhurayati madhuramadhuyāminī |
kāpi harimanubhavati kṛtasukṛtakāminī || 4 ||
ahaha kalayāmi valayādimaṇībhūṣaṇam |
harivirahadahanavahanena bahudūṣaṇam || 5 ||
kusumasukumāratanumatanuśaralīlayā |
sragapi hṛdi hanti māmativiṣamaśīlayā || 6 ||
ahamiha nivasāmi nagaṇitavanavetasā |
smarati madhusūdano māmapi na cetasā || 7 ||
haricaraṇaśaraṇajayadevakavibhāratī |
vasatu hṛdi yuvatiriva komalakalāvatī || 8 ||
tatkiṃ kāmapi kāminīmabhisṛtaḥ kiṃ vā kalākelibhi-rbaddho bandhubhirandhakāriṇi vanopānte kimu bhrāmyati |
kāntaḥ klāntamanā manāgapi pathi prasthātumevākṣamaḥ saṅketīkṛtamañjuvañjulalatākuñje'pi yannāgataḥ || 42 ||
athāgatāṃ mādhavamantareṇa sakhīmiyaṃ vīkṣya viṣādamūkām |
viśaṅkmānā ramitaṃ kayāpi janārdanaṃ dṛṣṭavadetadāha || 43 ||
|| gītaṃ 14 ||
smarasamarocitaviracitaveśā |
galitakusumadaravilulitakeśā ||
kāpi madhuripuṇā vilasati yuvatiradhikaguṇā || 1 ||
hariparirambhaṇavalitavikārā |
kucakalaśopari taralitahārā || 2 ||
vicaladalakalalitānanacandrā |
tadadharapānarabhasakṛtatandrā || 3 ||
cañcalakuṇḍaladalitakapolā |
mukharitarasanajaghanagalitalolā || 4 ||
dayitavilokitalajjitahasitā |
bahuvidhakūjitaratirasarasitā || 5 ||
vipulapulakapṛthuvepathubhaṅgā |
śvasitanimīlitavikasadanaṅgā || 6 ||
śramajalakaṇabharasubhagaśarīrā |
paripatitorasi ratiraṇadhīrā || 7 ||
śrījayadevabhaṇitahariramitam |
kalikaluṣaṃ janayatu pariśamitam || 8 ||
virahapāṇḍumurārimukhāmbuja-dyutiriyaṃ tirayannapi cetanām |
vidhuratīva tanoti manobhuvaḥ sahṛdaye hṛdaye madanavyathām || 44 ||
|| gītaṃ 15 ||
samuditamadane ramaṇīvadane cumbanavalitādhare |
mṛgamadatilakaṃ likhati sapulakaṃ mṛgamiva rajanīkare ||
ramate yamunāpulinavane vijayī murāriradhunā || 1 ||
ghanacayarucire racayati cikure taralitataruṇānane |
kurabakakusumaṃ capalāsuṣamaṃ ratipatimṛgakānane || 2 ||
ghaṭayati sughane kucayugagagane mṛgamadarucirūṣite |
maṇisaramamalaṃ tārakapaṭalaṃ nakhapadaśaśibhūṣite || 3 ||
jitabisaśakale mṛdubhujayugale karatalanalinīdale |
marakatavalayaṃ madhukaranicayaṃ vitarati himaśītale || 4 ||
ratigṛhajaghane vipulāpaghane manasijakanakāsane |
maṇimayarasanaṃ toraṇahasanaṃ vikirati kṛtavāsane || 5 ||
caraṇakisalaye kamalānilaye nakhamaṇigaṇapūjite |
bahirapavaraṇaṃ yāvakabharaṇaṃ janayati hṛdi yojite || 6 ||
ramayati sadṛśaṃ kāmapi subhṛśaṃ khalahaladharasodare |
kimaphalamavasaṃ ciramiha virasaṃ vada sakhi viṭapodare || 7 ||
iha rasabhaṇane kṛtahariguṇane madhuripupadasevake |
kaliyugacaritaṃ na vasatu duritaṃ kavinṛpajayadevake || 8 ||
nāyātaḥ sakhi nirdayo yadi śaṭhastvaṃ dūti kiṃ dūyase svacchandaṃ bahuvallabhaḥ sa ramate kiṃ tatra te dūṣaṇam |
paśyādya priyasamgamāya dayitasyākṛṣyamāṇaṃ gaṇai-rutkaṇṭhārtibharādiva sphuṭadidaṃ cetaḥ svayaṃ yāsyati || 45 ||
|| gītaṃ 16 ||
anilataralakuvalayanayanena |
tapati na sā kisalayaśayanena ||
sakhi yā ramitā vanamālinā || 1 ||
vikasitasarasijalalitamukhena |
sphuṭati na sā manasijaviśikhena || 2 ||
amṛtamadhuramṛdutaravacanena |
jvalati na sā malayajapavanena || 3 ||
sthalajalaruharucikaracaraṇena |
luṭhati na sā himakarakiraṇena || 4 ||
sajalajaladasamudayarucireṇa |
dalati na sā hṛdi ciraviraheṇa || 5 ||
kanakanikaṣaruciśucivasanena |
śvasati na sā parijanahasanena || 6 ||
sakalabhuvanajanavarataruṇena |
vahati na sā rujamatikaruṇena || 7 ||
śrījayadevabhaṇitavacanena |
praviśatu harirapi hṛdayamanena || 8 ||
manobhavānandana candanānila prasīda re dakṣiṇa muñca vāmatām |
kṣaṇaṃ jagatprāṇa vidhāya mādhavaṃ puro mama prāṇaharo bhaviṣyasi || 46 ||
ripuriva sakhīsaṃvāso'yaṃ śikhīva himānilo viṣamiva sudhāraśmiryasmindunoti manogate |
hṛdayamadaye tasminnevaṃ punarvalate balāt kuvalayadṛśāṃ vāmaḥ kāmo nikāmaniraṅkuśaḥ || 47 ||
bādhāṃ vidhehi malayānila pañcabāṇa prāṇāngṛhāṇa na gṛhaṃ punarāśrayiṣye |
kiṃ te kṛtāntabhagini kṣamayā taraṅgai-raṅgāni siñca mama śāmyatu dehadāhaḥ || 48 ||
prātarnīlanicolamacyutamurassaṃvītapītāmbaram
radhāyāśkitaṃ vilokya hasati svairaṃ sakhīmaṇḍale |
vrīḍācañcalamañcalaṃ nayanayorādhāya rādhānane
svādusmeramukho'yamastu jagadānandāya nandātmajaḥ|| (kasmiṃścana pāṭhāntare idaṃ padyaṃ vidyate)
|| iti gītagovinde vipralabdhāvarṇane nāganārāyaṇo nāma saptamaḥ sargaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.