4.2 - Vishnoh Kramosyabhimatiha - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Telugu Script

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-ఞ్చతుర్థకాణ్డే ద్వీతీయః ప్రశ్నః - దేవయజనగ్రహాభిధానం

ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

విష్ణోః॒ క్రమో᳚-ఽస్యభిమాతి॒హా గా॑య॒త్ర-ఞ్ఛన్ద॒ ఆ రో॑హ పృథి॒వీమను॒ విక్ర॑మస్వ॒ నిర్భ॑క్త॒-స్స య-న్ద్వి॒ష్మో విష్ణోః॒ క్రమో᳚-ఽస్యభిశస్తి॒హా త్రైష్టు॑భ॒-ఞ్ఛన్ద॒ ఆ రో॑హా॒న్తరి॑క్ష॒మను॒ విక్ర॑మస్వ॒ నిర్భ॑క్త॒-స్స య-న్ద్వి॒ష్మో విష్ణోః॒ క్రమో᳚-ఽస్యరాతీయ॒తో హ॒న్తా జాగ॑త॒-ఞ్ఛన్ద॒ ఆ రో॑హ॒ దివ॒మను॒ విక్ర॑మస్వ॒ నిర్భ॑క్త॒-స్స య-న్ద్వి॒ష్మో విష్ణోః॒ [విష్ణోః᳚, క్రమో॑-ఽసి శత్రూయ॒తో] 1

క్రమో॑-ఽసి శత్రూయ॒తో హ॒న్తా-ఽను॑ష్టుభ॒-ఞ్ఛన్ద॒ ఆ రో॑హ॒ దిశో-ఽను॒ విక్ర॑మస్వ॒ నిర్భ॑క్త॒-స్స య-న్ద్వి॒ష్మః ॥ అక్ర॑న్దద॒గ్ని-స్స్త॒నయ॑న్నివ॒ ద్యౌః, క్షామా॒ రేరి॑హ-ద్వీ॒రుధః॑ సమ॒ఞ్జన్న్ । స॒ద్యో జ॑జ్ఞా॒నో వి హీమి॒ద్ధో అఖ్య॒దా రోద॑సీ భా॒నునా॑ భాత్య॒న్తః ॥ అగ్నే᳚-ఽభ్యావర్తిన్న॒భి న॒ ఆ వ॑ర్త॒స్వా-ఽఽయు॑షా॒ వర్చ॑సా స॒న్యా మే॒ధయా᳚ ప్ర॒జయా॒ ధనే॑న ॥ అగ్నే॑ [అగ్నే᳚, అ॒ఙ్గి॒ర॒-శ్శ॒త-న్తే॑] 2

అఙ్గిర-శ్శ॒త-న్తే॑ సన్త్వా॒వృతః॑ స॒హస్ర॑-న్త ఉపా॒వృతః॑ । తాసా॒-మ్పోష॑స్య॒ పోషే॑ణ॒ పున॑ర్నో న॒ష్టమా కృ॑ధి॒ పున॑ర్నో ర॒యిమా కృ॑ధి ॥ పున॑రూ॒ర్జా నివ॑ర్తస్వ॒ పున॑రగ్న ఇ॒షా-ఽఽయు॑షా । పున॑ర్నః పాహి వి॒శ్వతః॑ ॥ స॒హ ర॒య్యా ని వ॑ర్త॒స్వాగ్నే॒ పిన్వ॑స్వ॒ ధార॑యా । వి॒శ్వఫ్స్ని॑యా వి॒శ్వ త॒స్పరి॑ ॥ ఉదు॑త్త॒మం-వఁ॑రుణ॒ పాశ॑ మ॒స్మదవా॑-ఽధ॒మం- [-ఽధ॒మమ్, వి మ॑ద్ధ్య॒మగ్గ్ శ్ర॑థాయ ।] 3

-ఁవి మ॑ద్ధ్య॒మగ్గ్ శ్ర॑థాయ । అథా॑ వ॒యమా॑దిత్య వ్ర॒తే తవానా॑గసో॒ అది॑తయే స్యామ ॥ ఆ త్వా॑-ఽహార్ష-మ॒న్తర॑భూర్ధ్రు॒వస్తి॒ష్ఠా ఽవి॑చాచలిః । విశ॑స్త్వా॒ సర్వా॑ వాఞ్ఛన్త్వ॒స్మి-న్రా॒ష్ట్రమధి॑ శ్రయ ॥అగ్నే॑ బృ॒హన్ను॒షసా॑మూ॒ర్ధ్వో అ॑స్థాన్నిర్జగ్మి॒వాన్-తమ॑సో॒ జ్యోతి॒షా-ఽఽగా᳚త్ । అ॒గ్నిర్భా॒నునా॒ రుశ॑తా॒ స్వఙ్గ॒ ఆ జా॒తో విశ్వా॒ సద్మా᳚న్యప్రాః ॥ సీద॒ త్వ-మ్మా॒తుర॒స్యా [సీద॒ త్వ-మ్మా॒తుర॒స్యాః᳚, ఉ॒పస్థే॒ విశ్వా᳚న్యగ్నే] 4

ఉ॒పస్థే॒ విశ్వా᳚న్యగ్నే వ॒యునా॑ని వి॒ద్వాన్ । మైనా॑మ॒ర్చిషా॒ మా తప॑సా॒-ఽభి శూ॑శుచో॒-ఽన్తర॑స్యాగ్ం శు॒క్రజ్యో॑తి॒ర్వి భా॑హి ॥ అ॒న్తర॑గ్నే రు॒చా త్వము॒ఖాయై॒ సద॑నే॒ స్వే । తస్యా॒స్త్వగ్ం హర॑సా॒ తప॒ఞ్జాత॑వేద-శ్శి॒వో భ॑వ ॥ శి॒వో భూ॒త్వా మహ్య॑మ॒గ్నే-ఽథో॑ సీద శి॒వస్త్వమ్ । శి॒వాః కృ॒త్వా దిశ॒-స్సర్వా॒-స్స్వాం-యోఁని॑మి॒హా-ఽఽ స॑దః ॥ హ॒గ్ం॒స-శ్శు॑చి॒ష ద్వసు॑రన్తరిక్ష॒-సద్ధోతా॑ వేది॒షదతి॑థి ర్దురోణ॒సత్ । నృ॒షద్వ॑ర॒స-దృ॑త॒స-ద్వ్యో॑మ॒స-ద॒బ్జా గో॒జా ఋ॑త॒జా అ॑ద్రి॒జా ఋ॒త-మ్బృ॒హత్ ॥ 5 ॥

(దివ॒మను॒ వి క్ర॑మస్వ॒ నిర్భ॑క్త॒-స్స య-న్ద్వి॒ష్మో విష్ణో॒ - ర్ధనే॒నాగ్నే॑ - ఽధ॒మ - మ॒స్యాః - శు॑చి॒షథ్ - షోడ॑శ చ) (అ. 1)

ది॒వస్పరి॑ ప్రథ॒మ-ఞ్జ॑జ్ఞే అ॒గ్నిర॒స్మ-ద్ద్వి॒తీయ॒-మ్పరి॑ జా॒తవే॑దాః । తృ॒తీయ॑మ॒ఫ్సు నృ॒మణా॒ అజ॑స్ర॒మిన్ధా॑న ఏన-ఞ్జరతే స్వా॒ధీః ॥ వి॒ద్మా తే॑ అగ్నే త్రే॒ధా త్ర॒యాణి॑ వి॒ద్మా తే॒ సద్మ॒ విభృ॑త-మ్పురు॒త్రా । వి॒ద్మా తే॒ నామ॑ పర॒మ-ఙ్గుహా॒ యద్వి॒ద్మా తముథ్సం॒-యఁత॑ ఆజ॒గన్థ॑ ॥ స॒ము॒ద్రే త్వా॑ నృ॒మణా॑ అ॒ఫ్స్వ॑న్తర్నృ॒చక్షా॑ ఈధే ది॒వో అ॑గ్న॒ ఊధన్న్॑ । తృ॒తీయే᳚ త్వా॒ [తృ॒తీయే᳚ త్వా, రజ॑సి తస్థి॒వాగ్ం స॑మృ॒తస్య॒] 6

రజ॑సి తస్థి॒వాగ్ం స॑మృ॒తస్య॒ యోనౌ॑ మహి॒షా అ॑హిన్వన్న్ ॥ అక్ర॑న్దద॒గ్ని-స్స్త॒నయ॑న్నివ॒ ద్యౌః, క్షామా॒ రేరి॑హ-ద్వీ॒రుధః॑ సమ॒ఞ్జన్న్ । స॒ద్యో జ॑జ్ఞా॒నో వి హీమి॒ద్ధో అఖ్య॒దా రోద॑సీ భా॒నునా॑ భాత్య॒న్తః ॥ ఉ॒శి-క్పా॑వ॒కో అ॑ర॒తి-స్సు॑మే॒ధా మర్తే᳚ష్వ॒గ్నిర॒మృతో॒ నిధా॑యి । ఇయ॑ర్తి ధూ॒మమ॑రు॒ష-మ్భరి॑భ్ర॒దుచ్ఛు॒క్రేణ॑ శో॒చిషా॒ ద్యామిన॑క్షత్ ॥ విశ్వ॑స్య కే॒తుర్భువ॑నస్య॒ గర్భ॒ ఆ [ ] 7

రోద॑సీ అపృణా॒జ్జాయ॑మానః । వీ॒డు-ఞ్చి॒దద్రి॑మభిన-త్పరా॒యన్ జనా॒ యద॒గ్నిమయ॑జన్త॒ పఞ్చ॑ ॥ శ్రీ॒ణాము॑దా॒రో ధ॒రుణో॑ రయీ॒ణా-మ్మ॑నీ॒షాణా॒-మ్ప్రార్ప॑ణ॒-స్సోమ॑గోపాః । వసో᳚-స్సూ॒ను-స్సహ॑సో అ॒ఫ్సు రాజా॒ వి భా॒త్యగ్ర॑ ఉ॒షసా॑మిధా॒నః ॥ యస్తే॑ అ॒ద్య కృ॒ణవ॑-ద్భద్రశోచే-ఽపూ॒ప-న్దే॑వ ఘృ॒తవ॑న్తమగ్నే । ప్రత-న్న॑య ప్రత॒రాం-వఁస్యో॒ అచ్ఛా॒భి ద్యు॒మ్న-న్దే॒వభ॑క్తం-యఁవిష్ఠ ॥ ఆ [ ] 8

త-మ్భ॑జ సౌశ్రవ॒సేష్వ॑గ్న ఉ॒క్థ-ఉ॑క్థ॒ ఆ భ॑జ శ॒స్యమా॑నే । ప్రి॒య-స్సూర్యే᳚ ప్రి॒యో అ॒గ్నా భ॑వా॒త్యుజ్జా॒తేన॑ భి॒నద॒దుజ్జని॑త్వైః ॥ త్వామ॑గ్నే॒ యజ॑మానా॒ అను॒ ద్యూన్. విశ్వా॒ వసూ॑ని దధిరే॒ వార్యా॑ణి । త్వయా॑ స॒హ ద్రవి॑ణమి॒చ్ఛమా॑నా వ్ర॒జ-ఙ్గోమ॑న్తము॒శిజో॒ వి వ॑వ్రుః ॥ దృ॒శా॒నో రు॒క్మ ఉ॒ర్వ్యా వ్య॑ద్యౌ-ద్దు॒ర్మర్ష॒మాయుః॑ శ్రి॒యే రు॑చా॒నః । అ॒గ్నిర॒మృతో॑ అభవ॒-ద్వయో॑భి॒ర్యదే॑- -న॒-న్ద్యౌరజ॑నయ-థ్సు॒రేతాః᳚ ॥ 9 ॥

(తృతియే᳚ త్వా॒ - గర్భ॒ ఆ - య॑వి॒ష్ఠా-ఽఽ - య - చ్చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 2)

అన్న॑ప॒తే-ఽన్న॑స్య నో దేహ్యనమీ॒వస్య॑ శు॒ష్మిణః॑ । ప్ర ప్ర॑దా॒తార॑-న్తారిష॒ ఊర్జ॑-న్నో ధేహి ద్వి॒పదే॒ చతు॑ష్పదే ॥ ఉదు॑ త్వా॒ విశ్వే॑ దే॒వా అగ్నే॒ భర॑న్తు॒ చిత్తి॑భిః । స నో॑ భవ శి॒వత॑మ-స్సు॒ప్రతీ॑కో వి॒భావ॑సుః ॥ ప్రేద॑గ్నే॒ జ్యోతి॑ష్మాన్. యాహి శి॒వేభి॑ర॒ర్చి॑భి॒స్త్వమ్ । బృ॒హద్భి॑-ర్భా॒నుభి॒-ర్భాస॒-న్మా హిగ్ం॑సీ స్త॒నువా᳚ ప్ర॒జాః ॥ స॒మిధా॒-ఽగ్ని-న్దు॑వస్యత ఘృ॒తైర్బో॑ధయ॒తాతి॑థిమ్ । ఆ- [ఆ, అ॒స్మి॒న్॒. హ॒వ్యా జు॑హోతన ।] 10

-ఽస్మి॑న్. హ॒వ్యా జు॑హోతన ॥ ప్రప్రా॒యమ॒గ్నిర్భ॑ర॒తస్య॑ శృణ్వే॒ వి య-థ్సూర్యో॒ న రోచ॑తే బృ॒హద్భాః । అ॒భి యః పూ॒రు-మ్పృత॑నాసు త॒స్థౌ దీ॒దాయ॒ దైవ్యో॒ అతి॑థి-శ్శి॒వో నః॑ ॥ ఆపో॑ దేవీః॒ ప్రతి॑ గృహ్ణీత॒ భస్మై॒త-థ్స్యో॒నే కృ॑ణుద్ధ్వగ్ం సుర॒భావు॑ లో॒కే । తస్మై॑ నమన్తా॒-ఞ్జన॑య-స్సు॒పత్నీ᳚ర్మా॒తేవ॑ పు॒త్ర-మ్బి॑భృ॒తా స్వే॑నమ్ ॥ అ॒ఫ్స్వ॑గ్నే॒ సధి॒ష్టవ॒- [అ॒ఫ్స్వ॑గ్నే॒ సధి॒ష్టవ॑, సౌష॑ధీ॒రను॑ రుద్ధ్యసే ।] 11

సౌష॑ధీ॒రను॑ రుద్ధ్యసే । గర్భే॒ సఞ్జా॑యసే॒ పునః॑ ॥ గర్భో॑ అ॒స్యోష॑ధీనా॒-ఙ్గర్భో॒ వన॒స్పతీ॑నామ్ । గర్భో॒ విశ్వ॑స్య భూ॒తస్యాగ్నే॒ గర్భో॑ అ॒పామ॑సి ॥ ప్ర॒సద్య॒ భస్మ॑నా॒ యోని॑మ॒పశ్చ॑ పృథి॒వీమ॑గ్నే । స॒గ్ం॒సృజ్య॑ మా॒తృభి॒స్త్వ-ఞ్జ్యోతి॑ష్మా॒-న్పున॒రా-ఽస॑దః ॥ పున॑రా॒సద్య॒ సద॑నమ॒పశ్చ॑ పృథి॒వీమ॑గ్నే । శేషే॑ మా॒తుర్యథో॒పస్థే॒ ఽన్తర॒స్యాగ్ం శి॒వత॑మః ॥ పున॑రూ॒ర్జా [ ] 12

-ని వ॑ర్తస్వ॒ పున॑రగ్న ఇ॒షా ఽఽయు॑షా । పున॑ర్నః పాహి వి॒శ్వతః॑ ॥ స॒హ ర॒య్యా ని వ॑ర్త॒స్వాగ్నే॒ పిన్వ॑స్వ॒ ధార॑యా । వి॒శ్వఫ్స్ని॑యా వి॒శ్వత॒స్పరి॑ ॥ పున॑స్త్వా ఽఽది॒త్యా రు॒ద్రా వస॑వ॒-స్సమి॑న్ధతా॒-మ్పున॑ర్బ్ర॒హ్మాణో॑ వసునీథ య॒జ్ఞైః । ఘృ॒తేన॒ త్వ-న్త॒నువో॑ వర్ధయస్వ స॒త్యా-స్స॑న్తు॒ యజ॑మానస్య॒ కామాః᳚ ॥ బోధా॑ నో అ॒స్య వచ॑సో యవిష్ఠ॒ మగ్ంహి॑ష్ఠస్య॒ ప్రభృ॑తస్య స్వధావః । పీయ॑తి త్వో॒ అను॑ త్వో గృణాతి వ॒న్దారు॑స్తే త॒నువం॑-వఁన్దే అగ్నే ॥ స బో॑ధి సూ॒రిర్మ॒ఘవా॑ వసు॒దావా॒ వసు॑పతిః । యు॒యో॒ద్ధ్య॑స్మ-ద్ద్వేషాగ్ం॑సి ॥ 13 ॥

(ఆ - తవో॒ - ర్జా-ఽ - ను॒ - షోడ॑శ చ) (అ. 3)

అపే॑త॒ వీత॒ వి చ॑ సర్ప॒తాతో॒ యే-ఽత్ర॒ స్థ పు॑రా॒ణా యే చ॒ నూత॑నాః । అదా॑ది॒దం-యఁ॒మో॑-ఽవ॒సాన॑-మ్పృథి॒వ్యా అక్ర॑న్ని॒మ-మ్పి॒తరో॑ లో॒కమ॑స్మై ॥ అ॒గ్నేర్భస్మా᳚స్య॒గ్నేః పురీ॑షమసి స॒జ్ఞాన్న॑మసి కామ॒ధర॑ణ॒-మ్మయి॑ తే కామ॒ధర॑ణ-మ్భూయాత్ ॥ సం-యాఁ వః॑ ప్రి॒యాస్త॒నువ॒-స్స-మ్ప్రి॒యా హృద॑యాని వః । ఆ॒త్మా వో॑ అస్తు॒ [అస్తు, సమ్ప్రి॑య॒] 14

సమ్ప్రి॑య॒-స్సమ్ప్రి॑యాస్త॒నువో॒ మమ॑ ॥ అ॒యగ్ం సో అ॒గ్నిర్యస్మి॒న్-థ్సోమ॒మిన్ద్రః॑ సు॒త-న్ద॒ధే జ॒ఠరే॑ వావశా॒నః । స॒హ॒స్రియం॒-వాఁజ॒మత్య॒-న్న సప్తిగ్ం॑ సస॒వాన్-థ్సన్-థ్స్తూ॑యసే జాతవేదః ॥ అగ్నే॑ ది॒వో అర్ణ॒మచ్ఛా॑ జిగా॒స్యచ్ఛా॑ దే॒వాగ్ం ఊ॑చిషే॒ ధిష్ణి॑యా॒ యే । యాః ప॒రస్తా᳚-ద్రోచ॒నే సూర్య॑స్య॒ యాశ్చా॒ వస్తా॑-దుప॒తిష్ఠ॑న్త॒ ఆపః॑ ॥ అగ్నే॒ య-త్తే॑ ది॒వి వర్చః॑ పృథి॒వ్యాం-యఁదోష॑ధీ- [పృథి॒వ్యాం-యఁదోష॑ధీషు, అ॒ఫ్సు వా॑ యజత్ర ।] 15

-ష్వ॒ఫ్సు వా॑ యజత్ర । యేనా॒న్తరి॑క్ష-ము॒ర్వా॑త॒తన్థ॑ త్వే॒ష-స్స భా॒నుర॑ర్ణ॒వో నృ॒చక్షాః᳚ ॥ పు॒రీ॒ష్యా॑సో అ॒గ్నయః॑ ప్రావ॒ణేభిః॑ స॒జోష॑సః । జు॒షన్తాగ్ం॑ హ॒వ్యమాహు॑తమనమీ॒వా ఇషో॑ మ॒హీః ॥ ఇడా॑మగ్నే పురు॒దగ్ం సగ్ం॑ స॒ని-ఙ్గో-శ్శ॑శ్వత్త॒మగ్ం హవ॑మానాయ సాధ । స్యాన్నః॑ సూ॒నుస్తన॑యో వి॒జావా-ఽగ్నే॒ సా తే॑ సుమ॒తిర్భూ᳚త్వ॒స్మే ॥ అ॒య-న్తే॒ యోని॑ర్-ఋ॒త్వియో॒ యతో॑ జా॒తో అరో॑చథాః । త-ఞ్జా॒న- [త-ఞ్జా॒నన్న్, అ॒గ్న॒ ఆ రో॒హాథా॑ నో] 16

-న్న॑గ్న॒ ఆ రో॒హాథా॑ నో వర్ధయా ర॒యిమ్ ॥ చిద॑సి॒ తయా॑ దే॒వత॑యా-ఽఙ్గిర॒స్వ-ద్ధ్రు॒వా సీ॑ద పరి॒చిద॑సి॒ తయా॑ దే॒వత॑యా-ఽఙ్గిర॒స్వ-ద్ధ్రు॒వా సీ॑ద లో॒క-మ్పృ॑ణ ఛి॒ద్ర-మ్పృ॒ణాథో॑ సీద శి॒వా త్వమ్ । ఇ॒న్ద్రా॒గ్నీ త్వా॒ బృహ॒స్పతి॑ర॒స్మిన్. యోనా॑వసీషదన్న్ ॥ తా అ॑స్య॒ సూద॑దోహస॒-స్సోమగ్గ్॑ శ్రీణన్తి॒ పృశ్ఞ॑యః । జన్మ॑-న్దే॒వానాం॒-విఁశ॑స్త్రి॒ష్వా రో॑చ॒నే ది॒వః ॥ 17 ॥

(అ॒స్త్వో - ష॑ధీషు - జా॒న - న్న॒ష్టాచ॑త్వారిగ్ంశచ్చ) (అ. 4)

సమి॑త॒గ్ం॒ సఙ్క॑ల్పేథా॒గ్ం॒ సమ్ప్రి॑యౌ రోచి॒ష్ణూ సు॑మన॒స్యమా॑నౌ । ఇష॒మూర్జ॑మ॒భి సం॒వఁసా॑నౌ॒ సం-వాఁ॒-మ్మనాగ్ం॑సి॒ సం-వ్రఁ॒తా సము॑ చి॒త్తాన్యా-ఽక॑రమ్ ॥ అగ్నే॑ పురీష్యాధి॒పా భ॑వా॒ త్వ-న్నః॑ । ఇష॒మూర్జం॒-యఁజ॑మానాయ ధేహి ॥ పు॒రీ॒ష్య॑స్త్వమ॑గ్నే రయి॒మా-న్పు॑ష్టి॒మాగ్ం అ॑సి । శి॒వాః కృ॒త్వా దిశ॒-స్సర్వా॒-స్స్వాం-యోఁని॑మి॒హా-ఽస॑దః ॥ భవ॑త-న్న॒-స్సమ॑నసౌ॒ సమో॑కసా [సమో॑కసౌ, అ॒రే॒పసౌ᳚ ।] 18

-వరే॒పసౌ᳚ । మా య॒జ్ఞగ్ం హిగ్ం॑సిష్ట॒-మ్మా య॒జ్ఞప॑తి-ఞ్జాతవేదసౌ శి॒వౌ భ॑వతమ॒ద్య నః॑ ॥ మా॒తేవ॑ పు॒త్ర-మ్పృ॑థి॒వీ పు॑రీ॒ష్య॑మ॒గ్నిగ్గ్ స్వే యోనా॑వభారు॒ఖా । తాం-విఁశ్వై᳚ర్దే॒వైర్-ఋ॒తుభిః॑ సంవిఁదా॒నః ప్ర॒జాప॑తిర్వి॒శ్వక॑ర్మా॒ వి ము॑ఞ్చతు ॥ యద॒స్య పా॒రే రజ॑స-శ్శు॒క్ర-ఞ్జ్యోతి॒రజా॑యత । త-న్నః॑ పర్ష॒దతి॒ ద్విషో-ఽగ్నే॑ వైశ్వానర॒ స్వాహా᳚ ॥ నమ॒-స్సు తే॑ నిర్-ఋతే విశ్వరూపే- [విశ్వరూపే, అ॒య॒స్మయం॒-విఁ చృ॑తా] 19

-ఽయ॒స్మయం॒-విఁ చృ॑తా బ॒న్ధమే॒తమ్ । య॒మేన॒ త్వం-యఁ॒మ్యా॑ సం-విఁదా॒నోత్త॒మ-న్నాక॒మధి॑ రోహయే॒మమ్ ॥ యత్తే॑ దే॒వీ నిర్-ఋ॑తిరాబ॒బన్ధ॒ దామ॑ గ్రీ॒వాస్వ॑ విచ॒ర్త్యమ్ । ఇ॒ద-న్తే॒ త-ద్విష్యాం॒-యాఁయు॑షో॒ న మద్ధ్యా॒దథా॑ జీ॒వః పి॒తుమ॑ద్ధి॒ ప్రము॑క్తః ॥ యస్యా᳚స్తే అ॒స్యాః క్రూ॒ర ఆ॒సఞ్జు॒హోమ్యే॒షా-మ్బ॒న్ధానా॑మవ॒సర్జ॑నాయ । భూమి॒రితి॑ త్వా॒ జనా॑ వి॒దుర్నిర్-ఋ॑తి॒- [వి॒దుర్నిర్-ఋ॑తిః, ఇతి॑ త్వా॒ ఽహ-మ్పరి॑] 20

-రితి॑ త్వా॒ ఽహ-మ్పరి॑ వేద వి॒శ్వతః॑ ॥ అసు॑న్వన్త॒మ య॑జమానమిచ్ఛ స్తే॒నస్యే॒త్యాన్-తస్క॑ర॒స్యాన్ వే॑షి । అ॒న్య మ॒స్మ-ది॑చ్ఛ॒ సా త॑ ఇ॒త్యా నమో॑ దేవి నిర్-ఋతే॒ తుభ్య॑మస్తు ॥ దే॒వీమ॒హ-న్నిర్-ఋ॑తిం॒-వఁన్ద॑మానః పి॒తేవ॑ పు॒త్ర-న్ద॑సయే॒ వచో॑భిః । విశ్వ॑స్య॒ యా జాయ॑మానస్య॒ వేద॒ శిరః॑ శిరః॒ ప్రతి॑ సూ॒రీ వి చ॑ష్టే ॥ ని॒వేశ॑న-స్స॒ఙ్గమ॑నో॒ వసూ॑నాం॒-విఁశ్వా॑ రూ॒పా-ఽభి చ॑ష్టే॒ [రూ॒పా-ఽభి చ॑ష్టే, శచీ॑భిః ।] 21

శచీ॑భిః । దే॒వ ఇ॑వ సవి॒తా స॒త్యధ॒ర్మేన్ద్రో॒ న త॑స్థౌ సమ॒రే ప॑థీ॒నామ్ ॥ సం-వఁ॑ర॒త్రా ద॑ధాతన॒ నిరా॑హా॒వాన్ కృ॑ణోతన । సి॒ఞ్చామ॑హా అవ॒టము॒ద్రిణం॑-వఁ॒యం-విఁశ్వా-ఽహా-ఽద॑స్త॒మక్షి॑తమ్ ॥ నిష్కృ॑తాహా-వమవ॒టగ్ం సు॑వర॒త్రగ్ం సు॑షేచ॒నమ్ । ఉ॒ద్రిణగ్ం॑ సిఞ్చే॒ అక్షి॑తమ్ ॥ సీరా॑ యుఞ్జన్తి క॒వయో॑ యు॒గా వి త॑న్వతే॒ పృథ॑క్ । ధీరా॑ దే॒వేషు॑ సుమ్న॒యా ॥ యు॒నక్త॒ సీరా॒ వి యు॒గా త॑నోత కృ॒తే యోనౌ॑ వపతే॒హ [ ] 22

బీజ᳚మ్ । గి॒రా చ॑ శ్రు॒ష్టి-స్సభ॑రా॒ అస॑న్నో॒ నేదీ॑య॒ ఇ-థ్సృ॒ణ్యా॑ ప॒క్వమా ఽయ॑త్ ॥ లాఙ్గ॑ల॒-మ్పవీ॑రవగ్ం సు॒శేవగ్ం॑ సుమ॒తిథ్స॑రు । ఉది-త్కృ॑షతి॒ గామవి॑-మ్ప్రఫ॒ర్వ్య॑-ఞ్చ॒ పీవ॑రీమ్ । ప్ర॒స్థావ॑-ద్రథ॒వాహ॑నమ్ ॥ శు॒న-న్నః॒ ఫాలా॒ వి తు॑దన్తు॒ భూమిగ్ం॑ శు॒న-ఙ్కీ॒నాశా॑ అ॒భి య॑న్తు వా॒హాన్ । శు॒న-మ్ప॒ర్జన్యో॒ మధు॑నా॒ పయో॑భి॒-శ్శునా॑సీరా శు॒నమ॒స్మాసు॑ ధత్తమ్ ॥ కామ॑-ఙ్కామదుఘే ధుక్ష్వ మి॒త్రాయ॒ వరు॑ణాయ చ । ఇన్ద్రా॑యా॒గ్నయే॑ పూ॒ష్ణ ఓష॑ధీభ్యః ప్ర॒జాభ్యః॑ ॥ఘృ॒తేన॒ సీతా॒ మధు॑నా॒ సమ॑క్తా॒ విశ్వై᳚ర్దే॒వైరను॑మతా మ॒రుద్భిః॑ । ఊర్జ॑స్వతీ॒ పయ॑సా॒ పిన్వ॑మానా॒-ఽస్మాన్-థ్సీ॑తే॒ పయ॑సా॒-ఽభ్యా-వ॑వృథ్స్వ ॥ 23 ॥

(సమో॑కసౌ-విశ్వరూపే-వి॒దుర్నిర్-ఋ॑తి-ర॒భి చ॑ష్ట-ఇ॒హ-మి॒త్రాయ॒-ద్వావిగ్ం॑శతిశ్చ) (అ. 5)

యా జా॒తా ఓష॑ధయో దే॒వేభ్య॑స్త్రియు॒గ-మ్పు॒రా । మన్దా॑మి బ॒భ్రూణా॑మ॒హగ్ం శ॒త-న్ధామా॑ని స॒ప్త చ॑ ॥ శ॒తం-వోఁ॑ అబ॒-న్ధామా॑ని స॒హస్ర॑ము॒త వో॒ రుహః॑ । అథా॑ శతక్రత్వో యూ॒యమి॒మ-మ్మే॑ అగ॒ద-ఙ్కృ॑త ॥ పుష్పా॑వతీః ప్ర॒సూవ॑తీః ఫ॒లినీ॑రఫ॒లా ఉ॒త । అశ్వా॑ ఇవ స॒జిత్వ॑రీ-ర్వీ॒రుధః॑ పారయి॒ష్ణవః॑ ॥ ఓష॑ధీ॒రితి॑ మాతర॒-స్తద్వో॑ దేవీ॒-రుప॑ బ్రువే । రపాగ్ం॑సి విఘ్న॒తీరి॑త॒ రప॑- [విఘ్న॒తీరి॑త॒ రపః॑, చా॒తయ॑మానాః ।] 24

-శ్చా॒తయ॑మానాః ॥ అ॒శ్వ॒త్థే వో॑ ని॒షద॑న-మ్ప॒ర్ణే వో॑ వస॒తిః కృ॒తా । గో॒భాజ॒ ఇ-త్కిలా॑సథ॒ య-థ్స॒నవ॑థ॒ పూరు॑షమ్ ॥ యద॒హం-వాఁ॒జయ॑-న్ని॒మా ఓష॑ధీ॒ర్॒హస్త॑ ఆద॒ధే । ఆ॒త్మా యక్ష్మ॑స్య నశ్యతి పు॒రా జీ॑వ॒గృభో॑ యథా ॥ యదోష॑ధయ-స్స॒ఙ్గచ్ఛ॑న్తే॒ రాజా॑న॒-స్సమి॑తా వివ । విప్ర॒-స్స ఉ॑చ్యతే భి॒షగ్ర॑క్షో॒హా ఽమీ॑వ॒ చాత॑నః ॥ నిష్కృ॑తి॒-ర్నామ॑వో మా॒తా-ఽథా॑ యూ॒యగ్గ్స్థ॒ సఙ్కృ॑తీః । స॒రాః ప॑త॒త్రిణీ᳚- [స॒రాః ప॑త॒త్రిణీః᳚, స్థ॒న॒ యదా॒ మయ॑తి॒] 25

-స్థన॒ యదా॒ మయ॑తి॒ నిష్కృ॑త ॥ అ॒న్యా వో॑ అ॒న్యామ॑వ-త్వ॒న్యా-ఽన్యస్యా॒ ఉపా॑వత । తా-స్సర్వా॒ ఓష॑ధయ-స్సంవిఁదా॒నా ఇ॒ద-మ్మే॒ ప్రావ॑తా॒ వచః॑ ॥ ఉచ్ఛుష్మా॒ ఓష॑ధీనా॒-ఙ్గావో॑ గో॒ష్ఠా ది॑వేరతే । ధనగ్ం॑ సని॒ష్యన్తీ॑ నామా॒త్మాన॒-న్తవ॑ పూరుష ॥ అతి॒ విశ్వాః᳚ పరి॒ష్ఠాస్తే॒న ఇ॑వ వ్ర॒జమ॑క్రముః । ఓష॑ధయః॒ ప్రాచు॑చ్యవు॒ ర్య-త్కి-ఞ్చ॑ త॒నువా॒గ్ం॒ రపః॑ ॥ యా- [యాః, త॒ ఆ॒త॒స్థు-రా॒త్మానం॒-యాఁ] 26

-స్త॑ ఆత॒స్థు-రా॒త్మానం॒-యాఁ ఆ॑వివి॒శుః పరుః॑ పరుః । తాస్తే॒ యక్ష్మం॒-విఁబా॑ధన్తా ము॒గ్రో మ॑ద్ధ్యమ॒శీరి॑వ ॥ సా॒కం-యఁ॑క్ష్మ॒ ప్ర ప॑త శ్యే॒నేన॑ కికిదీ॒వినా᳚ । సా॒కం-వాఁత॑స్య॒-ధ్రాజ్యా॑ సా॒క-న్న॑శ్య ని॒హాక॑యా ॥ అ॒శ్వా॒వ॒తీగ్ం సో॑మవ॒తీ మూ॒ర్జయ॑న్తీ॒ ముదో॑జసమ్ । ఆ వి॑థ్సి॒ సర్వా॒ ఓష॑ధీర॒స్మా అ॑రి॒ష్టతా॑తయే ॥ యాః ఫ॒లినీ॒ర్యా అ॑ఫ॒లా అ॑పు॒ష్పా యాశ్చ॑ పు॒ష్పిణీః᳚ । బృహ॒స్పతి॑ ప్రసూతా॒ స్తానో॑ ముఞ్చ॒న్త్వగ్ం హ॑సః ॥ యా [యాః, ఓష॑ధయ॒-స్సోమ॑రాజ్ఞీః॒] 27

ఓష॑ధయ॒-స్సోమ॑రాజ్ఞీః॒ ప్రవి॑ష్టాః పృథి॒వీమను॑ । తాసా॒-న్త్వమ॑స్యుత్త॒మా ప్రణో॑ జీ॒వాత॑వే-సువ ॥ అ॒వ॒పత॑న్తీరవద-న్ది॒వ ఓష॑దయః॒ పరి॑ । య-ఞ్జీ॒వ మ॒శ్ఞవా॑ మహై॒ న స రి॑ష్యాతి॒ పూరు॑షః ॥ యాశ్చే॒ద ము॑ప-శృ॒ణ్వన్తి॒ యాశ్చ॑ దూ॒ర-మ్పరా॑గతాః । ఇ॒హ స॒ఙ్గత్య॒ తా-స్సర్వా॑ అ॒స్మై స-న్ద॑త్త భేష॒జమ్ ॥ మా వో॑ రిష-త్ఖని॒తా యస్మై॑ చా॒హ-ఙ్ఖనా॑మి వః । ద్వి॒ప-చ్చతు॑ష్ప-ద॒స్మాక॒గ్ం॒ సర్వ॑-మ॒స్త్వనా॑తురమ్ ॥ ఓష॑ధయ॒-స్సం-వఁ॑దన్తే॒ సోమే॑న స॒హ రాజ్ఞా᳚ । యస్మై॑ క॒రోతి॑ బ్రాహ్మ॒ణస్తగ్ం రా॑జ-న్పారయామసి ॥ 28 ॥

(రపః॑ - పత॒త్రిణీ॒- ర్యా - అగ్ంహ॑సో॒ యాః - ఖనా॑మి వో॒ - ఽష్టాద॑శ చ) (అ. 6)

మా నో॑ హిగ్ంసీజ్జని॒తా యః పృ॑థి॒వ్యా యో వా॒ దివగ్ం॑ స॒త్యధ॑ర్మా జ॒జాన॑ । యశ్చా॒పశ్చ॒న్ద్రా బృ॑హ॒తీర్జ॒జాన॒ కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ ॥ అ॒భ్యావ॑ర్తస్వ పృథివి య॒జ్ఞేన॒ పయ॑సా స॒హ । వ॒పా-న్తే॑ అ॒గ్నిరి॑షి॒తో-ఽవ॑ సర్పతు ॥ అగ్నే॒ య-త్తే॑ శు॒క్రం-యఁచ్చ॒న్ద్రం-యఁ-త్పూ॒తం-యఁ-ద్య॒జ్ఞియ᳚మ్ । త-ద్దే॒వేభ్యో॑ భరామసి ॥ ఇష॒మూర్జ॑మ॒హమి॒త ఆ [ఆ, ద॒ద॒ ఋ॒తస్య॒ ధామ్నో॑] 29

ద॑ద ఋ॒తస్య॒ ధామ్నో॑ అ॒మృత॑స్య॒ యోనేః᳚ । ఆ నో॒ గోషు॑ విశ॒త్వౌష॑ధీషు॒ జహా॑మి సే॒దిమని॑రా॒మమీ॑వామ్ ॥ అగ్నే॒ తవ॒ శ్రవో॒ వయో॒ మహి॑ భ్రాజన్త్య॒ర్చయో॑ విభావసో । బృహ॑-ద్భానో॒ శవ॑సా॒ వాజ॑ము॒క్థ్య॑-న్దధా॑సి దా॒శుషే॑ కవే ॥ ఇ॒ర॒జ్యన్న॑గ్నే ప్రథయస్వ జ॒న్తుభి॑ర॒స్మే రాయో॑ అమర్త్య । స ద॑ర్శ॒తస్య॒ వపు॑షో॒ వి రా॑జసి పృ॒ణక్షి॑ సాన॒సిగ్ం ర॒యిమ్ ॥ ఊర్జో॑ నపా॒జ్జాత॑వేద-స్సుశ॒స్తిభి॒-ర్మన్ద॑స్వ [ ] 30

ధీ॒తిభి॑ర్హి॒తః । త్వే ఇష॒-స్స-న్ద॑ధు॒-ర్భూరి॑రేతస-శ్చి॒త్రో త॑యో వా॒మజా॑తాః ॥ పా॒వ॒కవ॑ర్చా-శ్శు॒క్రవ॑ర్చా॒ అనూ॑నవర్చా॒ ఉది॑యర్షి భా॒నునా᳚ । పు॒త్రః పి॒తరా॑ వి॒చర॒న్నుపా॑వస్యు॒భే పృ॑ణక్షి॒ రోద॑సీ ॥ ఋ॒తావా॑న-మ్మహి॒షం-విఁ॒శ్వచ॑ర్షణిమ॒గ్నిగ్ం సు॒మ్నాయ॑ దధిరే పు॒రో జనాః᳚ । శ్రుత్క॑ర్ణగ్ం స॒ప్రథ॑స్తమ-న్త్వా గి॒రా దైవ్య॒-మ్మాను॑షా యు॒గా ॥ ని॒ష్క॒ర్తార॑-మద్ధ్వ॒రస్య॒ ప్రచే॑తస॒-ఙ్క్షయ॑న్త॒గ్ం॒ రాధ॑సే మ॒హే । రా॒తి-మ్భృగూ॑ణాము॒శిజ॑-ఙ్క॒విక్ర॑తు-మ్పృ॒ణక్షి॑ సాన॒సిగ్ం - [సాన॒సిమ్, ర॒యిమ్ ।] 31

ర॒యిమ్ ॥ చితః॑ స్థ పరి॒చిత॑ ఊర్ధ్వ॒చితః॑ శ్రయద్ధ్వ॒-న్తయా॑ దే॒వత॑యా-ఽఙ్గిర॒స్వ-ద్ధ్రు॒వా-స్సీ॑దత ॥ ఆ ప్యా॑యస్వ॒ సమే॑తు తే వి॒శ్వతః॑ సోమ॒ వృష్ణి॑యమ్ । భవా॒ వాజ॑స్య సఙ్గ॒థే ॥ స-న్తే॒ పయాగ్ం॑సి॒ సము॑ యన్తు॒ వాజా॒-స్సం-వృఁష్ణి॑యా-న్యభిమాతి॒షాహః॑ । ఆ॒ప్యాయ॑మానో అ॒మృతా॑య సోమ ది॒వి శ్రవాగ్॑స్యుత్త॒మాని॑ ధిష్వ ॥ 32 ॥

(ఆ - మన్ద॑స్వ - సాన॒సి - మేకా॒న్నచ॑త్వారి॒గ్ం॒శచ్చ॑) (అ. 7)

అ॒భ్య॑స్థా॒-ద్విశ్వాః॒ పృత॑నా॒ అరా॑తీ॒స్తద॒గ్నిరా॑హ॒ తదు॒ సోమ॑ ఆహ । బృహ॒స్పతిః॑ సవి॒తా తన్మ॑ ఆహ పూ॒షా మా॑-ఽధా-థ్సుకృ॒తస్య॑ లో॒కే ॥ యదక్ర॑న్దః ప్రథ॒మ-ఞ్జాయ॑మాన ఉ॒ద్యన్-థ్స॑ము॒ద్రాదు॒త వా॒ పురీ॑షాత్ । శ్యే॒నస్య॑ ప॒క్షా హ॑రి॒ణస్య॑ బా॒హూ ఉప॑స్తుత॒-ఞ్జని॑మ॒ త-త్తే॑ అర్వన్న్ ॥ అ॒పా-మ్పృ॒ష్ఠమ॑సి॒ యోని॑ర॒గ్నే-స్స॑ము॒ద్రమ॒భితః॒ పిన్వ॑మానమ్ । వర్ధ॑మాన-మ్మ॒హ [వర్ధ॑మాన-మ్మ॒హః, ఆ చ॒ పుష్క॑ర-న్ది॒వో] 33

ఆ చ॒ పుష్క॑ర-న్ది॒వో మాత్ర॑యా వరి॒ణా ప్ర॑థస్వ ॥ బ్రహ్మ॑ జజ్ఞా॒న-మ్ప్ర॑థ॒మ-మ్పు॒రస్తా॒ద్వి సీ॑మ॒త-స్సు॒రుచో॑ వే॒న ఆ॑వః । స బు॒ద్ధ్నియా॑ ఉప॒మా అ॑స్య వి॒ష్ఠా-స్స॒తశ్చ॒ యోని॒మస॑తశ్చ॒ వివః॑ ॥ హి॒ర॒ణ్య॒గ॒ర్భ-స్సమ॑వర్త॒తాగ్రే॑ భూ॒తస్య॑ జా॒తః పతి॒రేక॑ ఆసీత్ । స దా॑ధార పృథి॒వీ-న్ద్యాము॒తేమా-ఙ్కస్మై॑ దే॒వాయ॑ హ॒విషా॑ విధేమ ॥ ద్ర॒ఫ్సశ్చ॑స్కన్ద పృథి॒వీమను॒- [పృథి॒వీమను॑, ద్యామి॒మ-ఞ్చ॒] 34

-ద్యామి॒మ-ఞ్చ॒ యోని॒మను॒ యశ్చ॒ పూర్వః॑ । తృ॒తీయం॒-యోఁని॒మను॑ స॒ఞ్చర॑న్త-న్ద్ర॒ఫ్స-ఞ్జు॑హో॒మ్యను॑ స॒ప్త హోత్రాః᳚ ॥ నమో॑ అస్తు స॒ర్పేభ్యో॒ యే కే చ॑ పృథి॒వీమను॑ । యే అ॒న్తరి॑క్షే॒ యే ది॒వి తేభ్యః॑ స॒ర్పేభ్యో॒ నమః॑ ॥ యే॑-ఽదో రో॑చ॒నే ది॒వో యే వా॒ సూర్య॑స్య ర॒శ్మిషు॑ । యేషా॑మ॒ఫ్సు సదః॑ కృ॒త-న్తేభ్యః॑ స॒ర్పేభ్యో॒ నమః॑ ॥ యా ఇష॑వో యాతు॒ ధానా॑నాం॒ ఁయే॑ వా॒ వన॒స్పతీ॒గ్ం॒రను॑ । యే వా॑-ఽవ॒టేషు॒ శేర॑తే॒ తేభ్యః॑ స॒ర్పేభ్యో॒ నమః॑ ॥ 35 ॥

(మ॒హో - ఽను॑ - యాతు॒ధానా॑నా॒ - మేకా॑దశ చ) (అ. 8)

ధ్రు॒వా-ఽసి॑ ధ॒రుణా-ఽస్తృ॑తా వి॒శ్వక॑ర్మణా॒ సుకృ॑తా । మా త్వా॑ సము॒ద్ర ఉద్వ॑ధీ॒న్మా సు॑ప॒ర్ణో వ్య॑థమానా పృథి॒వీ-న్దృగ్ం॑హ ॥ ప్ర॒జాప॑తిస్త్వా సాదయతు పృథి॒వ్యాః పృ॒ష్ఠే వ్యచ॑స్వతీ॒-మ్ప్రథ॑స్వతీ॒-మ్ప్రథో॑-ఽసి పృథి॒వ్య॑సి॒ భూర॑సి॒ భూమి॑ర॒స్యది॑తిరసి వి॒శ్వధా॑యా॒ విశ్వ॑స్య॒ భువ॑నస్య ధ॒ర్త్రీ పృ॑థి॒వీం-యఁ॑చ్ఛ పృథి॒వీ-న్దృగ్ం॑హ పృథి॒వీ-మ్మా హిగ్ం॑సీ॒ర్విశ్వ॑స్మై ప్రా॒ణాయా॑పా॒నాయ॑ వ్యా॒నాయో॑దా॒నాయ॑ ప్రతి॒ష్ఠాయై॑ [ప్రతి॒ష్ఠాయై᳚, చ॒రిత్రా॑యా॒-] 36

చ॒రిత్రా॑యా॒-ఽగ్నిస్త్వా॒-ఽభి పా॑తు మ॒హ్యా స్వ॒స్త్యా ఛ॒ర్దిషా॒ శన్త॑మేన॒ తయా॑ దే॒వత॑యా-ఽఙ్గిర॒స్వ-ద్ధ్రు॒వా సీ॑ద ॥ కాణ్డా᳚-త్కాణ్డా-త్ప్ర॒రోహ॑న్తీ॒ పరు॑షఃపరుషః॒ పరి॑ । ఏ॒వా నో॑ దూర్వే॒ ప్ర త॑ను స॒హస్రే॑ణ శ॒తేన॑ చ ॥ యా శ॒తేన॑ ప్రత॒నోషి॑ స॒హస్రే॑ణ వి॒రోహ॑సి । తస్యా᳚స్తే దేవీష్టకే వి॒ధేమ॑ హ॒విషా॑ వ॒యమ్ ॥ అషా॑ఢా-ఽసి॒ సహ॑మానా॒ సహ॒స్వారా॑తీ॒-స్సహ॑స్వారాతీయ॒త-స్సహ॑స్వ॒ పృత॑నా॒-స్సహ॑స్వ పృతన్య॒తః । స॒హస్ర॑వీర్యా- [స॒హస్ర॑వీర్యా, అ॒సి॒ సా మా॑ జిన్వ ।] 37

-ఽసి॒ సా మా॑ జిన్వ ॥ మధు॒ వాతా॑ ఋతాయ॒తే మధు॑ క్షరన్తి॒ సిన్ధ॑వః । మాద్ధ్వీ᳚ర్న-స్స॒న్త్వోష॑ధీః ॥ మధు॒ నక్త॑ము॒తోషసి॒ మధు॑మ॒-త్పార్థి॑వ॒గ్ం॒ రజః॑ । మధు॒ ద్యౌర॑స్తు నః పి॒తా ॥ మధు॑మా-న్నో॒ వన॒స్పతి॒-ర్మధు॑మాగ్ం అస్తు॒ సూర్యః॑ । మాద్ధ్వీ॒ర్గావో॑ భవన్తు నః ॥ మ॒హీ ద్యౌః పృ॑థి॒వీ చ॑ న ఇ॒మం-యఁ॒జ్ఞ-మ్మి॑మిక్షతామ్ । పి॒పృ॒తా-న్నో॒ భరీ॑మభిః ॥ త-ద్విష్ణోః᳚ పర॒మ- [పర॒మమ్, ప॒దగ్ం సదా॑ పశ్యన్తి] 38

-మ్ప॒దగ్ం సదా॑ పశ్యన్తి సూ॒రయః॑ । ది॒వీవ॒ చక్షు॒రాత॑తమ్ ॥ ధ్రు॒వా-ఽసి॑ పృథివి॒ సహ॑స్వ పృతన్య॒తః । స్యూ॒తా దే॒వేభి॑ర॒మృతే॒నా ఽఽగాః᳚ ॥ యాస్తే॑ అగ్నే॒ సూర్యే॒ రుచ॑ ఉద్య॒తో దివ॑మాత॒న్వన్తి॑ ర॒శ్మిభిః॑ । తాభి॒-స్సర్వా॑భీ రు॒చే జనా॑య నస్కృధి ॥ యా వో॑ దేవా॒-స్సూర్యే॒ రుచో॒ గోష్వశ్వే॑షు॒ యా రుచః॑ । ఇన్ద్రా᳚గ్నీ॒ తాభి॒-స్సర్వా॑భీ॒ రుచ॑-న్నో ధత్త బృహస్పతే ॥ వి॒రా- [వి॒రాట్, జ్యోతి॑రధారయ-] 39

-డ్జ్యోతి॑రధారయ-థ్స॒మ్రా-డ్జ్యోతి॑రధారయ-థ్స్వ॒రా-డ్జ్యోతి॑రధారయత్ ॥ అగ్నే॑ యు॒క్ష్వా హి యే తవాశ్వా॑సో దేవ సా॒ధవః॑ । అరం॒-వఁహ॑న్త్యా॒శవః॑ ॥ యు॒క్ష్వా హి దే॑వ॒హూత॑మా॒గ్ం॒ అశ్వాగ్ం॑ అగ్నే ర॒థీరి॑వ । ని హోతా॑ పూ॒ర్వ్య-స్స॑దః ॥ ద్ర॒ఫ్సశ్చ॑స్కన్ద పృథి॒వీమను॒ ద్యామి॒మ-ఞ్చ॒ యోని॒మను॒ యశ్చ॒ పూర్వః॑ । తృ॒తీయం॒-యోఁని॒మను॑ స॒ఞ్చర॑న్త-న్ద్ర॒ఫ్స-ఞ్జు॑హో॒మ్యను॑ స॒ప్త [ ] 40

హోత్రాః᳚ ॥ అభూ॑ది॒దం-విఁశ్వ॑స్య॒ భువ॑నస్య॒ వాజి॑నమ॒గ్నే-ర్వై᳚శ్వాన॒రస్య॑ చ । అ॒గ్నిర్జ్యోతి॑షా॒ జ్యోతి॑ష్మా-న్రు॒క్మో వర్చ॑సా॒ వర్చ॑స్వాన్ ॥ ఋ॒చే త్వా॑ రు॒చే త్వా॒ సమి-థ్స్ర॑వన్తి స॒రితో॒ న ధేనాః᳚ । అ॒న్తర్హృ॒దా మన॑సా పూ॒యమా॑నాః ॥ ఘృ॒తస్య॒ ధారా॑ అ॒భి చా॑కశీమి । హి॒ర॒ణ్యయో॑ వేత॒సో మద్ధ్య॑ ఆసామ్ ॥ తస్మిన్᳚థ్సుప॒ర్ణో మ॑ధు॒కృ-త్కు॑లా॒యీ భజ॑న్నాస్తే॒ మధు॑ దే॒వతా᳚భ్యః । తస్యా॑ స తే॒ హర॑య-స్స॒ప్త తీరే᳚ స్వ॒ధా-న్దుహా॑నా అ॒మృత॑స్య॒ ధారా᳚మ్ ॥ 41 ॥

(ప్ర॒తి॒ష్ఠాయై॑ - స॒హస్ర॑వీర్యా - పర॒మం - ఁవి॒రాట్థ్ - స॒ప్త - తీరే॑ - చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 9)

ఆ॒ది॒త్య-ఙ్గర్భ॒-మ్పయ॑సా సమ॒ఞ్జన్-థ్స॒హస్ర॑స్య ప్రతి॒మాం-విఁ॒శ్వరూ॑పమ్ । పరి॑ వృఙ్గ్ధి॒ హర॑సా॒ మా-ఽభి మృ॑క్ష-శ్శ॒తాయు॑ష-ఙ్కృణుహి చీ॒యమా॑నః ॥ ఇ॒మ-మ్మా హిగ్ం॑సీర్ద్వి॒పాద॑-మ్పశూ॒నాగ్ం సహ॑స్రాక్ష॒ మేధ॒ ఆ చీ॒యమా॑నః । మ॒యుమా॑ర॒ణ్యమను॑ తే దిశామి॒ తేన॑ చిన్వా॒నస్త॒నువో॒ ని షీ॑ద ॥ వాత॑స్య॒ ధ్రాజిం॒-వఁరు॑ణస్య॒ నాభి॒మశ్వ॑-ఞ్జజ్ఞా॒నగ్ం స॑రి॒రస్య॒ మద్ధ్యే᳚ । శిశు॑-న్న॒దీనా॒గ్ం॒ హరి॒మద్రి॑బుద్ధ॒మగ్నే॒ మా హిగ్ం॑సీః [మా హిగ్ం॑సీః, ప॒ర॒మే వ్యో॑మన్న్ ।] 42

పర॒మే వ్యో॑మన్న్ ॥ ఇ॒మ-మ్మా హిగ్ం॑సీ॒రేక॑శఫ-మ్పశూ॒నా-ఙ్క॑నిక్ర॒దం-వాఁ॒జినం॒-వాఁజి॑నేషు । గౌ॒రమా॑ర॒ణ్యమను॑ తే దిశామి॒ తేన॑ చిన్వా॒నస్త॒నువో॒ ని షీ॑ద ॥ అజ॑స్ర॒మిన్దు॑మరు॒ష-మ్భు॑ర॒ణ్యుమ॒గ్నిమీ॑డే పూ॒ర్వచి॑త్తౌ॒ నమో॑భిః । స పర్వ॑భిర్-ఋతు॒శః కల్ప॑మానో॒ గా-మ్మా హిగ్ం॑సీ॒రది॑తిం-విఁ॒రాజ᳚మ్ ॥ ఇ॒మగ్ం స॑ము॒ద్రగ్ం శ॒తధా॑ర॒ము-థ్సం॑-వ్యఁ॒చ్యమా॑న॒-మ్భువ॑నస్య॒ మద్ధ్యే᳚ । ఘృ॒త-న్దుహా॑నా॒-మది॑తి॒-ఞ్జనా॒యాగ్నే॒ మా [-మది॑తి॒-ఞ్జనా॒యాగ్నే॒ మా, హి॒గ్ం॒సీః॒ ప॒ర॒మే వ్యో॑మన్న్ ।] 43

హిగ్ం॑సీః పర॒మే వ్యో॑మన్న్ । గ॒వ॒యమా॑ర॒ణ్యమను॑ తే దిశామి॒ తేన॑ చిన్వా॒నస్త॒నువో॒ ని షీ॑ద ॥ వరూ᳚త్రి॒-న్త్వష్టు॒ర్వరు॑ణస్య॒ నాభి॒మవి॑-ఞ్జజ్ఞా॒నాగ్ం రజ॑సః॒ పర॑స్మాత్ । మ॒హీగ్ం సా॑హ॒స్రీమసు॑రస్య మా॒యామగ్నే॒ మా హిగ్ం॑సీః పర॒మే వ్యో॑మన్న్ ॥ ఇ॒మామూ᳚ర్ణా॒యుం-వఁరు॑ణస్య మా॒యా-న్త్వచ॑-మ్పశూ॒నా-న్ద్వి॒పదా॒-ఞ్చతు॑ష్పదామ్ । త్వష్టుః॑ ప్ర॒జానా᳚-మ్ప్రథ॒మ-ఞ్జ॒నిత్ర॒మగ్నే॒ మా హిగ్ం॑సీః పర॒మే వ్యో॑మన్న్ । ఉష్ట్ర॑మార॒ణ్యమను॑ [ఉష్ట్ర॑మార॒ణ్యమను॑, తే॒ ది॒శా॒మి॒ తేన॑] 44

తే దిశామి॒ తేన॑ చిన్వా॒నస్త॒నువో॒ ని షీ॑ద ॥ యో అ॒గ్నిర॒గ్నేస్త-ప॒సో-ఽధి॑ జా॒త-శ్శోచా᳚-త్పృథి॒వ్యా ఉ॒త వా॑ ది॒వస్పరి॑ । యేన॑ ప్ర॒జా వి॒శ్వక॑ర్మా॒ వ్యాన॒-ట్తమ॑గ్నే॒ హేడః॒ పరి॑ తే వృణక్తు ॥ అ॒జా హ్య॑గ్నేరజ॑నిష్ట॒ గర్భా॒-థ్సా వా అ॑పశ్యజ్జని॒తార॒మగ్రే᳚ । తయా॒ రోహ॑మాయ॒న్నుప॒ మేద్ధ్యా॑స॒స్తయా॑ దే॒వా దే॒వతా॒మగ్ర॑ ఆయన్న్ । శ॒ర॒భ-( )-మా॑ర॒ణ్యమను॑ తే దిశామి॒ తేన॑ చిన్వా॒నస్త॒నువో॒ నిషీ॑ద ॥ 45 ॥

(అగ్నే॒ మా హిగ్ం॑సీ॒ - రగ్నే॒ మోష్ట్ర॑మా - ర॒ణ్యమను॑ - శర॒భన్ - నవ॑ చ) (అ. 10)

(ఆ॒ది॒త్య మి॒మన్ద్వి॒పాదే॑ మ॒యుం-వాఁత॒స్యా ఽశ్వ॑ మి॒మ మేక॑శఫ ఙ్గౌ॒రమ జ॑స్రఙ్గవ॒యం-వఁరూ᳚త్రి॒ మవి॑ మి॒మామూ᳚ర్ణా॒ర్యు ముష్ట్రం॒-యోఁ అ॒గ్ని-శ్శ॑ర॒భం )

ఇన్ద్రా᳚గ్నీ రోచ॒నా ది॒వః పరి॒ వాజే॑షు భూషథః । తద్వా᳚-ఞ్చేతి॒ ప్రవీ॒ర్య᳚మ్ ॥ శ్ఞథ॑-ద్వృ॒త్రము॒త స॑నోతి॒ వాజ॒మిన్ద్రా॒ యో అ॒గ్నీ సహు॑రీ సప॒ర్యాత్ । ఇ॒ర॒జ్యన్తా॑ వస॒వ్య॑స్య॒ భూరే॒-స్సహ॑స్తమా॒ సహ॑సా వాజ॒యన్తా᳚ ॥ ప్ర చ॑ర్ష॒ణిభ్యః॑ పృతనా॒ హవే॑షు॒ ప్ర పృ॑థి॒వ్యా రి॑రిచాథే ది॒వశ్చ॑ । ప్ర సిన్ధు॑భ్యః॒ ప్రగి॒రిభ్యో॑ మహి॒త్వా ప్రేన్ద్రా᳚గ్నీ॒ విశ్వా॒ భువ॒నా-ఽత్య॒న్యా ॥ మరు॑తో॒ యస్య॒ హి [ ] 46

క్షయే॑ పా॒థా ది॒వో వి॑మహసః । స సు॑గో॒పాత॑మో॒ జనః॑ ॥ య॒జ్ఞైర్వా॑ యజ్ఞవాహసో॒ విప్ర॑స్య వా మతీ॒నామ్ । మరు॑త-శ్శృణు॒తా హవ᳚మ్ ॥ శ్రి॒యసే॒ క-మ్భా॒నుభి॒-స్స-మ్మి॑మిక్షిరే॒ తే ర॒శ్మిభి॒స్త ఋక్వ॑భి-స్సుఖా॒దయః॑ । తే వాశీ॑మన్త ఇ॒ష్మిణో॒ అభీ॑రవో వి॒ద్రే ప్రి॒యస్య॒ మారు॑తస్య॒ ధామ్నః॑ ॥ అవ॑ తే॒ హేడ॒, ఉదు॑త్త॒మమ్ ॥ కయా॑ నశ్చి॒త్ర ఆ భు॑వదూ॒తీ స॒దా వృ॑ధ॒-స్సఖా᳚ । కయా॒ శచి॑ష్ఠయా వృ॒తా ॥ 47 ॥

కో అ॒ద్య యు॑ఙ్క్తే ధు॒రి గా ఋ॒తస్య॒ శిమీ॑వతో భా॒మినో॑ దుర్హృణా॒యూన్ । ఆ॒సన్ని॑షూన్. హృ॒థ్స్వసో॑ మయో॒భూన్. య ఏ॑షా-మ్భృ॒త్యామృ॒ణధ॒-థ్స జీ॑వాత్ ॥ అగ్నే॒ నయా, ఽఽదే॒వానా॒గ్ం॒ శన్నో॑ భవన్తు॒, వాజే॑వాజే। అ॒ఫ్స్వ॑గ్నే॒ సధి॒ష్టవ॒ సౌష॑ధీ॒రను॑ రుద్ధ్యసే । గర్భే॒ సఞ్జా॑యసే॒ పునః॑ ॥ వృషా॑ సోమ ద్యు॒మాగ్ం అ॑సి॒ వృషా॑ దేవ॒ వృష॑వ్రతః । వృషా॒ ధర్మా॑ణి దధిషే ॥ ఇ॒మ-మ్మే॑ వరుణ॒ , తత్త్వా॑ యామి॒త్వ-న్నో॑ అగ్నే॒స త్వ-న్నో॑ అగ్నే ॥ 48 ॥

(హి - వృ॒తా - మ॒ - ఏకా॑దశ చ ) (అ. 11)

(విష్ణోః॒ క్రమో॑-ఽసి - ది॒వస్ప - ర్యన్న॑ప॒తే - ఽపే॑త॒ - సమి॑తం॒ - ఁయా జా॒తా - మా నో॑ హిగ్ంసీ - ద॒భ్య॑స్థా-ద్- ధ్రు॒వా - ఽస్యా॑ది॒త్యఙ్గర్భ॒ - మిన్ద్రా᳚గ్నీ రోచ॒ - నైకా॑దశ )

(విష్ణో॑ - రస్మిన్. హ॒వ్యే - తి॑ త్వా॒-ఽహం - ధీ॒తిభి॒ - ర్హోత్రా॑ - అ॒ష్టాచ॑త్వారిగ్ంశత్)

(విష్ణోః॒ క్రమో॑-ఽసి॒, త్వన్నో॑ అగ్నే॒ స త్వన్నో॑ అగ్నే)

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥

॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ సంహితాయా-ఞ్చతుర్థ కాణ్డే ద్వితీయః ప్రశ్న-స్సమాప్తః ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturthakāṇḍe dvītīyaḥ praśnaḥ - devayajanagrahābhidhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hā gā̭ya॒tra-ñchanda॒ ā ro̭ha pṛthi॒vīmanu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhiśasti॒hā traiṣṭṷbha॒-ñchanda॒ ā ro̭hā॒ntari̭kṣa॒manu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syarātīya॒to ha॒ntā jāga̭ta॒-ñchanda॒ ā ro̭ha॒ diva॒manu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ [viṣṇoḥ᳚, kramo̭-'si śatrūya॒to] 1

kramo̭-'si śatrūya॒to ha॒ntā-'nṷṣṭubha॒-ñchanda॒ ā ro̭ha॒ diśo-'nu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmaḥ || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭ha-dvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || agne᳚-'bhyāvartinna॒bhi na॒ ā va̭rta॒svā-''yṷṣā॒ varca̭sā sa॒nyā me॒dhayā᳚ pra॒jayā॒ dhanḙna || agnḙ [agne᳚, a॒ṅgi॒ra॒-śśa॒ta-ntḙ] 2

aṅgira-śśa॒ta-ntḙ santvā॒vṛtaḥ̭ sa॒hasra̭-nta upā॒vṛtaḥ̭ | tāsā॒-mpoṣa̭sya॒ poṣḙṇa॒ puna̭rno na॒ṣṭamā kṛ̭dhi॒ puna̭rno ra॒yimā kṛ̭dhi || puna̭rū॒rjā niva̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā-''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śva ta॒spari̭ || udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ ma॒smadavā̭-'dha॒maṃ- [-'dha॒mam, vi ma̭ddhya॒magg śra̭thāya |] 3

-~vi ma̭ddhya॒magg śra̭thāya | athā̭ va॒yamā̭ditya vra॒te tavānā̭gaso॒ adi̭taye syāma || ā tvā̭-'hārṣa-ma॒ntara̭bhūrdhru॒vasti॒ṣṭhā 'vi̭cācaliḥ | viśa̭stvā॒ sarvā̭ vāñchantva॒smi-nrā॒ṣṭramadhi̭ śraya ||agnḙ bṛ॒hannu॒ṣasā̭mū॒rdhvo a̭sthānnirjagmi॒vān-tama̭so॒ jyoti॒ṣā-''gā᳚t | a॒gnirbhā॒nunā॒ ruśa̭tā॒ svaṅga॒ ā jā॒to viśvā॒ sadmā᳚nyaprāḥ || sīda॒ tva-mmā॒tura॒syā [sīda॒ tva-mmā॒tura॒syāḥ᳚, u॒pasthe॒ viśvā᳚nyagne] 4

u॒pasthe॒ viśvā᳚nyagne va॒yunā̭ni vi॒dvān | mainā̭ma॒rciṣā॒ mā tapa̭sā॒-'bhi śṷ̄śuco॒-'ntara̭syāgṃ śu॒krajyo̭ti॒rvi bhā̭hi || a॒ntara̭gne ru॒cā tvamu॒khāyai॒ sada̭ne॒ sve | tasyā॒stvagṃ hara̭sā॒ tapa॒ñjāta̭veda-śśi॒vo bha̭va || śi॒vo bhū॒tvā mahya̭ma॒gne-'tho̭ sīda śi॒vastvam | śi॒vāḥ kṛ॒tvā diśa॒-ssarvā॒-ssvāṃ-yo~ni̭mi॒hā-'' sa̭daḥ || ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa dvasṷrantarikṣa॒-saddhotā̭ vedi॒ṣadati̭thi rduroṇa॒sat | nṛ॒ṣadva̭ra॒sa-dṛ̭ta॒sa-dvyo̭ma॒sa-da॒bjā go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat || 5 ||

(diva॒manu॒ vi kra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇo॒ - rdhane॒nāgnḙ - 'dha॒ma - ma॒syāḥ - śṷci॒ṣath - ṣoḍa̭śa ca) (a. 1)

di॒vaspari̭ pratha॒ma-ñja̭jñe a॒gnira॒sma-ddvi॒tīya॒-mpari̭ jā॒tavḙdāḥ | tṛ॒tīya̭ma॒phsu nṛ॒maṇā॒ aja̭sra॒mindhā̭na ena-ñjarate svā॒dhīḥ || vi॒dmā tḙ agne tre॒dhā tra॒yāṇi̭ vi॒dmā te॒ sadma॒ vibhṛ̭ta-mpuru॒trā | vi॒dmā te॒ nāma̭ para॒ma-ṅguhā॒ yadvi॒dmā tamuthsaṃ॒-ya~ta̭ āja॒gantha̭ || sa॒mu॒dre tvā̭ nṛ॒maṇā̭ a॒phsva̭ntarnṛ॒cakṣā̭ īdhe di॒vo a̭gna॒ ūdhanṋ | tṛ॒tīye᳚ tvā॒ [tṛ॒tīye᳚ tvā, raja̭si tasthi॒vāgṃ sa̭mṛ॒tasya॒] 6

raja̭si tasthi॒vāgṃ sa̭mṛ॒tasya॒ yonaṷ mahi॒ṣā a̭hinvann || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭ha-dvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || u॒śi-kpā̭va॒ko a̭ra॒ti-ssṷme॒dhā marte᳚ṣva॒gnira॒mṛto॒ nidhā̭yi | iya̭rti dhū॒mama̭ru॒ṣa-mbhari̭bhra॒ducchu॒kreṇa̭ śo॒ciṣā॒ dyāmina̭kṣat || viśva̭sya ke॒turbhuva̭nasya॒ garbha॒ ā [ ] 7

roda̭sī apṛṇā॒jjāya̭mānaḥ | vī॒ḍu-ñci॒dadri̭mabhina-tparā॒yan janā॒ yada॒gnimaya̭janta॒ pañca̭ || śrī॒ṇāmṷdā॒ro dha॒ruṇo̭ rayī॒ṇā-mma̭nī॒ṣāṇā॒-mprārpa̭ṇa॒-ssoma̭gopāḥ | vaso᳚-ssū॒nu-ssaha̭so a॒phsu rājā॒ vi bhā॒tyagra̭ u॒ṣasā̭midhā॒naḥ || yastḙ a॒dya kṛ॒ṇava̭-dbhadraśoce-'pū॒pa-ndḙva ghṛ॒tava̭ntamagne | prata-nna̭ya prata॒rāṃ-va~syo॒ acchā॒bhi dyu॒mna-nde॒vabha̭ktaṃ-ya~viṣṭha || ā [ ] 8

ta-mbha̭ja sauśrava॒seṣva̭gna u॒ktha-ṷktha॒ ā bha̭ja śa॒syamā̭ne | pri॒ya-ssūrye᳚ pri॒yo a॒gnā bha̭vā॒tyujjā॒tena̭ bhi॒nada॒dujjani̭tvaiḥ || tvāma̭gne॒ yaja̭mānā॒ anu॒ dyūn. viśvā॒ vasṷ̄ni dadhire॒ vāryā̭ṇi | tvayā̭ sa॒ha dravi̭ṇami॒cchamā̭nā vra॒ja-ṅgoma̭ntamu॒śijo॒ vi va̭vruḥ || dṛ॒śā॒no ru॒kma u॒rvyā vya̭dyau-ddu॒rmarṣa॒māyuḥ̭ śri॒ye rṷcā॒naḥ | a॒gnira॒mṛto̭ abhava॒-dvayo̭bhi॒ryadḙ- -na॒-ndyauraja̭naya-thsu॒retāḥ᳚ || 9 ||

(tṛtiye᳚ tvā॒ - garbha॒ ā - ya̭vi॒ṣṭhā-'' - ya - cca॒tvāri̭ ca) (a. 2)

anna̭pa॒te-'nna̭sya no dehyanamī॒vasya̭ śu॒ṣmiṇaḥ̭ | pra pra̭dā॒tāra̭-ntāriṣa॒ ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || udṷ tvā॒ viśvḙ de॒vā agne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhiḥ | sa no̭ bhava śi॒vata̭ma-ssu॒pratī̭ko vi॒bhāva̭suḥ || preda̭gne॒ jyoti̭ṣmān. yāhi śi॒vebhi̭ra॒rci̭bhi॒stvam | bṛ॒hadbhi̭-rbhā॒nubhi॒-rbhāsa॒-nmā higṃ̭sī sta॒nuvā᳚ pra॒jāḥ || sa॒midhā॒-'gni-ndṷvasyata ghṛ॒tairbo̭dhaya॒tāti̭thim | ā- [ā, a॒smi॒n॒. ha॒vyā jṷhotana |] 10

-'smi̭n. ha॒vyā jṷhotana || praprā॒yama॒gnirbha̭ra॒tasya̭ śṛṇve॒ vi ya-thsūryo॒ na roca̭te bṛ॒hadbhāḥ | a॒bhi yaḥ pū॒ru-mpṛta̭nāsu ta॒sthau dī॒dāya॒ daivyo॒ ati̭thi-śśi॒vo naḥ̭ || āpo̭ devīḥ॒ prati̭ gṛhṇīta॒ bhasmai॒ta-thsyo॒ne kṛ̭ṇuddhvagṃ sura॒bhāvṷ lo॒ke | tasmai̭ namantā॒-ñjana̭ya-ssu॒patnī᳚rmā॒teva̭ pu॒tra-mbi̭bhṛ॒tā svḙnam || a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava॒- [a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava̭, sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase |] 11

sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase | garbhe॒ sañjā̭yase॒ punaḥ̭ || garbho̭ a॒syoṣa̭dhīnā॒-ṅgarbho॒ vana॒spatī̭nām | garbho॒ viśva̭sya bhū॒tasyāgne॒ garbho̭ a॒pāma̭si || pra॒sadya॒ bhasma̭nā॒ yoni̭ma॒paśca̭ pṛthi॒vīma̭gne | sa॒gṃ॒sṛjya̭ mā॒tṛbhi॒stva-ñjyoti̭ṣmā॒-npuna॒rā-'sa̭daḥ || puna̭rā॒sadya॒ sada̭nama॒paśca̭ pṛthi॒vīma̭gne | śeṣḙ mā॒turyatho॒pasthe॒ 'ntara॒syāgṃ śi॒vata̭maḥ || puna̭rū॒rjā [ ] 12

-ni va̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā ''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śvata॒spari̭ || puna̭stvā ''di॒tyā ru॒drā vasa̭va॒-ssami̭ndhatā॒-mpuna̭rbra॒hmāṇo̭ vasunītha ya॒jñaiḥ | ghṛ॒tena॒ tva-nta॒nuvo̭ vardhayasva sa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ || bodhā̭ no a॒sya vaca̭so yaviṣṭha॒ magṃhi̭ṣṭhasya॒ prabhṛ̭tasya svadhāvaḥ | pīya̭ti tvo॒ anṷ tvo gṛṇāti va॒ndārṷste ta॒nuvaṃ̭-va~nde agne || sa bo̭dhi sū॒rirma॒ghavā̭ vasu॒dāvā॒ vasṷpatiḥ | yu॒yo॒ddhya̭sma-ddveṣāgṃ̭si || 13 ||

(ā - tavo॒ - rjā-' - nu॒ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 3)

apḙta॒ vīta॒ vi ca̭ sarpa॒tāto॒ ye-'tra॒ stha pṷrā॒ṇā ye ca॒ nūta̭nāḥ | adā̭di॒daṃ-ya~॒mo̭-'va॒sāna̭-mpṛthi॒vyā akra̭nni॒ma-mpi॒taro̭ lo॒kama̭smai || a॒gnerbhasmā᳚sya॒gneḥ purī̭ṣamasi sa॒jñānna̭masi kāma॒dhara̭ṇa॒-mmayi̭ te kāma॒dhara̭ṇa-mbhūyāt || saṃ-yā~ vaḥ̭ pri॒yāsta॒nuva॒-ssa-mpri॒yā hṛda̭yāni vaḥ | ā॒tmā vo̭ astu॒ [astu, sampri̭ya॒] 14

sampri̭ya॒-ssampri̭yāsta॒nuvo॒ mama̭ || a॒yagṃ so a॒gniryasmi॒n-thsoma॒mindraḥ̭ su॒ta-nda॒dhe ja॒ṭharḙ vāvaśā॒naḥ | sa॒ha॒sriyaṃ॒-vā~ja॒matya॒-nna saptigṃ̭ sasa॒vān-thsan-thstṷ̄yase jātavedaḥ || agnḙ di॒vo arṇa॒macchā̭ jigā॒syacchā̭ de॒vāgṃ ṷ̄ciṣe॒ dhiṣṇi̭yā॒ ye | yāḥ pa॒rastā᳚-droca॒ne sūrya̭sya॒ yāścā॒ vastā̭-dupa॒tiṣṭha̭nta॒ āpaḥ̭ || agne॒ ya-ttḙ di॒vi varcaḥ̭ pṛthi॒vyāṃ-ya~doṣa̭dhī- [pṛthi॒vyāṃ-ya~doṣa̭dhīṣu, a॒phsu vā̭ yajatra |] 15

-ṣva॒phsu vā̭ yajatra | yenā॒ntari̭kṣa-mu॒rvā̭ta॒tantha̭ tve॒ṣa-ssa bhā॒nura̭rṇa॒vo nṛ॒cakṣāḥ᳚ || pu॒rī॒ṣyā̭so a॒gnayaḥ̭ prāva॒ṇebhiḥ̭ sa॒joṣa̭saḥ | ju॒ṣantāgṃ̭ ha॒vyamāhṷtamanamī॒vā iṣo̭ ma॒hīḥ || iḍā̭magne puru॒dagṃ sagṃ̭ sa॒ni-ṅgo-śśa̭śvatta॒magṃ hava̭mānāya sādha | syānnaḥ̭ sū॒nustana̭yo vi॒jāvā-'gne॒ sā tḙ suma॒tirbhū᳚tva॒sme || a॒ya-nte॒ yoni̭r-ṛ॒tviyo॒ yato̭ jā॒to aro̭cathāḥ | ta-ñjā॒na- [ta-ñjā॒nann, a॒gna॒ ā ro॒hāthā̭ no] 16

-nna̭gna॒ ā ro॒hāthā̭ no vardhayā ra॒yim || cida̭si॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da pari॒cida̭si॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da lo॒ka-mpṛ̭ṇa chi॒dra-mpṛ॒ṇātho̭ sīda śi॒vā tvam | i॒ndrā॒gnī tvā॒ bṛha॒spati̭ra॒smin. yonā̭vasīṣadann || tā a̭sya॒ sūda̭dohasa॒-ssomagg̭ śrīṇanti॒ pṛśña̭yaḥ | janma̭-nde॒vānāṃ॒-vi~śa̭stri॒ṣvā ro̭ca॒ne di॒vaḥ || 17 ||

(a॒stvo - ṣa̭dhīṣu - jā॒na - nna॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 4)

sami̭ta॒gṃ॒ saṅka̭lpethā॒gṃ॒ sampri̭yau roci॒ṣṇū sṷmana॒syamā̭nau | iṣa॒mūrja̭ma॒bhi saṃ॒va~sā̭nau॒ saṃ-vā~॒-mmanāgṃ̭si॒ saṃ-vra~॒tā samṷ ci॒ttānyā-'ka̭ram || agnḙ purīṣyādhi॒pā bha̭vā॒ tva-nnaḥ̭ | iṣa॒mūrjaṃ॒-ya~ja̭mānāya dhehi || pu॒rī॒ṣya̭stvama̭gne rayi॒mā-npṷṣṭi॒māgṃ a̭si | śi॒vāḥ kṛ॒tvā diśa॒-ssarvā॒-ssvāṃ-yo~ni̭mi॒hā-'sa̭daḥ || bhava̭ta-nna॒-ssama̭nasau॒ samo̭kasā [samo̭kasau, a॒re॒pasau᳚ |] 18

-vare॒pasau᳚ | mā ya॒jñagṃ higṃ̭siṣṭa॒-mmā ya॒jñapa̭ti-ñjātavedasau śi॒vau bha̭vatama॒dya naḥ̭ || mā॒teva̭ pu॒tra-mpṛ̭thi॒vī pṷrī॒ṣya̭ma॒gnigg sve yonā̭vabhāru॒khā | tāṃ-vi~śvai᳚rde॒vair-ṛ॒tubhiḥ̭ saṃvi~dā॒naḥ pra॒jāpa̭tirvi॒śvaka̭rmā॒ vi mṷñcatu || yada॒sya pā॒re raja̭sa-śśu॒kra-ñjyoti॒rajā̭yata | ta-nnaḥ̭ parṣa॒dati॒ dviṣo-'gnḙ vaiśvānara॒ svāhā᳚ || nama॒-ssu tḙ nir-ṛte viśvarūpe- [viśvarūpe, a॒ya॒smayaṃ॒-vi~ cṛ̭tā] 19

-'ya॒smayaṃ॒-vi~ cṛ̭tā ba॒ndhame॒tam | ya॒mena॒ tvaṃ-ya~॒myā̭ saṃ-vi~dā॒notta॒ma-nnāka॒madhi̭ rohaye॒mam || yattḙ de॒vī nir-ṛ̭tirāba॒bandha॒ dāma̭ grī॒vāsva̭ vica॒rtyam | i॒da-nte॒ ta-dviṣyāṃ॒-yā~yṷṣo॒ na maddhyā॒dathā̭ jī॒vaḥ pi॒tuma̭ddhi॒ pramṷktaḥ || yasyā᳚ste a॒syāḥ krū॒ra ā॒sañju॒homye॒ṣā-mba॒ndhānā̭mava॒sarja̭nāya | bhūmi॒riti̭ tvā॒ janā̭ vi॒durnir-ṛ̭ti॒- [vi॒durnir-ṛ̭tiḥ, iti̭ tvā॒ 'ha-mpari̭] 20

-riti̭ tvā॒ 'ha-mpari̭ veda vi॒śvataḥ̭ || asṷnvanta॒ma ya̭jamānamiccha ste॒nasye॒tyān-taska̭ra॒syān vḙṣi | a॒nya ma॒sma-di̭ccha॒ sā ta̭ i॒tyā namo̭ devi nir-ṛte॒ tubhya̭mastu || de॒vīma॒ha-nnir-ṛ̭tiṃ॒-va~nda̭mānaḥ pi॒teva̭ pu॒tra-nda̭saye॒ vaco̭bhiḥ | viśva̭sya॒ yā jāya̭mānasya॒ veda॒ śiraḥ̭ śiraḥ॒ prati̭ sū॒rī vi ca̭ṣṭe || ni॒veśa̭na-ssa॒ṅgama̭no॒ vasṷ̄nāṃ॒-vi~śvā̭ rū॒pā-'bhi ca̭ṣṭe॒ [rū॒pā-'bhi ca̭ṣṭe, śacī̭bhiḥ |] 21

śacī̭bhiḥ | de॒va i̭va savi॒tā sa॒tyadha॒rmendro॒ na ta̭sthau sama॒re pa̭thī॒nām || saṃ-va~̭ra॒trā da̭dhātana॒ nirā̭hā॒vān kṛ̭ṇotana | si॒ñcāma̭hā ava॒ṭamu॒driṇaṃ̭-va~॒yaṃ-vi~śvā-'hā-'da̭sta॒makṣi̭tam || niṣkṛ̭tāhā-vamava॒ṭagṃ sṷvara॒tragṃ sṷṣeca॒nam | u॒driṇagṃ̭ siñce॒ akṣi̭tam || sīrā̭ yuñjanti ka॒vayo̭ yu॒gā vi ta̭nvate॒ pṛtha̭k | dhīrā̭ de॒veṣṷ sumna॒yā || yu॒nakta॒ sīrā॒ vi yu॒gā ta̭nota kṛ॒te yonaṷ vapate॒ha [ ] 22

bīja᳚m | gi॒rā ca̭ śru॒ṣṭi-ssabha̭rā॒ asa̭nno॒ nedī̭ya॒ i-thsṛ॒ṇyā̭ pa॒kvamā 'ya̭t || lāṅga̭la॒-mpavī̭ravagṃ su॒śevagṃ̭ suma॒tithsa̭ru | udi-tkṛ̭ṣati॒ gāmavi̭-mprapha॒rvya̭-ñca॒ pīva̭rīm | pra॒sthāva̭-dratha॒vāha̭nam || śu॒na-nnaḥ॒ phālā॒ vi tṷdantu॒ bhūmigṃ̭ śu॒na-ṅkī॒nāśā̭ a॒bhi ya̭ntu vā॒hān | śu॒na-mpa॒rjanyo॒ madhṷnā॒ payo̭bhi॒-śśunā̭sīrā śu॒nama॒smāsṷ dhattam || kāma̭-ṅkāmadughe dhukṣva mi॒trāya॒ varṷṇāya ca | indrā̭yā॒gnayḙ pū॒ṣṇa oṣa̭dhībhyaḥ pra॒jābhyaḥ̭ ||ghṛ॒tena॒ sītā॒ madhṷnā॒ sama̭ktā॒ viśvai᳚rde॒vairanṷmatā ma॒rudbhiḥ̭ | ūrja̭svatī॒ paya̭sā॒ pinva̭mānā॒-'smān-thsī̭te॒ paya̭sā॒-'bhyā-va̭vṛthsva || 23 ||

(samo̭kasau-viśvarūpe-vi॒durnir-ṛ̭ti-ra॒bhi ca̭ṣṭa-i॒ha-mi॒trāya॒-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 5)

yā jā॒tā oṣa̭dhayo de॒vebhya̭striyu॒ga-mpu॒rā | mandā̭mi ba॒bhrūṇā̭ma॒hagṃ śa॒ta-ndhāmā̭ni sa॒pta ca̭ || śa॒taṃ-vo~̭ aba॒-ndhāmā̭ni sa॒hasra̭mu॒ta vo॒ ruhaḥ̭ | athā̭ śatakratvo yū॒yami॒ma-mmḙ aga॒da-ṅkṛ̭ta || puṣpā̭vatīḥ pra॒sūva̭tīḥ pha॒linī̭rapha॒lā u॒ta | aśvā̭ iva sa॒jitva̭rī-rvī॒rudhaḥ̭ pārayi॒ṣṇavaḥ̭ || oṣa̭dhī॒riti̭ mātara॒-stadvo̭ devī॒-rupa̭ bruve | rapāgṃ̭si vighna॒tīri̭ta॒ rapa̭- [vighna॒tīri̭ta॒ rapaḥ̭, cā॒taya̭mānāḥ |] 24

-ścā॒taya̭mānāḥ || a॒śva॒tthe vo̭ ni॒ṣada̭na-mpa॒rṇe vo̭ vasa॒tiḥ kṛ॒tā | go॒bhāja॒ i-tkilā̭satha॒ ya-thsa॒nava̭tha॒ pūrṷṣam || yada॒haṃ-vā~॒jaya̭-nni॒mā oṣa̭dhī॒r॒hasta̭ āda॒dhe | ā॒tmā yakṣma̭sya naśyati pu॒rā jī̭va॒gṛbho̭ yathā || yadoṣa̭dhaya-ssa॒ṅgaccha̭nte॒ rājā̭na॒-ssami̭tā viva | vipra॒-ssa ṷcyate bhi॒ṣagra̭kṣo॒hā 'mī̭va॒ cāta̭naḥ || niṣkṛ̭ti॒-rnāma̭vo mā॒tā-'thā̭ yū॒yaggstha॒ saṅkṛ̭tīḥ | sa॒rāḥ pa̭ta॒triṇī᳚- [sa॒rāḥ pa̭ta॒triṇīḥ᳚, stha॒na॒ yadā॒ maya̭ti॒] 25

-sthana॒ yadā॒ maya̭ti॒ niṣkṛ̭ta || a॒nyā vo̭ a॒nyāma̭va-tva॒nyā-'nyasyā॒ upā̭vata | tā-ssarvā॒ oṣa̭dhaya-ssaṃvi~dā॒nā i॒da-mme॒ prāva̭tā॒ vacaḥ̭ || ucchuṣmā॒ oṣa̭dhīnā॒-ṅgāvo̭ go॒ṣṭhā di̭verate | dhanagṃ̭ sani॒ṣyantī̭ nāmā॒tmāna॒-ntava̭ pūruṣa || ati॒ viśvāḥ᳚ pari॒ṣṭhāste॒na i̭va vra॒jama̭kramuḥ | oṣa̭dhayaḥ॒ prācṷcyavu॒ rya-tki-ñca̭ ta॒nuvā॒gṃ॒ rapaḥ̭ || yā- [yāḥ, ta॒ ā॒ta॒sthu-rā॒tmānaṃ॒-yā~] 26

-sta̭ āta॒sthu-rā॒tmānaṃ॒-yā~ ā̭vivi॒śuḥ paruḥ̭ paruḥ | tāste॒ yakṣmaṃ॒-vi~bā̭dhantā mu॒gro ma̭ddhyama॒śīri̭va || sā॒kaṃ-ya~̭kṣma॒ pra pa̭ta śye॒nena̭ kikidī॒vinā᳚ | sā॒kaṃ-vā~ta̭sya॒-dhrājyā̭ sā॒ka-nna̭śya ni॒hāka̭yā || a॒śvā॒va॒tīgṃ so̭mava॒tī mū॒rjaya̭ntī॒ mudo̭jasam | ā vi̭thsi॒ sarvā॒ oṣa̭dhīra॒smā a̭ri॒ṣṭatā̭taye || yāḥ pha॒linī॒ryā a̭pha॒lā a̭pu॒ṣpā yāśca̭ pu॒ṣpiṇīḥ᳚ | bṛha॒spati̭ prasūtā॒ stāno̭ muñca॒ntvagṃ ha̭saḥ || yā [yāḥ, oṣa̭dhaya॒-ssoma̭rājñīḥ॒] 27

oṣa̭dhaya॒-ssoma̭rājñīḥ॒ pravi̭ṣṭāḥ pṛthi॒vīmanṷ | tāsā॒-ntvama̭syutta॒mā praṇo̭ jī॒vāta̭ve-suva || a॒va॒pata̭ntīravada-ndi॒va oṣa̭dayaḥ॒ pari̭ | ya-ñjī॒va ma॒śñavā̭ mahai॒ na sa ri̭ṣyāti॒ pūrṷṣaḥ || yāśce॒da mṷpa-śṛ॒ṇvanti॒ yāśca̭ dū॒ra-mparā̭gatāḥ | i॒ha sa॒ṅgatya॒ tā-ssarvā̭ a॒smai sa-nda̭tta bheṣa॒jam || mā vo̭ riṣa-tkhani॒tā yasmai̭ cā॒ha-ṅkhanā̭mi vaḥ | dvi॒pa-ccatṷṣpa-da॒smāka॒gṃ॒ sarva̭-ma॒stvanā̭turam || oṣa̭dhaya॒-ssaṃ-va~̭dante॒ somḙna sa॒ha rājñā᳚ | yasmai̭ ka॒roti̭ brāhma॒ṇastagṃ rā̭ja-npārayāmasi || 28 ||

(rapaḥ̭ - pata॒triṇī॒- ryā - agṃha̭so॒ yāḥ - khanā̭mi vo॒ - 'ṣṭāda̭śa ca) (a. 6)

mā no̭ higṃsījjani॒tā yaḥ pṛ̭thi॒vyā yo vā॒ divagṃ̭ sa॒tyadha̭rmā ja॒jāna̭ | yaścā॒paśca॒ndrā bṛ̭ha॒tīrja॒jāna॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || a॒bhyāva̭rtasva pṛthivi ya॒jñena॒ paya̭sā sa॒ha | va॒pā-ntḙ a॒gniri̭ṣi॒to-'va̭ sarpatu || agne॒ ya-ttḙ śu॒kraṃ-ya~cca॒ndraṃ-ya~-tpū॒taṃ-ya~-dya॒jñiya᳚m | ta-dde॒vebhyo̭ bharāmasi || iṣa॒mūrja̭ma॒hami॒ta ā [ā, da॒da॒ ṛ॒tasya॒ dhāmno̭] 29

da̭da ṛ॒tasya॒ dhāmno̭ a॒mṛta̭sya॒ yoneḥ᳚ | ā no॒ goṣṷ viśa॒tvauṣa̭dhīṣu॒ jahā̭mi se॒dimani̭rā॒mamī̭vām || agne॒ tava॒ śravo॒ vayo॒ mahi̭ bhrājantya॒rcayo̭ vibhāvaso | bṛha̭-dbhāno॒ śava̭sā॒ vāja̭mu॒kthya̭-ndadhā̭si dā॒śuṣḙ kave || i॒ra॒jyanna̭gne prathayasva ja॒ntubhi̭ra॒sme rāyo̭ amartya | sa da̭rśa॒tasya॒ vapṷṣo॒ vi rā̭jasi pṛ॒ṇakṣi̭ sāna॒sigṃ ra॒yim || ūrjo̭ napā॒jjāta̭veda-ssuśa॒stibhi॒-rmanda̭sva [ ] 30

dhī॒tibhi̭rhi॒taḥ | tve iṣa॒-ssa-nda̭dhu॒-rbhūri̭retasa-ści॒tro ta̭yo vā॒majā̭tāḥ || pā॒va॒kava̭rcā-śśu॒krava̭rcā॒ anṷ̄navarcā॒ udi̭yarṣi bhā॒nunā᳚ | pu॒traḥ pi॒tarā̭ vi॒cara॒nnupā̭vasyu॒bhe pṛ̭ṇakṣi॒ roda̭sī || ṛ॒tāvā̭na-mmahi॒ṣaṃ-vi~॒śvaca̭rṣaṇima॒gnigṃ su॒mnāya̭ dadhire pu॒ro janāḥ᳚ | śrutka̭rṇagṃ sa॒pratha̭stama-ntvā gi॒rā daivya॒-mmānṷṣā yu॒gā || ni॒ṣka॒rtāra̭-maddhva॒rasya॒ pracḙtasa॒-ṅkṣaya̭nta॒gṃ॒ rādha̭se ma॒he | rā॒ti-mbhṛgṷ̄ṇāmu॒śija̭-ṅka॒vikra̭tu-mpṛ॒ṇakṣi̭ sāna॒sigṃ - [sāna॒sim, ra॒yim |] 31

ra॒yim || citaḥ̭ stha pari॒cita̭ ūrdhva॒citaḥ̭ śrayaddhva॒-ntayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā-ssī̭data || ā pyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the || sa-nte॒ payāgṃ̭si॒ samṷ yantu॒ vājā॒-ssaṃ-vṛ~ṣṇi̭yā-nyabhimāti॒ṣāhaḥ̭ | ā॒pyāya̭māno a॒mṛtā̭ya soma di॒vi śravāg̭syutta॒māni̭ dhiṣva || 32 ||

(ā - manda̭sva - sāna॒si - mekā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 7)

a॒bhya̭sthā॒-dviśvāḥ॒ pṛta̭nā॒ arā̭tī॒stada॒gnirā̭ha॒ tadu॒ soma̭ āha | bṛha॒spatiḥ̭ savi॒tā tanma̭ āha pū॒ṣā mā̭-'dhā-thsukṛ॒tasya̭ lo॒ke || yadakra̭ndaḥ pratha॒ma-ñjāya̭māna u॒dyan-thsa̭mu॒drādu॒ta vā॒ purī̭ṣāt | śye॒nasya̭ pa॒kṣā ha̭ri॒ṇasya̭ bā॒hū upa̭stuta॒-ñjani̭ma॒ ta-ttḙ arvann || a॒pā-mpṛ॒ṣṭhama̭si॒ yoni̭ra॒gne-ssa̭mu॒drama॒bhitaḥ॒ pinva̭mānam | vardha̭māna-mma॒ha [vardha̭māna-mma॒haḥ, ā ca॒ puṣka̭ra-ndi॒vo] 33

ā ca॒ puṣka̭ra-ndi॒vo mātra̭yā vari॒ṇā pra̭thasva || brahma̭ jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒dvi sī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ | sa bu॒ddhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-ssama̭varta॒tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt | sa dā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒- [pṛthi॒vīmanṷ, dyāmi॒ma-ñca॒] 34

-dyāmi॒ma-ñca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ | tṛ॒tīyaṃ॒-yo~ni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta hotrāḥ᳚ || namo̭ astu sa॒rpebhyo॒ ye ke ca̭ pṛthi॒vīmanṷ | ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vi tebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || yḙ-'do ro̭ca॒ne di॒vo ye vā॒ sūrya̭sya ra॒śmiṣṷ | yeṣā̭ma॒phsu sadaḥ̭ kṛ॒ta-ntebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || yā iṣa̭vo yātu॒ dhānā̭nāṃ॒ ~yḙ vā॒ vana॒spatī॒gṃ॒ranṷ | ye vā̭-'va॒ṭeṣu॒ śera̭te॒ tebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || 35 ||

(ma॒ho - 'nṷ - yātu॒dhānā̭nā॒ - mekā̭daśa ca) (a. 8)

dhru॒vā-'si̭ dha॒ruṇā-'stṛ̭tā vi॒śvaka̭rmaṇā॒ sukṛ̭tā | mā tvā̭ samu॒dra udva̭dhī॒nmā sṷpa॒rṇo vya̭thamānā pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha || pra॒jāpa̭tistvā sādayatu pṛthi॒vyāḥ pṛ॒ṣṭhe vyaca̭svatī॒-mpratha̭svatī॒-mpratho̭-'si pṛthi॒vya̭si॒ bhūra̭si॒ bhūmi̭ra॒syadi̭tirasi vi॒śvadhā̭yā॒ viśva̭sya॒ bhuva̭nasya dha॒rtrī pṛ̭thi॒vīṃ-ya~̭ccha pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha pṛthi॒vī-mmā higṃ̭sī॒rviśva̭smai prā॒ṇāyā̭pā॒nāya̭ vyā॒nāyo̭dā॒nāya̭ prati॒ṣṭhāyai̭ [prati॒ṣṭhāyai᳚, ca॒ritrā̭yā॒-] 36

ca॒ritrā̭yā॒-'gnistvā॒-'bhi pā̭tu ma॒hyā sva॒styā cha॒rdiṣā॒ śanta̭mena॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || kāṇḍā᳚-tkāṇḍā-tpra॒roha̭ntī॒ parṷṣaḥparuṣaḥ॒ pari̭ | e॒vā no̭ dūrve॒ pra ta̭nu sa॒hasrḙṇa śa॒tena̭ ca || yā śa॒tena̭ prata॒noṣi̭ sa॒hasrḙṇa vi॒roha̭si | tasyā᳚ste devīṣṭake vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam || aṣā̭ḍhā-'si॒ saha̭mānā॒ saha॒svārā̭tī॒-ssaha̭svārātīya॒ta-ssaha̭sva॒ pṛta̭nā॒-ssaha̭sva pṛtanya॒taḥ | sa॒hasra̭vīryā- [sa॒hasra̭vīryā, a॒si॒ sā mā̭ jinva |] 37

-'si॒ sā mā̭ jinva || madhu॒ vātā̭ ṛtāya॒te madhṷ kṣaranti॒ sindha̭vaḥ | māddhvī᳚rna-ssa॒ntvoṣa̭dhīḥ || madhu॒ nakta̭mu॒toṣasi॒ madhṷma॒-tpārthi̭va॒gṃ॒ rajaḥ̭ | madhu॒ dyaura̭stu naḥ pi॒tā || madhṷmā-nno॒ vana॒spati॒-rmadhṷmāgṃ astu॒ sūryaḥ̭ | māddhvī॒rgāvo̭ bhavantu naḥ || ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vī ca̭ na i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatām | pi॒pṛ॒tā-nno॒ bharī̭mabhiḥ || ta-dviṣṇoḥ᳚ para॒ma- [para॒mam, pa॒dagṃ sadā̭ paśyanti] 38

-mpa॒dagṃ sadā̭ paśyanti sū॒rayaḥ̭ | di॒vīva॒ cakṣu॒rāta̭tam || dhru॒vā-'si̭ pṛthivi॒ saha̭sva pṛtanya॒taḥ | syū॒tā de॒vebhi̭ra॒mṛte॒nā ''gāḥ᳚ || yāstḙ agne॒ sūrye॒ ruca̭ udya॒to diva̭māta॒nvanti̭ ra॒śmibhiḥ̭ | tābhi॒-ssarvā̭bhī ru॒ce janā̭ya naskṛdhi || yā vo̭ devā॒-ssūrye॒ ruco॒ goṣvaśvḙṣu॒ yā rucaḥ̭ | indrā᳚gnī॒ tābhi॒-ssarvā̭bhī॒ ruca̭-nno dhatta bṛhaspate || vi॒rā- [vi॒rāṭ, jyoti̭radhāraya-] 39

-ḍjyoti̭radhāraya-thsa॒mrā-ḍjyoti̭radhāraya-thsva॒rā-ḍjyoti̭radhārayat || agnḙ yu॒kṣvā hi ye tavāśvā̭so deva sā॒dhavaḥ̭ | araṃ॒-va~ha̭ntyā॒śavaḥ̭ || yu॒kṣvā hi dḙva॒hūta̭mā॒gṃ॒ aśvāgṃ̭ agne ra॒thīri̭va | ni hotā̭ pū॒rvya-ssa̭daḥ || dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒ dyāmi॒ma-ñca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ | tṛ॒tīyaṃ॒-yo~ni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta [ ] 40

hotrāḥ᳚ || abhṷ̄di॒daṃ-vi~śva̭sya॒ bhuva̭nasya॒ vāji̭nama॒gne-rvai᳚śvāna॒rasya̭ ca | a॒gnirjyoti̭ṣā॒ jyoti̭ṣmā-nru॒kmo varca̭sā॒ varca̭svān || ṛ॒ce tvā̭ ru॒ce tvā॒ sami-thsra̭vanti sa॒rito॒ na dhenāḥ᳚ | a॒ntarhṛ॒dā mana̭sā pū॒yamā̭nāḥ || ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ a॒bhi cā̭kaśīmi | hi॒ra॒ṇyayo̭ veta॒so maddhya̭ āsām || tasmin᳚thsupa॒rṇo ma̭dhu॒kṛ-tkṷlā॒yī bhaja̭nnāste॒ madhṷ de॒vatā᳚bhyaḥ | tasyā̭ sa te॒ hara̭ya-ssa॒pta tīre᳚ sva॒dhā-nduhā̭nā a॒mṛta̭sya॒ dhārā᳚m || 41 ||

(pra॒ti॒ṣṭhāyai̭ - sa॒hasra̭vīryā - para॒maṃ - ~vi॒rāṭth - sa॒pta - tīrḙ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 9)

ā॒di॒tya-ṅgarbha॒-mpaya̭sā sama॒ñjan-thsa॒hasra̭sya prati॒māṃ-vi~॒śvarṷ̄pam | pari̭ vṛṅgdhi॒ hara̭sā॒ mā-'bhi mṛ̭kṣa-śśa॒tāyṷṣa-ṅkṛṇuhi cī॒yamā̭naḥ || i॒ma-mmā higṃ̭sīrdvi॒pāda̭-mpaśū॒nāgṃ saha̭srākṣa॒ medha॒ ā cī॒yamā̭naḥ | ma॒yumā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || vāta̭sya॒ dhrājiṃ॒-va~rṷṇasya॒ nābhi॒maśva̭-ñjajñā॒nagṃ sa̭ri॒rasya॒ maddhye᳚ | śiśṷ-nna॒dīnā॒gṃ॒ hari॒madri̭buddha॒magne॒ mā higṃ̭sīḥ [mā higṃ̭sīḥ, pa॒ra॒me vyo̭mann |] 42

para॒me vyo̭mann || i॒ma-mmā higṃ̭sī॒reka̭śapha-mpaśū॒nā-ṅka̭nikra॒daṃ-vā~॒jinaṃ॒-vā~ji̭neṣu | gau॒ramā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || aja̭sra॒mindṷmaru॒ṣa-mbhṷra॒ṇyuma॒gnimī̭ḍe pū॒rvaci̭ttau॒ namo̭bhiḥ | sa parva̭bhir-ṛtu॒śaḥ kalpa̭māno॒ gā-mmā higṃ̭sī॒radi̭tiṃ-vi~॒rāja᳚m || i॒magṃ sa̭mu॒dragṃ śa॒tadhā̭ra॒mu-thsaṃ̭-vya~॒cyamā̭na॒-mbhuva̭nasya॒ maddhye᳚ | ghṛ॒ta-nduhā̭nā॒-madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā [-madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā, hi॒gṃ॒sīḥ॒ pa॒ra॒me vyo̭mann |] 43

higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann | ga॒va॒yamā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || varū᳚tri॒-ntvaṣṭu॒rvarṷṇasya॒ nābhi॒mavi̭-ñjajñā॒nāgṃ raja̭saḥ॒ para̭smāt | ma॒hīgṃ sā̭ha॒srīmasṷrasya mā॒yāmagne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann || i॒māmū᳚rṇā॒yuṃ-va~rṷṇasya mā॒yā-ntvaca̭-mpaśū॒nā-ndvi॒padā॒-ñcatṷṣpadām | tvaṣṭuḥ̭ pra॒jānā᳚-mpratha॒ma-ñja॒nitra॒magne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann | uṣṭra̭māra॒ṇyamanṷ [uṣṭra̭māra॒ṇyamanṷ, te॒ di॒śā॒mi॒ tena̭] 44

te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || yo a॒gnira॒gnesta-pa॒so-'dhi̭ jā॒ta-śśocā᳚-tpṛthi॒vyā u॒ta vā̭ di॒vaspari̭ | yena̭ pra॒jā vi॒śvaka̭rmā॒ vyāna॒-ṭtama̭gne॒ heḍaḥ॒ pari̭ te vṛṇaktu || a॒jā hya̭gneraja̭niṣṭa॒ garbhā॒-thsā vā a̭paśyajjani॒tāra॒magre᳚ | tayā॒ roha̭māya॒nnupa॒ meddhyā̭sa॒stayā̭ de॒vā de॒vatā॒magra̭ āyann | śa॒ra॒bha-( )-mā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ niṣī̭da || 45 ||

(agne॒ mā higṃ̭sī॒ - ragne॒ moṣṭra̭mā - ra॒ṇyamanṷ - śara॒bhan - nava̭ ca) (a. 10)

(ā॒di॒tya mi॒mandvi॒pādḙ ma॒yuṃ-vā~ta॒syā 'śva̭ mi॒ma meka̭śapha ṅgau॒rama ja̭sraṅgava॒yaṃ-va~rū᳚tri॒ mavi̭ mi॒māmū᳚rṇā॒ryu muṣṭraṃ॒-yo~ a॒gni-śśa̭ra॒bhaṃ )

indrā᳚gnī roca॒nā di॒vaḥ pari॒ vājḙṣu bhūṣathaḥ | tadvā᳚-ñceti॒ pravī॒rya᳚m || śñatha̭-dvṛ॒tramu॒ta sa̭noti॒ vāja॒mindrā॒ yo a॒gnī sahṷrī sapa॒ryāt | i॒ra॒jyantā̭ vasa॒vya̭sya॒ bhūre॒-ssaha̭stamā॒ saha̭sā vāja॒yantā᳚ || pra ca̭rṣa॒ṇibhyaḥ̭ pṛtanā॒ havḙṣu॒ pra pṛ̭thi॒vyā ri̭ricāthe di॒vaśca̭ | pra sindhṷbhyaḥ॒ pragi॒ribhyo̭ mahi॒tvā prendrā᳚gnī॒ viśvā॒ bhuva॒nā-'tya॒nyā || marṷto॒ yasya॒ hi [ ] 46

kṣayḙ pā॒thā di॒vo vi̭mahasaḥ | sa sṷgo॒pāta̭mo॒ janaḥ̭ || ya॒jñairvā̭ yajñavāhaso॒ vipra̭sya vā matī॒nām | marṷta-śśṛṇu॒tā hava᳚m || śri॒yase॒ ka-mbhā॒nubhi॒-ssa-mmi̭mikṣire॒ te ra॒śmibhi॒sta ṛkva̭bhi-ssukhā॒dayaḥ̭ | te vāśī̭manta i॒ṣmiṇo॒ abhī̭ravo vi॒dre pri॒yasya॒ mārṷtasya॒ dhāmnaḥ̭ || ava̭ te॒ heḍa॒, udṷtta॒mam || kayā̭ naści॒tra ā bhṷvadū॒tī sa॒dā vṛ̭dha॒-ssakhā᳚ | kayā॒ śaci̭ṣṭhayā vṛ॒tā || 47 ||

ko a॒dya yṷṅkte dhu॒ri gā ṛ॒tasya॒ śimī̭vato bhā॒mino̭ durhṛṇā॒yūn | ā॒sanni̭ṣūn. hṛ॒thsvaso̭ mayo॒bhūn. ya ḙṣā-mbhṛ॒tyāmṛ॒ṇadha॒-thsa jī̭vāt || agne॒ nayā, ''de॒vānā॒gṃ॒ śanno̭ bhavantu॒, vājḙvāje| a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava॒ sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase | garbhe॒ sañjā̭yase॒ punaḥ̭ || vṛṣā̭ soma dyu॒māgṃ a̭si॒ vṛṣā̭ deva॒ vṛṣa̭vrataḥ | vṛṣā॒ dharmā̭ṇi dadhiṣe || i॒ma-mmḙ varuṇa॒ , tattvā̭ yāmi॒tva-nno̭ agne॒sa tva-nno̭ agne || 48 ||

(hi - vṛ॒tā - ma॒ - ekā̭daśa ca ) (a. 11)

(viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si - di॒vaspa - ryanna̭pa॒te - 'pḙta॒ - sami̭taṃ॒ - ~yā jā॒tā - mā no̭ higṃsī - da॒bhya̭sthā-d- dhru॒vā - 'syā̭di॒tyaṅgarbha॒ - mindrā᳚gnī roca॒ - naikā̭daśa )

(viṣṇo̭ - rasmin. ha॒vye - ti̭ tvā॒-'haṃ - dhī॒tibhi॒ - rhotrā̭ - a॒ṣṭāca̭tvārigṃśat)

(viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si॒, tvanno̭ agne॒ sa tvanno̭ agne)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturtha kāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थकाण्डे द्वीतीयः प्रश्नः - देवयजनग्रहाभिधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यभिमाति॒हा गा॑य॒त्र-ञ्छन्द॒ आ रो॑ह पृथि॒वीमनु॒ विक्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यभिशस्ति॒हा त्रैष्टु॑भ॒-ञ्छन्द॒ आ रो॑हा॒न्तरि॑क्ष॒मनु॒ विक्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यरातीय॒तो ह॒न्ता जाग॑त॒-ञ्छन्द॒ आ रो॑ह॒ दिव॒मनु॒ विक्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ [विष्णोः᳚, क्रमो॑-ऽसि शत्रूय॒तो] 1

क्रमो॑-ऽसि शत्रूय॒तो ह॒न्ता-ऽनु॑ष्टुभ॒-ञ्छन्द॒ आ रो॑ह॒ दिशो-ऽनु॒ विक्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मः ॥ अक्र॑न्दद॒ग्नि-स्स्त॒नय॑न्निव॒ द्यौः, क्षामा॒ रेरि॑ह-द्वी॒रुधः॑ सम॒ञ्जन्न् । स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो वि हीमि॒द्धो अख्य॒दा रोद॑सी भा॒नुना॑ भात्य॒न्तः ॥ अग्ने᳚-ऽभ्यावर्तिन्न॒भि न॒ आ व॑र्त॒स्वा-ऽऽयु॑षा॒ वर्च॑सा स॒न्या मे॒धया᳚ प्र॒जया॒ धने॑न ॥ अग्ने॑ [अग्ने᳚, अ॒ङ्गि॒र॒-श्श॒त-न्ते॑] 2

अङ्गिर-श्श॒त-न्ते॑ सन्त्वा॒वृतः॑ स॒हस्र॑-न्त उपा॒वृतः॑ । तासा॒-म्पोष॑स्य॒ पोषे॑ण॒ पुन॑र्नो न॒ष्टमा कृ॑धि॒ पुन॑र्नो र॒यिमा कृ॑धि ॥ पुन॑रू॒र्जा निव॑र्तस्व॒ पुन॑रग्न इ॒षा-ऽऽयु॑षा । पुन॑र्नः पाहि वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह र॒य्या नि व॑र्त॒स्वाग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या । वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्व त॒स्परि॑ ॥ उदु॑त्त॒मं-वँ॑रुण॒ पाश॑ म॒स्मदवा॑-ऽध॒मं- [-ऽध॒मम्, वि म॑द्ध्य॒मग्ग् श्र॑थाय ।] 3

-ँवि म॑द्ध्य॒मग्ग् श्र॑थाय । अथा॑ व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवाना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम ॥ आ त्वा॑-ऽहार्ष-म॒न्तर॑भूर्ध्रु॒वस्ति॒ष्ठा ऽवि॑चाचलिः । विश॑स्त्वा॒ सर्वा॑ वाञ्छन्त्व॒स्मि-न्रा॒ष्ट्रमधि॑ श्रय ॥अग्ने॑ बृ॒हन्नु॒षसा॑मू॒र्ध्वो अ॑स्थान्निर्जग्मि॒वान्-तम॑सो॒ ज्योति॒षा-ऽऽगा᳚त् । अ॒ग्निर्भा॒नुना॒ रुश॑ता॒ स्वङ्ग॒ आ जा॒तो विश्वा॒ सद्मा᳚न्यप्राः ॥ सीद॒ त्व-म्मा॒तुर॒स्या [सीद॒ त्व-म्मा॒तुर॒स्याः᳚, उ॒पस्थे॒ विश्वा᳚न्यग्ने] 4

उ॒पस्थे॒ विश्वा᳚न्यग्ने व॒युना॑नि वि॒द्वान् । मैना॑म॒र्चिषा॒ मा तप॑सा॒-ऽभि शू॑शुचो॒-ऽन्तर॑स्याग्ं शु॒क्रज्यो॑ति॒र्वि भा॑हि ॥ अ॒न्तर॑ग्ने रु॒चा त्वमु॒खायै॒ सद॑ने॒ स्वे । तस्या॒स्त्वग्ं हर॑सा॒ तप॒ञ्जात॑वेद-श्शि॒वो भ॑व ॥ शि॒वो भू॒त्वा मह्य॑म॒ग्ने-ऽथो॑ सीद शि॒वस्त्वम् । शि॒वाः कृ॒त्वा दिश॒-स्सर्वा॒-स्स्वां-योँनि॑मि॒हा-ऽऽ स॑दः ॥ ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒ष द्वसु॑रन्तरिक्ष॒-सद्धोता॑ वेदि॒षदति॑थि र्दुरोण॒सत् । नृ॒षद्व॑र॒स-दृ॑त॒स-द्व्यो॑म॒स-द॒ब्जा गो॒जा ऋ॑त॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॒त-म्बृ॒हत् ॥ 5 ॥

(दिव॒मनु॒ वि क्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णो॒ - र्धने॒नाग्ने॑ - ऽध॒म - म॒स्याः - शु॑चि॒षथ् - षोड॑श च) (अ. 1)

दि॒वस्परि॑ प्रथ॒म-ञ्ज॑ज्ञे अ॒ग्निर॒स्म-द्द्वि॒तीय॒-म्परि॑ जा॒तवे॑दाः । तृ॒तीय॑म॒फ्सु नृ॒मणा॒ अज॑स्र॒मिन्धा॑न एन-ञ्जरते स्वा॒धीः ॥ वि॒द्मा ते॑ अग्ने त्रे॒धा त्र॒याणि॑ वि॒द्मा ते॒ सद्म॒ विभृ॑त-म्पुरु॒त्रा । वि॒द्मा ते॒ नाम॑ पर॒म-ङ्गुहा॒ यद्वि॒द्मा तमुथ्सं॒-यँत॑ आज॒गन्थ॑ ॥ स॒मु॒द्रे त्वा॑ नृ॒मणा॑ अ॒फ्स्व॑न्तर्नृ॒चक्षा॑ ईधे दि॒वो अ॑ग्न॒ ऊधन्न्॑ । तृ॒तीये᳚ त्वा॒ [तृ॒तीये᳚ त्वा, रज॑सि तस्थि॒वाग्ं स॑मृ॒तस्य॒] 6

रज॑सि तस्थि॒वाग्ं स॑मृ॒तस्य॒ योनौ॑ महि॒षा अ॑हिन्वन्न् ॥ अक्र॑न्दद॒ग्नि-स्स्त॒नय॑न्निव॒ द्यौः, क्षामा॒ रेरि॑ह-द्वी॒रुधः॑ सम॒ञ्जन्न् । स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो वि हीमि॒द्धो अख्य॒दा रोद॑सी भा॒नुना॑ भात्य॒न्तः ॥ उ॒शि-क्पा॑व॒को अ॑र॒ति-स्सु॑मे॒धा मर्ते᳚ष्व॒ग्निर॒मृतो॒ निधा॑यि । इय॑र्ति धू॒मम॑रु॒ष-म्भरि॑भ्र॒दुच्छु॒क्रेण॑ शो॒चिषा॒ द्यामिन॑क्षत् ॥ विश्व॑स्य के॒तुर्भुव॑नस्य॒ गर्भ॒ आ [ ] 7

रोद॑सी अपृणा॒ज्जाय॑मानः । वी॒डु-ञ्चि॒दद्रि॑मभिन-त्परा॒यन् जना॒ यद॒ग्निमय॑जन्त॒ पञ्च॑ ॥ श्री॒णामु॑दा॒रो ध॒रुणो॑ रयी॒णा-म्म॑नी॒षाणा॒-म्प्रार्प॑ण॒-स्सोम॑गोपाः । वसो᳚-स्सू॒नु-स्सह॑सो अ॒फ्सु राजा॒ वि भा॒त्यग्र॑ उ॒षसा॑मिधा॒नः ॥ यस्ते॑ अ॒द्य कृ॒णव॑-द्भद्रशोचे-ऽपू॒प-न्दे॑व घृ॒तव॑न्तमग्ने । प्रत-न्न॑य प्रत॒रां-वँस्यो॒ अच्छा॒भि द्यु॒म्न-न्दे॒वभ॑क्तं-यँविष्ठ ॥ आ [ ] 8

त-म्भ॑ज सौश्रव॒सेष्व॑ग्न उ॒क्थ-उ॑क्थ॒ आ भ॑ज श॒स्यमा॑ने । प्रि॒य-स्सूर्ये᳚ प्रि॒यो अ॒ग्ना भ॑वा॒त्युज्जा॒तेन॑ भि॒नद॒दुज्जनि॑त्वैः ॥ त्वाम॑ग्ने॒ यज॑माना॒ अनु॒ द्यून्. विश्वा॒ वसू॑नि दधिरे॒ वार्या॑णि । त्वया॑ स॒ह द्रवि॑णमि॒च्छमा॑ना व्र॒ज-ङ्गोम॑न्तमु॒शिजो॒ वि व॑व्रुः ॥ दृ॒शा॒नो रु॒क्म उ॒र्व्या व्य॑द्यौ-द्दु॒र्मर्ष॒मायुः॑ श्रि॒ये रु॑चा॒नः । अ॒ग्निर॒मृतो॑ अभव॒-द्वयो॑भि॒र्यदे॑- -न॒-न्द्यौरज॑नय-थ्सु॒रेताः᳚ ॥ 9 ॥

(तृतिये᳚ त्वा॒ - गर्भ॒ आ - य॑वि॒ष्ठा-ऽऽ - य - च्च॒त्वारि॑ च) (अ. 2)

अन्न॑प॒ते-ऽन्न॑स्य नो देह्यनमी॒वस्य॑ शु॒ष्मिणः॑ । प्र प्र॑दा॒तार॑-न्तारिष॒ ऊर्ज॑-न्नो धेहि द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे ॥ उदु॑ त्वा॒ विश्वे॑ दे॒वा अग्ने॒ भर॑न्तु॒ चित्ति॑भिः । स नो॑ भव शि॒वत॑म-स्सु॒प्रती॑को वि॒भाव॑सुः ॥ प्रेद॑ग्ने॒ ज्योति॑ष्मान्. याहि शि॒वेभि॑र॒र्चि॑भि॒स्त्वम् । बृ॒हद्भि॑-र्भा॒नुभि॒-र्भास॒-न्मा हिग्ं॑सी स्त॒नुवा᳚ प्र॒जाः ॥ स॒मिधा॒-ऽग्नि-न्दु॑वस्यत घृ॒तैर्बो॑धय॒ताति॑थिम् । आ- [आ, अ॒स्मि॒न्॒. ह॒व्या जु॑होतन ।] 10

-ऽस्मि॑न्. ह॒व्या जु॑होतन ॥ प्रप्रा॒यम॒ग्निर्भ॑र॒तस्य॑ शृण्वे॒ वि य-थ्सूर्यो॒ न रोच॑ते बृ॒हद्भाः । अ॒भि यः पू॒रु-म्पृत॑नासु त॒स्थौ दी॒दाय॒ दैव्यो॒ अति॑थि-श्शि॒वो नः॑ ॥ आपो॑ देवीः॒ प्रति॑ गृह्णीत॒ भस्मै॒त-थ्स्यो॒ने कृ॑णुद्ध्वग्ं सुर॒भावु॑ लो॒के । तस्मै॑ नमन्ता॒-ञ्जन॑य-स्सु॒पत्नी᳚र्मा॒तेव॑ पु॒त्र-म्बि॑भृ॒ता स्वे॑नम् ॥ अ॒फ्स्व॑ग्ने॒ सधि॒ष्टव॒- [अ॒फ्स्व॑ग्ने॒ सधि॒ष्टव॑, सौष॑धी॒रनु॑ रुद्ध्यसे ।] 11

सौष॑धी॒रनु॑ रुद्ध्यसे । गर्भे॒ सञ्जा॑यसे॒ पुनः॑ ॥ गर्भो॑ अ॒स्योष॑धीना॒-ङ्गर्भो॒ वन॒स्पती॑नाम् । गर्भो॒ विश्व॑स्य भू॒तस्याग्ने॒ गर्भो॑ अ॒पाम॑सि ॥ प्र॒सद्य॒ भस्म॑ना॒ योनि॑म॒पश्च॑ पृथि॒वीम॑ग्ने । स॒ग्ं॒सृज्य॑ मा॒तृभि॒स्त्व-ञ्ज्योति॑ष्मा॒-न्पुन॒रा-ऽस॑दः ॥ पुन॑रा॒सद्य॒ सद॑नम॒पश्च॑ पृथि॒वीम॑ग्ने । शेषे॑ मा॒तुर्यथो॒पस्थे॒ ऽन्तर॒स्याग्ं शि॒वत॑मः ॥ पुन॑रू॒र्जा [ ] 12

-नि व॑र्तस्व॒ पुन॑रग्न इ॒षा ऽऽयु॑षा । पुन॑र्नः पाहि वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह र॒य्या नि व॑र्त॒स्वाग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या । वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वत॒स्परि॑ ॥ पुन॑स्त्वा ऽऽदि॒त्या रु॒द्रा वस॑व॒-स्समि॑न्धता॒-म्पुन॑र्ब्र॒ह्माणो॑ वसुनीथ य॒ज्ञैः । घृ॒तेन॒ त्व-न्त॒नुवो॑ वर्धयस्व स॒त्या-स्स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ ॥ बोधा॑ नो अ॒स्य वच॑सो यविष्ठ॒ मग्ंहि॑ष्ठस्य॒ प्रभृ॑तस्य स्वधावः । पीय॑ति त्वो॒ अनु॑ त्वो गृणाति व॒न्दारु॑स्ते त॒नुवं॑-वँन्दे अग्ने ॥ स बो॑धि सू॒रिर्म॒घवा॑ वसु॒दावा॒ वसु॑पतिः । यु॒यो॒द्ध्य॑स्म-द्द्वेषाग्ं॑सि ॥ 13 ॥

(आ - तवो॒ - र्जा-ऽ - नु॒ - षोड॑श च) (अ. 3)

अपे॑त॒ वीत॒ वि च॑ सर्प॒तातो॒ ये-ऽत्र॒ स्थ पु॑रा॒णा ये च॒ नूत॑नाः । अदा॑दि॒दं-यँ॒मो॑-ऽव॒सान॑-म्पृथि॒व्या अक्र॑न्नि॒म-म्पि॒तरो॑ लो॒कम॑स्मै ॥ अ॒ग्नेर्भस्मा᳚स्य॒ग्नेः पुरी॑षमसि स॒ज्ञान्न॑मसि काम॒धर॑ण॒-म्मयि॑ ते काम॒धर॑ण-म्भूयात् ॥ सं-याँ वः॑ प्रि॒यास्त॒नुव॒-स्स-म्प्रि॒या हृद॑यानि वः । आ॒त्मा वो॑ अस्तु॒ [अस्तु, सम्प्रि॑य॒] 14

सम्प्रि॑य॒-स्सम्प्रि॑यास्त॒नुवो॒ मम॑ ॥ अ॒यग्ं सो अ॒ग्निर्यस्मि॒न्-थ्सोम॒मिन्द्रः॑ सु॒त-न्द॒धे ज॒ठरे॑ वावशा॒नः । स॒ह॒स्रियं॒-वाँज॒मत्य॒-न्न सप्तिग्ं॑ सस॒वान्-थ्सन्-थ्स्तू॑यसे जातवेदः ॥ अग्ने॑ दि॒वो अर्ण॒मच्छा॑ जिगा॒स्यच्छा॑ दे॒वाग्ं ऊ॑चिषे॒ धिष्णि॑या॒ ये । याः प॒रस्ता᳚-द्रोच॒ने सूर्य॑स्य॒ याश्चा॒ वस्ता॑-दुप॒तिष्ठ॑न्त॒ आपः॑ ॥ अग्ने॒ य-त्ते॑ दि॒वि वर्चः॑ पृथि॒व्यां-यँदोष॑धी- [पृथि॒व्यां-यँदोष॑धीषु, अ॒फ्सु वा॑ यजत्र ।] 15

-ष्व॒फ्सु वा॑ यजत्र । येना॒न्तरि॑क्ष-मु॒र्वा॑त॒तन्थ॑ त्वे॒ष-स्स भा॒नुर॑र्ण॒वो नृ॒चक्षाः᳚ ॥ पु॒री॒ष्या॑सो अ॒ग्नयः॑ प्राव॒णेभिः॑ स॒जोष॑सः । जु॒षन्ताग्ं॑ ह॒व्यमाहु॑तमनमी॒वा इषो॑ म॒हीः ॥ इडा॑मग्ने पुरु॒दग्ं सग्ं॑ स॒नि-ङ्गो-श्श॑श्वत्त॒मग्ं हव॑मानाय साध । स्यान्नः॑ सू॒नुस्तन॑यो वि॒जावा-ऽग्ने॒ सा ते॑ सुम॒तिर्भू᳚त्व॒स्मे ॥ अ॒य-न्ते॒ योनि॑र्-ऋ॒त्वियो॒ यतो॑ जा॒तो अरो॑चथाः । त-ञ्जा॒न- [त-ञ्जा॒नन्न्, अ॒ग्न॒ आ रो॒हाथा॑ नो] 16

-न्न॑ग्न॒ आ रो॒हाथा॑ नो वर्धया र॒यिम् ॥ चिद॑सि॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द परि॒चिद॑सि॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द लो॒क-म्पृ॑ण छि॒द्र-म्पृ॒णाथो॑ सीद शि॒वा त्वम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा॒ बृह॒स्पति॑र॒स्मिन्. योना॑वसीषदन्न् ॥ ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒-स्सोमग्ग्॑ श्रीणन्ति॒ पृश्ञ॑यः । जन्म॑-न्दे॒वानां॒-विँश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः ॥ 17 ॥

(अ॒स्त्वो - ष॑धीषु - जा॒न - न्न॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 4)

समि॑त॒ग्ं॒ सङ्क॑ल्पेथा॒ग्ं॒ सम्प्रि॑यौ रोचि॒ष्णू सु॑मन॒स्यमा॑नौ । इष॒मूर्ज॑म॒भि सं॒वँसा॑नौ॒ सं-वाँ॒-म्मनाग्ं॑सि॒ सं-व्रँ॒ता समु॑ चि॒त्तान्या-ऽक॑रम् ॥ अग्ने॑ पुरीष्याधि॒पा भ॑वा॒ त्व-न्नः॑ । इष॒मूर्जं॒-यँज॑मानाय धेहि ॥ पु॒री॒ष्य॑स्त्वम॑ग्ने रयि॒मा-न्पु॑ष्टि॒माग्ं अ॑सि । शि॒वाः कृ॒त्वा दिश॒-स्सर्वा॒-स्स्वां-योँनि॑मि॒हा-ऽस॑दः ॥ भव॑त-न्न॒-स्सम॑नसौ॒ समो॑कसा [समो॑कसौ, अ॒रे॒पसौ᳚ ।] 18

-वरे॒पसौ᳚ । मा य॒ज्ञग्ं हिग्ं॑सिष्ट॒-म्मा य॒ज्ञप॑ति-ञ्जातवेदसौ शि॒वौ भ॑वतम॒द्य नः॑ ॥ मा॒तेव॑ पु॒त्र-म्पृ॑थि॒वी पु॑री॒ष्य॑म॒ग्निग्ग् स्वे योना॑वभारु॒खा । तां-विँश्वै᳚र्दे॒वैर्-ऋ॒तुभिः॑ संविँदा॒नः प्र॒जाप॑तिर्वि॒श्वक॑र्मा॒ वि मु॑ञ्चतु ॥ यद॒स्य पा॒रे रज॑स-श्शु॒क्र-ञ्ज्योति॒रजा॑यत । त-न्नः॑ पर्ष॒दति॒ द्विषो-ऽग्ने॑ वैश्वानर॒ स्वाहा᳚ ॥ नम॒-स्सु ते॑ निर्-ऋते विश्वरूपे- [विश्वरूपे, अ॒य॒स्मयं॒-विँ चृ॑ता] 19

-ऽय॒स्मयं॒-विँ चृ॑ता ब॒न्धमे॒तम् । य॒मेन॒ त्वं-यँ॒म्या॑ सं-विँदा॒नोत्त॒म-न्नाक॒मधि॑ रोहये॒मम् ॥ यत्ते॑ दे॒वी निर्-ऋ॑तिराब॒बन्ध॒ दाम॑ ग्री॒वास्व॑ विच॒र्त्यम् । इ॒द-न्ते॒ त-द्विष्यां॒-याँयु॑षो॒ न मद्ध्या॒दथा॑ जी॒वः पि॒तुम॑द्धि॒ प्रमु॑क्तः ॥ यस्या᳚स्ते अ॒स्याः क्रू॒र आ॒सञ्जु॒होम्ये॒षा-म्ब॒न्धाना॑मव॒सर्ज॑नाय । भूमि॒रिति॑ त्वा॒ जना॑ वि॒दुर्निर्-ऋ॑ति॒- [वि॒दुर्निर्-ऋ॑तिः, इति॑ त्वा॒ ऽह-म्परि॑] 20

-रिति॑ त्वा॒ ऽह-म्परि॑ वेद वि॒श्वतः॑ ॥ असु॑न्वन्त॒म य॑जमानमिच्छ स्ते॒नस्ये॒त्यान्-तस्क॑र॒स्यान् वे॑षि । अ॒न्य म॒स्म-दि॑च्छ॒ सा त॑ इ॒त्या नमो॑ देवि निर्-ऋते॒ तुभ्य॑मस्तु ॥ दे॒वीम॒ह-न्निर्-ऋ॑तिं॒-वँन्द॑मानः पि॒तेव॑ पु॒त्र-न्द॑सये॒ वचो॑भिः । विश्व॑स्य॒ या जाय॑मानस्य॒ वेद॒ शिरः॑ शिरः॒ प्रति॑ सू॒री वि च॑ष्टे ॥ नि॒वेश॑न-स्स॒ङ्गम॑नो॒ वसू॑नां॒-विँश्वा॑ रू॒पा-ऽभि च॑ष्टे॒ [रू॒पा-ऽभि च॑ष्टे, शची॑भिः ।] 21

शची॑भिः । दे॒व इ॑व सवि॒ता स॒त्यध॒र्मेन्द्रो॒ न त॑स्थौ सम॒रे प॑थी॒नाम् ॥ सं-वँ॑र॒त्रा द॑धातन॒ निरा॑हा॒वान् कृ॑णोतन । सि॒ञ्चाम॑हा अव॒टमु॒द्रिणं॑-वँ॒यं-विँश्वा-ऽहा-ऽद॑स्त॒मक्षि॑तम् ॥ निष्कृ॑ताहा-वमव॒टग्ं सु॑वर॒त्रग्ं सु॑षेच॒नम् । उ॒द्रिणग्ं॑ सिञ्चे॒ अक्षि॑तम् ॥ सीरा॑ युञ्जन्ति क॒वयो॑ यु॒गा वि त॑न्वते॒ पृथ॑क् । धीरा॑ दे॒वेषु॑ सुम्न॒या ॥ यु॒नक्त॒ सीरा॒ वि यु॒गा त॑नोत कृ॒ते योनौ॑ वपते॒ह [ ] 22

बीज᳚म् । गि॒रा च॑ श्रु॒ष्टि-स्सभ॑रा॒ अस॑न्नो॒ नेदी॑य॒ इ-थ्सृ॒ण्या॑ प॒क्वमा ऽय॑त् ॥ लाङ्ग॑ल॒-म्पवी॑रवग्ं सु॒शेवग्ं॑ सुम॒तिथ्स॑रु । उदि-त्कृ॑षति॒ गामवि॑-म्प्रफ॒र्व्य॑-ञ्च॒ पीव॑रीम् । प्र॒स्थाव॑-द्रथ॒वाह॑नम् ॥ शु॒न-न्नः॒ फाला॒ वि तु॑दन्तु॒ भूमिग्ं॑ शु॒न-ङ्की॒नाशा॑ अ॒भि य॑न्तु वा॒हान् । शु॒न-म्प॒र्जन्यो॒ मधु॑ना॒ पयो॑भि॒-श्शुना॑सीरा शु॒नम॒स्मासु॑ धत्तम् ॥ काम॑-ङ्कामदुघे धुक्ष्व मि॒त्राय॒ वरु॑णाय च । इन्द्रा॑या॒ग्नये॑ पू॒ष्ण ओष॑धीभ्यः प्र॒जाभ्यः॑ ॥घृ॒तेन॒ सीता॒ मधु॑ना॒ सम॑क्ता॒ विश्वै᳚र्दे॒वैरनु॑मता म॒रुद्भिः॑ । ऊर्ज॑स्वती॒ पय॑सा॒ पिन्व॑माना॒-ऽस्मान्-थ्सी॑ते॒ पय॑सा॒-ऽभ्या-व॑वृथ्स्व ॥ 23 ॥

(समो॑कसौ-विश्वरूपे-वि॒दुर्निर्-ऋ॑ति-र॒भि च॑ष्ट-इ॒ह-मि॒त्राय॒-द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 5)

या जा॒ता ओष॑धयो दे॒वेभ्य॑स्त्रियु॒ग-म्पु॒रा । मन्दा॑मि ब॒भ्रूणा॑म॒हग्ं श॒त-न्धामा॑नि स॒प्त च॑ ॥ श॒तं-वोँ॑ अब॒-न्धामा॑नि स॒हस्र॑मु॒त वो॒ रुहः॑ । अथा॑ शतक्रत्वो यू॒यमि॒म-म्मे॑ अग॒द-ङ्कृ॑त ॥ पुष्पा॑वतीः प्र॒सूव॑तीः फ॒लिनी॑रफ॒ला उ॒त । अश्वा॑ इव स॒जित्व॑री-र्वी॒रुधः॑ पारयि॒ष्णवः॑ ॥ ओष॑धी॒रिति॑ मातर॒-स्तद्वो॑ देवी॒-रुप॑ ब्रुवे । रपाग्ं॑सि विघ्न॒तीरि॑त॒ रप॑- [विघ्न॒तीरि॑त॒ रपः॑, चा॒तय॑मानाः ।] 24

-श्चा॒तय॑मानाः ॥ अ॒श्व॒त्थे वो॑ नि॒षद॑न-म्प॒र्णे वो॑ वस॒तिः कृ॒ता । गो॒भाज॒ इ-त्किला॑सथ॒ य-थ्स॒नव॑थ॒ पूरु॑षम् ॥ यद॒हं-वाँ॒जय॑-न्नि॒मा ओष॑धी॒र्॒हस्त॑ आद॒धे । आ॒त्मा यक्ष्म॑स्य नश्यति पु॒रा जी॑व॒गृभो॑ यथा ॥ यदोष॑धय-स्स॒ङ्गच्छ॑न्ते॒ राजा॑न॒-स्समि॑ता विव । विप्र॒-स्स उ॑च्यते भि॒षग्र॑क्षो॒हा ऽमी॑व॒ चात॑नः ॥ निष्कृ॑ति॒-र्नाम॑वो मा॒ता-ऽथा॑ यू॒यग्ग्स्थ॒ सङ्कृ॑तीः । स॒राः प॑त॒त्रिणी᳚- [स॒राः प॑त॒त्रिणीः᳚, स्थ॒न॒ यदा॒ मय॑ति॒] 25

-स्थन॒ यदा॒ मय॑ति॒ निष्कृ॑त ॥ अ॒न्या वो॑ अ॒न्याम॑व-त्व॒न्या-ऽन्यस्या॒ उपा॑वत । ता-स्सर्वा॒ ओष॑धय-स्संविँदा॒ना इ॒द-म्मे॒ प्राव॑ता॒ वचः॑ ॥ उच्छुष्मा॒ ओष॑धीना॒-ङ्गावो॑ गो॒ष्ठा दि॑वेरते । धनग्ं॑ सनि॒ष्यन्ती॑ नामा॒त्मान॒-न्तव॑ पूरुष ॥ अति॒ विश्वाः᳚ परि॒ष्ठास्ते॒न इ॑व व्र॒जम॑क्रमुः । ओष॑धयः॒ प्राचु॑च्यवु॒ र्य-त्कि-ञ्च॑ त॒नुवा॒ग्ं॒ रपः॑ ॥ या- [याः, त॒ आ॒त॒स्थु-रा॒त्मानं॒-याँ] 26

-स्त॑ आत॒स्थु-रा॒त्मानं॒-याँ आ॑विवि॒शुः परुः॑ परुः । तास्ते॒ यक्ष्मं॒-विँबा॑धन्ता मु॒ग्रो म॑द्ध्यम॒शीरि॑व ॥ सा॒कं-यँ॑क्ष्म॒ प्र प॑त श्ये॒नेन॑ किकिदी॒विना᳚ । सा॒कं-वाँत॑स्य॒-ध्राज्या॑ सा॒क-न्न॑श्य नि॒हाक॑या ॥ अ॒श्वा॒व॒तीग्ं सो॑मव॒ती मू॒र्जय॑न्ती॒ मुदो॑जसम् । आ वि॑थ्सि॒ सर्वा॒ ओष॑धीर॒स्मा अ॑रि॒ष्टता॑तये ॥ याः फ॒लिनी॒र्या अ॑फ॒ला अ॑पु॒ष्पा याश्च॑ पु॒ष्पिणीः᳚ । बृह॒स्पति॑ प्रसूता॒ स्तानो॑ मुञ्च॒न्त्वग्ं ह॑सः ॥ या [याः, ओष॑धय॒-स्सोम॑राज्ञीः॒] 27

ओष॑धय॒-स्सोम॑राज्ञीः॒ प्रवि॑ष्टाः पृथि॒वीमनु॑ । तासा॒-न्त्वम॑स्युत्त॒मा प्रणो॑ जी॒वात॑वे-सुव ॥ अ॒व॒पत॑न्तीरवद-न्दि॒व ओष॑दयः॒ परि॑ । य-ञ्जी॒व म॒श्ञवा॑ महै॒ न स रि॑ष्याति॒ पूरु॑षः ॥ याश्चे॒द मु॑प-शृ॒ण्वन्ति॒ याश्च॑ दू॒र-म्परा॑गताः । इ॒ह स॒ङ्गत्य॒ ता-स्सर्वा॑ अ॒स्मै स-न्द॑त्त भेष॒जम् ॥ मा वो॑ रिष-त्खनि॒ता यस्मै॑ चा॒ह-ङ्खना॑मि वः । द्वि॒प-च्चतु॑ष्प-द॒स्माक॒ग्ं॒ सर्व॑-म॒स्त्वना॑तुरम् ॥ ओष॑धय॒-स्सं-वँ॑दन्ते॒ सोमे॑न स॒ह राज्ञा᳚ । यस्मै॑ क॒रोति॑ ब्राह्म॒णस्तग्ं रा॑ज-न्पारयामसि ॥ 28 ॥

(रपः॑ - पत॒त्रिणी॒- र्या - अग्ंह॑सो॒ याः - खना॑मि वो॒ - ऽष्टाद॑श च) (अ. 6)

मा नो॑ हिग्ंसीज्जनि॒ता यः पृ॑थि॒व्या यो वा॒ दिवग्ं॑ स॒त्यध॑र्मा ज॒जान॑ । यश्चा॒पश्च॒न्द्रा बृ॑ह॒तीर्ज॒जान॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ अ॒भ्याव॑र्तस्व पृथिवि य॒ज्ञेन॒ पय॑सा स॒ह । व॒पा-न्ते॑ अ॒ग्निरि॑षि॒तो-ऽव॑ सर्पतु ॥ अग्ने॒ य-त्ते॑ शु॒क्रं-यँच्च॒न्द्रं-यँ-त्पू॒तं-यँ-द्य॒ज्ञिय᳚म् । त-द्दे॒वेभ्यो॑ भरामसि ॥ इष॒मूर्ज॑म॒हमि॒त आ [आ, द॒द॒ ऋ॒तस्य॒ धाम्नो॑] 29

द॑द ऋ॒तस्य॒ धाम्नो॑ अ॒मृत॑स्य॒ योनेः᳚ । आ नो॒ गोषु॑ विश॒त्वौष॑धीषु॒ जहा॑मि से॒दिमनि॑रा॒ममी॑वाम् ॥ अग्ने॒ तव॒ श्रवो॒ वयो॒ महि॑ भ्राजन्त्य॒र्चयो॑ विभावसो । बृह॑-द्भानो॒ शव॑सा॒ वाज॑मु॒क्थ्य॑-न्दधा॑सि दा॒शुषे॑ कवे ॥ इ॒र॒ज्यन्न॑ग्ने प्रथयस्व ज॒न्तुभि॑र॒स्मे रायो॑ अमर्त्य । स द॑र्श॒तस्य॒ वपु॑षो॒ वि रा॑जसि पृ॒णक्षि॑ सान॒सिग्ं र॒यिम् ॥ ऊर्जो॑ नपा॒ज्जात॑वेद-स्सुश॒स्तिभि॒-र्मन्द॑स्व [ ] 30

धी॒तिभि॑र्हि॒तः । त्वे इष॒-स्स-न्द॑धु॒-र्भूरि॑रेतस-श्चि॒त्रो त॑यो वा॒मजा॑ताः ॥ पा॒व॒कव॑र्चा-श्शु॒क्रव॑र्चा॒ अनू॑नवर्चा॒ उदि॑यर्षि भा॒नुना᳚ । पु॒त्रः पि॒तरा॑ वि॒चर॒न्नुपा॑वस्यु॒भे पृ॑णक्षि॒ रोद॑सी ॥ ऋ॒तावा॑न-म्महि॒षं-विँ॒श्वच॑र्षणिम॒ग्निग्ं सु॒म्नाय॑ दधिरे पु॒रो जनाः᳚ । श्रुत्क॑र्णग्ं स॒प्रथ॑स्तम-न्त्वा गि॒रा दैव्य॒-म्मानु॑षा यु॒गा ॥ नि॒ष्क॒र्तार॑-मद्ध्व॒रस्य॒ प्रचे॑तस॒-ङ्क्षय॑न्त॒ग्ं॒ राध॑से म॒हे । रा॒ति-म्भृगू॑णामु॒शिज॑-ङ्क॒विक्र॑तु-म्पृ॒णक्षि॑ सान॒सिग्ं - [सान॒सिम्, र॒यिम् ।] 31

र॒यिम् ॥ चितः॑ स्थ परि॒चित॑ ऊर्ध्व॒चितः॑ श्रयद्ध्व॒-न्तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा-स्सी॑दत ॥ आ प्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ॥ स-न्ते॒ पयाग्ं॑सि॒ समु॑ यन्तु॒ वाजा॒-स्सं-वृँष्णि॑या-न्यभिमाति॒षाहः॑ । आ॒प्याय॑मानो अ॒मृता॑य सोम दि॒वि श्रवाग्॑स्युत्त॒मानि॑ धिष्व ॥ 32 ॥

(आ - मन्द॑स्व - सान॒सि - मेका॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 7)

अ॒भ्य॑स्था॒-द्विश्वाः॒ पृत॑ना॒ अरा॑ती॒स्तद॒ग्निरा॑ह॒ तदु॒ सोम॑ आह । बृह॒स्पतिः॑ सवि॒ता तन्म॑ आह पू॒षा मा॑-ऽधा-थ्सुकृ॒तस्य॑ लो॒के ॥ यदक्र॑न्दः प्रथ॒म-ञ्जाय॑मान उ॒द्यन्-थ्स॑मु॒द्रादु॒त वा॒ पुरी॑षात् । श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ बा॒हू उप॑स्तुत॒-ञ्जनि॑म॒ त-त्ते॑ अर्वन्न् ॥ अ॒पा-म्पृ॒ष्ठम॑सि॒ योनि॑र॒ग्ने-स्स॑मु॒द्रम॒भितः॒ पिन्व॑मानम् । वर्ध॑मान-म्म॒ह [वर्ध॑मान-म्म॒हः, आ च॒ पुष्क॑र-न्दि॒वो] 33

आ च॒ पुष्क॑र-न्दि॒वो मात्र॑या वरि॒णा प्र॑थस्व ॥ ब्रह्म॑ जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒द्वि सी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः । स बु॒द्ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒मस॑तश्च॒ विवः॑ ॥ हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ-स्सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् । स दा॑धार पृथि॒वी-न्द्यामु॒तेमा-ङ्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ द्र॒फ्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒- [पृथि॒वीमनु॑, द्यामि॒म-ञ्च॒] 34

-द्यामि॒म-ञ्च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्वः॑ । तृ॒तीयं॒-योँनि॒मनु॑ स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्स-ञ्जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त होत्राः᳚ ॥ नमो॑ अस्तु स॒र्पेभ्यो॒ ये के च॑ पृथि॒वीमनु॑ । ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वि तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ ये॑-ऽदो रो॑च॒ने दि॒वो ये वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑ । येषा॑म॒फ्सु सदः॑ कृ॒त-न्तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ या इष॑वो यातु॒ धाना॑नां॒ ँये॑ वा॒ वन॒स्पती॒ग्ं॒रनु॑ । ये वा॑-ऽव॒टेषु॒ शेर॑ते॒ तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ 35 ॥

(म॒हो - ऽनु॑ - यातु॒धाना॑ना॒ - मेका॑दश च) (अ. 8)

ध्रु॒वा-ऽसि॑ ध॒रुणा-ऽस्तृ॑ता वि॒श्वक॑र्मणा॒ सुकृ॑ता । मा त्वा॑ समु॒द्र उद्व॑धी॒न्मा सु॑प॒र्णो व्य॑थमाना पृथि॒वी-न्दृग्ं॑ह ॥ प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु पृथि॒व्याः पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वती॒-म्प्रथ॑स्वती॒-म्प्रथो॑-ऽसि पृथि॒व्य॑सि॒ भूर॑सि॒ भूमि॑र॒स्यदि॑तिरसि वि॒श्वधा॑या॒ विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य ध॒र्त्री पृ॑थि॒वीं-यँ॑च्छ पृथि॒वी-न्दृग्ं॑ह पृथि॒वी-म्मा हिग्ं॑सी॒र्विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै॑ [प्रति॒ष्ठायै᳚, च॒रित्रा॑या॒-] 36

च॒रित्रा॑या॒-ऽग्निस्त्वा॒-ऽभि पा॑तु म॒ह्या स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ काण्डा᳚-त्काण्डा-त्प्र॒रोह॑न्ती॒ परु॑षःपरुषः॒ परि॑ । ए॒वा नो॑ दूर्वे॒ प्र त॑नु स॒हस्रे॑ण श॒तेन॑ च ॥ या श॒तेन॑ प्रत॒नोषि॑ स॒हस्रे॑ण वि॒रोह॑सि । तस्या᳚स्ते देवीष्टके वि॒धेम॑ ह॒विषा॑ व॒यम् ॥ अषा॑ढा-ऽसि॒ सह॑माना॒ सह॒स्वारा॑ती॒-स्सह॑स्वारातीय॒त-स्सह॑स्व॒ पृत॑ना॒-स्सह॑स्व पृतन्य॒तः । स॒हस्र॑वीर्या- [स॒हस्र॑वीर्या, अ॒सि॒ सा मा॑ जिन्व ।] 37

-ऽसि॒ सा मा॑ जिन्व ॥ मधु॒ वाता॑ ऋताय॒ते मधु॑ क्षरन्ति॒ सिन्ध॑वः । माद्ध्वी᳚र्न-स्स॒न्त्वोष॑धीः ॥ मधु॒ नक्त॑मु॒तोषसि॒ मधु॑म॒-त्पार्थि॑व॒ग्ं॒ रजः॑ । मधु॒ द्यौर॑स्तु नः पि॒ता ॥ मधु॑मा-न्नो॒ वन॒स्पति॒-र्मधु॑माग्ं अस्तु॒ सूर्यः॑ । माद्ध्वी॒र्गावो॑ भवन्तु नः ॥ म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑ न इ॒मं-यँ॒ज्ञ-म्मि॑मिक्षताम् । पि॒पृ॒ता-न्नो॒ भरी॑मभिः ॥ त-द्विष्णोः᳚ पर॒म- [पर॒मम्, प॒दग्ं सदा॑ पश्यन्ति] 38

-म्प॒दग्ं सदा॑ पश्यन्ति सू॒रयः॑ । दि॒वीव॒ चक्षु॒रात॑तम् ॥ ध्रु॒वा-ऽसि॑ पृथिवि॒ सह॑स्व पृतन्य॒तः । स्यू॒ता दे॒वेभि॑र॒मृते॒ना ऽऽगाः᳚ ॥ यास्ते॑ अग्ने॒ सूर्ये॒ रुच॑ उद्य॒तो दिव॑मात॒न्वन्ति॑ र॒श्मिभिः॑ । ताभि॒-स्सर्वा॑भी रु॒चे जना॑य नस्कृधि ॥ या वो॑ देवा॒-स्सूर्ये॒ रुचो॒ गोष्वश्वे॑षु॒ या रुचः॑ । इन्द्रा᳚ग्नी॒ ताभि॒-स्सर्वा॑भी॒ रुच॑-न्नो धत्त बृहस्पते ॥ वि॒रा- [वि॒राट्, ज्योति॑रधारय-] 39

-ड्ज्योति॑रधारय-थ्स॒म्रा-ड्ज्योति॑रधारय-थ्स्व॒रा-ड्ज्योति॑रधारयत् ॥ अग्ने॑ यु॒क्ष्वा हि ये तवाश्वा॑सो देव सा॒धवः॑ । अरं॒-वँह॑न्त्या॒शवः॑ ॥ यु॒क्ष्वा हि दे॑व॒हूत॑मा॒ग्ं॒ अश्वाग्ं॑ अग्ने र॒थीरि॑व । नि होता॑ पू॒र्व्य-स्स॑दः ॥ द्र॒फ्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒ द्यामि॒म-ञ्च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्वः॑ । तृ॒तीयं॒-योँनि॒मनु॑ स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्स-ञ्जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त [ ] 40

होत्राः᳚ ॥ अभू॑दि॒दं-विँश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य॒ वाजि॑नम॒ग्ने-र्वै᳚श्वान॒रस्य॑ च । अ॒ग्निर्ज्योति॑षा॒ ज्योति॑ष्मा-न्रु॒क्मो वर्च॑सा॒ वर्च॑स्वान् ॥ ऋ॒चे त्वा॑ रु॒चे त्वा॒ समि-थ्स्र॑वन्ति स॒रितो॒ न धेनाः᳚ । अ॒न्तर्हृ॒दा मन॑सा पू॒यमा॑नाः ॥ घृ॒तस्य॒ धारा॑ अ॒भि चा॑कशीमि । हि॒र॒ण्ययो॑ वेत॒सो मद्ध्य॑ आसाम् ॥ तस्मिन्᳚थ्सुप॒र्णो म॑धु॒कृ-त्कु॑ला॒यी भज॑न्नास्ते॒ मधु॑ दे॒वता᳚भ्यः । तस्या॑ स ते॒ हर॑य-स्स॒प्त तीरे᳚ स्व॒धा-न्दुहा॑ना अ॒मृत॑स्य॒ धारा᳚म् ॥ 41 ॥

(प्र॒ति॒ष्ठायै॑ - स॒हस्र॑वीर्या - पर॒मं - ँवि॒राट्थ् - स॒प्त - तीरे॑ - च॒त्वारि॑ च) (अ. 9)

आ॒दि॒त्य-ङ्गर्भ॒-म्पय॑सा सम॒ञ्जन्-थ्स॒हस्र॑स्य प्रति॒मां-विँ॒श्वरू॑पम् । परि॑ वृङ्ग्धि॒ हर॑सा॒ मा-ऽभि मृ॑क्ष-श्श॒तायु॑ष-ङ्कृणुहि ची॒यमा॑नः ॥ इ॒म-म्मा हिग्ं॑सीर्द्वि॒पाद॑-म्पशू॒नाग्ं सह॑स्राक्ष॒ मेध॒ आ ची॒यमा॑नः । म॒युमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ नि षी॑द ॥ वात॑स्य॒ ध्राजिं॒-वँरु॑णस्य॒ नाभि॒मश्व॑-ञ्जज्ञा॒नग्ं स॑रि॒रस्य॒ मद्ध्ये᳚ । शिशु॑-न्न॒दीना॒ग्ं॒ हरि॒मद्रि॑बुद्ध॒मग्ने॒ मा हिग्ं॑सीः [मा हिग्ं॑सीः, प॒र॒मे व्यो॑मन्न् ।] 42

पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥ इ॒म-म्मा हिग्ं॑सी॒रेक॑शफ-म्पशू॒ना-ङ्क॑निक्र॒दं-वाँ॒जिनं॒-वाँजि॑नेषु । गौ॒रमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ नि षी॑द ॥ अज॑स्र॒मिन्दु॑मरु॒ष-म्भु॑र॒ण्युम॒ग्निमी॑डे पू॒र्वचि॑त्तौ॒ नमो॑भिः । स पर्व॑भिर्-ऋतु॒शः कल्प॑मानो॒ गा-म्मा हिग्ं॑सी॒रदि॑तिं-विँ॒राज᳚म् ॥ इ॒मग्ं स॑मु॒द्रग्ं श॒तधा॑र॒मु-थ्सं॑-व्यँ॒च्यमा॑न॒-म्भुव॑नस्य॒ मद्ध्ये᳚ । घृ॒त-न्दुहा॑ना॒-मदि॑ति॒-ञ्जना॒याग्ने॒ मा [-मदि॑ति॒-ञ्जना॒याग्ने॒ मा, हि॒ग्ं॒सीः॒ प॒र॒मे व्यो॑मन्न् ।] 43

हिग्ं॑सीः पर॒मे व्यो॑मन्न् । ग॒व॒यमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ नि षी॑द ॥ वरू᳚त्रि॒-न्त्वष्टु॒र्वरु॑णस्य॒ नाभि॒मवि॑-ञ्जज्ञा॒नाग्ं रज॑सः॒ पर॑स्मात् । म॒हीग्ं सा॑ह॒स्रीमसु॑रस्य मा॒यामग्ने॒ मा हिग्ं॑सीः पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥ इ॒मामू᳚र्णा॒युं-वँरु॑णस्य मा॒या-न्त्वच॑-म्पशू॒ना-न्द्वि॒पदा॒-ञ्चतु॑ष्पदाम् । त्वष्टुः॑ प्र॒जाना᳚-म्प्रथ॒म-ञ्ज॒नित्र॒मग्ने॒ मा हिग्ं॑सीः पर॒मे व्यो॑मन्न् । उष्ट्र॑मार॒ण्यमनु॑ [उष्ट्र॑मार॒ण्यमनु॑, ते॒ दि॒शा॒मि॒ तेन॑] 44

ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ नि षी॑द ॥ यो अ॒ग्निर॒ग्नेस्त-प॒सो-ऽधि॑ जा॒त-श्शोचा᳚-त्पृथि॒व्या उ॒त वा॑ दि॒वस्परि॑ । येन॑ प्र॒जा वि॒श्वक॑र्मा॒ व्यान॒-ट्तम॑ग्ने॒ हेडः॒ परि॑ ते वृणक्तु ॥ अ॒जा ह्य॑ग्नेरज॑निष्ट॒ गर्भा॒-थ्सा वा अ॑पश्यज्जनि॒तार॒मग्रे᳚ । तया॒ रोह॑माय॒न्नुप॒ मेद्ध्या॑स॒स्तया॑ दे॒वा दे॒वता॒मग्र॑ आयन्न् । श॒र॒भ-( )-मा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ निषी॑द ॥ 45 ॥

(अग्ने॒ मा हिग्ं॑सी॒ - रग्ने॒ मोष्ट्र॑मा - र॒ण्यमनु॑ - शर॒भन् - नव॑ च) (अ. 10)

(आ॒दि॒त्य मि॒मन्द्वि॒पादे॑ म॒युं-वाँत॒स्या ऽश्व॑ मि॒म मेक॑शफ ङ्गौ॒रम ज॑स्रङ्गव॒यं-वँरू᳚त्रि॒ मवि॑ मि॒मामू᳚र्णा॒र्यु मुष्ट्रं॒-योँ अ॒ग्नि-श्श॑र॒भं )

इन्द्रा᳚ग्नी रोच॒ना दि॒वः परि॒ वाजे॑षु भूषथः । तद्वा᳚-ञ्चेति॒ प्रवी॒र्य᳚म् ॥ श्ञथ॑-द्वृ॒त्रमु॒त स॑नोति॒ वाज॒मिन्द्रा॒ यो अ॒ग्नी सहु॑री सप॒र्यात् । इ॒र॒ज्यन्ता॑ वस॒व्य॑स्य॒ भूरे॒-स्सह॑स्तमा॒ सह॑सा वाज॒यन्ता᳚ ॥ प्र च॑र्ष॒णिभ्यः॑ पृतना॒ हवे॑षु॒ प्र पृ॑थि॒व्या रि॑रिचाथे दि॒वश्च॑ । प्र सिन्धु॑भ्यः॒ प्रगि॒रिभ्यो॑ महि॒त्वा प्रेन्द्रा᳚ग्नी॒ विश्वा॒ भुव॒ना-ऽत्य॒न्या ॥ मरु॑तो॒ यस्य॒ हि [ ] 46

क्षये॑ पा॒था दि॒वो वि॑महसः । स सु॑गो॒पात॑मो॒ जनः॑ ॥ य॒ज्ञैर्वा॑ यज्ञवाहसो॒ विप्र॑स्य वा मती॒नाम् । मरु॑त-श्शृणु॒ता हव᳚म् ॥ श्रि॒यसे॒ क-म्भा॒नुभि॒-स्स-म्मि॑मिक्षिरे॒ ते र॒श्मिभि॒स्त ऋक्व॑भि-स्सुखा॒दयः॑ । ते वाशी॑मन्त इ॒ष्मिणो॒ अभी॑रवो वि॒द्रे प्रि॒यस्य॒ मारु॑तस्य॒ धाम्नः॑ ॥ अव॑ ते॒ हेड॒, उदु॑त्त॒मम् ॥ कया॑ नश्चि॒त्र आ भु॑वदू॒ती स॒दा वृ॑ध॒-स्सखा᳚ । कया॒ शचि॑ष्ठया वृ॒ता ॥ 47 ॥

को अ॒द्य यु॑ङ्क्ते धु॒रि गा ऋ॒तस्य॒ शिमी॑वतो भा॒मिनो॑ दुर्हृणा॒यून् । आ॒सन्नि॑षून्. हृ॒थ्स्वसो॑ मयो॒भून्. य ए॑षा-म्भृ॒त्यामृ॒णध॒-थ्स जी॑वात् ॥ अग्ने॒ नया, ऽऽदे॒वाना॒ग्ं॒ शन्नो॑ भवन्तु॒, वाजे॑वाजे। अ॒फ्स्व॑ग्ने॒ सधि॒ष्टव॒ सौष॑धी॒रनु॑ रुद्ध्यसे । गर्भे॒ सञ्जा॑यसे॒ पुनः॑ ॥ वृषा॑ सोम द्यु॒माग्ं अ॑सि॒ वृषा॑ देव॒ वृष॑व्रतः । वृषा॒ धर्मा॑णि दधिषे ॥ इ॒म-म्मे॑ वरुण॒ , तत्त्वा॑ यामि॒त्व-न्नो॑ अग्ने॒स त्व-न्नो॑ अग्ने ॥ 48 ॥

(हि - वृ॒ता - म॒ - एका॑दश च ) (अ. 11)

(विष्णोः॒ क्रमो॑-ऽसि - दि॒वस्प - र्यन्न॑प॒ते - ऽपे॑त॒ - समि॑तं॒ - ँया जा॒ता - मा नो॑ हिग्ंसी - द॒भ्य॑स्था-द्- ध्रु॒वा - ऽस्या॑दि॒त्यङ्गर्भ॒ - मिन्द्रा᳚ग्नी रोच॒ - नैका॑दश )

(विष्णो॑ - रस्मिन्. ह॒व्ये - ति॑ त्वा॒-ऽहं - धी॒तिभि॒ - र्होत्रा॑ - अ॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशत्)

(विष्णोः॒ क्रमो॑-ऽसि॒, त्वन्नो॑ अग्ने॒ स त्वन्नो॑ अग्ने)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थ काण्डे द्वितीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥