4.2 - Vishnoh Kramosyabhimatiha - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Gurmukhi Script

ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਸਂਹਿਤਾਯਾ-ਞ੍ਚਤੁਰ੍ਥਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵੀਤੀਯਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨਃ - ਦੇਵਯਜਨਗ੍ਰਹਾਭਿਧਾਨਂ

ਓ-ਨ੍ਨਮਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ,

ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਭ੍ਯੋ ਨਮਃ । ਹ॒ਰਿਃ॒ ਓਮ੍ ॥

ਵਿष੍ਣੋਃ॒ ਕ੍ਰਮੋ᳚-ऽਸ੍ਯਭਿਮਾਤਿ॒ਹਾ ਗਾੑਯ॒ਤ੍ਰ-ਞ੍ਛਨ੍ਦ॒ ਆ ਰੋੑਹ ਪृਥਿ॒ਵੀਮਨੁ॒ ਵਿਕ੍ਰੑਮਸ੍ਵ॒ ਨਿਰ੍ਭੑਕ੍ਤ॒-ਸ੍ਸ ਯ-ਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ष੍ਮੋ ਵਿष੍ਣੋਃ॒ ਕ੍ਰਮੋ᳚-ऽਸ੍ਯਭਿਸ਼ਸ੍ਤਿ॒ਹਾ ਤ੍ਰੈष੍ਟੁੑਭ॒-ਞ੍ਛਨ੍ਦ॒ ਆ ਰੋੑਹਾ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍ष॒ਮਨੁ॒ ਵਿਕ੍ਰੑਮਸ੍ਵ॒ ਨਿਰ੍ਭੑਕ੍ਤ॒-ਸ੍ਸ ਯ-ਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ष੍ਮੋ ਵਿष੍ਣੋਃ॒ ਕ੍ਰਮੋ᳚-ऽਸ੍ਯਰਾਤੀਯ॒ਤੋ ਹ॒ਨ੍ਤਾ ਜਾਗੑਤ॒-ਞ੍ਛਨ੍ਦ॒ ਆ ਰੋੑਹ॒ ਦਿਵ॒ਮਨੁ॒ ਵਿਕ੍ਰੑਮਸ੍ਵ॒ ਨਿਰ੍ਭੑਕ੍ਤ॒-ਸ੍ਸ ਯ-ਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ष੍ਮੋ ਵਿष੍ਣੋਃ॒ [ਵਿष੍ਣੋਃ᳚, ਕ੍ਰਮੋੑ-ऽਸਿ ਸ਼ਤ੍ਰੂਯ॒ਤੋ] 1

ਕ੍ਰਮੋੑ-ऽਸਿ ਸ਼ਤ੍ਰੂਯ॒ਤੋ ਹ॒ਨ੍ਤਾ-ऽਨੁੑष੍ਟੁਭ॒-ਞ੍ਛਨ੍ਦ॒ ਆ ਰੋੑਹ॒ ਦਿਸ਼ੋ-ऽਨੁ॒ ਵਿਕ੍ਰੑਮਸ੍ਵ॒ ਨਿਰ੍ਭੑਕ੍ਤ॒-ਸ੍ਸ ਯ-ਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ष੍ਮਃ ॥ ਅਕ੍ਰੑਨ੍ਦਦ॒ਗ੍ਨਿ-ਸ੍ਸ੍ਤ॒ਨਯੑਨ੍ਨਿਵ॒ ਦ੍ਯੌਃ, ਕ੍षਾਮਾ॒ ਰੇਰਿੑਹ-ਦ੍ਵੀ॒ਰੁਧਃੑ ਸਮ॒ਞ੍ਜਨ੍ਨ੍ । ਸ॒ਦ੍ਯੋ ਜੑਜ੍ਞਾ॒ਨੋ ਵਿ ਹੀਮਿ॒ਦ੍ਧੋ ਅਖ੍ਯ॒ਦਾ ਰੋਦੑਸੀ ਭਾ॒ਨੁਨਾੑ ਭਾਤ੍ਯ॒ਨ੍ਤਃ ॥ ਅਗ੍ਨੇ᳚-ऽਭ੍ਯਾਵਰ੍ਤਿਨ੍ਨ॒ਭਿ ਨ॒ ਆ ਵੑਰ੍ਤ॒ਸ੍ਵਾ-ऽऽਯੁੑषਾ॒ ਵਰ੍ਚੑਸਾ ਸ॒ਨ੍ਯਾ ਮੇ॒ਧਯਾ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਯਾ॒ ਧਨੇੑਨ ॥ ਅਗ੍ਨੇੑ [ਅਗ੍ਨੇ᳚, ਅ॒ਙ੍ਗਿ॒ਰ॒-ਸ਼੍ਸ਼॒ਤ-ਨ੍ਤੇੑ] 2

ਅਙ੍ਗਿਰ-ਸ਼੍ਸ਼॒ਤ-ਨ੍ਤੇੑ ਸਨ੍ਤ੍ਵਾ॒ਵृਤਃੑ ਸ॒ਹਸ੍ਰੑ-ਨ੍ਤ ਉਪਾ॒ਵृਤਃੑ । ਤਾਸਾ॒-ਮ੍ਪੋषੑਸ੍ਯ॒ ਪੋषੇੑਣ॒ ਪੁਨੑਰ੍ਨੋ ਨ॒ष੍ਟਮਾ ਕृੑਧਿ॒ ਪੁਨੑਰ੍ਨੋ ਰ॒ਯਿਮਾ ਕृੑਧਿ ॥ ਪੁਨੑਰੂ॒ਰ੍ਜਾ ਨਿਵੑਰ੍ਤਸ੍ਵ॒ ਪੁਨੑਰਗ੍ਨ ਇ॒षਾ-ऽऽਯੁੑषਾ । ਪੁਨੑਰ੍ਨਃ ਪਾਹਿ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਤਃੑ ॥ ਸ॒ਹ ਰ॒ਯ੍ਯਾ ਨਿ ਵੑਰ੍ਤ॒ਸ੍ਵਾਗ੍ਨੇ॒ ਪਿਨ੍ਵੑਸ੍ਵ॒ ਧਾਰੑਯਾ । ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਫ੍ਸ੍ਨਿੑਯਾ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵ ਤ॒ਸ੍ਪਰਿੑ ॥ ਉਦੁੑਤ੍ਤ॒ਮਂ-ਵਁੑਰੁਣ॒ ਪਾਸ਼ੑ ਮ॒ਸ੍ਮਦਵਾੑ-ऽਧ॒ਮਂ- [-ऽਧ॒ਮਮ੍, ਵਿ ਮੑਦ੍ਧ੍ਯ॒ਮਗ੍ਗ੍ ਸ਼੍ਰੑਥਾਯ ।] 3

-ਁਵਿ ਮੑਦ੍ਧ੍ਯ॒ਮਗ੍ਗ੍ ਸ਼੍ਰੑਥਾਯ । ਅਥਾੑ ਵ॒ਯਮਾੑਦਿਤ੍ਯ ਵ੍ਰ॒ਤੇ ਤਵਾਨਾੑਗਸੋ॒ ਅਦਿੑਤਯੇ ਸ੍ਯਾਮ ॥ ਆ ਤ੍ਵਾੑ-ऽਹਾਰ੍ष-ਮ॒ਨ੍ਤਰੑਭੂਰ੍ਧ੍ਰੁ॒ਵਸ੍ਤਿ॒ष੍ਠਾ ऽਵਿੑਚਾਚਲਿਃ । ਵਿਸ਼ੑਸ੍ਤ੍ਵਾ॒ ਸਰ੍ਵਾੑ ਵਾਞ੍ਛਨ੍ਤ੍ਵ॒ਸ੍ਮਿ-ਨ੍ਰਾ॒ष੍ਟ੍ਰਮਧਿੑ ਸ਼੍ਰਯ ॥ਅਗ੍ਨੇੑ ਬृ॒ਹਨ੍ਨੁ॒षਸਾੑਮੂ॒ਰ੍ਧ੍ਵੋ ਅੑਸ੍ਥਾਨ੍ਨਿਰ੍ਜਗ੍ਮਿ॒ਵਾਨ੍-ਤਮੑਸੋ॒ ਜ੍ਯੋਤਿ॒षਾ-ऽऽਗਾ᳚ਤ੍ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਭਾ॒ਨੁਨਾ॒ ਰੁਸ਼ੑਤਾ॒ ਸ੍ਵਙ੍ਗ॒ ਆ ਜਾ॒ਤੋ ਵਿਸ਼੍ਵਾ॒ ਸਦ੍ਮਾ᳚ਨ੍ਯਪ੍ਰਾਃ ॥ ਸੀਦ॒ ਤ੍ਵ-ਮ੍ਮਾ॒ਤੁਰ॒ਸ੍ਯਾ [ਸੀਦ॒ ਤ੍ਵ-ਮ੍ਮਾ॒ਤੁਰ॒ਸ੍ਯਾਃ᳚, ਉ॒ਪਸ੍ਥੇ॒ ਵਿਸ਼੍ਵਾ᳚ਨ੍ਯਗ੍ਨੇ] 4

ਉ॒ਪਸ੍ਥੇ॒ ਵਿਸ਼੍ਵਾ᳚ਨ੍ਯਗ੍ਨੇ ਵ॒ਯੁਨਾੑਨਿ ਵਿ॒ਦ੍ਵਾਨ੍ । ਮੈਨਾੑਮ॒ਰ੍ਚਿषਾ॒ ਮਾ ਤਪੑਸਾ॒-ऽਭਿ ਸ਼ੂੑਸ਼ੁਚੋ॒-ऽਨ੍ਤਰੑਸ੍ਯਾਗ੍ਂ ਸ਼ੁ॒ਕ੍ਰਜ੍ਯੋੑਤਿ॒ਰ੍ਵਿ ਭਾੑਹਿ ॥ ਅ॒ਨ੍ਤਰੑਗ੍ਨੇ ਰੁ॒ਚਾ ਤ੍ਵਮੁ॒ਖਾਯੈ॒ ਸਦੑਨੇ॒ ਸ੍ਵੇ । ਤਸ੍ਯਾ॒ਸ੍ਤ੍ਵਗ੍ਂ ਹਰੑਸਾ॒ ਤਪ॒ਞ੍ਜਾਤੑਵੇਦ-ਸ਼੍ਸ਼ਿ॒ਵੋ ਭੑਵ ॥ ਸ਼ਿ॒ਵੋ ਭੂ॒ਤ੍ਵਾ ਮਹ੍ਯੑਮ॒ਗ੍ਨੇ-ऽਥੋੑ ਸੀਦ ਸ਼ਿ॒ਵਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ । ਸ਼ਿ॒ਵਾਃ ਕृ॒ਤ੍ਵਾ ਦਿਸ਼॒-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਾਂ-ਯੋਁਨਿੑਮਿ॒ਹਾ-ऽऽ ਸੑਦਃ ॥ ਹ॒ਗ੍ਂ॒ਸ-ਸ਼੍ਸ਼ੁੑਚਿ॒ष ਦ੍ਵਸੁੑਰਨ੍ਤਰਿਕ੍ष॒-ਸਦ੍ਧੋਤਾੑ ਵੇਦਿ॒षਦਤਿੑਥਿ ਰ੍ਦੁਰੋਣ॒ਸਤ੍ । ਨृ॒षਦ੍ਵੑਰ॒ਸ-ਦृੑਤ॒ਸ-ਦ੍ਵ੍ਯੋੑਮ॒ਸ-ਦ॒ਬ੍ਜਾ ਗੋ॒ਜਾ ऋੑਤ॒ਜਾ ਅੑਦ੍ਰਿ॒ਜਾ ऋ॒ਤ-ਮ੍ਬृ॒ਹਤ੍ ॥ 5 ॥

(ਦਿਵ॒ਮਨੁ॒ ਵਿ ਕ੍ਰੑਮਸ੍ਵ॒ ਨਿਰ੍ਭੑਕ੍ਤ॒-ਸ੍ਸ ਯ-ਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ष੍ਮੋ ਵਿष੍ਣੋ॒ - ਰ੍ਧਨੇ॒ਨਾਗ੍ਨੇੑ - ऽਧ॒ਮ - ਮ॒ਸ੍ਯਾਃ - ਸ਼ੁੑਚਿ॒षਥ੍ - षੋਡੑਸ਼ ਚ) (ਅ. 1)

ਦਿ॒ਵਸ੍ਪਰਿੑ ਪ੍ਰਥ॒ਮ-ਞ੍ਜੑਜ੍ਞੇ ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ॒ਸ੍ਮ-ਦ੍ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯ॒-ਮ੍ਪਰਿੑ ਜਾ॒ਤਵੇੑਦਾਃ । ਤृ॒ਤੀਯੑਮ॒ਫ੍ਸੁ ਨृ॒ਮਣਾ॒ ਅਜੑਸ੍ਰ॒ਮਿਨ੍ਧਾੑਨ ਏਨ-ਞ੍ਜਰਤੇ ਸ੍ਵਾ॒ਧੀਃ ॥ ਵਿ॒ਦ੍ਮਾ ਤੇੑ ਅਗ੍ਨੇ ਤ੍ਰੇ॒ਧਾ ਤ੍ਰ॒ਯਾਣਿੑ ਵਿ॒ਦ੍ਮਾ ਤੇ॒ ਸਦ੍ਮ॒ ਵਿਭृੑਤ-ਮ੍ਪੁਰੁ॒ਤ੍ਰਾ । ਵਿ॒ਦ੍ਮਾ ਤੇ॒ ਨਾਮੑ ਪਰ॒ਮ-ਙ੍ਗੁਹਾ॒ ਯਦ੍ਵਿ॒ਦ੍ਮਾ ਤਮੁਥ੍ਸਂ॒-ਯਁਤੑ ਆਜ॒ਗਨ੍ਥੑ ॥ ਸ॒ਮੁ॒ਦ੍ਰੇ ਤ੍ਵਾੑ ਨृ॒ਮਣਾੑ ਅ॒ਫ੍ਸ੍ਵੑਨ੍ਤਰ੍ਨृ॒ਚਕ੍षਾੑ ਈਧੇ ਦਿ॒ਵੋ ਅੑਗ੍ਨ॒ ਊਧਨ੍ਨ੍ੑ । ਤृ॒ਤੀਯੇ᳚ ਤ੍ਵਾ॒ [ਤृ॒ਤੀਯੇ᳚ ਤ੍ਵਾ, ਰਜੑਸਿ ਤਸ੍ਥਿ॒ਵਾਗ੍ਂ ਸੑਮृ॒ਤਸ੍ਯ॒] 6

ਰਜੑਸਿ ਤਸ੍ਥਿ॒ਵਾਗ੍ਂ ਸੑਮृ॒ਤਸ੍ਯ॒ ਯੋਨੌੑ ਮਹਿ॒षਾ ਅੑਹਿਨ੍ਵਨ੍ਨ੍ ॥ ਅਕ੍ਰੑਨ੍ਦਦ॒ਗ੍ਨਿ-ਸ੍ਸ੍ਤ॒ਨਯੑਨ੍ਨਿਵ॒ ਦ੍ਯੌਃ, ਕ੍षਾਮਾ॒ ਰੇਰਿੑਹ-ਦ੍ਵੀ॒ਰੁਧਃੑ ਸਮ॒ਞ੍ਜਨ੍ਨ੍ । ਸ॒ਦ੍ਯੋ ਜੑਜ੍ਞਾ॒ਨੋ ਵਿ ਹੀਮਿ॒ਦ੍ਧੋ ਅਖ੍ਯ॒ਦਾ ਰੋਦੑਸੀ ਭਾ॒ਨੁਨਾੑ ਭਾਤ੍ਯ॒ਨ੍ਤਃ ॥ ਉ॒ਸ਼ਿ-ਕ੍ਪਾੑਵ॒ਕੋ ਅੑਰ॒ਤਿ-ਸ੍ਸੁੑਮੇ॒ਧਾ ਮਰ੍ਤੇ᳚ष੍ਵ॒ਗ੍ਨਿਰ॒ਮृਤੋ॒ ਨਿਧਾੑਯਿ । ਇਯੑਰ੍ਤਿ ਧੂ॒ਮਮੑਰੁ॒ष-ਮ੍ਭਰਿੑਭ੍ਰ॒ਦੁਚ੍ਛੁ॒ਕ੍ਰੇਣੑ ਸ਼ੋ॒ਚਿषਾ॒ ਦ੍ਯਾਮਿਨੑਕ੍षਤ੍ ॥ ਵਿਸ਼੍ਵੑਸ੍ਯ ਕੇ॒ਤੁਰ੍ਭੁਵੑਨਸ੍ਯ॒ ਗਰ੍ਭ॒ ਆ [ ] 7

ਰੋਦੑਸੀ ਅਪृਣਾ॒ਜ੍ਜਾਯੑਮਾਨਃ । ਵੀ॒ਡੁ-ਞ੍ਚਿ॒ਦਦ੍ਰਿੑਮਭਿਨ-ਤ੍ਪਰਾ॒ਯਨ੍ ਜਨਾ॒ ਯਦ॒ਗ੍ਨਿਮਯੑਜਨ੍ਤ॒ ਪਞ੍ਚੑ ॥ ਸ਼੍ਰੀ॒ਣਾਮੁੑਦਾ॒ਰੋ ਧ॒ਰੁਣੋੑ ਰਯੀ॒ਣਾ-ਮ੍ਮੑਨੀ॒षਾਣਾ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਾਰ੍ਪੑਣ॒-ਸ੍ਸੋਮੑਗੋਪਾਃ । ਵਸੋ᳚-ਸ੍ਸੂ॒ਨੁ-ਸ੍ਸਹੑਸੋ ਅ॒ਫ੍ਸੁ ਰਾਜਾ॒ ਵਿ ਭਾ॒ਤ੍ਯਗ੍ਰੑ ਉ॒षਸਾੑਮਿਧਾ॒ਨਃ ॥ ਯਸ੍ਤੇੑ ਅ॒ਦ੍ਯ ਕृ॒ਣਵੑ-ਦ੍ਭਦ੍ਰਸ਼ੋਚੇ-ऽਪੂ॒ਪ-ਨ੍ਦੇੑਵ ਘृ॒ਤਵੑਨ੍ਤਮਗ੍ਨੇ । ਪ੍ਰਤ-ਨ੍ਨੑਯ ਪ੍ਰਤ॒ਰਾਂ-ਵਁਸ੍ਯੋ॒ ਅਚ੍ਛਾ॒ਭਿ ਦ੍ਯੁ॒ਮ੍ਨ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਭੑਕ੍ਤਂ-ਯਁਵਿष੍ਠ ॥ ਆ [ ] 8

ਤ-ਮ੍ਭੑਜ ਸੌਸ਼੍ਰਵ॒ਸੇष੍ਵੑਗ੍ਨ ਉ॒ਕ੍ਥ-ਉੑਕ੍ਥ॒ ਆ ਭੑਜ ਸ਼॒ਸ੍ਯਮਾੑਨੇ । ਪ੍ਰਿ॒ਯ-ਸ੍ਸੂਰ੍ਯੇ᳚ ਪ੍ਰਿ॒ਯੋ ਅ॒ਗ੍ਨਾ ਭੑਵਾ॒ਤ੍ਯੁਜ੍ਜਾ॒ਤੇਨੑ ਭਿ॒ਨਦ॒ਦੁਜ੍ਜਨਿੑਤ੍ਵੈਃ ॥ ਤ੍ਵਾਮੑਗ੍ਨੇ॒ ਯਜੑਮਾਨਾ॒ ਅਨੁ॒ ਦ੍ਯੂਨ੍. ਵਿਸ਼੍ਵਾ॒ ਵਸੂੑਨਿ ਦਧਿਰੇ॒ ਵਾਰ੍ਯਾੑਣਿ । ਤ੍ਵਯਾੑ ਸ॒ਹ ਦ੍ਰਵਿੑਣਮਿ॒ਚ੍ਛਮਾੑਨਾ ਵ੍ਰ॒ਜ-ਙ੍ਗੋਮੑਨ੍ਤਮੁ॒ਸ਼ਿਜੋ॒ ਵਿ ਵੑਵ੍ਰੁਃ ॥ ਦृ॒ਸ਼ਾ॒ਨੋ ਰੁ॒ਕ੍ਮ ਉ॒ਰ੍ਵ੍ਯਾ ਵ੍ਯੑਦ੍ਯੌ-ਦ੍ਦੁ॒ਰ੍ਮਰ੍ष॒ਮਾਯੁਃੑ ਸ਼੍ਰਿ॒ਯੇ ਰੁੑਚਾ॒ਨਃ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ॒ਮृਤੋੑ ਅਭਵ॒-ਦ੍ਵਯੋੑਭਿ॒ਰ੍ਯਦੇੑ- -ਨ॒-ਨ੍ਦ੍ਯੌਰਜੑਨਯ-ਥ੍ਸੁ॒ਰੇਤਾਃ᳚ ॥ 9 ॥

(ਤृਤਿਯੇ᳚ ਤ੍ਵਾ॒ - ਗਰ੍ਭ॒ ਆ - ਯੑਵਿ॒ष੍ਠਾ-ऽऽ - ਯ - ਚ੍ਚ॒ਤ੍ਵਾਰਿੑ ਚ) (ਅ. 2)

ਅਨ੍ਨੑਪ॒ਤੇ-ऽਨ੍ਨੑਸ੍ਯ ਨੋ ਦੇਹ੍ਯਨਮੀ॒ਵਸ੍ਯੑ ਸ਼ੁ॒ष੍ਮਿਣਃੑ । ਪ੍ਰ ਪ੍ਰੑਦਾ॒ਤਾਰੑ-ਨ੍ਤਾਰਿष॒ ਊਰ੍ਜੑ-ਨ੍ਨੋ ਧੇਹਿ ਦ੍ਵਿ॒ਪਦੇ॒ ਚਤੁੑष੍ਪਦੇ ॥ ਉਦੁੑ ਤ੍ਵਾ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੇੑ ਦੇ॒ਵਾ ਅਗ੍ਨੇ॒ ਭਰੑਨ੍ਤੁ॒ ਚਿਤ੍ਤਿੑਭਿਃ । ਸ ਨੋੑ ਭਵ ਸ਼ਿ॒ਵਤੑਮ-ਸ੍ਸੁ॒ਪ੍ਰਤੀੑਕੋ ਵਿ॒ਭਾਵੑਸੁਃ ॥ ਪ੍ਰੇਦੑਗ੍ਨੇ॒ ਜ੍ਯੋਤਿੑष੍ਮਾਨ੍. ਯਾਹਿ ਸ਼ਿ॒ਵੇਭਿੑਰ॒ਰ੍ਚਿੑਭਿ॒ਸ੍ਤ੍ਵਮ੍ । ਬृ॒ਹਦ੍ਭਿੑ-ਰ੍ਭਾ॒ਨੁਭਿ॒-ਰ੍ਭਾਸ॒-ਨ੍ਮਾ ਹਿਗ੍ਂੑਸੀ ਸ੍ਤ॒ਨੁਵਾ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ॥ ਸ॒ਮਿਧਾ॒-ऽਗ੍ਨਿ-ਨ੍ਦੁੑਵਸ੍ਯਤ ਘृ॒ਤੈਰ੍ਬੋੑਧਯ॒ਤਾਤਿੑਥਿਮ੍ । ਆ- [ਆ, ਅ॒ਸ੍ਮਿ॒ਨ੍॒. ਹ॒ਵ੍ਯਾ ਜੁੑਹੋਤਨ ।] 10

-ऽਸ੍ਮਿੑਨ੍. ਹ॒ਵ੍ਯਾ ਜੁੑਹੋਤਨ ॥ ਪ੍ਰਪ੍ਰਾ॒ਯਮ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਭੑਰ॒ਤਸ੍ਯੑ ਸ਼ृਣ੍ਵੇ॒ ਵਿ ਯ-ਥ੍ਸੂਰ੍ਯੋ॒ ਨ ਰੋਚੑਤੇ ਬृ॒ਹਦ੍ਭਾਃ । ਅ॒ਭਿ ਯਃ ਪੂ॒ਰੁ-ਮ੍ਪृਤੑਨਾਸੁ ਤ॒ਸ੍ਥੌ ਦੀ॒ਦਾਯ॒ ਦੈਵ੍ਯੋ॒ ਅਤਿੑਥਿ-ਸ਼੍ਸ਼ਿ॒ਵੋ ਨਃੑ ॥ ਆਪੋੑ ਦੇਵੀਃ॒ ਪ੍ਰਤਿੑ ਗृਹ੍ਣੀਤ॒ ਭਸ੍ਮੈ॒ਤ-ਥ੍ਸ੍ਯੋ॒ਨੇ ਕृੑਣੁਦ੍ਧ੍ਵਗ੍ਂ ਸੁਰ॒ਭਾਵੁੑ ਲੋ॒ਕੇ । ਤਸ੍ਮੈੑ ਨਮਨ੍ਤਾ॒-ਞ੍ਜਨੑਯ-ਸ੍ਸੁ॒ਪਤ੍ਨੀ᳚ਰ੍ਮਾ॒ਤੇਵੑ ਪੁ॒ਤ੍ਰ-ਮ੍ਬਿੑਭृ॒ਤਾ ਸ੍ਵੇੑਨਮ੍ ॥ ਅ॒ਫ੍ਸ੍ਵੑਗ੍ਨੇ॒ ਸਧਿ॒ष੍ਟਵ॒- [ਅ॒ਫ੍ਸ੍ਵੑਗ੍ਨੇ॒ ਸਧਿ॒ष੍ਟਵੑ, ਸੌषੑਧੀ॒ਰਨੁੑ ਰੁਦ੍ਧ੍ਯਸੇ ।] 11

ਸੌषੑਧੀ॒ਰਨੁੑ ਰੁਦ੍ਧ੍ਯਸੇ । ਗਰ੍ਭੇ॒ ਸਞ੍ਜਾੑਯਸੇ॒ ਪੁਨਃੑ ॥ ਗਰ੍ਭੋੑ ਅ॒ਸ੍ਯੋषੑਧੀਨਾ॒-ਙ੍ਗਰ੍ਭੋ॒ ਵਨ॒ਸ੍ਪਤੀੑਨਾਮ੍ । ਗਰ੍ਭੋ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੑਸ੍ਯ ਭੂ॒ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਨੇ॒ ਗਰ੍ਭੋੑ ਅ॒ਪਾਮੑਸਿ ॥ ਪ੍ਰ॒ਸਦ੍ਯ॒ ਭਸ੍ਮੑਨਾ॒ ਯੋਨਿੑਮ॒ਪਸ਼੍ਚੑ ਪृਥਿ॒ਵੀਮੑਗ੍ਨੇ । ਸ॒ਗ੍ਂ॒ਸृਜ੍ਯੑ ਮਾ॒ਤृਭਿ॒ਸ੍ਤ੍ਵ-ਞ੍ਜ੍ਯੋਤਿੑष੍ਮਾ॒-ਨ੍ਪੁਨ॒ਰਾ-ऽਸੑਦਃ ॥ ਪੁਨੑਰਾ॒ਸਦ੍ਯ॒ ਸਦੑਨਮ॒ਪਸ਼੍ਚੑ ਪृਥਿ॒ਵੀਮੑਗ੍ਨੇ । ਸ਼ੇषੇੑ ਮਾ॒ਤੁਰ੍ਯਥੋ॒ਪਸ੍ਥੇ॒ ऽਨ੍ਤਰ॒ਸ੍ਯਾਗ੍ਂ ਸ਼ਿ॒ਵਤੑਮਃ ॥ ਪੁਨੑਰੂ॒ਰ੍ਜਾ [ ] 12

-ਨਿ ਵੑਰ੍ਤਸ੍ਵ॒ ਪੁਨੑਰਗ੍ਨ ਇ॒षਾ ऽऽਯੁੑषਾ । ਪੁਨੑਰ੍ਨਃ ਪਾਹਿ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਤਃੑ ॥ ਸ॒ਹ ਰ॒ਯ੍ਯਾ ਨਿ ਵੑਰ੍ਤ॒ਸ੍ਵਾਗ੍ਨੇ॒ ਪਿਨ੍ਵੑਸ੍ਵ॒ ਧਾਰੑਯਾ । ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਫ੍ਸ੍ਨਿੑਯਾ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਤ॒ਸ੍ਪਰਿੑ ॥ ਪੁਨੑਸ੍ਤ੍ਵਾ ऽऽਦਿ॒ਤ੍ਯਾ ਰੁ॒ਦ੍ਰਾ ਵਸੑਵ॒-ਸ੍ਸਮਿੑਨ੍ਧਤਾ॒-ਮ੍ਪੁਨੑਰ੍ਬ੍ਰ॒ਹ੍ਮਾਣੋੑ ਵਸੁਨੀਥ ਯ॒ਜ੍ਞੈਃ । ਘृ॒ਤੇਨ॒ ਤ੍ਵ-ਨ੍ਤ॒ਨੁਵੋੑ ਵਰ੍ਧਯਸ੍ਵ ਸ॒ਤ੍ਯਾ-ਸ੍ਸੑਨ੍ਤੁ॒ ਯਜੑਮਾਨਸ੍ਯ॒ ਕਾਮਾਃ᳚ ॥ ਬੋਧਾੑ ਨੋ ਅ॒ਸ੍ਯ ਵਚੑਸੋ ਯਵਿष੍ਠ॒ ਮਗ੍ਂਹਿੑष੍ਠਸ੍ਯ॒ ਪ੍ਰਭृੑਤਸ੍ਯ ਸ੍ਵਧਾਵਃ । ਪੀਯੑਤਿ ਤ੍ਵੋ॒ ਅਨੁੑ ਤ੍ਵੋ ਗृਣਾਤਿ ਵ॒ਨ੍ਦਾਰੁੑਸ੍ਤੇ ਤ॒ਨੁਵਂੑ-ਵਁਨ੍ਦੇ ਅਗ੍ਨੇ ॥ ਸ ਬੋੑਧਿ ਸੂ॒ਰਿਰ੍ਮ॒ਘਵਾੑ ਵਸੁ॒ਦਾਵਾ॒ ਵਸੁੑਪਤਿਃ । ਯੁ॒ਯੋ॒ਦ੍ਧ੍ਯੑਸ੍ਮ-ਦ੍ਦ੍ਵੇषਾਗ੍ਂੑਸਿ ॥ 13 ॥

(ਆ - ਤਵੋ॒ - ਰ੍ਜਾ-ऽ - ਨੁ॒ - षੋਡੑਸ਼ ਚ) (ਅ. 3)

ਅਪੇੑਤ॒ ਵੀਤ॒ ਵਿ ਚੑ ਸਰ੍ਪ॒ਤਾਤੋ॒ ਯੇ-ऽਤ੍ਰ॒ ਸ੍ਥ ਪੁੑਰਾ॒ਣਾ ਯੇ ਚ॒ ਨੂਤੑਨਾਃ । ਅਦਾੑਦਿ॒ਦਂ-ਯਁ॒ਮੋੑ-ऽਵ॒ਸਾਨੑ-ਮ੍ਪृਥਿ॒ਵ੍ਯਾ ਅਕ੍ਰੑਨ੍ਨਿ॒ਮ-ਮ੍ਪਿ॒ਤਰੋੑ ਲੋ॒ਕਮੑਸ੍ਮੈ ॥ ਅ॒ਗ੍ਨੇਰ੍ਭਸ੍ਮਾ᳚ਸ੍ਯ॒ਗ੍ਨੇਃ ਪੁਰੀੑषਮਸਿ ਸ॒ਜ੍ਞਾਨ੍ਨੑਮਸਿ ਕਾਮ॒ਧਰੑਣ॒-ਮ੍ਮਯਿੑ ਤੇ ਕਾਮ॒ਧਰੑਣ-ਮ੍ਭੂਯਾਤ੍ ॥ ਸਂ-ਯਾਁ ਵਃੑ ਪ੍ਰਿ॒ਯਾਸ੍ਤ॒ਨੁਵ॒-ਸ੍ਸ-ਮ੍ਪ੍ਰਿ॒ਯਾ ਹृਦੑਯਾਨਿ ਵਃ । ਆ॒ਤ੍ਮਾ ਵੋੑ ਅਸ੍ਤੁ॒ [ਅਸ੍ਤੁ, ਸਮ੍ਪ੍ਰਿੑਯ॒] 14

ਸਮ੍ਪ੍ਰਿੑਯ॒-ਸ੍ਸਮ੍ਪ੍ਰਿੑਯਾਸ੍ਤ॒ਨੁਵੋ॒ ਮਮੑ ॥ ਅ॒ਯਗ੍ਂ ਸੋ ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਯਸ੍ਮਿ॒ਨ੍-ਥ੍ਸੋਮ॒ਮਿਨ੍ਦ੍ਰਃੑ ਸੁ॒ਤ-ਨ੍ਦ॒ਧੇ ਜ॒ਠਰੇੑ ਵਾਵਸ਼ਾ॒ਨਃ । ਸ॒ਹ॒ਸ੍ਰਿਯਂ॒-ਵਾਁਜ॒ਮਤ੍ਯ॒-ਨ੍ਨ ਸਪ੍ਤਿਗ੍ਂੑ ਸਸ॒ਵਾਨ੍-ਥ੍ਸਨ੍-ਥ੍ਸ੍ਤੂੑਯਸੇ ਜਾਤਵੇਦਃ ॥ ਅਗ੍ਨੇੑ ਦਿ॒ਵੋ ਅਰ੍ਣ॒ਮਚ੍ਛਾੑ ਜਿਗਾ॒ਸ੍ਯਚ੍ਛਾੑ ਦੇ॒ਵਾਗ੍ਂ ਊੑਚਿषੇ॒ ਧਿष੍ਣਿੑਯਾ॒ ਯੇ । ਯਾਃ ਪ॒ਰਸ੍ਤਾ᳚-ਦ੍ਰੋਚ॒ਨੇ ਸੂਰ੍ਯੑਸ੍ਯ॒ ਯਾਸ਼੍ਚਾ॒ ਵਸ੍ਤਾੑ-ਦੁਪ॒ਤਿष੍ਠੑਨ੍ਤ॒ ਆਪਃੑ ॥ ਅਗ੍ਨੇ॒ ਯ-ਤ੍ਤੇੑ ਦਿ॒ਵਿ ਵਰ੍ਚਃੑ ਪृਥਿ॒ਵ੍ਯਾਂ-ਯਁਦੋषੑਧੀ- [ਪृਥਿ॒ਵ੍ਯਾਂ-ਯਁਦੋषੑਧੀषੁ, ਅ॒ਫ੍ਸੁ ਵਾੑ ਯਜਤ੍ਰ ।] 15

-ष੍ਵ॒ਫ੍ਸੁ ਵਾੑ ਯਜਤ੍ਰ । ਯੇਨਾ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍ष-ਮੁ॒ਰ੍ਵਾੑਤ॒ਤਨ੍ਥੑ ਤ੍ਵੇ॒ष-ਸ੍ਸ ਭਾ॒ਨੁਰੑਰ੍ਣ॒ਵੋ ਨृ॒ਚਕ੍षਾਃ᳚ ॥ ਪੁ॒ਰੀ॒ष੍ਯਾੑਸੋ ਅ॒ਗ੍ਨਯਃੑ ਪ੍ਰਾਵ॒ਣੇਭਿਃੑ ਸ॒ਜੋषੑਸਃ । ਜੁ॒षਨ੍ਤਾਗ੍ਂੑ ਹ॒ਵ੍ਯਮਾਹੁੑਤਮਨਮੀ॒ਵਾ ਇषੋੑ ਮ॒ਹੀਃ ॥ ਇਡਾੑਮਗ੍ਨੇ ਪੁਰੁ॒ਦਗ੍ਂ ਸਗ੍ਂੑ ਸ॒ਨਿ-ਙ੍ਗੋ-ਸ਼੍ਸ਼ੑਸ਼੍ਵਤ੍ਤ॒ਮਗ੍ਂ ਹਵੑਮਾਨਾਯ ਸਾਧ । ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਃੑ ਸੂ॒ਨੁਸ੍ਤਨੑਯੋ ਵਿ॒ਜਾਵਾ-ऽਗ੍ਨੇ॒ ਸਾ ਤੇੑ ਸੁਮ॒ਤਿਰ੍ਭੂ᳚ਤ੍ਵ॒ਸ੍ਮੇ ॥ ਅ॒ਯ-ਨ੍ਤੇ॒ ਯੋਨਿੑਰ੍-ऋ॒ਤ੍ਵਿਯੋ॒ ਯਤੋੑ ਜਾ॒ਤੋ ਅਰੋੑਚਥਾਃ । ਤ-ਞ੍ਜਾ॒ਨ- [ਤ-ਞ੍ਜਾ॒ਨਨ੍ਨ੍, ਅ॒ਗ੍ਨ॒ ਆ ਰੋ॒ਹਾਥਾੑ ਨੋ] 16

-ਨ੍ਨੑਗ੍ਨ॒ ਆ ਰੋ॒ਹਾਥਾੑ ਨੋ ਵਰ੍ਧਯਾ ਰ॒ਯਿਮ੍ ॥ ਚਿਦੑਸਿ॒ ਤਯਾੑ ਦੇ॒ਵਤੑਯਾ-ऽਙ੍ਗਿਰ॒ਸ੍ਵ-ਦ੍ਧ੍ਰੁ॒ਵਾ ਸੀੑਦ ਪਰਿ॒ਚਿਦੑਸਿ॒ ਤਯਾੑ ਦੇ॒ਵਤੑਯਾ-ऽਙ੍ਗਿਰ॒ਸ੍ਵ-ਦ੍ਧ੍ਰੁ॒ਵਾ ਸੀੑਦ ਲੋ॒ਕ-ਮ੍ਪृੑਣ ਛਿ॒ਦ੍ਰ-ਮ੍ਪृ॒ਣਾਥੋੑ ਸੀਦ ਸ਼ਿ॒ਵਾ ਤ੍ਵਮ੍ । ਇ॒ਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨੀ ਤ੍ਵਾ॒ ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤਿੑਰ॒ਸ੍ਮਿਨ੍. ਯੋਨਾੑਵਸੀषਦਨ੍ਨ੍ ॥ ਤਾ ਅੑਸ੍ਯ॒ ਸੂਦੑਦੋਹਸ॒-ਸ੍ਸੋਮਗ੍ਗ੍ੑ ਸ਼੍ਰੀਣਨ੍ਤਿ॒ ਪृਸ਼੍ਞੑਯਃ । ਜਨ੍ਮੑ-ਨ੍ਦੇ॒ਵਾਨਾਂ॒-ਵਿਁਸ਼ੑਸ੍ਤ੍ਰਿ॒ष੍ਵਾ ਰੋੑਚ॒ਨੇ ਦਿ॒ਵਃ ॥ 17 ॥

(ਅ॒ਸ੍ਤ੍ਵੋ - षੑਧੀषੁ - ਜਾ॒ਨ - ਨ੍ਨ॒ष੍ਟਾਚੑਤ੍ਵਾਰਿਗ੍ਂਸ਼ਚ੍ਚ) (ਅ. 4)

ਸਮਿੑਤ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਙ੍ਕੑਲ੍ਪੇਥਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਮ੍ਪ੍ਰਿੑਯੌ ਰੋਚਿ॒ष੍ਣੂ ਸੁੑਮਨ॒ਸ੍ਯਮਾੑਨੌ । ਇष॒ਮੂਰ੍ਜੑਮ॒ਭਿ ਸਂ॒ਵਁਸਾੑਨੌ॒ ਸਂ-ਵਾਁ॒-ਮ੍ਮਨਾਗ੍ਂੑਸਿ॒ ਸਂ-ਵ੍ਰਁ॒ਤਾ ਸਮੁੑ ਚਿ॒ਤ੍ਤਾਨ੍ਯਾ-ऽਕੑਰਮ੍ ॥ ਅਗ੍ਨੇੑ ਪੁਰੀष੍ਯਾਧਿ॒ਪਾ ਭੑਵਾ॒ ਤ੍ਵ-ਨ੍ਨਃੑ । ਇष॒ਮੂਰ੍ਜਂ॒-ਯਁਜੑਮਾਨਾਯ ਧੇਹਿ ॥ ਪੁ॒ਰੀ॒ष੍ਯੑਸ੍ਤ੍ਵਮੑਗ੍ਨੇ ਰਯਿ॒ਮਾ-ਨ੍ਪੁੑष੍ਟਿ॒ਮਾਗ੍ਂ ਅੑਸਿ । ਸ਼ਿ॒ਵਾਃ ਕृ॒ਤ੍ਵਾ ਦਿਸ਼॒-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾ॒-ਸ੍ਸ੍ਵਾਂ-ਯੋਁਨਿੑਮਿ॒ਹਾ-ऽਸੑਦਃ ॥ ਭਵੑਤ-ਨ੍ਨ॒-ਸ੍ਸਮੑਨਸੌ॒ ਸਮੋੑਕਸਾ [ਸਮੋੑਕਸੌ, ਅ॒ਰੇ॒ਪਸੌ᳚ ।] 18

-ਵਰੇ॒ਪਸੌ᳚ । ਮਾ ਯ॒ਜ੍ਞਗ੍ਂ ਹਿਗ੍ਂੑਸਿष੍ਟ॒-ਮ੍ਮਾ ਯ॒ਜ੍ਞਪੑਤਿ-ਞ੍ਜਾਤਵੇਦਸੌ ਸ਼ਿ॒ਵੌ ਭੑਵਤਮ॒ਦ੍ਯ ਨਃੑ ॥ ਮਾ॒ਤੇਵੑ ਪੁ॒ਤ੍ਰ-ਮ੍ਪृੑਥਿ॒ਵੀ ਪੁੑਰੀ॒ष੍ਯੑਮ॒ਗ੍ਨਿਗ੍ਗ੍ ਸ੍ਵੇ ਯੋਨਾੑਵਭਾਰੁ॒ਖਾ । ਤਾਂ-ਵਿਁਸ਼੍ਵੈ᳚ਰ੍ਦੇ॒ਵੈਰ੍-ऋ॒ਤੁਭਿਃੑ ਸਂਵਿਁਦਾ॒ਨਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਰ੍ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਕੑਰ੍ਮਾ॒ ਵਿ ਮੁੑਞ੍ਚਤੁ ॥ ਯਦ॒ਸ੍ਯ ਪਾ॒ਰੇ ਰਜੑਸ-ਸ਼੍ਸ਼ੁ॒ਕ੍ਰ-ਞ੍ਜ੍ਯੋਤਿ॒ਰਜਾੑਯਤ । ਤ-ਨ੍ਨਃੑ ਪਰ੍ष॒ਦਤਿ॒ ਦ੍ਵਿषੋ-ऽਗ੍ਨੇੑ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ᳚ ॥ ਨਮ॒-ਸ੍ਸੁ ਤੇੑ ਨਿਰ੍-ऋਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪੇ- [ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪੇ, ਅ॒ਯ॒ਸ੍ਮਯਂ॒-ਵਿਁ ਚृੑਤਾ] 19

-ऽਯ॒ਸ੍ਮਯਂ॒-ਵਿਁ ਚृੑਤਾ ਬ॒ਨ੍ਧਮੇ॒ਤਮ੍ । ਯ॒ਮੇਨ॒ ਤ੍ਵਂ-ਯਁ॒ਮ੍ਯਾੑ ਸਂ-ਵਿਁਦਾ॒ਨੋਤ੍ਤ॒ਮ-ਨ੍ਨਾਕ॒ਮਧਿੑ ਰੋਹਯੇ॒ਮਮ੍ ॥ ਯਤ੍ਤੇੑ ਦੇ॒ਵੀ ਨਿਰ੍-ऋੑਤਿਰਾਬ॒ਬਨ੍ਧ॒ ਦਾਮੑ ਗ੍ਰੀ॒ਵਾਸ੍ਵੑ ਵਿਚ॒ਰ੍ਤ੍ਯਮ੍ । ਇ॒ਦ-ਨ੍ਤੇ॒ ਤ-ਦ੍ਵਿष੍ਯਾਂ॒-ਯਾਁਯੁੑषੋ॒ ਨ ਮਦ੍ਧ੍ਯਾ॒ਦਥਾੑ ਜੀ॒ਵਃ ਪਿ॒ਤੁਮੑਦ੍ਧਿ॒ ਪ੍ਰਮੁੑਕ੍ਤਃ ॥ ਯਸ੍ਯਾ᳚ਸ੍ਤੇ ਅ॒ਸ੍ਯਾਃ ਕ੍ਰੂ॒ਰ ਆ॒ਸਞ੍ਜੁ॒ਹੋਮ੍ਯੇ॒षਾ-ਮ੍ਬ॒ਨ੍ਧਾਨਾੑਮਵ॒ਸਰ੍ਜੑਨਾਯ । ਭੂਮਿ॒ਰਿਤਿੑ ਤ੍ਵਾ॒ ਜਨਾੑ ਵਿ॒ਦੁਰ੍ਨਿਰ੍-ऋੑਤਿ॒- [ਵਿ॒ਦੁਰ੍ਨਿਰ੍-ऋੑਤਿਃ, ਇਤਿੑ ਤ੍ਵਾ॒ ऽਹ-ਮ੍ਪਰਿੑ] 20

-ਰਿਤਿੑ ਤ੍ਵਾ॒ ऽਹ-ਮ੍ਪਰਿੑ ਵੇਦ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਤਃੑ ॥ ਅਸੁੑਨ੍ਵਨ੍ਤ॒ਮ ਯੑਜਮਾਨਮਿਚ੍ਛ ਸ੍ਤੇ॒ਨਸ੍ਯੇ॒ਤ੍ਯਾਨ੍-ਤਸ੍ਕੑਰ॒ਸ੍ਯਾਨ੍ ਵੇੑषਿ । ਅ॒ਨ੍ਯ ਮ॒ਸ੍ਮ-ਦਿੑਚ੍ਛ॒ ਸਾ ਤੑ ਇ॒ਤ੍ਯਾ ਨਮੋੑ ਦੇਵਿ ਨਿਰ੍-ऋਤੇ॒ ਤੁਭ੍ਯੑਮਸ੍ਤੁ ॥ ਦੇ॒ਵੀਮ॒ਹ-ਨ੍ਨਿਰ੍-ऋੑਤਿਂ॒-ਵਁਨ੍ਦੑਮਾਨਃ ਪਿ॒ਤੇਵੑ ਪੁ॒ਤ੍ਰ-ਨ੍ਦੑਸਯੇ॒ ਵਚੋੑਭਿਃ । ਵਿਸ਼੍ਵੑਸ੍ਯ॒ ਯਾ ਜਾਯੑਮਾਨਸ੍ਯ॒ ਵੇਦ॒ ਸ਼ਿਰਃੑ ਸ਼ਿਰਃ॒ ਪ੍ਰਤਿੑ ਸੂ॒ਰੀ ਵਿ ਚੑष੍ਟੇ ॥ ਨਿ॒ਵੇਸ਼ੑਨ-ਸ੍ਸ॒ਙ੍ਗਮੑਨੋ॒ ਵਸੂੑਨਾਂ॒-ਵਿਁਸ਼੍ਵਾੑ ਰੂ॒ਪਾ-ऽਭਿ ਚੑष੍ਟੇ॒ [ਰੂ॒ਪਾ-ऽਭਿ ਚੑष੍ਟੇ, ਸ਼ਚੀੑਭਿਃ ।] 21

ਸ਼ਚੀੑਭਿਃ । ਦੇ॒ਵ ਇੑਵ ਸਵਿ॒ਤਾ ਸ॒ਤ੍ਯਧ॒ਰ੍ਮੇਨ੍ਦ੍ਰੋ॒ ਨ ਤੑਸ੍ਥੌ ਸਮ॒ਰੇ ਪੑਥੀ॒ਨਾਮ੍ ॥ ਸਂ-ਵਁੑਰ॒ਤ੍ਰਾ ਦੑਧਾਤਨ॒ ਨਿਰਾੑਹਾ॒ਵਾਨ੍ ਕृੑਣੋਤਨ । ਸਿ॒ਞ੍ਚਾਮੑਹਾ ਅਵ॒ਟਮੁ॒ਦ੍ਰਿਣਂੑ-ਵਁ॒ਯਂ-ਵਿਁਸ਼੍ਵਾ-ऽਹਾ-ऽਦੑਸ੍ਤ॒ਮਕ੍षਿੑਤਮ੍ ॥ ਨਿष੍ਕृੑਤਾਹਾ-ਵਮਵ॒ਟਗ੍ਂ ਸੁੑਵਰ॒ਤ੍ਰਗ੍ਂ ਸੁੑषੇਚ॒ਨਮ੍ । ਉ॒ਦ੍ਰਿਣਗ੍ਂੑ ਸਿਞ੍ਚੇ॒ ਅਕ੍षਿੑਤਮ੍ ॥ ਸੀਰਾੑ ਯੁਞ੍ਜਨ੍ਤਿ ਕ॒ਵਯੋੑ ਯੁ॒ਗਾ ਵਿ ਤੑਨ੍ਵਤੇ॒ ਪृਥੑਕ੍ । ਧੀਰਾੑ ਦੇ॒ਵੇषੁੑ ਸੁਮ੍ਨ॒ਯਾ ॥ ਯੁ॒ਨਕ੍ਤ॒ ਸੀਰਾ॒ ਵਿ ਯੁ॒ਗਾ ਤੑਨੋਤ ਕृ॒ਤੇ ਯੋਨੌੑ ਵਪਤੇ॒ਹ [ ] 22

ਬੀਜ᳚ਮ੍ । ਗਿ॒ਰਾ ਚੑ ਸ਼੍ਰੁ॒ष੍ਟਿ-ਸ੍ਸਭੑਰਾ॒ ਅਸੑਨ੍ਨੋ॒ ਨੇਦੀੑਯ॒ ਇ-ਥ੍ਸृ॒ਣ੍ਯਾੑ ਪ॒ਕ੍ਵਮਾ ऽਯੑਤ੍ ॥ ਲਾਙ੍ਗੑਲ॒-ਮ੍ਪਵੀੑਰਵਗ੍ਂ ਸੁ॒ਸ਼ੇਵਗ੍ਂੑ ਸੁਮ॒ਤਿਥ੍ਸੑਰੁ । ਉਦਿ-ਤ੍ਕृੑषਤਿ॒ ਗਾਮਵਿੑ-ਮ੍ਪ੍ਰਫ॒ਰ੍ਵ੍ਯੑ-ਞ੍ਚ॒ ਪੀਵੑਰੀਮ੍ । ਪ੍ਰ॒ਸ੍ਥਾਵੑ-ਦ੍ਰਥ॒ਵਾਹੑਨਮ੍ ॥ ਸ਼ੁ॒ਨ-ਨ੍ਨਃ॒ ਫਾਲਾ॒ ਵਿ ਤੁੑਦਨ੍ਤੁ॒ ਭੂਮਿਗ੍ਂੑ ਸ਼ੁ॒ਨ-ਙ੍ਕੀ॒ਨਾਸ਼ਾੑ ਅ॒ਭਿ ਯੑਨ੍ਤੁ ਵਾ॒ਹਾਨ੍ । ਸ਼ੁ॒ਨ-ਮ੍ਪ॒ਰ੍ਜਨ੍ਯੋ॒ ਮਧੁੑਨਾ॒ ਪਯੋੑਭਿ॒-ਸ਼੍ਸ਼ੁਨਾੑਸੀਰਾ ਸ਼ੁ॒ਨਮ॒ਸ੍ਮਾਸੁੑ ਧਤ੍ਤਮ੍ ॥ ਕਾਮੑ-ਙ੍ਕਾਮਦੁਘੇ ਧੁਕ੍ष੍ਵ ਮਿ॒ਤ੍ਰਾਯ॒ ਵਰੁੑਣਾਯ ਚ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯਾ॒ਗ੍ਨਯੇੑ ਪੂ॒ष੍ਣ ਓषੑਧੀਭ੍ਯਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਭ੍ਯਃੑ ॥ਘृ॒ਤੇਨ॒ ਸੀਤਾ॒ ਮਧੁੑਨਾ॒ ਸਮੑਕ੍ਤਾ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੈ᳚ਰ੍ਦੇ॒ਵੈਰਨੁੑਮਤਾ ਮ॒ਰੁਦ੍ਭਿਃੑ । ਊਰ੍ਜੑਸ੍ਵਤੀ॒ ਪਯੑਸਾ॒ ਪਿਨ੍ਵੑਮਾਨਾ॒-ऽਸ੍ਮਾਨ੍-ਥ੍ਸੀੑਤੇ॒ ਪਯੑਸਾ॒-ऽਭ੍ਯਾ-ਵੑਵृਥ੍ਸ੍ਵ ॥ 23 ॥

(ਸਮੋੑਕਸੌ-ਵਿਸ਼੍ਵਰੂਪੇ-ਵਿ॒ਦੁਰ੍ਨਿਰ੍-ऋੑਤਿ-ਰ॒ਭਿ ਚੑष੍ਟ-ਇ॒ਹ-ਮਿ॒ਤ੍ਰਾਯ॒-ਦ੍ਵਾਵਿਗ੍ਂੑਸ਼ਤਿਸ਼੍ਚ) (ਅ. 5)

ਯਾ ਜਾ॒ਤਾ ਓषੑਧਯੋ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯੑਸ੍ਤ੍ਰਿਯੁ॒ਗ-ਮ੍ਪੁ॒ਰਾ । ਮਨ੍ਦਾੑਮਿ ਬ॒ਭ੍ਰੂਣਾੑਮ॒ਹਗ੍ਂ ਸ਼॒ਤ-ਨ੍ਧਾਮਾੑਨਿ ਸ॒ਪ੍ਤ ਚੑ ॥ ਸ਼॒ਤਂ-ਵੋਁੑ ਅਬ॒-ਨ੍ਧਾਮਾੑਨਿ ਸ॒ਹਸ੍ਰੑਮੁ॒ਤ ਵੋ॒ ਰੁਹਃੑ । ਅਥਾੑ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤ੍ਵੋ ਯੂ॒ਯਮਿ॒ਮ-ਮ੍ਮੇੑ ਅਗ॒ਦ-ਙ੍ਕृੑਤ ॥ ਪੁष੍ਪਾੑਵਤੀਃ ਪ੍ਰ॒ਸੂਵੑਤੀਃ ਫ॒ਲਿਨੀੑਰਫ॒ਲਾ ਉ॒ਤ । ਅਸ਼੍ਵਾੑ ਇਵ ਸ॒ਜਿਤ੍ਵੑਰੀ-ਰ੍ਵੀ॒ਰੁਧਃੑ ਪਾਰਯਿ॒ष੍ਣਵਃੑ ॥ ਓषੑਧੀ॒ਰਿਤਿੑ ਮਾਤਰ॒-ਸ੍ਤਦ੍ਵੋੑ ਦੇਵੀ॒-ਰੁਪੑ ਬ੍ਰੁਵੇ । ਰਪਾਗ੍ਂੑਸਿ ਵਿਘ੍ਨ॒ਤੀਰਿੑਤ॒ ਰਪੑ- [ਵਿਘ੍ਨ॒ਤੀਰਿੑਤ॒ ਰਪਃੑ, ਚਾ॒ਤਯੑਮਾਨਾਃ ।] 24

-ਸ਼੍ਚਾ॒ਤਯੑਮਾਨਾਃ ॥ ਅ॒ਸ਼੍ਵ॒ਤ੍ਥੇ ਵੋੑ ਨਿ॒षਦੑਨ-ਮ੍ਪ॒ਰ੍ਣੇ ਵੋੑ ਵਸ॒ਤਿਃ ਕृ॒ਤਾ । ਗੋ॒ਭਾਜ॒ ਇ-ਤ੍ਕਿਲਾੑਸਥ॒ ਯ-ਥ੍ਸ॒ਨਵੑਥ॒ ਪੂਰੁੑषਮ੍ ॥ ਯਦ॒ਹਂ-ਵਾਁ॒ਜਯੑ-ਨ੍ਨਿ॒ਮਾ ਓषੑਧੀ॒ਰ੍॒ਹਸ੍ਤੑ ਆਦ॒ਧੇ । ਆ॒ਤ੍ਮਾ ਯਕ੍ष੍ਮੑਸ੍ਯ ਨਸ਼੍ਯਤਿ ਪੁ॒ਰਾ ਜੀੑਵ॒ਗृਭੋੑ ਯਥਾ ॥ ਯਦੋषੑਧਯ-ਸ੍ਸ॒ਙ੍ਗਚ੍ਛੑਨ੍ਤੇ॒ ਰਾਜਾੑਨ॒-ਸ੍ਸਮਿੑਤਾ ਵਿਵ । ਵਿਪ੍ਰ॒-ਸ੍ਸ ਉੑਚ੍ਯਤੇ ਭਿ॒षਗ੍ਰੑਕ੍षੋ॒ਹਾ ऽਮੀੑਵ॒ ਚਾਤੑਨਃ ॥ ਨਿष੍ਕृੑਤਿ॒-ਰ੍ਨਾਮੑਵੋ ਮਾ॒ਤਾ-ऽਥਾੑ ਯੂ॒ਯਗ੍ਗ੍ਸ੍ਥ॒ ਸਙ੍ਕृੑਤੀਃ । ਸ॒ਰਾਃ ਪੑਤ॒ਤ੍ਰਿਣੀ᳚- [ਸ॒ਰਾਃ ਪੑਤ॒ਤ੍ਰਿਣੀਃ᳚, ਸ੍ਥ॒ਨ॒ ਯਦਾ॒ ਮਯੑਤਿ॒] 25

-ਸ੍ਥਨ॒ ਯਦਾ॒ ਮਯੑਤਿ॒ ਨਿष੍ਕृੑਤ ॥ ਅ॒ਨ੍ਯਾ ਵੋੑ ਅ॒ਨ੍ਯਾਮੑਵ-ਤ੍ਵ॒ਨ੍ਯਾ-ऽਨ੍ਯਸ੍ਯਾ॒ ਉਪਾੑਵਤ । ਤਾ-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾ॒ ਓषੑਧਯ-ਸ੍ਸਂਵਿਁਦਾ॒ਨਾ ਇ॒ਦ-ਮ੍ਮੇ॒ ਪ੍ਰਾਵੑਤਾ॒ ਵਚਃੑ ॥ ਉਚ੍ਛੁष੍ਮਾ॒ ਓषੑਧੀਨਾ॒-ਙ੍ਗਾਵੋੑ ਗੋ॒ष੍ਠਾ ਦਿੑਵੇਰਤੇ । ਧਨਗ੍ਂੑ ਸਨਿ॒ष੍ਯਨ੍ਤੀੑ ਨਾਮਾ॒ਤ੍ਮਾਨ॒-ਨ੍ਤਵੑ ਪੂਰੁष ॥ ਅਤਿ॒ ਵਿਸ਼੍ਵਾਃ᳚ ਪਰਿ॒ष੍ਠਾਸ੍ਤੇ॒ਨ ਇੑਵ ਵ੍ਰ॒ਜਮੑਕ੍ਰਮੁਃ । ਓषੑਧਯਃ॒ ਪ੍ਰਾਚੁੑਚ੍ਯਵੁ॒ ਰ੍ਯ-ਤ੍ਕਿ-ਞ੍ਚੑ ਤ॒ਨੁਵਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਰਪਃੑ ॥ ਯਾ- [ਯਾਃ, ਤ॒ ਆ॒ਤ॒ਸ੍ਥੁ-ਰਾ॒ਤ੍ਮਾਨਂ॒-ਯਾਁ] 26

-ਸ੍ਤੑ ਆਤ॒ਸ੍ਥੁ-ਰਾ॒ਤ੍ਮਾਨਂ॒-ਯਾਁ ਆੑਵਿਵਿ॒ਸ਼ੁਃ ਪਰੁਃੑ ਪਰੁਃ । ਤਾਸ੍ਤੇ॒ ਯਕ੍ष੍ਮਂ॒-ਵਿਁਬਾੑਧਨ੍ਤਾ ਮੁ॒ਗ੍ਰੋ ਮੑਦ੍ਧ੍ਯਮ॒ਸ਼ੀਰਿੑਵ ॥ ਸਾ॒ਕਂ-ਯਁੑਕ੍ष੍ਮ॒ ਪ੍ਰ ਪੑਤ ਸ਼੍ਯੇ॒ਨੇਨੑ ਕਿਕਿਦੀ॒ਵਿਨਾ᳚ । ਸਾ॒ਕਂ-ਵਾਁਤੑਸ੍ਯ॒-ਧ੍ਰਾਜ੍ਯਾੑ ਸਾ॒ਕ-ਨ੍ਨੑਸ਼੍ਯ ਨਿ॒ਹਾਕੑਯਾ ॥ ਅ॒ਸ਼੍ਵਾ॒ਵ॒ਤੀਗ੍ਂ ਸੋੑਮਵ॒ਤੀ ਮੂ॒ਰ੍ਜਯੑਨ੍ਤੀ॒ ਮੁਦੋੑਜਸਮ੍ । ਆ ਵਿੑਥ੍ਸਿ॒ ਸਰ੍ਵਾ॒ ਓषੑਧੀਰ॒ਸ੍ਮਾ ਅੑਰਿ॒ष੍ਟਤਾੑਤਯੇ ॥ ਯਾਃ ਫ॒ਲਿਨੀ॒ਰ੍ਯਾ ਅੑਫ॒ਲਾ ਅੑਪੁ॒ष੍ਪਾ ਯਾਸ਼੍ਚੑ ਪੁ॒ष੍ਪਿਣੀਃ᳚ । ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤਿੑ ਪ੍ਰਸੂਤਾ॒ ਸ੍ਤਾਨੋੑ ਮੁਞ੍ਚ॒ਨ੍ਤ੍ਵਗ੍ਂ ਹੑਸਃ ॥ ਯਾ [ਯਾਃ, ਓषੑਧਯ॒-ਸ੍ਸੋਮੑਰਾਜ੍ਞੀਃ॒] 27

ਓषੑਧਯ॒-ਸ੍ਸੋਮੑਰਾਜ੍ਞੀਃ॒ ਪ੍ਰਵਿੑष੍ਟਾਃ ਪृਥਿ॒ਵੀਮਨੁੑ । ਤਾਸਾ॒-ਨ੍ਤ੍ਵਮੑਸ੍ਯੁਤ੍ਤ॒ਮਾ ਪ੍ਰਣੋੑ ਜੀ॒ਵਾਤੑਵੇ-ਸੁਵ ॥ ਅ॒ਵ॒ਪਤੑਨ੍ਤੀਰਵਦ-ਨ੍ਦਿ॒ਵ ਓषੑਦਯਃ॒ ਪਰਿੑ । ਯ-ਞ੍ਜੀ॒ਵ ਮ॒ਸ਼੍ਞਵਾੑ ਮਹੈ॒ ਨ ਸ ਰਿੑष੍ਯਾਤਿ॒ ਪੂਰੁੑषਃ ॥ ਯਾਸ਼੍ਚੇ॒ਦ ਮੁੑਪ-ਸ਼ृ॒ਣ੍ਵਨ੍ਤਿ॒ ਯਾਸ਼੍ਚੑ ਦੂ॒ਰ-ਮ੍ਪਰਾੑਗਤਾਃ । ਇ॒ਹ ਸ॒ਙ੍ਗਤ੍ਯ॒ ਤਾ-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾੑ ਅ॒ਸ੍ਮੈ ਸ-ਨ੍ਦੑਤ੍ਤ ਭੇष॒ਜਮ੍ ॥ ਮਾ ਵੋੑ ਰਿष-ਤ੍ਖਨਿ॒ਤਾ ਯਸ੍ਮੈੑ ਚਾ॒ਹ-ਙ੍ਖਨਾੑਮਿ ਵਃ । ਦ੍ਵਿ॒ਪ-ਚ੍ਚਤੁੑष੍ਪ-ਦ॒ਸ੍ਮਾਕ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਰ੍ਵੑ-ਮ॒ਸ੍ਤ੍ਵਨਾੑਤੁਰਮ੍ ॥ ਓषੑਧਯ॒-ਸ੍ਸਂ-ਵਁੑਦਨ੍ਤੇ॒ ਸੋਮੇੑਨ ਸ॒ਹ ਰਾਜ੍ਞਾ᳚ । ਯਸ੍ਮੈੑ ਕ॒ਰੋਤਿੑ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ॒ਣਸ੍ਤਗ੍ਂ ਰਾੑਜ-ਨ੍ਪਾਰਯਾਮਸਿ ॥ 28 ॥

(ਰਪਃੑ - ਪਤ॒ਤ੍ਰਿਣੀ॒- ਰ੍ਯਾ - ਅਗ੍ਂਹੑਸੋ॒ ਯਾਃ - ਖਨਾੑਮਿ ਵੋ॒ - ऽष੍ਟਾਦੑਸ਼ ਚ) (ਅ. 6)

ਮਾ ਨੋੑ ਹਿਗ੍ਂਸੀਜ੍ਜਨਿ॒ਤਾ ਯਃ ਪृੑਥਿ॒ਵ੍ਯਾ ਯੋ ਵਾ॒ ਦਿਵਗ੍ਂੑ ਸ॒ਤ੍ਯਧੑਰ੍ਮਾ ਜ॒ਜਾਨੑ । ਯਸ਼੍ਚਾ॒ਪਸ਼੍ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਾ ਬृੑਹ॒ਤੀਰ੍ਜ॒ਜਾਨ॒ ਕਸ੍ਮੈੑ ਦੇ॒ਵਾਯੑ ਹ॒ਵਿषਾੑ ਵਿਧੇਮ ॥ ਅ॒ਭ੍ਯਾਵੑਰ੍ਤਸ੍ਵ ਪृਥਿਵਿ ਯ॒ਜ੍ਞੇਨ॒ ਪਯੑਸਾ ਸ॒ਹ । ਵ॒ਪਾ-ਨ੍ਤੇੑ ਅ॒ਗ੍ਨਿਰਿੑषਿ॒ਤੋ-ऽਵੑ ਸਰ੍ਪਤੁ ॥ ਅਗ੍ਨੇ॒ ਯ-ਤ੍ਤੇੑ ਸ਼ੁ॒ਕ੍ਰਂ-ਯਁਚ੍ਚ॒ਨ੍ਦ੍ਰਂ-ਯਁ-ਤ੍ਪੂ॒ਤਂ-ਯਁ-ਦ੍ਯ॒ਜ੍ਞਿਯ᳚ਮ੍ । ਤ-ਦ੍ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯੋੑ ਭਰਾਮਸਿ ॥ ਇष॒ਮੂਰ੍ਜੑਮ॒ਹਮਿ॒ਤ ਆ [ਆ, ਦ॒ਦ॒ ऋ॒ਤਸ੍ਯ॒ ਧਾਮ੍ਨੋੑ] 29

ਦੑਦ ऋ॒ਤਸ੍ਯ॒ ਧਾਮ੍ਨੋੑ ਅ॒ਮृਤੑਸ੍ਯ॒ ਯੋਨੇਃ᳚ । ਆ ਨੋ॒ ਗੋषੁੑ ਵਿਸ਼॒ਤ੍ਵੌषੑਧੀषੁ॒ ਜਹਾੑਮਿ ਸੇ॒ਦਿਮਨਿੑਰਾ॒ਮਮੀੑਵਾਮ੍ ॥ ਅਗ੍ਨੇ॒ ਤਵ॒ ਸ਼੍ਰਵੋ॒ ਵਯੋ॒ ਮਹਿੑ ਭ੍ਰਾਜਨ੍ਤ੍ਯ॒ਰ੍ਚਯੋੑ ਵਿਭਾਵਸੋ । ਬृਹੑ-ਦ੍ਭਾਨੋ॒ ਸ਼ਵੑਸਾ॒ ਵਾਜੑਮੁ॒ਕ੍ਥ੍ਯੑ-ਨ੍ਦਧਾੑਸਿ ਦਾ॒ਸ਼ੁषੇੑ ਕਵੇ ॥ ਇ॒ਰ॒ਜ੍ਯਨ੍ਨੑਗ੍ਨੇ ਪ੍ਰਥਯਸ੍ਵ ਜ॒ਨ੍ਤੁਭਿੑਰ॒ਸ੍ਮੇ ਰਾਯੋੑ ਅਮਰ੍ਤ੍ਯ । ਸ ਦੑਰ੍ਸ਼॒ਤਸ੍ਯ॒ ਵਪੁੑषੋ॒ ਵਿ ਰਾੑਜਸਿ ਪृ॒ਣਕ੍षਿੑ ਸਾਨ॒ਸਿਗ੍ਂ ਰ॒ਯਿਮ੍ ॥ ਊਰ੍ਜੋੑ ਨਪਾ॒ਜ੍ਜਾਤੑਵੇਦ-ਸ੍ਸੁਸ਼॒ਸ੍ਤਿਭਿ॒-ਰ੍ਮਨ੍ਦੑਸ੍ਵ [ ] 30

ਧੀ॒ਤਿਭਿੑਰ੍ਹਿ॒ਤਃ । ਤ੍ਵੇ ਇष॒-ਸ੍ਸ-ਨ੍ਦੑਧੁ॒-ਰ੍ਭੂਰਿੑਰੇਤਸ-ਸ਼੍ਚਿ॒ਤ੍ਰੋ ਤੑਯੋ ਵਾ॒ਮਜਾੑਤਾਃ ॥ ਪਾ॒ਵ॒ਕਵੑਰ੍ਚਾ-ਸ਼੍ਸ਼ੁ॒ਕ੍ਰਵੑਰ੍ਚਾ॒ ਅਨੂੑਨਵਰ੍ਚਾ॒ ਉਦਿੑਯਰ੍षਿ ਭਾ॒ਨੁਨਾ᳚ । ਪੁ॒ਤ੍ਰਃ ਪਿ॒ਤਰਾੑ ਵਿ॒ਚਰ॒ਨ੍ਨੁਪਾੑਵਸ੍ਯੁ॒ਭੇ ਪृੑਣਕ੍षਿ॒ ਰੋਦੑਸੀ ॥ ऋ॒ਤਾਵਾੑਨ-ਮ੍ਮਹਿ॒षਂ-ਵਿਁ॒ਸ਼੍ਵਚੑਰ੍षਣਿਮ॒ਗ੍ਨਿਗ੍ਂ ਸੁ॒ਮ੍ਨਾਯੑ ਦਧਿਰੇ ਪੁ॒ਰੋ ਜਨਾਃ᳚ । ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਕੑਰ੍ਣਗ੍ਂ ਸ॒ਪ੍ਰਥੑਸ੍ਤਮ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ਗਿ॒ਰਾ ਦੈਵ੍ਯ॒-ਮ੍ਮਾਨੁੑषਾ ਯੁ॒ਗਾ ॥ ਨਿ॒ष੍ਕ॒ਰ੍ਤਾਰੑ-ਮਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰਸ੍ਯ॒ ਪ੍ਰਚੇੑਤਸ॒-ਙ੍ਕ੍षਯੑਨ੍ਤ॒ਗ੍ਂ॒ ਰਾਧੑਸੇ ਮ॒ਹੇ । ਰਾ॒ਤਿ-ਮ੍ਭृਗੂੑਣਾਮੁ॒ਸ਼ਿਜੑ-ਙ੍ਕ॒ਵਿਕ੍ਰੑਤੁ-ਮ੍ਪृ॒ਣਕ੍षਿੑ ਸਾਨ॒ਸਿਗ੍ਂ - [ਸਾਨ॒ਸਿਮ੍, ਰ॒ਯਿਮ੍ ।] 31

ਰ॒ਯਿਮ੍ ॥ ਚਿਤਃੑ ਸ੍ਥ ਪਰਿ॒ਚਿਤੑ ਊਰ੍ਧ੍ਵ॒ਚਿਤਃੑ ਸ਼੍ਰਯਦ੍ਧ੍ਵ॒-ਨ੍ਤਯਾੑ ਦੇ॒ਵਤੑਯਾ-ऽਙ੍ਗਿਰ॒ਸ੍ਵ-ਦ੍ਧ੍ਰੁ॒ਵਾ-ਸ੍ਸੀੑਦਤ ॥ ਆ ਪ੍ਯਾੑਯਸ੍ਵ॒ ਸਮੇੑਤੁ ਤੇ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਤਃੑ ਸੋਮ॒ ਵृष੍ਣਿੑਯਮ੍ । ਭਵਾ॒ ਵਾਜੑਸ੍ਯ ਸਙ੍ਗ॒ਥੇ ॥ ਸ-ਨ੍ਤੇ॒ ਪਯਾਗ੍ਂੑਸਿ॒ ਸਮੁੑ ਯਨ੍ਤੁ॒ ਵਾਜਾ॒-ਸ੍ਸਂ-ਵृਁष੍ਣਿੑਯਾ-ਨ੍ਯਭਿਮਾਤਿ॒षਾਹਃੑ । ਆ॒ਪ੍ਯਾਯੑਮਾਨੋ ਅ॒ਮृਤਾੑਯ ਸੋਮ ਦਿ॒ਵਿ ਸ਼੍ਰਵਾਗ੍ੑਸ੍ਯੁਤ੍ਤ॒ਮਾਨਿੑ ਧਿष੍ਵ ॥ 32 ॥

(ਆ - ਮਨ੍ਦੑਸ੍ਵ - ਸਾਨ॒ਸਿ - ਮੇਕਾ॒ਨ੍ਨਚੑਤ੍ਵਾਰਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ਚ੍ਚੑ) (ਅ. 7)

ਅ॒ਭ੍ਯੑਸ੍ਥਾ॒-ਦ੍ਵਿਸ਼੍ਵਾਃ॒ ਪृਤੑਨਾ॒ ਅਰਾੑਤੀ॒ਸ੍ਤਦ॒ਗ੍ਨਿਰਾੑਹ॒ ਤਦੁ॒ ਸੋਮੑ ਆਹ । ਬृਹ॒ਸ੍ਪਤਿਃੑ ਸਵਿ॒ਤਾ ਤਨ੍ਮੑ ਆਹ ਪੂ॒षਾ ਮਾੑ-ऽਧਾ-ਥ੍ਸੁਕृ॒ਤਸ੍ਯੑ ਲੋ॒ਕੇ ॥ ਯਦਕ੍ਰੑਨ੍ਦਃ ਪ੍ਰਥ॒ਮ-ਞ੍ਜਾਯੑਮਾਨ ਉ॒ਦ੍ਯਨ੍-ਥ੍ਸੑਮੁ॒ਦ੍ਰਾਦੁ॒ਤ ਵਾ॒ ਪੁਰੀੑषਾਤ੍ । ਸ਼੍ਯੇ॒ਨਸ੍ਯੑ ਪ॒ਕ੍षਾ ਹੑਰਿ॒ਣਸ੍ਯੑ ਬਾ॒ਹੂ ਉਪੑਸ੍ਤੁਤ॒-ਞ੍ਜਨਿੑਮ॒ ਤ-ਤ੍ਤੇੑ ਅਰ੍ਵਨ੍ਨ੍ ॥ ਅ॒ਪਾ-ਮ੍ਪृ॒ष੍ਠਮੑਸਿ॒ ਯੋਨਿੑਰ॒ਗ੍ਨੇ-ਸ੍ਸੑਮੁ॒ਦ੍ਰਮ॒ਭਿਤਃ॒ ਪਿਨ੍ਵੑਮਾਨਮ੍ । ਵਰ੍ਧੑਮਾਨ-ਮ੍ਮ॒ਹ [ਵਰ੍ਧੑਮਾਨ-ਮ੍ਮ॒ਹਃ, ਆ ਚ॒ ਪੁष੍ਕੑਰ-ਨ੍ਦਿ॒ਵੋ] 33

ਆ ਚ॒ ਪੁष੍ਕੑਰ-ਨ੍ਦਿ॒ਵੋ ਮਾਤ੍ਰੑਯਾ ਵਰਿ॒ਣਾ ਪ੍ਰੑਥਸ੍ਵ ॥ ਬ੍ਰਹ੍ਮੑ ਜਜ੍ਞਾ॒ਨ-ਮ੍ਪ੍ਰੑਥ॒ਮ-ਮ੍ਪੁ॒ਰਸ੍ਤਾ॒ਦ੍ਵਿ ਸੀੑਮ॒ਤ-ਸ੍ਸੁ॒ਰੁਚੋੑ ਵੇ॒ਨ ਆੑਵਃ । ਸ ਬੁ॒ਦ੍ਧ੍ਨਿਯਾੑ ਉਪ॒ਮਾ ਅੑਸ੍ਯ ਵਿ॒ष੍ਠਾ-ਸ੍ਸ॒ਤਸ਼੍ਚ॒ ਯੋਨਿ॒ਮਸੑਤਸ਼੍ਚ॒ ਵਿਵਃੑ ॥ ਹਿ॒ਰ॒ਣ੍ਯ॒ਗ॒ਰ੍ਭ-ਸ੍ਸਮੑਵਰ੍ਤ॒ਤਾਗ੍ਰੇੑ ਭੂ॒ਤਸ੍ਯੑ ਜਾ॒ਤਃ ਪਤਿ॒ਰੇਕੑ ਆਸੀਤ੍ । ਸ ਦਾੑਧਾਰ ਪृਥਿ॒ਵੀ-ਨ੍ਦ੍ਯਾਮੁ॒ਤੇਮਾ-ਙ੍ਕਸ੍ਮੈੑ ਦੇ॒ਵਾਯੑ ਹ॒ਵਿषਾੑ ਵਿਧੇਮ ॥ ਦ੍ਰ॒ਫ੍ਸਸ਼੍ਚੑਸ੍ਕਨ੍ਦ ਪृਥਿ॒ਵੀਮਨੁ॒- [ਪृਥਿ॒ਵੀਮਨੁੑ, ਦ੍ਯਾਮਿ॒ਮ-ਞ੍ਚ॒] 34

-ਦ੍ਯਾਮਿ॒ਮ-ਞ੍ਚ॒ ਯੋਨਿ॒ਮਨੁ॒ ਯਸ਼੍ਚ॒ ਪੂਰ੍ਵਃੑ । ਤृ॒ਤੀਯਂ॒-ਯੋਁਨਿ॒ਮਨੁੑ ਸ॒ਞ੍ਚਰੑਨ੍ਤ-ਨ੍ਦ੍ਰ॒ਫ੍ਸ-ਞ੍ਜੁੑਹੋ॒ਮ੍ਯਨੁੑ ਸ॒ਪ੍ਤ ਹੋਤ੍ਰਾਃ᳚ ॥ ਨਮੋੑ ਅਸ੍ਤੁ ਸ॒ਰ੍ਪੇਭ੍ਯੋ॒ ਯੇ ਕੇ ਚੑ ਪृਥਿ॒ਵੀਮਨੁੑ । ਯੇ ਅ॒ਨ੍ਤਰਿੑਕ੍षੇ॒ ਯੇ ਦਿ॒ਵਿ ਤੇਭ੍ਯਃੑ ਸ॒ਰ੍ਪੇਭ੍ਯੋ॒ ਨਮਃੑ ॥ ਯੇੑ-ऽਦੋ ਰੋੑਚ॒ਨੇ ਦਿ॒ਵੋ ਯੇ ਵਾ॒ ਸੂਰ੍ਯੑਸ੍ਯ ਰ॒ਸ਼੍ਮਿषੁੑ । ਯੇषਾੑਮ॒ਫ੍ਸੁ ਸਦਃੑ ਕृ॒ਤ-ਨ੍ਤੇਭ੍ਯਃੑ ਸ॒ਰ੍ਪੇਭ੍ਯੋ॒ ਨਮਃੑ ॥ ਯਾ ਇषੑਵੋ ਯਾਤੁ॒ ਧਾਨਾੑਨਾਂ॒ ਁਯੇੑ ਵਾ॒ ਵਨ॒ਸ੍ਪਤੀ॒ਗ੍ਂ॒ਰਨੁੑ । ਯੇ ਵਾੑ-ऽਵ॒ਟੇषੁ॒ ਸ਼ੇਰੑਤੇ॒ ਤੇਭ੍ਯਃੑ ਸ॒ਰ੍ਪੇਭ੍ਯੋ॒ ਨਮਃੑ ॥ 35 ॥

(ਮ॒ਹੋ - ऽਨੁੑ - ਯਾਤੁ॒ਧਾਨਾੑਨਾ॒ - ਮੇਕਾੑਦਸ਼ ਚ) (ਅ. 8)

ਧ੍ਰੁ॒ਵਾ-ऽਸਿੑ ਧ॒ਰੁਣਾ-ऽਸ੍ਤृੑਤਾ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਕੑਰ੍ਮਣਾ॒ ਸੁਕृੑਤਾ । ਮਾ ਤ੍ਵਾੑ ਸਮੁ॒ਦ੍ਰ ਉਦ੍ਵੑਧੀ॒ਨ੍ਮਾ ਸੁੑਪ॒ਰ੍ਣੋ ਵ੍ਯੑਥਮਾਨਾ ਪृਥਿ॒ਵੀ-ਨ੍ਦृਗ੍ਂੑਹ ॥ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਸ੍ਤ੍ਵਾ ਸਾਦਯਤੁ ਪृਥਿ॒ਵ੍ਯਾਃ ਪृ॒ष੍ਠੇ ਵ੍ਯਚੑਸ੍ਵਤੀ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਥੑਸ੍ਵਤੀ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਥੋੑ-ऽਸਿ ਪृਥਿ॒ਵ੍ਯੑਸਿ॒ ਭੂਰੑਸਿ॒ ਭੂਮਿੑਰ॒ਸ੍ਯਦਿੑਤਿਰਸਿ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਧਾੑਯਾ॒ ਵਿਸ਼੍ਵੑਸ੍ਯ॒ ਭੁਵੑਨਸ੍ਯ ਧ॒ਰ੍ਤ੍ਰੀ ਪृੑਥਿ॒ਵੀਂ-ਯਁੑਚ੍ਛ ਪृਥਿ॒ਵੀ-ਨ੍ਦृਗ੍ਂੑਹ ਪृਥਿ॒ਵੀ-ਮ੍ਮਾ ਹਿਗ੍ਂੑਸੀ॒ਰ੍ਵਿਸ਼੍ਵੑਸ੍ਮੈ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਯਾੑਪਾ॒ਨਾਯੑ ਵ੍ਯਾ॒ਨਾਯੋੑਦਾ॒ਨਾਯੑ ਪ੍ਰਤਿ॒ष੍ਠਾਯੈੑ [ਪ੍ਰਤਿ॒ष੍ਠਾਯੈ᳚, ਚ॒ਰਿਤ੍ਰਾੑਯਾ॒-] 36

ਚ॒ਰਿਤ੍ਰਾੑਯਾ॒-ऽਗ੍ਨਿਸ੍ਤ੍ਵਾ॒-ऽਭਿ ਪਾੑਤੁ ਮ॒ਹ੍ਯਾ ਸ੍ਵ॒ਸ੍ਤ੍ਯਾ ਛ॒ਰ੍ਦਿषਾ॒ ਸ਼ਨ੍ਤੑਮੇਨ॒ ਤਯਾੑ ਦੇ॒ਵਤੑਯਾ-ऽਙ੍ਗਿਰ॒ਸ੍ਵ-ਦ੍ਧ੍ਰੁ॒ਵਾ ਸੀੑਦ ॥ ਕਾਣ੍ਡਾ᳚-ਤ੍ਕਾਣ੍ਡਾ-ਤ੍ਪ੍ਰ॒ਰੋਹੑਨ੍ਤੀ॒ ਪਰੁੑषਃਪਰੁषਃ॒ ਪਰਿੑ । ਏ॒ਵਾ ਨੋੑ ਦੂਰ੍ਵੇ॒ ਪ੍ਰ ਤੑਨੁ ਸ॒ਹਸ੍ਰੇੑਣ ਸ਼॒ਤੇਨੑ ਚ ॥ ਯਾ ਸ਼॒ਤੇਨੑ ਪ੍ਰਤ॒ਨੋषਿੑ ਸ॒ਹਸ੍ਰੇੑਣ ਵਿ॒ਰੋਹੑਸਿ । ਤਸ੍ਯਾ᳚ਸ੍ਤੇ ਦੇਵੀष੍ਟਕੇ ਵਿ॒ਧੇਮੑ ਹ॒ਵਿषਾੑ ਵ॒ਯਮ੍ ॥ ਅषਾੑਢਾ-ऽਸਿ॒ ਸਹੑਮਾਨਾ॒ ਸਹ॒ਸ੍ਵਾਰਾੑਤੀ॒-ਸ੍ਸਹੑਸ੍ਵਾਰਾਤੀਯ॒ਤ-ਸ੍ਸਹੑਸ੍ਵ॒ ਪृਤੑਨਾ॒-ਸ੍ਸਹੑਸ੍ਵ ਪृਤਨ੍ਯ॒ਤਃ । ਸ॒ਹਸ੍ਰੑਵੀਰ੍ਯਾ- [ਸ॒ਹਸ੍ਰੑਵੀਰ੍ਯਾ, ਅ॒ਸਿ॒ ਸਾ ਮਾੑ ਜਿਨ੍ਵ ।] 37

-ऽਸਿ॒ ਸਾ ਮਾੑ ਜਿਨ੍ਵ ॥ ਮਧੁ॒ ਵਾਤਾੑ ऋਤਾਯ॒ਤੇ ਮਧੁੑ ਕ੍षਰਨ੍ਤਿ॒ ਸਿਨ੍ਧੑਵਃ । ਮਾਦ੍ਧ੍ਵੀ᳚ਰ੍ਨ-ਸ੍ਸ॒ਨ੍ਤ੍ਵੋषੑਧੀਃ ॥ ਮਧੁ॒ ਨਕ੍ਤੑਮੁ॒ਤੋषਸਿ॒ ਮਧੁੑਮ॒-ਤ੍ਪਾਰ੍ਥਿੑਵ॒ਗ੍ਂ॒ ਰਜਃੑ । ਮਧੁ॒ ਦ੍ਯੌਰੑਸ੍ਤੁ ਨਃ ਪਿ॒ਤਾ ॥ ਮਧੁੑਮਾ-ਨ੍ਨੋ॒ ਵਨ॒ਸ੍ਪਤਿ॒-ਰ੍ਮਧੁੑਮਾਗ੍ਂ ਅਸ੍ਤੁ॒ ਸੂਰ੍ਯਃੑ । ਮਾਦ੍ਧ੍ਵੀ॒ਰ੍ਗਾਵੋੑ ਭਵਨ੍ਤੁ ਨਃ ॥ ਮ॒ਹੀ ਦ੍ਯੌਃ ਪृੑਥਿ॒ਵੀ ਚੑ ਨ ਇ॒ਮਂ-ਯਁ॒ਜ੍ਞ-ਮ੍ਮਿੑਮਿਕ੍षਤਾਮ੍ । ਪਿ॒ਪृ॒ਤਾ-ਨ੍ਨੋ॒ ਭਰੀੑਮਭਿਃ ॥ ਤ-ਦ੍ਵਿष੍ਣੋਃ᳚ ਪਰ॒ਮ- [ਪਰ॒ਮਮ੍, ਪ॒ਦਗ੍ਂ ਸਦਾੑ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ] 38

-ਮ੍ਪ॒ਦਗ੍ਂ ਸਦਾੑ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸੂ॒ਰਯਃੑ । ਦਿ॒ਵੀਵ॒ ਚਕ੍षੁ॒ਰਾਤੑਤਮ੍ ॥ ਧ੍ਰੁ॒ਵਾ-ऽਸਿੑ ਪृਥਿਵਿ॒ ਸਹੑਸ੍ਵ ਪृਤਨ੍ਯ॒ਤਃ । ਸ੍ਯੂ॒ਤਾ ਦੇ॒ਵੇਭਿੑਰ॒ਮृਤੇ॒ਨਾ ऽऽਗਾਃ᳚ ॥ ਯਾਸ੍ਤੇੑ ਅਗ੍ਨੇ॒ ਸੂਰ੍ਯੇ॒ ਰੁਚੑ ਉਦ੍ਯ॒ਤੋ ਦਿਵੑਮਾਤ॒ਨ੍ਵਨ੍ਤਿੑ ਰ॒ਸ਼੍ਮਿਭਿਃੑ । ਤਾਭਿ॒-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾੑਭੀ ਰੁ॒ਚੇ ਜਨਾੑਯ ਨਸ੍ਕृਧਿ ॥ ਯਾ ਵੋੑ ਦੇਵਾ॒-ਸ੍ਸੂਰ੍ਯੇ॒ ਰੁਚੋ॒ ਗੋष੍ਵਸ਼੍ਵੇੑषੁ॒ ਯਾ ਰੁਚਃੑ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾ᳚ਗ੍ਨੀ॒ ਤਾਭਿ॒-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾੑਭੀ॒ ਰੁਚੑ-ਨ੍ਨੋ ਧਤ੍ਤ ਬृਹਸ੍ਪਤੇ ॥ ਵਿ॒ਰਾ- [ਵਿ॒ਰਾਟ੍, ਜ੍ਯੋਤਿੑਰਧਾਰਯ-] 39

-ਡ੍ਜ੍ਯੋਤਿੑਰਧਾਰਯ-ਥ੍ਸ॒ਮ੍ਰਾ-ਡ੍ਜ੍ਯੋਤਿੑਰਧਾਰਯ-ਥ੍ਸ੍ਵ॒ਰਾ-ਡ੍ਜ੍ਯੋਤਿੑਰਧਾਰਯਤ੍ ॥ ਅਗ੍ਨੇੑ ਯੁ॒ਕ੍ष੍ਵਾ ਹਿ ਯੇ ਤਵਾਸ਼੍ਵਾੑਸੋ ਦੇਵ ਸਾ॒ਧਵਃੑ । ਅਰਂ॒-ਵਁਹੑਨ੍ਤ੍ਯਾ॒ਸ਼ਵਃੑ ॥ ਯੁ॒ਕ੍ष੍ਵਾ ਹਿ ਦੇੑਵ॒ਹੂਤੑਮਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਅਸ਼੍ਵਾਗ੍ਂੑ ਅਗ੍ਨੇ ਰ॒ਥੀਰਿੑਵ । ਨਿ ਹੋਤਾੑ ਪੂ॒ਰ੍ਵ੍ਯ-ਸ੍ਸੑਦਃ ॥ ਦ੍ਰ॒ਫ੍ਸਸ਼੍ਚੑਸ੍ਕਨ੍ਦ ਪृਥਿ॒ਵੀਮਨੁ॒ ਦ੍ਯਾਮਿ॒ਮ-ਞ੍ਚ॒ ਯੋਨਿ॒ਮਨੁ॒ ਯਸ਼੍ਚ॒ ਪੂਰ੍ਵਃੑ । ਤृ॒ਤੀਯਂ॒-ਯੋਁਨਿ॒ਮਨੁੑ ਸ॒ਞ੍ਚਰੑਨ੍ਤ-ਨ੍ਦ੍ਰ॒ਫ੍ਸ-ਞ੍ਜੁੑਹੋ॒ਮ੍ਯਨੁੑ ਸ॒ਪ੍ਤ [ ] 40

ਹੋਤ੍ਰਾਃ᳚ ॥ ਅਭੂੑਦਿ॒ਦਂ-ਵਿਁਸ਼੍ਵੑਸ੍ਯ॒ ਭੁਵੑਨਸ੍ਯ॒ ਵਾਜਿੑਨਮ॒ਗ੍ਨੇ-ਰ੍ਵੈ᳚ਸ਼੍ਵਾਨ॒ਰਸ੍ਯੑ ਚ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਜ੍ਯੋਤਿੑषਾ॒ ਜ੍ਯੋਤਿੑष੍ਮਾ-ਨ੍ਰੁ॒ਕ੍ਮੋ ਵਰ੍ਚੑਸਾ॒ ਵਰ੍ਚੑਸ੍ਵਾਨ੍ ॥ ऋ॒ਚੇ ਤ੍ਵਾੑ ਰੁ॒ਚੇ ਤ੍ਵਾ॒ ਸਮਿ-ਥ੍ਸ੍ਰੑਵਨ੍ਤਿ ਸ॒ਰਿਤੋ॒ ਨ ਧੇਨਾਃ᳚ । ਅ॒ਨ੍ਤਰ੍ਹृ॒ਦਾ ਮਨੑਸਾ ਪੂ॒ਯਮਾੑਨਾਃ ॥ ਘृ॒ਤਸ੍ਯ॒ ਧਾਰਾੑ ਅ॒ਭਿ ਚਾੑਕਸ਼ੀਮਿ । ਹਿ॒ਰ॒ਣ੍ਯਯੋੑ ਵੇਤ॒ਸੋ ਮਦ੍ਧ੍ਯੑ ਆਸਾਮ੍ ॥ ਤਸ੍ਮਿਨ੍᳚ਥ੍ਸੁਪ॒ਰ੍ਣੋ ਮੑਧੁ॒ਕृ-ਤ੍ਕੁੑਲਾ॒ਯੀ ਭਜੑਨ੍ਨਾਸ੍ਤੇ॒ ਮਧੁੑ ਦੇ॒ਵਤਾ᳚ਭ੍ਯਃ । ਤਸ੍ਯਾੑ ਸ ਤੇ॒ ਹਰੑਯ-ਸ੍ਸ॒ਪ੍ਤ ਤੀਰੇ᳚ ਸ੍ਵ॒ਧਾ-ਨ੍ਦੁਹਾੑਨਾ ਅ॒ਮृਤੑਸ੍ਯ॒ ਧਾਰਾ᳚ਮ੍ ॥ 41 ॥

(ਪ੍ਰ॒ਤਿ॒ष੍ਠਾਯੈੑ - ਸ॒ਹਸ੍ਰੑਵੀਰ੍ਯਾ - ਪਰ॒ਮਂ - ਁਵਿ॒ਰਾਟ੍ਥ੍ - ਸ॒ਪ੍ਤ - ਤੀਰੇੑ - ਚ॒ਤ੍ਵਾਰਿੑ ਚ) (ਅ. 9)

ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯ-ਙ੍ਗਰ੍ਭ॒-ਮ੍ਪਯੑਸਾ ਸਮ॒ਞ੍ਜਨ੍-ਥ੍ਸ॒ਹਸ੍ਰੑਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿ॒ਮਾਂ-ਵਿਁ॒ਸ਼੍ਵਰੂੑਪਮ੍ । ਪਰਿੑ ਵृਙ੍ਗ੍ਧਿ॒ ਹਰੑਸਾ॒ ਮਾ-ऽਭਿ ਮृੑਕ੍ष-ਸ਼੍ਸ਼॒ਤਾਯੁੑष-ਙ੍ਕृਣੁਹਿ ਚੀ॒ਯਮਾੑਨਃ ॥ ਇ॒ਮ-ਮ੍ਮਾ ਹਿਗ੍ਂੑਸੀਰ੍ਦ੍ਵਿ॒ਪਾਦੑ-ਮ੍ਪਸ਼ੂ॒ਨਾਗ੍ਂ ਸਹੑਸ੍ਰਾਕ੍ष॒ ਮੇਧ॒ ਆ ਚੀ॒ਯਮਾੑਨਃ । ਮ॒ਯੁਮਾੑਰ॒ਣ੍ਯਮਨੁੑ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਮਿ॒ ਤੇਨੑ ਚਿਨ੍ਵਾ॒ਨਸ੍ਤ॒ਨੁਵੋ॒ ਨਿ षੀੑਦ ॥ ਵਾਤੑਸ੍ਯ॒ ਧ੍ਰਾਜਿਂ॒-ਵਁਰੁੑਣਸ੍ਯ॒ ਨਾਭਿ॒ਮਸ਼੍ਵੑ-ਞ੍ਜਜ੍ਞਾ॒ਨਗ੍ਂ ਸੑਰਿ॒ਰਸ੍ਯ॒ ਮਦ੍ਧ੍ਯੇ᳚ । ਸ਼ਿਸ਼ੁੑ-ਨ੍ਨ॒ਦੀਨਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਹਰਿ॒ਮਦ੍ਰਿੑਬੁਦ੍ਧ॒ਮਗ੍ਨੇ॒ ਮਾ ਹਿਗ੍ਂੑਸੀਃ [ਮਾ ਹਿਗ੍ਂੑਸੀਃ, ਪ॒ਰ॒ਮੇ ਵ੍ਯੋੑਮਨ੍ਨ੍ ।] 42

ਪਰ॒ਮੇ ਵ੍ਯੋੑਮਨ੍ਨ੍ ॥ ਇ॒ਮ-ਮ੍ਮਾ ਹਿਗ੍ਂੑਸੀ॒ਰੇਕੑਸ਼ਫ-ਮ੍ਪਸ਼ੂ॒ਨਾ-ਙ੍ਕੑਨਿਕ੍ਰ॒ਦਂ-ਵਾਁ॒ਜਿਨਂ॒-ਵਾਁਜਿੑਨੇषੁ । ਗੌ॒ਰਮਾੑਰ॒ਣ੍ਯਮਨੁੑ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਮਿ॒ ਤੇਨੑ ਚਿਨ੍ਵਾ॒ਨਸ੍ਤ॒ਨੁਵੋ॒ ਨਿ षੀੑਦ ॥ ਅਜੑਸ੍ਰ॒ਮਿਨ੍ਦੁੑਮਰੁ॒ष-ਮ੍ਭੁੑਰ॒ਣ੍ਯੁਮ॒ਗ੍ਨਿਮੀੑਡੇ ਪੂ॒ਰ੍ਵਚਿੑਤ੍ਤੌ॒ ਨਮੋੑਭਿਃ । ਸ ਪਰ੍ਵੑਭਿਰ੍-ऋਤੁ॒ਸ਼ਃ ਕਲ੍ਪੑਮਾਨੋ॒ ਗਾ-ਮ੍ਮਾ ਹਿਗ੍ਂੑਸੀ॒ਰਦਿੑਤਿਂ-ਵਿਁ॒ਰਾਜ᳚ਮ੍ ॥ ਇ॒ਮਗ੍ਂ ਸੑਮੁ॒ਦ੍ਰਗ੍ਂ ਸ਼॒ਤਧਾੑਰ॒ਮੁ-ਥ੍ਸਂੑ-ਵ੍ਯਁ॒ਚ੍ਯਮਾੑਨ॒-ਮ੍ਭੁਵੑਨਸ੍ਯ॒ ਮਦ੍ਧ੍ਯੇ᳚ । ਘृ॒ਤ-ਨ੍ਦੁਹਾੑਨਾ॒-ਮਦਿੑਤਿ॒-ਞ੍ਜਨਾ॒ਯਾਗ੍ਨੇ॒ ਮਾ [-ਮਦਿੑਤਿ॒-ਞ੍ਜਨਾ॒ਯਾਗ੍ਨੇ॒ ਮਾ, ਹਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸੀਃ॒ ਪ॒ਰ॒ਮੇ ਵ੍ਯੋੑਮਨ੍ਨ੍ ।] 43

ਹਿਗ੍ਂੑਸੀਃ ਪਰ॒ਮੇ ਵ੍ਯੋੑਮਨ੍ਨ੍ । ਗ॒ਵ॒ਯਮਾੑਰ॒ਣ੍ਯਮਨੁੑ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਮਿ॒ ਤੇਨੑ ਚਿਨ੍ਵਾ॒ਨਸ੍ਤ॒ਨੁਵੋ॒ ਨਿ षੀੑਦ ॥ ਵਰੂ᳚ਤ੍ਰਿ॒-ਨ੍ਤ੍ਵष੍ਟੁ॒ਰ੍ਵਰੁੑਣਸ੍ਯ॒ ਨਾਭਿ॒ਮਵਿੑ-ਞ੍ਜਜ੍ਞਾ॒ਨਾਗ੍ਂ ਰਜੑਸਃ॒ ਪਰੑਸ੍ਮਾਤ੍ । ਮ॒ਹੀਗ੍ਂ ਸਾੑਹ॒ਸ੍ਰੀਮਸੁੑਰਸ੍ਯ ਮਾ॒ਯਾਮਗ੍ਨੇ॒ ਮਾ ਹਿਗ੍ਂੑਸੀਃ ਪਰ॒ਮੇ ਵ੍ਯੋੑਮਨ੍ਨ੍ ॥ ਇ॒ਮਾਮੂ᳚ਰ੍ਣਾ॒ਯੁਂ-ਵਁਰੁੑਣਸ੍ਯ ਮਾ॒ਯਾ-ਨ੍ਤ੍ਵਚੑ-ਮ੍ਪਸ਼ੂ॒ਨਾ-ਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ਪਦਾ॒-ਞ੍ਚਤੁੑष੍ਪਦਾਮ੍ । ਤ੍ਵष੍ਟੁਃੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾਨਾ᳚-ਮ੍ਪ੍ਰਥ॒ਮ-ਞ੍ਜ॒ਨਿਤ੍ਰ॒ਮਗ੍ਨੇ॒ ਮਾ ਹਿਗ੍ਂੑਸੀਃ ਪਰ॒ਮੇ ਵ੍ਯੋੑਮਨ੍ਨ੍ । ਉष੍ਟ੍ਰੑਮਾਰ॒ਣ੍ਯਮਨੁੑ [ਉष੍ਟ੍ਰੑਮਾਰ॒ਣ੍ਯਮਨੁੑ, ਤੇ॒ ਦਿ॒ਸ਼ਾ॒ਮਿ॒ ਤੇਨੑ] 44

ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਮਿ॒ ਤੇਨੑ ਚਿਨ੍ਵਾ॒ਨਸ੍ਤ॒ਨੁਵੋ॒ ਨਿ षੀੑਦ ॥ ਯੋ ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ॒ਗ੍ਨੇਸ੍ਤ-ਪ॒ਸੋ-ऽਧਿੑ ਜਾ॒ਤ-ਸ਼੍ਸ਼ੋਚਾ᳚-ਤ੍ਪृਥਿ॒ਵ੍ਯਾ ਉ॒ਤ ਵਾੑ ਦਿ॒ਵਸ੍ਪਰਿੑ । ਯੇਨੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਵਿ॒ਸ਼੍ਵਕੑਰ੍ਮਾ॒ ਵ੍ਯਾਨ॒-ਟ੍ਤਮੑਗ੍ਨੇ॒ ਹੇਡਃ॒ ਪਰਿੑ ਤੇ ਵृਣਕ੍ਤੁ ॥ ਅ॒ਜਾ ਹ੍ਯੑਗ੍ਨੇਰਜੑਨਿष੍ਟ॒ ਗਰ੍ਭਾ॒-ਥ੍ਸਾ ਵਾ ਅੑਪਸ਼੍ਯਜ੍ਜਨਿ॒ਤਾਰ॒ਮਗ੍ਰੇ᳚ । ਤਯਾ॒ ਰੋਹੑਮਾਯ॒ਨ੍ਨੁਪ॒ ਮੇਦ੍ਧ੍ਯਾੑਸ॒ਸ੍ਤਯਾੑ ਦੇ॒ਵਾ ਦੇ॒ਵਤਾ॒ਮਗ੍ਰੑ ਆਯਨ੍ਨ੍ । ਸ਼॒ਰ॒ਭ-( )-ਮਾੑਰ॒ਣ੍ਯਮਨੁੑ ਤੇ ਦਿਸ਼ਾਮਿ॒ ਤੇਨੑ ਚਿਨ੍ਵਾ॒ਨਸ੍ਤ॒ਨੁਵੋ॒ ਨਿषੀੑਦ ॥ 45 ॥

(ਅਗ੍ਨੇ॒ ਮਾ ਹਿਗ੍ਂੑਸੀ॒ - ਰਗ੍ਨੇ॒ ਮੋष੍ਟ੍ਰੑਮਾ - ਰ॒ਣ੍ਯਮਨੁੑ - ਸ਼ਰ॒ਭਨ੍ - ਨਵੑ ਚ) (ਅ. 10)

(ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯ ਮਿ॒ਮਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ਪਾਦੇੑ ਮ॒ਯੁਂ-ਵਾਁਤ॒ਸ੍ਯਾ ऽਸ਼੍ਵੑ ਮਿ॒ਮ ਮੇਕੑਸ਼ਫ ਙ੍ਗੌ॒ਰਮ ਜੑਸ੍ਰਙ੍ਗਵ॒ਯਂ-ਵਁਰੂ᳚ਤ੍ਰਿ॒ ਮਵਿੑ ਮਿ॒ਮਾਮੂ᳚ਰ੍ਣਾ॒ਰ੍ਯੁ ਮੁष੍ਟ੍ਰਂ॒-ਯੋਁ ਅ॒ਗ੍ਨਿ-ਸ਼੍ਸ਼ੑਰ॒ਭਂ )

ਇਨ੍ਦ੍ਰਾ᳚ਗ੍ਨੀ ਰੋਚ॒ਨਾ ਦਿ॒ਵਃ ਪਰਿ॒ ਵਾਜੇੑषੁ ਭੂषਥਃ । ਤਦ੍ਵਾ᳚-ਞ੍ਚੇਤਿ॒ ਪ੍ਰਵੀ॒ਰ੍ਯ᳚ਮ੍ ॥ ਸ਼੍ਞਥੑ-ਦ੍ਵृ॒ਤ੍ਰਮੁ॒ਤ ਸੑਨੋਤਿ॒ ਵਾਜ॒ਮਿਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ ਯੋ ਅ॒ਗ੍ਨੀ ਸਹੁੑਰੀ ਸਪ॒ਰ੍ਯਾਤ੍ । ਇ॒ਰ॒ਜ੍ਯਨ੍ਤਾੑ ਵਸ॒ਵ੍ਯੑਸ੍ਯ॒ ਭੂਰੇ॒-ਸ੍ਸਹੑਸ੍ਤਮਾ॒ ਸਹੑਸਾ ਵਾਜ॒ਯਨ੍ਤਾ᳚ ॥ ਪ੍ਰ ਚੑਰ੍ष॒ਣਿਭ੍ਯਃੑ ਪृਤਨਾ॒ ਹਵੇੑषੁ॒ ਪ੍ਰ ਪृੑਥਿ॒ਵ੍ਯਾ ਰਿੑਰਿਚਾਥੇ ਦਿ॒ਵਸ਼੍ਚੑ । ਪ੍ਰ ਸਿਨ੍ਧੁੑਭ੍ਯਃ॒ ਪ੍ਰਗਿ॒ਰਿਭ੍ਯੋੑ ਮਹਿ॒ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾ᳚ਗ੍ਨੀ॒ ਵਿਸ਼੍ਵਾ॒ ਭੁਵ॒ਨਾ-ऽਤ੍ਯ॒ਨ੍ਯਾ ॥ ਮਰੁੑਤੋ॒ ਯਸ੍ਯ॒ ਹਿ [ ] 46

ਕ੍षਯੇੑ ਪਾ॒ਥਾ ਦਿ॒ਵੋ ਵਿੑਮਹਸਃ । ਸ ਸੁੑਗੋ॒ਪਾਤੑਮੋ॒ ਜਨਃੑ ॥ ਯ॒ਜ੍ਞੈਰ੍ਵਾੑ ਯਜ੍ਞਵਾਹਸੋ॒ ਵਿਪ੍ਰੑਸ੍ਯ ਵਾ ਮਤੀ॒ਨਾਮ੍ । ਮਰੁੑਤ-ਸ਼੍ਸ਼ृਣੁ॒ਤਾ ਹਵ᳚ਮ੍ ॥ ਸ਼੍ਰਿ॒ਯਸੇ॒ ਕ-ਮ੍ਭਾ॒ਨੁਭਿ॒-ਸ੍ਸ-ਮ੍ਮਿੑਮਿਕ੍षਿਰੇ॒ ਤੇ ਰ॒ਸ਼੍ਮਿਭਿ॒ਸ੍ਤ ऋਕ੍ਵੑਭਿ-ਸ੍ਸੁਖਾ॒ਦਯਃੑ । ਤੇ ਵਾਸ਼ੀੑਮਨ੍ਤ ਇ॒ष੍ਮਿਣੋ॒ ਅਭੀੑਰਵੋ ਵਿ॒ਦ੍ਰੇ ਪ੍ਰਿ॒ਯਸ੍ਯ॒ ਮਾਰੁੑਤਸ੍ਯ॒ ਧਾਮ੍ਨਃੑ ॥ ਅਵੑ ਤੇ॒ ਹੇਡ॒, ਉਦੁੑਤ੍ਤ॒ਮਮ੍ ॥ ਕਯਾੑ ਨਸ਼੍ਚਿ॒ਤ੍ਰ ਆ ਭੁੑਵਦੂ॒ਤੀ ਸ॒ਦਾ ਵृੑਧ॒-ਸ੍ਸਖਾ᳚ । ਕਯਾ॒ ਸ਼ਚਿੑष੍ਠਯਾ ਵृ॒ਤਾ ॥ 47 ॥

ਕੋ ਅ॒ਦ੍ਯ ਯੁੑਙ੍ਕ੍ਤੇ ਧੁ॒ਰਿ ਗਾ ऋ॒ਤਸ੍ਯ॒ ਸ਼ਿਮੀੑਵਤੋ ਭਾ॒ਮਿਨੋੑ ਦੁਰ੍ਹृਣਾ॒ਯੂਨ੍ । ਆ॒ਸਨ੍ਨਿੑषੂਨ੍. ਹृ॒ਥ੍ਸ੍ਵਸੋੑ ਮਯੋ॒ਭੂਨ੍. ਯ ਏੑषਾ-ਮ੍ਭृ॒ਤ੍ਯਾਮृ॒ਣਧ॒-ਥ੍ਸ ਜੀੑਵਾਤ੍ ॥ ਅਗ੍ਨੇ॒ ਨਯਾ, ऽऽਦੇ॒ਵਾਨਾ॒ਗ੍ਂ॒ ਸ਼ਨ੍ਨੋੑ ਭਵਨ੍ਤੁ॒, ਵਾਜੇੑਵਾਜੇ। ਅ॒ਫ੍ਸ੍ਵੑਗ੍ਨੇ॒ ਸਧਿ॒ष੍ਟਵ॒ ਸੌषੑਧੀ॒ਰਨੁੑ ਰੁਦ੍ਧ੍ਯਸੇ । ਗਰ੍ਭੇ॒ ਸਞ੍ਜਾੑਯਸੇ॒ ਪੁਨਃੑ ॥ ਵृषਾੑ ਸੋਮ ਦ੍ਯੁ॒ਮਾਗ੍ਂ ਅੑਸਿ॒ ਵृषਾੑ ਦੇਵ॒ ਵृषੑਵ੍ਰਤਃ । ਵृषਾ॒ ਧਰ੍ਮਾੑਣਿ ਦਧਿषੇ ॥ ਇ॒ਮ-ਮ੍ਮੇੑ ਵਰੁਣ॒ , ਤਤ੍ਤ੍ਵਾੑ ਯਾਮਿ॒ਤ੍ਵ-ਨ੍ਨੋੑ ਅਗ੍ਨੇ॒ਸ ਤ੍ਵ-ਨ੍ਨੋੑ ਅਗ੍ਨੇ ॥ 48 ॥

(ਹਿ - ਵृ॒ਤਾ - ਮ॒ - ਏਕਾੑਦਸ਼ ਚ ) (ਅ. 11)

(ਵਿष੍ਣੋਃ॒ ਕ੍ਰਮੋੑ-ऽਸਿ - ਦਿ॒ਵਸ੍ਪ - ਰ੍ਯਨ੍ਨੑਪ॒ਤੇ - ऽਪੇੑਤ॒ - ਸਮਿੑਤਂ॒ - ਁਯਾ ਜਾ॒ਤਾ - ਮਾ ਨੋੑ ਹਿਗ੍ਂਸੀ - ਦ॒ਭ੍ਯੑਸ੍ਥਾ-ਦ੍- ਧ੍ਰੁ॒ਵਾ - ऽਸ੍ਯਾੑਦਿ॒ਤ੍ਯਙ੍ਗਰ੍ਭ॒ - ਮਿਨ੍ਦ੍ਰਾ᳚ਗ੍ਨੀ ਰੋਚ॒ - ਨੈਕਾੑਦਸ਼ )

(ਵਿष੍ਣੋੑ - ਰਸ੍ਮਿਨ੍. ਹ॒ਵ੍ਯੇ - ਤਿੑ ਤ੍ਵਾ॒-ऽਹਂ - ਧੀ॒ਤਿਭਿ॒ - ਰ੍ਹੋਤ੍ਰਾੑ - ਅ॒ष੍ਟਾਚੑਤ੍ਵਾਰਿਗ੍ਂਸ਼ਤ੍)

(ਵਿष੍ਣੋਃ॒ ਕ੍ਰਮੋੑ-ऽਸਿ॒, ਤ੍ਵਨ੍ਨੋੑ ਅਗ੍ਨੇ॒ ਸ ਤ੍ਵਨ੍ਨੋੑ ਅਗ੍ਨੇ)

॥ ਹਰਿਃੑ ਓਮ੍ ॥

॥ ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਸਂਹਿਤਾਯਾ-ਞ੍ਚਤੁਰ੍ਥ ਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਿਤੀਯਃ ਪ੍ਰਸ਼੍ਨ-ਸ੍ਸਮਾਪ੍ਤਃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturthakāṇḍe dvītīyaḥ praśnaḥ - devayajanagrahābhidhānaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hā gā̭ya॒tra-ñchanda॒ ā ro̭ha pṛthi॒vīmanu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhiśasti॒hā traiṣṭṷbha॒-ñchanda॒ ā ro̭hā॒ntari̭kṣa॒manu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syarātīya॒to ha॒ntā jāga̭ta॒-ñchanda॒ ā ro̭ha॒ diva॒manu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ [viṣṇoḥ᳚, kramo̭-'si śatrūya॒to] 1

kramo̭-'si śatrūya॒to ha॒ntā-'nṷṣṭubha॒-ñchanda॒ ā ro̭ha॒ diśo-'nu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmaḥ || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭ha-dvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || agne᳚-'bhyāvartinna॒bhi na॒ ā va̭rta॒svā-''yṷṣā॒ varca̭sā sa॒nyā me॒dhayā᳚ pra॒jayā॒ dhanḙna || agnḙ [agne᳚, a॒ṅgi॒ra॒-śśa॒ta-ntḙ] 2

aṅgira-śśa॒ta-ntḙ santvā॒vṛtaḥ̭ sa॒hasra̭-nta upā॒vṛtaḥ̭ | tāsā॒-mpoṣa̭sya॒ poṣḙṇa॒ puna̭rno na॒ṣṭamā kṛ̭dhi॒ puna̭rno ra॒yimā kṛ̭dhi || puna̭rū॒rjā niva̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā-''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śva ta॒spari̭ || udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ ma॒smadavā̭-'dha॒maṃ- [-'dha॒mam, vi ma̭ddhya॒magg śra̭thāya |] 3

-~vi ma̭ddhya॒magg śra̭thāya | athā̭ va॒yamā̭ditya vra॒te tavānā̭gaso॒ adi̭taye syāma || ā tvā̭-'hārṣa-ma॒ntara̭bhūrdhru॒vasti॒ṣṭhā 'vi̭cācaliḥ | viśa̭stvā॒ sarvā̭ vāñchantva॒smi-nrā॒ṣṭramadhi̭ śraya ||agnḙ bṛ॒hannu॒ṣasā̭mū॒rdhvo a̭sthānnirjagmi॒vān-tama̭so॒ jyoti॒ṣā-''gā᳚t | a॒gnirbhā॒nunā॒ ruśa̭tā॒ svaṅga॒ ā jā॒to viśvā॒ sadmā᳚nyaprāḥ || sīda॒ tva-mmā॒tura॒syā [sīda॒ tva-mmā॒tura॒syāḥ᳚, u॒pasthe॒ viśvā᳚nyagne] 4

u॒pasthe॒ viśvā᳚nyagne va॒yunā̭ni vi॒dvān | mainā̭ma॒rciṣā॒ mā tapa̭sā॒-'bhi śṷ̄śuco॒-'ntara̭syāgṃ śu॒krajyo̭ti॒rvi bhā̭hi || a॒ntara̭gne ru॒cā tvamu॒khāyai॒ sada̭ne॒ sve | tasyā॒stvagṃ hara̭sā॒ tapa॒ñjāta̭veda-śśi॒vo bha̭va || śi॒vo bhū॒tvā mahya̭ma॒gne-'tho̭ sīda śi॒vastvam | śi॒vāḥ kṛ॒tvā diśa॒-ssarvā॒-ssvāṃ-yo~ni̭mi॒hā-'' sa̭daḥ || ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa dvasṷrantarikṣa॒-saddhotā̭ vedi॒ṣadati̭thi rduroṇa॒sat | nṛ॒ṣadva̭ra॒sa-dṛ̭ta॒sa-dvyo̭ma॒sa-da॒bjā go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat || 5 ||

(diva॒manu॒ vi kra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇo॒ - rdhane॒nāgnḙ - 'dha॒ma - ma॒syāḥ - śṷci॒ṣath - ṣoḍa̭śa ca) (a. 1)

di॒vaspari̭ pratha॒ma-ñja̭jñe a॒gnira॒sma-ddvi॒tīya॒-mpari̭ jā॒tavḙdāḥ | tṛ॒tīya̭ma॒phsu nṛ॒maṇā॒ aja̭sra॒mindhā̭na ena-ñjarate svā॒dhīḥ || vi॒dmā tḙ agne tre॒dhā tra॒yāṇi̭ vi॒dmā te॒ sadma॒ vibhṛ̭ta-mpuru॒trā | vi॒dmā te॒ nāma̭ para॒ma-ṅguhā॒ yadvi॒dmā tamuthsaṃ॒-ya~ta̭ āja॒gantha̭ || sa॒mu॒dre tvā̭ nṛ॒maṇā̭ a॒phsva̭ntarnṛ॒cakṣā̭ īdhe di॒vo a̭gna॒ ūdhanṋ | tṛ॒tīye᳚ tvā॒ [tṛ॒tīye᳚ tvā, raja̭si tasthi॒vāgṃ sa̭mṛ॒tasya॒] 6

raja̭si tasthi॒vāgṃ sa̭mṛ॒tasya॒ yonaṷ mahi॒ṣā a̭hinvann || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭ha-dvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || u॒śi-kpā̭va॒ko a̭ra॒ti-ssṷme॒dhā marte᳚ṣva॒gnira॒mṛto॒ nidhā̭yi | iya̭rti dhū॒mama̭ru॒ṣa-mbhari̭bhra॒ducchu॒kreṇa̭ śo॒ciṣā॒ dyāmina̭kṣat || viśva̭sya ke॒turbhuva̭nasya॒ garbha॒ ā [ ] 7

roda̭sī apṛṇā॒jjāya̭mānaḥ | vī॒ḍu-ñci॒dadri̭mabhina-tparā॒yan janā॒ yada॒gnimaya̭janta॒ pañca̭ || śrī॒ṇāmṷdā॒ro dha॒ruṇo̭ rayī॒ṇā-mma̭nī॒ṣāṇā॒-mprārpa̭ṇa॒-ssoma̭gopāḥ | vaso᳚-ssū॒nu-ssaha̭so a॒phsu rājā॒ vi bhā॒tyagra̭ u॒ṣasā̭midhā॒naḥ || yastḙ a॒dya kṛ॒ṇava̭-dbhadraśoce-'pū॒pa-ndḙva ghṛ॒tava̭ntamagne | prata-nna̭ya prata॒rāṃ-va~syo॒ acchā॒bhi dyu॒mna-nde॒vabha̭ktaṃ-ya~viṣṭha || ā [ ] 8

ta-mbha̭ja sauśrava॒seṣva̭gna u॒ktha-ṷktha॒ ā bha̭ja śa॒syamā̭ne | pri॒ya-ssūrye᳚ pri॒yo a॒gnā bha̭vā॒tyujjā॒tena̭ bhi॒nada॒dujjani̭tvaiḥ || tvāma̭gne॒ yaja̭mānā॒ anu॒ dyūn. viśvā॒ vasṷ̄ni dadhire॒ vāryā̭ṇi | tvayā̭ sa॒ha dravi̭ṇami॒cchamā̭nā vra॒ja-ṅgoma̭ntamu॒śijo॒ vi va̭vruḥ || dṛ॒śā॒no ru॒kma u॒rvyā vya̭dyau-ddu॒rmarṣa॒māyuḥ̭ śri॒ye rṷcā॒naḥ | a॒gnira॒mṛto̭ abhava॒-dvayo̭bhi॒ryadḙ- -na॒-ndyauraja̭naya-thsu॒retāḥ᳚ || 9 ||

(tṛtiye᳚ tvā॒ - garbha॒ ā - ya̭vi॒ṣṭhā-'' - ya - cca॒tvāri̭ ca) (a. 2)

anna̭pa॒te-'nna̭sya no dehyanamī॒vasya̭ śu॒ṣmiṇaḥ̭ | pra pra̭dā॒tāra̭-ntāriṣa॒ ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || udṷ tvā॒ viśvḙ de॒vā agne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhiḥ | sa no̭ bhava śi॒vata̭ma-ssu॒pratī̭ko vi॒bhāva̭suḥ || preda̭gne॒ jyoti̭ṣmān. yāhi śi॒vebhi̭ra॒rci̭bhi॒stvam | bṛ॒hadbhi̭-rbhā॒nubhi॒-rbhāsa॒-nmā higṃ̭sī sta॒nuvā᳚ pra॒jāḥ || sa॒midhā॒-'gni-ndṷvasyata ghṛ॒tairbo̭dhaya॒tāti̭thim | ā- [ā, a॒smi॒n॒. ha॒vyā jṷhotana |] 10

-'smi̭n. ha॒vyā jṷhotana || praprā॒yama॒gnirbha̭ra॒tasya̭ śṛṇve॒ vi ya-thsūryo॒ na roca̭te bṛ॒hadbhāḥ | a॒bhi yaḥ pū॒ru-mpṛta̭nāsu ta॒sthau dī॒dāya॒ daivyo॒ ati̭thi-śśi॒vo naḥ̭ || āpo̭ devīḥ॒ prati̭ gṛhṇīta॒ bhasmai॒ta-thsyo॒ne kṛ̭ṇuddhvagṃ sura॒bhāvṷ lo॒ke | tasmai̭ namantā॒-ñjana̭ya-ssu॒patnī᳚rmā॒teva̭ pu॒tra-mbi̭bhṛ॒tā svḙnam || a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava॒- [a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava̭, sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase |] 11

sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase | garbhe॒ sañjā̭yase॒ punaḥ̭ || garbho̭ a॒syoṣa̭dhīnā॒-ṅgarbho॒ vana॒spatī̭nām | garbho॒ viśva̭sya bhū॒tasyāgne॒ garbho̭ a॒pāma̭si || pra॒sadya॒ bhasma̭nā॒ yoni̭ma॒paśca̭ pṛthi॒vīma̭gne | sa॒gṃ॒sṛjya̭ mā॒tṛbhi॒stva-ñjyoti̭ṣmā॒-npuna॒rā-'sa̭daḥ || puna̭rā॒sadya॒ sada̭nama॒paśca̭ pṛthi॒vīma̭gne | śeṣḙ mā॒turyatho॒pasthe॒ 'ntara॒syāgṃ śi॒vata̭maḥ || puna̭rū॒rjā [ ] 12

-ni va̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā ''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śvata॒spari̭ || puna̭stvā ''di॒tyā ru॒drā vasa̭va॒-ssami̭ndhatā॒-mpuna̭rbra॒hmāṇo̭ vasunītha ya॒jñaiḥ | ghṛ॒tena॒ tva-nta॒nuvo̭ vardhayasva sa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ || bodhā̭ no a॒sya vaca̭so yaviṣṭha॒ magṃhi̭ṣṭhasya॒ prabhṛ̭tasya svadhāvaḥ | pīya̭ti tvo॒ anṷ tvo gṛṇāti va॒ndārṷste ta॒nuvaṃ̭-va~nde agne || sa bo̭dhi sū॒rirma॒ghavā̭ vasu॒dāvā॒ vasṷpatiḥ | yu॒yo॒ddhya̭sma-ddveṣāgṃ̭si || 13 ||

(ā - tavo॒ - rjā-' - nu॒ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 3)

apḙta॒ vīta॒ vi ca̭ sarpa॒tāto॒ ye-'tra॒ stha pṷrā॒ṇā ye ca॒ nūta̭nāḥ | adā̭di॒daṃ-ya~॒mo̭-'va॒sāna̭-mpṛthi॒vyā akra̭nni॒ma-mpi॒taro̭ lo॒kama̭smai || a॒gnerbhasmā᳚sya॒gneḥ purī̭ṣamasi sa॒jñānna̭masi kāma॒dhara̭ṇa॒-mmayi̭ te kāma॒dhara̭ṇa-mbhūyāt || saṃ-yā~ vaḥ̭ pri॒yāsta॒nuva॒-ssa-mpri॒yā hṛda̭yāni vaḥ | ā॒tmā vo̭ astu॒ [astu, sampri̭ya॒] 14

sampri̭ya॒-ssampri̭yāsta॒nuvo॒ mama̭ || a॒yagṃ so a॒gniryasmi॒n-thsoma॒mindraḥ̭ su॒ta-nda॒dhe ja॒ṭharḙ vāvaśā॒naḥ | sa॒ha॒sriyaṃ॒-vā~ja॒matya॒-nna saptigṃ̭ sasa॒vān-thsan-thstṷ̄yase jātavedaḥ || agnḙ di॒vo arṇa॒macchā̭ jigā॒syacchā̭ de॒vāgṃ ṷ̄ciṣe॒ dhiṣṇi̭yā॒ ye | yāḥ pa॒rastā᳚-droca॒ne sūrya̭sya॒ yāścā॒ vastā̭-dupa॒tiṣṭha̭nta॒ āpaḥ̭ || agne॒ ya-ttḙ di॒vi varcaḥ̭ pṛthi॒vyāṃ-ya~doṣa̭dhī- [pṛthi॒vyāṃ-ya~doṣa̭dhīṣu, a॒phsu vā̭ yajatra |] 15

-ṣva॒phsu vā̭ yajatra | yenā॒ntari̭kṣa-mu॒rvā̭ta॒tantha̭ tve॒ṣa-ssa bhā॒nura̭rṇa॒vo nṛ॒cakṣāḥ᳚ || pu॒rī॒ṣyā̭so a॒gnayaḥ̭ prāva॒ṇebhiḥ̭ sa॒joṣa̭saḥ | ju॒ṣantāgṃ̭ ha॒vyamāhṷtamanamī॒vā iṣo̭ ma॒hīḥ || iḍā̭magne puru॒dagṃ sagṃ̭ sa॒ni-ṅgo-śśa̭śvatta॒magṃ hava̭mānāya sādha | syānnaḥ̭ sū॒nustana̭yo vi॒jāvā-'gne॒ sā tḙ suma॒tirbhū᳚tva॒sme || a॒ya-nte॒ yoni̭r-ṛ॒tviyo॒ yato̭ jā॒to aro̭cathāḥ | ta-ñjā॒na- [ta-ñjā॒nann, a॒gna॒ ā ro॒hāthā̭ no] 16

-nna̭gna॒ ā ro॒hāthā̭ no vardhayā ra॒yim || cida̭si॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da pari॒cida̭si॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da lo॒ka-mpṛ̭ṇa chi॒dra-mpṛ॒ṇātho̭ sīda śi॒vā tvam | i॒ndrā॒gnī tvā॒ bṛha॒spati̭ra॒smin. yonā̭vasīṣadann || tā a̭sya॒ sūda̭dohasa॒-ssomagg̭ śrīṇanti॒ pṛśña̭yaḥ | janma̭-nde॒vānāṃ॒-vi~śa̭stri॒ṣvā ro̭ca॒ne di॒vaḥ || 17 ||

(a॒stvo - ṣa̭dhīṣu - jā॒na - nna॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 4)

sami̭ta॒gṃ॒ saṅka̭lpethā॒gṃ॒ sampri̭yau roci॒ṣṇū sṷmana॒syamā̭nau | iṣa॒mūrja̭ma॒bhi saṃ॒va~sā̭nau॒ saṃ-vā~॒-mmanāgṃ̭si॒ saṃ-vra~॒tā samṷ ci॒ttānyā-'ka̭ram || agnḙ purīṣyādhi॒pā bha̭vā॒ tva-nnaḥ̭ | iṣa॒mūrjaṃ॒-ya~ja̭mānāya dhehi || pu॒rī॒ṣya̭stvama̭gne rayi॒mā-npṷṣṭi॒māgṃ a̭si | śi॒vāḥ kṛ॒tvā diśa॒-ssarvā॒-ssvāṃ-yo~ni̭mi॒hā-'sa̭daḥ || bhava̭ta-nna॒-ssama̭nasau॒ samo̭kasā [samo̭kasau, a॒re॒pasau᳚ |] 18

-vare॒pasau᳚ | mā ya॒jñagṃ higṃ̭siṣṭa॒-mmā ya॒jñapa̭ti-ñjātavedasau śi॒vau bha̭vatama॒dya naḥ̭ || mā॒teva̭ pu॒tra-mpṛ̭thi॒vī pṷrī॒ṣya̭ma॒gnigg sve yonā̭vabhāru॒khā | tāṃ-vi~śvai᳚rde॒vair-ṛ॒tubhiḥ̭ saṃvi~dā॒naḥ pra॒jāpa̭tirvi॒śvaka̭rmā॒ vi mṷñcatu || yada॒sya pā॒re raja̭sa-śśu॒kra-ñjyoti॒rajā̭yata | ta-nnaḥ̭ parṣa॒dati॒ dviṣo-'gnḙ vaiśvānara॒ svāhā᳚ || nama॒-ssu tḙ nir-ṛte viśvarūpe- [viśvarūpe, a॒ya॒smayaṃ॒-vi~ cṛ̭tā] 19

-'ya॒smayaṃ॒-vi~ cṛ̭tā ba॒ndhame॒tam | ya॒mena॒ tvaṃ-ya~॒myā̭ saṃ-vi~dā॒notta॒ma-nnāka॒madhi̭ rohaye॒mam || yattḙ de॒vī nir-ṛ̭tirāba॒bandha॒ dāma̭ grī॒vāsva̭ vica॒rtyam | i॒da-nte॒ ta-dviṣyāṃ॒-yā~yṷṣo॒ na maddhyā॒dathā̭ jī॒vaḥ pi॒tuma̭ddhi॒ pramṷktaḥ || yasyā᳚ste a॒syāḥ krū॒ra ā॒sañju॒homye॒ṣā-mba॒ndhānā̭mava॒sarja̭nāya | bhūmi॒riti̭ tvā॒ janā̭ vi॒durnir-ṛ̭ti॒- [vi॒durnir-ṛ̭tiḥ, iti̭ tvā॒ 'ha-mpari̭] 20

-riti̭ tvā॒ 'ha-mpari̭ veda vi॒śvataḥ̭ || asṷnvanta॒ma ya̭jamānamiccha ste॒nasye॒tyān-taska̭ra॒syān vḙṣi | a॒nya ma॒sma-di̭ccha॒ sā ta̭ i॒tyā namo̭ devi nir-ṛte॒ tubhya̭mastu || de॒vīma॒ha-nnir-ṛ̭tiṃ॒-va~nda̭mānaḥ pi॒teva̭ pu॒tra-nda̭saye॒ vaco̭bhiḥ | viśva̭sya॒ yā jāya̭mānasya॒ veda॒ śiraḥ̭ śiraḥ॒ prati̭ sū॒rī vi ca̭ṣṭe || ni॒veśa̭na-ssa॒ṅgama̭no॒ vasṷ̄nāṃ॒-vi~śvā̭ rū॒pā-'bhi ca̭ṣṭe॒ [rū॒pā-'bhi ca̭ṣṭe, śacī̭bhiḥ |] 21

śacī̭bhiḥ | de॒va i̭va savi॒tā sa॒tyadha॒rmendro॒ na ta̭sthau sama॒re pa̭thī॒nām || saṃ-va~̭ra॒trā da̭dhātana॒ nirā̭hā॒vān kṛ̭ṇotana | si॒ñcāma̭hā ava॒ṭamu॒driṇaṃ̭-va~॒yaṃ-vi~śvā-'hā-'da̭sta॒makṣi̭tam || niṣkṛ̭tāhā-vamava॒ṭagṃ sṷvara॒tragṃ sṷṣeca॒nam | u॒driṇagṃ̭ siñce॒ akṣi̭tam || sīrā̭ yuñjanti ka॒vayo̭ yu॒gā vi ta̭nvate॒ pṛtha̭k | dhīrā̭ de॒veṣṷ sumna॒yā || yu॒nakta॒ sīrā॒ vi yu॒gā ta̭nota kṛ॒te yonaṷ vapate॒ha [ ] 22

bīja᳚m | gi॒rā ca̭ śru॒ṣṭi-ssabha̭rā॒ asa̭nno॒ nedī̭ya॒ i-thsṛ॒ṇyā̭ pa॒kvamā 'ya̭t || lāṅga̭la॒-mpavī̭ravagṃ su॒śevagṃ̭ suma॒tithsa̭ru | udi-tkṛ̭ṣati॒ gāmavi̭-mprapha॒rvya̭-ñca॒ pīva̭rīm | pra॒sthāva̭-dratha॒vāha̭nam || śu॒na-nnaḥ॒ phālā॒ vi tṷdantu॒ bhūmigṃ̭ śu॒na-ṅkī॒nāśā̭ a॒bhi ya̭ntu vā॒hān | śu॒na-mpa॒rjanyo॒ madhṷnā॒ payo̭bhi॒-śśunā̭sīrā śu॒nama॒smāsṷ dhattam || kāma̭-ṅkāmadughe dhukṣva mi॒trāya॒ varṷṇāya ca | indrā̭yā॒gnayḙ pū॒ṣṇa oṣa̭dhībhyaḥ pra॒jābhyaḥ̭ ||ghṛ॒tena॒ sītā॒ madhṷnā॒ sama̭ktā॒ viśvai᳚rde॒vairanṷmatā ma॒rudbhiḥ̭ | ūrja̭svatī॒ paya̭sā॒ pinva̭mānā॒-'smān-thsī̭te॒ paya̭sā॒-'bhyā-va̭vṛthsva || 23 ||

(samo̭kasau-viśvarūpe-vi॒durnir-ṛ̭ti-ra॒bhi ca̭ṣṭa-i॒ha-mi॒trāya॒-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 5)

yā jā॒tā oṣa̭dhayo de॒vebhya̭striyu॒ga-mpu॒rā | mandā̭mi ba॒bhrūṇā̭ma॒hagṃ śa॒ta-ndhāmā̭ni sa॒pta ca̭ || śa॒taṃ-vo~̭ aba॒-ndhāmā̭ni sa॒hasra̭mu॒ta vo॒ ruhaḥ̭ | athā̭ śatakratvo yū॒yami॒ma-mmḙ aga॒da-ṅkṛ̭ta || puṣpā̭vatīḥ pra॒sūva̭tīḥ pha॒linī̭rapha॒lā u॒ta | aśvā̭ iva sa॒jitva̭rī-rvī॒rudhaḥ̭ pārayi॒ṣṇavaḥ̭ || oṣa̭dhī॒riti̭ mātara॒-stadvo̭ devī॒-rupa̭ bruve | rapāgṃ̭si vighna॒tīri̭ta॒ rapa̭- [vighna॒tīri̭ta॒ rapaḥ̭, cā॒taya̭mānāḥ |] 24

-ścā॒taya̭mānāḥ || a॒śva॒tthe vo̭ ni॒ṣada̭na-mpa॒rṇe vo̭ vasa॒tiḥ kṛ॒tā | go॒bhāja॒ i-tkilā̭satha॒ ya-thsa॒nava̭tha॒ pūrṷṣam || yada॒haṃ-vā~॒jaya̭-nni॒mā oṣa̭dhī॒r॒hasta̭ āda॒dhe | ā॒tmā yakṣma̭sya naśyati pu॒rā jī̭va॒gṛbho̭ yathā || yadoṣa̭dhaya-ssa॒ṅgaccha̭nte॒ rājā̭na॒-ssami̭tā viva | vipra॒-ssa ṷcyate bhi॒ṣagra̭kṣo॒hā 'mī̭va॒ cāta̭naḥ || niṣkṛ̭ti॒-rnāma̭vo mā॒tā-'thā̭ yū॒yaggstha॒ saṅkṛ̭tīḥ | sa॒rāḥ pa̭ta॒triṇī᳚- [sa॒rāḥ pa̭ta॒triṇīḥ᳚, stha॒na॒ yadā॒ maya̭ti॒] 25

-sthana॒ yadā॒ maya̭ti॒ niṣkṛ̭ta || a॒nyā vo̭ a॒nyāma̭va-tva॒nyā-'nyasyā॒ upā̭vata | tā-ssarvā॒ oṣa̭dhaya-ssaṃvi~dā॒nā i॒da-mme॒ prāva̭tā॒ vacaḥ̭ || ucchuṣmā॒ oṣa̭dhīnā॒-ṅgāvo̭ go॒ṣṭhā di̭verate | dhanagṃ̭ sani॒ṣyantī̭ nāmā॒tmāna॒-ntava̭ pūruṣa || ati॒ viśvāḥ᳚ pari॒ṣṭhāste॒na i̭va vra॒jama̭kramuḥ | oṣa̭dhayaḥ॒ prācṷcyavu॒ rya-tki-ñca̭ ta॒nuvā॒gṃ॒ rapaḥ̭ || yā- [yāḥ, ta॒ ā॒ta॒sthu-rā॒tmānaṃ॒-yā~] 26

-sta̭ āta॒sthu-rā॒tmānaṃ॒-yā~ ā̭vivi॒śuḥ paruḥ̭ paruḥ | tāste॒ yakṣmaṃ॒-vi~bā̭dhantā mu॒gro ma̭ddhyama॒śīri̭va || sā॒kaṃ-ya~̭kṣma॒ pra pa̭ta śye॒nena̭ kikidī॒vinā᳚ | sā॒kaṃ-vā~ta̭sya॒-dhrājyā̭ sā॒ka-nna̭śya ni॒hāka̭yā || a॒śvā॒va॒tīgṃ so̭mava॒tī mū॒rjaya̭ntī॒ mudo̭jasam | ā vi̭thsi॒ sarvā॒ oṣa̭dhīra॒smā a̭ri॒ṣṭatā̭taye || yāḥ pha॒linī॒ryā a̭pha॒lā a̭pu॒ṣpā yāśca̭ pu॒ṣpiṇīḥ᳚ | bṛha॒spati̭ prasūtā॒ stāno̭ muñca॒ntvagṃ ha̭saḥ || yā [yāḥ, oṣa̭dhaya॒-ssoma̭rājñīḥ॒] 27

oṣa̭dhaya॒-ssoma̭rājñīḥ॒ pravi̭ṣṭāḥ pṛthi॒vīmanṷ | tāsā॒-ntvama̭syutta॒mā praṇo̭ jī॒vāta̭ve-suva || a॒va॒pata̭ntīravada-ndi॒va oṣa̭dayaḥ॒ pari̭ | ya-ñjī॒va ma॒śñavā̭ mahai॒ na sa ri̭ṣyāti॒ pūrṷṣaḥ || yāśce॒da mṷpa-śṛ॒ṇvanti॒ yāśca̭ dū॒ra-mparā̭gatāḥ | i॒ha sa॒ṅgatya॒ tā-ssarvā̭ a॒smai sa-nda̭tta bheṣa॒jam || mā vo̭ riṣa-tkhani॒tā yasmai̭ cā॒ha-ṅkhanā̭mi vaḥ | dvi॒pa-ccatṷṣpa-da॒smāka॒gṃ॒ sarva̭-ma॒stvanā̭turam || oṣa̭dhaya॒-ssaṃ-va~̭dante॒ somḙna sa॒ha rājñā᳚ | yasmai̭ ka॒roti̭ brāhma॒ṇastagṃ rā̭ja-npārayāmasi || 28 ||

(rapaḥ̭ - pata॒triṇī॒- ryā - agṃha̭so॒ yāḥ - khanā̭mi vo॒ - 'ṣṭāda̭śa ca) (a. 6)

mā no̭ higṃsījjani॒tā yaḥ pṛ̭thi॒vyā yo vā॒ divagṃ̭ sa॒tyadha̭rmā ja॒jāna̭ | yaścā॒paśca॒ndrā bṛ̭ha॒tīrja॒jāna॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || a॒bhyāva̭rtasva pṛthivi ya॒jñena॒ paya̭sā sa॒ha | va॒pā-ntḙ a॒gniri̭ṣi॒to-'va̭ sarpatu || agne॒ ya-ttḙ śu॒kraṃ-ya~cca॒ndraṃ-ya~-tpū॒taṃ-ya~-dya॒jñiya᳚m | ta-dde॒vebhyo̭ bharāmasi || iṣa॒mūrja̭ma॒hami॒ta ā [ā, da॒da॒ ṛ॒tasya॒ dhāmno̭] 29

da̭da ṛ॒tasya॒ dhāmno̭ a॒mṛta̭sya॒ yoneḥ᳚ | ā no॒ goṣṷ viśa॒tvauṣa̭dhīṣu॒ jahā̭mi se॒dimani̭rā॒mamī̭vām || agne॒ tava॒ śravo॒ vayo॒ mahi̭ bhrājantya॒rcayo̭ vibhāvaso | bṛha̭-dbhāno॒ śava̭sā॒ vāja̭mu॒kthya̭-ndadhā̭si dā॒śuṣḙ kave || i॒ra॒jyanna̭gne prathayasva ja॒ntubhi̭ra॒sme rāyo̭ amartya | sa da̭rśa॒tasya॒ vapṷṣo॒ vi rā̭jasi pṛ॒ṇakṣi̭ sāna॒sigṃ ra॒yim || ūrjo̭ napā॒jjāta̭veda-ssuśa॒stibhi॒-rmanda̭sva [ ] 30

dhī॒tibhi̭rhi॒taḥ | tve iṣa॒-ssa-nda̭dhu॒-rbhūri̭retasa-ści॒tro ta̭yo vā॒majā̭tāḥ || pā॒va॒kava̭rcā-śśu॒krava̭rcā॒ anṷ̄navarcā॒ udi̭yarṣi bhā॒nunā᳚ | pu॒traḥ pi॒tarā̭ vi॒cara॒nnupā̭vasyu॒bhe pṛ̭ṇakṣi॒ roda̭sī || ṛ॒tāvā̭na-mmahi॒ṣaṃ-vi~॒śvaca̭rṣaṇima॒gnigṃ su॒mnāya̭ dadhire pu॒ro janāḥ᳚ | śrutka̭rṇagṃ sa॒pratha̭stama-ntvā gi॒rā daivya॒-mmānṷṣā yu॒gā || ni॒ṣka॒rtāra̭-maddhva॒rasya॒ pracḙtasa॒-ṅkṣaya̭nta॒gṃ॒ rādha̭se ma॒he | rā॒ti-mbhṛgṷ̄ṇāmu॒śija̭-ṅka॒vikra̭tu-mpṛ॒ṇakṣi̭ sāna॒sigṃ - [sāna॒sim, ra॒yim |] 31

ra॒yim || citaḥ̭ stha pari॒cita̭ ūrdhva॒citaḥ̭ śrayaddhva॒-ntayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā-ssī̭data || ā pyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the || sa-nte॒ payāgṃ̭si॒ samṷ yantu॒ vājā॒-ssaṃ-vṛ~ṣṇi̭yā-nyabhimāti॒ṣāhaḥ̭ | ā॒pyāya̭māno a॒mṛtā̭ya soma di॒vi śravāg̭syutta॒māni̭ dhiṣva || 32 ||

(ā - manda̭sva - sāna॒si - mekā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 7)

a॒bhya̭sthā॒-dviśvāḥ॒ pṛta̭nā॒ arā̭tī॒stada॒gnirā̭ha॒ tadu॒ soma̭ āha | bṛha॒spatiḥ̭ savi॒tā tanma̭ āha pū॒ṣā mā̭-'dhā-thsukṛ॒tasya̭ lo॒ke || yadakra̭ndaḥ pratha॒ma-ñjāya̭māna u॒dyan-thsa̭mu॒drādu॒ta vā॒ purī̭ṣāt | śye॒nasya̭ pa॒kṣā ha̭ri॒ṇasya̭ bā॒hū upa̭stuta॒-ñjani̭ma॒ ta-ttḙ arvann || a॒pā-mpṛ॒ṣṭhama̭si॒ yoni̭ra॒gne-ssa̭mu॒drama॒bhitaḥ॒ pinva̭mānam | vardha̭māna-mma॒ha [vardha̭māna-mma॒haḥ, ā ca॒ puṣka̭ra-ndi॒vo] 33

ā ca॒ puṣka̭ra-ndi॒vo mātra̭yā vari॒ṇā pra̭thasva || brahma̭ jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒dvi sī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ | sa bu॒ddhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-ssama̭varta॒tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt | sa dā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒- [pṛthi॒vīmanṷ, dyāmi॒ma-ñca॒] 34

-dyāmi॒ma-ñca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ | tṛ॒tīyaṃ॒-yo~ni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta hotrāḥ᳚ || namo̭ astu sa॒rpebhyo॒ ye ke ca̭ pṛthi॒vīmanṷ | ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vi tebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || yḙ-'do ro̭ca॒ne di॒vo ye vā॒ sūrya̭sya ra॒śmiṣṷ | yeṣā̭ma॒phsu sadaḥ̭ kṛ॒ta-ntebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || yā iṣa̭vo yātu॒ dhānā̭nāṃ॒ ~yḙ vā॒ vana॒spatī॒gṃ॒ranṷ | ye vā̭-'va॒ṭeṣu॒ śera̭te॒ tebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || 35 ||

(ma॒ho - 'nṷ - yātu॒dhānā̭nā॒ - mekā̭daśa ca) (a. 8)

dhru॒vā-'si̭ dha॒ruṇā-'stṛ̭tā vi॒śvaka̭rmaṇā॒ sukṛ̭tā | mā tvā̭ samu॒dra udva̭dhī॒nmā sṷpa॒rṇo vya̭thamānā pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha || pra॒jāpa̭tistvā sādayatu pṛthi॒vyāḥ pṛ॒ṣṭhe vyaca̭svatī॒-mpratha̭svatī॒-mpratho̭-'si pṛthi॒vya̭si॒ bhūra̭si॒ bhūmi̭ra॒syadi̭tirasi vi॒śvadhā̭yā॒ viśva̭sya॒ bhuva̭nasya dha॒rtrī pṛ̭thi॒vīṃ-ya~̭ccha pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha pṛthi॒vī-mmā higṃ̭sī॒rviśva̭smai prā॒ṇāyā̭pā॒nāya̭ vyā॒nāyo̭dā॒nāya̭ prati॒ṣṭhāyai̭ [prati॒ṣṭhāyai᳚, ca॒ritrā̭yā॒-] 36

ca॒ritrā̭yā॒-'gnistvā॒-'bhi pā̭tu ma॒hyā sva॒styā cha॒rdiṣā॒ śanta̭mena॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || kāṇḍā᳚-tkāṇḍā-tpra॒roha̭ntī॒ parṷṣaḥparuṣaḥ॒ pari̭ | e॒vā no̭ dūrve॒ pra ta̭nu sa॒hasrḙṇa śa॒tena̭ ca || yā śa॒tena̭ prata॒noṣi̭ sa॒hasrḙṇa vi॒roha̭si | tasyā᳚ste devīṣṭake vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam || aṣā̭ḍhā-'si॒ saha̭mānā॒ saha॒svārā̭tī॒-ssaha̭svārātīya॒ta-ssaha̭sva॒ pṛta̭nā॒-ssaha̭sva pṛtanya॒taḥ | sa॒hasra̭vīryā- [sa॒hasra̭vīryā, a॒si॒ sā mā̭ jinva |] 37

-'si॒ sā mā̭ jinva || madhu॒ vātā̭ ṛtāya॒te madhṷ kṣaranti॒ sindha̭vaḥ | māddhvī᳚rna-ssa॒ntvoṣa̭dhīḥ || madhu॒ nakta̭mu॒toṣasi॒ madhṷma॒-tpārthi̭va॒gṃ॒ rajaḥ̭ | madhu॒ dyaura̭stu naḥ pi॒tā || madhṷmā-nno॒ vana॒spati॒-rmadhṷmāgṃ astu॒ sūryaḥ̭ | māddhvī॒rgāvo̭ bhavantu naḥ || ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vī ca̭ na i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatām | pi॒pṛ॒tā-nno॒ bharī̭mabhiḥ || ta-dviṣṇoḥ᳚ para॒ma- [para॒mam, pa॒dagṃ sadā̭ paśyanti] 38

-mpa॒dagṃ sadā̭ paśyanti sū॒rayaḥ̭ | di॒vīva॒ cakṣu॒rāta̭tam || dhru॒vā-'si̭ pṛthivi॒ saha̭sva pṛtanya॒taḥ | syū॒tā de॒vebhi̭ra॒mṛte॒nā ''gāḥ᳚ || yāstḙ agne॒ sūrye॒ ruca̭ udya॒to diva̭māta॒nvanti̭ ra॒śmibhiḥ̭ | tābhi॒-ssarvā̭bhī ru॒ce janā̭ya naskṛdhi || yā vo̭ devā॒-ssūrye॒ ruco॒ goṣvaśvḙṣu॒ yā rucaḥ̭ | indrā᳚gnī॒ tābhi॒-ssarvā̭bhī॒ ruca̭-nno dhatta bṛhaspate || vi॒rā- [vi॒rāṭ, jyoti̭radhāraya-] 39

-ḍjyoti̭radhāraya-thsa॒mrā-ḍjyoti̭radhāraya-thsva॒rā-ḍjyoti̭radhārayat || agnḙ yu॒kṣvā hi ye tavāśvā̭so deva sā॒dhavaḥ̭ | araṃ॒-va~ha̭ntyā॒śavaḥ̭ || yu॒kṣvā hi dḙva॒hūta̭mā॒gṃ॒ aśvāgṃ̭ agne ra॒thīri̭va | ni hotā̭ pū॒rvya-ssa̭daḥ || dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒ dyāmi॒ma-ñca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ | tṛ॒tīyaṃ॒-yo~ni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta [ ] 40

hotrāḥ᳚ || abhṷ̄di॒daṃ-vi~śva̭sya॒ bhuva̭nasya॒ vāji̭nama॒gne-rvai᳚śvāna॒rasya̭ ca | a॒gnirjyoti̭ṣā॒ jyoti̭ṣmā-nru॒kmo varca̭sā॒ varca̭svān || ṛ॒ce tvā̭ ru॒ce tvā॒ sami-thsra̭vanti sa॒rito॒ na dhenāḥ᳚ | a॒ntarhṛ॒dā mana̭sā pū॒yamā̭nāḥ || ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ a॒bhi cā̭kaśīmi | hi॒ra॒ṇyayo̭ veta॒so maddhya̭ āsām || tasmin᳚thsupa॒rṇo ma̭dhu॒kṛ-tkṷlā॒yī bhaja̭nnāste॒ madhṷ de॒vatā᳚bhyaḥ | tasyā̭ sa te॒ hara̭ya-ssa॒pta tīre᳚ sva॒dhā-nduhā̭nā a॒mṛta̭sya॒ dhārā᳚m || 41 ||

(pra॒ti॒ṣṭhāyai̭ - sa॒hasra̭vīryā - para॒maṃ - ~vi॒rāṭth - sa॒pta - tīrḙ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 9)

ā॒di॒tya-ṅgarbha॒-mpaya̭sā sama॒ñjan-thsa॒hasra̭sya prati॒māṃ-vi~॒śvarṷ̄pam | pari̭ vṛṅgdhi॒ hara̭sā॒ mā-'bhi mṛ̭kṣa-śśa॒tāyṷṣa-ṅkṛṇuhi cī॒yamā̭naḥ || i॒ma-mmā higṃ̭sīrdvi॒pāda̭-mpaśū॒nāgṃ saha̭srākṣa॒ medha॒ ā cī॒yamā̭naḥ | ma॒yumā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || vāta̭sya॒ dhrājiṃ॒-va~rṷṇasya॒ nābhi॒maśva̭-ñjajñā॒nagṃ sa̭ri॒rasya॒ maddhye᳚ | śiśṷ-nna॒dīnā॒gṃ॒ hari॒madri̭buddha॒magne॒ mā higṃ̭sīḥ [mā higṃ̭sīḥ, pa॒ra॒me vyo̭mann |] 42

para॒me vyo̭mann || i॒ma-mmā higṃ̭sī॒reka̭śapha-mpaśū॒nā-ṅka̭nikra॒daṃ-vā~॒jinaṃ॒-vā~ji̭neṣu | gau॒ramā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || aja̭sra॒mindṷmaru॒ṣa-mbhṷra॒ṇyuma॒gnimī̭ḍe pū॒rvaci̭ttau॒ namo̭bhiḥ | sa parva̭bhir-ṛtu॒śaḥ kalpa̭māno॒ gā-mmā higṃ̭sī॒radi̭tiṃ-vi~॒rāja᳚m || i॒magṃ sa̭mu॒dragṃ śa॒tadhā̭ra॒mu-thsaṃ̭-vya~॒cyamā̭na॒-mbhuva̭nasya॒ maddhye᳚ | ghṛ॒ta-nduhā̭nā॒-madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā [-madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā, hi॒gṃ॒sīḥ॒ pa॒ra॒me vyo̭mann |] 43

higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann | ga॒va॒yamā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || varū᳚tri॒-ntvaṣṭu॒rvarṷṇasya॒ nābhi॒mavi̭-ñjajñā॒nāgṃ raja̭saḥ॒ para̭smāt | ma॒hīgṃ sā̭ha॒srīmasṷrasya mā॒yāmagne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann || i॒māmū᳚rṇā॒yuṃ-va~rṷṇasya mā॒yā-ntvaca̭-mpaśū॒nā-ndvi॒padā॒-ñcatṷṣpadām | tvaṣṭuḥ̭ pra॒jānā᳚-mpratha॒ma-ñja॒nitra॒magne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann | uṣṭra̭māra॒ṇyamanṷ [uṣṭra̭māra॒ṇyamanṷ, te॒ di॒śā॒mi॒ tena̭] 44

te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || yo a॒gnira॒gnesta-pa॒so-'dhi̭ jā॒ta-śśocā᳚-tpṛthi॒vyā u॒ta vā̭ di॒vaspari̭ | yena̭ pra॒jā vi॒śvaka̭rmā॒ vyāna॒-ṭtama̭gne॒ heḍaḥ॒ pari̭ te vṛṇaktu || a॒jā hya̭gneraja̭niṣṭa॒ garbhā॒-thsā vā a̭paśyajjani॒tāra॒magre᳚ | tayā॒ roha̭māya॒nnupa॒ meddhyā̭sa॒stayā̭ de॒vā de॒vatā॒magra̭ āyann | śa॒ra॒bha-( )-mā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ niṣī̭da || 45 ||

(agne॒ mā higṃ̭sī॒ - ragne॒ moṣṭra̭mā - ra॒ṇyamanṷ - śara॒bhan - nava̭ ca) (a. 10)

(ā॒di॒tya mi॒mandvi॒pādḙ ma॒yuṃ-vā~ta॒syā 'śva̭ mi॒ma meka̭śapha ṅgau॒rama ja̭sraṅgava॒yaṃ-va~rū᳚tri॒ mavi̭ mi॒māmū᳚rṇā॒ryu muṣṭraṃ॒-yo~ a॒gni-śśa̭ra॒bhaṃ )

indrā᳚gnī roca॒nā di॒vaḥ pari॒ vājḙṣu bhūṣathaḥ | tadvā᳚-ñceti॒ pravī॒rya᳚m || śñatha̭-dvṛ॒tramu॒ta sa̭noti॒ vāja॒mindrā॒ yo a॒gnī sahṷrī sapa॒ryāt | i॒ra॒jyantā̭ vasa॒vya̭sya॒ bhūre॒-ssaha̭stamā॒ saha̭sā vāja॒yantā᳚ || pra ca̭rṣa॒ṇibhyaḥ̭ pṛtanā॒ havḙṣu॒ pra pṛ̭thi॒vyā ri̭ricāthe di॒vaśca̭ | pra sindhṷbhyaḥ॒ pragi॒ribhyo̭ mahi॒tvā prendrā᳚gnī॒ viśvā॒ bhuva॒nā-'tya॒nyā || marṷto॒ yasya॒ hi [ ] 46

kṣayḙ pā॒thā di॒vo vi̭mahasaḥ | sa sṷgo॒pāta̭mo॒ janaḥ̭ || ya॒jñairvā̭ yajñavāhaso॒ vipra̭sya vā matī॒nām | marṷta-śśṛṇu॒tā hava᳚m || śri॒yase॒ ka-mbhā॒nubhi॒-ssa-mmi̭mikṣire॒ te ra॒śmibhi॒sta ṛkva̭bhi-ssukhā॒dayaḥ̭ | te vāśī̭manta i॒ṣmiṇo॒ abhī̭ravo vi॒dre pri॒yasya॒ mārṷtasya॒ dhāmnaḥ̭ || ava̭ te॒ heḍa॒, udṷtta॒mam || kayā̭ naści॒tra ā bhṷvadū॒tī sa॒dā vṛ̭dha॒-ssakhā᳚ | kayā॒ śaci̭ṣṭhayā vṛ॒tā || 47 ||

ko a॒dya yṷṅkte dhu॒ri gā ṛ॒tasya॒ śimī̭vato bhā॒mino̭ durhṛṇā॒yūn | ā॒sanni̭ṣūn. hṛ॒thsvaso̭ mayo॒bhūn. ya ḙṣā-mbhṛ॒tyāmṛ॒ṇadha॒-thsa jī̭vāt || agne॒ nayā, ''de॒vānā॒gṃ॒ śanno̭ bhavantu॒, vājḙvāje| a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava॒ sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase | garbhe॒ sañjā̭yase॒ punaḥ̭ || vṛṣā̭ soma dyu॒māgṃ a̭si॒ vṛṣā̭ deva॒ vṛṣa̭vrataḥ | vṛṣā॒ dharmā̭ṇi dadhiṣe || i॒ma-mmḙ varuṇa॒ , tattvā̭ yāmi॒tva-nno̭ agne॒sa tva-nno̭ agne || 48 ||

(hi - vṛ॒tā - ma॒ - ekā̭daśa ca ) (a. 11)

(viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si - di॒vaspa - ryanna̭pa॒te - 'pḙta॒ - sami̭taṃ॒ - ~yā jā॒tā - mā no̭ higṃsī - da॒bhya̭sthā-d- dhru॒vā - 'syā̭di॒tyaṅgarbha॒ - mindrā᳚gnī roca॒ - naikā̭daśa )

(viṣṇo̭ - rasmin. ha॒vye - ti̭ tvā॒-'haṃ - dhī॒tibhi॒ - rhotrā̭ - a॒ṣṭāca̭tvārigṃśat)

(viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si॒, tvanno̭ agne॒ sa tvanno̭ agne)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturtha kāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थकाण्डे द्वीतीयः प्रश्नः - देवयजनग्रहाभिधानं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यभिमाति॒हा गा॑य॒त्र-ञ्छन्द॒ आ रो॑ह पृथि॒वीमनु॒ विक्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यभिशस्ति॒हा त्रैष्टु॑भ॒-ञ्छन्द॒ आ रो॑हा॒न्तरि॑क्ष॒मनु॒ विक्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यरातीय॒तो ह॒न्ता जाग॑त॒-ञ्छन्द॒ आ रो॑ह॒ दिव॒मनु॒ विक्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ [विष्णोः᳚, क्रमो॑-ऽसि शत्रूय॒तो] 1

क्रमो॑-ऽसि शत्रूय॒तो ह॒न्ता-ऽनु॑ष्टुभ॒-ञ्छन्द॒ आ रो॑ह॒ दिशो-ऽनु॒ विक्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मः ॥ अक्र॑न्दद॒ग्नि-स्स्त॒नय॑न्निव॒ द्यौः, क्षामा॒ रेरि॑ह-द्वी॒रुधः॑ सम॒ञ्जन्न् । स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो वि हीमि॒द्धो अख्य॒दा रोद॑सी भा॒नुना॑ भात्य॒न्तः ॥ अग्ने᳚-ऽभ्यावर्तिन्न॒भि न॒ आ व॑र्त॒स्वा-ऽऽयु॑षा॒ वर्च॑सा स॒न्या मे॒धया᳚ प्र॒जया॒ धने॑न ॥ अग्ने॑ [अग्ने᳚, अ॒ङ्गि॒र॒-श्श॒त-न्ते॑] 2

अङ्गिर-श्श॒त-न्ते॑ सन्त्वा॒वृतः॑ स॒हस्र॑-न्त उपा॒वृतः॑ । तासा॒-म्पोष॑स्य॒ पोषे॑ण॒ पुन॑र्नो न॒ष्टमा कृ॑धि॒ पुन॑र्नो र॒यिमा कृ॑धि ॥ पुन॑रू॒र्जा निव॑र्तस्व॒ पुन॑रग्न इ॒षा-ऽऽयु॑षा । पुन॑र्नः पाहि वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह र॒य्या नि व॑र्त॒स्वाग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या । वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्व त॒स्परि॑ ॥ उदु॑त्त॒मं-वँ॑रुण॒ पाश॑ म॒स्मदवा॑-ऽध॒मं- [-ऽध॒मम्, वि म॑द्ध्य॒मग्ग् श्र॑थाय ।] 3

-ँवि म॑द्ध्य॒मग्ग् श्र॑थाय । अथा॑ व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवाना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम ॥ आ त्वा॑-ऽहार्ष-म॒न्तर॑भूर्ध्रु॒वस्ति॒ष्ठा ऽवि॑चाचलिः । विश॑स्त्वा॒ सर्वा॑ वाञ्छन्त्व॒स्मि-न्रा॒ष्ट्रमधि॑ श्रय ॥अग्ने॑ बृ॒हन्नु॒षसा॑मू॒र्ध्वो अ॑स्थान्निर्जग्मि॒वान्-तम॑सो॒ ज्योति॒षा-ऽऽगा᳚त् । अ॒ग्निर्भा॒नुना॒ रुश॑ता॒ स्वङ्ग॒ आ जा॒तो विश्वा॒ सद्मा᳚न्यप्राः ॥ सीद॒ त्व-म्मा॒तुर॒स्या [सीद॒ त्व-म्मा॒तुर॒स्याः᳚, उ॒पस्थे॒ विश्वा᳚न्यग्ने] 4

उ॒पस्थे॒ विश्वा᳚न्यग्ने व॒युना॑नि वि॒द्वान् । मैना॑म॒र्चिषा॒ मा तप॑सा॒-ऽभि शू॑शुचो॒-ऽन्तर॑स्याग्ं शु॒क्रज्यो॑ति॒र्वि भा॑हि ॥ अ॒न्तर॑ग्ने रु॒चा त्वमु॒खायै॒ सद॑ने॒ स्वे । तस्या॒स्त्वग्ं हर॑सा॒ तप॒ञ्जात॑वेद-श्शि॒वो भ॑व ॥ शि॒वो भू॒त्वा मह्य॑म॒ग्ने-ऽथो॑ सीद शि॒वस्त्वम् । शि॒वाः कृ॒त्वा दिश॒-स्सर्वा॒-स्स्वां-योँनि॑मि॒हा-ऽऽ स॑दः ॥ ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒ष द्वसु॑रन्तरिक्ष॒-सद्धोता॑ वेदि॒षदति॑थि र्दुरोण॒सत् । नृ॒षद्व॑र॒स-दृ॑त॒स-द्व्यो॑म॒स-द॒ब्जा गो॒जा ऋ॑त॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॒त-म्बृ॒हत् ॥ 5 ॥

(दिव॒मनु॒ वि क्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णो॒ - र्धने॒नाग्ने॑ - ऽध॒म - म॒स्याः - शु॑चि॒षथ् - षोड॑श च) (अ. 1)

दि॒वस्परि॑ प्रथ॒म-ञ्ज॑ज्ञे अ॒ग्निर॒स्म-द्द्वि॒तीय॒-म्परि॑ जा॒तवे॑दाः । तृ॒तीय॑म॒फ्सु नृ॒मणा॒ अज॑स्र॒मिन्धा॑न एन-ञ्जरते स्वा॒धीः ॥ वि॒द्मा ते॑ अग्ने त्रे॒धा त्र॒याणि॑ वि॒द्मा ते॒ सद्म॒ विभृ॑त-म्पुरु॒त्रा । वि॒द्मा ते॒ नाम॑ पर॒म-ङ्गुहा॒ यद्वि॒द्मा तमुथ्सं॒-यँत॑ आज॒गन्थ॑ ॥ स॒मु॒द्रे त्वा॑ नृ॒मणा॑ अ॒फ्स्व॑न्तर्नृ॒चक्षा॑ ईधे दि॒वो अ॑ग्न॒ ऊधन्न्॑ । तृ॒तीये᳚ त्वा॒ [तृ॒तीये᳚ त्वा, रज॑सि तस्थि॒वाग्ं स॑मृ॒तस्य॒] 6

रज॑सि तस्थि॒वाग्ं स॑मृ॒तस्य॒ योनौ॑ महि॒षा अ॑हिन्वन्न् ॥ अक्र॑न्दद॒ग्नि-स्स्त॒नय॑न्निव॒ द्यौः, क्षामा॒ रेरि॑ह-द्वी॒रुधः॑ सम॒ञ्जन्न् । स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो वि हीमि॒द्धो अख्य॒दा रोद॑सी भा॒नुना॑ भात्य॒न्तः ॥ उ॒शि-क्पा॑व॒को अ॑र॒ति-स्सु॑मे॒धा मर्ते᳚ष्व॒ग्निर॒मृतो॒ निधा॑यि । इय॑र्ति धू॒मम॑रु॒ष-म्भरि॑भ्र॒दुच्छु॒क्रेण॑ शो॒चिषा॒ द्यामिन॑क्षत् ॥ विश्व॑स्य के॒तुर्भुव॑नस्य॒ गर्भ॒ आ [ ] 7

रोद॑सी अपृणा॒ज्जाय॑मानः । वी॒डु-ञ्चि॒दद्रि॑मभिन-त्परा॒यन् जना॒ यद॒ग्निमय॑जन्त॒ पञ्च॑ ॥ श्री॒णामु॑दा॒रो ध॒रुणो॑ रयी॒णा-म्म॑नी॒षाणा॒-म्प्रार्प॑ण॒-स्सोम॑गोपाः । वसो᳚-स्सू॒नु-स्सह॑सो अ॒फ्सु राजा॒ वि भा॒त्यग्र॑ उ॒षसा॑मिधा॒नः ॥ यस्ते॑ अ॒द्य कृ॒णव॑-द्भद्रशोचे-ऽपू॒प-न्दे॑व घृ॒तव॑न्तमग्ने । प्रत-न्न॑य प्रत॒रां-वँस्यो॒ अच्छा॒भि द्यु॒म्न-न्दे॒वभ॑क्तं-यँविष्ठ ॥ आ [ ] 8

त-म्भ॑ज सौश्रव॒सेष्व॑ग्न उ॒क्थ-उ॑क्थ॒ आ भ॑ज श॒स्यमा॑ने । प्रि॒य-स्सूर्ये᳚ प्रि॒यो अ॒ग्ना भ॑वा॒त्युज्जा॒तेन॑ भि॒नद॒दुज्जनि॑त्वैः ॥ त्वाम॑ग्ने॒ यज॑माना॒ अनु॒ द्यून्. विश्वा॒ वसू॑नि दधिरे॒ वार्या॑णि । त्वया॑ स॒ह द्रवि॑णमि॒च्छमा॑ना व्र॒ज-ङ्गोम॑न्तमु॒शिजो॒ वि व॑व्रुः ॥ दृ॒शा॒नो रु॒क्म उ॒र्व्या व्य॑द्यौ-द्दु॒र्मर्ष॒मायुः॑ श्रि॒ये रु॑चा॒नः । अ॒ग्निर॒मृतो॑ अभव॒-द्वयो॑भि॒र्यदे॑- -न॒-न्द्यौरज॑नय-थ्सु॒रेताः᳚ ॥ 9 ॥

(तृतिये᳚ त्वा॒ - गर्भ॒ आ - य॑वि॒ष्ठा-ऽऽ - य - च्च॒त्वारि॑ च) (अ. 2)

अन्न॑प॒ते-ऽन्न॑स्य नो देह्यनमी॒वस्य॑ शु॒ष्मिणः॑ । प्र प्र॑दा॒तार॑-न्तारिष॒ ऊर्ज॑-न्नो धेहि द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे ॥ उदु॑ त्वा॒ विश्वे॑ दे॒वा अग्ने॒ भर॑न्तु॒ चित्ति॑भिः । स नो॑ भव शि॒वत॑म-स्सु॒प्रती॑को वि॒भाव॑सुः ॥ प्रेद॑ग्ने॒ ज्योति॑ष्मान्. याहि शि॒वेभि॑र॒र्चि॑भि॒स्त्वम् । बृ॒हद्भि॑-र्भा॒नुभि॒-र्भास॒-न्मा हिग्ं॑सी स्त॒नुवा᳚ प्र॒जाः ॥ स॒मिधा॒-ऽग्नि-न्दु॑वस्यत घृ॒तैर्बो॑धय॒ताति॑थिम् । आ- [आ, अ॒स्मि॒न्॒. ह॒व्या जु॑होतन ।] 10

-ऽस्मि॑न्. ह॒व्या जु॑होतन ॥ प्रप्रा॒यम॒ग्निर्भ॑र॒तस्य॑ शृण्वे॒ वि य-थ्सूर्यो॒ न रोच॑ते बृ॒हद्भाः । अ॒भि यः पू॒रु-म्पृत॑नासु त॒स्थौ दी॒दाय॒ दैव्यो॒ अति॑थि-श्शि॒वो नः॑ ॥ आपो॑ देवीः॒ प्रति॑ गृह्णीत॒ भस्मै॒त-थ्स्यो॒ने कृ॑णुद्ध्वग्ं सुर॒भावु॑ लो॒के । तस्मै॑ नमन्ता॒-ञ्जन॑य-स्सु॒पत्नी᳚र्मा॒तेव॑ पु॒त्र-म्बि॑भृ॒ता स्वे॑नम् ॥ अ॒फ्स्व॑ग्ने॒ सधि॒ष्टव॒- [अ॒फ्स्व॑ग्ने॒ सधि॒ष्टव॑, सौष॑धी॒रनु॑ रुद्ध्यसे ।] 11

सौष॑धी॒रनु॑ रुद्ध्यसे । गर्भे॒ सञ्जा॑यसे॒ पुनः॑ ॥ गर्भो॑ अ॒स्योष॑धीना॒-ङ्गर्भो॒ वन॒स्पती॑नाम् । गर्भो॒ विश्व॑स्य भू॒तस्याग्ने॒ गर्भो॑ अ॒पाम॑सि ॥ प्र॒सद्य॒ भस्म॑ना॒ योनि॑म॒पश्च॑ पृथि॒वीम॑ग्ने । स॒ग्ं॒सृज्य॑ मा॒तृभि॒स्त्व-ञ्ज्योति॑ष्मा॒-न्पुन॒रा-ऽस॑दः ॥ पुन॑रा॒सद्य॒ सद॑नम॒पश्च॑ पृथि॒वीम॑ग्ने । शेषे॑ मा॒तुर्यथो॒पस्थे॒ ऽन्तर॒स्याग्ं शि॒वत॑मः ॥ पुन॑रू॒र्जा [ ] 12

-नि व॑र्तस्व॒ पुन॑रग्न इ॒षा ऽऽयु॑षा । पुन॑र्नः पाहि वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह र॒य्या नि व॑र्त॒स्वाग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या । वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वत॒स्परि॑ ॥ पुन॑स्त्वा ऽऽदि॒त्या रु॒द्रा वस॑व॒-स्समि॑न्धता॒-म्पुन॑र्ब्र॒ह्माणो॑ वसुनीथ य॒ज्ञैः । घृ॒तेन॒ त्व-न्त॒नुवो॑ वर्धयस्व स॒त्या-स्स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ ॥ बोधा॑ नो अ॒स्य वच॑सो यविष्ठ॒ मग्ंहि॑ष्ठस्य॒ प्रभृ॑तस्य स्वधावः । पीय॑ति त्वो॒ अनु॑ त्वो गृणाति व॒न्दारु॑स्ते त॒नुवं॑-वँन्दे अग्ने ॥ स बो॑धि सू॒रिर्म॒घवा॑ वसु॒दावा॒ वसु॑पतिः । यु॒यो॒द्ध्य॑स्म-द्द्वेषाग्ं॑सि ॥ 13 ॥

(आ - तवो॒ - र्जा-ऽ - नु॒ - षोड॑श च) (अ. 3)

अपे॑त॒ वीत॒ वि च॑ सर्प॒तातो॒ ये-ऽत्र॒ स्थ पु॑रा॒णा ये च॒ नूत॑नाः । अदा॑दि॒दं-यँ॒मो॑-ऽव॒सान॑-म्पृथि॒व्या अक्र॑न्नि॒म-म्पि॒तरो॑ लो॒कम॑स्मै ॥ अ॒ग्नेर्भस्मा᳚स्य॒ग्नेः पुरी॑षमसि स॒ज्ञान्न॑मसि काम॒धर॑ण॒-म्मयि॑ ते काम॒धर॑ण-म्भूयात् ॥ सं-याँ वः॑ प्रि॒यास्त॒नुव॒-स्स-म्प्रि॒या हृद॑यानि वः । आ॒त्मा वो॑ अस्तु॒ [अस्तु, सम्प्रि॑य॒] 14

सम्प्रि॑य॒-स्सम्प्रि॑यास्त॒नुवो॒ मम॑ ॥ अ॒यग्ं सो अ॒ग्निर्यस्मि॒न्-थ्सोम॒मिन्द्रः॑ सु॒त-न्द॒धे ज॒ठरे॑ वावशा॒नः । स॒ह॒स्रियं॒-वाँज॒मत्य॒-न्न सप्तिग्ं॑ सस॒वान्-थ्सन्-थ्स्तू॑यसे जातवेदः ॥ अग्ने॑ दि॒वो अर्ण॒मच्छा॑ जिगा॒स्यच्छा॑ दे॒वाग्ं ऊ॑चिषे॒ धिष्णि॑या॒ ये । याः प॒रस्ता᳚-द्रोच॒ने सूर्य॑स्य॒ याश्चा॒ वस्ता॑-दुप॒तिष्ठ॑न्त॒ आपः॑ ॥ अग्ने॒ य-त्ते॑ दि॒वि वर्चः॑ पृथि॒व्यां-यँदोष॑धी- [पृथि॒व्यां-यँदोष॑धीषु, अ॒फ्सु वा॑ यजत्र ।] 15

-ष्व॒फ्सु वा॑ यजत्र । येना॒न्तरि॑क्ष-मु॒र्वा॑त॒तन्थ॑ त्वे॒ष-स्स भा॒नुर॑र्ण॒वो नृ॒चक्षाः᳚ ॥ पु॒री॒ष्या॑सो अ॒ग्नयः॑ प्राव॒णेभिः॑ स॒जोष॑सः । जु॒षन्ताग्ं॑ ह॒व्यमाहु॑तमनमी॒वा इषो॑ म॒हीः ॥ इडा॑मग्ने पुरु॒दग्ं सग्ं॑ स॒नि-ङ्गो-श्श॑श्वत्त॒मग्ं हव॑मानाय साध । स्यान्नः॑ सू॒नुस्तन॑यो वि॒जावा-ऽग्ने॒ सा ते॑ सुम॒तिर्भू᳚त्व॒स्मे ॥ अ॒य-न्ते॒ योनि॑र्-ऋ॒त्वियो॒ यतो॑ जा॒तो अरो॑चथाः । त-ञ्जा॒न- [त-ञ्जा॒नन्न्, अ॒ग्न॒ आ रो॒हाथा॑ नो] 16

-न्न॑ग्न॒ आ रो॒हाथा॑ नो वर्धया र॒यिम् ॥ चिद॑सि॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द परि॒चिद॑सि॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द लो॒क-म्पृ॑ण छि॒द्र-म्पृ॒णाथो॑ सीद शि॒वा त्वम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा॒ बृह॒स्पति॑र॒स्मिन्. योना॑वसीषदन्न् ॥ ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒-स्सोमग्ग्॑ श्रीणन्ति॒ पृश्ञ॑यः । जन्म॑-न्दे॒वानां॒-विँश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः ॥ 17 ॥

(अ॒स्त्वो - ष॑धीषु - जा॒न - न्न॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 4)

समि॑त॒ग्ं॒ सङ्क॑ल्पेथा॒ग्ं॒ सम्प्रि॑यौ रोचि॒ष्णू सु॑मन॒स्यमा॑नौ । इष॒मूर्ज॑म॒भि सं॒वँसा॑नौ॒ सं-वाँ॒-म्मनाग्ं॑सि॒ सं-व्रँ॒ता समु॑ चि॒त्तान्या-ऽक॑रम् ॥ अग्ने॑ पुरीष्याधि॒पा भ॑वा॒ त्व-न्नः॑ । इष॒मूर्जं॒-यँज॑मानाय धेहि ॥ पु॒री॒ष्य॑स्त्वम॑ग्ने रयि॒मा-न्पु॑ष्टि॒माग्ं अ॑सि । शि॒वाः कृ॒त्वा दिश॒-स्सर्वा॒-स्स्वां-योँनि॑मि॒हा-ऽस॑दः ॥ भव॑त-न्न॒-स्सम॑नसौ॒ समो॑कसा [समो॑कसौ, अ॒रे॒पसौ᳚ ।] 18

-वरे॒पसौ᳚ । मा य॒ज्ञग्ं हिग्ं॑सिष्ट॒-म्मा य॒ज्ञप॑ति-ञ्जातवेदसौ शि॒वौ भ॑वतम॒द्य नः॑ ॥ मा॒तेव॑ पु॒त्र-म्पृ॑थि॒वी पु॑री॒ष्य॑म॒ग्निग्ग् स्वे योना॑वभारु॒खा । तां-विँश्वै᳚र्दे॒वैर्-ऋ॒तुभिः॑ संविँदा॒नः प्र॒जाप॑तिर्वि॒श्वक॑र्मा॒ वि मु॑ञ्चतु ॥ यद॒स्य पा॒रे रज॑स-श्शु॒क्र-ञ्ज्योति॒रजा॑यत । त-न्नः॑ पर्ष॒दति॒ द्विषो-ऽग्ने॑ वैश्वानर॒ स्वाहा᳚ ॥ नम॒-स्सु ते॑ निर्-ऋते विश्वरूपे- [विश्वरूपे, अ॒य॒स्मयं॒-विँ चृ॑ता] 19

-ऽय॒स्मयं॒-विँ चृ॑ता ब॒न्धमे॒तम् । य॒मेन॒ त्वं-यँ॒म्या॑ सं-विँदा॒नोत्त॒म-न्नाक॒मधि॑ रोहये॒मम् ॥ यत्ते॑ दे॒वी निर्-ऋ॑तिराब॒बन्ध॒ दाम॑ ग्री॒वास्व॑ विच॒र्त्यम् । इ॒द-न्ते॒ त-द्विष्यां॒-याँयु॑षो॒ न मद्ध्या॒दथा॑ जी॒वः पि॒तुम॑द्धि॒ प्रमु॑क्तः ॥ यस्या᳚स्ते अ॒स्याः क्रू॒र आ॒सञ्जु॒होम्ये॒षा-म्ब॒न्धाना॑मव॒सर्ज॑नाय । भूमि॒रिति॑ त्वा॒ जना॑ वि॒दुर्निर्-ऋ॑ति॒- [वि॒दुर्निर्-ऋ॑तिः, इति॑ त्वा॒ ऽह-म्परि॑] 20

-रिति॑ त्वा॒ ऽह-म्परि॑ वेद वि॒श्वतः॑ ॥ असु॑न्वन्त॒म य॑जमानमिच्छ स्ते॒नस्ये॒त्यान्-तस्क॑र॒स्यान् वे॑षि । अ॒न्य म॒स्म-दि॑च्छ॒ सा त॑ इ॒त्या नमो॑ देवि निर्-ऋते॒ तुभ्य॑मस्तु ॥ दे॒वीम॒ह-न्निर्-ऋ॑तिं॒-वँन्द॑मानः पि॒तेव॑ पु॒त्र-न्द॑सये॒ वचो॑भिः । विश्व॑स्य॒ या जाय॑मानस्य॒ वेद॒ शिरः॑ शिरः॒ प्रति॑ सू॒री वि च॑ष्टे ॥ नि॒वेश॑न-स्स॒ङ्गम॑नो॒ वसू॑नां॒-विँश्वा॑ रू॒पा-ऽभि च॑ष्टे॒ [रू॒पा-ऽभि च॑ष्टे, शची॑भिः ।] 21

शची॑भिः । दे॒व इ॑व सवि॒ता स॒त्यध॒र्मेन्द्रो॒ न त॑स्थौ सम॒रे प॑थी॒नाम् ॥ सं-वँ॑र॒त्रा द॑धातन॒ निरा॑हा॒वान् कृ॑णोतन । सि॒ञ्चाम॑हा अव॒टमु॒द्रिणं॑-वँ॒यं-विँश्वा-ऽहा-ऽद॑स्त॒मक्षि॑तम् ॥ निष्कृ॑ताहा-वमव॒टग्ं सु॑वर॒त्रग्ं सु॑षेच॒नम् । उ॒द्रिणग्ं॑ सिञ्चे॒ अक्षि॑तम् ॥ सीरा॑ युञ्जन्ति क॒वयो॑ यु॒गा वि त॑न्वते॒ पृथ॑क् । धीरा॑ दे॒वेषु॑ सुम्न॒या ॥ यु॒नक्त॒ सीरा॒ वि यु॒गा त॑नोत कृ॒ते योनौ॑ वपते॒ह [ ] 22

बीज᳚म् । गि॒रा च॑ श्रु॒ष्टि-स्सभ॑रा॒ अस॑न्नो॒ नेदी॑य॒ इ-थ्सृ॒ण्या॑ प॒क्वमा ऽय॑त् ॥ लाङ्ग॑ल॒-म्पवी॑रवग्ं सु॒शेवग्ं॑ सुम॒तिथ्स॑रु । उदि-त्कृ॑षति॒ गामवि॑-म्प्रफ॒र्व्य॑-ञ्च॒ पीव॑रीम् । प्र॒स्थाव॑-द्रथ॒वाह॑नम् ॥ शु॒न-न्नः॒ फाला॒ वि तु॑दन्तु॒ भूमिग्ं॑ शु॒न-ङ्की॒नाशा॑ अ॒भि य॑न्तु वा॒हान् । शु॒न-म्प॒र्जन्यो॒ मधु॑ना॒ पयो॑भि॒-श्शुना॑सीरा शु॒नम॒स्मासु॑ धत्तम् ॥ काम॑-ङ्कामदुघे धुक्ष्व मि॒त्राय॒ वरु॑णाय च । इन्द्रा॑या॒ग्नये॑ पू॒ष्ण ओष॑धीभ्यः प्र॒जाभ्यः॑ ॥घृ॒तेन॒ सीता॒ मधु॑ना॒ सम॑क्ता॒ विश्वै᳚र्दे॒वैरनु॑मता म॒रुद्भिः॑ । ऊर्ज॑स्वती॒ पय॑सा॒ पिन्व॑माना॒-ऽस्मान्-थ्सी॑ते॒ पय॑सा॒-ऽभ्या-व॑वृथ्स्व ॥ 23 ॥

(समो॑कसौ-विश्वरूपे-वि॒दुर्निर्-ऋ॑ति-र॒भि च॑ष्ट-इ॒ह-मि॒त्राय॒-द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 5)

या जा॒ता ओष॑धयो दे॒वेभ्य॑स्त्रियु॒ग-म्पु॒रा । मन्दा॑मि ब॒भ्रूणा॑म॒हग्ं श॒त-न्धामा॑नि स॒प्त च॑ ॥ श॒तं-वोँ॑ अब॒-न्धामा॑नि स॒हस्र॑मु॒त वो॒ रुहः॑ । अथा॑ शतक्रत्वो यू॒यमि॒म-म्मे॑ अग॒द-ङ्कृ॑त ॥ पुष्पा॑वतीः प्र॒सूव॑तीः फ॒लिनी॑रफ॒ला उ॒त । अश्वा॑ इव स॒जित्व॑री-र्वी॒रुधः॑ पारयि॒ष्णवः॑ ॥ ओष॑धी॒रिति॑ मातर॒-स्तद्वो॑ देवी॒-रुप॑ ब्रुवे । रपाग्ं॑सि विघ्न॒तीरि॑त॒ रप॑- [विघ्न॒तीरि॑त॒ रपः॑, चा॒तय॑मानाः ।] 24

-श्चा॒तय॑मानाः ॥ अ॒श्व॒त्थे वो॑ नि॒षद॑न-म्प॒र्णे वो॑ वस॒तिः कृ॒ता । गो॒भाज॒ इ-त्किला॑सथ॒ य-थ्स॒नव॑थ॒ पूरु॑षम् ॥ यद॒हं-वाँ॒जय॑-न्नि॒मा ओष॑धी॒र्॒हस्त॑ आद॒धे । आ॒त्मा यक्ष्म॑स्य नश्यति पु॒रा जी॑व॒गृभो॑ यथा ॥ यदोष॑धय-स्स॒ङ्गच्छ॑न्ते॒ राजा॑न॒-स्समि॑ता विव । विप्र॒-स्स उ॑च्यते भि॒षग्र॑क्षो॒हा ऽमी॑व॒ चात॑नः ॥ निष्कृ॑ति॒-र्नाम॑वो मा॒ता-ऽथा॑ यू॒यग्ग्स्थ॒ सङ्कृ॑तीः । स॒राः प॑त॒त्रिणी᳚- [स॒राः प॑त॒त्रिणीः᳚, स्थ॒न॒ यदा॒ मय॑ति॒] 25

-स्थन॒ यदा॒ मय॑ति॒ निष्कृ॑त ॥ अ॒न्या वो॑ अ॒न्याम॑व-त्व॒न्या-ऽन्यस्या॒ उपा॑वत । ता-स्सर्वा॒ ओष॑धय-स्संविँदा॒ना इ॒द-म्मे॒ प्राव॑ता॒ वचः॑ ॥ उच्छुष्मा॒ ओष॑धीना॒-ङ्गावो॑ गो॒ष्ठा दि॑वेरते । धनग्ं॑ सनि॒ष्यन्ती॑ नामा॒त्मान॒-न्तव॑ पूरुष ॥ अति॒ विश्वाः᳚ परि॒ष्ठास्ते॒न इ॑व व्र॒जम॑क्रमुः । ओष॑धयः॒ प्राचु॑च्यवु॒ र्य-त्कि-ञ्च॑ त॒नुवा॒ग्ं॒ रपः॑ ॥ या- [याः, त॒ आ॒त॒स्थु-रा॒त्मानं॒-याँ] 26

-स्त॑ आत॒स्थु-रा॒त्मानं॒-याँ आ॑विवि॒शुः परुः॑ परुः । तास्ते॒ यक्ष्मं॒-विँबा॑धन्ता मु॒ग्रो म॑द्ध्यम॒शीरि॑व ॥ सा॒कं-यँ॑क्ष्म॒ प्र प॑त श्ये॒नेन॑ किकिदी॒विना᳚ । सा॒कं-वाँत॑स्य॒-ध्राज्या॑ सा॒क-न्न॑श्य नि॒हाक॑या ॥ अ॒श्वा॒व॒तीग्ं सो॑मव॒ती मू॒र्जय॑न्ती॒ मुदो॑जसम् । आ वि॑थ्सि॒ सर्वा॒ ओष॑धीर॒स्मा अ॑रि॒ष्टता॑तये ॥ याः फ॒लिनी॒र्या अ॑फ॒ला अ॑पु॒ष्पा याश्च॑ पु॒ष्पिणीः᳚ । बृह॒स्पति॑ प्रसूता॒ स्तानो॑ मुञ्च॒न्त्वग्ं ह॑सः ॥ या [याः, ओष॑धय॒-स्सोम॑राज्ञीः॒] 27

ओष॑धय॒-स्सोम॑राज्ञीः॒ प्रवि॑ष्टाः पृथि॒वीमनु॑ । तासा॒-न्त्वम॑स्युत्त॒मा प्रणो॑ जी॒वात॑वे-सुव ॥ अ॒व॒पत॑न्तीरवद-न्दि॒व ओष॑दयः॒ परि॑ । य-ञ्जी॒व म॒श्ञवा॑ महै॒ न स रि॑ष्याति॒ पूरु॑षः ॥ याश्चे॒द मु॑प-शृ॒ण्वन्ति॒ याश्च॑ दू॒र-म्परा॑गताः । इ॒ह स॒ङ्गत्य॒ ता-स्सर्वा॑ अ॒स्मै स-न्द॑त्त भेष॒जम् ॥ मा वो॑ रिष-त्खनि॒ता यस्मै॑ चा॒ह-ङ्खना॑मि वः । द्वि॒प-च्चतु॑ष्प-द॒स्माक॒ग्ं॒ सर्व॑-म॒स्त्वना॑तुरम् ॥ ओष॑धय॒-स्सं-वँ॑दन्ते॒ सोमे॑न स॒ह राज्ञा᳚ । यस्मै॑ क॒रोति॑ ब्राह्म॒णस्तग्ं रा॑ज-न्पारयामसि ॥ 28 ॥

(रपः॑ - पत॒त्रिणी॒- र्या - अग्ंह॑सो॒ याः - खना॑मि वो॒ - ऽष्टाद॑श च) (अ. 6)

मा नो॑ हिग्ंसीज्जनि॒ता यः पृ॑थि॒व्या यो वा॒ दिवग्ं॑ स॒त्यध॑र्मा ज॒जान॑ । यश्चा॒पश्च॒न्द्रा बृ॑ह॒तीर्ज॒जान॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ अ॒भ्याव॑र्तस्व पृथिवि य॒ज्ञेन॒ पय॑सा स॒ह । व॒पा-न्ते॑ अ॒ग्निरि॑षि॒तो-ऽव॑ सर्पतु ॥ अग्ने॒ य-त्ते॑ शु॒क्रं-यँच्च॒न्द्रं-यँ-त्पू॒तं-यँ-द्य॒ज्ञिय᳚म् । त-द्दे॒वेभ्यो॑ भरामसि ॥ इष॒मूर्ज॑म॒हमि॒त आ [आ, द॒द॒ ऋ॒तस्य॒ धाम्नो॑] 29

द॑द ऋ॒तस्य॒ धाम्नो॑ अ॒मृत॑स्य॒ योनेः᳚ । आ नो॒ गोषु॑ विश॒त्वौष॑धीषु॒ जहा॑मि से॒दिमनि॑रा॒ममी॑वाम् ॥ अग्ने॒ तव॒ श्रवो॒ वयो॒ महि॑ भ्राजन्त्य॒र्चयो॑ विभावसो । बृह॑-द्भानो॒ शव॑सा॒ वाज॑मु॒क्थ्य॑-न्दधा॑सि दा॒शुषे॑ कवे ॥ इ॒र॒ज्यन्न॑ग्ने प्रथयस्व ज॒न्तुभि॑र॒स्मे रायो॑ अमर्त्य । स द॑र्श॒तस्य॒ वपु॑षो॒ वि रा॑जसि पृ॒णक्षि॑ सान॒सिग्ं र॒यिम् ॥ ऊर्जो॑ नपा॒ज्जात॑वेद-स्सुश॒स्तिभि॒-र्मन्द॑स्व [ ] 30

धी॒तिभि॑र्हि॒तः । त्वे इष॒-स्स-न्द॑धु॒-र्भूरि॑रेतस-श्चि॒त्रो त॑यो वा॒मजा॑ताः ॥ पा॒व॒कव॑र्चा-श्शु॒क्रव॑र्चा॒ अनू॑नवर्चा॒ उदि॑यर्षि भा॒नुना᳚ । पु॒त्रः पि॒तरा॑ वि॒चर॒न्नुपा॑वस्यु॒भे पृ॑णक्षि॒ रोद॑सी ॥ ऋ॒तावा॑न-म्महि॒षं-विँ॒श्वच॑र्षणिम॒ग्निग्ं सु॒म्नाय॑ दधिरे पु॒रो जनाः᳚ । श्रुत्क॑र्णग्ं स॒प्रथ॑स्तम-न्त्वा गि॒रा दैव्य॒-म्मानु॑षा यु॒गा ॥ नि॒ष्क॒र्तार॑-मद्ध्व॒रस्य॒ प्रचे॑तस॒-ङ्क्षय॑न्त॒ग्ं॒ राध॑से म॒हे । रा॒ति-म्भृगू॑णामु॒शिज॑-ङ्क॒विक्र॑तु-म्पृ॒णक्षि॑ सान॒सिग्ं - [सान॒सिम्, र॒यिम् ।] 31

र॒यिम् ॥ चितः॑ स्थ परि॒चित॑ ऊर्ध्व॒चितः॑ श्रयद्ध्व॒-न्तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा-स्सी॑दत ॥ आ प्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ॥ स-न्ते॒ पयाग्ं॑सि॒ समु॑ यन्तु॒ वाजा॒-स्सं-वृँष्णि॑या-न्यभिमाति॒षाहः॑ । आ॒प्याय॑मानो अ॒मृता॑य सोम दि॒वि श्रवाग्॑स्युत्त॒मानि॑ धिष्व ॥ 32 ॥

(आ - मन्द॑स्व - सान॒सि - मेका॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 7)

अ॒भ्य॑स्था॒-द्विश्वाः॒ पृत॑ना॒ अरा॑ती॒स्तद॒ग्निरा॑ह॒ तदु॒ सोम॑ आह । बृह॒स्पतिः॑ सवि॒ता तन्म॑ आह पू॒षा मा॑-ऽधा-थ्सुकृ॒तस्य॑ लो॒के ॥ यदक्र॑न्दः प्रथ॒म-ञ्जाय॑मान उ॒द्यन्-थ्स॑मु॒द्रादु॒त वा॒ पुरी॑षात् । श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ बा॒हू उप॑स्तुत॒-ञ्जनि॑म॒ त-त्ते॑ अर्वन्न् ॥ अ॒पा-म्पृ॒ष्ठम॑सि॒ योनि॑र॒ग्ने-स्स॑मु॒द्रम॒भितः॒ पिन्व॑मानम् । वर्ध॑मान-म्म॒ह [वर्ध॑मान-म्म॒हः, आ च॒ पुष्क॑र-न्दि॒वो] 33

आ च॒ पुष्क॑र-न्दि॒वो मात्र॑या वरि॒णा प्र॑थस्व ॥ ब्रह्म॑ जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒द्वि सी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः । स बु॒द्ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒मस॑तश्च॒ विवः॑ ॥ हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ-स्सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् । स दा॑धार पृथि॒वी-न्द्यामु॒तेमा-ङ्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ द्र॒फ्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒- [पृथि॒वीमनु॑, द्यामि॒म-ञ्च॒] 34

-द्यामि॒म-ञ्च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्वः॑ । तृ॒तीयं॒-योँनि॒मनु॑ स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्स-ञ्जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त होत्राः᳚ ॥ नमो॑ अस्तु स॒र्पेभ्यो॒ ये के च॑ पृथि॒वीमनु॑ । ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वि तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ ये॑-ऽदो रो॑च॒ने दि॒वो ये वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑ । येषा॑म॒फ्सु सदः॑ कृ॒त-न्तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ या इष॑वो यातु॒ धाना॑नां॒ ँये॑ वा॒ वन॒स्पती॒ग्ं॒रनु॑ । ये वा॑-ऽव॒टेषु॒ शेर॑ते॒ तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ 35 ॥

(म॒हो - ऽनु॑ - यातु॒धाना॑ना॒ - मेका॑दश च) (अ. 8)

ध्रु॒वा-ऽसि॑ ध॒रुणा-ऽस्तृ॑ता वि॒श्वक॑र्मणा॒ सुकृ॑ता । मा त्वा॑ समु॒द्र उद्व॑धी॒न्मा सु॑प॒र्णो व्य॑थमाना पृथि॒वी-न्दृग्ं॑ह ॥ प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु पृथि॒व्याः पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वती॒-म्प्रथ॑स्वती॒-म्प्रथो॑-ऽसि पृथि॒व्य॑सि॒ भूर॑सि॒ भूमि॑र॒स्यदि॑तिरसि वि॒श्वधा॑या॒ विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य ध॒र्त्री पृ॑थि॒वीं-यँ॑च्छ पृथि॒वी-न्दृग्ं॑ह पृथि॒वी-म्मा हिग्ं॑सी॒र्विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै॑ [प्रति॒ष्ठायै᳚, च॒रित्रा॑या॒-] 36

च॒रित्रा॑या॒-ऽग्निस्त्वा॒-ऽभि पा॑तु म॒ह्या स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ काण्डा᳚-त्काण्डा-त्प्र॒रोह॑न्ती॒ परु॑षःपरुषः॒ परि॑ । ए॒वा नो॑ दूर्वे॒ प्र त॑नु स॒हस्रे॑ण श॒तेन॑ च ॥ या श॒तेन॑ प्रत॒नोषि॑ स॒हस्रे॑ण वि॒रोह॑सि । तस्या᳚स्ते देवीष्टके वि॒धेम॑ ह॒विषा॑ व॒यम् ॥ अषा॑ढा-ऽसि॒ सह॑माना॒ सह॒स्वारा॑ती॒-स्सह॑स्वारातीय॒त-स्सह॑स्व॒ पृत॑ना॒-स्सह॑स्व पृतन्य॒तः । स॒हस्र॑वीर्या- [स॒हस्र॑वीर्या, अ॒सि॒ सा मा॑ जिन्व ।] 37

-ऽसि॒ सा मा॑ जिन्व ॥ मधु॒ वाता॑ ऋताय॒ते मधु॑ क्षरन्ति॒ सिन्ध॑वः । माद्ध्वी᳚र्न-स्स॒न्त्वोष॑धीः ॥ मधु॒ नक्त॑मु॒तोषसि॒ मधु॑म॒-त्पार्थि॑व॒ग्ं॒ रजः॑ । मधु॒ द्यौर॑स्तु नः पि॒ता ॥ मधु॑मा-न्नो॒ वन॒स्पति॒-र्मधु॑माग्ं अस्तु॒ सूर्यः॑ । माद्ध्वी॒र्गावो॑ भवन्तु नः ॥ म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑ न इ॒मं-यँ॒ज्ञ-म्मि॑मिक्षताम् । पि॒पृ॒ता-न्नो॒ भरी॑मभिः ॥ त-द्विष्णोः᳚ पर॒म- [पर॒मम्, प॒दग्ं सदा॑ पश्यन्ति] 38

-म्प॒दग्ं सदा॑ पश्यन्ति सू॒रयः॑ । दि॒वीव॒ चक्षु॒रात॑तम् ॥ ध्रु॒वा-ऽसि॑ पृथिवि॒ सह॑स्व पृतन्य॒तः । स्यू॒ता दे॒वेभि॑र॒मृते॒ना ऽऽगाः᳚ ॥ यास्ते॑ अग्ने॒ सूर्ये॒ रुच॑ उद्य॒तो दिव॑मात॒न्वन्ति॑ र॒श्मिभिः॑ । ताभि॒-स्सर्वा॑भी रु॒चे जना॑य नस्कृधि ॥ या वो॑ देवा॒-स्सूर्ये॒ रुचो॒ गोष्वश्वे॑षु॒ या रुचः॑ । इन्द्रा᳚ग्नी॒ ताभि॒-स्सर्वा॑भी॒ रुच॑-न्नो धत्त बृहस्पते ॥ वि॒रा- [वि॒राट्, ज्योति॑रधारय-] 39

-ड्ज्योति॑रधारय-थ्स॒म्रा-ड्ज्योति॑रधारय-थ्स्व॒रा-ड्ज्योति॑रधारयत् ॥ अग्ने॑ यु॒क्ष्वा हि ये तवाश्वा॑सो देव सा॒धवः॑ । अरं॒-वँह॑न्त्या॒शवः॑ ॥ यु॒क्ष्वा हि दे॑व॒हूत॑मा॒ग्ं॒ अश्वाग्ं॑ अग्ने र॒थीरि॑व । नि होता॑ पू॒र्व्य-स्स॑दः ॥ द्र॒फ्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒ द्यामि॒म-ञ्च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्वः॑ । तृ॒तीयं॒-योँनि॒मनु॑ स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्स-ञ्जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त [ ] 40

होत्राः᳚ ॥ अभू॑दि॒दं-विँश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य॒ वाजि॑नम॒ग्ने-र्वै᳚श्वान॒रस्य॑ च । अ॒ग्निर्ज्योति॑षा॒ ज्योति॑ष्मा-न्रु॒क्मो वर्च॑सा॒ वर्च॑स्वान् ॥ ऋ॒चे त्वा॑ रु॒चे त्वा॒ समि-थ्स्र॑वन्ति स॒रितो॒ न धेनाः᳚ । अ॒न्तर्हृ॒दा मन॑सा पू॒यमा॑नाः ॥ घृ॒तस्य॒ धारा॑ अ॒भि चा॑कशीमि । हि॒र॒ण्ययो॑ वेत॒सो मद्ध्य॑ आसाम् ॥ तस्मिन्᳚थ्सुप॒र्णो म॑धु॒कृ-त्कु॑ला॒यी भज॑न्नास्ते॒ मधु॑ दे॒वता᳚भ्यः । तस्या॑ स ते॒ हर॑य-स्स॒प्त तीरे᳚ स्व॒धा-न्दुहा॑ना अ॒मृत॑स्य॒ धारा᳚म् ॥ 41 ॥

(प्र॒ति॒ष्ठायै॑ - स॒हस्र॑वीर्या - पर॒मं - ँवि॒राट्थ् - स॒प्त - तीरे॑ - च॒त्वारि॑ च) (अ. 9)

आ॒दि॒त्य-ङ्गर्भ॒-म्पय॑सा सम॒ञ्जन्-थ्स॒हस्र॑स्य प्रति॒मां-विँ॒श्वरू॑पम् । परि॑ वृङ्ग्धि॒ हर॑सा॒ मा-ऽभि मृ॑क्ष-श्श॒तायु॑ष-ङ्कृणुहि ची॒यमा॑नः ॥ इ॒म-म्मा हिग्ं॑सीर्द्वि॒पाद॑-म्पशू॒नाग्ं सह॑स्राक्ष॒ मेध॒ आ ची॒यमा॑नः । म॒युमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ नि षी॑द ॥ वात॑स्य॒ ध्राजिं॒-वँरु॑णस्य॒ नाभि॒मश्व॑-ञ्जज्ञा॒नग्ं स॑रि॒रस्य॒ मद्ध्ये᳚ । शिशु॑-न्न॒दीना॒ग्ं॒ हरि॒मद्रि॑बुद्ध॒मग्ने॒ मा हिग्ं॑सीः [मा हिग्ं॑सीः, प॒र॒मे व्यो॑मन्न् ।] 42

पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥ इ॒म-म्मा हिग्ं॑सी॒रेक॑शफ-म्पशू॒ना-ङ्क॑निक्र॒दं-वाँ॒जिनं॒-वाँजि॑नेषु । गौ॒रमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ नि षी॑द ॥ अज॑स्र॒मिन्दु॑मरु॒ष-म्भु॑र॒ण्युम॒ग्निमी॑डे पू॒र्वचि॑त्तौ॒ नमो॑भिः । स पर्व॑भिर्-ऋतु॒शः कल्प॑मानो॒ गा-म्मा हिग्ं॑सी॒रदि॑तिं-विँ॒राज᳚म् ॥ इ॒मग्ं स॑मु॒द्रग्ं श॒तधा॑र॒मु-थ्सं॑-व्यँ॒च्यमा॑न॒-म्भुव॑नस्य॒ मद्ध्ये᳚ । घृ॒त-न्दुहा॑ना॒-मदि॑ति॒-ञ्जना॒याग्ने॒ मा [-मदि॑ति॒-ञ्जना॒याग्ने॒ मा, हि॒ग्ं॒सीः॒ प॒र॒मे व्यो॑मन्न् ।] 43

हिग्ं॑सीः पर॒मे व्यो॑मन्न् । ग॒व॒यमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ नि षी॑द ॥ वरू᳚त्रि॒-न्त्वष्टु॒र्वरु॑णस्य॒ नाभि॒मवि॑-ञ्जज्ञा॒नाग्ं रज॑सः॒ पर॑स्मात् । म॒हीग्ं सा॑ह॒स्रीमसु॑रस्य मा॒यामग्ने॒ मा हिग्ं॑सीः पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥ इ॒मामू᳚र्णा॒युं-वँरु॑णस्य मा॒या-न्त्वच॑-म्पशू॒ना-न्द्वि॒पदा॒-ञ्चतु॑ष्पदाम् । त्वष्टुः॑ प्र॒जाना᳚-म्प्रथ॒म-ञ्ज॒नित्र॒मग्ने॒ मा हिग्ं॑सीः पर॒मे व्यो॑मन्न् । उष्ट्र॑मार॒ण्यमनु॑ [उष्ट्र॑मार॒ण्यमनु॑, ते॒ दि॒शा॒मि॒ तेन॑] 44

ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ नि षी॑द ॥ यो अ॒ग्निर॒ग्नेस्त-प॒सो-ऽधि॑ जा॒त-श्शोचा᳚-त्पृथि॒व्या उ॒त वा॑ दि॒वस्परि॑ । येन॑ प्र॒जा वि॒श्वक॑र्मा॒ व्यान॒-ट्तम॑ग्ने॒ हेडः॒ परि॑ ते वृणक्तु ॥ अ॒जा ह्य॑ग्नेरज॑निष्ट॒ गर्भा॒-थ्सा वा अ॑पश्यज्जनि॒तार॒मग्रे᳚ । तया॒ रोह॑माय॒न्नुप॒ मेद्ध्या॑स॒स्तया॑ दे॒वा दे॒वता॒मग्र॑ आयन्न् । श॒र॒भ-( )-मा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ निषी॑द ॥ 45 ॥

(अग्ने॒ मा हिग्ं॑सी॒ - रग्ने॒ मोष्ट्र॑मा - र॒ण्यमनु॑ - शर॒भन् - नव॑ च) (अ. 10)

(आ॒दि॒त्य मि॒मन्द्वि॒पादे॑ म॒युं-वाँत॒स्या ऽश्व॑ मि॒म मेक॑शफ ङ्गौ॒रम ज॑स्रङ्गव॒यं-वँरू᳚त्रि॒ मवि॑ मि॒मामू᳚र्णा॒र्यु मुष्ट्रं॒-योँ अ॒ग्नि-श्श॑र॒भं )

इन्द्रा᳚ग्नी रोच॒ना दि॒वः परि॒ वाजे॑षु भूषथः । तद्वा᳚-ञ्चेति॒ प्रवी॒र्य᳚म् ॥ श्ञथ॑-द्वृ॒त्रमु॒त स॑नोति॒ वाज॒मिन्द्रा॒ यो अ॒ग्नी सहु॑री सप॒र्यात् । इ॒र॒ज्यन्ता॑ वस॒व्य॑स्य॒ भूरे॒-स्सह॑स्तमा॒ सह॑सा वाज॒यन्ता᳚ ॥ प्र च॑र्ष॒णिभ्यः॑ पृतना॒ हवे॑षु॒ प्र पृ॑थि॒व्या रि॑रिचाथे दि॒वश्च॑ । प्र सिन्धु॑भ्यः॒ प्रगि॒रिभ्यो॑ महि॒त्वा प्रेन्द्रा᳚ग्नी॒ विश्वा॒ भुव॒ना-ऽत्य॒न्या ॥ मरु॑तो॒ यस्य॒ हि [ ] 46

क्षये॑ पा॒था दि॒वो वि॑महसः । स सु॑गो॒पात॑मो॒ जनः॑ ॥ य॒ज्ञैर्वा॑ यज्ञवाहसो॒ विप्र॑स्य वा मती॒नाम् । मरु॑त-श्शृणु॒ता हव᳚म् ॥ श्रि॒यसे॒ क-म्भा॒नुभि॒-स्स-म्मि॑मिक्षिरे॒ ते र॒श्मिभि॒स्त ऋक्व॑भि-स्सुखा॒दयः॑ । ते वाशी॑मन्त इ॒ष्मिणो॒ अभी॑रवो वि॒द्रे प्रि॒यस्य॒ मारु॑तस्य॒ धाम्नः॑ ॥ अव॑ ते॒ हेड॒, उदु॑त्त॒मम् ॥ कया॑ नश्चि॒त्र आ भु॑वदू॒ती स॒दा वृ॑ध॒-स्सखा᳚ । कया॒ शचि॑ष्ठया वृ॒ता ॥ 47 ॥

को अ॒द्य यु॑ङ्क्ते धु॒रि गा ऋ॒तस्य॒ शिमी॑वतो भा॒मिनो॑ दुर्हृणा॒यून् । आ॒सन्नि॑षून्. हृ॒थ्स्वसो॑ मयो॒भून्. य ए॑षा-म्भृ॒त्यामृ॒णध॒-थ्स जी॑वात् ॥ अग्ने॒ नया, ऽऽदे॒वाना॒ग्ं॒ शन्नो॑ भवन्तु॒, वाजे॑वाजे। अ॒फ्स्व॑ग्ने॒ सधि॒ष्टव॒ सौष॑धी॒रनु॑ रुद्ध्यसे । गर्भे॒ सञ्जा॑यसे॒ पुनः॑ ॥ वृषा॑ सोम द्यु॒माग्ं अ॑सि॒ वृषा॑ देव॒ वृष॑व्रतः । वृषा॒ धर्मा॑णि दधिषे ॥ इ॒म-म्मे॑ वरुण॒ , तत्त्वा॑ यामि॒त्व-न्नो॑ अग्ने॒स त्व-न्नो॑ अग्ने ॥ 48 ॥

(हि - वृ॒ता - म॒ - एका॑दश च ) (अ. 11)

(विष्णोः॒ क्रमो॑-ऽसि - दि॒वस्प - र्यन्न॑प॒ते - ऽपे॑त॒ - समि॑तं॒ - ँया जा॒ता - मा नो॑ हिग्ंसी - द॒भ्य॑स्था-द्- ध्रु॒वा - ऽस्या॑दि॒त्यङ्गर्भ॒ - मिन्द्रा᳚ग्नी रोच॒ - नैका॑दश )

(विष्णो॑ - रस्मिन्. ह॒व्ये - ति॑ त्वा॒-ऽहं - धी॒तिभि॒ - र्होत्रा॑ - अ॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशत्)

(विष्णोः॒ क्रमो॑-ऽसि॒, त्वन्नो॑ अग्ने॒ स त्वन्नो॑ अग्ने)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थ काण्डे द्वितीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥