Krishna

4.2 - விஷ்ணோஃ க்ரமோஸ்யபிமாதிஹா - க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேத தைத்திரீய ஸம்ஹிதா பாடஃ

4.2 - Vishnoh Kramosyabhimatiha - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah

🖋️ Tamil script
📄 Download PDF
க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ஞ்சதுர்தகாண்டே த்வீதீயஃ ப்ரஶ்நஃ - தேவயஜநக்ரஹாபிதாநம்
ஓ-ந்நமஃ பரமாத்மநே, ஶ்ரீ மஹாகணபதயே நமஃ,
ஶ்ரீ குருப்யோ நமஃ । ஹ॒ரிஃ॒ ஓம் ॥
விஷ்ணோஃ॒ க்ரமோ᳚-ऽஸ்யபிமாதி॒ஹா கா॑ய॒த்ர-ஞ்சந்த॒ ஆ ரோ॑ஹ ப்ரு'தி॒வீமநு॒ விக்ர॑மஸ்வ॒ நிர்ப॑க்த॒-ஸ்ஸ ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ விஷ்ணோஃ॒ க்ரமோ᳚-ऽஸ்யபிஶஸ்தி॒ஹா த்ரைஷ்டு॑ப॒-ஞ்சந்த॒ ஆ ரோ॑ஹா॒ந்தரி॑க்ஷ॒மநு॒ விக்ர॑மஸ்வ॒ நிர்ப॑க்த॒-ஸ்ஸ ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ விஷ்ணோஃ॒ க்ரமோ᳚-ऽஸ்யராதீய॒தோ ஹ॒ந்தா ஜாக॑த॒-ஞ்சந்த॒ ஆ ரோ॑ஹ॒ திவ॒மநு॒ விக்ர॑மஸ்வ॒ நிர்ப॑க்த॒-ஸ்ஸ ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ விஷ்ணோஃ॒ [விஷ்ணோஃ᳚, க்ரமோ॑-ऽஸி ஶத்ரூய॒தோ] 1
க்ரமோ॑-ऽஸி ஶத்ரூய॒தோ ஹ॒ந்தா-ऽநு॑ஷ்டுப॒-ஞ்சந்த॒ ஆ ரோ॑ஹ॒ திஶோ-ऽநு॒ விக்ர॑மஸ்வ॒ நிர்ப॑க்த॒-ஸ்ஸ ய-ந்த்வி॒ஷ்மஃ ॥ அக்ர॑ந்தத॒க்நி-ஸ்ஸ்த॒நய॑ந்நிவ॒ த்யௌஃ, க்ஷாமா॒ ரேரி॑ஹ-த்வீ॒ருதஃ॑ ஸம॒ஞ்ஜந்ந் । ஸ॒த்யோ ஜ॑ஜ்ஞா॒நோ வி ஹீமி॒த்தோ அக்ய॒தா ரோத॑ஸீ பா॒நுநா॑ பாத்ய॒ந்தஃ ॥ அக்நே᳚-ऽப்யாவர்திந்ந॒பி ந॒ ஆ வ॑ர்த॒ஸ்வா-ऽऽயு॑ஷா॒ வர்ச॑ஸா ஸ॒ந்யா மே॒தயா᳚ ப்ர॒ஜயா॒ தநே॑ந ॥ அக்நே॑ [அக்நே᳚, அ॒ங்கி॒ர॒-ஶ்ஶ॒த-ந்தே॑] 2
அங்கிர-ஶ்ஶ॒த-ந்தே॑ ஸந்த்வா॒வ்ரு'தஃ॑ ஸ॒ஹஸ்ர॑-ந்த உபா॒வ்ரு'தஃ॑ । தாஸா॒-ம்போஷ॑ஸ்ய॒ போஷே॑ண॒ புந॑ர்நோ ந॒ஷ்டமா க்ரு'॑தி॒ புந॑ர்நோ ர॒யிமா க்ரு'॑தி ॥ புந॑ரூ॒ர்ஜா நிவ॑ர்தஸ்வ॒ புந॑ரக்ந இ॒ஷா-ऽऽயு॑ஷா । புந॑ர்நஃ பாஹி வி॒ஶ்வதஃ॑ ॥ ஸ॒ஹ ர॒ய்யா நி வ॑ர்த॒ஸ்வாக்நே॒ பிந்வ॑ஸ்வ॒ தார॑யா । வி॒ஶ்வப்ஸ்நி॑யா வி॒ஶ்வ த॒ஸ்பரி॑ ॥ உது॑த்த॒மம்-வँ॑ருண॒ பாஶ॑ ம॒ஸ்மதவா॑-ऽத॒மம்- [-ऽத॒மம், வி ம॑த்த்ய॒மக்க்​ ஶ்ர॑தாய ।] 3
-ँவி ம॑த்த்ய॒மக்க்​ ஶ்ர॑தாய । அதா॑ வ॒யமா॑தித்ய வ்ர॒தே தவாநா॑கஸோ॒ அதி॑தயே ஸ்யாம ॥ ஆ த்வா॑-ऽஹார்​ஷ-ம॒ந்தர॑பூர்த்ரு॒வஸ்தி॒ஷ்டா ऽவி॑சாசலிஃ । விஶ॑ஸ்த்வா॒ ஸர்வா॑ வாஞ்சந்த்வ॒ஸ்மி-ந்ரா॒ஷ்ட்ரமதி॑ ஶ்ரய ॥அக்நே॑ ப்ரு'॒ஹந்நு॒ஷஸா॑மூ॒ர்த்வோ அ॑ஸ்தாந்நிர்ஜக்மி॒வாந்-தம॑ஸோ॒ ஜ்யோதி॒ஷா-ऽऽகா᳚த் । அ॒க்நிர்பா॒நுநா॒ ருஶ॑தா॒ ஸ்வங்க॒ ஆ ஜா॒தோ விஶ்வா॒ ஸத்மா᳚ந்யப்ராஃ ॥ ஸீத॒ த்வ-ம்மா॒துர॒ஸ்யா [ஸீத॒ த்வ-ம்மா॒துர॒ஸ்யாஃ᳚, உ॒பஸ்தே॒ விஶ்வா᳚ந்யக்நே] 4
உ॒பஸ்தே॒ விஶ்வா᳚ந்யக்நே வ॒யுநா॑நி வி॒த்வாந் । மைநா॑ம॒ர்சிஷா॒ மா தப॑ஸா॒-ऽபி ஶூ॑ஶுசோ॒-ऽந்தர॑ஸ்யாக்ம் ஶு॒க்ரஜ்யோ॑தி॒ர்வி பா॑ஹி ॥ அ॒ந்தர॑க்நே ரு॒சா த்வமு॒காயை॒ ஸத॑நே॒ ஸ்வே । தஸ்யா॒ஸ்த்வக்ம் ஹர॑ஸா॒ தப॒ஞ்ஜாத॑வேத-ஶ்ஶி॒வோ ப॑வ ॥ ஶி॒வோ பூ॒த்வா மஹ்ய॑ம॒க்நே-ऽதோ॑ ஸீத ஶி॒வஸ்த்வம் । ஶி॒வாஃ க்ரு'॒த்வா திஶ॒-ஸ்ஸர்வா॒-ஸ்ஸ்வாம்-யோँநி॑மி॒ஹா-ऽऽ ஸ॑தஃ ॥ ஹ॒க்ம்॒ஸ-ஶ்ஶு॑சி॒ஷ த்வஸு॑ரந்தரிக்ஷ॒-ஸத்தோதா॑ வேதி॒ஷததி॑தி ர்துரோண॒ஸத் । ந்ரு'॒ஷத்வ॑ர॒ஸ-த்ரு'॑த॒ஸ-த்வ்யோ॑ம॒ஸ-த॒ப்ஜா கோ॒ஜா ரு'॑த॒ஜா அ॑த்ரி॒ஜா ரு'॒த-ம்ப்ரு'॒ஹத் ॥ 5 ॥
(திவ॒மநு॒ வி க்ர॑மஸ்வ॒ நிர்ப॑க்த॒-ஸ்ஸ ய-ந்த்வி॒ஷ்மோ விஷ்ணோ॒ - ர்தநே॒நாக்நே॑ - ऽத॒ம - ம॒ஸ்யாஃ - ஶு॑சி॒ஷத் - ஷோட॑ஶ ச) (அ. 1)
தி॒வஸ்பரி॑ ப்ரத॒ம-ஞ்ஜ॑ஜ்ஞே அ॒க்நிர॒ஸ்ம-த்த்வி॒தீய॒-ம்பரி॑ ஜா॒தவே॑தாஃ । த்ரு'॒தீய॑ம॒ப்ஸு ந்ரு'॒மணா॒ அஜ॑ஸ்ர॒மிந்தா॑ந ஏந-ஞ்ஜரதே ஸ்வா॒தீஃ ॥ வி॒த்மா தே॑ அக்நே த்ரே॒தா த்ர॒யாணி॑ வி॒த்மா தே॒ ஸத்ம॒ விப்ரு'॑த-ம்புரு॒த்ரா । வி॒த்மா தே॒ நாம॑ பர॒ம-ங்குஹா॒ யத்வி॒த்மா தமுத்ஸம்॒-யँத॑ ஆஜ॒கந்த॑ ॥ ஸ॒மு॒த்ரே த்வா॑ ந்ரு'॒மணா॑ அ॒ப்ஸ்வ॑ந்தர்ந்ரு'॒சக்ஷா॑ ஈதே தி॒வோ அ॑க்ந॒ ஊதந்ந்॑ । த்ரு'॒தீயே᳚ த்வா॒ [த்ரு'॒தீயே᳚ த்வா, ரஜ॑ஸி தஸ்தி॒வாக்ம் ஸ॑ம்ரு'॒தஸ்ய॒] 6
ரஜ॑ஸி தஸ்தி॒வாக்ம் ஸ॑ம்ரு'॒தஸ்ய॒ யோநௌ॑ மஹி॒ஷா அ॑ஹிந்வந்ந் ॥ அக்ர॑ந்தத॒க்நி-ஸ்ஸ்த॒நய॑ந்நிவ॒ த்யௌஃ, க்ஷாமா॒ ரேரி॑ஹ-த்வீ॒ருதஃ॑ ஸம॒ஞ்ஜந்ந் । ஸ॒த்யோ ஜ॑ஜ்ஞா॒நோ வி ஹீமி॒த்தோ அக்ய॒தா ரோத॑ஸீ பா॒நுநா॑ பாத்ய॒ந்தஃ ॥ உ॒ஶி-க்பா॑வ॒கோ அ॑ர॒தி-ஸ்ஸு॑மே॒தா மர்தே᳚ஷ்வ॒க்நிர॒ம்ரு'தோ॒ நிதா॑யி । இய॑ர்தி தூ॒மம॑ரு॒ஷ-ம்பரி॑ப்ர॒துச்சு॒க்ரேண॑ ஶோ॒சிஷா॒ த்யாமிந॑க்ஷத் ॥ விஶ்வ॑ஸ்ய கே॒துர்புவ॑நஸ்ய॒ கர்ப॒ ஆ [ ] 7
ரோத॑ஸீ அப்ரு'ணா॒ஜ்ஜாய॑மாநஃ । வீ॒டு-ஞ்சி॒தத்ரி॑மபிந-த்பரா॒யந் ஜநா॒ யத॒க்நிமய॑ஜந்த॒ பஞ்ச॑ ॥ ஶ்ரீ॒ணாமு॑தா॒ரோ த॒ருணோ॑ ரயீ॒ணா-ம்ம॑நீ॒ஷாணா॒-ம்ப்ரார்ப॑ண॒-ஸ்ஸோம॑கோபாஃ । வஸோ᳚-ஸ்ஸூ॒நு-ஸ்ஸஹ॑ஸோ அ॒ப்ஸு ராஜா॒ வி பா॒த்யக்ர॑ உ॒ஷஸா॑மிதா॒நஃ ॥ யஸ்தே॑ அ॒த்ய க்ரு'॒ணவ॑-த்பத்ரஶோசே-ऽபூ॒ப-ந்தே॑வ க்ரு'॒தவ॑ந்தமக்நே । ப்ரத-ந்ந॑ய ப்ரத॒ராம்-வँஸ்யோ॒ அச்சா॒பி த்யு॒ம்ந-ந்தே॒வப॑க்தம்-யँவிஷ்ட ॥ ஆ [ ] 8
த-ம்ப॑ஜ ஸௌஶ்ரவ॒ஸேஷ்வ॑க்ந உ॒க்த-உ॑க்த॒ ஆ ப॑ஜ ஶ॒ஸ்யமா॑நே । ப்ரி॒ய-ஸ்ஸூர்யே᳚ ப்ரி॒யோ அ॒க்நா ப॑வா॒த்யுஜ்ஜா॒தேந॑ பி॒நத॒துஜ்ஜநி॑த்வைஃ ॥ த்வாம॑க்நே॒ யஜ॑மாநா॒ அநு॒ த்யூந். விஶ்வா॒ வஸூ॑நி ததிரே॒ வார்யா॑ணி । த்வயா॑ ஸ॒ஹ த்ரவி॑ணமி॒ச்சமா॑நா வ்ர॒ஜ-ங்கோம॑ந்தமு॒ஶிஜோ॒ வி வ॑வ்ருஃ ॥ த்ரு'॒ஶா॒நோ ரு॒க்ம உ॒ர்வ்யா வ்ய॑த்யௌ-த்து॒ர்மர்​ஷ॒மாயுஃ॑ ஶ்ரி॒யே ரு॑சா॒நஃ । அ॒க்நிர॒ம்ரு'தோ॑ அபவ॒-த்வயோ॑பி॒ர்யதே॑- -ந॒-ந்த்யௌரஜ॑நய-த்ஸு॒ரேதாஃ᳚ ॥ 9 ॥
(த்ரு'தியே᳚ த்வா॒ - கர்ப॒ ஆ - ய॑வி॒ஷ்டா-ऽऽ - ய - ச்ச॒த்வாரி॑ ச) (அ. 2)
அந்ந॑ப॒தே-ऽந்ந॑ஸ்ய நோ தேஹ்யநமீ॒வஸ்ய॑ ஶு॒ஷ்மிணஃ॑ । ப்ர ப்ர॑தா॒தார॑-ந்தாரிஷ॒ ஊர்ஜ॑-ந்நோ தேஹி த்வி॒பதே॒ சது॑ஷ்பதே ॥ உது॑ த்வா॒ விஶ்வே॑ தே॒வா அக்நே॒ பர॑ந்து॒ சித்தி॑பிஃ । ஸ நோ॑ பவ ஶி॒வத॑ம-ஸ்ஸு॒ப்ரதீ॑கோ வி॒பாவ॑ஸுஃ ॥ ப்ரேத॑க்நே॒ ஜ்யோதி॑ஷ்மாந். யாஹி ஶி॒வேபி॑ர॒ர்சி॑பி॒ஸ்த்வம் । ப்ரு'॒ஹத்பி॑-ர்பா॒நுபி॒-ர்பாஸ॒-ந்மா ஹிக்ம்॑ஸீ ஸ்த॒நுவா᳚ ப்ர॒ஜாஃ ॥ ஸ॒மிதா॒-ऽக்நி-ந்து॑வஸ்யத க்ரு'॒தைர்போ॑தய॒தாதி॑திம் । ஆ- [ஆ, அ॒ஸ்மி॒ந்॒. ஹ॒வ்யா ஜு॑ஹோதந ।] 10
-ऽஸ்மி॑ந். ஹ॒வ்யா ஜு॑ஹோதந ॥ ப்ரப்ரா॒யம॒க்நிர்ப॑ர॒தஸ்ய॑ ஶ்ரு'ண்வே॒ வி ய-த்ஸூர்யோ॒ ந ரோச॑தே ப்ரு'॒ஹத்பாஃ । அ॒பி யஃ பூ॒ரு-ம்ப்ரு'த॑நாஸு த॒ஸ்தௌ தீ॒தாய॒ தைவ்யோ॒ அதி॑தி-ஶ்ஶி॒வோ நஃ॑ ॥ ஆபோ॑ தேவீஃ॒ ப்ரதி॑ க்ரு'ஹ்ணீத॒ பஸ்மை॒த-த்ஸ்யோ॒நே க்ரு'॑ணுத்த்வக்ம் ஸுர॒பாவு॑ லோ॒கே । தஸ்மை॑ நமந்தா॒-ஞ்ஜந॑ய-ஸ்ஸு॒பத்நீ᳚ர்மா॒தேவ॑ பு॒த்ர-ம்பி॑ப்ரு'॒தா ஸ்வே॑நம் ॥ அ॒ப்ஸ்வ॑க்நே॒ ஸதி॒ஷ்டவ॒- [அ॒ப்ஸ்வ॑க்நே॒ ஸதி॒ஷ்டவ॑, ஸௌஷ॑தீ॒ரநு॑ ருத்த்யஸே ।] 11
ஸௌஷ॑தீ॒ரநு॑ ருத்த்யஸே । கர்பே॒ ஸஞ்ஜா॑யஸே॒ புநஃ॑ ॥ கர்போ॑ அ॒ஸ்யோஷ॑தீநா॒-ங்கர்போ॒ வந॒ஸ்பதீ॑நாம் । கர்போ॒ விஶ்வ॑ஸ்ய பூ॒தஸ்யாக்நே॒ கர்போ॑ அ॒பாம॑ஸி ॥ ப்ர॒ஸத்ய॒ பஸ்ம॑நா॒ யோநி॑ம॒பஶ்ச॑ ப்ரு'தி॒வீம॑க்நே । ஸ॒க்ம்॒ஸ்ரு'ஜ்ய॑ மா॒த்ரு'பி॒ஸ்த்வ-ஞ்ஜ்யோதி॑ஷ்மா॒-ந்புந॒ரா-ऽஸ॑தஃ ॥ புந॑ரா॒ஸத்ய॒ ஸத॑நம॒பஶ்ச॑ ப்ரு'தி॒வீம॑க்நே । ஶேஷே॑ மா॒துர்யதோ॒பஸ்தே॒ ऽந்தர॒ஸ்யாக்ம் ஶி॒வத॑மஃ ॥ புந॑ரூ॒ர்ஜா [ ] 12
-நி வ॑ர்தஸ்வ॒ புந॑ரக்ந இ॒ஷா ऽऽயு॑ஷா । புந॑ர்நஃ பாஹி வி॒ஶ்வதஃ॑ ॥ ஸ॒ஹ ர॒ய்யா நி வ॑ர்த॒ஸ்வாக்நே॒ பிந்வ॑ஸ்வ॒ தார॑யா । வி॒ஶ்வப்ஸ்நி॑யா வி॒ஶ்வத॒ஸ்பரி॑ ॥ புந॑ஸ்த்வா ऽऽதி॒த்யா ரு॒த்ரா வஸ॑வ॒-ஸ்ஸமி॑ந்ததா॒-ம்புந॑ர்ப்ர॒ஹ்மாணோ॑ வஸுநீத ய॒ஜ்ஞைஃ । க்ரு'॒தேந॒ த்வ-ந்த॒நுவோ॑ வர்தயஸ்வ ஸ॒த்யா-ஸ்ஸ॑ந்து॒ யஜ॑மாநஸ்ய॒ காமாஃ᳚ ॥ போதா॑ நோ அ॒ஸ்ய வச॑ஸோ யவிஷ்ட॒ மக்ம்ஹி॑ஷ்டஸ்ய॒ ப்ரப்ரு'॑தஸ்ய ஸ்வதாவஃ । பீய॑தி த்வோ॒ அநு॑ த்வோ க்ரு'ணாதி வ॒ந்தாரு॑ஸ்தே த॒நுவம்॑-வँந்தே அக்நே ॥ ஸ போ॑தி ஸூ॒ரிர்ம॒கவா॑ வஸு॒தாவா॒ வஸு॑பதிஃ । யு॒யோ॒த்த்ய॑ஸ்ம-த்த்வேஷாக்ம்॑ஸி ॥ 13 ॥
(ஆ - தவோ॒ - ர்ஜா-ऽ - நு॒ - ஷோட॑ஶ ச) (அ. 3)
அபே॑த॒ வீத॒ வி ச॑ ஸர்ப॒தாதோ॒ யே-ऽத்ர॒ ஸ்த பு॑ரா॒ணா யே ச॒ நூத॑நாஃ । அதா॑தி॒தம்-யँ॒மோ॑-ऽவ॒ஸாந॑-ம்ப்ரு'தி॒வ்யா அக்ர॑ந்நி॒ம-ம்பி॒தரோ॑ லோ॒கம॑ஸ்மை ॥ அ॒க்நேர்பஸ்மா᳚ஸ்ய॒க்நேஃ புரீ॑ஷமஸி ஸ॒ஜ்ஞாந்ந॑மஸி காம॒தர॑ண॒-ம்மயி॑ தே காம॒தர॑ண-ம்பூயாத் ॥ ஸம்-யாँ வஃ॑ ப்ரி॒யாஸ்த॒நுவ॒-ஸ்ஸ-ம்ப்ரி॒யா ஹ்ரு'த॑யாநி வஃ । ஆ॒த்மா வோ॑ அஸ்து॒ [அஸ்து, ஸம்ப்ரி॑ய॒] 14
ஸம்ப்ரி॑ய॒-ஸ்ஸம்ப்ரி॑யாஸ்த॒நுவோ॒ மம॑ ॥ அ॒யக்ம் ஸோ அ॒க்நிர்யஸ்மி॒ந்-த்ஸோம॒மிந்த்ரஃ॑ ஸு॒த-ந்த॒தே ஜ॒டரே॑ வாவஶா॒நஃ । ஸ॒ஹ॒ஸ்ரியம்॒-வாँஜ॒மத்ய॒-ந்ந ஸப்திக்ம்॑ ஸஸ॒வாந்-த்ஸந்-த்ஸ்தூ॑யஸே ஜாதவேதஃ ॥ அக்நே॑ தி॒வோ அர்ண॒மச்சா॑ ஜிகா॒ஸ்யச்சா॑ தே॒வாக்ம் ஊ॑சிஷே॒ திஷ்ணி॑யா॒ யே । யாஃ ப॒ரஸ்தா᳚-த்ரோச॒நே ஸூர்ய॑ஸ்ய॒ யாஶ்சா॒ வஸ்தா॑-துப॒திஷ்ட॑ந்த॒ ஆபஃ॑ ॥ அக்நே॒ ய-த்தே॑ தி॒வி வர்சஃ॑ ப்ரு'தி॒வ்யாம்-யँதோஷ॑தீ- [ப்ரு'தி॒வ்யாம்-யँதோஷ॑தீஷு, அ॒ப்ஸு வா॑ யஜத்ர ।] 15
-ஷ்வ॒ப்ஸு வா॑ யஜத்ர । யேநா॒ந்தரி॑க்ஷ-மு॒ர்வா॑த॒தந்த॑ த்வே॒ஷ-ஸ்ஸ பா॒நுர॑ர்ண॒வோ ந்ரு'॒சக்ஷாஃ᳚ ॥ பு॒ரீ॒ஷ்யா॑ஸோ அ॒க்நயஃ॑ ப்ராவ॒ணேபிஃ॑ ஸ॒ஜோஷ॑ஸஃ । ஜு॒ஷந்தாக்ம்॑ ஹ॒வ்யமாஹு॑தமநமீ॒வா இஷோ॑ ம॒ஹீஃ ॥ இடா॑மக்நே புரு॒தக்ம் ஸக்ம்॑ ஸ॒நி-ங்கோ-ஶ்ஶ॑ஶ்வத்த॒மக்ம் ஹவ॑மாநாய ஸாத । ஸ்யாந்நஃ॑ ஸூ॒நுஸ்தந॑யோ வி॒ஜாவா-ऽக்நே॒ ஸா தே॑ ஸும॒திர்பூ᳚த்வ॒ஸ்மே ॥ அ॒ய-ந்தே॒ யோநி॑ர்-ரு'॒த்வியோ॒ யதோ॑ ஜா॒தோ அரோ॑சதாஃ । த-ஞ்ஜா॒ந- [த-ஞ்ஜா॒நந்ந், அ॒க்ந॒ ஆ ரோ॒ஹாதா॑ நோ] 16
-ந்ந॑க்ந॒ ஆ ரோ॒ஹாதா॑ நோ வர்தயா ர॒யிம் ॥ சித॑ஸி॒ தயா॑ தே॒வத॑யா-ऽங்கிர॒ஸ்வ-த்த்ரு॒வா ஸீ॑த பரி॒சித॑ஸி॒ தயா॑ தே॒வத॑யா-ऽங்கிர॒ஸ்வ-த்த்ரு॒வா ஸீ॑த லோ॒க-ம்ப்ரு'॑ண சி॒த்ர-ம்ப்ரு'॒ணாதோ॑ ஸீத ஶி॒வா த்வம் । இ॒ந்த்ரா॒க்நீ த்வா॒ ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑ர॒ஸ்மிந். யோநா॑வஸீஷதந்ந் ॥ தா அ॑ஸ்ய॒ ஸூத॑தோஹஸ॒-ஸ்ஸோமக்க்॑ ஶ்ரீணந்தி॒ ப்ரு'ஶ்ஞ॑யஃ । ஜந்ம॑-ந்தே॒வாநாம்॒-விँஶ॑ஸ்த்ரி॒ஷ்வா ரோ॑ச॒நே தி॒வஃ ॥ 17 ॥
(அ॒ஸ்த்வோ - ஷ॑தீஷு - ஜா॒ந - ந்ந॒ஷ்டாச॑த்வாரிக்ம்ஶச்ச) (அ. 4)
ஸமி॑த॒க்ம்॒ ஸங்க॑ல்பேதா॒க்ம்॒ ஸம்ப்ரி॑யௌ ரோசி॒ஷ்ணூ ஸு॑மந॒ஸ்யமா॑நௌ । இஷ॒மூர்ஜ॑ம॒பி ஸம்॒​வँஸா॑நௌ॒ ஸம்-வாँ॒-ம்மநாக்ம்॑ஸி॒ ஸம்-வ்ரँ॒தா ஸமு॑ சி॒த்தாந்யா-ऽக॑ரம் ॥ அக்நே॑ புரீஷ்யாதி॒பா ப॑வா॒ த்வ-ந்நஃ॑ । இஷ॒மூர்ஜம்॒-யँஜ॑மாநாய தேஹி ॥ பு॒ரீ॒ஷ்ய॑ஸ்த்வம॑க்நே ரயி॒மா-ந்பு॑ஷ்டி॒மாக்ம் அ॑ஸி । ஶி॒வாஃ க்ரு'॒த்வா திஶ॒-ஸ்ஸர்வா॒-ஸ்ஸ்வாம்-யோँநி॑மி॒ஹா-ऽஸ॑தஃ ॥ பவ॑த-ந்ந॒-ஸ்ஸம॑நஸௌ॒ ஸமோ॑கஸா [ஸமோ॑கஸௌ, அ॒ரே॒பஸௌ᳚ ।] 18
-வரே॒பஸௌ᳚ । மா ய॒ஜ்ஞக்ம் ஹிக்ம்॑ஸிஷ்ட॒-ம்மா ய॒ஜ்ஞப॑தி-ஞ்ஜாதவேதஸௌ ஶி॒வௌ ப॑வதம॒த்ய நஃ॑ ॥ மா॒தேவ॑ பு॒த்ர-ம்ப்ரு'॑தி॒வீ பு॑ரீ॒ஷ்ய॑ம॒க்நிக்க்​ ஸ்வே யோநா॑வபாரு॒கா । தாம்-விँஶ்வை᳚ர்தே॒வைர்-ரு'॒துபிஃ॑ ஸம்​விँதா॒நஃ ப்ர॒ஜாப॑திர்வி॒ஶ்வக॑ர்மா॒ வி மு॑ஞ்சது ॥ யத॒ஸ்ய பா॒ரே ரஜ॑ஸ-ஶ்ஶு॒க்ர-ஞ்ஜ்யோதி॒ரஜா॑யத । த-ந்நஃ॑ பர்​ஷ॒ததி॒ த்விஷோ-ऽக்நே॑ வைஶ்வாநர॒ ஸ்வாஹா᳚ ॥ நம॒-ஸ்ஸு தே॑ நிர்-ரு'தே விஶ்வரூபே- [விஶ்வரூபே, அ॒ய॒ஸ்மயம்॒-விँ ச்ரு'॑தா] 19
-ऽய॒ஸ்மயம்॒-விँ ச்ரு'॑தா ப॒ந்தமே॒தம் । ய॒மேந॒ த்வம்-யँ॒ம்யா॑ ஸம்-விँதா॒நோத்த॒ம-ந்நாக॒மதி॑ ரோஹயே॒மம் ॥ யத்தே॑ தே॒வீ நிர்-ரு'॑திராப॒பந்த॒ தாம॑ க்ரீ॒வாஸ்வ॑ விச॒ர்த்யம் । இ॒த-ந்தே॒ த-த்விஷ்யாம்॒-யாँயு॑ஷோ॒ ந மத்த்யா॒ததா॑ ஜீ॒வஃ பி॒தும॑த்தி॒ ப்ரமு॑க்தஃ ॥ யஸ்யா᳚ஸ்தே அ॒ஸ்யாஃ க்ரூ॒ர ஆ॒ஸஞ்ஜு॒ஹோம்யே॒ஷா-ம்ப॒ந்தாநா॑மவ॒ஸர்ஜ॑நாய । பூமி॒ரிதி॑ த்வா॒ ஜநா॑ வி॒துர்நிர்-ரு'॑தி॒- [வி॒துர்நிர்-ரு'॑திஃ, இதி॑ த்வா॒ ऽஹ-ம்பரி॑] 20
-ரிதி॑ த்வா॒ ऽஹ-ம்பரி॑ வேத வி॒ஶ்வதஃ॑ ॥ அஸு॑ந்வந்த॒ம ய॑ஜமாநமிச்ச ஸ்தே॒நஸ்யே॒த்யாந்-தஸ்க॑ர॒ஸ்யாந் வே॑ஷி । அ॒ந்ய ம॒ஸ்ம-தி॑ச்ச॒ ஸா த॑ இ॒த்யா நமோ॑ தேவி நிர்-ரு'தே॒ துப்ய॑மஸ்து ॥ தே॒வீம॒ஹ-ந்நிர்-ரு'॑திம்॒-வँந்த॑மாநஃ பி॒தேவ॑ பு॒த்ர-ந்த॑ஸயே॒ வசோ॑பிஃ । விஶ்வ॑ஸ்ய॒ யா ஜாய॑மாநஸ்ய॒ வேத॒ ஶிரஃ॑ ஶிரஃ॒ ப்ரதி॑ ஸூ॒ரீ வி ச॑ஷ்டே ॥ நி॒வேஶ॑ந-ஸ்ஸ॒ங்கம॑நோ॒ வஸூ॑நாம்॒-விँஶ்வா॑ ரூ॒பா-ऽபி ச॑ஷ்டே॒ [ரூ॒பா-ऽபி ச॑ஷ்டே, ஶசீ॑பிஃ ।] 21
ஶசீ॑பிஃ । தே॒வ இ॑வ ஸவி॒தா ஸ॒த்யத॒ர்மேந்த்ரோ॒ ந த॑ஸ்தௌ ஸம॒ரே ப॑தீ॒நாம் ॥ ஸம்-வँ॑ர॒த்ரா த॑தாதந॒ நிரா॑ஹா॒வாந் க்ரு'॑ணோதந । ஸி॒ஞ்சாம॑ஹா அவ॒டமு॒த்ரிணம்॑-வँ॒யம்-விँஶ்வா-ऽஹா-ऽத॑ஸ்த॒மக்ஷி॑தம் ॥ நிஷ்க்ரு'॑தாஹா-வமவ॒டக்ம் ஸு॑வர॒த்ரக்ம் ஸு॑ஷேச॒நம் । உ॒த்ரிணக்ம்॑ ஸிஞ்சே॒ அக்ஷி॑தம் ॥ ஸீரா॑ யுஞ்ஜந்தி க॒வயோ॑ யு॒கா வி த॑ந்வதே॒ ப்ரு'த॑க் । தீரா॑ தே॒வேஷு॑ ஸும்ந॒யா ॥ யு॒நக்த॒ ஸீரா॒ வி யு॒கா த॑நோத க்ரு'॒தே யோநௌ॑ வபதே॒ஹ [ ] 22
பீஜ᳚ம் । கி॒ரா ச॑ ஶ்ரு॒ஷ்டி-ஸ்ஸப॑ரா॒ அஸ॑ந்நோ॒ நேதீ॑ய॒ இ-த்ஸ்ரு'॒ண்யா॑ ப॒க்வமா ऽய॑த் ॥ லாங்க॑ல॒-ம்பவீ॑ரவக்ம் ஸு॒ஶேவக்ம்॑ ஸும॒தித்ஸ॑ரு । உதி-த்க்ரு'॑ஷதி॒ காமவி॑-ம்ப்ரப॒ர்வ்ய॑-ஞ்ச॒ பீவ॑ரீம் । ப்ர॒ஸ்தாவ॑-த்ரத॒வாஹ॑நம் ॥ ஶு॒ந-ந்நஃ॒ பாலா॒ வி து॑தந்து॒ பூமிக்ம்॑ ஶு॒ந-ங்கீ॒நாஶா॑ அ॒பி ய॑ந்து வா॒ஹாந் । ஶு॒ந-ம்ப॒ர்ஜந்யோ॒ மது॑நா॒ பயோ॑பி॒-ஶ்ஶுநா॑ஸீரா ஶு॒நம॒ஸ்மாஸு॑ தத்தம் ॥ காம॑-ங்காமதுகே துக்ஷ்வ மி॒த்ராய॒ வரு॑ணாய ச । இந்த்ரா॑யா॒க்நயே॑ பூ॒ஷ்ண ஓஷ॑தீப்யஃ ப்ர॒ஜாப்யஃ॑ ॥க்ரு'॒தேந॒ ஸீதா॒ மது॑நா॒ ஸம॑க்தா॒ விஶ்வை᳚ர்தே॒வைரநு॑மதா ம॒ருத்பிஃ॑ । ஊர்ஜ॑ஸ்வதீ॒ பய॑ஸா॒ பிந்வ॑மாநா॒-ऽஸ்மாந்-த்ஸீ॑தே॒ பய॑ஸா॒-ऽப்யா-வ॑வ்ரு'த்ஸ்வ ॥ 23 ॥
(ஸமோ॑கஸௌ-விஶ்வரூபே-வி॒துர்நிர்-ரு'॑தி-ர॒பி ச॑ஷ்ட-இ॒ஹ-மி॒த்ராய॒-த்வாவிக்ம்॑ஶதிஶ்ச) (அ. 5)
யா ஜா॒தா ஓஷ॑தயோ தே॒வேப்ய॑ஸ்த்ரியு॒க-ம்பு॒ரா । மந்தா॑மி ப॒ப்ரூணா॑ம॒ஹக்ம் ஶ॒த-ந்தாமா॑நி ஸ॒ப்த ச॑ ॥ ஶ॒தம்-வோँ॑ அப॒-ந்தாமா॑நி ஸ॒ஹஸ்ர॑மு॒த வோ॒ ருஹஃ॑ । அதா॑ ஶதக்ரத்வோ யூ॒யமி॒ம-ம்மே॑ அக॒த-ங்க்ரு'॑த ॥ புஷ்பா॑வதீஃ ப்ர॒ஸூவ॑தீஃ ப॒லிநீ॑ரப॒லா உ॒த । அஶ்வா॑ இவ ஸ॒ஜித்வ॑ரீ-ர்வீ॒ருதஃ॑ பாரயி॒ஷ்ணவஃ॑ ॥ ஓஷ॑தீ॒ரிதி॑ மாதர॒-ஸ்தத்வோ॑ தேவீ॒-ருப॑ ப்ருவே । ரபாக்ம்॑ஸி விக்ந॒தீரி॑த॒ ரப॑- [விக்ந॒தீரி॑த॒ ரபஃ॑, சா॒தய॑மாநாஃ ।] 24
-ஶ்சா॒தய॑மாநாஃ ॥ அ॒ஶ்வ॒த்தே வோ॑ நி॒ஷத॑ந-ம்ப॒ர்ணே வோ॑ வஸ॒திஃ க்ரு'॒தா । கோ॒பாஜ॒ இ-த்கிலா॑ஸத॒ ய-த்ஸ॒நவ॑த॒ பூரு॑ஷம் ॥ யத॒ஹம்-வாँ॒ஜய॑-ந்நி॒மா ஓஷ॑தீ॒ர்॒ஹஸ்த॑ ஆத॒தே । ஆ॒த்மா யக்ஷ்ம॑ஸ்ய நஶ்யதி பு॒ரா ஜீ॑வ॒க்ரு'போ॑ யதா ॥ யதோஷ॑தய-ஸ்ஸ॒ங்கச்ச॑ந்தே॒ ராஜா॑ந॒-ஸ்ஸமி॑தா விவ । விப்ர॒-ஸ்ஸ உ॑ச்யதே பி॒ஷக்ர॑க்ஷோ॒ஹா ऽமீ॑வ॒ சாத॑நஃ ॥ நிஷ்க்ரு'॑தி॒-ர்நாம॑வோ மா॒தா-ऽதா॑ யூ॒யக்க்​ஸ்த॒ ஸங்க்ரு'॑தீஃ । ஸ॒ராஃ ப॑த॒த்ரிணீ᳚- [ஸ॒ராஃ ப॑த॒த்ரிணீஃ᳚, ஸ்த॒ந॒ யதா॒ மய॑தி॒] 25
-ஸ்தந॒ யதா॒ மய॑தி॒ நிஷ்க்ரு'॑த ॥ அ॒ந்யா வோ॑ அ॒ந்யாம॑வ-த்வ॒ந்யா-ऽந்யஸ்யா॒ உபா॑வத । தா-ஸ்ஸர்வா॒ ஓஷ॑தய-ஸ்ஸம்​விँதா॒நா இ॒த-ம்மே॒ ப்ராவ॑தா॒ வசஃ॑ ॥ உச்சுஷ்மா॒ ஓஷ॑தீநா॒-ங்காவோ॑ கோ॒ஷ்டா தி॑வேரதே । தநக்ம்॑ ஸநி॒ஷ்யந்தீ॑ நாமா॒த்மாந॒-ந்தவ॑ பூருஷ ॥ அதி॒ விஶ்வாஃ᳚ பரி॒ஷ்டாஸ்தே॒ந இ॑வ வ்ர॒ஜம॑க்ரமுஃ । ஓஷ॑தயஃ॒ ப்ராசு॑ச்யவு॒ ர்ய-த்கி-ஞ்ச॑ த॒நுவா॒க்ம்॒ ரபஃ॑ ॥ யா- [யாஃ, த॒ ஆ॒த॒ஸ்து-ரா॒த்மாநம்॒-யாँ] 26
-ஸ்த॑ ஆத॒ஸ்து-ரா॒த்மாநம்॒-யாँ ஆ॑விவி॒ஶுஃ பருஃ॑ பருஃ । தாஸ்தே॒ யக்ஷ்மம்॒-விँபா॑தந்தா மு॒க்ரோ ம॑த்த்யம॒ஶீரி॑வ ॥ ஸா॒கம்-யँ॑க்ஷ்ம॒ ப்ர ப॑த ஶ்யே॒நேந॑ கிகிதீ॒விநா᳚ । ஸா॒கம்-வாँத॑ஸ்ய॒-த்ராஜ்யா॑ ஸா॒க-ந்ந॑ஶ்ய நி॒ஹாக॑யா ॥ அ॒ஶ்வா॒வ॒தீக்ம் ஸோ॑மவ॒தீ மூ॒ர்ஜய॑ந்தீ॒ முதோ॑ஜஸம் । ஆ வி॑த்ஸி॒ ஸர்வா॒ ஓஷ॑தீர॒ஸ்மா அ॑ரி॒ஷ்டதா॑தயே ॥ யாஃ ப॒லிநீ॒ர்யா அ॑ப॒லா அ॑பு॒ஷ்பா யாஶ்ச॑ பு॒ஷ்பிணீஃ᳚ । ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதி॑ ப்ரஸூதா॒ ஸ்தாநோ॑ முஞ்ச॒ந்த்வக்ம் ஹ॑ஸஃ ॥ யா [யாஃ, ஓஷ॑தய॒-ஸ்ஸோம॑ராஜ்ஞீஃ॒] 27
ஓஷ॑தய॒-ஸ்ஸோம॑ராஜ்ஞீஃ॒ ப்ரவி॑ஷ்டாஃ ப்ரு'தி॒வீமநு॑ । தாஸா॒-ந்த்வம॑ஸ்யுத்த॒மா ப்ரணோ॑ ஜீ॒வாத॑வே-ஸுவ ॥ அ॒வ॒பத॑ந்தீரவத-ந்தி॒வ ஓஷ॑தயஃ॒ பரி॑ । ய-ஞ்ஜீ॒வ ம॒ஶ்ஞவா॑ மஹை॒ ந ஸ ரி॑ஷ்யாதி॒ பூரு॑ஷஃ ॥ யாஶ்சே॒த மு॑ப-ஶ்ரு'॒ண்வந்தி॒ யாஶ்ச॑ தூ॒ர-ம்பரா॑கதாஃ । இ॒ஹ ஸ॒ங்கத்ய॒ தா-ஸ்ஸர்வா॑ அ॒ஸ்மை ஸ-ந்த॑த்த பேஷ॒ஜம் ॥ மா வோ॑ ரிஷ-த்கநி॒தா யஸ்மை॑ சா॒ஹ-ங்கநா॑மி வஃ । த்வி॒ப-ச்சது॑ஷ்ப-த॒ஸ்மாக॒க்ம்॒ ஸர்வ॑-ம॒ஸ்த்வநா॑துரம் ॥ ஓஷ॑தய॒-ஸ்ஸம்-வँ॑தந்தே॒ ஸோமே॑ந ஸ॒ஹ ராஜ்ஞா᳚ । யஸ்மை॑ க॒ரோதி॑ ப்ராஹ்ம॒ணஸ்தக்ம் ரா॑ஜ-ந்பாரயாமஸி ॥ 28 ॥
(ரபஃ॑ - பத॒த்ரிணீ॒- ர்யா - அக்ம்ஹ॑ஸோ॒ யாஃ - கநா॑மி வோ॒ - ऽஷ்டாத॑ஶ ச) (அ. 6)
மா நோ॑ ஹிக்ம்ஸீஜ்ஜநி॒தா யஃ ப்ரு'॑தி॒வ்யா யோ வா॒ திவக்ம்॑ ஸ॒த்யத॑ர்மா ஜ॒ஜாந॑ । யஶ்சா॒பஶ்ச॒ந்த்ரா ப்ரு'॑ஹ॒தீர்ஜ॒ஜாந॒ கஸ்மை॑ தே॒வாய॑ ஹ॒விஷா॑ விதேம ॥ அ॒ப்யாவ॑ர்தஸ்வ ப்ரு'திவி ய॒ஜ்ஞேந॒ பய॑ஸா ஸ॒ஹ । வ॒பா-ந்தே॑ அ॒க்நிரி॑ஷி॒தோ-ऽவ॑ ஸர்பது ॥ அக்நே॒ ய-த்தே॑ ஶு॒க்ரம்-யँச்ச॒ந்த்ரம்-யँ-த்பூ॒தம்-யँ-த்ய॒ஜ்ஞிய᳚ம் । த-த்தே॒வேப்யோ॑ பராமஸி ॥ இஷ॒மூர்ஜ॑ம॒ஹமி॒த ஆ [ஆ, த॒த॒ ரு'॒தஸ்ய॒ தாம்நோ॑] 29
த॑த ரு'॒தஸ்ய॒ தாம்நோ॑ அ॒ம்ரு'த॑ஸ்ய॒ யோநேஃ᳚ । ஆ நோ॒ கோஷு॑ விஶ॒த்வௌஷ॑தீஷு॒ ஜஹா॑மி ஸே॒திமநி॑ரா॒மமீ॑வாம் ॥ அக்நே॒ தவ॒ ஶ்ரவோ॒ வயோ॒ மஹி॑ ப்ராஜந்த்ய॒ர்சயோ॑ விபாவஸோ । ப்ரு'ஹ॑-த்பாநோ॒ ஶவ॑ஸா॒ வாஜ॑மு॒க்த்ய॑-ந்ததா॑ஸி தா॒ஶுஷே॑ கவே ॥ இ॒ர॒ஜ்யந்ந॑க்நே ப்ரதயஸ்வ ஜ॒ந்துபி॑ர॒ஸ்மே ராயோ॑ அமர்த்ய । ஸ த॑ர்​ஶ॒தஸ்ய॒ வபு॑ஷோ॒ வி ரா॑ஜஸி ப்ரு'॒ணக்ஷி॑ ஸாந॒ஸிக்ம் ர॒யிம் ॥ ஊர்ஜோ॑ நபா॒ஜ்ஜாத॑வேத-ஸ்ஸுஶ॒ஸ்திபி॒-ர்மந்த॑ஸ்வ [ ] 30
தீ॒திபி॑ர்​ஹி॒தஃ । த்வே இஷ॒-ஸ்ஸ-ந்த॑து॒-ர்பூரி॑ரேதஸ-ஶ்சி॒த்ரோ த॑யோ வா॒மஜா॑தாஃ ॥ பா॒வ॒கவ॑ர்சா-ஶ்ஶு॒க்ரவ॑ர்சா॒ அநூ॑நவர்சா॒ உதி॑யர்​ஷி பா॒நுநா᳚ । பு॒த்ரஃ பி॒தரா॑ வி॒சர॒ந்நுபா॑வஸ்யு॒பே ப்ரு'॑ணக்ஷி॒ ரோத॑ஸீ ॥ ரு'॒தாவா॑ந-ம்மஹி॒ஷம்-விँ॒ஶ்வச॑ர்​ஷணிம॒க்நிக்ம் ஸு॒ம்நாய॑ ததிரே பு॒ரோ ஜநாஃ᳚ । ஶ்ருத்க॑ர்ணக்ம் ஸ॒ப்ரத॑ஸ்தம-ந்த்வா கி॒ரா தைவ்ய॒-ம்மாநு॑ஷா யு॒கா ॥ நி॒ஷ்க॒ர்தார॑-மத்த்வ॒ரஸ்ய॒ ப்ரசே॑தஸ॒-ங்க்ஷய॑ந்த॒க்ம்॒ ராத॑ஸே ம॒ஹே । ரா॒தி-ம்ப்ரு'கூ॑ணாமு॒ஶிஜ॑-ங்க॒விக்ர॑து-ம்ப்ரு'॒ணக்ஷி॑ ஸாந॒ஸிக்ம் - [ஸாந॒ஸிம், ர॒யிம் ।] 31
ர॒யிம் ॥ சிதஃ॑ ஸ்த பரி॒சித॑ ஊர்த்வ॒சிதஃ॑ ஶ்ரயத்த்வ॒-ந்தயா॑ தே॒வத॑யா-ऽங்கிர॒ஸ்வ-த்த்ரு॒வா-ஸ்ஸீ॑தத ॥ ஆ ப்யா॑யஸ்வ॒ ஸமே॑து தே வி॒ஶ்வதஃ॑ ஸோம॒ வ்ரு'ஷ்ணி॑யம் । பவா॒ வாஜ॑ஸ்ய ஸங்க॒தே ॥ ஸ-ந்தே॒ பயாக்ம்॑ஸி॒ ஸமு॑ யந்து॒ வாஜா॒-ஸ்ஸம்-வ்ரு'ँஷ்ணி॑யா-ந்யபிமாதி॒ஷாஹஃ॑ । ஆ॒ப்யாய॑மாநோ அ॒ம்ரு'தா॑ய ஸோம தி॒வி ஶ்ரவாக்॑ஸ்யுத்த॒மாநி॑ திஷ்வ ॥ 32 ॥
(ஆ - மந்த॑ஸ்வ - ஸாந॒ஸி - மேகா॒ந்நச॑த்வாரி॒க்ம்॒ஶச்ச॑) (அ. 7)
அ॒ப்ய॑ஸ்தா॒-த்விஶ்வாஃ॒ ப்ரு'த॑நா॒ அரா॑தீ॒ஸ்தத॒க்நிரா॑ஹ॒ தது॒ ஸோம॑ ஆஹ । ப்ரு'ஹ॒ஸ்பதிஃ॑ ஸவி॒தா தந்ம॑ ஆஹ பூ॒ஷா மா॑-ऽதா-த்ஸுக்ரு'॒தஸ்ய॑ லோ॒கே ॥ யதக்ர॑ந்தஃ ப்ரத॒ம-ஞ்ஜாய॑மாந உ॒த்யந்-த்ஸ॑மு॒த்ராது॒த வா॒ புரீ॑ஷாத் । ஶ்யே॒நஸ்ய॑ ப॒க்ஷா ஹ॑ரி॒ணஸ்ய॑ பா॒ஹூ உப॑ஸ்துத॒-ஞ்ஜநி॑ம॒ த-த்தே॑ அர்வந்ந் ॥ அ॒பா-ம்ப்ரு'॒ஷ்டம॑ஸி॒ யோநி॑ர॒க்நே-ஸ்ஸ॑மு॒த்ரம॒பிதஃ॒ பிந்வ॑மாநம் । வர்த॑மாந-ம்ம॒ஹ [வர்த॑மாந-ம்ம॒ஹஃ, ஆ ச॒ புஷ்க॑ர-ந்தி॒வோ] 33
ஆ ச॒ புஷ்க॑ர-ந்தி॒வோ மாத்ர॑யா வரி॒ணா ப்ர॑தஸ்வ ॥ ப்ரஹ்ம॑ ஜஜ்ஞா॒ந-ம்ப்ர॑த॒ம-ம்பு॒ரஸ்தா॒த்வி ஸீ॑ம॒த-ஸ்ஸு॒ருசோ॑ வே॒ந ஆ॑வஃ । ஸ பு॒த்த்நியா॑ உப॒மா அ॑ஸ்ய வி॒ஷ்டா-ஸ்ஸ॒தஶ்ச॒ யோநி॒மஸ॑தஶ்ச॒ விவஃ॑ ॥ ஹி॒ர॒ண்ய॒க॒ர்ப-ஸ்ஸம॑வர்த॒தாக்ரே॑ பூ॒தஸ்ய॑ ஜா॒தஃ பதி॒ரேக॑ ஆஸீத் । ஸ தா॑தார ப்ரு'தி॒வீ-ந்த்யாமு॒தேமா-ங்கஸ்மை॑ தே॒வாய॑ ஹ॒விஷா॑ விதேம ॥ த்ர॒ப்ஸஶ்ச॑ஸ்கந்த ப்ரு'தி॒வீமநு॒- [ப்ரு'தி॒வீமநு॑, த்யாமி॒ம-ஞ்ச॒] 34
-த்யாமி॒ம-ஞ்ச॒ யோநி॒மநு॒ யஶ்ச॒ பூர்வஃ॑ । த்ரு'॒தீயம்॒-யோँநி॒மநு॑ ஸ॒ஞ்சர॑ந்த-ந்த்ர॒ப்ஸ-ஞ்ஜு॑ஹோ॒ம்யநு॑ ஸ॒ப்த ஹோத்ராஃ᳚ ॥ நமோ॑ அஸ்து ஸ॒ர்பேப்யோ॒ யே கே ச॑ ப்ரு'தி॒வீமநு॑ । யே அ॒ந்தரி॑க்ஷே॒ யே தி॒வி தேப்யஃ॑ ஸ॒ர்பேப்யோ॒ நமஃ॑ ॥ யே॑-ऽதோ ரோ॑ச॒நே தி॒வோ யே வா॒ ஸூர்ய॑ஸ்ய ர॒ஶ்மிஷு॑ । யேஷா॑ம॒ப்ஸு ஸதஃ॑ க்ரு'॒த-ந்தேப்யஃ॑ ஸ॒ர்பேப்யோ॒ நமஃ॑ ॥ யா இஷ॑வோ யாது॒ தாநா॑நாம்॒ ँயே॑ வா॒ வந॒ஸ்பதீ॒க்ம்॒ரநு॑ । யே வா॑-ऽவ॒டேஷு॒ ஶேர॑தே॒ தேப்யஃ॑ ஸ॒ர்பேப்யோ॒ நமஃ॑ ॥ 35 ॥
(ம॒ஹோ - ऽநு॑ - யாது॒தாநா॑நா॒ - மேகா॑தஶ ச) (அ. 8)
த்ரு॒வா-ऽஸி॑ த॒ருணா-ऽஸ்த்ரு'॑தா வி॒ஶ்வக॑ர்மணா॒ ஸுக்ரு'॑தா । மா த்வா॑ ஸமு॒த்ர உத்வ॑தீ॒ந்மா ஸு॑ப॒ர்ணோ வ்ய॑தமாநா ப்ரு'தி॒வீ-ந்த்ரு'க்ம்॑ஹ ॥ ப்ர॒ஜாப॑திஸ்த்வா ஸாதயது ப்ரு'தி॒வ்யாஃ ப்ரு'॒ஷ்டே வ்யச॑ஸ்வதீ॒-ம்ப்ரத॑ஸ்வதீ॒-ம்ப்ரதோ॑-ऽஸி ப்ரு'தி॒வ்ய॑ஸி॒ பூர॑ஸி॒ பூமி॑ர॒ஸ்யதி॑திரஸி வி॒ஶ்வதா॑யா॒ விஶ்வ॑ஸ்ய॒ புவ॑நஸ்ய த॒ர்த்ரீ ப்ரு'॑தி॒வீம்-யँ॑ச்ச ப்ரு'தி॒வீ-ந்த்ரு'க்ம்॑ஹ ப்ரு'தி॒வீ-ம்மா ஹிக்ம்॑ஸீ॒ர்விஶ்வ॑ஸ்மை ப்ரா॒ணாயா॑பா॒நாய॑ வ்யா॒நாயோ॑தா॒நாய॑ ப்ரதி॒ஷ்டாயை॑ [ப்ரதி॒ஷ்டாயை᳚, ச॒ரித்ரா॑யா॒-] 36
ச॒ரித்ரா॑யா॒-ऽக்நிஸ்த்வா॒-ऽபி பா॑து ம॒ஹ்யா ஸ்வ॒ஸ்த்யா ச॒ர்திஷா॒ ஶந்த॑மேந॒ தயா॑ தே॒வத॑யா-ऽங்கிர॒ஸ்வ-த்த்ரு॒வா ஸீ॑த ॥ காண்டா᳚-த்காண்டா-த்ப்ர॒ரோஹ॑ந்தீ॒ பரு॑ஷஃபருஷஃ॒ பரி॑ । ஏ॒வா நோ॑ தூர்வே॒ ப்ர த॑நு ஸ॒ஹஸ்ரே॑ண ஶ॒தேந॑ ச ॥ யா ஶ॒தேந॑ ப்ரத॒நோஷி॑ ஸ॒ஹஸ்ரே॑ண வி॒ரோஹ॑ஸி । தஸ்யா᳚ஸ்தே தேவீஷ்டகே வி॒தேம॑ ஹ॒விஷா॑ வ॒யம் ॥ அஷா॑டா-ऽஸி॒ ஸஹ॑மாநா॒ ஸஹ॒ஸ்வாரா॑தீ॒-ஸ்ஸஹ॑ஸ்வாராதீய॒த-ஸ்ஸஹ॑ஸ்வ॒ ப்ரு'த॑நா॒-ஸ்ஸஹ॑ஸ்வ ப்ரு'தந்ய॒தஃ । ஸ॒ஹஸ்ர॑வீர்யா- [ஸ॒ஹஸ்ர॑வீர்யா, அ॒ஸி॒ ஸா மா॑ ஜிந்வ ।] 37
-ऽஸி॒ ஸா மா॑ ஜிந்வ ॥ மது॒ வாதா॑ ரு'தாய॒தே மது॑ க்ஷரந்தி॒ ஸிந்த॑வஃ । மாத்த்வீ᳚ர்ந-ஸ்ஸ॒ந்த்வோஷ॑தீஃ ॥ மது॒ நக்த॑மு॒தோஷஸி॒ மது॑ம॒-த்பார்தி॑வ॒க்ம்॒ ரஜஃ॑ । மது॒ த்யௌர॑ஸ்து நஃ பி॒தா ॥ மது॑மா-ந்நோ॒ வந॒ஸ்பதி॒-ர்மது॑மாக்ம் அஸ்து॒ ஸூர்யஃ॑ । மாத்த்வீ॒ர்காவோ॑ பவந்து நஃ ॥ ம॒ஹீ த்யௌஃ ப்ரு'॑தி॒வீ ச॑ ந இ॒மம்-யँ॒ஜ்ஞ-ம்மி॑மிக்ஷதாம் । பி॒ப்ரு'॒தா-ந்நோ॒ பரீ॑மபிஃ ॥ த-த்விஷ்ணோஃ᳚ பர॒ம- [பர॒மம், ப॒தக்ம் ஸதா॑ பஶ்யந்தி] 38
-ம்ப॒தக்ம் ஸதா॑ பஶ்யந்தி ஸூ॒ரயஃ॑ । தி॒வீவ॒ சக்ஷு॒ராத॑தம் ॥ த்ரு॒வா-ऽஸி॑ ப்ரு'திவி॒ ஸஹ॑ஸ்வ ப்ரு'தந்ய॒தஃ । ஸ்யூ॒தா தே॒வேபி॑ர॒ம்ரு'தே॒நா ऽऽகாஃ᳚ ॥ யாஸ்தே॑ அக்நே॒ ஸூர்யே॒ ருச॑ உத்ய॒தோ திவ॑மாத॒ந்வந்தி॑ ர॒ஶ்மிபிஃ॑ । தாபி॒-ஸ்ஸர்வா॑பீ ரு॒சே ஜநா॑ய நஸ்க்ரு'தி ॥ யா வோ॑ தேவா॒-ஸ்ஸூர்யே॒ ருசோ॒ கோஷ்வஶ்வே॑ஷு॒ யா ருசஃ॑ । இந்த்ரா᳚க்நீ॒ தாபி॒-ஸ்ஸர்வா॑பீ॒ ருச॑-ந்நோ தத்த ப்ரு'ஹஸ்பதே ॥ வி॒ரா- [வி॒ராட், ஜ்யோதி॑ரதாரய-] 39
-ட்ஜ்யோதி॑ரதாரய-த்ஸ॒ம்ரா-ட்ஜ்யோதி॑ரதாரய-த்ஸ்வ॒ரா-ட்ஜ்யோதி॑ரதாரயத் ॥ அக்நே॑ யு॒க்ஷ்வா ஹி யே தவாஶ்வா॑ஸோ தேவ ஸா॒தவஃ॑ । அரம்॒-வँஹ॑ந்த்யா॒ஶவஃ॑ ॥ யு॒க்ஷ்வா ஹி தே॑வ॒ஹூத॑மா॒க்ம்॒ அஶ்வாக்ம்॑ அக்நே ர॒தீரி॑வ । நி ஹோதா॑ பூ॒ர்வ்ய-ஸ்ஸ॑தஃ ॥ த்ர॒ப்ஸஶ்ச॑ஸ்கந்த ப்ரு'தி॒வீமநு॒ த்யாமி॒ம-ஞ்ச॒ யோநி॒மநு॒ யஶ்ச॒ பூர்வஃ॑ । த்ரு'॒தீயம்॒-யோँநி॒மநு॑ ஸ॒ஞ்சர॑ந்த-ந்த்ர॒ப்ஸ-ஞ்ஜு॑ஹோ॒ம்யநு॑ ஸ॒ப்த [ ] 40
ஹோத்ராஃ᳚ ॥ அபூ॑தி॒தம்-விँஶ்வ॑ஸ்ய॒ புவ॑நஸ்ய॒ வாஜி॑நம॒க்நே-ர்வை᳚ஶ்வாந॒ரஸ்ய॑ ச । அ॒க்நிர்ஜ்யோதி॑ஷா॒ ஜ்யோதி॑ஷ்மா-ந்ரு॒க்மோ வர்ச॑ஸா॒ வர்ச॑ஸ்வாந் ॥ ரு'॒சே த்வா॑ ரு॒சே த்வா॒ ஸமி-த்ஸ்ர॑வந்தி ஸ॒ரிதோ॒ ந தேநாஃ᳚ । அ॒ந்தர்​ஹ்ரு'॒தா மந॑ஸா பூ॒யமா॑நாஃ ॥ க்ரு'॒தஸ்ய॒ தாரா॑ அ॒பி சா॑கஶீமி । ஹி॒ர॒ண்யயோ॑ வேத॒ஸோ மத்த்ய॑ ஆஸாம் ॥ தஸ்மிந்᳚த்ஸுப॒ர்ணோ ம॑து॒க்ரு'-த்கு॑லா॒யீ பஜ॑ந்நாஸ்தே॒ மது॑ தே॒வதா᳚ப்யஃ । தஸ்யா॑ ஸ தே॒ ஹர॑ய-ஸ்ஸ॒ப்த தீரே᳚ ஸ்வ॒தா-ந்துஹா॑நா அ॒ம்ரு'த॑ஸ்ய॒ தாரா᳚ம் ॥ 41 ॥
(ப்ர॒தி॒ஷ்டாயை॑ - ஸ॒ஹஸ்ர॑வீர்யா - பர॒மம் - ँவி॒ராட்த் - ஸ॒ப்த - தீரே॑ - ச॒த்வாரி॑ ச) (அ. 9)
ஆ॒தி॒த்ய-ங்கர்ப॒-ம்பய॑ஸா ஸம॒ஞ்ஜந்-த்ஸ॒ஹஸ்ர॑ஸ்ய ப்ரதி॒மாம்-விँ॒ஶ்வரூ॑பம் । பரி॑ வ்ரு'ங்க்தி॒ ஹர॑ஸா॒ மா-ऽபி ம்ரு'॑க்ஷ-ஶ்ஶ॒தாயு॑ஷ-ங்க்ரு'ணுஹி சீ॒யமா॑நஃ ॥ இ॒ம-ம்மா ஹிக்ம்॑ஸீர்த்வி॒பாத॑-ம்பஶூ॒நாக்ம் ஸஹ॑ஸ்ராக்ஷ॒ மேத॒ ஆ சீ॒யமா॑நஃ । ம॒யுமா॑ர॒ண்யமநு॑ தே திஶாமி॒ தேந॑ சிந்வா॒நஸ்த॒நுவோ॒ நி ஷீ॑த ॥ வாத॑ஸ்ய॒ த்ராஜிம்॒-வँரு॑ணஸ்ய॒ நாபி॒மஶ்வ॑-ஞ்ஜஜ்ஞா॒நக்ம் ஸ॑ரி॒ரஸ்ய॒ மத்த்யே᳚ । ஶிஶு॑-ந்ந॒தீநா॒க்ம்॒ ஹரி॒மத்ரி॑புத்த॒மக்நே॒ மா ஹிக்ம்॑ஸீஃ [மா ஹிக்ம்॑ஸீஃ, ப॒ர॒மே வ்யோ॑மந்ந் ।] 42
பர॒மே வ்யோ॑மந்ந் ॥ இ॒ம-ம்மா ஹிக்ம்॑ஸீ॒ரேக॑ஶப-ம்பஶூ॒நா-ங்க॑நிக்ர॒தம்-வாँ॒ஜிநம்॒-வாँஜி॑நேஷு । கௌ॒ரமா॑ர॒ண்யமநு॑ தே திஶாமி॒ தேந॑ சிந்வா॒நஸ்த॒நுவோ॒ நி ஷீ॑த ॥ அஜ॑ஸ்ர॒மிந்து॑மரு॒ஷ-ம்பு॑ர॒ண்யும॒க்நிமீ॑டே பூ॒ர்வசி॑த்தௌ॒ நமோ॑பிஃ । ஸ பர்வ॑பிர்-ரு'து॒ஶஃ கல்ப॑மாநோ॒ கா-ம்மா ஹிக்ம்॑ஸீ॒ரதி॑திம்-விँ॒ராஜ᳚ம் ॥ இ॒மக்ம் ஸ॑மு॒த்ரக்ம் ஶ॒ததா॑ர॒மு-த்ஸம்॑-வ்யँ॒ச்யமா॑ந॒-ம்புவ॑நஸ்ய॒ மத்த்யே᳚ । க்ரு'॒த-ந்துஹா॑நா॒-மதி॑தி॒-ஞ்ஜநா॒யாக்நே॒ மா [-மதி॑தி॒-ஞ்ஜநா॒யாக்நே॒ மா, ஹி॒க்ம்॒ஸீஃ॒ ப॒ர॒மே வ்யோ॑மந்ந் ।] 43
ஹிக்ம்॑ஸீஃ பர॒மே வ்யோ॑மந்ந் । க॒வ॒யமா॑ர॒ண்யமநு॑ தே திஶாமி॒ தேந॑ சிந்வா॒நஸ்த॒நுவோ॒ நி ஷீ॑த ॥ வரூ᳚த்ரி॒-ந்த்வஷ்டு॒ர்வரு॑ணஸ்ய॒ நாபி॒மவி॑-ஞ்ஜஜ்ஞா॒நாக்ம் ரஜ॑ஸஃ॒ பர॑ஸ்மாத் । ம॒ஹீக்ம் ஸா॑ஹ॒ஸ்ரீமஸு॑ரஸ்ய மா॒யாமக்நே॒ மா ஹிக்ம்॑ஸீஃ பர॒மே வ்யோ॑மந்ந் ॥ இ॒மாமூ᳚ர்ணா॒யும்-வँரு॑ணஸ்ய மா॒யா-ந்த்வச॑-ம்பஶூ॒நா-ந்த்வி॒பதா॒-ஞ்சது॑ஷ்பதாம் । த்வஷ்டுஃ॑ ப்ர॒ஜாநா᳚-ம்ப்ரத॒ம-ஞ்ஜ॒நித்ர॒மக்நே॒ மா ஹிக்ம்॑ஸீஃ பர॒மே வ்யோ॑மந்ந் । உஷ்ட்ர॑மார॒ண்யமநு॑ [உஷ்ட்ர॑மார॒ண்யமநு॑, தே॒ தி॒ஶா॒மி॒ தேந॑] 44
தே திஶாமி॒ தேந॑ சிந்வா॒நஸ்த॒நுவோ॒ நி ஷீ॑த ॥ யோ அ॒க்நிர॒க்நேஸ்த-ப॒ஸோ-ऽதி॑ ஜா॒த-ஶ்ஶோசா᳚-த்ப்ரு'தி॒வ்யா உ॒த வா॑ தி॒வஸ்பரி॑ । யேந॑ ப்ர॒ஜா வி॒ஶ்வக॑ர்மா॒ வ்யாந॒-ட்தம॑க்நே॒ ஹேடஃ॒ பரி॑ தே வ்ரு'ணக்து ॥ அ॒ஜா ஹ்ய॑க்நேரஜ॑நிஷ்ட॒ கர்பா॒-த்ஸா வா அ॑பஶ்யஜ்ஜநி॒தார॒மக்ரே᳚ । தயா॒ ரோஹ॑மாய॒ந்நுப॒ மேத்த்யா॑ஸ॒ஸ்தயா॑ தே॒வா தே॒வதா॒மக்ர॑ ஆயந்ந் । ஶ॒ர॒ப-( )-மா॑ர॒ண்யமநு॑ தே திஶாமி॒ தேந॑ சிந்வா॒நஸ்த॒நுவோ॒ நிஷீ॑த ॥ 45 ॥
(அக்நே॒ மா ஹிக்ம்॑ஸீ॒ - ரக்நே॒ மோஷ்ட்ர॑மா - ர॒ண்யமநு॑ - ஶர॒பந் - நவ॑ ச) (அ. 10)
(ஆ॒தி॒த்ய மி॒மந்த்வி॒பாதே॑ ம॒யும்-வாँத॒ஸ்யா ऽஶ்வ॑ மி॒ம மேக॑ஶப ங்கௌ॒ரம ஜ॑ஸ்ரங்கவ॒யம்-வँரூ᳚த்ரி॒ மவி॑ மி॒மாமூ᳚ர்ணா॒ர்யு முஷ்ட்ரம்॒-யோँ அ॒க்நி-ஶ்ஶ॑ர॒பம் )
இந்த்ரா᳚க்நீ ரோச॒நா தி॒வஃ பரி॒ வாஜே॑ஷு பூஷதஃ । தத்வா᳚-ஞ்சேதி॒ ப்ரவீ॒ர்ய᳚ம் ॥ ஶ்ஞத॑-த்வ்ரு'॒த்ரமு॒த ஸ॑நோதி॒ வாஜ॒மிந்த்ரா॒ யோ அ॒க்நீ ஸஹு॑ரீ ஸப॒ர்யாத் । இ॒ர॒ஜ்யந்தா॑ வஸ॒வ்ய॑ஸ்ய॒ பூரே॒-ஸ்ஸஹ॑ஸ்தமா॒ ஸஹ॑ஸா வாஜ॒யந்தா᳚ ॥ ப்ர ச॑ர்​ஷ॒ணிப்யஃ॑ ப்ரு'தநா॒ ஹவே॑ஷு॒ ப்ர ப்ரு'॑தி॒வ்யா ரி॑ரிசாதே தி॒வஶ்ச॑ । ப்ர ஸிந்து॑ப்யஃ॒ ப்ரகி॒ரிப்யோ॑ மஹி॒த்வா ப்ரேந்த்ரா᳚க்நீ॒ விஶ்வா॒ புவ॒நா-ऽத்ய॒ந்யா ॥ மரு॑தோ॒ யஸ்ய॒ ஹி [ ] 46
க்ஷயே॑ பா॒தா தி॒வோ வி॑மஹஸஃ । ஸ ஸு॑கோ॒பாத॑மோ॒ ஜநஃ॑ ॥ ய॒ஜ்ஞைர்வா॑ யஜ்ஞவாஹஸோ॒ விப்ர॑ஸ்ய வா மதீ॒நாம் । மரு॑த-ஶ்ஶ்ரு'ணு॒தா ஹவ᳚ம் ॥ ஶ்ரி॒யஸே॒ க-ம்பா॒நுபி॒-ஸ்ஸ-ம்மி॑மிக்ஷிரே॒ தே ர॒ஶ்மிபி॒ஸ்த ரு'க்வ॑பி-ஸ்ஸுகா॒தயஃ॑ । தே வாஶீ॑மந்த இ॒ஷ்மிணோ॒ அபீ॑ரவோ வி॒த்ரே ப்ரி॒யஸ்ய॒ மாரு॑தஸ்ய॒ தாம்நஃ॑ ॥ அவ॑ தே॒ ஹேட॒, உது॑த்த॒மம் ॥ கயா॑ நஶ்சி॒த்ர ஆ பு॑வதூ॒தீ ஸ॒தா வ்ரு'॑த॒-ஸ்ஸகா᳚ । கயா॒ ஶசி॑ஷ்டயா வ்ரு'॒தா ॥ 47 ॥
கோ அ॒த்ய யு॑ங்க்தே து॒ரி கா ரு'॒தஸ்ய॒ ஶிமீ॑வதோ பா॒மிநோ॑ துர்​ஹ்ரு'ணா॒யூந் । ஆ॒ஸந்நி॑ஷூந். ஹ்ரு'॒த்ஸ்வஸோ॑ மயோ॒பூந். ய ஏ॑ஷா-ம்ப்ரு'॒த்யாம்ரு'॒ணத॒-த்ஸ ஜீ॑வாத் ॥ அக்நே॒ நயா, ऽऽதே॒வாநா॒க்ம்॒ ஶந்நோ॑ பவந்து॒, வாஜே॑வாஜே। அ॒ப்ஸ்வ॑க்நே॒ ஸதி॒ஷ்டவ॒ ஸௌஷ॑தீ॒ரநு॑ ருத்த்யஸே । கர்பே॒ ஸஞ்ஜா॑யஸே॒ புநஃ॑ ॥ வ்ரு'ஷா॑ ஸோம த்யு॒மாக்ம் அ॑ஸி॒ வ்ரு'ஷா॑ தேவ॒ வ்ரு'ஷ॑வ்ரதஃ । வ்ரு'ஷா॒ தர்மா॑ணி ததிஷே ॥ இ॒ம-ம்மே॑ வருண॒ , தத்த்வா॑ யாமி॒த்வ-ந்நோ॑ அக்நே॒ஸ த்வ-ந்நோ॑ அக்நே ॥ 48 ॥
(ஹி - வ்ரு'॒தா - ம॒ - ஏகா॑தஶ ச ) (அ. 11)
(விஷ்ணோஃ॒ க்ரமோ॑-ऽஸி - தி॒வஸ்ப - ர்யந்ந॑ப॒தே - ऽபே॑த॒ - ஸமி॑தம்॒ - ँயா ஜா॒தா - மா நோ॑ ஹிக்ம்ஸீ - த॒ப்ய॑ஸ்தா-த்- த்ரு॒வா - ऽஸ்யா॑தி॒த்யங்கர்ப॒ - மிந்த்ரா᳚க்நீ ரோச॒ - நைகா॑தஶ )
(விஷ்ணோ॑ - ரஸ்மிந். ஹ॒வ்யே - தி॑ த்வா॒-ऽஹம் - தீ॒திபி॒ - ர்​ஹோத்ரா॑ - அ॒ஷ்டாச॑த்வாரிக்ம்ஶத்)
(விஷ்ணோஃ॒ க்ரமோ॑-ऽஸி॒, த்வந்நோ॑ அக்நே॒ ஸ த்வந்நோ॑ அக்நே)
॥ ஹரிஃ॑ ஓம் ॥
॥ க்ரு'ஷ்ண யஜுர்வேதீய தைத்திரீய ஸம்ஹிதாயா-ஞ்சதுர்த காண்டே த்விதீயஃ ப்ரஶ்ந-ஸ்ஸமாப்தஃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturthakāṇḍe dvītīyaḥ praśnaḥ - devayajanagrahābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hā gā̭ya॒tra-ñchanda॒ ā ro̭ha pṛthi॒vīmanu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhiśasti॒hā traiṣṭṷbha॒-ñchanda॒ ā ro̭hā॒ntari̭kṣa॒manu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syarātīya॒to ha॒ntā jāga̭ta॒-ñchanda॒ ā ro̭ha॒ diva॒manu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ [viṣṇoḥ᳚, kramo̭-'si śatrūya॒to] 1
kramo̭-'si śatrūya॒to ha॒ntā-'nṷṣṭubha॒-ñchanda॒ ā ro̭ha॒ diśo-'nu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmaḥ || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭ha-dvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || agne᳚-'bhyāvartinna॒bhi na॒ ā va̭rta॒svā-''yṷṣā॒ varca̭sā sa॒nyā me॒dhayā᳚ pra॒jayā॒ dhanḙna || agnḙ [agne᳚, a॒ṅgi॒ra॒-śśa॒ta-ntḙ] 2
aṅgira-śśa॒ta-ntḙ santvā॒vṛtaḥ̭ sa॒hasra̭-nta upā॒vṛtaḥ̭ | tāsā॒-mpoṣa̭sya॒ poṣḙṇa॒ puna̭rno na॒ṣṭamā kṛ̭dhi॒ puna̭rno ra॒yimā kṛ̭dhi || puna̭rū॒rjā niva̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā-''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śva ta॒spari̭ || udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ ma॒smadavā̭-'dha॒maṃ- [-'dha॒mam, vi ma̭ddhya॒magg​ śra̭thāya |] 3
-~vi ma̭ddhya॒magg​ śra̭thāya | athā̭ va॒yamā̭ditya vra॒te tavānā̭gaso॒ adi̭taye syāma || ā tvā̭-'hār​ṣa-ma॒ntara̭bhūrdhru॒vasti॒ṣṭhā 'vi̭cācaliḥ | viśa̭stvā॒ sarvā̭ vāñchantva॒smi-nrā॒ṣṭramadhi̭ śraya ||agnḙ bṛ॒hannu॒ṣasā̭mū॒rdhvo a̭sthānnirjagmi॒vān-tama̭so॒ jyoti॒ṣā-''gā᳚t | a॒gnirbhā॒nunā॒ ruśa̭tā॒ svaṅga॒ ā jā॒to viśvā॒ sadmā᳚nyaprāḥ || sīda॒ tva-mmā॒tura॒syā [sīda॒ tva-mmā॒tura॒syāḥ᳚, u॒pasthe॒ viśvā᳚nyagne] 4
u॒pasthe॒ viśvā᳚nyagne va॒yunā̭ni vi॒dvān | mainā̭ma॒rciṣā॒ mā tapa̭sā॒-'bhi śṷ̄śuco॒-'ntara̭syāgṃ śu॒krajyo̭ti॒rvi bhā̭hi || a॒ntara̭gne ru॒cā tvamu॒khāyai॒ sada̭ne॒ sve | tasyā॒stvagṃ hara̭sā॒ tapa॒ñjāta̭veda-śśi॒vo bha̭va || śi॒vo bhū॒tvā mahya̭ma॒gne-'tho̭ sīda śi॒vastvam | śi॒vāḥ kṛ॒tvā diśa॒-ssarvā॒-ssvāṃ-yo~ni̭mi॒hā-'' sa̭daḥ || ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa dvasṷrantarikṣa॒-saddhotā̭ vedi॒ṣadati̭thi rduroṇa॒sat | nṛ॒ṣadva̭ra॒sa-dṛ̭ta॒sa-dvyo̭ma॒sa-da॒bjā go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat || 5 ||
(diva॒manu॒ vi kra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇo॒ - rdhane॒nāgnḙ - 'dha॒ma - ma॒syāḥ - śṷci॒ṣath - ṣoḍa̭śa ca) (a. 1)
di॒vaspari̭ pratha॒ma-ñja̭jñe a॒gnira॒sma-ddvi॒tīya॒-mpari̭ jā॒tavḙdāḥ | tṛ॒tīya̭ma॒phsu nṛ॒maṇā॒ aja̭sra॒mindhā̭na ena-ñjarate svā॒dhīḥ || vi॒dmā tḙ agne tre॒dhā tra॒yāṇi̭ vi॒dmā te॒ sadma॒ vibhṛ̭ta-mpuru॒trā | vi॒dmā te॒ nāma̭ para॒ma-ṅguhā॒ yadvi॒dmā tamuthsaṃ॒-ya~ta̭ āja॒gantha̭ || sa॒mu॒dre tvā̭ nṛ॒maṇā̭ a॒phsva̭ntarnṛ॒cakṣā̭ īdhe di॒vo a̭gna॒ ūdhanṋ | tṛ॒tīye᳚ tvā॒ [tṛ॒tīye᳚ tvā, raja̭si tasthi॒vāgṃ sa̭mṛ॒tasya॒] 6
raja̭si tasthi॒vāgṃ sa̭mṛ॒tasya॒ yonaṷ mahi॒ṣā a̭hinvann || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭ha-dvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || u॒śi-kpā̭va॒ko a̭ra॒ti-ssṷme॒dhā marte᳚ṣva॒gnira॒mṛto॒ nidhā̭yi | iya̭rti dhū॒mama̭ru॒ṣa-mbhari̭bhra॒ducchu॒kreṇa̭ śo॒ciṣā॒ dyāmina̭kṣat || viśva̭sya ke॒turbhuva̭nasya॒ garbha॒ ā [ ] 7
roda̭sī apṛṇā॒jjāya̭mānaḥ | vī॒ḍu-ñci॒dadri̭mabhina-tparā॒yan janā॒ yada॒gnimaya̭janta॒ pañca̭ || śrī॒ṇāmṷdā॒ro dha॒ruṇo̭ rayī॒ṇā-mma̭nī॒ṣāṇā॒-mprārpa̭ṇa॒-ssoma̭gopāḥ | vaso᳚-ssū॒nu-ssaha̭so a॒phsu rājā॒ vi bhā॒tyagra̭ u॒ṣasā̭midhā॒naḥ || yastḙ a॒dya kṛ॒ṇava̭-dbhadraśoce-'pū॒pa-ndḙva ghṛ॒tava̭ntamagne | prata-nna̭ya prata॒rāṃ-va~syo॒ acchā॒bhi dyu॒mna-nde॒vabha̭ktaṃ-ya~viṣṭha || ā [ ] 8
ta-mbha̭ja sauśrava॒seṣva̭gna u॒ktha-ṷktha॒ ā bha̭ja śa॒syamā̭ne | pri॒ya-ssūrye᳚ pri॒yo a॒gnā bha̭vā॒tyujjā॒tena̭ bhi॒nada॒dujjani̭tvaiḥ || tvāma̭gne॒ yaja̭mānā॒ anu॒ dyūn. viśvā॒ vasṷ̄ni dadhire॒ vāryā̭ṇi | tvayā̭ sa॒ha dravi̭ṇami॒cchamā̭nā vra॒ja-ṅgoma̭ntamu॒śijo॒ vi va̭vruḥ || dṛ॒śā॒no ru॒kma u॒rvyā vya̭dyau-ddu॒rmar​ṣa॒māyuḥ̭ śri॒ye rṷcā॒naḥ | a॒gnira॒mṛto̭ abhava॒-dvayo̭bhi॒ryadḙ- -na॒-ndyauraja̭naya-thsu॒retāḥ᳚ || 9 ||
(tṛtiye᳚ tvā॒ - garbha॒ ā - ya̭vi॒ṣṭhā-'' - ya - cca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
anna̭pa॒te-'nna̭sya no dehyanamī॒vasya̭ śu॒ṣmiṇaḥ̭ | pra pra̭dā॒tāra̭-ntāriṣa॒ ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || udṷ tvā॒ viśvḙ de॒vā agne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhiḥ | sa no̭ bhava śi॒vata̭ma-ssu॒pratī̭ko vi॒bhāva̭suḥ || preda̭gne॒ jyoti̭ṣmān. yāhi śi॒vebhi̭ra॒rci̭bhi॒stvam | bṛ॒hadbhi̭-rbhā॒nubhi॒-rbhāsa॒-nmā higṃ̭sī sta॒nuvā᳚ pra॒jāḥ || sa॒midhā॒-'gni-ndṷvasyata ghṛ॒tairbo̭dhaya॒tāti̭thim | ā- [ā, a॒smi॒n॒. ha॒vyā jṷhotana |] 10
-'smi̭n. ha॒vyā jṷhotana || praprā॒yama॒gnirbha̭ra॒tasya̭ śṛṇve॒ vi ya-thsūryo॒ na roca̭te bṛ॒hadbhāḥ | a॒bhi yaḥ pū॒ru-mpṛta̭nāsu ta॒sthau dī॒dāya॒ daivyo॒ ati̭thi-śśi॒vo naḥ̭ || āpo̭ devīḥ॒ prati̭ gṛhṇīta॒ bhasmai॒ta-thsyo॒ne kṛ̭ṇuddhvagṃ sura॒bhāvṷ lo॒ke | tasmai̭ namantā॒-ñjana̭ya-ssu॒patnī᳚rmā॒teva̭ pu॒tra-mbi̭bhṛ॒tā svḙnam || a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava॒- [a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava̭, sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase |] 11
sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase | garbhe॒ sañjā̭yase॒ punaḥ̭ || garbho̭ a॒syoṣa̭dhīnā॒-ṅgarbho॒ vana॒spatī̭nām | garbho॒ viśva̭sya bhū॒tasyāgne॒ garbho̭ a॒pāma̭si || pra॒sadya॒ bhasma̭nā॒ yoni̭ma॒paśca̭ pṛthi॒vīma̭gne | sa॒gṃ॒sṛjya̭ mā॒tṛbhi॒stva-ñjyoti̭ṣmā॒-npuna॒rā-'sa̭daḥ || puna̭rā॒sadya॒ sada̭nama॒paśca̭ pṛthi॒vīma̭gne | śeṣḙ mā॒turyatho॒pasthe॒ 'ntara॒syāgṃ śi॒vata̭maḥ || puna̭rū॒rjā [ ] 12
-ni va̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā ''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śvata॒spari̭ || puna̭stvā ''di॒tyā ru॒drā vasa̭va॒-ssami̭ndhatā॒-mpuna̭rbra॒hmāṇo̭ vasunītha ya॒jñaiḥ | ghṛ॒tena॒ tva-nta॒nuvo̭ vardhayasva sa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ || bodhā̭ no a॒sya vaca̭so yaviṣṭha॒ magṃhi̭ṣṭhasya॒ prabhṛ̭tasya svadhāvaḥ | pīya̭ti tvo॒ anṷ tvo gṛṇāti va॒ndārṷste ta॒nuvaṃ̭-va~nde agne || sa bo̭dhi sū॒rirma॒ghavā̭ vasu॒dāvā॒ vasṷpatiḥ | yu॒yo॒ddhya̭sma-ddveṣāgṃ̭si || 13 ||
(ā - tavo॒ - rjā-' - nu॒ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 3)
apḙta॒ vīta॒ vi ca̭ sarpa॒tāto॒ ye-'tra॒ stha pṷrā॒ṇā ye ca॒ nūta̭nāḥ | adā̭di॒daṃ-ya~॒mo̭-'va॒sāna̭-mpṛthi॒vyā akra̭nni॒ma-mpi॒taro̭ lo॒kama̭smai || a॒gnerbhasmā᳚sya॒gneḥ purī̭ṣamasi sa॒jñānna̭masi kāma॒dhara̭ṇa॒-mmayi̭ te kāma॒dhara̭ṇa-mbhūyāt || saṃ-yā~ vaḥ̭ pri॒yāsta॒nuva॒-ssa-mpri॒yā hṛda̭yāni vaḥ | ā॒tmā vo̭ astu॒ [astu, sampri̭ya॒] 14
sampri̭ya॒-ssampri̭yāsta॒nuvo॒ mama̭ || a॒yagṃ so a॒gniryasmi॒n-thsoma॒mindraḥ̭ su॒ta-nda॒dhe ja॒ṭharḙ vāvaśā॒naḥ | sa॒ha॒sriyaṃ॒-vā~ja॒matya॒-nna saptigṃ̭ sasa॒vān-thsan-thstṷ̄yase jātavedaḥ || agnḙ di॒vo arṇa॒macchā̭ jigā॒syacchā̭ de॒vāgṃ ṷ̄ciṣe॒ dhiṣṇi̭yā॒ ye | yāḥ pa॒rastā᳚-droca॒ne sūrya̭sya॒ yāścā॒ vastā̭-dupa॒tiṣṭha̭nta॒ āpaḥ̭ || agne॒ ya-ttḙ di॒vi varcaḥ̭ pṛthi॒vyāṃ-ya~doṣa̭dhī- [pṛthi॒vyāṃ-ya~doṣa̭dhīṣu, a॒phsu vā̭ yajatra |] 15
-ṣva॒phsu vā̭ yajatra | yenā॒ntari̭kṣa-mu॒rvā̭ta॒tantha̭ tve॒ṣa-ssa bhā॒nura̭rṇa॒vo nṛ॒cakṣāḥ᳚ || pu॒rī॒ṣyā̭so a॒gnayaḥ̭ prāva॒ṇebhiḥ̭ sa॒joṣa̭saḥ | ju॒ṣantāgṃ̭ ha॒vyamāhṷtamanamī॒vā iṣo̭ ma॒hīḥ || iḍā̭magne puru॒dagṃ sagṃ̭ sa॒ni-ṅgo-śśa̭śvatta॒magṃ hava̭mānāya sādha | syānnaḥ̭ sū॒nustana̭yo vi॒jāvā-'gne॒ sā tḙ suma॒tirbhū᳚tva॒sme || a॒ya-nte॒ yoni̭r-ṛ॒tviyo॒ yato̭ jā॒to aro̭cathāḥ | ta-ñjā॒na- [ta-ñjā॒nann, a॒gna॒ ā ro॒hāthā̭ no] 16
-nna̭gna॒ ā ro॒hāthā̭ no vardhayā ra॒yim || cida̭si॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da pari॒cida̭si॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da lo॒ka-mpṛ̭ṇa chi॒dra-mpṛ॒ṇātho̭ sīda śi॒vā tvam | i॒ndrā॒gnī tvā॒ bṛha॒spati̭ra॒smin. yonā̭vasīṣadann || tā a̭sya॒ sūda̭dohasa॒-ssomagg̭ śrīṇanti॒ pṛśña̭yaḥ | janma̭-nde॒vānāṃ॒-vi~śa̭stri॒ṣvā ro̭ca॒ne di॒vaḥ || 17 ||
(a॒stvo - ṣa̭dhīṣu - jā॒na - nna॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 4)
sami̭ta॒gṃ॒ saṅka̭lpethā॒gṃ॒ sampri̭yau roci॒ṣṇū sṷmana॒syamā̭nau | iṣa॒mūrja̭ma॒bhi saṃ॒​va~sā̭nau॒ saṃ-vā~॒-mmanāgṃ̭si॒ saṃ-vra~॒tā samṷ ci॒ttānyā-'ka̭ram || agnḙ purīṣyādhi॒pā bha̭vā॒ tva-nnaḥ̭ | iṣa॒mūrjaṃ॒-ya~ja̭mānāya dhehi || pu॒rī॒ṣya̭stvama̭gne rayi॒mā-npṷṣṭi॒māgṃ a̭si | śi॒vāḥ kṛ॒tvā diśa॒-ssarvā॒-ssvāṃ-yo~ni̭mi॒hā-'sa̭daḥ || bhava̭ta-nna॒-ssama̭nasau॒ samo̭kasā [samo̭kasau, a॒re॒pasau᳚ |] 18
-vare॒pasau᳚ | mā ya॒jñagṃ higṃ̭siṣṭa॒-mmā ya॒jñapa̭ti-ñjātavedasau śi॒vau bha̭vatama॒dya naḥ̭ || mā॒teva̭ pu॒tra-mpṛ̭thi॒vī pṷrī॒ṣya̭ma॒gnigg​ sve yonā̭vabhāru॒khā | tāṃ-vi~śvai᳚rde॒vair-ṛ॒tubhiḥ̭ saṃ​vi~dā॒naḥ pra॒jāpa̭tirvi॒śvaka̭rmā॒ vi mṷñcatu || yada॒sya pā॒re raja̭sa-śśu॒kra-ñjyoti॒rajā̭yata | ta-nnaḥ̭ par​ṣa॒dati॒ dviṣo-'gnḙ vaiśvānara॒ svāhā᳚ || nama॒-ssu tḙ nir-ṛte viśvarūpe- [viśvarūpe, a॒ya॒smayaṃ॒-vi~ cṛ̭tā] 19
-'ya॒smayaṃ॒-vi~ cṛ̭tā ba॒ndhame॒tam | ya॒mena॒ tvaṃ-ya~॒myā̭ saṃ-vi~dā॒notta॒ma-nnāka॒madhi̭ rohaye॒mam || yattḙ de॒vī nir-ṛ̭tirāba॒bandha॒ dāma̭ grī॒vāsva̭ vica॒rtyam | i॒da-nte॒ ta-dviṣyāṃ॒-yā~yṷṣo॒ na maddhyā॒dathā̭ jī॒vaḥ pi॒tuma̭ddhi॒ pramṷktaḥ || yasyā᳚ste a॒syāḥ krū॒ra ā॒sañju॒homye॒ṣā-mba॒ndhānā̭mava॒sarja̭nāya | bhūmi॒riti̭ tvā॒ janā̭ vi॒durnir-ṛ̭ti॒- [vi॒durnir-ṛ̭tiḥ, iti̭ tvā॒ 'ha-mpari̭] 20
-riti̭ tvā॒ 'ha-mpari̭ veda vi॒śvataḥ̭ || asṷnvanta॒ma ya̭jamānamiccha ste॒nasye॒tyān-taska̭ra॒syān vḙṣi | a॒nya ma॒sma-di̭ccha॒ sā ta̭ i॒tyā namo̭ devi nir-ṛte॒ tubhya̭mastu || de॒vīma॒ha-nnir-ṛ̭tiṃ॒-va~nda̭mānaḥ pi॒teva̭ pu॒tra-nda̭saye॒ vaco̭bhiḥ | viśva̭sya॒ yā jāya̭mānasya॒ veda॒ śiraḥ̭ śiraḥ॒ prati̭ sū॒rī vi ca̭ṣṭe || ni॒veśa̭na-ssa॒ṅgama̭no॒ vasṷ̄nāṃ॒-vi~śvā̭ rū॒pā-'bhi ca̭ṣṭe॒ [rū॒pā-'bhi ca̭ṣṭe, śacī̭bhiḥ |] 21
śacī̭bhiḥ | de॒va i̭va savi॒tā sa॒tyadha॒rmendro॒ na ta̭sthau sama॒re pa̭thī॒nām || saṃ-va~̭ra॒trā da̭dhātana॒ nirā̭hā॒vān kṛ̭ṇotana | si॒ñcāma̭hā ava॒ṭamu॒driṇaṃ̭-va~॒yaṃ-vi~śvā-'hā-'da̭sta॒makṣi̭tam || niṣkṛ̭tāhā-vamava॒ṭagṃ sṷvara॒tragṃ sṷṣeca॒nam | u॒driṇagṃ̭ siñce॒ akṣi̭tam || sīrā̭ yuñjanti ka॒vayo̭ yu॒gā vi ta̭nvate॒ pṛtha̭k | dhīrā̭ de॒veṣṷ sumna॒yā || yu॒nakta॒ sīrā॒ vi yu॒gā ta̭nota kṛ॒te yonaṷ vapate॒ha [ ] 22
bīja᳚m | gi॒rā ca̭ śru॒ṣṭi-ssabha̭rā॒ asa̭nno॒ nedī̭ya॒ i-thsṛ॒ṇyā̭ pa॒kvamā 'ya̭t || lāṅga̭la॒-mpavī̭ravagṃ su॒śevagṃ̭ suma॒tithsa̭ru | udi-tkṛ̭ṣati॒ gāmavi̭-mprapha॒rvya̭-ñca॒ pīva̭rīm | pra॒sthāva̭-dratha॒vāha̭nam || śu॒na-nnaḥ॒ phālā॒ vi tṷdantu॒ bhūmigṃ̭ śu॒na-ṅkī॒nāśā̭ a॒bhi ya̭ntu vā॒hān | śu॒na-mpa॒rjanyo॒ madhṷnā॒ payo̭bhi॒-śśunā̭sīrā śu॒nama॒smāsṷ dhattam || kāma̭-ṅkāmadughe dhukṣva mi॒trāya॒ varṷṇāya ca | indrā̭yā॒gnayḙ pū॒ṣṇa oṣa̭dhībhyaḥ pra॒jābhyaḥ̭ ||ghṛ॒tena॒ sītā॒ madhṷnā॒ sama̭ktā॒ viśvai᳚rde॒vairanṷmatā ma॒rudbhiḥ̭ | ūrja̭svatī॒ paya̭sā॒ pinva̭mānā॒-'smān-thsī̭te॒ paya̭sā॒-'bhyā-va̭vṛthsva || 23 ||
(samo̭kasau-viśvarūpe-vi॒durnir-ṛ̭ti-ra॒bhi ca̭ṣṭa-i॒ha-mi॒trāya॒-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 5)
yā jā॒tā oṣa̭dhayo de॒vebhya̭striyu॒ga-mpu॒rā | mandā̭mi ba॒bhrūṇā̭ma॒hagṃ śa॒ta-ndhāmā̭ni sa॒pta ca̭ || śa॒taṃ-vo~̭ aba॒-ndhāmā̭ni sa॒hasra̭mu॒ta vo॒ ruhaḥ̭ | athā̭ śatakratvo yū॒yami॒ma-mmḙ aga॒da-ṅkṛ̭ta || puṣpā̭vatīḥ pra॒sūva̭tīḥ pha॒linī̭rapha॒lā u॒ta | aśvā̭ iva sa॒jitva̭rī-rvī॒rudhaḥ̭ pārayi॒ṣṇavaḥ̭ || oṣa̭dhī॒riti̭ mātara॒-stadvo̭ devī॒-rupa̭ bruve | rapāgṃ̭si vighna॒tīri̭ta॒ rapa̭- [vighna॒tīri̭ta॒ rapaḥ̭, cā॒taya̭mānāḥ |] 24
-ścā॒taya̭mānāḥ || a॒śva॒tthe vo̭ ni॒ṣada̭na-mpa॒rṇe vo̭ vasa॒tiḥ kṛ॒tā | go॒bhāja॒ i-tkilā̭satha॒ ya-thsa॒nava̭tha॒ pūrṷṣam || yada॒haṃ-vā~॒jaya̭-nni॒mā oṣa̭dhī॒r॒hasta̭ āda॒dhe | ā॒tmā yakṣma̭sya naśyati pu॒rā jī̭va॒gṛbho̭ yathā || yadoṣa̭dhaya-ssa॒ṅgaccha̭nte॒ rājā̭na॒-ssami̭tā viva | vipra॒-ssa ṷcyate bhi॒ṣagra̭kṣo॒hā 'mī̭va॒ cāta̭naḥ || niṣkṛ̭ti॒-rnāma̭vo mā॒tā-'thā̭ yū॒yagg​stha॒ saṅkṛ̭tīḥ | sa॒rāḥ pa̭ta॒triṇī᳚- [sa॒rāḥ pa̭ta॒triṇīḥ᳚, stha॒na॒ yadā॒ maya̭ti॒] 25
-sthana॒ yadā॒ maya̭ti॒ niṣkṛ̭ta || a॒nyā vo̭ a॒nyāma̭va-tva॒nyā-'nyasyā॒ upā̭vata | tā-ssarvā॒ oṣa̭dhaya-ssaṃ​vi~dā॒nā i॒da-mme॒ prāva̭tā॒ vacaḥ̭ || ucchuṣmā॒ oṣa̭dhīnā॒-ṅgāvo̭ go॒ṣṭhā di̭verate | dhanagṃ̭ sani॒ṣyantī̭ nāmā॒tmāna॒-ntava̭ pūruṣa || ati॒ viśvāḥ᳚ pari॒ṣṭhāste॒na i̭va vra॒jama̭kramuḥ | oṣa̭dhayaḥ॒ prācṷcyavu॒ rya-tki-ñca̭ ta॒nuvā॒gṃ॒ rapaḥ̭ || yā- [yāḥ, ta॒ ā॒ta॒sthu-rā॒tmānaṃ॒-yā~] 26
-sta̭ āta॒sthu-rā॒tmānaṃ॒-yā~ ā̭vivi॒śuḥ paruḥ̭ paruḥ | tāste॒ yakṣmaṃ॒-vi~bā̭dhantā mu॒gro ma̭ddhyama॒śīri̭va || sā॒kaṃ-ya~̭kṣma॒ pra pa̭ta śye॒nena̭ kikidī॒vinā᳚ | sā॒kaṃ-vā~ta̭sya॒-dhrājyā̭ sā॒ka-nna̭śya ni॒hāka̭yā || a॒śvā॒va॒tīgṃ so̭mava॒tī mū॒rjaya̭ntī॒ mudo̭jasam | ā vi̭thsi॒ sarvā॒ oṣa̭dhīra॒smā a̭ri॒ṣṭatā̭taye || yāḥ pha॒linī॒ryā a̭pha॒lā a̭pu॒ṣpā yāśca̭ pu॒ṣpiṇīḥ᳚ | bṛha॒spati̭ prasūtā॒ stāno̭ muñca॒ntvagṃ ha̭saḥ || yā [yāḥ, oṣa̭dhaya॒-ssoma̭rājñīḥ॒] 27
oṣa̭dhaya॒-ssoma̭rājñīḥ॒ pravi̭ṣṭāḥ pṛthi॒vīmanṷ | tāsā॒-ntvama̭syutta॒mā praṇo̭ jī॒vāta̭ve-suva || a॒va॒pata̭ntīravada-ndi॒va oṣa̭dayaḥ॒ pari̭ | ya-ñjī॒va ma॒śñavā̭ mahai॒ na sa ri̭ṣyāti॒ pūrṷṣaḥ || yāśce॒da mṷpa-śṛ॒ṇvanti॒ yāśca̭ dū॒ra-mparā̭gatāḥ | i॒ha sa॒ṅgatya॒ tā-ssarvā̭ a॒smai sa-nda̭tta bheṣa॒jam || mā vo̭ riṣa-tkhani॒tā yasmai̭ cā॒ha-ṅkhanā̭mi vaḥ | dvi॒pa-ccatṷṣpa-da॒smāka॒gṃ॒ sarva̭-ma॒stvanā̭turam || oṣa̭dhaya॒-ssaṃ-va~̭dante॒ somḙna sa॒ha rājñā᳚ | yasmai̭ ka॒roti̭ brāhma॒ṇastagṃ rā̭ja-npārayāmasi || 28 ||
(rapaḥ̭ - pata॒triṇī॒- ryā - agṃha̭so॒ yāḥ - khanā̭mi vo॒ - 'ṣṭāda̭śa ca) (a. 6)
mā no̭ higṃsījjani॒tā yaḥ pṛ̭thi॒vyā yo vā॒ divagṃ̭ sa॒tyadha̭rmā ja॒jāna̭ | yaścā॒paśca॒ndrā bṛ̭ha॒tīrja॒jāna॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || a॒bhyāva̭rtasva pṛthivi ya॒jñena॒ paya̭sā sa॒ha | va॒pā-ntḙ a॒gniri̭ṣi॒to-'va̭ sarpatu || agne॒ ya-ttḙ śu॒kraṃ-ya~cca॒ndraṃ-ya~-tpū॒taṃ-ya~-dya॒jñiya᳚m | ta-dde॒vebhyo̭ bharāmasi || iṣa॒mūrja̭ma॒hami॒ta ā [ā, da॒da॒ ṛ॒tasya॒ dhāmno̭] 29
da̭da ṛ॒tasya॒ dhāmno̭ a॒mṛta̭sya॒ yoneḥ᳚ | ā no॒ goṣṷ viśa॒tvauṣa̭dhīṣu॒ jahā̭mi se॒dimani̭rā॒mamī̭vām || agne॒ tava॒ śravo॒ vayo॒ mahi̭ bhrājantya॒rcayo̭ vibhāvaso | bṛha̭-dbhāno॒ śava̭sā॒ vāja̭mu॒kthya̭-ndadhā̭si dā॒śuṣḙ kave || i॒ra॒jyanna̭gne prathayasva ja॒ntubhi̭ra॒sme rāyo̭ amartya | sa da̭r​śa॒tasya॒ vapṷṣo॒ vi rā̭jasi pṛ॒ṇakṣi̭ sāna॒sigṃ ra॒yim || ūrjo̭ napā॒jjāta̭veda-ssuśa॒stibhi॒-rmanda̭sva [ ] 30
dhī॒tibhi̭r​hi॒taḥ | tve iṣa॒-ssa-nda̭dhu॒-rbhūri̭retasa-ści॒tro ta̭yo vā॒majā̭tāḥ || pā॒va॒kava̭rcā-śśu॒krava̭rcā॒ anṷ̄navarcā॒ udi̭yar​ṣi bhā॒nunā᳚ | pu॒traḥ pi॒tarā̭ vi॒cara॒nnupā̭vasyu॒bhe pṛ̭ṇakṣi॒ roda̭sī || ṛ॒tāvā̭na-mmahi॒ṣaṃ-vi~॒śvaca̭r​ṣaṇima॒gnigṃ su॒mnāya̭ dadhire pu॒ro janāḥ᳚ | śrutka̭rṇagṃ sa॒pratha̭stama-ntvā gi॒rā daivya॒-mmānṷṣā yu॒gā || ni॒ṣka॒rtāra̭-maddhva॒rasya॒ pracḙtasa॒-ṅkṣaya̭nta॒gṃ॒ rādha̭se ma॒he | rā॒ti-mbhṛgṷ̄ṇāmu॒śija̭-ṅka॒vikra̭tu-mpṛ॒ṇakṣi̭ sāna॒sigṃ - [sāna॒sim, ra॒yim |] 31
ra॒yim || citaḥ̭ stha pari॒cita̭ ūrdhva॒citaḥ̭ śrayaddhva॒-ntayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā-ssī̭data || ā pyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the || sa-nte॒ payāgṃ̭si॒ samṷ yantu॒ vājā॒-ssaṃ-vṛ~ṣṇi̭yā-nyabhimāti॒ṣāhaḥ̭ | ā॒pyāya̭māno a॒mṛtā̭ya soma di॒vi śravāg̭syutta॒māni̭ dhiṣva || 32 ||
(ā - manda̭sva - sāna॒si - mekā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 7)
a॒bhya̭sthā॒-dviśvāḥ॒ pṛta̭nā॒ arā̭tī॒stada॒gnirā̭ha॒ tadu॒ soma̭ āha | bṛha॒spatiḥ̭ savi॒tā tanma̭ āha pū॒ṣā mā̭-'dhā-thsukṛ॒tasya̭ lo॒ke || yadakra̭ndaḥ pratha॒ma-ñjāya̭māna u॒dyan-thsa̭mu॒drādu॒ta vā॒ purī̭ṣāt | śye॒nasya̭ pa॒kṣā ha̭ri॒ṇasya̭ bā॒hū upa̭stuta॒-ñjani̭ma॒ ta-ttḙ arvann || a॒pā-mpṛ॒ṣṭhama̭si॒ yoni̭ra॒gne-ssa̭mu॒drama॒bhitaḥ॒ pinva̭mānam | vardha̭māna-mma॒ha [vardha̭māna-mma॒haḥ, ā ca॒ puṣka̭ra-ndi॒vo] 33
ā ca॒ puṣka̭ra-ndi॒vo mātra̭yā vari॒ṇā pra̭thasva || brahma̭ jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒dvi sī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ | sa bu॒ddhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-ssama̭varta॒tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt | sa dā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒- [pṛthi॒vīmanṷ, dyāmi॒ma-ñca॒] 34
-dyāmi॒ma-ñca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ | tṛ॒tīyaṃ॒-yo~ni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta hotrāḥ᳚ || namo̭ astu sa॒rpebhyo॒ ye ke ca̭ pṛthi॒vīmanṷ | ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vi tebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || yḙ-'do ro̭ca॒ne di॒vo ye vā॒ sūrya̭sya ra॒śmiṣṷ | yeṣā̭ma॒phsu sadaḥ̭ kṛ॒ta-ntebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || yā iṣa̭vo yātu॒ dhānā̭nāṃ॒ ~yḙ vā॒ vana॒spatī॒gṃ॒ranṷ | ye vā̭-'va॒ṭeṣu॒ śera̭te॒ tebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || 35 ||
(ma॒ho - 'nṷ - yātu॒dhānā̭nā॒ - mekā̭daśa ca) (a. 8)
dhru॒vā-'si̭ dha॒ruṇā-'stṛ̭tā vi॒śvaka̭rmaṇā॒ sukṛ̭tā | mā tvā̭ samu॒dra udva̭dhī॒nmā sṷpa॒rṇo vya̭thamānā pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha || pra॒jāpa̭tistvā sādayatu pṛthi॒vyāḥ pṛ॒ṣṭhe vyaca̭svatī॒-mpratha̭svatī॒-mpratho̭-'si pṛthi॒vya̭si॒ bhūra̭si॒ bhūmi̭ra॒syadi̭tirasi vi॒śvadhā̭yā॒ viśva̭sya॒ bhuva̭nasya dha॒rtrī pṛ̭thi॒vīṃ-ya~̭ccha pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha pṛthi॒vī-mmā higṃ̭sī॒rviśva̭smai prā॒ṇāyā̭pā॒nāya̭ vyā॒nāyo̭dā॒nāya̭ prati॒ṣṭhāyai̭ [prati॒ṣṭhāyai᳚, ca॒ritrā̭yā॒-] 36
ca॒ritrā̭yā॒-'gnistvā॒-'bhi pā̭tu ma॒hyā sva॒styā cha॒rdiṣā॒ śanta̭mena॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || kāṇḍā᳚-tkāṇḍā-tpra॒roha̭ntī॒ parṷṣaḥparuṣaḥ॒ pari̭ | e॒vā no̭ dūrve॒ pra ta̭nu sa॒hasrḙṇa śa॒tena̭ ca || yā śa॒tena̭ prata॒noṣi̭ sa॒hasrḙṇa vi॒roha̭si | tasyā᳚ste devīṣṭake vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam || aṣā̭ḍhā-'si॒ saha̭mānā॒ saha॒svārā̭tī॒-ssaha̭svārātīya॒ta-ssaha̭sva॒ pṛta̭nā॒-ssaha̭sva pṛtanya॒taḥ | sa॒hasra̭vīryā- [sa॒hasra̭vīryā, a॒si॒ sā mā̭ jinva |] 37
-'si॒ sā mā̭ jinva || madhu॒ vātā̭ ṛtāya॒te madhṷ kṣaranti॒ sindha̭vaḥ | māddhvī᳚rna-ssa॒ntvoṣa̭dhīḥ || madhu॒ nakta̭mu॒toṣasi॒ madhṷma॒-tpārthi̭va॒gṃ॒ rajaḥ̭ | madhu॒ dyaura̭stu naḥ pi॒tā || madhṷmā-nno॒ vana॒spati॒-rmadhṷmāgṃ astu॒ sūryaḥ̭ | māddhvī॒rgāvo̭ bhavantu naḥ || ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vī ca̭ na i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatām | pi॒pṛ॒tā-nno॒ bharī̭mabhiḥ || ta-dviṣṇoḥ᳚ para॒ma- [para॒mam, pa॒dagṃ sadā̭ paśyanti] 38
-mpa॒dagṃ sadā̭ paśyanti sū॒rayaḥ̭ | di॒vīva॒ cakṣu॒rāta̭tam || dhru॒vā-'si̭ pṛthivi॒ saha̭sva pṛtanya॒taḥ | syū॒tā de॒vebhi̭ra॒mṛte॒nā ''gāḥ᳚ || yāstḙ agne॒ sūrye॒ ruca̭ udya॒to diva̭māta॒nvanti̭ ra॒śmibhiḥ̭ | tābhi॒-ssarvā̭bhī ru॒ce janā̭ya naskṛdhi || yā vo̭ devā॒-ssūrye॒ ruco॒ goṣvaśvḙṣu॒ yā rucaḥ̭ | indrā᳚gnī॒ tābhi॒-ssarvā̭bhī॒ ruca̭-nno dhatta bṛhaspate || vi॒rā- [vi॒rāṭ, jyoti̭radhāraya-] 39
-ḍjyoti̭radhāraya-thsa॒mrā-ḍjyoti̭radhāraya-thsva॒rā-ḍjyoti̭radhārayat || agnḙ yu॒kṣvā hi ye tavāśvā̭so deva sā॒dhavaḥ̭ | araṃ॒-va~ha̭ntyā॒śavaḥ̭ || yu॒kṣvā hi dḙva॒hūta̭mā॒gṃ॒ aśvāgṃ̭ agne ra॒thīri̭va | ni hotā̭ pū॒rvya-ssa̭daḥ || dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒ dyāmi॒ma-ñca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ | tṛ॒tīyaṃ॒-yo~ni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta [ ] 40
hotrāḥ᳚ || abhṷ̄di॒daṃ-vi~śva̭sya॒ bhuva̭nasya॒ vāji̭nama॒gne-rvai᳚śvāna॒rasya̭ ca | a॒gnirjyoti̭ṣā॒ jyoti̭ṣmā-nru॒kmo varca̭sā॒ varca̭svān || ṛ॒ce tvā̭ ru॒ce tvā॒ sami-thsra̭vanti sa॒rito॒ na dhenāḥ᳚ | a॒ntar​hṛ॒dā mana̭sā pū॒yamā̭nāḥ || ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ a॒bhi cā̭kaśīmi | hi॒ra॒ṇyayo̭ veta॒so maddhya̭ āsām || tasmin᳚thsupa॒rṇo ma̭dhu॒kṛ-tkṷlā॒yī bhaja̭nnāste॒ madhṷ de॒vatā᳚bhyaḥ | tasyā̭ sa te॒ hara̭ya-ssa॒pta tīre᳚ sva॒dhā-nduhā̭nā a॒mṛta̭sya॒ dhārā᳚m || 41 ||
(pra॒ti॒ṣṭhāyai̭ - sa॒hasra̭vīryā - para॒maṃ - ~vi॒rāṭth - sa॒pta - tīrḙ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 9)
ā॒di॒tya-ṅgarbha॒-mpaya̭sā sama॒ñjan-thsa॒hasra̭sya prati॒māṃ-vi~॒śvarṷ̄pam | pari̭ vṛṅgdhi॒ hara̭sā॒ mā-'bhi mṛ̭kṣa-śśa॒tāyṷṣa-ṅkṛṇuhi cī॒yamā̭naḥ || i॒ma-mmā higṃ̭sīrdvi॒pāda̭-mpaśū॒nāgṃ saha̭srākṣa॒ medha॒ ā cī॒yamā̭naḥ | ma॒yumā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || vāta̭sya॒ dhrājiṃ॒-va~rṷṇasya॒ nābhi॒maśva̭-ñjajñā॒nagṃ sa̭ri॒rasya॒ maddhye᳚ | śiśṷ-nna॒dīnā॒gṃ॒ hari॒madri̭buddha॒magne॒ mā higṃ̭sīḥ [mā higṃ̭sīḥ, pa॒ra॒me vyo̭mann |] 42
para॒me vyo̭mann || i॒ma-mmā higṃ̭sī॒reka̭śapha-mpaśū॒nā-ṅka̭nikra॒daṃ-vā~॒jinaṃ॒-vā~ji̭neṣu | gau॒ramā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || aja̭sra॒mindṷmaru॒ṣa-mbhṷra॒ṇyuma॒gnimī̭ḍe pū॒rvaci̭ttau॒ namo̭bhiḥ | sa parva̭bhir-ṛtu॒śaḥ kalpa̭māno॒ gā-mmā higṃ̭sī॒radi̭tiṃ-vi~॒rāja᳚m || i॒magṃ sa̭mu॒dragṃ śa॒tadhā̭ra॒mu-thsaṃ̭-vya~॒cyamā̭na॒-mbhuva̭nasya॒ maddhye᳚ | ghṛ॒ta-nduhā̭nā॒-madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā [-madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā, hi॒gṃ॒sīḥ॒ pa॒ra॒me vyo̭mann |] 43
higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann | ga॒va॒yamā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || varū᳚tri॒-ntvaṣṭu॒rvarṷṇasya॒ nābhi॒mavi̭-ñjajñā॒nāgṃ raja̭saḥ॒ para̭smāt | ma॒hīgṃ sā̭ha॒srīmasṷrasya mā॒yāmagne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann || i॒māmū᳚rṇā॒yuṃ-va~rṷṇasya mā॒yā-ntvaca̭-mpaśū॒nā-ndvi॒padā॒-ñcatṷṣpadām | tvaṣṭuḥ̭ pra॒jānā᳚-mpratha॒ma-ñja॒nitra॒magne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann | uṣṭra̭māra॒ṇyamanṷ [uṣṭra̭māra॒ṇyamanṷ, te॒ di॒śā॒mi॒ tena̭] 44
te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || yo a॒gnira॒gnesta-pa॒so-'dhi̭ jā॒ta-śśocā᳚-tpṛthi॒vyā u॒ta vā̭ di॒vaspari̭ | yena̭ pra॒jā vi॒śvaka̭rmā॒ vyāna॒-ṭtama̭gne॒ heḍaḥ॒ pari̭ te vṛṇaktu || a॒jā hya̭gneraja̭niṣṭa॒ garbhā॒-thsā vā a̭paśyajjani॒tāra॒magre᳚ | tayā॒ roha̭māya॒nnupa॒ meddhyā̭sa॒stayā̭ de॒vā de॒vatā॒magra̭ āyann | śa॒ra॒bha-( )-mā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ niṣī̭da || 45 ||
(agne॒ mā higṃ̭sī॒ - ragne॒ moṣṭra̭mā - ra॒ṇyamanṷ - śara॒bhan - nava̭ ca) (a. 10)
(ā॒di॒tya mi॒mandvi॒pādḙ ma॒yuṃ-vā~ta॒syā 'śva̭ mi॒ma meka̭śapha ṅgau॒rama ja̭sraṅgava॒yaṃ-va~rū᳚tri॒ mavi̭ mi॒māmū᳚rṇā॒ryu muṣṭraṃ॒-yo~ a॒gni-śśa̭ra॒bhaṃ )
indrā᳚gnī roca॒nā di॒vaḥ pari॒ vājḙṣu bhūṣathaḥ | tadvā᳚-ñceti॒ pravī॒rya᳚m || śñatha̭-dvṛ॒tramu॒ta sa̭noti॒ vāja॒mindrā॒ yo a॒gnī sahṷrī sapa॒ryāt | i॒ra॒jyantā̭ vasa॒vya̭sya॒ bhūre॒-ssaha̭stamā॒ saha̭sā vāja॒yantā᳚ || pra ca̭r​ṣa॒ṇibhyaḥ̭ pṛtanā॒ havḙṣu॒ pra pṛ̭thi॒vyā ri̭ricāthe di॒vaśca̭ | pra sindhṷbhyaḥ॒ pragi॒ribhyo̭ mahi॒tvā prendrā᳚gnī॒ viśvā॒ bhuva॒nā-'tya॒nyā || marṷto॒ yasya॒ hi [ ] 46
kṣayḙ pā॒thā di॒vo vi̭mahasaḥ | sa sṷgo॒pāta̭mo॒ janaḥ̭ || ya॒jñairvā̭ yajñavāhaso॒ vipra̭sya vā matī॒nām | marṷta-śśṛṇu॒tā hava᳚m || śri॒yase॒ ka-mbhā॒nubhi॒-ssa-mmi̭mikṣire॒ te ra॒śmibhi॒sta ṛkva̭bhi-ssukhā॒dayaḥ̭ | te vāśī̭manta i॒ṣmiṇo॒ abhī̭ravo vi॒dre pri॒yasya॒ mārṷtasya॒ dhāmnaḥ̭ || ava̭ te॒ heḍa॒, udṷtta॒mam || kayā̭ naści॒tra ā bhṷvadū॒tī sa॒dā vṛ̭dha॒-ssakhā᳚ | kayā॒ śaci̭ṣṭhayā vṛ॒tā || 47 ||
ko a॒dya yṷṅkte dhu॒ri gā ṛ॒tasya॒ śimī̭vato bhā॒mino̭ dur​hṛṇā॒yūn | ā॒sanni̭ṣūn. hṛ॒thsvaso̭ mayo॒bhūn. ya ḙṣā-mbhṛ॒tyāmṛ॒ṇadha॒-thsa jī̭vāt || agne॒ nayā, ''de॒vānā॒gṃ॒ śanno̭ bhavantu॒, vājḙvāje| a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava॒ sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase | garbhe॒ sañjā̭yase॒ punaḥ̭ || vṛṣā̭ soma dyu॒māgṃ a̭si॒ vṛṣā̭ deva॒ vṛṣa̭vrataḥ | vṛṣā॒ dharmā̭ṇi dadhiṣe || i॒ma-mmḙ varuṇa॒ , tattvā̭ yāmi॒tva-nno̭ agne॒sa tva-nno̭ agne || 48 ||
(hi - vṛ॒tā - ma॒ - ekā̭daśa ca ) (a. 11)
(viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si - di॒vaspa - ryanna̭pa॒te - 'pḙta॒ - sami̭taṃ॒ - ~yā jā॒tā - mā no̭ higṃsī - da॒bhya̭sthā-d- dhru॒vā - 'syā̭di॒tyaṅgarbha॒ - mindrā᳚gnī roca॒ - naikā̭daśa )
(viṣṇo̭ - rasmin. ha॒vye - ti̭ tvā॒-'haṃ - dhī॒tibhi॒ - r​hotrā̭ - a॒ṣṭāca̭tvārigṃśat)
(viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si॒, tvanno̭ agne॒ sa tvanno̭ agne)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturtha kāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थकाण्डे द्वीतीयः प्रश्नः - देवयजनग्रहाभिधानं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यभिमाति॒हा गा॑य॒त्र-ञ्छन्द॒ आ रो॑ह पृथि॒वीमनु॒ विक्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यभिशस्ति॒हा त्रैष्टु॑भ॒-ञ्छन्द॒ आ रो॑हा॒न्तरि॑क्ष॒मनु॒ विक्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ क्रमो᳚-ऽस्यरातीय॒तो ह॒न्ता जाग॑त॒-ञ्छन्द॒ आ रो॑ह॒ दिव॒मनु॒ विक्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णोः॒ [विष्णोः᳚, क्रमो॑-ऽसि शत्रूय॒तो] 1
क्रमो॑-ऽसि शत्रूय॒तो ह॒न्ता-ऽनु॑ष्टुभ॒-ञ्छन्द॒ आ रो॑ह॒ दिशो-ऽनु॒ विक्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मः ॥ अक्र॑न्दद॒ग्नि-स्स्त॒नय॑न्निव॒ द्यौः, क्षामा॒ रेरि॑ह-द्वी॒रुधः॑ सम॒ञ्जन्न् । स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो वि हीमि॒द्धो अख्य॒दा रोद॑सी भा॒नुना॑ भात्य॒न्तः ॥ अग्ने᳚-ऽभ्यावर्तिन्न॒भि न॒ आ व॑र्त॒स्वा-ऽऽयु॑षा॒ वर्च॑सा स॒न्या मे॒धया᳚ प्र॒जया॒ धने॑न ॥ अग्ने॑ [अग्ने᳚, अ॒ङ्गि॒र॒-श्श॒त-न्ते॑] 2
अङ्गिर-श्श॒त-न्ते॑ सन्त्वा॒वृतः॑ स॒हस्र॑-न्त उपा॒वृतः॑ । तासा॒-म्पोष॑स्य॒ पोषे॑ण॒ पुन॑र्नो न॒ष्टमा कृ॑धि॒ पुन॑र्नो र॒यिमा कृ॑धि ॥ पुन॑रू॒र्जा निव॑र्तस्व॒ पुन॑रग्न इ॒षा-ऽऽयु॑षा । पुन॑र्नः पाहि वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह र॒य्या नि व॑र्त॒स्वाग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या । वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्व त॒स्परि॑ ॥ उदु॑त्त॒मं-वँ॑रुण॒ पाश॑ म॒स्मदवा॑-ऽध॒मं- [-ऽध॒मम्, वि म॑द्ध्य॒मग्ग्​ श्र॑थाय ।] 3
-ँवि म॑द्ध्य॒मग्ग्​ श्र॑थाय । अथा॑ व॒यमा॑दित्य व्र॒ते तवाना॑गसो॒ अदि॑तये स्याम ॥ आ त्वा॑-ऽहार्​ष-म॒न्तर॑भूर्ध्रु॒वस्ति॒ष्ठा ऽवि॑चाचलिः । विश॑स्त्वा॒ सर्वा॑ वाञ्छन्त्व॒स्मि-न्रा॒ष्ट्रमधि॑ श्रय ॥अग्ने॑ बृ॒हन्नु॒षसा॑मू॒र्ध्वो अ॑स्थान्निर्जग्मि॒वान्-तम॑सो॒ ज्योति॒षा-ऽऽगा᳚त् । अ॒ग्निर्भा॒नुना॒ रुश॑ता॒ स्वङ्ग॒ आ जा॒तो विश्वा॒ सद्मा᳚न्यप्राः ॥ सीद॒ त्व-म्मा॒तुर॒स्या [सीद॒ त्व-म्मा॒तुर॒स्याः᳚, उ॒पस्थे॒ विश्वा᳚न्यग्ने] 4
उ॒पस्थे॒ विश्वा᳚न्यग्ने व॒युना॑नि वि॒द्वान् । मैना॑म॒र्चिषा॒ मा तप॑सा॒-ऽभि शू॑शुचो॒-ऽन्तर॑स्याग्ं शु॒क्रज्यो॑ति॒र्वि भा॑हि ॥ अ॒न्तर॑ग्ने रु॒चा त्वमु॒खायै॒ सद॑ने॒ स्वे । तस्या॒स्त्वग्ं हर॑सा॒ तप॒ञ्जात॑वेद-श्शि॒वो भ॑व ॥ शि॒वो भू॒त्वा मह्य॑म॒ग्ने-ऽथो॑ सीद शि॒वस्त्वम् । शि॒वाः कृ॒त्वा दिश॒-स्सर्वा॒-स्स्वां-योँनि॑मि॒हा-ऽऽ स॑दः ॥ ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒ष द्वसु॑रन्तरिक्ष॒-सद्धोता॑ वेदि॒षदति॑थि र्दुरोण॒सत् । नृ॒षद्व॑र॒स-दृ॑त॒स-द्व्यो॑म॒स-द॒ब्जा गो॒जा ऋ॑त॒जा अ॑द्रि॒जा ऋ॒त-म्बृ॒हत् ॥ 5 ॥
(दिव॒मनु॒ वि क्र॑मस्व॒ निर्भ॑क्त॒-स्स य-न्द्वि॒ष्मो विष्णो॒ - र्धने॒नाग्ने॑ - ऽध॒म - म॒स्याः - शु॑चि॒षथ् - षोड॑श च) (अ. 1)
दि॒वस्परि॑ प्रथ॒म-ञ्ज॑ज्ञे अ॒ग्निर॒स्म-द्द्वि॒तीय॒-म्परि॑ जा॒तवे॑दाः । तृ॒तीय॑म॒फ्सु नृ॒मणा॒ अज॑स्र॒मिन्धा॑न एन-ञ्जरते स्वा॒धीः ॥ वि॒द्मा ते॑ अग्ने त्रे॒धा त्र॒याणि॑ वि॒द्मा ते॒ सद्म॒ विभृ॑त-म्पुरु॒त्रा । वि॒द्मा ते॒ नाम॑ पर॒म-ङ्गुहा॒ यद्वि॒द्मा तमुथ्सं॒-यँत॑ आज॒गन्थ॑ ॥ स॒मु॒द्रे त्वा॑ नृ॒मणा॑ अ॒फ्स्व॑न्तर्नृ॒चक्षा॑ ईधे दि॒वो अ॑ग्न॒ ऊधन्न्॑ । तृ॒तीये᳚ त्वा॒ [तृ॒तीये᳚ त्वा, रज॑सि तस्थि॒वाग्ं स॑मृ॒तस्य॒] 6
रज॑सि तस्थि॒वाग्ं स॑मृ॒तस्य॒ योनौ॑ महि॒षा अ॑हिन्वन्न् ॥ अक्र॑न्दद॒ग्नि-स्स्त॒नय॑न्निव॒ द्यौः, क्षामा॒ रेरि॑ह-द्वी॒रुधः॑ सम॒ञ्जन्न् । स॒द्यो ज॑ज्ञा॒नो वि हीमि॒द्धो अख्य॒दा रोद॑सी भा॒नुना॑ भात्य॒न्तः ॥ उ॒शि-क्पा॑व॒को अ॑र॒ति-स्सु॑मे॒धा मर्ते᳚ष्व॒ग्निर॒मृतो॒ निधा॑यि । इय॑र्ति धू॒मम॑रु॒ष-म्भरि॑भ्र॒दुच्छु॒क्रेण॑ शो॒चिषा॒ द्यामिन॑क्षत् ॥ विश्व॑स्य के॒तुर्भुव॑नस्य॒ गर्भ॒ आ [ ] 7
रोद॑सी अपृणा॒ज्जाय॑मानः । वी॒डु-ञ्चि॒दद्रि॑मभिन-त्परा॒यन् जना॒ यद॒ग्निमय॑जन्त॒ पञ्च॑ ॥ श्री॒णामु॑दा॒रो ध॒रुणो॑ रयी॒णा-म्म॑नी॒षाणा॒-म्प्रार्प॑ण॒-स्सोम॑गोपाः । वसो᳚-स्सू॒नु-स्सह॑सो अ॒फ्सु राजा॒ वि भा॒त्यग्र॑ उ॒षसा॑मिधा॒नः ॥ यस्ते॑ अ॒द्य कृ॒णव॑-द्भद्रशोचे-ऽपू॒प-न्दे॑व घृ॒तव॑न्तमग्ने । प्रत-न्न॑य प्रत॒रां-वँस्यो॒ अच्छा॒भि द्यु॒म्न-न्दे॒वभ॑क्तं-यँविष्ठ ॥ आ [ ] 8
त-म्भ॑ज सौश्रव॒सेष्व॑ग्न उ॒क्थ-उ॑क्थ॒ आ भ॑ज श॒स्यमा॑ने । प्रि॒य-स्सूर्ये᳚ प्रि॒यो अ॒ग्ना भ॑वा॒त्युज्जा॒तेन॑ भि॒नद॒दुज्जनि॑त्वैः ॥ त्वाम॑ग्ने॒ यज॑माना॒ अनु॒ द्यून्. विश्वा॒ वसू॑नि दधिरे॒ वार्या॑णि । त्वया॑ स॒ह द्रवि॑णमि॒च्छमा॑ना व्र॒ज-ङ्गोम॑न्तमु॒शिजो॒ वि व॑व्रुः ॥ दृ॒शा॒नो रु॒क्म उ॒र्व्या व्य॑द्यौ-द्दु॒र्मर्​ष॒मायुः॑ श्रि॒ये रु॑चा॒नः । अ॒ग्निर॒मृतो॑ अभव॒-द्वयो॑भि॒र्यदे॑- -न॒-न्द्यौरज॑नय-थ्सु॒रेताः᳚ ॥ 9 ॥
(तृतिये᳚ त्वा॒ - गर्भ॒ आ - य॑वि॒ष्ठा-ऽऽ - य - च्च॒त्वारि॑ च) (अ. 2)
अन्न॑प॒ते-ऽन्न॑स्य नो देह्यनमी॒वस्य॑ शु॒ष्मिणः॑ । प्र प्र॑दा॒तार॑-न्तारिष॒ ऊर्ज॑-न्नो धेहि द्वि॒पदे॒ चतु॑ष्पदे ॥ उदु॑ त्वा॒ विश्वे॑ दे॒वा अग्ने॒ भर॑न्तु॒ चित्ति॑भिः । स नो॑ भव शि॒वत॑म-स्सु॒प्रती॑को वि॒भाव॑सुः ॥ प्रेद॑ग्ने॒ ज्योति॑ष्मान्. याहि शि॒वेभि॑र॒र्चि॑भि॒स्त्वम् । बृ॒हद्भि॑-र्भा॒नुभि॒-र्भास॒-न्मा हिग्ं॑सी स्त॒नुवा᳚ प्र॒जाः ॥ स॒मिधा॒-ऽग्नि-न्दु॑वस्यत घृ॒तैर्बो॑धय॒ताति॑थिम् । आ- [आ, अ॒स्मि॒न्॒. ह॒व्या जु॑होतन ।] 10
-ऽस्मि॑न्. ह॒व्या जु॑होतन ॥ प्रप्रा॒यम॒ग्निर्भ॑र॒तस्य॑ शृण्वे॒ वि य-थ्सूर्यो॒ न रोच॑ते बृ॒हद्भाः । अ॒भि यः पू॒रु-म्पृत॑नासु त॒स्थौ दी॒दाय॒ दैव्यो॒ अति॑थि-श्शि॒वो नः॑ ॥ आपो॑ देवीः॒ प्रति॑ गृह्णीत॒ भस्मै॒त-थ्स्यो॒ने कृ॑णुद्ध्वग्ं सुर॒भावु॑ लो॒के । तस्मै॑ नमन्ता॒-ञ्जन॑य-स्सु॒पत्नी᳚र्मा॒तेव॑ पु॒त्र-म्बि॑भृ॒ता स्वे॑नम् ॥ अ॒फ्स्व॑ग्ने॒ सधि॒ष्टव॒- [अ॒फ्स्व॑ग्ने॒ सधि॒ष्टव॑, सौष॑धी॒रनु॑ रुद्ध्यसे ।] 11
सौष॑धी॒रनु॑ रुद्ध्यसे । गर्भे॒ सञ्जा॑यसे॒ पुनः॑ ॥ गर्भो॑ अ॒स्योष॑धीना॒-ङ्गर्भो॒ वन॒स्पती॑नाम् । गर्भो॒ विश्व॑स्य भू॒तस्याग्ने॒ गर्भो॑ अ॒पाम॑सि ॥ प्र॒सद्य॒ भस्म॑ना॒ योनि॑म॒पश्च॑ पृथि॒वीम॑ग्ने । स॒ग्ं॒सृज्य॑ मा॒तृभि॒स्त्व-ञ्ज्योति॑ष्मा॒-न्पुन॒रा-ऽस॑दः ॥ पुन॑रा॒सद्य॒ सद॑नम॒पश्च॑ पृथि॒वीम॑ग्ने । शेषे॑ मा॒तुर्यथो॒पस्थे॒ ऽन्तर॒स्याग्ं शि॒वत॑मः ॥ पुन॑रू॒र्जा [ ] 12
-नि व॑र्तस्व॒ पुन॑रग्न इ॒षा ऽऽयु॑षा । पुन॑र्नः पाहि वि॒श्वतः॑ ॥ स॒ह र॒य्या नि व॑र्त॒स्वाग्ने॒ पिन्व॑स्व॒ धार॑या । वि॒श्वफ्स्नि॑या वि॒श्वत॒स्परि॑ ॥ पुन॑स्त्वा ऽऽदि॒त्या रु॒द्रा वस॑व॒-स्समि॑न्धता॒-म्पुन॑र्ब्र॒ह्माणो॑ वसुनीथ य॒ज्ञैः । घृ॒तेन॒ त्व-न्त॒नुवो॑ वर्धयस्व स॒त्या-स्स॑न्तु॒ यज॑मानस्य॒ कामाः᳚ ॥ बोधा॑ नो अ॒स्य वच॑सो यविष्ठ॒ मग्ंहि॑ष्ठस्य॒ प्रभृ॑तस्य स्वधावः । पीय॑ति त्वो॒ अनु॑ त्वो गृणाति व॒न्दारु॑स्ते त॒नुवं॑-वँन्दे अग्ने ॥ स बो॑धि सू॒रिर्म॒घवा॑ वसु॒दावा॒ वसु॑पतिः । यु॒यो॒द्ध्य॑स्म-द्द्वेषाग्ं॑सि ॥ 13 ॥
(आ - तवो॒ - र्जा-ऽ - नु॒ - षोड॑श च) (अ. 3)
अपे॑त॒ वीत॒ वि च॑ सर्प॒तातो॒ ये-ऽत्र॒ स्थ पु॑रा॒णा ये च॒ नूत॑नाः । अदा॑दि॒दं-यँ॒मो॑-ऽव॒सान॑-म्पृथि॒व्या अक्र॑न्नि॒म-म्पि॒तरो॑ लो॒कम॑स्मै ॥ अ॒ग्नेर्भस्मा᳚स्य॒ग्नेः पुरी॑षमसि स॒ज्ञान्न॑मसि काम॒धर॑ण॒-म्मयि॑ ते काम॒धर॑ण-म्भूयात् ॥ सं-याँ वः॑ प्रि॒यास्त॒नुव॒-स्स-म्प्रि॒या हृद॑यानि वः । आ॒त्मा वो॑ अस्तु॒ [अस्तु, सम्प्रि॑य॒] 14
सम्प्रि॑य॒-स्सम्प्रि॑यास्त॒नुवो॒ मम॑ ॥ अ॒यग्ं सो अ॒ग्निर्यस्मि॒न्-थ्सोम॒मिन्द्रः॑ सु॒त-न्द॒धे ज॒ठरे॑ वावशा॒नः । स॒ह॒स्रियं॒-वाँज॒मत्य॒-न्न सप्तिग्ं॑ सस॒वान्-थ्सन्-थ्स्तू॑यसे जातवेदः ॥ अग्ने॑ दि॒वो अर्ण॒मच्छा॑ जिगा॒स्यच्छा॑ दे॒वाग्ं ऊ॑चिषे॒ धिष्णि॑या॒ ये । याः प॒रस्ता᳚-द्रोच॒ने सूर्य॑स्य॒ याश्चा॒ वस्ता॑-दुप॒तिष्ठ॑न्त॒ आपः॑ ॥ अग्ने॒ य-त्ते॑ दि॒वि वर्चः॑ पृथि॒व्यां-यँदोष॑धी- [पृथि॒व्यां-यँदोष॑धीषु, अ॒फ्सु वा॑ यजत्र ।] 15
-ष्व॒फ्सु वा॑ यजत्र । येना॒न्तरि॑क्ष-मु॒र्वा॑त॒तन्थ॑ त्वे॒ष-स्स भा॒नुर॑र्ण॒वो नृ॒चक्षाः᳚ ॥ पु॒री॒ष्या॑सो अ॒ग्नयः॑ प्राव॒णेभिः॑ स॒जोष॑सः । जु॒षन्ताग्ं॑ ह॒व्यमाहु॑तमनमी॒वा इषो॑ म॒हीः ॥ इडा॑मग्ने पुरु॒दग्ं सग्ं॑ स॒नि-ङ्गो-श्श॑श्वत्त॒मग्ं हव॑मानाय साध । स्यान्नः॑ सू॒नुस्तन॑यो वि॒जावा-ऽग्ने॒ सा ते॑ सुम॒तिर्भू᳚त्व॒स्मे ॥ अ॒य-न्ते॒ योनि॑र्-ऋ॒त्वियो॒ यतो॑ जा॒तो अरो॑चथाः । त-ञ्जा॒न- [त-ञ्जा॒नन्न्, अ॒ग्न॒ आ रो॒हाथा॑ नो] 16
-न्न॑ग्न॒ आ रो॒हाथा॑ नो वर्धया र॒यिम् ॥ चिद॑सि॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द परि॒चिद॑सि॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द लो॒क-म्पृ॑ण छि॒द्र-म्पृ॒णाथो॑ सीद शि॒वा त्वम् । इ॒न्द्रा॒ग्नी त्वा॒ बृह॒स्पति॑र॒स्मिन्. योना॑वसीषदन्न् ॥ ता अ॑स्य॒ सूद॑दोहस॒-स्सोमग्ग्॑ श्रीणन्ति॒ पृश्ञ॑यः । जन्म॑-न्दे॒वानां॒-विँश॑स्त्रि॒ष्वा रो॑च॒ने दि॒वः ॥ 17 ॥
(अ॒स्त्वो - ष॑धीषु - जा॒न - न्न॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 4)
समि॑त॒ग्ं॒ सङ्क॑ल्पेथा॒ग्ं॒ सम्प्रि॑यौ रोचि॒ष्णू सु॑मन॒स्यमा॑नौ । इष॒मूर्ज॑म॒भि सं॒​वँसा॑नौ॒ सं-वाँ॒-म्मनाग्ं॑सि॒ सं-व्रँ॒ता समु॑ चि॒त्तान्या-ऽक॑रम् ॥ अग्ने॑ पुरीष्याधि॒पा भ॑वा॒ त्व-न्नः॑ । इष॒मूर्जं॒-यँज॑मानाय धेहि ॥ पु॒री॒ष्य॑स्त्वम॑ग्ने रयि॒मा-न्पु॑ष्टि॒माग्ं अ॑सि । शि॒वाः कृ॒त्वा दिश॒-स्सर्वा॒-स्स्वां-योँनि॑मि॒हा-ऽस॑दः ॥ भव॑त-न्न॒-स्सम॑नसौ॒ समो॑कसा [समो॑कसौ, अ॒रे॒पसौ᳚ ।] 18
-वरे॒पसौ᳚ । मा य॒ज्ञग्ं हिग्ं॑सिष्ट॒-म्मा य॒ज्ञप॑ति-ञ्जातवेदसौ शि॒वौ भ॑वतम॒द्य नः॑ ॥ मा॒तेव॑ पु॒त्र-म्पृ॑थि॒वी पु॑री॒ष्य॑म॒ग्निग्ग्​ स्वे योना॑वभारु॒खा । तां-विँश्वै᳚र्दे॒वैर्-ऋ॒तुभिः॑ सं​विँदा॒नः प्र॒जाप॑तिर्वि॒श्वक॑र्मा॒ वि मु॑ञ्चतु ॥ यद॒स्य पा॒रे रज॑स-श्शु॒क्र-ञ्ज्योति॒रजा॑यत । त-न्नः॑ पर्​ष॒दति॒ द्विषो-ऽग्ने॑ वैश्वानर॒ स्वाहा᳚ ॥ नम॒-स्सु ते॑ निर्-ऋते विश्वरूपे- [विश्वरूपे, अ॒य॒स्मयं॒-विँ चृ॑ता] 19
-ऽय॒स्मयं॒-विँ चृ॑ता ब॒न्धमे॒तम् । य॒मेन॒ त्वं-यँ॒म्या॑ सं-विँदा॒नोत्त॒म-न्नाक॒मधि॑ रोहये॒मम् ॥ यत्ते॑ दे॒वी निर्-ऋ॑तिराब॒बन्ध॒ दाम॑ ग्री॒वास्व॑ विच॒र्त्यम् । इ॒द-न्ते॒ त-द्विष्यां॒-याँयु॑षो॒ न मद्ध्या॒दथा॑ जी॒वः पि॒तुम॑द्धि॒ प्रमु॑क्तः ॥ यस्या᳚स्ते अ॒स्याः क्रू॒र आ॒सञ्जु॒होम्ये॒षा-म्ब॒न्धाना॑मव॒सर्ज॑नाय । भूमि॒रिति॑ त्वा॒ जना॑ वि॒दुर्निर्-ऋ॑ति॒- [वि॒दुर्निर्-ऋ॑तिः, इति॑ त्वा॒ ऽह-म्परि॑] 20
-रिति॑ त्वा॒ ऽह-म्परि॑ वेद वि॒श्वतः॑ ॥ असु॑न्वन्त॒म य॑जमानमिच्छ स्ते॒नस्ये॒त्यान्-तस्क॑र॒स्यान् वे॑षि । अ॒न्य म॒स्म-दि॑च्छ॒ सा त॑ इ॒त्या नमो॑ देवि निर्-ऋते॒ तुभ्य॑मस्तु ॥ दे॒वीम॒ह-न्निर्-ऋ॑तिं॒-वँन्द॑मानः पि॒तेव॑ पु॒त्र-न्द॑सये॒ वचो॑भिः । विश्व॑स्य॒ या जाय॑मानस्य॒ वेद॒ शिरः॑ शिरः॒ प्रति॑ सू॒री वि च॑ष्टे ॥ नि॒वेश॑न-स्स॒ङ्गम॑नो॒ वसू॑नां॒-विँश्वा॑ रू॒पा-ऽभि च॑ष्टे॒ [रू॒पा-ऽभि च॑ष्टे, शची॑भिः ।] 21
शची॑भिः । दे॒व इ॑व सवि॒ता स॒त्यध॒र्मेन्द्रो॒ न त॑स्थौ सम॒रे प॑थी॒नाम् ॥ सं-वँ॑र॒त्रा द॑धातन॒ निरा॑हा॒वान् कृ॑णोतन । सि॒ञ्चाम॑हा अव॒टमु॒द्रिणं॑-वँ॒यं-विँश्वा-ऽहा-ऽद॑स्त॒मक्षि॑तम् ॥ निष्कृ॑ताहा-वमव॒टग्ं सु॑वर॒त्रग्ं सु॑षेच॒नम् । उ॒द्रिणग्ं॑ सिञ्चे॒ अक्षि॑तम् ॥ सीरा॑ युञ्जन्ति क॒वयो॑ यु॒गा वि त॑न्वते॒ पृथ॑क् । धीरा॑ दे॒वेषु॑ सुम्न॒या ॥ यु॒नक्त॒ सीरा॒ वि यु॒गा त॑नोत कृ॒ते योनौ॑ वपते॒ह [ ] 22
बीज᳚म् । गि॒रा च॑ श्रु॒ष्टि-स्सभ॑रा॒ अस॑न्नो॒ नेदी॑य॒ इ-थ्सृ॒ण्या॑ प॒क्वमा ऽय॑त् ॥ लाङ्ग॑ल॒-म्पवी॑रवग्ं सु॒शेवग्ं॑ सुम॒तिथ्स॑रु । उदि-त्कृ॑षति॒ गामवि॑-म्प्रफ॒र्व्य॑-ञ्च॒ पीव॑रीम् । प्र॒स्थाव॑-द्रथ॒वाह॑नम् ॥ शु॒न-न्नः॒ फाला॒ वि तु॑दन्तु॒ भूमिग्ं॑ शु॒न-ङ्की॒नाशा॑ अ॒भि य॑न्तु वा॒हान् । शु॒न-म्प॒र्जन्यो॒ मधु॑ना॒ पयो॑भि॒-श्शुना॑सीरा शु॒नम॒स्मासु॑ धत्तम् ॥ काम॑-ङ्कामदुघे धुक्ष्व मि॒त्राय॒ वरु॑णाय च । इन्द्रा॑या॒ग्नये॑ पू॒ष्ण ओष॑धीभ्यः प्र॒जाभ्यः॑ ॥घृ॒तेन॒ सीता॒ मधु॑ना॒ सम॑क्ता॒ विश्वै᳚र्दे॒वैरनु॑मता म॒रुद्भिः॑ । ऊर्ज॑स्वती॒ पय॑सा॒ पिन्व॑माना॒-ऽस्मान्-थ्सी॑ते॒ पय॑सा॒-ऽभ्या-व॑वृथ्स्व ॥ 23 ॥
(समो॑कसौ-विश्वरूपे-वि॒दुर्निर्-ऋ॑ति-र॒भि च॑ष्ट-इ॒ह-मि॒त्राय॒-द्वाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 5)
या जा॒ता ओष॑धयो दे॒वेभ्य॑स्त्रियु॒ग-म्पु॒रा । मन्दा॑मि ब॒भ्रूणा॑म॒हग्ं श॒त-न्धामा॑नि स॒प्त च॑ ॥ श॒तं-वोँ॑ अब॒-न्धामा॑नि स॒हस्र॑मु॒त वो॒ रुहः॑ । अथा॑ शतक्रत्वो यू॒यमि॒म-म्मे॑ अग॒द-ङ्कृ॑त ॥ पुष्पा॑वतीः प्र॒सूव॑तीः फ॒लिनी॑रफ॒ला उ॒त । अश्वा॑ इव स॒जित्व॑री-र्वी॒रुधः॑ पारयि॒ष्णवः॑ ॥ ओष॑धी॒रिति॑ मातर॒-स्तद्वो॑ देवी॒-रुप॑ ब्रुवे । रपाग्ं॑सि विघ्न॒तीरि॑त॒ रप॑- [विघ्न॒तीरि॑त॒ रपः॑, चा॒तय॑मानाः ।] 24
-श्चा॒तय॑मानाः ॥ अ॒श्व॒त्थे वो॑ नि॒षद॑न-म्प॒र्णे वो॑ वस॒तिः कृ॒ता । गो॒भाज॒ इ-त्किला॑सथ॒ य-थ्स॒नव॑थ॒ पूरु॑षम् ॥ यद॒हं-वाँ॒जय॑-न्नि॒मा ओष॑धी॒र्॒हस्त॑ आद॒धे । आ॒त्मा यक्ष्म॑स्य नश्यति पु॒रा जी॑व॒गृभो॑ यथा ॥ यदोष॑धय-स्स॒ङ्गच्छ॑न्ते॒ राजा॑न॒-स्समि॑ता विव । विप्र॒-स्स उ॑च्यते भि॒षग्र॑क्षो॒हा ऽमी॑व॒ चात॑नः ॥ निष्कृ॑ति॒-र्नाम॑वो मा॒ता-ऽथा॑ यू॒यग्ग्​स्थ॒ सङ्कृ॑तीः । स॒राः प॑त॒त्रिणी᳚- [स॒राः प॑त॒त्रिणीः᳚, स्थ॒न॒ यदा॒ मय॑ति॒] 25
-स्थन॒ यदा॒ मय॑ति॒ निष्कृ॑त ॥ अ॒न्या वो॑ अ॒न्याम॑व-त्व॒न्या-ऽन्यस्या॒ उपा॑वत । ता-स्सर्वा॒ ओष॑धय-स्सं​विँदा॒ना इ॒द-म्मे॒ प्राव॑ता॒ वचः॑ ॥ उच्छुष्मा॒ ओष॑धीना॒-ङ्गावो॑ गो॒ष्ठा दि॑वेरते । धनग्ं॑ सनि॒ष्यन्ती॑ नामा॒त्मान॒-न्तव॑ पूरुष ॥ अति॒ विश्वाः᳚ परि॒ष्ठास्ते॒न इ॑व व्र॒जम॑क्रमुः । ओष॑धयः॒ प्राचु॑च्यवु॒ र्य-त्कि-ञ्च॑ त॒नुवा॒ग्ं॒ रपः॑ ॥ या- [याः, त॒ आ॒त॒स्थु-रा॒त्मानं॒-याँ] 26
-स्त॑ आत॒स्थु-रा॒त्मानं॒-याँ आ॑विवि॒शुः परुः॑ परुः । तास्ते॒ यक्ष्मं॒-विँबा॑धन्ता मु॒ग्रो म॑द्ध्यम॒शीरि॑व ॥ सा॒कं-यँ॑क्ष्म॒ प्र प॑त श्ये॒नेन॑ किकिदी॒विना᳚ । सा॒कं-वाँत॑स्य॒-ध्राज्या॑ सा॒क-न्न॑श्य नि॒हाक॑या ॥ अ॒श्वा॒व॒तीग्ं सो॑मव॒ती मू॒र्जय॑न्ती॒ मुदो॑जसम् । आ वि॑थ्सि॒ सर्वा॒ ओष॑धीर॒स्मा अ॑रि॒ष्टता॑तये ॥ याः फ॒लिनी॒र्या अ॑फ॒ला अ॑पु॒ष्पा याश्च॑ पु॒ष्पिणीः᳚ । बृह॒स्पति॑ प्रसूता॒ स्तानो॑ मुञ्च॒न्त्वग्ं ह॑सः ॥ या [याः, ओष॑धय॒-स्सोम॑राज्ञीः॒] 27
ओष॑धय॒-स्सोम॑राज्ञीः॒ प्रवि॑ष्टाः पृथि॒वीमनु॑ । तासा॒-न्त्वम॑स्युत्त॒मा प्रणो॑ जी॒वात॑वे-सुव ॥ अ॒व॒पत॑न्तीरवद-न्दि॒व ओष॑दयः॒ परि॑ । य-ञ्जी॒व म॒श्ञवा॑ महै॒ न स रि॑ष्याति॒ पूरु॑षः ॥ याश्चे॒द मु॑प-शृ॒ण्वन्ति॒ याश्च॑ दू॒र-म्परा॑गताः । इ॒ह स॒ङ्गत्य॒ ता-स्सर्वा॑ अ॒स्मै स-न्द॑त्त भेष॒जम् ॥ मा वो॑ रिष-त्खनि॒ता यस्मै॑ चा॒ह-ङ्खना॑मि वः । द्वि॒प-च्चतु॑ष्प-द॒स्माक॒ग्ं॒ सर्व॑-म॒स्त्वना॑तुरम् ॥ ओष॑धय॒-स्सं-वँ॑दन्ते॒ सोमे॑न स॒ह राज्ञा᳚ । यस्मै॑ क॒रोति॑ ब्राह्म॒णस्तग्ं रा॑ज-न्पारयामसि ॥ 28 ॥
(रपः॑ - पत॒त्रिणी॒- र्या - अग्ंह॑सो॒ याः - खना॑मि वो॒ - ऽष्टाद॑श च) (अ. 6)
मा नो॑ हिग्ंसीज्जनि॒ता यः पृ॑थि॒व्या यो वा॒ दिवग्ं॑ स॒त्यध॑र्मा ज॒जान॑ । यश्चा॒पश्च॒न्द्रा बृ॑ह॒तीर्ज॒जान॒ कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ अ॒भ्याव॑र्तस्व पृथिवि य॒ज्ञेन॒ पय॑सा स॒ह । व॒पा-न्ते॑ अ॒ग्निरि॑षि॒तो-ऽव॑ सर्पतु ॥ अग्ने॒ य-त्ते॑ शु॒क्रं-यँच्च॒न्द्रं-यँ-त्पू॒तं-यँ-द्य॒ज्ञिय᳚म् । त-द्दे॒वेभ्यो॑ भरामसि ॥ इष॒मूर्ज॑म॒हमि॒त आ [आ, द॒द॒ ऋ॒तस्य॒ धाम्नो॑] 29
द॑द ऋ॒तस्य॒ धाम्नो॑ अ॒मृत॑स्य॒ योनेः᳚ । आ नो॒ गोषु॑ विश॒त्वौष॑धीषु॒ जहा॑मि से॒दिमनि॑रा॒ममी॑वाम् ॥ अग्ने॒ तव॒ श्रवो॒ वयो॒ महि॑ भ्राजन्त्य॒र्चयो॑ विभावसो । बृह॑-द्भानो॒ शव॑सा॒ वाज॑मु॒क्थ्य॑-न्दधा॑सि दा॒शुषे॑ कवे ॥ इ॒र॒ज्यन्न॑ग्ने प्रथयस्व ज॒न्तुभि॑र॒स्मे रायो॑ अमर्त्य । स द॑र्​श॒तस्य॒ वपु॑षो॒ वि रा॑जसि पृ॒णक्षि॑ सान॒सिग्ं र॒यिम् ॥ ऊर्जो॑ नपा॒ज्जात॑वेद-स्सुश॒स्तिभि॒-र्मन्द॑स्व [ ] 30
धी॒तिभि॑र्​हि॒तः । त्वे इष॒-स्स-न्द॑धु॒-र्भूरि॑रेतस-श्चि॒त्रो त॑यो वा॒मजा॑ताः ॥ पा॒व॒कव॑र्चा-श्शु॒क्रव॑र्चा॒ अनू॑नवर्चा॒ उदि॑यर्​षि भा॒नुना᳚ । पु॒त्रः पि॒तरा॑ वि॒चर॒न्नुपा॑वस्यु॒भे पृ॑णक्षि॒ रोद॑सी ॥ ऋ॒तावा॑न-म्महि॒षं-विँ॒श्वच॑र्​षणिम॒ग्निग्ं सु॒म्नाय॑ दधिरे पु॒रो जनाः᳚ । श्रुत्क॑र्णग्ं स॒प्रथ॑स्तम-न्त्वा गि॒रा दैव्य॒-म्मानु॑षा यु॒गा ॥ नि॒ष्क॒र्तार॑-मद्ध्व॒रस्य॒ प्रचे॑तस॒-ङ्क्षय॑न्त॒ग्ं॒ राध॑से म॒हे । रा॒ति-म्भृगू॑णामु॒शिज॑-ङ्क॒विक्र॑तु-म्पृ॒णक्षि॑ सान॒सिग्ं - [सान॒सिम्, र॒यिम् ।] 31
र॒यिम् ॥ चितः॑ स्थ परि॒चित॑ ऊर्ध्व॒चितः॑ श्रयद्ध्व॒-न्तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा-स्सी॑दत ॥ आ प्या॑यस्व॒ समे॑तु ते वि॒श्वतः॑ सोम॒ वृष्णि॑यम् । भवा॒ वाज॑स्य सङ्ग॒थे ॥ स-न्ते॒ पयाग्ं॑सि॒ समु॑ यन्तु॒ वाजा॒-स्सं-वृँष्णि॑या-न्यभिमाति॒षाहः॑ । आ॒प्याय॑मानो अ॒मृता॑य सोम दि॒वि श्रवाग्॑स्युत्त॒मानि॑ धिष्व ॥ 32 ॥
(आ - मन्द॑स्व - सान॒सि - मेका॒न्नच॑त्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 7)
अ॒भ्य॑स्था॒-द्विश्वाः॒ पृत॑ना॒ अरा॑ती॒स्तद॒ग्निरा॑ह॒ तदु॒ सोम॑ आह । बृह॒स्पतिः॑ सवि॒ता तन्म॑ आह पू॒षा मा॑-ऽधा-थ्सुकृ॒तस्य॑ लो॒के ॥ यदक्र॑न्दः प्रथ॒म-ञ्जाय॑मान उ॒द्यन्-थ्स॑मु॒द्रादु॒त वा॒ पुरी॑षात् । श्ये॒नस्य॑ प॒क्षा ह॑रि॒णस्य॑ बा॒हू उप॑स्तुत॒-ञ्जनि॑म॒ त-त्ते॑ अर्वन्न् ॥ अ॒पा-म्पृ॒ष्ठम॑सि॒ योनि॑र॒ग्ने-स्स॑मु॒द्रम॒भितः॒ पिन्व॑मानम् । वर्ध॑मान-म्म॒ह [वर्ध॑मान-म्म॒हः, आ च॒ पुष्क॑र-न्दि॒वो] 33
आ च॒ पुष्क॑र-न्दि॒वो मात्र॑या वरि॒णा प्र॑थस्व ॥ ब्रह्म॑ जज्ञा॒न-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रस्ता॒द्वि सी॑म॒त-स्सु॒रुचो॑ वे॒न आ॑वः । स बु॒द्ध्निया॑ उप॒मा अ॑स्य वि॒ष्ठा-स्स॒तश्च॒ योनि॒मस॑तश्च॒ विवः॑ ॥ हि॒र॒ण्य॒ग॒र्भ-स्सम॑वर्त॒ताग्रे॑ भू॒तस्य॑ जा॒तः पति॒रेक॑ आसीत् । स दा॑धार पृथि॒वी-न्द्यामु॒तेमा-ङ्कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम ॥ द्र॒फ्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒- [पृथि॒वीमनु॑, द्यामि॒म-ञ्च॒] 34
-द्यामि॒म-ञ्च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्वः॑ । तृ॒तीयं॒-योँनि॒मनु॑ स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्स-ञ्जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त होत्राः᳚ ॥ नमो॑ अस्तु स॒र्पेभ्यो॒ ये के च॑ पृथि॒वीमनु॑ । ये अ॒न्तरि॑क्षे॒ ये दि॒वि तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ ये॑-ऽदो रो॑च॒ने दि॒वो ये वा॒ सूर्य॑स्य र॒श्मिषु॑ । येषा॑म॒फ्सु सदः॑ कृ॒त-न्तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ या इष॑वो यातु॒ धाना॑नां॒ ँये॑ वा॒ वन॒स्पती॒ग्ं॒रनु॑ । ये वा॑-ऽव॒टेषु॒ शेर॑ते॒ तेभ्यः॑ स॒र्पेभ्यो॒ नमः॑ ॥ 35 ॥
(म॒हो - ऽनु॑ - यातु॒धाना॑ना॒ - मेका॑दश च) (अ. 8)
ध्रु॒वा-ऽसि॑ ध॒रुणा-ऽस्तृ॑ता वि॒श्वक॑र्मणा॒ सुकृ॑ता । मा त्वा॑ समु॒द्र उद्व॑धी॒न्मा सु॑प॒र्णो व्य॑थमाना पृथि॒वी-न्दृग्ं॑ह ॥ प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु पृथि॒व्याः पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वती॒-म्प्रथ॑स्वती॒-म्प्रथो॑-ऽसि पृथि॒व्य॑सि॒ भूर॑सि॒ भूमि॑र॒स्यदि॑तिरसि वि॒श्वधा॑या॒ विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य ध॒र्त्री पृ॑थि॒वीं-यँ॑च्छ पृथि॒वी-न्दृग्ं॑ह पृथि॒वी-म्मा हिग्ं॑सी॒र्विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै॑ [प्रति॒ष्ठायै᳚, च॒रित्रा॑या॒-] 36
च॒रित्रा॑या॒-ऽग्निस्त्वा॒-ऽभि पा॑तु म॒ह्या स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ काण्डा᳚-त्काण्डा-त्प्र॒रोह॑न्ती॒ परु॑षःपरुषः॒ परि॑ । ए॒वा नो॑ दूर्वे॒ प्र त॑नु स॒हस्रे॑ण श॒तेन॑ च ॥ या श॒तेन॑ प्रत॒नोषि॑ स॒हस्रे॑ण वि॒रोह॑सि । तस्या᳚स्ते देवीष्टके वि॒धेम॑ ह॒विषा॑ व॒यम् ॥ अषा॑ढा-ऽसि॒ सह॑माना॒ सह॒स्वारा॑ती॒-स्सह॑स्वारातीय॒त-स्सह॑स्व॒ पृत॑ना॒-स्सह॑स्व पृतन्य॒तः । स॒हस्र॑वीर्या- [स॒हस्र॑वीर्या, अ॒सि॒ सा मा॑ जिन्व ।] 37
-ऽसि॒ सा मा॑ जिन्व ॥ मधु॒ वाता॑ ऋताय॒ते मधु॑ क्षरन्ति॒ सिन्ध॑वः । माद्ध्वी᳚र्न-स्स॒न्त्वोष॑धीः ॥ मधु॒ नक्त॑मु॒तोषसि॒ मधु॑म॒-त्पार्थि॑व॒ग्ं॒ रजः॑ । मधु॒ द्यौर॑स्तु नः पि॒ता ॥ मधु॑मा-न्नो॒ वन॒स्पति॒-र्मधु॑माग्ं अस्तु॒ सूर्यः॑ । माद्ध्वी॒र्गावो॑ भवन्तु नः ॥ म॒ही द्यौः पृ॑थि॒वी च॑ न इ॒मं-यँ॒ज्ञ-म्मि॑मिक्षताम् । पि॒पृ॒ता-न्नो॒ भरी॑मभिः ॥ त-द्विष्णोः᳚ पर॒म- [पर॒मम्, प॒दग्ं सदा॑ पश्यन्ति] 38
-म्प॒दग्ं सदा॑ पश्यन्ति सू॒रयः॑ । दि॒वीव॒ चक्षु॒रात॑तम् ॥ ध्रु॒वा-ऽसि॑ पृथिवि॒ सह॑स्व पृतन्य॒तः । स्यू॒ता दे॒वेभि॑र॒मृते॒ना ऽऽगाः᳚ ॥ यास्ते॑ अग्ने॒ सूर्ये॒ रुच॑ उद्य॒तो दिव॑मात॒न्वन्ति॑ र॒श्मिभिः॑ । ताभि॒-स्सर्वा॑भी रु॒चे जना॑य नस्कृधि ॥ या वो॑ देवा॒-स्सूर्ये॒ रुचो॒ गोष्वश्वे॑षु॒ या रुचः॑ । इन्द्रा᳚ग्नी॒ ताभि॒-स्सर्वा॑भी॒ रुच॑-न्नो धत्त बृहस्पते ॥ वि॒रा- [वि॒राट्, ज्योति॑रधारय-] 39
-ड्ज्योति॑रधारय-थ्स॒म्रा-ड्ज्योति॑रधारय-थ्स्व॒रा-ड्ज्योति॑रधारयत् ॥ अग्ने॑ यु॒क्ष्वा हि ये तवाश्वा॑सो देव सा॒धवः॑ । अरं॒-वँह॑न्त्या॒शवः॑ ॥ यु॒क्ष्वा हि दे॑व॒हूत॑मा॒ग्ं॒ अश्वाग्ं॑ अग्ने र॒थीरि॑व । नि होता॑ पू॒र्व्य-स्स॑दः ॥ द्र॒फ्सश्च॑स्कन्द पृथि॒वीमनु॒ द्यामि॒म-ञ्च॒ योनि॒मनु॒ यश्च॒ पूर्वः॑ । तृ॒तीयं॒-योँनि॒मनु॑ स॒ञ्चर॑न्त-न्द्र॒फ्स-ञ्जु॑हो॒म्यनु॑ स॒प्त [ ] 40
होत्राः᳚ ॥ अभू॑दि॒दं-विँश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य॒ वाजि॑नम॒ग्ने-र्वै᳚श्वान॒रस्य॑ च । अ॒ग्निर्ज्योति॑षा॒ ज्योति॑ष्मा-न्रु॒क्मो वर्च॑सा॒ वर्च॑स्वान् ॥ ऋ॒चे त्वा॑ रु॒चे त्वा॒ समि-थ्स्र॑वन्ति स॒रितो॒ न धेनाः᳚ । अ॒न्तर्​हृ॒दा मन॑सा पू॒यमा॑नाः ॥ घृ॒तस्य॒ धारा॑ अ॒भि चा॑कशीमि । हि॒र॒ण्ययो॑ वेत॒सो मद्ध्य॑ आसाम् ॥ तस्मिन्᳚थ्सुप॒र्णो म॑धु॒कृ-त्कु॑ला॒यी भज॑न्नास्ते॒ मधु॑ दे॒वता᳚भ्यः । तस्या॑ स ते॒ हर॑य-स्स॒प्त तीरे᳚ स्व॒धा-न्दुहा॑ना अ॒मृत॑स्य॒ धारा᳚म् ॥ 41 ॥
(प्र॒ति॒ष्ठायै॑ - स॒हस्र॑वीर्या - पर॒मं - ँवि॒राट्थ् - स॒प्त - तीरे॑ - च॒त्वारि॑ च) (अ. 9)
आ॒दि॒त्य-ङ्गर्भ॒-म्पय॑सा सम॒ञ्जन्-थ्स॒हस्र॑स्य प्रति॒मां-विँ॒श्वरू॑पम् । परि॑ वृङ्ग्धि॒ हर॑सा॒ मा-ऽभि मृ॑क्ष-श्श॒तायु॑ष-ङ्कृणुहि ची॒यमा॑नः ॥ इ॒म-म्मा हिग्ं॑सीर्द्वि॒पाद॑-म्पशू॒नाग्ं सह॑स्राक्ष॒ मेध॒ आ ची॒यमा॑नः । म॒युमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ नि षी॑द ॥ वात॑स्य॒ ध्राजिं॒-वँरु॑णस्य॒ नाभि॒मश्व॑-ञ्जज्ञा॒नग्ं स॑रि॒रस्य॒ मद्ध्ये᳚ । शिशु॑-न्न॒दीना॒ग्ं॒ हरि॒मद्रि॑बुद्ध॒मग्ने॒ मा हिग्ं॑सीः [मा हिग्ं॑सीः, प॒र॒मे व्यो॑मन्न् ।] 42
पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥ इ॒म-म्मा हिग्ं॑सी॒रेक॑शफ-म्पशू॒ना-ङ्क॑निक्र॒दं-वाँ॒जिनं॒-वाँजि॑नेषु । गौ॒रमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ नि षी॑द ॥ अज॑स्र॒मिन्दु॑मरु॒ष-म्भु॑र॒ण्युम॒ग्निमी॑डे पू॒र्वचि॑त्तौ॒ नमो॑भिः । स पर्व॑भिर्-ऋतु॒शः कल्प॑मानो॒ गा-म्मा हिग्ं॑सी॒रदि॑तिं-विँ॒राज᳚म् ॥ इ॒मग्ं स॑मु॒द्रग्ं श॒तधा॑र॒मु-थ्सं॑-व्यँ॒च्यमा॑न॒-म्भुव॑नस्य॒ मद्ध्ये᳚ । घृ॒त-न्दुहा॑ना॒-मदि॑ति॒-ञ्जना॒याग्ने॒ मा [-मदि॑ति॒-ञ्जना॒याग्ने॒ मा, हि॒ग्ं॒सीः॒ प॒र॒मे व्यो॑मन्न् ।] 43
हिग्ं॑सीः पर॒मे व्यो॑मन्न् । ग॒व॒यमा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ नि षी॑द ॥ वरू᳚त्रि॒-न्त्वष्टु॒र्वरु॑णस्य॒ नाभि॒मवि॑-ञ्जज्ञा॒नाग्ं रज॑सः॒ पर॑स्मात् । म॒हीग्ं सा॑ह॒स्रीमसु॑रस्य मा॒यामग्ने॒ मा हिग्ं॑सीः पर॒मे व्यो॑मन्न् ॥ इ॒मामू᳚र्णा॒युं-वँरु॑णस्य मा॒या-न्त्वच॑-म्पशू॒ना-न्द्वि॒पदा॒-ञ्चतु॑ष्पदाम् । त्वष्टुः॑ प्र॒जाना᳚-म्प्रथ॒म-ञ्ज॒नित्र॒मग्ने॒ मा हिग्ं॑सीः पर॒मे व्यो॑मन्न् । उष्ट्र॑मार॒ण्यमनु॑ [उष्ट्र॑मार॒ण्यमनु॑, ते॒ दि॒शा॒मि॒ तेन॑] 44
ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ नि षी॑द ॥ यो अ॒ग्निर॒ग्नेस्त-प॒सो-ऽधि॑ जा॒त-श्शोचा᳚-त्पृथि॒व्या उ॒त वा॑ दि॒वस्परि॑ । येन॑ प्र॒जा वि॒श्वक॑र्मा॒ व्यान॒-ट्तम॑ग्ने॒ हेडः॒ परि॑ ते वृणक्तु ॥ अ॒जा ह्य॑ग्नेरज॑निष्ट॒ गर्भा॒-थ्सा वा अ॑पश्यज्जनि॒तार॒मग्रे᳚ । तया॒ रोह॑माय॒न्नुप॒ मेद्ध्या॑स॒स्तया॑ दे॒वा दे॒वता॒मग्र॑ आयन्न् । श॒र॒भ-( )-मा॑र॒ण्यमनु॑ ते दिशामि॒ तेन॑ चिन्वा॒नस्त॒नुवो॒ निषी॑द ॥ 45 ॥
(अग्ने॒ मा हिग्ं॑सी॒ - रग्ने॒ मोष्ट्र॑मा - र॒ण्यमनु॑ - शर॒भन् - नव॑ च) (अ. 10)
(आ॒दि॒त्य मि॒मन्द्वि॒पादे॑ म॒युं-वाँत॒स्या ऽश्व॑ मि॒म मेक॑शफ ङ्गौ॒रम ज॑स्रङ्गव॒यं-वँरू᳚त्रि॒ मवि॑ मि॒मामू᳚र्णा॒र्यु मुष्ट्रं॒-योँ अ॒ग्नि-श्श॑र॒भं )
इन्द्रा᳚ग्नी रोच॒ना दि॒वः परि॒ वाजे॑षु भूषथः । तद्वा᳚-ञ्चेति॒ प्रवी॒र्य᳚म् ॥ श्ञथ॑-द्वृ॒त्रमु॒त स॑नोति॒ वाज॒मिन्द्रा॒ यो अ॒ग्नी सहु॑री सप॒र्यात् । इ॒र॒ज्यन्ता॑ वस॒व्य॑स्य॒ भूरे॒-स्सह॑स्तमा॒ सह॑सा वाज॒यन्ता᳚ ॥ प्र च॑र्​ष॒णिभ्यः॑ पृतना॒ हवे॑षु॒ प्र पृ॑थि॒व्या रि॑रिचाथे दि॒वश्च॑ । प्र सिन्धु॑भ्यः॒ प्रगि॒रिभ्यो॑ महि॒त्वा प्रेन्द्रा᳚ग्नी॒ विश्वा॒ भुव॒ना-ऽत्य॒न्या ॥ मरु॑तो॒ यस्य॒ हि [ ] 46
क्षये॑ पा॒था दि॒वो वि॑महसः । स सु॑गो॒पात॑मो॒ जनः॑ ॥ य॒ज्ञैर्वा॑ यज्ञवाहसो॒ विप्र॑स्य वा मती॒नाम् । मरु॑त-श्शृणु॒ता हव᳚म् ॥ श्रि॒यसे॒ क-म्भा॒नुभि॒-स्स-म्मि॑मिक्षिरे॒ ते र॒श्मिभि॒स्त ऋक्व॑भि-स्सुखा॒दयः॑ । ते वाशी॑मन्त इ॒ष्मिणो॒ अभी॑रवो वि॒द्रे प्रि॒यस्य॒ मारु॑तस्य॒ धाम्नः॑ ॥ अव॑ ते॒ हेड॒, उदु॑त्त॒मम् ॥ कया॑ नश्चि॒त्र आ भु॑वदू॒ती स॒दा वृ॑ध॒-स्सखा᳚ । कया॒ शचि॑ष्ठया वृ॒ता ॥ 47 ॥
को अ॒द्य यु॑ङ्क्ते धु॒रि गा ऋ॒तस्य॒ शिमी॑वतो भा॒मिनो॑ दुर्​हृणा॒यून् । आ॒सन्नि॑षून्. हृ॒थ्स्वसो॑ मयो॒भून्. य ए॑षा-म्भृ॒त्यामृ॒णध॒-थ्स जी॑वात् ॥ अग्ने॒ नया, ऽऽदे॒वाना॒ग्ं॒ शन्नो॑ भवन्तु॒, वाजे॑वाजे। अ॒फ्स्व॑ग्ने॒ सधि॒ष्टव॒ सौष॑धी॒रनु॑ रुद्ध्यसे । गर्भे॒ सञ्जा॑यसे॒ पुनः॑ ॥ वृषा॑ सोम द्यु॒माग्ं अ॑सि॒ वृषा॑ देव॒ वृष॑व्रतः । वृषा॒ धर्मा॑णि दधिषे ॥ इ॒म-म्मे॑ वरुण॒ , तत्त्वा॑ यामि॒त्व-न्नो॑ अग्ने॒स त्व-न्नो॑ अग्ने ॥ 48 ॥
(हि - वृ॒ता - म॒ - एका॑दश च ) (अ. 11)
(विष्णोः॒ क्रमो॑-ऽसि - दि॒वस्प - र्यन्न॑प॒ते - ऽपे॑त॒ - समि॑तं॒ - ँया जा॒ता - मा नो॑ हिग्ंसी - द॒भ्य॑स्था-द्- ध्रु॒वा - ऽस्या॑दि॒त्यङ्गर्भ॒ - मिन्द्रा᳚ग्नी रोच॒ - नैका॑दश )
(विष्णो॑ - रस्मिन्. ह॒व्ये - ति॑ त्वा॒-ऽहं - धी॒तिभि॒ - र्​होत्रा॑ - अ॒ष्टाच॑त्वारिग्ंशत्)
(विष्णोः॒ क्रमो॑-ऽसि॒, त्वन्नो॑ अग्ने॒ स त्वन्नो॑ अग्ने)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थ काण्डे द्वितीयः प्रश्न-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturthakāṇḍe dvītīyaḥ praśnaḥ - devayajanagrahābhidhānaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhimāti॒hā gā̭ya॒tra-ñchanda॒ ā ro̭ha pṛthi॒vīmanu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syabhiśasti॒hā traiṣṭṷbha॒-ñchanda॒ ā ro̭hā॒ntari̭kṣa॒manu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ kramo᳚-'syarātīya॒to ha॒ntā jāga̭ta॒-ñchanda॒ ā ro̭ha॒ diva॒manu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇoḥ॒ [viṣṇoḥ᳚, kramo̭-'si śatrūya॒to] 1
kramo̭-'si śatrūya॒to ha॒ntā-'nṷṣṭubha॒-ñchanda॒ ā ro̭ha॒ diśo-'nu॒ vikra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmaḥ || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭ha-dvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || agne᳚-'bhyāvartinna॒bhi na॒ ā va̭rta॒svā-''yṷṣā॒ varca̭sā sa॒nyā me॒dhayā᳚ pra॒jayā॒ dhanḙna || agnḙ [agne᳚, a॒ṅgi॒ra॒-śśa॒ta-ntḙ] 2
aṅgira-śśa॒ta-ntḙ santvā॒vṛtaḥ̭ sa॒hasra̭-nta upā॒vṛtaḥ̭ | tāsā॒-mpoṣa̭sya॒ poṣḙṇa॒ puna̭rno na॒ṣṭamā kṛ̭dhi॒ puna̭rno ra॒yimā kṛ̭dhi || puna̭rū॒rjā niva̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā-''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śva ta॒spari̭ || udṷtta॒maṃ-va~̭ruṇa॒ pāśa̭ ma॒smadavā̭-'dha॒maṃ- [-'dha॒mam, vi ma̭ddhya॒magg​ śra̭thāya |] 3
-~vi ma̭ddhya॒magg​ śra̭thāya | athā̭ va॒yamā̭ditya vra॒te tavānā̭gaso॒ adi̭taye syāma || ā tvā̭-'hār​ṣa-ma॒ntara̭bhūrdhru॒vasti॒ṣṭhā 'vi̭cācaliḥ | viśa̭stvā॒ sarvā̭ vāñchantva॒smi-nrā॒ṣṭramadhi̭ śraya ||agnḙ bṛ॒hannu॒ṣasā̭mū॒rdhvo a̭sthānnirjagmi॒vān-tama̭so॒ jyoti॒ṣā-''gā᳚t | a॒gnirbhā॒nunā॒ ruśa̭tā॒ svaṅga॒ ā jā॒to viśvā॒ sadmā᳚nyaprāḥ || sīda॒ tva-mmā॒tura॒syā [sīda॒ tva-mmā॒tura॒syāḥ᳚, u॒pasthe॒ viśvā᳚nyagne] 4
u॒pasthe॒ viśvā᳚nyagne va॒yunā̭ni vi॒dvān | mainā̭ma॒rciṣā॒ mā tapa̭sā॒-'bhi śṷ̄śuco॒-'ntara̭syāgṃ śu॒krajyo̭ti॒rvi bhā̭hi || a॒ntara̭gne ru॒cā tvamu॒khāyai॒ sada̭ne॒ sve | tasyā॒stvagṃ hara̭sā॒ tapa॒ñjāta̭veda-śśi॒vo bha̭va || śi॒vo bhū॒tvā mahya̭ma॒gne-'tho̭ sīda śi॒vastvam | śi॒vāḥ kṛ॒tvā diśa॒-ssarvā॒-ssvāṃ-yo~ni̭mi॒hā-'' sa̭daḥ || ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣa dvasṷrantarikṣa॒-saddhotā̭ vedi॒ṣadati̭thi rduroṇa॒sat | nṛ॒ṣadva̭ra॒sa-dṛ̭ta॒sa-dvyo̭ma॒sa-da॒bjā go॒jā ṛ̭ta॒jā a̭dri॒jā ṛ॒ta-mbṛ॒hat || 5 ||
(diva॒manu॒ vi kra̭masva॒ nirbha̭kta॒-ssa ya-ndvi॒ṣmo viṣṇo॒ - rdhane॒nāgnḙ - 'dha॒ma - ma॒syāḥ - śṷci॒ṣath - ṣoḍa̭śa ca) (a. 1)
di॒vaspari̭ pratha॒ma-ñja̭jñe a॒gnira॒sma-ddvi॒tīya॒-mpari̭ jā॒tavḙdāḥ | tṛ॒tīya̭ma॒phsu nṛ॒maṇā॒ aja̭sra॒mindhā̭na ena-ñjarate svā॒dhīḥ || vi॒dmā tḙ agne tre॒dhā tra॒yāṇi̭ vi॒dmā te॒ sadma॒ vibhṛ̭ta-mpuru॒trā | vi॒dmā te॒ nāma̭ para॒ma-ṅguhā॒ yadvi॒dmā tamuthsaṃ॒-ya~ta̭ āja॒gantha̭ || sa॒mu॒dre tvā̭ nṛ॒maṇā̭ a॒phsva̭ntarnṛ॒cakṣā̭ īdhe di॒vo a̭gna॒ ūdhanṋ | tṛ॒tīye᳚ tvā॒ [tṛ॒tīye᳚ tvā, raja̭si tasthi॒vāgṃ sa̭mṛ॒tasya॒] 6
raja̭si tasthi॒vāgṃ sa̭mṛ॒tasya॒ yonaṷ mahi॒ṣā a̭hinvann || akra̭ndada॒gni-ssta॒naya̭nniva॒ dyauḥ, kṣāmā॒ reri̭ha-dvī॒rudhaḥ̭ sama॒ñjann | sa॒dyo ja̭jñā॒no vi hīmi॒ddho akhya॒dā roda̭sī bhā॒nunā̭ bhātya॒ntaḥ || u॒śi-kpā̭va॒ko a̭ra॒ti-ssṷme॒dhā marte᳚ṣva॒gnira॒mṛto॒ nidhā̭yi | iya̭rti dhū॒mama̭ru॒ṣa-mbhari̭bhra॒ducchu॒kreṇa̭ śo॒ciṣā॒ dyāmina̭kṣat || viśva̭sya ke॒turbhuva̭nasya॒ garbha॒ ā [ ] 7
roda̭sī apṛṇā॒jjāya̭mānaḥ | vī॒ḍu-ñci॒dadri̭mabhina-tparā॒yan janā॒ yada॒gnimaya̭janta॒ pañca̭ || śrī॒ṇāmṷdā॒ro dha॒ruṇo̭ rayī॒ṇā-mma̭nī॒ṣāṇā॒-mprārpa̭ṇa॒-ssoma̭gopāḥ | vaso᳚-ssū॒nu-ssaha̭so a॒phsu rājā॒ vi bhā॒tyagra̭ u॒ṣasā̭midhā॒naḥ || yastḙ a॒dya kṛ॒ṇava̭-dbhadraśoce-'pū॒pa-ndḙva ghṛ॒tava̭ntamagne | prata-nna̭ya prata॒rāṃ-va~syo॒ acchā॒bhi dyu॒mna-nde॒vabha̭ktaṃ-ya~viṣṭha || ā [ ] 8
ta-mbha̭ja sauśrava॒seṣva̭gna u॒ktha-ṷktha॒ ā bha̭ja śa॒syamā̭ne | pri॒ya-ssūrye᳚ pri॒yo a॒gnā bha̭vā॒tyujjā॒tena̭ bhi॒nada॒dujjani̭tvaiḥ || tvāma̭gne॒ yaja̭mānā॒ anu॒ dyūn. viśvā॒ vasṷ̄ni dadhire॒ vāryā̭ṇi | tvayā̭ sa॒ha dravi̭ṇami॒cchamā̭nā vra॒ja-ṅgoma̭ntamu॒śijo॒ vi va̭vruḥ || dṛ॒śā॒no ru॒kma u॒rvyā vya̭dyau-ddu॒rmar​ṣa॒māyuḥ̭ śri॒ye rṷcā॒naḥ | a॒gnira॒mṛto̭ abhava॒-dvayo̭bhi॒ryadḙ- -na॒-ndyauraja̭naya-thsu॒retāḥ᳚ || 9 ||
(tṛtiye᳚ tvā॒ - garbha॒ ā - ya̭vi॒ṣṭhā-'' - ya - cca॒tvāri̭ ca) (a. 2)
anna̭pa॒te-'nna̭sya no dehyanamī॒vasya̭ śu॒ṣmiṇaḥ̭ | pra pra̭dā॒tāra̭-ntāriṣa॒ ūrja̭-nno dhehi dvi॒pade॒ catṷṣpade || udṷ tvā॒ viśvḙ de॒vā agne॒ bhara̭ntu॒ citti̭bhiḥ | sa no̭ bhava śi॒vata̭ma-ssu॒pratī̭ko vi॒bhāva̭suḥ || preda̭gne॒ jyoti̭ṣmān. yāhi śi॒vebhi̭ra॒rci̭bhi॒stvam | bṛ॒hadbhi̭-rbhā॒nubhi॒-rbhāsa॒-nmā higṃ̭sī sta॒nuvā᳚ pra॒jāḥ || sa॒midhā॒-'gni-ndṷvasyata ghṛ॒tairbo̭dhaya॒tāti̭thim | ā- [ā, a॒smi॒n॒. ha॒vyā jṷhotana |] 10
-'smi̭n. ha॒vyā jṷhotana || praprā॒yama॒gnirbha̭ra॒tasya̭ śṛṇve॒ vi ya-thsūryo॒ na roca̭te bṛ॒hadbhāḥ | a॒bhi yaḥ pū॒ru-mpṛta̭nāsu ta॒sthau dī॒dāya॒ daivyo॒ ati̭thi-śśi॒vo naḥ̭ || āpo̭ devīḥ॒ prati̭ gṛhṇīta॒ bhasmai॒ta-thsyo॒ne kṛ̭ṇuddhvagṃ sura॒bhāvṷ lo॒ke | tasmai̭ namantā॒-ñjana̭ya-ssu॒patnī᳚rmā॒teva̭ pu॒tra-mbi̭bhṛ॒tā svḙnam || a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava॒- [a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava̭, sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase |] 11
sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase | garbhe॒ sañjā̭yase॒ punaḥ̭ || garbho̭ a॒syoṣa̭dhīnā॒-ṅgarbho॒ vana॒spatī̭nām | garbho॒ viśva̭sya bhū॒tasyāgne॒ garbho̭ a॒pāma̭si || pra॒sadya॒ bhasma̭nā॒ yoni̭ma॒paśca̭ pṛthi॒vīma̭gne | sa॒gṃ॒sṛjya̭ mā॒tṛbhi॒stva-ñjyoti̭ṣmā॒-npuna॒rā-'sa̭daḥ || puna̭rā॒sadya॒ sada̭nama॒paśca̭ pṛthi॒vīma̭gne | śeṣḙ mā॒turyatho॒pasthe॒ 'ntara॒syāgṃ śi॒vata̭maḥ || puna̭rū॒rjā [ ] 12
-ni va̭rtasva॒ puna̭ragna i॒ṣā ''yṷṣā | puna̭rnaḥ pāhi vi॒śvataḥ̭ || sa॒ha ra॒yyā ni va̭rta॒svāgne॒ pinva̭sva॒ dhāra̭yā | vi॒śvaphsni̭yā vi॒śvata॒spari̭ || puna̭stvā ''di॒tyā ru॒drā vasa̭va॒-ssami̭ndhatā॒-mpuna̭rbra॒hmāṇo̭ vasunītha ya॒jñaiḥ | ghṛ॒tena॒ tva-nta॒nuvo̭ vardhayasva sa॒tyā-ssa̭ntu॒ yaja̭mānasya॒ kāmāḥ᳚ || bodhā̭ no a॒sya vaca̭so yaviṣṭha॒ magṃhi̭ṣṭhasya॒ prabhṛ̭tasya svadhāvaḥ | pīya̭ti tvo॒ anṷ tvo gṛṇāti va॒ndārṷste ta॒nuvaṃ̭-va~nde agne || sa bo̭dhi sū॒rirma॒ghavā̭ vasu॒dāvā॒ vasṷpatiḥ | yu॒yo॒ddhya̭sma-ddveṣāgṃ̭si || 13 ||
(ā - tavo॒ - rjā-' - nu॒ - ṣoḍa̭śa ca) (a. 3)
apḙta॒ vīta॒ vi ca̭ sarpa॒tāto॒ ye-'tra॒ stha pṷrā॒ṇā ye ca॒ nūta̭nāḥ | adā̭di॒daṃ-ya~॒mo̭-'va॒sāna̭-mpṛthi॒vyā akra̭nni॒ma-mpi॒taro̭ lo॒kama̭smai || a॒gnerbhasmā᳚sya॒gneḥ purī̭ṣamasi sa॒jñānna̭masi kāma॒dhara̭ṇa॒-mmayi̭ te kāma॒dhara̭ṇa-mbhūyāt || saṃ-yā~ vaḥ̭ pri॒yāsta॒nuva॒-ssa-mpri॒yā hṛda̭yāni vaḥ | ā॒tmā vo̭ astu॒ [astu, sampri̭ya॒] 14
sampri̭ya॒-ssampri̭yāsta॒nuvo॒ mama̭ || a॒yagṃ so a॒gniryasmi॒n-thsoma॒mindraḥ̭ su॒ta-nda॒dhe ja॒ṭharḙ vāvaśā॒naḥ | sa॒ha॒sriyaṃ॒-vā~ja॒matya॒-nna saptigṃ̭ sasa॒vān-thsan-thstṷ̄yase jātavedaḥ || agnḙ di॒vo arṇa॒macchā̭ jigā॒syacchā̭ de॒vāgṃ ṷ̄ciṣe॒ dhiṣṇi̭yā॒ ye | yāḥ pa॒rastā᳚-droca॒ne sūrya̭sya॒ yāścā॒ vastā̭-dupa॒tiṣṭha̭nta॒ āpaḥ̭ || agne॒ ya-ttḙ di॒vi varcaḥ̭ pṛthi॒vyāṃ-ya~doṣa̭dhī- [pṛthi॒vyāṃ-ya~doṣa̭dhīṣu, a॒phsu vā̭ yajatra |] 15
-ṣva॒phsu vā̭ yajatra | yenā॒ntari̭kṣa-mu॒rvā̭ta॒tantha̭ tve॒ṣa-ssa bhā॒nura̭rṇa॒vo nṛ॒cakṣāḥ᳚ || pu॒rī॒ṣyā̭so a॒gnayaḥ̭ prāva॒ṇebhiḥ̭ sa॒joṣa̭saḥ | ju॒ṣantāgṃ̭ ha॒vyamāhṷtamanamī॒vā iṣo̭ ma॒hīḥ || iḍā̭magne puru॒dagṃ sagṃ̭ sa॒ni-ṅgo-śśa̭śvatta॒magṃ hava̭mānāya sādha | syānnaḥ̭ sū॒nustana̭yo vi॒jāvā-'gne॒ sā tḙ suma॒tirbhū᳚tva॒sme || a॒ya-nte॒ yoni̭r-ṛ॒tviyo॒ yato̭ jā॒to aro̭cathāḥ | ta-ñjā॒na- [ta-ñjā॒nann, a॒gna॒ ā ro॒hāthā̭ no] 16
-nna̭gna॒ ā ro॒hāthā̭ no vardhayā ra॒yim || cida̭si॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da pari॒cida̭si॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da lo॒ka-mpṛ̭ṇa chi॒dra-mpṛ॒ṇātho̭ sīda śi॒vā tvam | i॒ndrā॒gnī tvā॒ bṛha॒spati̭ra॒smin. yonā̭vasīṣadann || tā a̭sya॒ sūda̭dohasa॒-ssomagg̭ śrīṇanti॒ pṛśña̭yaḥ | janma̭-nde॒vānāṃ॒-vi~śa̭stri॒ṣvā ro̭ca॒ne di॒vaḥ || 17 ||
(a॒stvo - ṣa̭dhīṣu - jā॒na - nna॒ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 4)
sami̭ta॒gṃ॒ saṅka̭lpethā॒gṃ॒ sampri̭yau roci॒ṣṇū sṷmana॒syamā̭nau | iṣa॒mūrja̭ma॒bhi saṃ॒​va~sā̭nau॒ saṃ-vā~॒-mmanāgṃ̭si॒ saṃ-vra~॒tā samṷ ci॒ttānyā-'ka̭ram || agnḙ purīṣyādhi॒pā bha̭vā॒ tva-nnaḥ̭ | iṣa॒mūrjaṃ॒-ya~ja̭mānāya dhehi || pu॒rī॒ṣya̭stvama̭gne rayi॒mā-npṷṣṭi॒māgṃ a̭si | śi॒vāḥ kṛ॒tvā diśa॒-ssarvā॒-ssvāṃ-yo~ni̭mi॒hā-'sa̭daḥ || bhava̭ta-nna॒-ssama̭nasau॒ samo̭kasā [samo̭kasau, a॒re॒pasau᳚ |] 18
-vare॒pasau᳚ | mā ya॒jñagṃ higṃ̭siṣṭa॒-mmā ya॒jñapa̭ti-ñjātavedasau śi॒vau bha̭vatama॒dya naḥ̭ || mā॒teva̭ pu॒tra-mpṛ̭thi॒vī pṷrī॒ṣya̭ma॒gnigg​ sve yonā̭vabhāru॒khā | tāṃ-vi~śvai᳚rde॒vair-ṛ॒tubhiḥ̭ saṃ​vi~dā॒naḥ pra॒jāpa̭tirvi॒śvaka̭rmā॒ vi mṷñcatu || yada॒sya pā॒re raja̭sa-śśu॒kra-ñjyoti॒rajā̭yata | ta-nnaḥ̭ par​ṣa॒dati॒ dviṣo-'gnḙ vaiśvānara॒ svāhā᳚ || nama॒-ssu tḙ nir-ṛte viśvarūpe- [viśvarūpe, a॒ya॒smayaṃ॒-vi~ cṛ̭tā] 19
-'ya॒smayaṃ॒-vi~ cṛ̭tā ba॒ndhame॒tam | ya॒mena॒ tvaṃ-ya~॒myā̭ saṃ-vi~dā॒notta॒ma-nnāka॒madhi̭ rohaye॒mam || yattḙ de॒vī nir-ṛ̭tirāba॒bandha॒ dāma̭ grī॒vāsva̭ vica॒rtyam | i॒da-nte॒ ta-dviṣyāṃ॒-yā~yṷṣo॒ na maddhyā॒dathā̭ jī॒vaḥ pi॒tuma̭ddhi॒ pramṷktaḥ || yasyā᳚ste a॒syāḥ krū॒ra ā॒sañju॒homye॒ṣā-mba॒ndhānā̭mava॒sarja̭nāya | bhūmi॒riti̭ tvā॒ janā̭ vi॒durnir-ṛ̭ti॒- [vi॒durnir-ṛ̭tiḥ, iti̭ tvā॒ 'ha-mpari̭] 20
-riti̭ tvā॒ 'ha-mpari̭ veda vi॒śvataḥ̭ || asṷnvanta॒ma ya̭jamānamiccha ste॒nasye॒tyān-taska̭ra॒syān vḙṣi | a॒nya ma॒sma-di̭ccha॒ sā ta̭ i॒tyā namo̭ devi nir-ṛte॒ tubhya̭mastu || de॒vīma॒ha-nnir-ṛ̭tiṃ॒-va~nda̭mānaḥ pi॒teva̭ pu॒tra-nda̭saye॒ vaco̭bhiḥ | viśva̭sya॒ yā jāya̭mānasya॒ veda॒ śiraḥ̭ śiraḥ॒ prati̭ sū॒rī vi ca̭ṣṭe || ni॒veśa̭na-ssa॒ṅgama̭no॒ vasṷ̄nāṃ॒-vi~śvā̭ rū॒pā-'bhi ca̭ṣṭe॒ [rū॒pā-'bhi ca̭ṣṭe, śacī̭bhiḥ |] 21
śacī̭bhiḥ | de॒va i̭va savi॒tā sa॒tyadha॒rmendro॒ na ta̭sthau sama॒re pa̭thī॒nām || saṃ-va~̭ra॒trā da̭dhātana॒ nirā̭hā॒vān kṛ̭ṇotana | si॒ñcāma̭hā ava॒ṭamu॒driṇaṃ̭-va~॒yaṃ-vi~śvā-'hā-'da̭sta॒makṣi̭tam || niṣkṛ̭tāhā-vamava॒ṭagṃ sṷvara॒tragṃ sṷṣeca॒nam | u॒driṇagṃ̭ siñce॒ akṣi̭tam || sīrā̭ yuñjanti ka॒vayo̭ yu॒gā vi ta̭nvate॒ pṛtha̭k | dhīrā̭ de॒veṣṷ sumna॒yā || yu॒nakta॒ sīrā॒ vi yu॒gā ta̭nota kṛ॒te yonaṷ vapate॒ha [ ] 22
bīja᳚m | gi॒rā ca̭ śru॒ṣṭi-ssabha̭rā॒ asa̭nno॒ nedī̭ya॒ i-thsṛ॒ṇyā̭ pa॒kvamā 'ya̭t || lāṅga̭la॒-mpavī̭ravagṃ su॒śevagṃ̭ suma॒tithsa̭ru | udi-tkṛ̭ṣati॒ gāmavi̭-mprapha॒rvya̭-ñca॒ pīva̭rīm | pra॒sthāva̭-dratha॒vāha̭nam || śu॒na-nnaḥ॒ phālā॒ vi tṷdantu॒ bhūmigṃ̭ śu॒na-ṅkī॒nāśā̭ a॒bhi ya̭ntu vā॒hān | śu॒na-mpa॒rjanyo॒ madhṷnā॒ payo̭bhi॒-śśunā̭sīrā śu॒nama॒smāsṷ dhattam || kāma̭-ṅkāmadughe dhukṣva mi॒trāya॒ varṷṇāya ca | indrā̭yā॒gnayḙ pū॒ṣṇa oṣa̭dhībhyaḥ pra॒jābhyaḥ̭ ||ghṛ॒tena॒ sītā॒ madhṷnā॒ sama̭ktā॒ viśvai᳚rde॒vairanṷmatā ma॒rudbhiḥ̭ | ūrja̭svatī॒ paya̭sā॒ pinva̭mānā॒-'smān-thsī̭te॒ paya̭sā॒-'bhyā-va̭vṛthsva || 23 ||
(samo̭kasau-viśvarūpe-vi॒durnir-ṛ̭ti-ra॒bhi ca̭ṣṭa-i॒ha-mi॒trāya॒-dvāvigṃ̭śatiśca) (a. 5)
yā jā॒tā oṣa̭dhayo de॒vebhya̭striyu॒ga-mpu॒rā | mandā̭mi ba॒bhrūṇā̭ma॒hagṃ śa॒ta-ndhāmā̭ni sa॒pta ca̭ || śa॒taṃ-vo~̭ aba॒-ndhāmā̭ni sa॒hasra̭mu॒ta vo॒ ruhaḥ̭ | athā̭ śatakratvo yū॒yami॒ma-mmḙ aga॒da-ṅkṛ̭ta || puṣpā̭vatīḥ pra॒sūva̭tīḥ pha॒linī̭rapha॒lā u॒ta | aśvā̭ iva sa॒jitva̭rī-rvī॒rudhaḥ̭ pārayi॒ṣṇavaḥ̭ || oṣa̭dhī॒riti̭ mātara॒-stadvo̭ devī॒-rupa̭ bruve | rapāgṃ̭si vighna॒tīri̭ta॒ rapa̭- [vighna॒tīri̭ta॒ rapaḥ̭, cā॒taya̭mānāḥ |] 24
-ścā॒taya̭mānāḥ || a॒śva॒tthe vo̭ ni॒ṣada̭na-mpa॒rṇe vo̭ vasa॒tiḥ kṛ॒tā | go॒bhāja॒ i-tkilā̭satha॒ ya-thsa॒nava̭tha॒ pūrṷṣam || yada॒haṃ-vā~॒jaya̭-nni॒mā oṣa̭dhī॒r॒hasta̭ āda॒dhe | ā॒tmā yakṣma̭sya naśyati pu॒rā jī̭va॒gṛbho̭ yathā || yadoṣa̭dhaya-ssa॒ṅgaccha̭nte॒ rājā̭na॒-ssami̭tā viva | vipra॒-ssa ṷcyate bhi॒ṣagra̭kṣo॒hā 'mī̭va॒ cāta̭naḥ || niṣkṛ̭ti॒-rnāma̭vo mā॒tā-'thā̭ yū॒yagg​stha॒ saṅkṛ̭tīḥ | sa॒rāḥ pa̭ta॒triṇī᳚- [sa॒rāḥ pa̭ta॒triṇīḥ᳚, stha॒na॒ yadā॒ maya̭ti॒] 25
-sthana॒ yadā॒ maya̭ti॒ niṣkṛ̭ta || a॒nyā vo̭ a॒nyāma̭va-tva॒nyā-'nyasyā॒ upā̭vata | tā-ssarvā॒ oṣa̭dhaya-ssaṃ​vi~dā॒nā i॒da-mme॒ prāva̭tā॒ vacaḥ̭ || ucchuṣmā॒ oṣa̭dhīnā॒-ṅgāvo̭ go॒ṣṭhā di̭verate | dhanagṃ̭ sani॒ṣyantī̭ nāmā॒tmāna॒-ntava̭ pūruṣa || ati॒ viśvāḥ᳚ pari॒ṣṭhāste॒na i̭va vra॒jama̭kramuḥ | oṣa̭dhayaḥ॒ prācṷcyavu॒ rya-tki-ñca̭ ta॒nuvā॒gṃ॒ rapaḥ̭ || yā- [yāḥ, ta॒ ā॒ta॒sthu-rā॒tmānaṃ॒-yā~] 26
-sta̭ āta॒sthu-rā॒tmānaṃ॒-yā~ ā̭vivi॒śuḥ paruḥ̭ paruḥ | tāste॒ yakṣmaṃ॒-vi~bā̭dhantā mu॒gro ma̭ddhyama॒śīri̭va || sā॒kaṃ-ya~̭kṣma॒ pra pa̭ta śye॒nena̭ kikidī॒vinā᳚ | sā॒kaṃ-vā~ta̭sya॒-dhrājyā̭ sā॒ka-nna̭śya ni॒hāka̭yā || a॒śvā॒va॒tīgṃ so̭mava॒tī mū॒rjaya̭ntī॒ mudo̭jasam | ā vi̭thsi॒ sarvā॒ oṣa̭dhīra॒smā a̭ri॒ṣṭatā̭taye || yāḥ pha॒linī॒ryā a̭pha॒lā a̭pu॒ṣpā yāśca̭ pu॒ṣpiṇīḥ᳚ | bṛha॒spati̭ prasūtā॒ stāno̭ muñca॒ntvagṃ ha̭saḥ || yā [yāḥ, oṣa̭dhaya॒-ssoma̭rājñīḥ॒] 27
oṣa̭dhaya॒-ssoma̭rājñīḥ॒ pravi̭ṣṭāḥ pṛthi॒vīmanṷ | tāsā॒-ntvama̭syutta॒mā praṇo̭ jī॒vāta̭ve-suva || a॒va॒pata̭ntīravada-ndi॒va oṣa̭dayaḥ॒ pari̭ | ya-ñjī॒va ma॒śñavā̭ mahai॒ na sa ri̭ṣyāti॒ pūrṷṣaḥ || yāśce॒da mṷpa-śṛ॒ṇvanti॒ yāśca̭ dū॒ra-mparā̭gatāḥ | i॒ha sa॒ṅgatya॒ tā-ssarvā̭ a॒smai sa-nda̭tta bheṣa॒jam || mā vo̭ riṣa-tkhani॒tā yasmai̭ cā॒ha-ṅkhanā̭mi vaḥ | dvi॒pa-ccatṷṣpa-da॒smāka॒gṃ॒ sarva̭-ma॒stvanā̭turam || oṣa̭dhaya॒-ssaṃ-va~̭dante॒ somḙna sa॒ha rājñā᳚ | yasmai̭ ka॒roti̭ brāhma॒ṇastagṃ rā̭ja-npārayāmasi || 28 ||
(rapaḥ̭ - pata॒triṇī॒- ryā - agṃha̭so॒ yāḥ - khanā̭mi vo॒ - 'ṣṭāda̭śa ca) (a. 6)
mā no̭ higṃsījjani॒tā yaḥ pṛ̭thi॒vyā yo vā॒ divagṃ̭ sa॒tyadha̭rmā ja॒jāna̭ | yaścā॒paśca॒ndrā bṛ̭ha॒tīrja॒jāna॒ kasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || a॒bhyāva̭rtasva pṛthivi ya॒jñena॒ paya̭sā sa॒ha | va॒pā-ntḙ a॒gniri̭ṣi॒to-'va̭ sarpatu || agne॒ ya-ttḙ śu॒kraṃ-ya~cca॒ndraṃ-ya~-tpū॒taṃ-ya~-dya॒jñiya᳚m | ta-dde॒vebhyo̭ bharāmasi || iṣa॒mūrja̭ma॒hami॒ta ā [ā, da॒da॒ ṛ॒tasya॒ dhāmno̭] 29
da̭da ṛ॒tasya॒ dhāmno̭ a॒mṛta̭sya॒ yoneḥ᳚ | ā no॒ goṣṷ viśa॒tvauṣa̭dhīṣu॒ jahā̭mi se॒dimani̭rā॒mamī̭vām || agne॒ tava॒ śravo॒ vayo॒ mahi̭ bhrājantya॒rcayo̭ vibhāvaso | bṛha̭-dbhāno॒ śava̭sā॒ vāja̭mu॒kthya̭-ndadhā̭si dā॒śuṣḙ kave || i॒ra॒jyanna̭gne prathayasva ja॒ntubhi̭ra॒sme rāyo̭ amartya | sa da̭r​śa॒tasya॒ vapṷṣo॒ vi rā̭jasi pṛ॒ṇakṣi̭ sāna॒sigṃ ra॒yim || ūrjo̭ napā॒jjāta̭veda-ssuśa॒stibhi॒-rmanda̭sva [ ] 30
dhī॒tibhi̭r​hi॒taḥ | tve iṣa॒-ssa-nda̭dhu॒-rbhūri̭retasa-ści॒tro ta̭yo vā॒majā̭tāḥ || pā॒va॒kava̭rcā-śśu॒krava̭rcā॒ anṷ̄navarcā॒ udi̭yar​ṣi bhā॒nunā᳚ | pu॒traḥ pi॒tarā̭ vi॒cara॒nnupā̭vasyu॒bhe pṛ̭ṇakṣi॒ roda̭sī || ṛ॒tāvā̭na-mmahi॒ṣaṃ-vi~॒śvaca̭r​ṣaṇima॒gnigṃ su॒mnāya̭ dadhire pu॒ro janāḥ᳚ | śrutka̭rṇagṃ sa॒pratha̭stama-ntvā gi॒rā daivya॒-mmānṷṣā yu॒gā || ni॒ṣka॒rtāra̭-maddhva॒rasya॒ pracḙtasa॒-ṅkṣaya̭nta॒gṃ॒ rādha̭se ma॒he | rā॒ti-mbhṛgṷ̄ṇāmu॒śija̭-ṅka॒vikra̭tu-mpṛ॒ṇakṣi̭ sāna॒sigṃ - [sāna॒sim, ra॒yim |] 31
ra॒yim || citaḥ̭ stha pari॒cita̭ ūrdhva॒citaḥ̭ śrayaddhva॒-ntayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā-ssī̭data || ā pyā̭yasva॒ samḙtu te vi॒śvataḥ̭ soma॒ vṛṣṇi̭yam | bhavā॒ vāja̭sya saṅga॒the || sa-nte॒ payāgṃ̭si॒ samṷ yantu॒ vājā॒-ssaṃ-vṛ~ṣṇi̭yā-nyabhimāti॒ṣāhaḥ̭ | ā॒pyāya̭māno a॒mṛtā̭ya soma di॒vi śravāg̭syutta॒māni̭ dhiṣva || 32 ||
(ā - manda̭sva - sāna॒si - mekā॒nnaca̭tvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 7)
a॒bhya̭sthā॒-dviśvāḥ॒ pṛta̭nā॒ arā̭tī॒stada॒gnirā̭ha॒ tadu॒ soma̭ āha | bṛha॒spatiḥ̭ savi॒tā tanma̭ āha pū॒ṣā mā̭-'dhā-thsukṛ॒tasya̭ lo॒ke || yadakra̭ndaḥ pratha॒ma-ñjāya̭māna u॒dyan-thsa̭mu॒drādu॒ta vā॒ purī̭ṣāt | śye॒nasya̭ pa॒kṣā ha̭ri॒ṇasya̭ bā॒hū upa̭stuta॒-ñjani̭ma॒ ta-ttḙ arvann || a॒pā-mpṛ॒ṣṭhama̭si॒ yoni̭ra॒gne-ssa̭mu॒drama॒bhitaḥ॒ pinva̭mānam | vardha̭māna-mma॒ha [vardha̭māna-mma॒haḥ, ā ca॒ puṣka̭ra-ndi॒vo] 33
ā ca॒ puṣka̭ra-ndi॒vo mātra̭yā vari॒ṇā pra̭thasva || brahma̭ jajñā॒na-mpra̭tha॒ma-mpu॒rastā॒dvi sī̭ma॒ta-ssu॒ruco̭ ve॒na ā̭vaḥ | sa bu॒ddhniyā̭ upa॒mā a̭sya vi॒ṣṭhā-ssa॒taśca॒ yoni॒masa̭taśca॒ vivaḥ̭ || hi॒ra॒ṇya॒ga॒rbha-ssama̭varta॒tāgrḙ bhū॒tasya̭ jā॒taḥ pati॒reka̭ āsīt | sa dā̭dhāra pṛthi॒vī-ndyāmu॒temā-ṅkasmai̭ de॒vāya̭ ha॒viṣā̭ vidhema || dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒- [pṛthi॒vīmanṷ, dyāmi॒ma-ñca॒] 34
-dyāmi॒ma-ñca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ | tṛ॒tīyaṃ॒-yo~ni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta hotrāḥ᳚ || namo̭ astu sa॒rpebhyo॒ ye ke ca̭ pṛthi॒vīmanṷ | ye a॒ntari̭kṣe॒ ye di॒vi tebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || yḙ-'do ro̭ca॒ne di॒vo ye vā॒ sūrya̭sya ra॒śmiṣṷ | yeṣā̭ma॒phsu sadaḥ̭ kṛ॒ta-ntebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || yā iṣa̭vo yātu॒ dhānā̭nāṃ॒ ~yḙ vā॒ vana॒spatī॒gṃ॒ranṷ | ye vā̭-'va॒ṭeṣu॒ śera̭te॒ tebhyaḥ̭ sa॒rpebhyo॒ namaḥ̭ || 35 ||
(ma॒ho - 'nṷ - yātu॒dhānā̭nā॒ - mekā̭daśa ca) (a. 8)
dhru॒vā-'si̭ dha॒ruṇā-'stṛ̭tā vi॒śvaka̭rmaṇā॒ sukṛ̭tā | mā tvā̭ samu॒dra udva̭dhī॒nmā sṷpa॒rṇo vya̭thamānā pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha || pra॒jāpa̭tistvā sādayatu pṛthi॒vyāḥ pṛ॒ṣṭhe vyaca̭svatī॒-mpratha̭svatī॒-mpratho̭-'si pṛthi॒vya̭si॒ bhūra̭si॒ bhūmi̭ra॒syadi̭tirasi vi॒śvadhā̭yā॒ viśva̭sya॒ bhuva̭nasya dha॒rtrī pṛ̭thi॒vīṃ-ya~̭ccha pṛthi॒vī-ndṛgṃ̭ha pṛthi॒vī-mmā higṃ̭sī॒rviśva̭smai prā॒ṇāyā̭pā॒nāya̭ vyā॒nāyo̭dā॒nāya̭ prati॒ṣṭhāyai̭ [prati॒ṣṭhāyai᳚, ca॒ritrā̭yā॒-] 36
ca॒ritrā̭yā॒-'gnistvā॒-'bhi pā̭tu ma॒hyā sva॒styā cha॒rdiṣā॒ śanta̭mena॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || kāṇḍā᳚-tkāṇḍā-tpra॒roha̭ntī॒ parṷṣaḥparuṣaḥ॒ pari̭ | e॒vā no̭ dūrve॒ pra ta̭nu sa॒hasrḙṇa śa॒tena̭ ca || yā śa॒tena̭ prata॒noṣi̭ sa॒hasrḙṇa vi॒roha̭si | tasyā᳚ste devīṣṭake vi॒dhema̭ ha॒viṣā̭ va॒yam || aṣā̭ḍhā-'si॒ saha̭mānā॒ saha॒svārā̭tī॒-ssaha̭svārātīya॒ta-ssaha̭sva॒ pṛta̭nā॒-ssaha̭sva pṛtanya॒taḥ | sa॒hasra̭vīryā- [sa॒hasra̭vīryā, a॒si॒ sā mā̭ jinva |] 37
-'si॒ sā mā̭ jinva || madhu॒ vātā̭ ṛtāya॒te madhṷ kṣaranti॒ sindha̭vaḥ | māddhvī᳚rna-ssa॒ntvoṣa̭dhīḥ || madhu॒ nakta̭mu॒toṣasi॒ madhṷma॒-tpārthi̭va॒gṃ॒ rajaḥ̭ | madhu॒ dyaura̭stu naḥ pi॒tā || madhṷmā-nno॒ vana॒spati॒-rmadhṷmāgṃ astu॒ sūryaḥ̭ | māddhvī॒rgāvo̭ bhavantu naḥ || ma॒hī dyauḥ pṛ̭thi॒vī ca̭ na i॒maṃ-ya~॒jña-mmi̭mikṣatām | pi॒pṛ॒tā-nno॒ bharī̭mabhiḥ || ta-dviṣṇoḥ᳚ para॒ma- [para॒mam, pa॒dagṃ sadā̭ paśyanti] 38
-mpa॒dagṃ sadā̭ paśyanti sū॒rayaḥ̭ | di॒vīva॒ cakṣu॒rāta̭tam || dhru॒vā-'si̭ pṛthivi॒ saha̭sva pṛtanya॒taḥ | syū॒tā de॒vebhi̭ra॒mṛte॒nā ''gāḥ᳚ || yāstḙ agne॒ sūrye॒ ruca̭ udya॒to diva̭māta॒nvanti̭ ra॒śmibhiḥ̭ | tābhi॒-ssarvā̭bhī ru॒ce janā̭ya naskṛdhi || yā vo̭ devā॒-ssūrye॒ ruco॒ goṣvaśvḙṣu॒ yā rucaḥ̭ | indrā᳚gnī॒ tābhi॒-ssarvā̭bhī॒ ruca̭-nno dhatta bṛhaspate || vi॒rā- [vi॒rāṭ, jyoti̭radhāraya-] 39
-ḍjyoti̭radhāraya-thsa॒mrā-ḍjyoti̭radhāraya-thsva॒rā-ḍjyoti̭radhārayat || agnḙ yu॒kṣvā hi ye tavāśvā̭so deva sā॒dhavaḥ̭ | araṃ॒-va~ha̭ntyā॒śavaḥ̭ || yu॒kṣvā hi dḙva॒hūta̭mā॒gṃ॒ aśvāgṃ̭ agne ra॒thīri̭va | ni hotā̭ pū॒rvya-ssa̭daḥ || dra॒phsaśca̭skanda pṛthi॒vīmanu॒ dyāmi॒ma-ñca॒ yoni॒manu॒ yaśca॒ pūrvaḥ̭ | tṛ॒tīyaṃ॒-yo~ni॒manṷ sa॒ñcara̭nta-ndra॒phsa-ñjṷho॒myanṷ sa॒pta [ ] 40
hotrāḥ᳚ || abhṷ̄di॒daṃ-vi~śva̭sya॒ bhuva̭nasya॒ vāji̭nama॒gne-rvai᳚śvāna॒rasya̭ ca | a॒gnirjyoti̭ṣā॒ jyoti̭ṣmā-nru॒kmo varca̭sā॒ varca̭svān || ṛ॒ce tvā̭ ru॒ce tvā॒ sami-thsra̭vanti sa॒rito॒ na dhenāḥ᳚ | a॒ntar​hṛ॒dā mana̭sā pū॒yamā̭nāḥ || ghṛ॒tasya॒ dhārā̭ a॒bhi cā̭kaśīmi | hi॒ra॒ṇyayo̭ veta॒so maddhya̭ āsām || tasmin᳚thsupa॒rṇo ma̭dhu॒kṛ-tkṷlā॒yī bhaja̭nnāste॒ madhṷ de॒vatā᳚bhyaḥ | tasyā̭ sa te॒ hara̭ya-ssa॒pta tīre᳚ sva॒dhā-nduhā̭nā a॒mṛta̭sya॒ dhārā᳚m || 41 ||
(pra॒ti॒ṣṭhāyai̭ - sa॒hasra̭vīryā - para॒maṃ - ~vi॒rāṭth - sa॒pta - tīrḙ - ca॒tvāri̭ ca) (a. 9)
ā॒di॒tya-ṅgarbha॒-mpaya̭sā sama॒ñjan-thsa॒hasra̭sya prati॒māṃ-vi~॒śvarṷ̄pam | pari̭ vṛṅgdhi॒ hara̭sā॒ mā-'bhi mṛ̭kṣa-śśa॒tāyṷṣa-ṅkṛṇuhi cī॒yamā̭naḥ || i॒ma-mmā higṃ̭sīrdvi॒pāda̭-mpaśū॒nāgṃ saha̭srākṣa॒ medha॒ ā cī॒yamā̭naḥ | ma॒yumā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || vāta̭sya॒ dhrājiṃ॒-va~rṷṇasya॒ nābhi॒maśva̭-ñjajñā॒nagṃ sa̭ri॒rasya॒ maddhye᳚ | śiśṷ-nna॒dīnā॒gṃ॒ hari॒madri̭buddha॒magne॒ mā higṃ̭sīḥ [mā higṃ̭sīḥ, pa॒ra॒me vyo̭mann |] 42
para॒me vyo̭mann || i॒ma-mmā higṃ̭sī॒reka̭śapha-mpaśū॒nā-ṅka̭nikra॒daṃ-vā~॒jinaṃ॒-vā~ji̭neṣu | gau॒ramā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || aja̭sra॒mindṷmaru॒ṣa-mbhṷra॒ṇyuma॒gnimī̭ḍe pū॒rvaci̭ttau॒ namo̭bhiḥ | sa parva̭bhir-ṛtu॒śaḥ kalpa̭māno॒ gā-mmā higṃ̭sī॒radi̭tiṃ-vi~॒rāja᳚m || i॒magṃ sa̭mu॒dragṃ śa॒tadhā̭ra॒mu-thsaṃ̭-vya~॒cyamā̭na॒-mbhuva̭nasya॒ maddhye᳚ | ghṛ॒ta-nduhā̭nā॒-madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā [-madi̭ti॒-ñjanā॒yāgne॒ mā, hi॒gṃ॒sīḥ॒ pa॒ra॒me vyo̭mann |] 43
higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann | ga॒va॒yamā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || varū᳚tri॒-ntvaṣṭu॒rvarṷṇasya॒ nābhi॒mavi̭-ñjajñā॒nāgṃ raja̭saḥ॒ para̭smāt | ma॒hīgṃ sā̭ha॒srīmasṷrasya mā॒yāmagne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann || i॒māmū᳚rṇā॒yuṃ-va~rṷṇasya mā॒yā-ntvaca̭-mpaśū॒nā-ndvi॒padā॒-ñcatṷṣpadām | tvaṣṭuḥ̭ pra॒jānā᳚-mpratha॒ma-ñja॒nitra॒magne॒ mā higṃ̭sīḥ para॒me vyo̭mann | uṣṭra̭māra॒ṇyamanṷ [uṣṭra̭māra॒ṇyamanṷ, te॒ di॒śā॒mi॒ tena̭] 44
te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ ni ṣī̭da || yo a॒gnira॒gnesta-pa॒so-'dhi̭ jā॒ta-śśocā᳚-tpṛthi॒vyā u॒ta vā̭ di॒vaspari̭ | yena̭ pra॒jā vi॒śvaka̭rmā॒ vyāna॒-ṭtama̭gne॒ heḍaḥ॒ pari̭ te vṛṇaktu || a॒jā hya̭gneraja̭niṣṭa॒ garbhā॒-thsā vā a̭paśyajjani॒tāra॒magre᳚ | tayā॒ roha̭māya॒nnupa॒ meddhyā̭sa॒stayā̭ de॒vā de॒vatā॒magra̭ āyann | śa॒ra॒bha-( )-mā̭ra॒ṇyamanṷ te diśāmi॒ tena̭ cinvā॒nasta॒nuvo॒ niṣī̭da || 45 ||
(agne॒ mā higṃ̭sī॒ - ragne॒ moṣṭra̭mā - ra॒ṇyamanṷ - śara॒bhan - nava̭ ca) (a. 10)
(ā॒di॒tya mi॒mandvi॒pādḙ ma॒yuṃ-vā~ta॒syā 'śva̭ mi॒ma meka̭śapha ṅgau॒rama ja̭sraṅgava॒yaṃ-va~rū᳚tri॒ mavi̭ mi॒māmū᳚rṇā॒ryu muṣṭraṃ॒-yo~ a॒gni-śśa̭ra॒bhaṃ )
indrā᳚gnī roca॒nā di॒vaḥ pari॒ vājḙṣu bhūṣathaḥ | tadvā᳚-ñceti॒ pravī॒rya᳚m || śñatha̭-dvṛ॒tramu॒ta sa̭noti॒ vāja॒mindrā॒ yo a॒gnī sahṷrī sapa॒ryāt | i॒ra॒jyantā̭ vasa॒vya̭sya॒ bhūre॒-ssaha̭stamā॒ saha̭sā vāja॒yantā᳚ || pra ca̭r​ṣa॒ṇibhyaḥ̭ pṛtanā॒ havḙṣu॒ pra pṛ̭thi॒vyā ri̭ricāthe di॒vaśca̭ | pra sindhṷbhyaḥ॒ pragi॒ribhyo̭ mahi॒tvā prendrā᳚gnī॒ viśvā॒ bhuva॒nā-'tya॒nyā || marṷto॒ yasya॒ hi [ ] 46
kṣayḙ pā॒thā di॒vo vi̭mahasaḥ | sa sṷgo॒pāta̭mo॒ janaḥ̭ || ya॒jñairvā̭ yajñavāhaso॒ vipra̭sya vā matī॒nām | marṷta-śśṛṇu॒tā hava᳚m || śri॒yase॒ ka-mbhā॒nubhi॒-ssa-mmi̭mikṣire॒ te ra॒śmibhi॒sta ṛkva̭bhi-ssukhā॒dayaḥ̭ | te vāśī̭manta i॒ṣmiṇo॒ abhī̭ravo vi॒dre pri॒yasya॒ mārṷtasya॒ dhāmnaḥ̭ || ava̭ te॒ heḍa॒, udṷtta॒mam || kayā̭ naści॒tra ā bhṷvadū॒tī sa॒dā vṛ̭dha॒-ssakhā᳚ | kayā॒ śaci̭ṣṭhayā vṛ॒tā || 47 ||
ko a॒dya yṷṅkte dhu॒ri gā ṛ॒tasya॒ śimī̭vato bhā॒mino̭ dur​hṛṇā॒yūn | ā॒sanni̭ṣūn. hṛ॒thsvaso̭ mayo॒bhūn. ya ḙṣā-mbhṛ॒tyāmṛ॒ṇadha॒-thsa jī̭vāt || agne॒ nayā, ''de॒vānā॒gṃ॒ śanno̭ bhavantu॒, vājḙvāje| a॒phsva̭gne॒ sadhi॒ṣṭava॒ sauṣa̭dhī॒ranṷ ruddhyase | garbhe॒ sañjā̭yase॒ punaḥ̭ || vṛṣā̭ soma dyu॒māgṃ a̭si॒ vṛṣā̭ deva॒ vṛṣa̭vrataḥ | vṛṣā॒ dharmā̭ṇi dadhiṣe || i॒ma-mmḙ varuṇa॒ , tattvā̭ yāmi॒tva-nno̭ agne॒sa tva-nno̭ agne || 48 ||
(hi - vṛ॒tā - ma॒ - ekā̭daśa ca ) (a. 11)
(viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si - di॒vaspa - ryanna̭pa॒te - 'pḙta॒ - sami̭taṃ॒ - ~yā jā॒tā - mā no̭ higṃsī - da॒bhya̭sthā-d- dhru॒vā - 'syā̭di॒tyaṅgarbha॒ - mindrā᳚gnī roca॒ - naikā̭daśa )
(viṣṇo̭ - rasmin. ha॒vye - ti̭ tvā॒-'haṃ - dhī॒tibhi॒ - r​hotrā̭ - a॒ṣṭāca̭tvārigṃśat)
(viṣṇoḥ॒ kramo̭-'si॒, tvanno̭ agne॒ sa tvanno̭ agne)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturtha kāṇḍe dvitīyaḥ praśna-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Tamil script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in