4.4 - Rashmirasi Kshayaya Tva - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Sinhala Script

කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය සංහිතායා-ඤ්චතුර්ථකාණ්ඩේ චතුර්ථඃ ප්රශ්නඃ - පඤ්චමචිතිශේෂනිරූපණං

ඕ-න්නමඃ පරමාත්මනේ, ශ්රී මහාගණපතයේ නමඃ,

ශ්රී ගුරුභ්යෝ නමඃ . හ॒රිඃ॒ ඕම් ..

ර॒ශ්මිර॑සි॒ ක්ෂයා॑ය ත්වා॒ ක්ෂය॑-ඤ්ජින්ව॒ ප්රේති॑රසි॒ ධර්මා॑ය ත්වා॒ ධර්ම॑-ඤ්ජි॒න්වාන්වි॑තිරසි දි॒වේ ත්වා॒ දිව॑-ඤ්ජින්ව ස॒න්ධිර॑ස්ය॒න්තරි॑ක්ෂාය ත්වා॒-(අ)න්තරි॑ක්ෂ-ඤ්ජින්ව ප්රති॒ධිර॑සි පෘථි॒ව්යෛ ත්වා॑ පෘථි॒වී-ඤ්ජි॑න්ව විෂ්ට॒භෝං॑-(අ)සි॒ වෘෂ්ට්යෛ᳚ ත්වා॒ වෘෂ්ටි॑-ඤ්ජින්ව ප්ර॒වා-(අ)ස්යහ්නේ॒ ත්වා-(අ)හ॑ර්ජින්වානු॒ වා-(අ)සි॒ රාත්රි॑යෛ ත්වා॒ රාත්රි॑-ඤ්ජින්වෝ॒ ශිග॑සි॒ [රාත්රි॑-ඤ්ජින්වෝ॒ ශිග॑සි, වසු॑භ්යස්ත්වා॒] 1

වසු॑භ්යස්ත්වා॒ වසූ᳚ඤ්ජින්ව ප්රකේ॒තෝ॑-(අ)සි රු॒ද්රේභ්ය॑ස්ත්වා රු॒ද්රාඤ්ජි॑න්ව සුදී॒තිර॑ස්යාදි॒ත්යේභ්ය॑ස්ත්වා (අ)(අ)දි॒ත්යාඤ්ජි॒න්වෞජෝ॑-(අ)සි පි॒තෘභ්ය॑ස්ත්වා පි॒තෲඤ්ජි॑න්ව॒ තන්තු॑රසි ප්ර॒ජාභ්ය॑ස්ත්වා ප්ර॒ජා ජි॑න්ව පෘතනා॒ෂාඩ॑සි ප॒ශුභ්ය॑ස්ත්වා ප॒ශූඤ්ජි॑න්ව රේ॒වද॒ස්යෝෂ॑ධීභ්ය॒-ස්ත්වෞෂ॑ධී-ර්ජින්වාභි॒ජිද॑සි යු॒ක්තග්රා॒වේන්ද්රා॑ය॒ ත්වේන්ද්ර॑-ඤ්ජි॒න්වාධි॑පතිරසි ප්රා॒ණාය॑ [ප්රා॒ණාය॑, ත්වා॒ ප්රා॒ණ-ඤ්ජි॑න්ව] 2

ත්වා ප්රා॒ණ-ඤ්ජි॑න්ව ය॒න්තා-(අ)ස්ය॑පා॒නාය॑ ත්වා-(අ)පා॒න-ඤ්ජි॑න්ව ස॒ග්ං॒සර්පෝ॑-(අ)සි॒ චක්ෂු॑ෂේ ත්වා॒ චක්ෂු॑ර්ජින්ව වයෝ॒ධා අ॑සි॒ ශ්රෝත්රා॑ය ත්වා॒ ශ්රෝත්ර॑-ඤ්ජින්ව ත්රි॒වෘද॑සි ප්ර॒වෘද॑සි සං॒වෘँද॑සි වි॒වෘද॑සි සග්ංරෝ॒හෝ॑-(අ)සි නීරෝ॒හෝ॑-(අ)සි ප්රරෝ॒හෝ᳚-(අ)ස්යනුරෝ॒හෝ॑-(අ)සි වසු॒කෝ॑-(අ)සි॒ වේෂ॑ශ්රිරසි॒ වස්ය॑ෂ්ටිරසි .. 3 ..

(උ॒ශිග॑සි - ප්රා॒ණාය॒ - ත්රිච॑ත්වාරිග්ංශච්ච) (අ. 1)

රාජ්ඤ්ය॑සි॒ ප්රාචී॒ දිග්වස॑වස්තේ දේ॒වා අධි॑පතයෝ॒-(අ)ග්නිර්හේ॑තී॒නා-ම්ප්ර॑තිධ॒ර්තා॑ ත්රි॒වෘ-ත්ත්වා॒ ස්තෝමඃ॑ පෘථි॒ව්යාග් ශ්ර॑ය॒ත්වාජ්ය॑-මු॒ක්ථමව්ය॑ථය-ථ්ස්තභ්නාතු රථන්ත॒රග්ං සාම॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යෛ වි॒රාඩ॑සි දක්ෂි॒ණා දිග්රු॒ද්රාස්තේ॑ දේ॒වා අධි॑පතය॒ ඉන්ද්රෝ॑ හේතී॒නා-ම්ප්ර॑තිධ॒ර්තා ප॑ඤ්චද॒ශස්ත්වා॒ ස්තෝමඃ॑ පෘථි॒ව්යාග් ශ්ර॑යතු॒ ප්ර-උ॑ගමු॒ක්ථ-මව්ය॑ථය-ථ්ස්තභ්නාතු බෘ॒හ-ථ්සාම॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යෛ ස॒ම්රාඩ॑සි ප්ර॒තීචී॒ දි- [දික්, ආ॒දි॒ත්යාස්තේ॑] 4

-ගා॑දි॒ත්යාස්තේ॑ දේ॒වා අධි॑පතය॒-ස්සෝමෝ॑ හේතී॒නා-ම්ප්ර॑තිධ॒ර්තා ස॑ප්තද॒ශස්ත්වා॒ ස්තෝමඃ॑ පෘථි॒ව්යාග් ශ්ර॑යතු මරුත්ව॒තීය॑මු॒ක්ථ-මව්ය॑ථය-ථ්ස්තභ්නාතු වෛරූ॒පග්ං සාම॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යායෛ ස්ව॒රාඩ॒ස්යුදී॑චී॒ දිග් විශ්වේ॑ තේ දේ॒වා අධි॑පතයෝ॒ වරු॑ණෝ හේතී॒නා-ම්ප්ර॑තිධ॒ර්තෛක॑වි॒ග්ං॒ශ ස්ත්වා॒ ස්තෝමඃ॑ පෘථි॒ව්යාග් ශ්ර॑යතු॒ නිෂ්කේ॑වල්ය-මු॒ක්ථමව්ය॑ථය-ථ්ස්තභ්නාතු වෛරා॒ජග්ං සාම॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යා॒ අධි॑පත්න්යසි බෘහ॒තී දිම්ම॒රුත॑ස්තේ දේ॒වා අධි॑පතයෝ॒ [අධි॑පතයඃ, බෘහ॒ස්පති॑ර්හේතී॒-] 5

බෘහ॒ස්පති॑ර්හේතී॒නා-ම්ප්ර॑තිධ॒ර්තා ත්රි॑ණවත්රයස්ත්රි॒ග්ං॒ශෞ ත්වා॒ ස්තෝමෞ॑ පෘථි॒ව්යාග් ශ්ර॑යතාං-වෛँශ්වදේවාග්නිමාරු॒තේ උ॒ක්ථේ අව්ය॑ථයන්තී ස්තභ්නීතාග්ං ශාක්වරරෛව॒තේ සාම॑නී॒ ප්රති॑ෂ්ඨිත්යා අ॒න්තරි॑ක්ෂා॒යර්ෂ॑යස්ත්වා ප්රථම॒ජා දේ॒වේෂු॑ දි॒වෝ මාත්ර॑යා වරි॒ණා ප්ර॑ථන්තු විධ॒ර්තා චා॒යමධි॑පතිශ්ච॒ තේ ත්වා॒ සර්වේ॑ සංවිँදා॒නා නාක॑ස්ය පෘ॒ෂ්ඨේ සු॑ව॒ර්ගේ ලෝ॒කේ යජ॑මාන-ඤ්ච සාදයන්තු .. 6 ..

(ප්ර॒තීචී॒ දිං - ම॒රුත॑ස්තේ දේ॒වා අධි॑පතය - ශ්චත්වාරි॒ග්ං॒ශච්ච॑) (අ. 2)

අ॒ය-ම්පු॒රෝ හරි॑කේශ॒-ස්සූර්ය॑රශ්මි॒ස්තස්ය॑ රථගෘ॒ථ්සශ්ච॒ රථෞ॑ජාශ්ච සේනානි ග්රාම॒ණ්යෞ॑ පුඤ්ජිකස්ථ॒ලා ච॑ කෘතස්ථ॒ලා චා᳚ඵ්ස॒රසෞ॑ යාතු॒ධානා॑ හේ॒තී රක්ෂාග්ං॑සි॒ ප්රහේ॑ති ර॒ය-න්ද॑ක්ෂි॒ණා වි॒ශ්ව ක॑ර්මා॒ තස්ය॑ රථස්ව॒නශ්ච॒ රථේ॑චිත්රශ්ච සේනානි ග්රාම॒ණ්යෞ॑ මේන॒කා ච॑ සහජ॒න්යා චා᳚ඵ්ස॒රසෞ॑ දං॒ණවඃ॑ ප॒ශවෝ॑ හේ॒තිඃ පෞරු॑ෂේයෝ ව॒ධඃ ප්රහේ॑ති ර॒ය-ම්ප॒ශ්චා-ද්වි॒ශ්වව්ය॑චා॒ ස්තස්ය॒ රථ॑ ප්රෝත॒ශ්චා-ස॑මරථශ්ච සේනානි ග්රාම॒ණ්යෞ᳚ ප්ර॒ම්ලෝච॑න්තී චා- [ප්ර॒ම්ලෝච॑න්තී ච, අ॒නු॒ම්ලෝච॑න්තී-] 7

-(අ)නු॒ම්ලෝච॑න්තී-චාඵ්ස॒රසෞ॑ ස॒ර්පා හේ॒ති ර්ව්යා॒ඝ්රාඃ ප්රහේ॑ති ර॒ය මු॑ත්ත॒රා-ථ්සං॒යఁ%ද්- ව॑සු॒ස්තස්ය॑ සේන॒ජිච්ච॑ සු॒ෂේණ॑ශ්ච සේනානි ග්රාම॒ණ්යෞ॑ වි॒ශ්වාචී॑ ච ඝෘ॒තාචී॑ චාඵ්ස॒රසා॒ වාපෝ॑ හේ॒ති ර්වාතඃ॒ ප්රහේ॑ති ර॒යමු॒පර්ය॒ ර්වාග්ව॑-සු॒ස්තස්ය॒ තාර්ක්ෂ්ය॒-ශ්චාරි॑ෂ්ට-නේමිශ්ච සේනානි ග්රාම॒ණ්යා॑ වු॒ර්වශී॑ ච පූ॒ර්වචි॑ත්තිශ්චා-ඵ්ස॒රසෞ॑ වි॒ද්යුද්ධේ॒තිර॑-ව॒ස්ඵූර්ජ॒-න්ප්රහේ॑ති॒ ස්තේභ්යෝ॒ නම॒ස්තේ නෝ॑ මෘඩයන්තු॒ තේ ය- [තේ යම්, ද්වි॒ෂ්මෝ] 8

-න්ද්වි॒ෂ්මෝ යශ්ච॑ නෝ॒ ද්වේෂ්ටි॒ තං-වෝँ॒ ජම්භේ॑ දධාම්යා॒යෝස්ත්වා॒ සද॑නේ සාදයා॒ම්යව॑ත ශ්ඡා॒යායා॒-න්නමඃ॑ සමු॒ද්රාය॒ නමඃ॑ සමු॒ද්රස්ය॒ චක්ෂ॑සේ පරමේ॒ෂ්ඨී ත්වා॑ සාදයතු දි॒වඃ පෘ॒ෂ්ඨේ ව්යච॑ස්වතී॒-ම්ප්රථ॑ස්වතීං-විँ॒භූම॑තී-ම්ප්ර॒භූම॑තී-ම්පරි॒භූම॑තී॒-න්දිවං॑-යँච්ඡ॒ දිව॑-න්දෘග්ංහ॒ දිව॒-ම්මා හිග්ං॑සී॒ර්විශ්ව॑ස්මෛ ප්රා॒ණායා॑පා॒නාය॑ ව්යා॒නායෝ॑දා॒නාය॑ ප්රති॒ෂ්ඨායෛ॑ ච॒රිත්රා॑ය॒ සූර්ය॑ස්ත්වා॒-(අ)භි පා॑තු ම॒හ්යා ස්ව॒ස්ත්යා ඡ॒ර්දිෂා॒ ශන්ත॑මේන॒ තයා॑ දේ॒වත॑යා-(අ)ඞ්ගිර॒ස්ව-ද්ධ්රු॒වා සී॑ද .. ප්රෝථ॒දශ්වෝ॒ න යව॑සේ අවි॒ෂ්යන්. ය॒දා ම॒හ-ස්ස॒ँවර॑ණා॒-ද්ව්යස්ථා᳚ත් . ආද॑ස්ය॒ වාතෝ॒ අනු॑ වාති ශෝ॒චිරධ॑ ස්ම තේ॒ ව්රජ॑න-ඞ්කෘ॒ෂ්ණම॑ස්ති .. 9 ..

(ප්ර॒ම්ලෝච॑න්තී ච॒ - යග්ග් - ස්ව॒ස්ත්යා - (අ)ෂ්ටාවිග්ං॑ශතිශ්ච) (අ. 3)

අ॒ග්නිර්මූ॒ර්ධා දි॒වඃ ක॒කු-ත්පතිඃ॑ පෘථි॒ව්යා අ॒යම් . අ॒පාග්ං රේතාග්ං॑සි ජින්වති .. ත්වාම॑ග්නේ॒ පුෂ්ක॑රා॒දද්ධ්යථ॑ර්වා॒ නිර॑මන්ථත . මූ॒ර්ධ්නෝ විශ්ව॑ස්ය වා॒ඝතඃ॑ .. අ॒යම॒ග්නි-ස්ස॑හ॒ස්රිණෝ॒ වාජ॑ස්ය ශ॒තින॒ස්පතිඃ॑ . මූ॒ර්ධා ක॒වී ර॑යී॒ණාම් .. භුවෝ॑ ය॒ජ්ඤස්ය॒ රජ॑සශ්ච නේ॒තා යත්රා॑ නි॒යුද්භි॒-ස්සච॑සේ ශි॒වාභිඃ॑ . දි॒වි මූ॒ර්ධාන॑-න්දධිෂේ සුව॒ර්॒ෂා-ඤ්ජි॒හ්වාම॑ග්නේ චකෘෂේ හව්ය॒වාහ᳚ම් .. අබෝ᳚ද්ධ්ය॒ග්නි-ස්ස॒මිධා॒ ජනා॑නා॒- [ජනා॑නාම්, ප්රති॑] 10

-ම්ප්රති॑ ධේ॒නුමි॑වා ය॒තීමු॒ෂාස᳚ම් . ය॒හ්වා ඉ॑ව॒ ප්රව॒යා මු॒ජ්ජිහා॑නාඃ॒ ප්ර භා॒නවඃ॑ සිස්රතේ॒ නාක॒මච්ඡ॑ .. අවෝ॑චාම ක॒වයේ॒ මේද්ධ්යා॑ය॒ වචෝ॑ ව॒න්දාරු॑ වෘෂ॒භාය॒ වෘෂ්ණේ᳚ . ගවි॑ෂ්ඨිරෝ॒ නම॑සා॒ ස්තෝම॑ම॒ග්නෞ දි॒වීව॑ රු॒ක්මමු॒ර්ව්යඤ්ච॑මශ්රේත් .. ජන॑ස්ය ගෝ॒පා අ॑ජනිෂ්ට॒ ජාගෘ॑විර॒ග්නි-ස්සු॒දක්ෂඃ॑ සුවි॒තාය॒ නව්ය॑සේ . ඝෘ॒තප්ර॑තීකෝ බෘහ॒තා දි॑වි॒ස්පෘශා᳚ ද්යු॒මද්වි භා॑ති භර॒තේභ්ය॒-ශ්ශුචිඃ॑ .. ත්වාම॑ග්නේ॒ අඞ්ගි॑රසෝ॒ [අඞ්ගි॑රසඃ, ගුහා॑ හි॒තමන්ව॑-] 11

ගුහා॑ හි॒තමන්ව॑-වින්දඤ්ඡිශ්රියා॒ණං-වँනේ॑වනේ . ස ජා॑යසේ ම॒ථ්යමා॑න॒-ස්සහෝ॑ ම॒හ-ත්ත්වාමා॑හු॒-ස්සහ॑සස්පු॒ත්රම॑ඞ්ගිරඃ .. ය॒ජ්ඤස්ය॑ කේ॒තු-ම්ප්ර॑ථ॒ම-ම්පු॒රෝහි॑තම॒ග්නි-න්නර॑ස්ත්රිෂධ॒ස්ථේ සමි॑න්ධතේ . ඉන්ද්රේ॑ණ දේ॒වෛ-ස්ස॒රථ॒ග්ං॒ ස බ॒ර්॒හිෂි॒ සීද॒න්නි හෝතා॑ ය॒ජථා॑ය සු॒ක්රතුඃ॑ .. ත්වා-ඤ්චි॑ත්රශ්රවස්තම॒ හව॑න්තේ වි॒ක්ෂු ජ॒න්තවඃ॑ . ශෝ॒චිෂ්කේ॑ශ-ම්පුරුප්රි॒යාග්නේ॑ හ॒ව්යාය॒ වෝඪ॑වේ .. සඛා॑ය॒-ස්සංවඃ॑ ँස॒ම්යඤ්ච॒-මිෂ॒ග්ග්॒- [-මිෂ᳚ම්, ස්තෝම॑-ඤ්චා॒ග්නයේ᳚ .] 12

-ස්තෝම॑-ඤ්චා॒ග්නයේ᳚ . වර්ෂි॑ෂ්ඨාය ක්ෂිතී॒නාමූ॒ර්ජෝ නප්ත්රේ॒ සහ॑ස්වතේ .. සග්ංස॒මිද්යු॑වසේ වෘෂ॒න්නග්නේ॒ විශ්වා᳚න්ය॒ර්ය ආ . ඉ॒ඩස්ප॒දේ සමි॑ද්ධ්යසේ॒ ස නෝ॒ වසූ॒න්යා භ॑ර .. ඒ॒නා වෝ॑ අ॒ග්නි-න්නම॑සෝ॒ර්ජෝ නපා॑ත॒මා හු॑වේ . ප්රි॒ය-ඤ්චේති॑ෂ්ඨමර॒තිග්ග් ස්ව॑ද්ධ්ව॒රං-විँශ්ව॑ස්ය දූ॒තම॒මෘත᳚ම් .. ස යෝ॑ජතේ අරු॒ෂෝ වි॒ශ්වභෝ॑ජසා॒ ස දු॑ද්රව॒-ථ්ස්වා॑හුතඃ . සු॒බ්රහ්මා॑ ය॒ජ්ඤ-ස්සු॒ශමී॒ [ය॒ජ්ඤ-ස්සු॒ශමී᳚, වසූ॑නා-] 13

වසූ॑නා-න්දේ॒වග්ං රාධෝ॒ ජනා॑නාම් .. උද॑ස්ය ශෝ॒චිර॑ස්ථාදා॒-ජුහ්වා॑නස්ය මී॒ඪුෂඃ॑ . උද්ධ॒මාසෝ॑ අරු॒ෂාසෝ॑ දිවි॒ස්පෘශ॒-ස්සම॒ග්නිමි॑න්ධතේ॒ නරඃ॑ .. අග්නේ॒ වාජ॑ස්ය॒ ගෝම॑ත॒ ඊශා॑න-ස්සහසෝ යහෝ . අ॒ස්මේ ධේ॑හි ජාතවේදෝ॒ මහි॒ ශ්රවඃ॑ .. ස ඉ॑ධා॒නෝ වසු॑ෂ්ක॒වි-ර॒ග්නිරී॒ඩේන්යෝ॑ ගි॒රා . රේ॒වද॒ස්මභ්ය॑-ම්පුර්වණීක දීදිහි .. ක්ෂ॒පෝ රා॑ජන්නු॒ත ත්මනා-(අ)ග්නේ॒ වස්තෝ॑රු॒තෝෂසඃ॑ . ස ති॑ග්මජම්භ [ ] 14

ර॒ක්ෂසෝ॑ දහ॒ ප්රති॑ .. ආ තේ॑ අග්න ඉධීමහි ද්යු॒මන්ත॑-න්දේවා॒ජර᳚ම් . යද්ධ॒ ස්යා තේ॒ පනී॑යසී ස॒මි-ද්දී॒දය॑ති॒ ද්යවීෂග්ග්॑ ස්තෝ॒තෘභ්ය॒ ආ භ॑ර .. ආ තේ॑ අග්න ඍ॒චා හ॒වි-ශ්ශු॒ක්රස්ය॑ ජ්යෝතිෂස්පතේ . සුශ්ච॑න්ද්ර॒ දස්ම॒ විශ්ප॑තේ॒ හව්ය॑වා॒-ට්තුභ්යග්ං॑ හූයත॒ ඉෂග්ග්॑ ස්තෝ॒තෘභ්ය॒ ආ භ॑ර .. උ॒භේ සු॑ශ්චන්ද්ර ස॒ර්පිෂෝ॒ දර්වී᳚ ශ්රීණීෂ ආ॒සනි॑ . උ॒තෝ න॒ උ-ත්පු॑පූර්යා [උ-ත්පු॑පූර්යාඃ, උ॒ක්ථේෂු॑] 15

උ॒ක්ථේෂු॑ ශවසස්පත॒ ඉෂග්ග්॑ ස්තෝ॒තෘභ්ය॒ ආ භ॑ර .. අග්නේ॒ තම॒ද්යාශ්ව॒-න්න ස්තෝමෛඃ॒ ක්රතු॒-න්න භ॒ද්රග්ං හෘ॑දි॒ස්පෘශ᳚ම් . ඍ॒ද්ධ්යාමා॑ ත॒ ඕහෛඃ᳚ .. අධා॒ හ්ය॑ග්නේ॒ ක්රතෝ᳚ර්භ॒ද්රස්ය॒ දක්ෂ॑ස්ය සා॒ධෝඃ . ර॒ථීර්-ඍ॒තස්ය॑ බෘහ॒තෝ බ॒භූථ॑ .. ආ॒භිෂ්ටේ॑ අ॒ද්ය ගී॒ර්භිර්ගෘ॒ණන්තෝ-(අ)ග්නේ॒ දාශේ॑ම . ප්ර තේ॑ දි॒වෝ න ස්ත॑නයන්ති॒ ශුෂ්මාඃ᳚ .. ඒ॒භිර්නෝ॑ අ॒ර්කෛර්භවා॑ නෝ අ॒ර්වා- [අ॒ර්වාඞ්, සුව॒ර්න ජ්යෝතිඃ॑ .] 16

-ඞ්ඛ්සුව॒ර්න ජ්යෝතිඃ॑ . අග්නේ॒ විශ්වේ॑භි-ස්සු॒මනා॒ අනී॑කෛඃ .. අ॒ග්නිග්ං හෝතා॑ර-ම්මන්යේ॒ දාස්ව॑න්තං॒-වँසෝ᳚-ස්සූ॒නුග්ං සහ॑සෝ ජා॒තවේ॑දසම් . විප්ර॒-න්න ජා॒තවේ॑දසම් . ය ඌ॒ර්ධ්වයා᳚ ස්වද්ධ්ව॒රෝ දේ॒වෝ දේ॒වාච්යා॑ කෘ॒පා . ඝෘ॒තස්ය॒ විභ්රා᳚ෂ්ටි॒මනු॑ ශු॒ක්රශෝ॑චිෂ ආ॒ජුහ්වා॑නස්ය ස॒ර්පිෂඃ॑ .. අග්නේ॒ ත්ව-න්නෝ॒ අන්ත॑මඃ . උ॒ත ත්රා॒තා ශි॒වෝ භ॑ව වරූ॒ථ්යඃ॑ .. ත-න්ත්වා॑ ශෝචිෂ්ඨ දීදිවඃ . සු॒ම්නාය॑ නූ॒නමී॑මහේ॒ සඛි॑භ්යඃ .. වසු॑ර॒ග්නිර්වසු॑ශ්රවාඃ . අච්ඡා॑ නක්ෂි ද්යු॒මත්ත॑මෝ ර॒යි-න්දාඃ᳚ .. 17 ..

(ජනා॑නා॒ - මඞ්ගි॑රස॒ - ඉෂග්ං॑ - සු॒ශමී॑ - තිග්මජම්භ - පුපූර්යා - අ॒ර්වාං - වසු॑ශ්රවාඃ॒ - පඤ්ච॑ ච) (අ. 4)

ඉ॒න්ද්රා॒ග්නිභ්යා᳚-න්ත්වා ස॒යුජා॑ යු॒ජා යු॑නජ්ම්යා ඝා॒රාභ්යා॒-න්තේජ॑සා॒ වර්ච॑සෝ॒ ක්ථේභි॒-ස්ස්තෝමේ॑භි॒ ශ්ඡන්දෝ॑භී ර॒ය්යෛ පෝෂා॑ය සජා॒තානා᳚-ම්මද්ධ්යම॒ස්ථේයා॑ය॒ මයා᳚ ත්වා ස॒යුජා॑ යු॒ජා යු॑නජ්ම්ය॒බා-න්දු॒ලා නි॑ත॒ත්නි ර॒භ්රය॑න්තී මේ॒ඝය॑න්තී ව॒ර්॒ෂය॑න්තී චුපු॒ණීකා॒ නාමා॑සි ප්ර॒ජාප॑තිනා ත්වා॒ විශ්වා॑භිර්ධී॒භිරුප॑ දධාමි පෘථි॒ව්යු॑දපු॒රමන්නේ॑න වි॒ෂ්ටා ම॑නු॒ෂ්යා᳚ස්තේ ගෝ॒ප්තාරෝ॒ (අ)ග්නිර්විය॑ත්තෝ-(අ)ස්යා॒-න්තාම॒හ-ම්ප්ර॑ පද්යේ॒ සා [ ] 18

මේ॒ ශර්ම॑ ච॒ වර්ම॑ චා॒ස්ත්වධි॑ ද්යෞර॒න්තරි॑ක්ෂ॒-ම්බ්රහ්ම॑ණා වි॒ෂ්ටා ම॒රුත॑ස්තේ ගෝ॒ප්තාරෝ॑ වා॒යුර්විය॑ත්තෝ-(අ)ස්යා॒-න්තාම॒හ-ම්ප්ර ප॑ද්යේ॒ සා මේ॒ ශර්ම॑ ච॒ වර්ම॑ චාස්තු॒ ද්යෞරප॑රාජිතා॒-(අ)මෘතේ॑න වි॒ෂ්ටා-(අ)(අ)දි॒ත්යාස්තේ॑ ගෝ॒ප්තාර॒-ස්සූර්යෝ॒ විය॑ත්තෝ-(අ)ස්යා॒-න්තාම॒හ-ම්ප්ර ප॑ද්යේ॒ සා මේ॒ ශර්ම॑ ච॒ වර්ම॑ චාස්තු .. 19 ..

(සා - (අ)ෂ්ටාච॑ත්වාරිග්ංශච්ච) (අ. 5)

බෘහ॒ස්පති॑ස්ත්වා සාදයතු පෘථි॒ව්යාඃ පෘ॒ෂ්ඨේ ජ්යෝති॑ෂ්මතීං॒-විँශ්ව॑ස්මෛ ප්රා॒ණායා॑පා॒නාය॒ විශ්ව॒-ඤ්ජ්යෝති॑ර්යච්ඡා॒- ග්නිස්තේ-(අ)ධි॑පති ර්වි॒ශ්වක॑ර්මා ත්වා සාදයත්ව॒න්තරි॑ක්ෂස්ය පෘ॒ෂ්ඨේ ජ්යෝති॑ෂ්මතීං॒-විँශ්ව॑ස්මෛ ප්රා॒ණායා॑පා॒නාය॒ විශ්ව॒-ඤ්ජ්යෝති॑ර්යච්ඡ වා॒යුස්තේ-(අ)ධි॑පතිඃ ප්ර॒ජාප॑තිස්ත්වා සාදයතු දි॒වඃ පෘ॒ෂ්ඨේ ජ්යෝති॑ෂ්මතීං॒-විँශ්ව॑ස්මෛ ප්රා॒ණායා॑පා॒නාය॒ විශ්ව॒-ඤ්ජ්යෝති॑ර්යච්ඡ පරමේ॒ෂ්ඨී තේ-(අ)ධි॑පතිඃ පුරෝවාත॒සනි॑රස්ය භ්ර॒සනි॑රසි විද්යු॒ථ්සනි॑- [විද්යු॒ථ්සනිඃ॑, අ॒සි॒ ස්ත॒න॒යි॒ත්නු॒සනි॑රසි] 20

-රසි ස්තනයිත්නු॒සනි॑රසි වෘෂ්ටි॒සනි॑රස්ය॒-ග්නේර්යාන්ය॑සි දේ॒වානා॑මග්නේ॒ යාන්ය॑සි වා॒යෝර්යාන්ය॑සි දේ॒වානාං᳚-වාँයෝ॒යාන්ය॑ස්ය॒න්තරි॑ක්ෂස්ය॒ යාන්ය॑සි දේ॒වානා॑- මන්තරික්ෂ॒යාන්ය॑ස්ය॒-න්තරි॑ක්ෂමස්ය॒න්තරි॑ක්ෂාය ත්වා සලි॒ලාය॑ ත්වා॒ සර්ණී॑කාය ත්වා॒ සතී॑කාය ත්වා॒ කේතා॑ය ත්වා॒ ප්රචේ॑තසේ ත්වා॒ විව॑ස්වතේ ත්වා දි॒වස්ත්වා॒ ජ්යෝති॑ෂ ආදි॒ත්යේභ්ය॑ස්ත්ව॒ර්චේ ත්වා॑ රු॒චේ ත්වා᳚ ද්යු॒තේ ත්වා॑ භා॒සේ ත්වා॒ ජ්යෝති॑ෂේ ත්වා යශෝ॒දා-න්ත්වා॒ යශ॑සි තේජෝ॒දා-න්ත්වා॒ තේජ॑සි පයෝ॒දා-න්ත්වා॒ පය॑සි වර්චෝ॒දා-න්ත්වා॒ වර්ච॑සි ද්රවිණෝ॒දා-න්ත්වා॒ ද්රවි॑ණේ සාදයාමි॒ තේනර්ෂි॑ණා॒ තේන॒ බ්රහ්ම॑ණා॒ තයා॑ දේ॒වත॑යා-(අ)ඞ්ගිර॒ස්ව-ද්ධ්රු॒වා සී॑ද .. 21 ..

(වි॒ද්යු॒ථ්සනි॑ - ර්ද්යු॒තේ ත්වෛ - කා॒න්න ත්රි॒ග්ං॒ශච්ච॑) (අ. 6)

භූ॒ය॒ස්කෘද॑සි වරිව॒ස්කෘද॑සි॒ ප්රාච්ය॑ස්යූ॒ර්ධ්වා-(අ)ස්ය॑-න්තරික්ෂ॒සද॑ස්ය॒-න්තරි॑ක්ෂේ සීදා-ඵ්සු॒ෂද॑සි ශ්යේන॒සද॑සි ගෘද්ධ්ර॒සද॑සි සුපර්ණ॒සද॑සි නාක॒සද॑සි පෘථි॒ව්යාස්ත්වා॒ ද්රවි॑ණේ සාදයාම්ය॒-න්තරි॑ක්ෂස්ය ත්වා॒ ද්රවි॑ණේ සාදයාමි දි॒වස්ත්වා॒ ද්රවි॑ණේ සාදයාමි දි॒ශා-න්ත්වා॒ ද්රවි॑ණේ සාදයාමි ද්රවිණෝ॒දා-න්ත්වා॒ ද්රවි॑ණේ සාදයාමි ප්රා॒ණ-ම්මේ॑ පාහ්ය-පා॒න-ම්මේ॑ පාහි ව්යා॒න-ම්මේ॑ [ව්යා॒න-ම්මේ᳚, පා॒හ්යායු॑ර්මේ පාහි] 22

පා॒හ්යායු॑ර්මේ පාහි වි॒ශ්වායු॑ර්මේ පාහි ස॒ර්වායු॑ර්මේ පා॒හ්යග්නේ॒ ය-ත්තේ॒ පර॒ග්ං॒ හෘන්නාම॒ තාවේහි॒ සග්ං ර॑භාවහෛ॒ පාඤ්ච॑ ජන්යේ॒ෂ්ව-ප්යේ᳚ද්ධ්යග්නේ॒ යාවා॒ අයා॑වා॒ ඒවා॒ ඌමා॒-ස්සබ්ද॒-ස්සග॑ර-ස්සු॒මේකඃ॑ .. 23 ..

(ව්යා॒න-ම්මේ॒-ද්වාත්රිග්ං॑ශච්ච) (අ. 7)

අ॒ග්නිනා॑ විශ්වා॒ෂාට් සූර්යේ॑ණ ස්ව॒රා-ට්ක්රත්වා॒ ශචී॒පති॑ර්-ඍෂ॒භේණ॒ ත්වෂ්ටා॑ ය॒ජ්ඤේන॑ ම॒ඝවා॒-න්දක්ෂි॑ණයා සුව॒ර්ගෝ ම॒න්යුනා॑ වෘත්ර॒හා සෞහා᳚ර්ද්යේන තනූ॒ධා අන්නේ॑න॒ ගයඃ॑ පෘථි॒ව්යා-(අ)ස॑නෝ දෘ॒ග්භිර॑න්නා॒දෝ ව॑ෂට්කා॒රේණ॒ර්ධ-ස්සාම්නා॑ තනූ॒පා වි॒රාජා॒ ජ්යෝති॑ෂ්මා॒-න්බ්රහ්ම॑ණා සෝම॒පා ගෝභි॑ර්ය॒ජ්ඤ-න්දා॑ධාර ක්ෂ॒ත්රේණ॑ මනු॒ෂ්යා॑-නශ්වේ॑න ච॒ රථේ॑න ච ව॒ජ්ර්යෘ॑තුභිඃ॑ ප්ර॒භු-ස්සං॑වँථ්ස॒රේණ॑ පරි॒භූ ස්තප॒සා-(අ)නා॑ධෘෂ්ට॒-ස්සූර්ය॒-ස්ස-න්ත॒නූභිඃ॑ .. 24 ..

(අ॒ග්නි - රෛකා॒න්න ප॑ඤ්චා॒ශත්) (අ. 8)

ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්මන॒සා (අ)න්ධෝ-(අ)ච්ඡේ॑තෝ ධා॒තා දී॒ක්ෂායාග්ං॑ සවි॒තා භෘ॒ත්යා-ම්පූ॒ෂා සෝ॑ම॒ක්රය॑ණ්යාං॒-වँරු॑ණ॒ උප॑න॒ද්ධෝ (අ)සු॑රඃ ක්රී॒යමා॑ණෝ මි॒ත්රඃ ක්රී॒ත-ශ්ශි॑පිවි॒ෂ්ට ආසා॑දිතෝ න॒රන්ධි॑ෂඃ ප්රෝ॒හ්යමා॒ණෝ (අ)ධි॑පති॒රාග॑තඃ ප්ර॒ජාප॑තිඃ ප්රණී॒යමා॑නෝ॒ (අ)ග්නිරාග්නී᳚ද්ධ්රේ॒ බෘහ॒ස්පති॒රාග්නී᳚ද්ධ්රා-ත්ප්රණී॒යමා॑න॒ ඉන්ද්රෝ॑ හවි॒ර්ධානේ (අ)දි॑ති॒රාසා॑දිතෝ॒ විෂ්ණු॑රුපාවහ්රි॒යමා॒ණෝ (අ)ථ॒ර්වෝපෝ᳚ත්තෝ ය॒මෝ॑-(අ)භිෂු॑තෝ (අ)පූත॒පා ආ॑ධූ॒යමා॑නෝ වා॒යුඃ පූ॒යමා॑නෝ මි॒ත්රඃ, ක්ෂී॑ර॒ශ්රීර්ම॒න්ථී ස॑ක්තු॒ශ්රීර්වෛ᳚ශ්වදේ॒ව උන්නී॑තෝ රු॒ද්ර ආහු॑තෝ වා॒යුරාවෘ॑ත්තෝ නෘ॒චක්ෂාඃ॒ ප්රති॑ඛ්යාතෝ භ॒ක්ෂ ආග॑තඃ පිතෘ॒ණා-න්නා॑රාශ॒ග්ං॒සෝ (අ)සු॒රාත්ත॒-ස්සින්ධු॑ර-වභෘ॒ථම॑වප්ර॒යන්-ථ්ස॑මු॒ද්රෝ (අ)ව॑ගත-ස්සලි॒ලඃ ප්රප්ලු॑ත॒-ස්සුව॑රු॒දෘච॑-ඞ්ග॒තඃ .. 25 ..

(රු॒ද්ර - ඒක॑විග්ංශතිශ්ච) (අ. 9)

කෘත්ති॑කා॒ නක්ෂ॑ත්ර-ම॒ග්නිර්දේ॒වතා॒-(අ)ග්නේ රුචඃ॑ ස්ථ ප්ර॒ජාප॑තේර්ධා॒තු-ස්සෝම॑ස්ය॒ර්චේ ත්වා॑ රු॒චේ ත්වා᳚ ද්යු॒තේ ත්වා॑ භා॒සේ ත්වා॒ ජ්යෝති॑ෂේ ත්වා රෝහි॒ණී නක්ෂ॑ත්ර-ම්ප්ර॒ජාප॑තිර්දේ॒වතා॑ මෘගශී॒ර්॒ෂ॑-න්නක්ෂ॑ත්ර॒ග්ං॒ සෝමෝ॑ දේ॒වතා॒ (අ)(අ)ර්ද්රා නක්ෂ॑ත්රග්ං රු॒ද්රෝ දේ॒වතා॒ පුන॑ර්වසූ॒ නක්ෂ॑ත්ර॒මදි॑තිර්දේ॒වතා॑- ති॒ෂ්යෝ॑ නක්ෂ॑ත්ර॒-ම්බෘහ॒ස්පති॑ර්දේ॒වතා᳚ (අ)(අ)ශ්රේ॒ෂා නක්ෂ॑ත්රග්ං ස॒ර්පා දේ॒වතා॑ ම॒ඝා නක්ෂ॑ත්ර-ම්පි॒තරෝ॑ දේ॒වතා॒ ඵල්ගු॑නී॒ නක්ෂ॑ත්ර- [නක්ෂ॑ත්රම්, අ॒ර්ය॒මා] 26

-මර්ය॒මා දේ॒වතා॒ ඵල්ගු॑නී॒ නක්ෂ॑ත්ර॒-ම්භගෝ॑ දේ॒වතා॒ හස්තෝ॒ නක්ෂ॑ත්රග්ං සවි॒තා දේ॒වතා॑ චි॒ත්රා නක්ෂ॑ත්ර॒මින්ද්රෝ॑ දේ॒වතා᳚ ස්වා॒තී නක්ෂ॑ත්රං-වාँ॒යුර්දේ॒වතා॒ විශා॑ඛේ॒ නක්ෂ॑ත්රමින්ද්රා॒ග්නී දේ॒වතා॑ (අ)නූරා॒ධා නක්ෂ॑ත්ර-ම්මි॒ත්රෝ දේ॒වතා॑ රෝහි॒ණී නක්ෂ॑ත්ර॒මින්ද්රෝ॑ දේ॒වතා॑ වි॒චෘතෞ॒ නක්ෂ॑ත්ර-ම්පි॒තරෝ॑ දේ॒වතා॑ (අ)ෂා॒ඪා නක්ෂ॑ත්ර॒මාපෝ॑ දේ॒වතා॑ (අ)ෂා॒ඪා නක්ෂ॑ත්රං॒-විँශ්වේ॑ දේ॒වා දේ॒වතා᳚ ශ්රෝ॒ණා නක්ෂ॑ත්රං॒-විँෂ්ණු॑ර්දේ॒වතා॒ ශ්රවි॑ෂ්ඨා॒ නක්ෂ॑ත්රං॒-වँස॑වෝ [නක්ෂ॑ත්රං॒-වँස॑වඃ, දේ॒වතා॑] 27

දේ॒වතා॑ ශ॒තභි॑ෂ॒-න්නක්ෂ॑ත්ර॒මින්ද්රෝ॑ දේ॒වතා᳚ ප්රෝෂ්ඨප॒දා නක්ෂ॑ත්රම॒ජ ඒක॑පා-ද්දේ॒වතා᳚ ප්රෝෂ්ඨප॒දා නක්ෂ॑ත්ර॒මහි॑ර්බු॒ද්ධ්නියෝ॑ දේ॒වතා॑ රේ॒වතී॒ නක්ෂ॑ත්ර-ම්පූ॒ෂා දේ॒වතා᳚ (අ)ශ්ව॒යුජෞ॒ නක්ෂ॑ත්රම॒ශ්විනෞ॑ දේ॒වතා॑ (අ)ප॒භර॑ණී॒ර්නක්ෂ॑ත්රං-යँ॒මෝ දේ॒වතා॑, පූ॒ර්ණා ප॒ශ්චාද්ය-ත්තේ॑ දේ॒වා අද॑ධුඃ .. 28 ..

(ඵල්ගු॑නී॒ නක්ෂ॑ත්රං॒ - ँවස॑ව॒ - ස්ත්රය॑ස්ත්රිග්ංශච්ච) (අ. 10)

මධු॑ශ්ච॒ මාධ॑වශ්ච॒ වාස॑න්තිකාවෘ॒තූ ශු॒ක්රශ්ච॒ ශුචි॑ශ්ච॒ ග්රෛෂ්මා॑වෘ॒තූ නභ॑ශ්ච නභ॒ස්ය॑ශ්ච॒ වාර්ෂි॑කාවෘ॒තූ ඉ॒ෂශ්චෝ॒ර්ජශ්ච॑ ශාර॒දාවෘ॒තූ සහ॑ශ්ච සහ॒ස්ය॑ශ්ච॒ හෛම॑න්තිකාවෘ॒තූ තප॑ශ්ච තප॒ස්ය॑ශ්ච ශෛශි॒රාවෘ॒තූ අ॒ග්නේර॑න්ත-ශ්ශ්ලේ॒ෂෝ॑-(අ)සි॒ කල්පේ॑තා॒-න්ද්යාවා॑පෘථි॒වී කල්ප॑න්තා॒මාප॒ ඕෂ॑ධීඃ॒ කල්ප॑න්තාම॒ග්නයඃ॒ පෘථ॒ම්මම॒ ජ්යෛෂ්ඨ්ය॑ය॒ සව්ර॑තා॒ [සව්ර॑තාඃ, යේ᳚-(අ)ග්නය॒-] 29

යේ᳚-(අ)ග්නය॒-ස්සම॑නසෝ-(අ)න්ත॒රා ද්යාවා॑පෘථි॒වී ශෛ॑ශි॒රාවෘ॒තූ අ॒භි කල්ප॑මානා॒ ඉන්ද්ර॑මිව දේ॒වා අ॒භි සංවිँ॑ශන්තු සං॒යँච්ච॒ ප්රචේ॑තාශ්චා॒ග්නේ-ස්සෝම॑ස්ය॒ සූර්ය॑ස්යෝ॒-ග්රා ච॑ භී॒මා ච॑ පිතෘ॒ණාං-යँ॒මස්යේන්ද්ර॑ස්ය ධ්රු॒වා ච॑ පෘථි॒වී ච॑ දේ॒වස්ය॑ සවි॒තුර්ම॒රුතාං॒-වँරු॑ණස්ය ධ॒ර්ත්රී ච॒ ධරි॑ත්රී ච මි॒ත්රාවරු॑ණයෝ ර්මි॒ත්රස්ය॑ ධා॒තුඃ ප්රාචී॑ ච ප්ර॒තීචී॑ ච॒ වසූ॑නාග්ං රු॒ද්රාණා॑- [රු॒ද්රාණා᳚ම්, ආ॒දි॒ත්යානා॒-න්තේ] 30

-මාදි॒ත්යානා॒-න්තේ තේ-(අ)ධි॑පතය॒ස්තේභ්යෝ॒ නම॒ස්තේ නෝ॑ මෘඩයන්තු॒ තේ ය-න්ද්වි॒ෂ්මෝ යශ්ච॑ නෝ॒ ද්වේෂ්ටි॒ තං-වෝँ॒ ජම්භේ॑ දධාමි ස॒හස්ර॑ස්ය ප්ර॒මා අ॑සි ස॒හස්ර॑ස්ය ප්රති॒මා අ॑සි ස॒හස්ර॑ස්ය වි॒මා අ॑සි ස॒හස්ර॑ස්යෝ॒න්මා අ॑සි සාහ॒ස්රෝ॑-(අ)සි ස॒හස්රා॑ය ත්වේ॒මා මේ॑ අග්න॒ ඉෂ්ට॑කා ධේ॒නවඃ॑ ස॒න්ත්වේකා॑ ච ශ॒ත-ඤ්ච॑ ස॒හස්ර॑-ඤ්චා॒යුත॑-ඤ්ච [ ] 31

නි॒යුත॑-ඤ්ච ප්ර॒යුත॒-ඤ්චාර්බු॑ද-ඤ්ච॒ න්ය॑ර්බුද-ඤ්ච සමු॒ද්රශ්ච॒ මද්ධ්ය॒-ඤ්චාන්ත॑ශ්ච පරා॒ර්ධශ්චේ॒මා මේ॑ අග්න॒ ඉෂ්ට॑කා ධේ॒නවඃ॑ සන්තු ෂ॒ෂ්ඨි-ස්ස॒හස්ර॑ම॒යුත॒-මක්ෂී॑යමාණා ඍත॒ස්ථා ස්ථ॑ර්තා॒වෘධෝ॑ ඝෘත॒ශ්චුතෝ॑ මධු॒ශ්චුත॒ ඌර්ජ॑ස්වතී-ස්ස්වධා॒විනී॒ස්තා මේ॑ අග්න॒ ඉෂ්ට॑කා ධේ॒නවඃ॑ සන්තු වි॒රාජෝ॒ නාම॑ කාම॒දුඝා॑ අ॒මුත්රා॒මුෂ්මි॑න් ँලෝ॒කේ .. 32 ..

(සව්ර॑තා - රු॒ද්රාණා॑ - ම॒යුත॑ඤ්ච॒ - පඤ්ච॑චත්වාරිග්ංශච්ච) (අ. 11)

ස॒මි-ද්දි॒ශාමා॒ශයා॑ න-ස්සුව॒ර්වින්මධෝ॒රතෝ॒ මාධ॑වඃ පාත්ව॒ස්මාන් . අ॒ග්නිර්දේ॒වෝ දු॒ෂ්ටරී॑තු॒රදා᳚භ්ය ඉ॒ද-ඞ්ක්ෂ॒ත්රග්ං ර॑ක්ෂතු॒ පාත්ව॒ස්මාන් .. ර॒ථ॒න්ත॒රග්ං සාම॑භිඃ පාත්ව॒ස්මා-න්ගා॑ය॒ත්රී ඡන්ද॑සාං-විँ॒ශ්වරූ॑පා . ත්රි॒වෘන්නෝ॑ වි॒ෂ්ඨයා॒ ස්තෝමෝ॒ අහ්නාග්ං॑ සමු॒ද්රෝ වාත॑ ඉ॒දමෝජඃ॑ පිපර්තු .. උ॒ග්රා දි॒ශාම॒භි-භූ॑තිර්වයෝ॒ධා-ශ්ශුචිඃ॑ ශු॒ක්රේ අහ॑න්යෝජ॒සීනා᳚ . ඉන්ද්රාධි॑පතිඃ පිපෘතා॒දතෝ॑ නෝ॒ මහි॑ [ ] 33

ක්ෂ॒ත්රං-විँ॒ශ්වතෝ॑ ධාරයේ॒දම් .. බෘ॒හ-ථ්සාම॑ ක්ෂත්ර॒භෘ-ද්වෘ॒ද්ධ වෘ॑ෂ්ණිය-න්ත්රි॒ෂ්ටුභෞජඃ॑ ශුභි॒ත මු॒ග්රවී॑රම් . ඉන්ද්ර॒ ස්තෝමේ॑න පඤ්චද॒ශේන॒ මද්ධ්ය॑මි॒දං-වාँතේ॑න॒ සග॑රේණ රක්ෂ .. ප්රාචී॑ දි॒ශාග්ං ස॒හය॑ශා॒ යශ॑ස්වතී॒ විශ්වේ॑ දේවාඃ ප්රා॒වෘෂා (අ)හ්නා॒ග්ං॒ සුව॑ර්වතී . ඉ॒ද-ඞ්ක්ෂ॒ත්ර-න්දු॒ෂ්ටර॑ම॒ස්ත්වෝජෝ (අ)නා॑ධෘෂ්ටග්ං සහ॒ස්රිය॒ග්ං॒ සහ॑ස්වත් .. වෛ॒රූ॒පේ සාම॑න්නි॒හ තච්ඡ॑කේම॒ ජග॑ත්යෛනං-විँ॒ක්ෂ්වා වේ॑ශයාමඃ . විශ්වේ॑ දේවා-ස්සප්තද॒ශේන॒ [සප්තද॒ශේන॑, වර්ච॑ ඉ॒ද-ඞ්ක්ෂ॒ත්රග්ං] 34

වර්ච॑ ඉ॒ද-ඞ්ක්ෂ॒ත්රග්ං ස॑ලි॒ලවා॑තමු॒ග්රම් .. ධ॒ර්ත්රී දි॒ශා-ඞ්ක්ෂ॒ත්රමි॒ද-න්දා॑ධාරෝප॒ස්ථා-(අ)(අ)ශා॑නා-ම්මි॒ත්රව॑ද॒ස්ත්වෝජඃ॑ . මිත්රා॑වරුණා ශ॒රදා-(අ)හ්නා᳚-ඤ්චිකිත්නූ අ॒ස්මෛ රා॒ෂ්ට්රාය॒ මහි॒ ශර්ම॑ යච්ඡතම් .. වෛ॒රා॒ජේ සාම॒න්නධි॑ මේ මනී॒ෂා-(අ)නු॒ෂ්ටුභා॒ සම්භෘ॑තං-වීँ॒ර්යග්ං॑ සහඃ॑ . ඉ॒ද-ඞ්ක්ෂ॒ත්ර-ම්මි॒ත්රව॑දා॒ර්ද්රදා॑නු॒ මිත්රා॑වරුණා॒ රක්ෂ॑ත॒-මාධි॑පත්යෛඃ .. ස॒ම්රා-ඩ්දි॒ශාග්ං ස॒හසා᳚ම්නී॒ සහ॑ස්වත්යෘ॒තුර්හේ॑ම॒න්තෝ වි॒ෂ්ඨයා॑ නඃ පිපර්තු . අ॒ව॒ස්යුවා॑තා [අ॒ව॒ස්යුවා॑තාඃ, බෘ॒හ॒තීර්නු] 35

බෘහ॒තීර්නු ශක්ව॑රීරි॒මං-යँ॒ජ්ඤම॑වන්තු නෝ ඝෘ॒තාචීඃ᳚ .. සුව॑ර්වතී සු॒දුඝා॑ නඃ॒ පය॑ස්වතී දි॒ශා-න්දේ॒ව්ය॑වතු නෝ ඝෘ॒තාචී᳚ . ත්ව-ඞ්ගෝ॒පාඃ පු॑රඒ॒තෝත ප॒ශ්චා-ද්බෘහ॑ස්පතේ॒ යාම්යාං᳚-යුँඞ්ග්ධි॒ වාච᳚ම් .. ඌ॒ර්ධ්වා දි॒ශාග්ං රන්ති॒රාශෞෂ॑ධීනාග්ං සංවँථ්ස॒රේණ॑ සවි॒තා නෝ॒ අහ්නා᳚ම් . රේ॒ව-ථ්සාමාති॑ච්ඡන්දා උ॒ ඡන්දෝ-(අ)ජා॑ත ශත්රු-ස්ස්යෝ॒නා නෝ॑ අස්තු .. ස්තෝම॑ත්රයස්ත්රිග්ංශේ॒ භුව॑නස්ය පත්නි॒ විව॑ස්වද්වාතේ අ॒භි නෝ॑ [අ॒භි නඃ॑, ගෘ॒ණා॒හි॒ .] 36

ගෘණාහි . ඝෘ॒තව॑තී සවිත॒රාධි॑පත්යෛඃ॒ පය॑ස්වතී॒ රන්ති॒රාශා॑ නෝ අස්තු .. ධ්රු॒වා දි॒ශාං-විँෂ්ණු॑ප॒ත්න්යඝෝ॑රා॒-(අ)ස්යේශා॑නා॒ සහ॑සෝ॒ යා ම॒නෝතා᳚ . බෘහ॒ස්පති॑ ර්මාත॒රිශ්වෝ॒ත වා॒යු-ස්ස॑න්ධුවා॒නා වාතා॑ අ॒භි නෝ॑ ගෘණන්තු .. වි॒ෂ්ට॒භෝ-න්දි॒වෝ ධ॒රුණඃ॑ පෘථි॒ව්යා අ॒ස්යේශා॑නා॒ ජග॑තෝ॒ විෂ්ණු॑පත්නී . වි॒ශ්වව්ය॑චා ඉ॒ෂය॑න්තී॒ සුභූ॑ති-ශ්ශි॒වා නෝ॑ අ॒ස්ත්වදි॑තිරු॒පස්ථේ᳚ .. වෛ॒ශ්වා॒න॒රෝ න॑ ඌ॒ත්යාපෘ॒ෂ්ටෝ දි॒ව්යනු॑ නෝ॒ (අ)ද්යානු॑මති॒රන්විද॑නුමතේ॒ ත්ව-ඞ්කයා॑ නශ්චි॒ත්ර ආභු॑ව॒ත්කෝ අ॒ද්ය යු॑ඞ්ක්තේ .. 37 ..

(මහි॑ - සප්තද॒ශේනා॑ - (අ)ව॒ස්යුවා॑තා - අ॒භි නෝ - (අ)නු॑ න॒ - ශ්චතු॑ර්දශ ච) (අ. 12)

(ර॒ශ්මිර॑සි॒ - රාජ්ඤ්ය॑ස්ය॒ - ය-ම්පු॒රෝ හරි॑කේශෝ॒ - (අ)ග්නිර්මූ॒ර්ධ - න්ද්රා॒ග්නිභ්යාං॒ - බෘහ॒ස්පති॑ - ර්භූය॒ස්කෘද॑ - ස්ය॒ග්නිනා॑ විශ්වා॒ෂාට් - ප්ර॒ජාප॑ති॒ර්මන॑සා॒ - කෘත්ති॑කා॒ - මධු॑ශ්ච - ස॒මිද්දි॒ශාං - ද්වාද॑ශ )

(ර॒ශ්මිර॑සි॒ - ප්රති॑ ධේ॒නු- ම॑සි ස්තනයිත්නු॒සනි॑ර - ස්යාදි॒ත්යානාග්ං॑ - ස॒ප්තත්රිග්ං॑ශත් )

(ර॒ශ්මිර॑සි॒, කෝ අ॒ද්ය යු॑ඞ්ක්තේ)

.. හරිඃ॑ ඕම් ..

.. කෘෂ්ණ යජුර්වේදීය තෛත්තිරීය සංහිතායා-ඤ්චතුර්ථ කාණ්ඩේ චතුර්ථඃ ප්රශ්න-ස්සමාප්තඃ ..

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturthakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - pañcamacitiśeṣanirūpaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

ra॒śmira̭si॒ kṣayā̭ya tvā॒ kṣaya̭-ñjinva॒ preti̭rasi॒ dharmā̭ya tvā॒ dharma̭-ñji॒nvānvi̭tirasi di॒ve tvā॒ diva̭-ñjinva sa॒ndhira̭sya॒ntari̭kṣāya tvā॒-'ntari̭kṣa-ñjinva prati॒dhira̭si pṛthi॒vyai tvā̭ pṛthi॒vī-ñji̭nva viṣṭa॒bhoṃ̭-'si॒ vṛṣṭyai᳚ tvā॒ vṛṣṭi̭-ñjinva pra॒vā-'syahne॒ tvā-'ha̭rjinvānu॒ vā-'si॒ rātri̭yai tvā॒ rātri̭-ñjinvo॒ śiga̭si॒ [rātri̭-ñjinvo॒ śiga̭si, vasṷbhyastvā॒] 1

vasṷbhyastvā॒ vasū᳚ñjinva prake॒to̭-'si ru॒drebhya̭stvā ru॒drāñji̭nva sudī॒tira̭syādi॒tyebhya̭stvā ''di॒tyāñji॒nvaujo̭-'si pi॒tṛbhya̭stvā pi॒tṝñji̭nva॒ tantṷrasi pra॒jābhya̭stvā pra॒jā ji̭nva pṛtanā॒ṣāḍa̭si pa॒śubhya̭stvā pa॒śūñji̭nva re॒vada॒syoṣa̭dhībhya॒-stvauṣa̭dhī-rjinvābhi॒jida̭si yu॒ktagrā॒vendrā̭ya॒ tvendra̭-ñji॒nvādhi̭patirasi prā॒ṇāya̭ [prā॒ṇāya̭, tvā॒ prā॒ṇa-ñji̭nva] 2

tvā prā॒ṇa-ñji̭nva ya॒ntā-'sya̭pā॒nāya̭ tvā-'pā॒na-ñji̭nva sa॒gṃ॒sarpo̭-'si॒ cakṣṷṣe tvā॒ cakṣṷrjinva vayo॒dhā a̭si॒ śrotrā̭ya tvā॒ śrotra̭-ñjinva tri॒vṛda̭si pra॒vṛda̭si saṃ॒vṛ~da̭si vi॒vṛda̭si sagṃro॒ho̭-'si nīro॒ho̭-'si praro॒ho᳚-'syanuro॒ho̭-'si vasu॒ko̭-'si॒ veṣa̭śrirasi॒ vasya̭ṣṭirasi || 3 ||

(u॒śiga̭si - prā॒ṇāya॒ - trica̭tvārigṃśacca) (a. 1)

rājñya̭si॒ prācī॒ digvasa̭vaste de॒vā adhi̭patayo॒-'gnirhḙtī॒nā-mpra̭tidha॒rtā̭ tri॒vṛ-ttvā॒ stomaḥ̭ pṛthi॒vyāg śra̭ya॒tvājya̭-mu॒kthamavya̭thaya-thstabhnātu rathanta॒ragṃ sāma॒ prati̭ṣṭhityai vi॒rāḍa̭si dakṣi॒ṇā digru॒drāstḙ de॒vā adhi̭pataya॒ indro̭ hetī॒nā-mpra̭tidha॒rtā pa̭ñcada॒śastvā॒ stomaḥ̭ pṛthi॒vyāg śra̭yatu॒ pra-ṷgamu॒ktha-mavya̭thaya-thstabhnātu bṛ॒ha-thsāma॒ prati̭ṣṭhityai sa॒mrāḍa̭si pra॒tīcī॒ di- [dik, ā॒di॒tyāstḙ] 4

-gā̭di॒tyāstḙ de॒vā adhi̭pataya॒-ssomo̭ hetī॒nā-mpra̭tidha॒rtā sa̭ptada॒śastvā॒ stomaḥ̭ pṛthi॒vyāg śra̭yatu marutva॒tīya̭mu॒ktha-mavya̭thaya-thstabhnātu vairū॒pagṃ sāma॒ prati̭ṣṭhityāyai sva॒rāḍa॒syudī̭cī॒ dig viśvḙ te de॒vā adhi̭patayo॒ varṷṇo hetī॒nā-mpra̭tidha॒rtaika̭vi॒gṃ॒śa stvā॒ stomaḥ̭ pṛthi॒vyāg śra̭yatu॒ niṣkḙvalya-mu॒kthamavya̭thaya-thstabhnātu vairā॒jagṃ sāma॒ prati̭ṣṭhityā॒ adhi̭patnyasi bṛha॒tī dimma॒ruta̭ste de॒vā adhi̭patayo॒ [adhi̭patayaḥ, bṛha॒spati̭rhetī॒-] 5

bṛha॒spati̭rhetī॒nā-mpra̭tidha॒rtā tri̭ṇavatrayastri॒gṃ॒śau tvā॒ stomaṷ pṛthi॒vyāg śra̭yatāṃ-vai~śvadevāgnimāru॒te u॒kthe avya̭thayantī stabhnītāgṃ śākvararaiva॒te sāma̭nī॒ prati̭ṣṭhityā a॒ntari̭kṣā॒yarṣa̭yastvā prathama॒jā de॒veṣṷ di॒vo mātra̭yā vari॒ṇā pra̭thantu vidha॒rtā cā॒yamadhi̭patiśca॒ te tvā॒ sarvḙ saṃvi~dā॒nā nāka̭sya pṛ॒ṣṭhe sṷva॒rge lo॒ke yaja̭māna-ñca sādayantu || 6 ||

(pra॒tīcī॒ diṃ - ma॒ruta̭ste de॒vā adhi̭pataya - ścatvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 2)

a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒-ssūrya̭raśmi॒stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti ra॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śva ka̭rmā॒ tasya̭ rathasva॒naśca॒ rathḙcitraśca senāni grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚phsa॒rasaṷ daṃ॒ṇavaḥ̭ pa॒śavo̭ he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti ra॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śvavya̭cā॒ stasya॒ ratha̭ prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntī cā- [pra॒mloca̭ntī ca, a॒nu॒mloca̭ntī-] 7

-'nu॒mloca̭ntī-cāphsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti rvyā॒ghrāḥ prahḙti ra॒ya mṷtta॒rā-thsaṃ॒yaఁ%d- va̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni grāma॒ṇyaṷ vi॒śvācī̭ ca ghṛ॒tācī̭ cāphsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti rvātaḥ॒ prahḙti ra॒yamu॒parya॒ rvāgva̭-su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni grāma॒ṇyā̭ vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭ttiścā-phsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒tira̭-va॒sphūrja॒-nprahḙti॒ stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya- [te yam, dvi॒ṣmo] 8

-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmyā॒yostvā॒ sada̭ne sādayā॒myava̭ta śchā॒yāyā॒-nnamaḥ̭ samu॒drāya॒ namaḥ̭ samu॒drasya॒ cakṣa̭se parame॒ṣṭhī tvā̭ sādayatu di॒vaḥ pṛ॒ṣṭhe vyaca̭svatī॒-mpratha̭svatīṃ-vi~॒bhūma̭tī-mpra॒bhūma̭tī-mpari॒bhūma̭tī॒-ndivaṃ̭-ya~ccha॒ diva̭-ndṛgṃha॒ diva॒-mmā higṃ̭sī॒rviśva̭smai prā॒ṇāyā̭pā॒nāya̭ vyā॒nāyo̭dā॒nāya̭ prati॒ṣṭhāyai̭ ca॒ritrā̭ya॒ sūrya̭stvā॒-'bhi pā̭tu ma॒hyā sva॒styā cha॒rdiṣā॒ śanta̭mena॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || protha॒daśvo॒ na yava̭se avi॒ṣyan. ya॒dā ma॒ha-ssa॒~vara̭ṇā॒-dvyasthā᳚t | āda̭sya॒ vāto॒ anṷ vāti śo॒ciradha̭ sma te॒ vraja̭na-ṅkṛ॒ṣṇama̭sti || 9 ||

(pra॒mloca̭ntī ca॒ - yagg - sva॒styā - 'ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 3)

a॒gnirmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒ku-tpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam | a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati || tvāma̭gne॒ puṣka̭rā॒daddhyatha̭rvā॒ nira̭manthata | mū॒rdhno viśva̭sya vā॒ghataḥ̭ || a॒yama॒gni-ssa̭ha॒sriṇo॒ vāja̭sya śa॒tina॒spatiḥ̭ | mū॒rdhā ka॒vī ra̭yī॒ṇām || bhuvo̭ ya॒jñasya॒ raja̭saśca ne॒tā yatrā̭ ni॒yudbhi॒-ssaca̭se śi॒vābhiḥ̭ | di॒vi mū॒rdhāna̭-ndadhiṣe suva॒r॒ṣā-ñji॒hvāma̭gne cakṛṣe havya॒vāha᳚m || abo᳚ddhya॒gni-ssa॒midhā॒ janā̭nā॒- [janā̭nām, prati̭] 10

-mprati̭ dhe॒numi̭vā ya॒tīmu॒ṣāsa᳚m | ya॒hvā i̭va॒ prava॒yā mu॒jjihā̭nāḥ॒ pra bhā॒navaḥ̭ sisrate॒ nāka॒maccha̭ || avo̭cāma ka॒vaye॒ meddhyā̭ya॒ vaco̭ va॒ndārṷ vṛṣa॒bhāya॒ vṛṣṇe᳚ | gavi̭ṣṭhiro॒ nama̭sā॒ stoma̭ma॒gnau di॒vīva̭ ru॒kmamu॒rvyañca̭maśret || jana̭sya go॒pā a̭janiṣṭa॒ jāgṛ̭vira॒gni-ssu॒dakṣaḥ̭ suvi॒tāya॒ navya̭se | ghṛ॒tapra̭tīko bṛha॒tā di̭vi॒spṛśā᳚ dyu॒madvi bhā̭ti bhara॒tebhya॒-śśuciḥ̭ || tvāma̭gne॒ aṅgi̭raso॒ [aṅgi̭rasaḥ, guhā̭ hi॒tamanva̭-] 11

guhā̭ hi॒tamanva̭-vindañchiśriyā॒ṇaṃ-va~nḙvane | sa jā̭yase ma॒thyamā̭na॒-ssaho̭ ma॒ha-ttvāmā̭hu॒-ssaha̭saspu॒trama̭ṅgiraḥ || ya॒jñasya̭ ke॒tu-mpra̭tha॒ma-mpu॒rohi̭tama॒gni-nnara̭striṣadha॒sthe sami̭ndhate | indrḙṇa de॒vai-ssa॒ratha॒gṃ॒ sa ba॒r॒hiṣi॒ sīda॒nni hotā̭ ya॒jathā̭ya su॒kratuḥ̭ || tvā-ñci̭traśravastama॒ hava̭nte vi॒kṣu ja॒ntavaḥ̭ | śo॒ciṣkḙśa-mpurupri॒yāgnḙ ha॒vyāya॒ voḍha̭ve || sakhā̭ya॒-ssaṃvaḥ̭ ~sa॒myañca॒-miṣa॒gg॒- [-miṣa᳚m, stoma̭-ñcā॒gnaye᳚ |] 12

-stoma̭-ñcā॒gnaye᳚ | varṣi̭ṣṭhāya kṣitī॒nāmū॒rjo naptre॒ saha̭svate || sagṃsa॒midyṷvase vṛṣa॒nnagne॒ viśvā᳚nya॒rya ā | i॒ḍaspa॒de sami̭ddhyase॒ sa no॒ vasū॒nyā bha̭ra || e॒nā vo̭ a॒gni-nnama̭so॒rjo napā̭ta॒mā hṷve | pri॒ya-ñceti̭ṣṭhamara॒tigg sva̭ddhva॒raṃ-vi~śva̭sya dū॒tama॒mṛta᳚m || sa yo̭jate aru॒ṣo vi॒śvabho̭jasā॒ sa dṷdrava॒-thsvā̭hutaḥ | su॒brahmā̭ ya॒jña-ssu॒śamī॒ [ya॒jña-ssu॒śamī᳚, vasṷ̄nā-] 13

vasṷ̄nā-nde॒vagṃ rādho॒ janā̭nām || uda̭sya śo॒cira̭sthādā॒-juhvā̭nasya mī॒ḍhuṣaḥ̭ | uddha॒māso̭ aru॒ṣāso̭ divi॒spṛśa॒-ssama॒gnimi̭ndhate॒ naraḥ̭ || agne॒ vāja̭sya॒ goma̭ta॒ īśā̭na-ssahaso yaho | a॒sme dhḙhi jātavedo॒ mahi॒ śravaḥ̭ || sa i̭dhā॒no vasṷṣka॒vi-ra॒gnirī॒ḍenyo̭ gi॒rā | re॒vada॒smabhya̭-mpurvaṇīka dīdihi || kṣa॒po rā̭jannu॒ta tmanā-'gne॒ vasto̭ru॒toṣasaḥ̭ | sa ti̭gmajambha [ ] 14

ra॒kṣaso̭ daha॒ prati̭ || ā tḙ agna idhīmahi dyu॒manta̭-ndevā॒jara᳚m | yaddha॒ syā te॒ panī̭yasī sa॒mi-ddī॒daya̭ti॒ dyavīṣagg̭ sto॒tṛbhya॒ ā bha̭ra || ā tḙ agna ṛ॒cā ha॒vi-śśu॒krasya̭ jyotiṣaspate | suśca̭ndra॒ dasma॒ viśpa̭te॒ havya̭vā॒-ṭtubhyagṃ̭ hūyata॒ iṣagg̭ sto॒tṛbhya॒ ā bha̭ra || u॒bhe sṷścandra sa॒rpiṣo॒ darvī᳚ śrīṇīṣa ā॒sani̭ | u॒to na॒ u-tpṷpūryā [u-tpṷpūryāḥ, u॒ktheṣṷ] 15

u॒ktheṣṷ śavasaspata॒ iṣagg̭ sto॒tṛbhya॒ ā bha̭ra || agne॒ tama॒dyāśva॒-nna stomaiḥ॒ kratu॒-nna bha॒dragṃ hṛ̭di॒spṛśa᳚m | ṛ॒ddhyāmā̭ ta॒ ohaiḥ᳚ || adhā॒ hya̭gne॒ krato᳚rbha॒drasya॒ dakṣa̭sya sā॒dhoḥ | ra॒thīr-ṛ॒tasya̭ bṛha॒to ba॒bhūtha̭ || ā॒bhiṣṭḙ a॒dya gī॒rbhirgṛ॒ṇanto-'gne॒ dāśḙma | pra tḙ di॒vo na sta̭nayanti॒ śuṣmāḥ᳚ || e॒bhirno̭ a॒rkairbhavā̭ no a॒rvā- [a॒rvāṅ, suva॒rna jyotiḥ̭ |] 16

-ṅkhsuva॒rna jyotiḥ̭ | agne॒ viśvḙbhi-ssu॒manā॒ anī̭kaiḥ || a॒gnigṃ hotā̭ra-mmanye॒ dāsva̭ntaṃ॒-va~so᳚-ssū॒nugṃ saha̭so jā॒tavḙdasam | vipra॒-nna jā॒tavḙdasam | ya ū॒rdhvayā᳚ svaddhva॒ro de॒vo de॒vācyā̭ kṛ॒pā | ghṛ॒tasya॒ vibhrā᳚ṣṭi॒manṷ śu॒kraśo̭ciṣa ā॒juhvā̭nasya sa॒rpiṣaḥ̭ || agne॒ tva-nno॒ anta̭maḥ | u॒ta trā॒tā śi॒vo bha̭va varū॒thyaḥ̭ || ta-ntvā̭ śociṣṭha dīdivaḥ | su॒mnāya̭ nū॒namī̭mahe॒ sakhi̭bhyaḥ || vasṷra॒gnirvasṷśravāḥ | acchā̭ nakṣi dyu॒matta̭mo ra॒yi-ndāḥ᳚ || 17 ||

(janā̭nā॒ - maṅgi̭rasa॒ - iṣagṃ̭ - su॒śamī̭ - tigmajambha - pupūryā - a॒rvāṃ - vasṷśravāḥ॒ - pañca̭ ca) (a. 4)

i॒ndrā॒gnibhyā᳚-ntvā sa॒yujā̭ yu॒jā yṷnajmyā ghā॒rābhyā॒-nteja̭sā॒ varca̭so॒ kthebhi॒-sstomḙbhi॒ śchando̭bhī ra॒yyai poṣā̭ya sajā॒tānā᳚-mmaddhyama॒stheyā̭ya॒ mayā᳚ tvā sa॒yujā̭ yu॒jā yṷnajmya॒bā-ndu॒lā ni̭ta॒tni ra॒bhraya̭ntī me॒ghaya̭ntī va॒r॒ṣaya̭ntī cupu॒ṇīkā॒ nāmā̭si pra॒jāpa̭tinā tvā॒ viśvā̭bhirdhī॒bhirupa̭ dadhāmi pṛthi॒vyṷdapu॒ramannḙna vi॒ṣṭā ma̭nu॒ṣyā᳚ste go॒ptāro॒ 'gnirviya̭tto-'syā॒-ntāma॒ha-mpra̭ padye॒ sā [ ] 18

me॒ śarma̭ ca॒ varma̭ cā॒stvadhi̭ dyaura॒ntari̭kṣa॒-mbrahma̭ṇā vi॒ṣṭā ma॒ruta̭ste go॒ptāro̭ vā॒yurviya̭tto-'syā॒-ntāma॒ha-mpra pa̭dye॒ sā me॒ śarma̭ ca॒ varma̭ cāstu॒ dyaurapa̭rājitā॒-'mṛtḙna vi॒ṣṭā-''di॒tyāstḙ go॒ptāra॒-ssūryo॒ viya̭tto-'syā॒-ntāma॒ha-mpra pa̭dye॒ sā me॒ śarma̭ ca॒ varma̭ cāstu || 19 ||

(sā - 'ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 5)

bṛha॒spati̭stvā sādayatu pṛthi॒vyāḥ pṛ॒ṣṭhe jyoti̭ṣmatīṃ॒-vi~śva̭smai prā॒ṇāyā̭pā॒nāya॒ viśva॒-ñjyoti̭ryacchā॒- gniste-'dhi̭pati rvi॒śvaka̭rmā tvā sādayatva॒ntari̭kṣasya pṛ॒ṣṭhe jyoti̭ṣmatīṃ॒-vi~śva̭smai prā॒ṇāyā̭pā॒nāya॒ viśva॒-ñjyoti̭ryaccha vā॒yuste-'dhi̭patiḥ pra॒jāpa̭tistvā sādayatu di॒vaḥ pṛ॒ṣṭhe jyoti̭ṣmatīṃ॒-vi~śva̭smai prā॒ṇāyā̭pā॒nāya॒ viśva॒-ñjyoti̭ryaccha parame॒ṣṭhī te-'dhi̭patiḥ purovāta॒sani̭rasya bhra॒sani̭rasi vidyu॒thsani̭- [vidyu॒thsaniḥ̭, a॒si॒ sta॒na॒yi॒tnu॒sani̭rasi] 20

-rasi stanayitnu॒sani̭rasi vṛṣṭi॒sani̭rasya॒-gneryānya̭si de॒vānā̭magne॒ yānya̭si vā॒yoryānya̭si de॒vānāṃ᳚-vā~yo॒yānya̭sya॒ntari̭kṣasya॒ yānya̭si de॒vānā̭- mantarikṣa॒yānya̭sya॒-ntari̭kṣamasya॒ntari̭kṣāya tvā sali॒lāya̭ tvā॒ sarṇī̭kāya tvā॒ satī̭kāya tvā॒ ketā̭ya tvā॒ pracḙtase tvā॒ viva̭svate tvā di॒vastvā॒ jyoti̭ṣa ādi॒tyebhya̭stva॒rce tvā̭ ru॒ce tvā᳚ dyu॒te tvā̭ bhā॒se tvā॒ jyoti̭ṣe tvā yaśo॒dā-ntvā॒ yaśa̭si tejo॒dā-ntvā॒ teja̭si payo॒dā-ntvā॒ paya̭si varco॒dā-ntvā॒ varca̭si draviṇo॒dā-ntvā॒ dravi̭ṇe sādayāmi॒ tenarṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 21 ||

(vi॒dyu॒thsani̭ - rdyu॒te tvai - kā॒nna tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 6)

bhū॒ya॒skṛda̭si variva॒skṛda̭si॒ prācya̭syū॒rdhvā-'sya̭-ntarikṣa॒sada̭sya॒-ntari̭kṣe sīdā-phsu॒ṣada̭si śyena॒sada̭si gṛddhra॒sada̭si suparṇa॒sada̭si nāka॒sada̭si pṛthi॒vyāstvā॒ dravi̭ṇe sādayāmya॒-ntari̭kṣasya tvā॒ dravi̭ṇe sādayāmi di॒vastvā॒ dravi̭ṇe sādayāmi di॒śā-ntvā॒ dravi̭ṇe sādayāmi draviṇo॒dā-ntvā॒ dravi̭ṇe sādayāmi prā॒ṇa-mmḙ pāhya-pā॒na-mmḙ pāhi vyā॒na-mmḙ [vyā॒na-mme᳚, pā॒hyāyṷrme pāhi] 22

pā॒hyāyṷrme pāhi vi॒śvāyṷrme pāhi sa॒rvāyṷrme pā॒hyagne॒ ya-tte॒ para॒gṃ॒ hṛnnāma॒ tāvehi॒ sagṃ ra̭bhāvahai॒ pāñca̭ janye॒ṣva-pye᳚ddhyagne॒ yāvā॒ ayā̭vā॒ evā॒ ūmā॒-ssabda॒-ssaga̭ra-ssu॒mekaḥ̭ || 23 ||

(vyā॒na-mme॒-dvātrigṃ̭śacca) (a. 7)

a॒gninā̭ viśvā॒ṣāṭ sūryḙṇa sva॒rā-ṭkratvā॒ śacī॒pati̭r-ṛṣa॒bheṇa॒ tvaṣṭā̭ ya॒jñena̭ ma॒ghavā॒-ndakṣi̭ṇayā suva॒rgo ma॒nyunā̭ vṛtra॒hā sauhā᳚rdyena tanū॒dhā annḙna॒ gayaḥ̭ pṛthi॒vyā-'sa̭no dṛ॒gbhira̭nnā॒do va̭ṣaṭkā॒reṇa॒rdha-ssāmnā̭ tanū॒pā vi॒rājā॒ jyoti̭ṣmā॒-nbrahma̭ṇā soma॒pā gobhi̭rya॒jña-ndā̭dhāra kṣa॒treṇa̭ manu॒ṣyā̭-naśvḙna ca॒ rathḙna ca va॒jryṛ̭tubhiḥ̭ pra॒bhu-ssaṃ̭va~thsa॒reṇa̭ pari॒bhū stapa॒sā-'nā̭dhṛṣṭa॒-ssūrya॒-ssa-nta॒nūbhiḥ̭ || 24 ||

(a॒gni - raikā॒nna pa̭ñcā॒śat) (a. 8)

pra॒jāpa̭ti॒rmana॒sā 'ndho-'cchḙto dhā॒tā dī॒kṣāyāgṃ̭ savi॒tā bhṛ॒tyā-mpū॒ṣā so̭ma॒kraya̭ṇyāṃ॒-va~rṷṇa॒ upa̭na॒ddho 'sṷraḥ krī॒yamā̭ṇo mi॒traḥ krī॒ta-śśi̭pivi॒ṣṭa āsā̭dito na॒randhi̭ṣaḥ pro॒hyamā॒ṇo 'dhi̭pati॒rāga̭taḥ pra॒jāpa̭tiḥ praṇī॒yamā̭no॒ 'gnirāgnī᳚ddhre॒ bṛha॒spati॒rāgnī᳚ddhrā-tpraṇī॒yamā̭na॒ indro̭ havi॒rdhāne 'di̭ti॒rāsā̭dito॒ viṣṇṷrupāvahri॒yamā॒ṇo 'tha॒rvopo᳚tto ya॒mo̭-'bhiṣṷto 'pūta॒pā ā̭dhū॒yamā̭no vā॒yuḥ pū॒yamā̭no mi॒traḥ, kṣī̭ra॒śrīrma॒nthī sa̭ktu॒śrīrvai᳚śvade॒va unnī̭to ru॒dra āhṷto vā॒yurāvṛ̭tto nṛ॒cakṣāḥ॒ prati̭khyāto bha॒kṣa āga̭taḥ pitṛ॒ṇā-nnā̭rāśa॒gṃ॒so 'su॒rātta॒-ssindhṷra-vabhṛ॒thama̭vapra॒yan-thsa̭mu॒dro 'va̭gata-ssali॒laḥ praplṷta॒-ssuva̭ru॒dṛca̭-ṅga॒taḥ || 25 ||

(ru॒dra - eka̭vigṃśatiśca) (a. 9)

kṛtti̭kā॒ nakṣa̭tra-ma॒gnirde॒vatā॒-'gne rucaḥ̭ stha pra॒jāpa̭terdhā॒tu-ssoma̭sya॒rce tvā̭ ru॒ce tvā᳚ dyu॒te tvā̭ bhā॒se tvā॒ jyoti̭ṣe tvā rohi॒ṇī nakṣa̭tra-mpra॒jāpa̭tirde॒vatā̭ mṛgaśī॒r॒ṣa̭-nnakṣa̭tra॒gṃ॒ somo̭ de॒vatā॒ ''rdrā nakṣa̭tragṃ ru॒dro de॒vatā॒ puna̭rvasū॒ nakṣa̭tra॒madi̭tirde॒vatā̭- ti॒ṣyo̭ nakṣa̭tra॒-mbṛha॒spati̭rde॒vatā᳚ ''śre॒ṣā nakṣa̭tragṃ sa॒rpā de॒vatā̭ ma॒ghā nakṣa̭tra-mpi॒taro̭ de॒vatā॒ phalgṷnī॒ nakṣa̭tra- [nakṣa̭tram, a॒rya॒mā] 26

-marya॒mā de॒vatā॒ phalgṷnī॒ nakṣa̭tra॒-mbhago̭ de॒vatā॒ hasto॒ nakṣa̭tragṃ savi॒tā de॒vatā̭ ci॒trā nakṣa̭tra॒mindro̭ de॒vatā᳚ svā॒tī nakṣa̭traṃ-vā~॒yurde॒vatā॒ viśā̭khe॒ nakṣa̭tramindrā॒gnī de॒vatā̭ 'nūrā॒dhā nakṣa̭tra-mmi॒tro de॒vatā̭ rohi॒ṇī nakṣa̭tra॒mindro̭ de॒vatā̭ vi॒cṛtau॒ nakṣa̭tra-mpi॒taro̭ de॒vatā̭ 'ṣā॒ḍhā nakṣa̭tra॒māpo̭ de॒vatā̭ 'ṣā॒ḍhā nakṣa̭traṃ॒-vi~śvḙ de॒vā de॒vatā᳚ śro॒ṇā nakṣa̭traṃ॒-vi~ṣṇṷrde॒vatā॒ śravi̭ṣṭhā॒ nakṣa̭traṃ॒-va~sa̭vo [nakṣa̭traṃ॒-va~sa̭vaḥ, de॒vatā̭] 27

de॒vatā̭ śa॒tabhi̭ṣa॒-nnakṣa̭tra॒mindro̭ de॒vatā᳚ proṣṭhapa॒dā nakṣa̭trama॒ja eka̭pā-dde॒vatā᳚ proṣṭhapa॒dā nakṣa̭tra॒mahi̭rbu॒ddhniyo̭ de॒vatā̭ re॒vatī॒ nakṣa̭tra-mpū॒ṣā de॒vatā᳚ 'śva॒yujau॒ nakṣa̭trama॒śvinaṷ de॒vatā̭ 'pa॒bhara̭ṇī॒rnakṣa̭traṃ-ya~॒mo de॒vatā̭, pū॒rṇā pa॒ścādya-ttḙ de॒vā ada̭dhuḥ || 28 ||

(phalgṷnī॒ nakṣa̭traṃ॒ - ~vasa̭va॒ - straya̭strigṃśacca) (a. 10)

madhṷśca॒ mādha̭vaśca॒ vāsa̭ntikāvṛ॒tū śu॒kraśca॒ śuci̭śca॒ graiṣmā̭vṛ॒tū nabha̭śca nabha॒sya̭śca॒ vārṣi̭kāvṛ॒tū i॒ṣaśco॒rjaśca̭ śāra॒dāvṛ॒tū saha̭śca saha॒sya̭śca॒ haima̭ntikāvṛ॒tū tapa̭śca tapa॒sya̭śca śaiśi॒rāvṛ॒tū a॒gnera̭nta-śśle॒ṣo̭-'si॒ kalpḙtā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī kalpa̭ntā॒māpa॒ oṣa̭dhīḥ॒ kalpa̭ntāma॒gnayaḥ॒ pṛtha॒mmama॒ jyaiṣṭhya̭ya॒ savra̭tā॒ [savra̭tāḥ, ye᳚-'gnaya॒-] 29

ye᳚-'gnaya॒-ssama̭naso-'nta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī śai̭śi॒rāvṛ॒tū a॒bhi kalpa̭mānā॒ indra̭miva de॒vā a॒bhi saṃvi~̭śantu saṃ॒ya~cca॒ pracḙtāścā॒gne-ssoma̭sya॒ sūrya̭syo॒-grā ca̭ bhī॒mā ca̭ pitṛ॒ṇāṃ-ya~॒masyendra̭sya dhru॒vā ca̭ pṛthi॒vī ca̭ de॒vasya̭ savi॒turma॒rutāṃ॒-va~rṷṇasya dha॒rtrī ca॒ dhari̭trī ca mi॒trāvarṷṇayo rmi॒trasya̭ dhā॒tuḥ prācī̭ ca pra॒tīcī̭ ca॒ vasṷ̄nāgṃ ru॒drāṇā̭- [ru॒drāṇā᳚m, ā॒di॒tyānā॒-nte] 30

-mādi॒tyānā॒-nte te-'dhi̭pataya॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi sa॒hasra̭sya pra॒mā a̭si sa॒hasra̭sya prati॒mā a̭si sa॒hasra̭sya vi॒mā a̭si sa॒hasra̭syo॒nmā a̭si sāha॒sro̭-'si sa॒hasrā̭ya tve॒mā mḙ agna॒ iṣṭa̭kā dhe॒navaḥ̭ sa॒ntvekā̭ ca śa॒ta-ñca̭ sa॒hasra̭-ñcā॒yuta̭-ñca [ ] 31

ni॒yuta̭-ñca pra॒yuta॒-ñcārbṷda-ñca॒ nya̭rbuda-ñca samu॒draśca॒ maddhya॒-ñcānta̭śca parā॒rdhaśce॒mā mḙ agna॒ iṣṭa̭kā dhe॒navaḥ̭ santu ṣa॒ṣṭhi-ssa॒hasra̭ma॒yuta॒-makṣī̭yamāṇā ṛta॒sthā stha̭rtā॒vṛdho̭ ghṛta॒ścuto̭ madhu॒ścuta॒ ūrja̭svatī-ssvadhā॒vinī॒stā mḙ agna॒ iṣṭa̭kā dhe॒navaḥ̭ santu vi॒rājo॒ nāma̭ kāma॒dughā̭ a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ke || 32 ||

(savra̭tā - ru॒drāṇā̭ - ma॒yuta̭ñca॒ - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 11)

sa॒mi-ddi॒śāmā॒śayā̭ na-ssuva॒rvinmadho॒rato॒ mādha̭vaḥ pātva॒smān | a॒gnirde॒vo du॒ṣṭarī̭tu॒radā᳚bhya i॒da-ṅkṣa॒tragṃ ra̭kṣatu॒ pātva॒smān || ra॒tha॒nta॒ragṃ sāma̭bhiḥ pātva॒smā-ngā̭ya॒trī chanda̭sāṃ-vi~॒śvarṷ̄pā | tri॒vṛnno̭ vi॒ṣṭhayā॒ stomo॒ ahnāgṃ̭ samu॒dro vāta̭ i॒damojaḥ̭ pipartu || u॒grā di॒śāma॒bhi-bhṷ̄tirvayo॒dhā-śśuciḥ̭ śu॒kre aha̭nyoja॒sīnā᳚ | indrādhi̭patiḥ pipṛtā॒dato̭ no॒ mahi̭ [ ] 33

kṣa॒traṃ-vi~॒śvato̭ dhāraye॒dam || bṛ॒ha-thsāma̭ kṣatra॒bhṛ-dvṛ॒ddha vṛ̭ṣṇiya-ntri॒ṣṭubhaujaḥ̭ śubhi॒ta mu॒gravī̭ram | indra॒ stomḙna pañcada॒śena॒ maddhya̭mi॒daṃ-vā~tḙna॒ saga̭reṇa rakṣa || prācī̭ di॒śāgṃ sa॒haya̭śā॒ yaśa̭svatī॒ viśvḙ devāḥ prā॒vṛṣā 'hnā॒gṃ॒ suva̭rvatī | i॒da-ṅkṣa॒tra-ndu॒ṣṭara̭ma॒stvojo 'nā̭dhṛṣṭagṃ saha॒sriya॒gṃ॒ saha̭svat || vai॒rū॒pe sāma̭nni॒ha taccha̭kema॒ jaga̭tyainaṃ-vi~॒kṣvā vḙśayāmaḥ | viśvḙ devā-ssaptada॒śena॒ [saptada॒śena̭, varca̭ i॒da-ṅkṣa॒tragṃ] 34

varca̭ i॒da-ṅkṣa॒tragṃ sa̭li॒lavā̭tamu॒gram || dha॒rtrī di॒śā-ṅkṣa॒trami॒da-ndā̭dhāropa॒sthā-''śā̭nā-mmi॒trava̭da॒stvojaḥ̭ | mitrā̭varuṇā śa॒radā-'hnā᳚-ñcikitnū a॒smai rā॒ṣṭrāya॒ mahi॒ śarma̭ yacchatam || vai॒rā॒je sāma॒nnadhi̭ me manī॒ṣā-'nu॒ṣṭubhā॒ sambhṛ̭taṃ-vī~॒ryagṃ̭ sahaḥ̭ | i॒da-ṅkṣa॒tra-mmi॒trava̭dā॒rdradā̭nu॒ mitrā̭varuṇā॒ rakṣa̭ta॒-mādhi̭patyaiḥ || sa॒mrā-ḍdi॒śāgṃ sa॒hasā᳚mnī॒ saha̭svatyṛ॒turhḙma॒nto vi॒ṣṭhayā̭ naḥ pipartu | a॒va॒syuvā̭tā [a॒va॒syuvā̭tāḥ, bṛ॒ha॒tīrnu] 35

bṛha॒tīrnu śakva̭rīri॒maṃ-ya~॒jñama̭vantu no ghṛ॒tācīḥ᳚ || suva̭rvatī su॒dughā̭ naḥ॒ paya̭svatī di॒śā-nde॒vya̭vatu no ghṛ॒tācī᳚ | tva-ṅgo॒pāḥ pṷrae॒tota pa॒ścā-dbṛha̭spate॒ yāmyāṃ᳚-yu~ṅgdhi॒ vāca᳚m || ū॒rdhvā di॒śāgṃ ranti॒rāśauṣa̭dhīnāgṃ saṃva~thsa॒reṇa̭ savi॒tā no॒ ahnā᳚m | re॒va-thsāmāti̭cchandā u॒ chando-'jā̭ta śatru-ssyo॒nā no̭ astu || stoma̭trayastrigṃśe॒ bhuva̭nasya patni॒ viva̭svadvāte a॒bhi no̭ [a॒bhi naḥ̭, gṛ॒ṇā॒hi॒ |] 36

gṛṇāhi | ghṛ॒tava̭tī savita॒rādhi̭patyaiḥ॒ paya̭svatī॒ ranti॒rāśā̭ no astu || dhru॒vā di॒śāṃ-vi~ṣṇṷpa॒tnyagho̭rā॒-'syeśā̭nā॒ saha̭so॒ yā ma॒notā᳚ | bṛha॒spati̭ rmāta॒riśvo॒ta vā॒yu-ssa̭ndhuvā॒nā vātā̭ a॒bhi no̭ gṛṇantu || vi॒ṣṭa॒bho-ndi॒vo dha॒ruṇaḥ̭ pṛthi॒vyā a॒syeśā̭nā॒ jaga̭to॒ viṣṇṷpatnī | vi॒śvavya̭cā i॒ṣaya̭ntī॒ subhṷ̄ti-śśi॒vā no̭ a॒stvadi̭tiru॒pasthe᳚ || vai॒śvā॒na॒ro na̭ ū॒tyāpṛ॒ṣṭo di॒vyanṷ no॒ 'dyānṷmati॒ranvida̭numate॒ tva-ṅkayā̭ naści॒tra ābhṷva॒tko a॒dya yṷṅkte || 37 ||

(mahi̭ - saptada॒śenā̭ - 'va॒syuvā̭tā - a॒bhi no - 'nṷ na॒ - ścatṷrdaśa ca) (a. 12)

(ra॒śmira̭si॒ - rājñya̭sya॒ - ya-mpu॒ro hari̭keśo॒ - 'gnirmū॒rdha - ndrā॒gnibhyāṃ॒ - bṛha॒spati̭ - rbhūya॒skṛda̭ - sya॒gninā̭ viśvā॒ṣāṭ - pra॒jāpa̭ti॒rmana̭sā॒ - kṛtti̭kā॒ - madhṷśca - sa॒middi॒śāṃ - dvāda̭śa )

(ra॒śmira̭si॒ - prati̭ dhe॒nu- ma̭si stanayitnu॒sani̭ra - syādi॒tyānāgṃ̭ - sa॒ptatrigṃ̭śat )

(ra॒śmira̭si॒, ko a॒dya yṷṅkte)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturtha kāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थकाण्डे चतुर्थः प्रश्नः - पञ्चमचितिशेषनिरूपणं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

र॒श्मिर॑सि॒ क्षया॑य त्वा॒ क्षय॑-ञ्जिन्व॒ प्रेति॑रसि॒ धर्मा॑य त्वा॒ धर्म॑-ञ्जि॒न्वान्वि॑तिरसि दि॒वे त्वा॒ दिव॑-ञ्जिन्व स॒न्धिर॑स्य॒न्तरि॑क्षाय त्वा॒-ऽन्तरि॑क्ष-ञ्जिन्व प्रति॒धिर॑सि पृथि॒व्यै त्वा॑ पृथि॒वी-ञ्जि॑न्व विष्ट॒भों॑-ऽसि॒ वृष्ट्यै᳚ त्वा॒ वृष्टि॑-ञ्जिन्व प्र॒वा-ऽस्यह्ने॒ त्वा-ऽह॑र्जिन्वानु॒ वा-ऽसि॒ रात्रि॑यै त्वा॒ रात्रि॑-ञ्जिन्वो॒ शिग॑सि॒ [रात्रि॑-ञ्जिन्वो॒ शिग॑सि, वसु॑भ्यस्त्वा॒] 1

वसु॑भ्यस्त्वा॒ वसू᳚ञ्जिन्व प्रके॒तो॑-ऽसि रु॒द्रेभ्य॑स्त्वा रु॒द्राञ्जि॑न्व सुदी॒तिर॑स्यादि॒त्येभ्य॑स्त्वा ऽऽदि॒त्याञ्जि॒न्वौजो॑-ऽसि पि॒तृभ्य॑स्त्वा पि॒तॄञ्जि॑न्व॒ तन्तु॑रसि प्र॒जाभ्य॑स्त्वा प्र॒जा जि॑न्व पृतना॒षाड॑सि प॒शुभ्य॑स्त्वा प॒शूञ्जि॑न्व रे॒वद॒स्योष॑धीभ्य॒-स्त्वौष॑धी-र्जिन्वाभि॒जिद॑सि यु॒क्तग्रा॒वेन्द्रा॑य॒ त्वेन्द्र॑-ञ्जि॒न्वाधि॑पतिरसि प्रा॒णाय॑ [प्रा॒णाय॑, त्वा॒ प्रा॒ण-ञ्जि॑न्व] 2

त्वा प्रा॒ण-ञ्जि॑न्व य॒न्ता-ऽस्य॑पा॒नाय॑ त्वा-ऽपा॒न-ञ्जि॑न्व स॒ग्ं॒सर्पो॑-ऽसि॒ चक्षु॑षे त्वा॒ चक्षु॑र्जिन्व वयो॒धा अ॑सि॒ श्रोत्रा॑य त्वा॒ श्रोत्र॑-ञ्जिन्व त्रि॒वृद॑सि प्र॒वृद॑सि सं॒वृँद॑सि वि॒वृद॑सि सग्ंरो॒हो॑-ऽसि नीरो॒हो॑-ऽसि प्ररो॒हो᳚-ऽस्यनुरो॒हो॑-ऽसि वसु॒को॑-ऽसि॒ वेष॑श्रिरसि॒ वस्य॑ष्टिरसि ॥ 3 ॥

(उ॒शिग॑सि - प्रा॒णाय॒ - त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 1)

राज्ञ्य॑सि॒ प्राची॒ दिग्वस॑वस्ते दे॒वा अधि॑पतयो॒-ऽग्निर्हे॑ती॒ना-म्प्र॑तिध॒र्ता॑ त्रि॒वृ-त्त्वा॒ स्तोमः॑ पृथि॒व्याग् श्र॑य॒त्वाज्य॑-मु॒क्थमव्य॑थय-थ्स्तभ्नातु रथन्त॒रग्ं साम॒ प्रति॑ष्ठित्यै वि॒राड॑सि दक्षि॒णा दिग्रु॒द्रास्ते॑ दे॒वा अधि॑पतय॒ इन्द्रो॑ हेती॒ना-म्प्र॑तिध॒र्ता प॑ञ्चद॒शस्त्वा॒ स्तोमः॑ पृथि॒व्याग् श्र॑यतु॒ प्र-उ॑गमु॒क्थ-मव्य॑थय-थ्स्तभ्नातु बृ॒ह-थ्साम॒ प्रति॑ष्ठित्यै स॒म्राड॑सि प्र॒तीची॒ दि- [दिक्, आ॒दि॒त्यास्ते॑] 4

-गा॑दि॒त्यास्ते॑ दे॒वा अधि॑पतय॒-स्सोमो॑ हेती॒ना-म्प्र॑तिध॒र्ता स॑प्तद॒शस्त्वा॒ स्तोमः॑ पृथि॒व्याग् श्र॑यतु मरुत्व॒तीय॑मु॒क्थ-मव्य॑थय-थ्स्तभ्नातु वैरू॒पग्ं साम॒ प्रति॑ष्ठित्यायै स्व॒राड॒स्युदी॑ची॒ दिग् विश्वे॑ ते दे॒वा अधि॑पतयो॒ वरु॑णो हेती॒ना-म्प्र॑तिध॒र्तैक॑वि॒ग्ं॒श स्त्वा॒ स्तोमः॑ पृथि॒व्याग् श्र॑यतु॒ निष्के॑वल्य-मु॒क्थमव्य॑थय-थ्स्तभ्नातु वैरा॒जग्ं साम॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अधि॑पत्न्यसि बृह॒ती दिम्म॒रुत॑स्ते दे॒वा अधि॑पतयो॒ [अधि॑पतयः, बृह॒स्पति॑र्हेती॒-] 5

बृह॒स्पति॑र्हेती॒ना-म्प्र॑तिध॒र्ता त्रि॑णवत्रयस्त्रि॒ग्ं॒शौ त्वा॒ स्तोमौ॑ पृथि॒व्याग् श्र॑यतां-वैँश्वदेवाग्निमारु॒ते उ॒क्थे अव्य॑थयन्ती स्तभ्नीताग्ं शाक्वररैव॒ते साम॑नी॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्षा॒यर्ष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविँदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे सु॑व॒र्गे लो॒के यज॑मान-ञ्च सादयन्तु ॥ 6 ॥

(प्र॒तीची॒ दिं - म॒रुत॑स्ते दे॒वा अधि॑पतय - श्चत्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 2)

अ॒य-म्पु॒रो हरि॑केश॒-स्सूर्य॑रश्मि॒स्तस्य॑ रथगृ॒थ्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑ पुञ्जिकस्थ॒ला च॑ कृतस्थ॒ला चा᳚फ्स॒रसौ॑ यातु॒धाना॑ हे॒ती रक्षाग्ं॑सि॒ प्रहे॑ति र॒य-न्द॑क्षि॒णा वि॒श्व क॑र्मा॒ तस्य॑ रथस्व॒नश्च॒ रथे॑चित्रश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑ मेन॒का च॑ सहज॒न्या चा᳚फ्स॒रसौ॑ दं॒णवः॑ प॒शवो॑ हे॒तिः पौरु॑षेयो व॒धः प्रहे॑ति र॒य-म्प॒श्चा-द्वि॒श्वव्य॑चा॒ स्तस्य॒ रथ॑ प्रोत॒श्चा-स॑मरथश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ᳚ प्र॒म्लोच॑न्ती चा- [प्र॒म्लोच॑न्ती च, अ॒नु॒म्लोच॑न्ती-] 7

-ऽनु॒म्लोच॑न्ती-चाफ्स॒रसौ॑ स॒र्पा हे॒ति र्व्या॒घ्राः प्रहे॑ति र॒य मु॑त्त॒रा-थ्सं॒यఁ%द्- व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑ वि॒श्वाची॑ च घृ॒ताची॑ चाफ्स॒रसा॒ वापो॑ हे॒ति र्वातः॒ प्रहे॑ति र॒यमु॒पर्य॒ र्वाग्व॑-सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒-श्चारि॑ष्ट-नेमिश्च सेनानि ग्राम॒ण्या॑ वु॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्तिश्चा-फ्स॒रसौ॑ वि॒द्युद्धे॒तिर॑-व॒स्फूर्ज॒-न्प्रहे॑ति॒ स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य- [ते यम्, द्वि॒ष्मो] 8

-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधाम्या॒योस्त्वा॒ सद॑ने सादया॒म्यव॑त श्छा॒याया॒-न्नमः॑ समु॒द्राय॒ नमः॑ समु॒द्रस्य॒ चक्ष॑से परमे॒ष्ठी त्वा॑ सादयतु दि॒वः पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वती॒-म्प्रथ॑स्वतीं-विँ॒भूम॑ती-म्प्र॒भूम॑ती-म्परि॒भूम॑ती॒-न्दिवं॑-यँच्छ॒ दिव॑-न्दृग्ंह॒ दिव॒-म्मा हिग्ं॑सी॒र्विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै॑ च॒रित्रा॑य॒ सूर्य॑स्त्वा॒-ऽभि पा॑तु म॒ह्या स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ प्रोथ॒दश्वो॒ न यव॑से अवि॒ष्यन्. य॒दा म॒ह-स्स॒ँवर॑णा॒-द्व्यस्था᳚त् । आद॑स्य॒ वातो॒ अनु॑ वाति शो॒चिरध॑ स्म ते॒ व्रज॑न-ङ्कृ॒ष्णम॑स्ति ॥ 9 ॥

(प्र॒म्लोच॑न्ती च॒ - यग्ग् - स्व॒स्त्या - ऽष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 3)

अ॒ग्निर्मू॒र्धा दि॒वः क॒कु-त्पतिः॑ पृथि॒व्या अ॒यम् । अ॒पाग्ं रेताग्ं॑सि जिन्वति ॥ त्वाम॑ग्ने॒ पुष्क॑रा॒दद्ध्यथ॑र्वा॒ निर॑मन्थत । मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य वा॒घतः॑ ॥ अ॒यम॒ग्नि-स्स॑ह॒स्रिणो॒ वाज॑स्य श॒तिन॒स्पतिः॑ । मू॒र्धा क॒वी र॑यी॒णाम् ॥ भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भि॒-स्सच॑से शि॒वाभिः॑ । दि॒वि मू॒र्धान॑-न्दधिषे सुव॒र्॒षा-ञ्जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह᳚म् ॥ अबो᳚द्ध्य॒ग्नि-स्स॒मिधा॒ जना॑ना॒- [जना॑नाम्, प्रति॑] 10

-म्प्रति॑ धे॒नुमि॑वा य॒तीमु॒षास᳚म् । य॒ह्वा इ॑व॒ प्रव॒या मु॒ज्जिहा॑नाः॒ प्र भा॒नवः॑ सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑ ॥ अवो॑चाम क॒वये॒ मेद्ध्या॑य॒ वचो॑ व॒न्दारु॑ वृष॒भाय॒ वृष्णे᳚ । गवि॑ष्ठिरो॒ नम॑सा॒ स्तोम॑म॒ग्नौ दि॒वीव॑ रु॒क्ममु॒र्व्यञ्च॑मश्रेत् ॥ जन॑स्य गो॒पा अ॑जनिष्ट॒ जागृ॑विर॒ग्नि-स्सु॒दक्षः॑ सुवि॒ताय॒ नव्य॑से । घृ॒तप्र॑तीको बृह॒ता दि॑वि॒स्पृशा᳚ द्यु॒मद्वि भा॑ति भर॒तेभ्य॒-श्शुचिः॑ ॥ त्वाम॑ग्ने॒ अङ्गि॑रसो॒ [अङ्गि॑रसः, गुहा॑ हि॒तमन्व॑-] 11

गुहा॑ हि॒तमन्व॑-विन्दञ्छिश्रिया॒णं-वँने॑वने । स जा॑यसे म॒थ्यमा॑न॒-स्सहो॑ म॒ह-त्त्वामा॑हु॒-स्सह॑सस्पु॒त्रम॑ङ्गिरः ॥ य॒ज्ञस्य॑ के॒तु-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रोहि॑तम॒ग्नि-न्नर॑स्त्रिषध॒स्थे समि॑न्धते । इन्द्रे॑ण दे॒वै-स्स॒रथ॒ग्ं॒ स ब॒र्॒हिषि॒ सीद॒न्नि होता॑ य॒जथा॑य सु॒क्रतुः॑ ॥ त्वा-ञ्चि॑त्रश्रवस्तम॒ हव॑न्ते वि॒क्षु ज॒न्तवः॑ । शो॒चिष्के॑श-म्पुरुप्रि॒याग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोढ॑वे ॥ सखा॑य॒-स्संवः॑ ँस॒म्यञ्च॒-मिष॒ग्ग्॒- [-मिष᳚म्, स्तोम॑-ञ्चा॒ग्नये᳚ ।] 12

-स्तोम॑-ञ्चा॒ग्नये᳚ । वर्षि॑ष्ठाय क्षिती॒नामू॒र्जो नप्त्रे॒ सह॑स्वते ॥ सग्ंस॒मिद्यु॑वसे वृष॒न्नग्ने॒ विश्वा᳚न्य॒र्य आ । इ॒डस्प॒दे समि॑द्ध्यसे॒ स नो॒ वसू॒न्या भ॑र ॥ ए॒ना वो॑ अ॒ग्नि-न्नम॑सो॒र्जो नपा॑त॒मा हु॑वे । प्रि॒य-ञ्चेति॑ष्ठमर॒तिग्ग् स्व॑द्ध्व॒रं-विँश्व॑स्य दू॒तम॒मृत᳚म् ॥ स यो॑जते अरु॒षो वि॒श्वभो॑जसा॒ स दु॑द्रव॒-थ्स्वा॑हुतः । सु॒ब्रह्मा॑ य॒ज्ञ-स्सु॒शमी॒ [य॒ज्ञ-स्सु॒शमी᳚, वसू॑ना-] 13

वसू॑ना-न्दे॒वग्ं राधो॒ जना॑नाम् ॥ उद॑स्य शो॒चिर॑स्थादा॒-जुह्वा॑नस्य मी॒ढुषः॑ । उद्ध॒मासो॑ अरु॒षासो॑ दिवि॒स्पृश॒-स्सम॒ग्निमि॑न्धते॒ नरः॑ ॥ अग्ने॒ वाज॑स्य॒ गोम॑त॒ ईशा॑न-स्सहसो यहो । अ॒स्मे धे॑हि जातवेदो॒ महि॒ श्रवः॑ ॥ स इ॑धा॒नो वसु॑ष्क॒वि-र॒ग्निरी॒डेन्यो॑ गि॒रा । रे॒वद॒स्मभ्य॑-म्पुर्वणीक दीदिहि ॥ क्ष॒पो रा॑जन्नु॒त त्मना-ऽग्ने॒ वस्तो॑रु॒तोषसः॑ । स ति॑ग्मजम्भ [ ] 14

र॒क्षसो॑ दह॒ प्रति॑ ॥ आ ते॑ अग्न इधीमहि द्यु॒मन्त॑-न्देवा॒जर᳚म् । यद्ध॒ स्या ते॒ पनी॑यसी स॒मि-द्दी॒दय॑ति॒ द्यवीषग्ग्॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ॥ आ ते॑ अग्न ऋ॒चा ह॒वि-श्शु॒क्रस्य॑ ज्योतिषस्पते । सुश्च॑न्द्र॒ दस्म॒ विश्प॑ते॒ हव्य॑वा॒-ट्तुभ्यग्ं॑ हूयत॒ इषग्ग्॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ॥ उ॒भे सु॑श्चन्द्र स॒र्पिषो॒ दर्वी᳚ श्रीणीष आ॒सनि॑ । उ॒तो न॒ उ-त्पु॑पूर्या [उ-त्पु॑पूर्याः, उ॒क्थेषु॑] 15

उ॒क्थेषु॑ शवसस्पत॒ इषग्ग्॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ॥ अग्ने॒ तम॒द्याश्व॒-न्न स्तोमैः॒ क्रतु॒-न्न भ॒द्रग्ं हृ॑दि॒स्पृश᳚म् । ऋ॒द्ध्यामा॑ त॒ ओहैः᳚ ॥ अधा॒ ह्य॑ग्ने॒ क्रतो᳚र्भ॒द्रस्य॒ दक्ष॑स्य सा॒धोः । र॒थीर्-ऋ॒तस्य॑ बृह॒तो ब॒भूथ॑ ॥ आ॒भिष्टे॑ अ॒द्य गी॒र्भिर्गृ॒णन्तो-ऽग्ने॒ दाशे॑म । प्र ते॑ दि॒वो न स्त॑नयन्ति॒ शुष्माः᳚ ॥ ए॒भिर्नो॑ अ॒र्कैर्भवा॑ नो अ॒र्वा- [अ॒र्वाङ्, सुव॒र्न ज्योतिः॑ ।] 16

-ङ्ख्सुव॒र्न ज्योतिः॑ । अग्ने॒ विश्वे॑भि-स्सु॒मना॒ अनी॑कैः ॥ अ॒ग्निग्ं होता॑र-म्मन्ये॒ दास्व॑न्तं॒-वँसो᳚-स्सू॒नुग्ं सह॑सो जा॒तवे॑दसम् । विप्र॒-न्न जा॒तवे॑दसम् । य ऊ॒र्ध्वया᳚ स्वद्ध्व॒रो दे॒वो दे॒वाच्या॑ कृ॒पा । घृ॒तस्य॒ विभ्रा᳚ष्टि॒मनु॑ शु॒क्रशो॑चिष आ॒जुह्वा॑नस्य स॒र्पिषः॑ ॥ अग्ने॒ त्व-न्नो॒ अन्त॑मः । उ॒त त्रा॒ता शि॒वो भ॑व वरू॒थ्यः॑ ॥ त-न्त्वा॑ शोचिष्ठ दीदिवः । सु॒म्नाय॑ नू॒नमी॑महे॒ सखि॑भ्यः ॥ वसु॑र॒ग्निर्वसु॑श्रवाः । अच्छा॑ नक्षि द्यु॒मत्त॑मो र॒यि-न्दाः᳚ ॥ 17 ॥

(जना॑ना॒ - मङ्गि॑रस॒ - इषग्ं॑ - सु॒शमी॑ - तिग्मजम्भ - पुपूर्या - अ॒र्वां - वसु॑श्रवाः॒ - पञ्च॑ च) (अ. 4)

इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या᳚-न्त्वा स॒युजा॑ यु॒जा यु॑नज्म्या घा॒राभ्या॒-न्तेज॑सा॒ वर्च॑सो॒ क्थेभि॒-स्स्तोमे॑भि॒ श्छन्दो॑भी र॒य्यै पोषा॑य सजा॒ताना᳚-म्मद्ध्यम॒स्थेया॑य॒ मया᳚ त्वा स॒युजा॑ यु॒जा यु॑नज्म्य॒बा-न्दु॒ला नि॑त॒त्नि र॒भ्रय॑न्ती मे॒घय॑न्ती व॒र्॒षय॑न्ती चुपु॒णीका॒ नामा॑सि प्र॒जाप॑तिना त्वा॒ विश्वा॑भिर्धी॒भिरुप॑ दधामि पृथि॒व्यु॑दपु॒रमन्ने॑न वि॒ष्टा म॑नु॒ष्या᳚स्ते गो॒प्तारो॒ ऽग्निर्विय॑त्तो-ऽस्या॒-न्ताम॒ह-म्प्र॑ पद्ये॒ सा [ ] 18

मे॒ शर्म॑ च॒ वर्म॑ चा॒स्त्वधि॑ द्यौर॒न्तरि॑क्ष॒-म्ब्रह्म॑णा वि॒ष्टा म॒रुत॑स्ते गो॒प्तारो॑ वा॒युर्विय॑त्तो-ऽस्या॒-न्ताम॒ह-म्प्र प॑द्ये॒ सा मे॒ शर्म॑ च॒ वर्म॑ चास्तु॒ द्यौरप॑राजिता॒-ऽमृते॑न वि॒ष्टा-ऽऽदि॒त्यास्ते॑ गो॒प्तार॒-स्सूर्यो॒ विय॑त्तो-ऽस्या॒-न्ताम॒ह-म्प्र प॑द्ये॒ सा मे॒ शर्म॑ च॒ वर्म॑ चास्तु ॥ 19 ॥

(सा - ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 5)

बृह॒स्पति॑स्त्वा सादयतु पृथि॒व्याः पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीं॒-विँश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॒ विश्व॒-ञ्ज्योति॑र्यच्छा॒- ग्निस्ते-ऽधि॑पति र्वि॒श्वक॑र्मा त्वा सादयत्व॒न्तरि॑क्षस्य पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीं॒-विँश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॒ विश्व॒-ञ्ज्योति॑र्यच्छ वा॒युस्ते-ऽधि॑पतिः प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु दि॒वः पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीं॒-विँश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॒ विश्व॒-ञ्ज्योति॑र्यच्छ परमे॒ष्ठी ते-ऽधि॑पतिः पुरोवात॒सनि॑रस्य भ्र॒सनि॑रसि विद्यु॒थ्सनि॑- [विद्यु॒थ्सनिः॑, अ॒सि॒ स्त॒न॒यि॒त्नु॒सनि॑रसि] 20

-रसि स्तनयित्नु॒सनि॑रसि वृष्टि॒सनि॑रस्य॒-ग्नेर्यान्य॑सि दे॒वाना॑मग्ने॒ यान्य॑सि वा॒योर्यान्य॑सि दे॒वानां᳚-वाँयो॒यान्य॑स्य॒न्तरि॑क्षस्य॒ यान्य॑सि दे॒वाना॑- मन्तरिक्ष॒यान्य॑स्य॒-न्तरि॑क्षमस्य॒न्तरि॑क्षाय त्वा सलि॒लाय॑ त्वा॒ सर्णी॑काय त्वा॒ सती॑काय त्वा॒ केता॑य त्वा॒ प्रचे॑तसे त्वा॒ विव॑स्वते त्वा दि॒वस्त्वा॒ ज्योति॑ष आदि॒त्येभ्य॑स्त्व॒र्चे त्वा॑ रु॒चे त्वा᳚ द्यु॒ते त्वा॑ भा॒से त्वा॒ ज्योति॑षे त्वा यशो॒दा-न्त्वा॒ यश॑सि तेजो॒दा-न्त्वा॒ तेज॑सि पयो॒दा-न्त्वा॒ पय॑सि वर्चो॒दा-न्त्वा॒ वर्च॑सि द्रविणो॒दा-न्त्वा॒ द्रवि॑णे सादयामि॒ तेनर्षि॑णा॒ तेन॒ ब्रह्म॑णा॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 21 ॥

(वि॒द्यु॒थ्सनि॑ - र्द्यु॒ते त्वै - का॒न्न त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 6)

भू॒य॒स्कृद॑सि वरिव॒स्कृद॑सि॒ प्राच्य॑स्यू॒र्ध्वा-ऽस्य॑-न्तरिक्ष॒सद॑स्य॒-न्तरि॑क्षे सीदा-फ्सु॒षद॑सि श्येन॒सद॑सि गृद्ध्र॒सद॑सि सुपर्ण॒सद॑सि नाक॒सद॑सि पृथि॒व्यास्त्वा॒ द्रवि॑णे सादयाम्य॒-न्तरि॑क्षस्य त्वा॒ द्रवि॑णे सादयामि दि॒वस्त्वा॒ द्रवि॑णे सादयामि दि॒शा-न्त्वा॒ द्रवि॑णे सादयामि द्रविणो॒दा-न्त्वा॒ द्रवि॑णे सादयामि प्रा॒ण-म्मे॑ पाह्य-पा॒न-म्मे॑ पाहि व्या॒न-म्मे॑ [व्या॒न-म्मे᳚, पा॒ह्यायु॑र्मे पाहि] 22

पा॒ह्यायु॑र्मे पाहि वि॒श्वायु॑र्मे पाहि स॒र्वायु॑र्मे पा॒ह्यग्ने॒ य-त्ते॒ पर॒ग्ं॒ हृन्नाम॒ तावेहि॒ सग्ं र॑भावहै॒ पाञ्च॑ जन्ये॒ष्व-प्ये᳚द्ध्यग्ने॒ यावा॒ अया॑वा॒ एवा॒ ऊमा॒-स्सब्द॒-स्सग॑र-स्सु॒मेकः॑ ॥ 23 ॥

(व्या॒न-म्मे॒-द्वात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 7)

अ॒ग्निना॑ विश्वा॒षाट् सूर्ये॑ण स्व॒रा-ट्क्रत्वा॒ शची॒पति॑र्-ऋष॒भेण॒ त्वष्टा॑ य॒ज्ञेन॑ म॒घवा॒-न्दक्षि॑णया सुव॒र्गो म॒न्युना॑ वृत्र॒हा सौहा᳚र्द्येन तनू॒धा अन्ने॑न॒ गयः॑ पृथि॒व्या-ऽस॑नो दृ॒ग्भिर॑न्ना॒दो व॑षट्का॒रेण॒र्ध-स्साम्ना॑ तनू॒पा वि॒राजा॒ ज्योति॑ष्मा॒-न्ब्रह्म॑णा सोम॒पा गोभि॑र्य॒ज्ञ-न्दा॑धार क्ष॒त्रेण॑ मनु॒ष्या॑-नश्वे॑न च॒ रथे॑न च व॒ज्र्यृ॑तुभिः॑ प्र॒भु-स्सं॑वँथ्स॒रेण॑ परि॒भू स्तप॒सा-ऽना॑धृष्ट॒-स्सूर्य॒-स्स-न्त॒नूभिः॑ ॥ 24 ॥

(अ॒ग्नि - रैका॒न्न प॑ञ्चा॒शत्) (अ. 8)

प्र॒जाप॑ति॒र्मन॒सा ऽन्धो-ऽच्छे॑तो धा॒ता दी॒क्षायाग्ं॑ सवि॒ता भृ॒त्या-म्पू॒षा सो॑म॒क्रय॑ण्यां॒-वँरु॑ण॒ उप॑न॒द्धो ऽसु॑रः क्री॒यमा॑णो मि॒त्रः क्री॒त-श्शि॑पिवि॒ष्ट आसा॑दितो न॒रन्धि॑षः प्रो॒ह्यमा॒णो ऽधि॑पति॒राग॑तः प्र॒जाप॑तिः प्रणी॒यमा॑नो॒ ऽग्निराग्नी᳚द्ध्रे॒ बृह॒स्पति॒राग्नी᳚द्ध्रा-त्प्रणी॒यमा॑न॒ इन्द्रो॑ हवि॒र्धाने ऽदि॑ति॒रासा॑दितो॒ विष्णु॑रुपावह्रि॒यमा॒णो ऽथ॒र्वोपो᳚त्तो य॒मो॑-ऽभिषु॑तो ऽपूत॒पा आ॑धू॒यमा॑नो वा॒युः पू॒यमा॑नो मि॒त्रः, क्षी॑र॒श्रीर्म॒न्थी स॑क्तु॒श्रीर्वै᳚श्वदे॒व उन्नी॑तो रु॒द्र आहु॑तो वा॒युरावृ॑त्तो नृ॒चक्षाः॒ प्रति॑ख्यातो भ॒क्ष आग॑तः पितृ॒णा-न्ना॑राश॒ग्ं॒सो ऽसु॒रात्त॒-स्सिन्धु॑र-वभृ॒थम॑वप्र॒यन्-थ्स॑मु॒द्रो ऽव॑गत-स्सलि॒लः प्रप्लु॑त॒-स्सुव॑रु॒दृच॑-ङ्ग॒तः ॥ 25 ॥

(रु॒द्र - एक॑विग्ंशतिश्च) (अ. 9)

कृत्ति॑का॒ नक्ष॑त्र-म॒ग्निर्दे॒वता॒-ऽग्ने रुचः॑ स्थ प्र॒जाप॑तेर्धा॒तु-स्सोम॑स्य॒र्चे त्वा॑ रु॒चे त्वा᳚ द्यु॒ते त्वा॑ भा॒से त्वा॒ ज्योति॑षे त्वा रोहि॒णी नक्ष॑त्र-म्प्र॒जाप॑तिर्दे॒वता॑ मृगशी॒र्॒ष॑-न्नक्ष॑त्र॒ग्ं॒ सोमो॑ दे॒वता॒ ऽऽर्द्रा नक्ष॑त्रग्ं रु॒द्रो दे॒वता॒ पुन॑र्वसू॒ नक्ष॑त्र॒मदि॑तिर्दे॒वता॑- ति॒ष्यो॑ नक्ष॑त्र॒-म्बृह॒स्पति॑र्दे॒वता᳚ ऽऽश्रे॒षा नक्ष॑त्रग्ं स॒र्पा दे॒वता॑ म॒घा नक्ष॑त्र-म्पि॒तरो॑ दे॒वता॒ फल्गु॑नी॒ नक्ष॑त्र- [नक्ष॑त्रम्, अ॒र्य॒मा] 26

-मर्य॒मा दे॒वता॒ फल्गु॑नी॒ नक्ष॑त्र॒-म्भगो॑ दे॒वता॒ हस्तो॒ नक्ष॑त्रग्ं सवि॒ता दे॒वता॑ चि॒त्रा नक्ष॑त्र॒मिन्द्रो॑ दे॒वता᳚ स्वा॒ती नक्ष॑त्रं-वाँ॒युर्दे॒वता॒ विशा॑खे॒ नक्ष॑त्रमिन्द्रा॒ग्नी दे॒वता॑ ऽनूरा॒धा नक्ष॑त्र-म्मि॒त्रो दे॒वता॑ रोहि॒णी नक्ष॑त्र॒मिन्द्रो॑ दे॒वता॑ वि॒चृतौ॒ नक्ष॑त्र-म्पि॒तरो॑ दे॒वता॑ ऽषा॒ढा नक्ष॑त्र॒मापो॑ दे॒वता॑ ऽषा॒ढा नक्ष॑त्रं॒-विँश्वे॑ दे॒वा दे॒वता᳚ श्रो॒णा नक्ष॑त्रं॒-विँष्णु॑र्दे॒वता॒ श्रवि॑ष्ठा॒ नक्ष॑त्रं॒-वँस॑वो [नक्ष॑त्रं॒-वँस॑वः, दे॒वता॑] 27

दे॒वता॑ श॒तभि॑ष॒-न्नक्ष॑त्र॒मिन्द्रो॑ दे॒वता᳚ प्रोष्ठप॒दा नक्ष॑त्रम॒ज एक॑पा-द्दे॒वता᳚ प्रोष्ठप॒दा नक्ष॑त्र॒महि॑र्बु॒द्ध्नियो॑ दे॒वता॑ रे॒वती॒ नक्ष॑त्र-म्पू॒षा दे॒वता᳚ ऽश्व॒युजौ॒ नक्ष॑त्रम॒श्विनौ॑ दे॒वता॑ ऽप॒भर॑णी॒र्नक्ष॑त्रं-यँ॒मो दे॒वता॑, पू॒र्णा प॒श्चाद्य-त्ते॑ दे॒वा अद॑धुः ॥ 28 ॥

(फल्गु॑नी॒ नक्ष॑त्रं॒ - ँवस॑व॒ - स्त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 10)

मधु॑श्च॒ माध॑वश्च॒ वास॑न्तिकावृ॒तू शु॒क्रश्च॒ शुचि॑श्च॒ ग्रैष्मा॑वृ॒तू नभ॑श्च नभ॒स्य॑श्च॒ वार्षि॑कावृ॒तू इ॒षश्चो॒र्जश्च॑ शार॒दावृ॒तू सह॑श्च सह॒स्य॑श्च॒ हैम॑न्तिकावृ॒तू तप॑श्च तप॒स्य॑श्च शैशि॒रावृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्त-श्श्ले॒षो॑-ऽसि॒ कल्पे॑ता॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धीः॒ कल्प॑न्ताम॒ग्नयः॒ पृथ॒म्मम॒ ज्यैष्ठ्य॑य॒ सव्र॑ता॒ [सव्र॑ताः, ये᳚-ऽग्नय॒-] 29

ये᳚-ऽग्नय॒-स्सम॑नसो-ऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी शै॑शि॒रावृ॒तू अ॒भि कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॒भि संविँ॑शन्तु सं॒यँच्च॒ प्रचे॑ताश्चा॒ग्ने-स्सोम॑स्य॒ सूर्य॑स्यो॒-ग्रा च॑ भी॒मा च॑ पितृ॒णां-यँ॒मस्येन्द्र॑स्य ध्रु॒वा च॑ पृथि॒वी च॑ दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्म॒रुतां॒-वँरु॑णस्य ध॒र्त्री च॒ धरि॑त्री च मि॒त्रावरु॑णयो र्मि॒त्रस्य॑ धा॒तुः प्राची॑ च प्र॒तीची॑ च॒ वसू॑नाग्ं रु॒द्राणा॑- [रु॒द्राणा᳚म्, आ॒दि॒त्याना॒-न्ते] 30

-मादि॒त्याना॒-न्ते ते-ऽधि॑पतय॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि स॒हस्र॑स्य प्र॒मा अ॑सि स॒हस्र॑स्य प्रति॒मा अ॑सि स॒हस्र॑स्य वि॒मा अ॑सि स॒हस्र॑स्यो॒न्मा अ॑सि साह॒स्रो॑-ऽसि स॒हस्रा॑य त्वे॒मा मे॑ अग्न॒ इष्ट॑का धे॒नवः॑ स॒न्त्वेका॑ च श॒त-ञ्च॑ स॒हस्र॑-ञ्चा॒युत॑-ञ्च [ ] 31

नि॒युत॑-ञ्च प्र॒युत॒-ञ्चार्बु॑द-ञ्च॒ न्य॑र्बुद-ञ्च समु॒द्रश्च॒ मद्ध्य॒-ञ्चान्त॑श्च परा॒र्धश्चे॒मा मे॑ अग्न॒ इष्ट॑का धे॒नवः॑ सन्तु ष॒ष्ठि-स्स॒हस्र॑म॒युत॒-मक्षी॑यमाणा ऋत॒स्था स्थ॑र्ता॒वृधो॑ घृत॒श्चुतो॑ मधु॒श्चुत॒ ऊर्ज॑स्वती-स्स्वधा॒विनी॒स्ता मे॑ अग्न॒ इष्ट॑का धे॒नवः॑ सन्तु वि॒राजो॒ नाम॑ काम॒दुघा॑ अ॒मुत्रा॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ॥ 32 ॥

(सव्र॑ता - रु॒द्राणा॑ - म॒युत॑ञ्च॒ - पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 11)

स॒मि-द्दि॒शामा॒शया॑ न-स्सुव॒र्विन्मधो॒रतो॒ माध॑वः पात्व॒स्मान् । अ॒ग्निर्दे॒वो दु॒ष्टरी॑तु॒रदा᳚भ्य इ॒द-ङ्क्ष॒त्रग्ं र॑क्षतु॒ पात्व॒स्मान् ॥ र॒थ॒न्त॒रग्ं साम॑भिः पात्व॒स्मा-न्गा॑य॒त्री छन्द॑सां-विँ॒श्वरू॑पा । त्रि॒वृन्नो॑ वि॒ष्ठया॒ स्तोमो॒ अह्नाग्ं॑ समु॒द्रो वात॑ इ॒दमोजः॑ पिपर्तु ॥ उ॒ग्रा दि॒शाम॒भि-भू॑तिर्वयो॒धा-श्शुचिः॑ शु॒क्रे अह॑न्योज॒सीना᳚ । इन्द्राधि॑पतिः पिपृता॒दतो॑ नो॒ महि॑ [ ] 33

क्ष॒त्रं-विँ॒श्वतो॑ धारये॒दम् ॥ बृ॒ह-थ्साम॑ क्षत्र॒भृ-द्वृ॒द्ध वृ॑ष्णिय-न्त्रि॒ष्टुभौजः॑ शुभि॒त मु॒ग्रवी॑रम् । इन्द्र॒ स्तोमे॑न पञ्चद॒शेन॒ मद्ध्य॑मि॒दं-वाँते॑न॒ सग॑रेण रक्ष ॥ प्राची॑ दि॒शाग्ं स॒हय॑शा॒ यश॑स्वती॒ विश्वे॑ देवाः प्रा॒वृषा ऽह्ना॒ग्ं॒ सुव॑र्वती । इ॒द-ङ्क्ष॒त्र-न्दु॒ष्टर॑म॒स्त्वोजो ऽना॑धृष्टग्ं सह॒स्रिय॒ग्ं॒ सह॑स्वत् ॥ वै॒रू॒पे साम॑न्नि॒ह तच्छ॑केम॒ जग॑त्यैनं-विँ॒क्ष्वा वे॑शयामः । विश्वे॑ देवा-स्सप्तद॒शेन॒ [सप्तद॒शेन॑, वर्च॑ इ॒द-ङ्क्ष॒त्रग्ं] 34

वर्च॑ इ॒द-ङ्क्ष॒त्रग्ं स॑लि॒लवा॑तमु॒ग्रम् ॥ ध॒र्त्री दि॒शा-ङ्क्ष॒त्रमि॒द-न्दा॑धारोप॒स्था-ऽऽशा॑ना-म्मि॒त्रव॑द॒स्त्वोजः॑ । मित्रा॑वरुणा श॒रदा-ऽह्ना᳚-ञ्चिकित्नू अ॒स्मै रा॒ष्ट्राय॒ महि॒ शर्म॑ यच्छतम् ॥ वै॒रा॒जे साम॒न्नधि॑ मे मनी॒षा-ऽनु॒ष्टुभा॒ सम्भृ॑तं-वीँ॒र्यग्ं॑ सहः॑ । इ॒द-ङ्क्ष॒त्र-म्मि॒त्रव॑दा॒र्द्रदा॑नु॒ मित्रा॑वरुणा॒ रक्ष॑त॒-माधि॑पत्यैः ॥ स॒म्रा-ड्दि॒शाग्ं स॒हसा᳚म्नी॒ सह॑स्वत्यृ॒तुर्हे॑म॒न्तो वि॒ष्ठया॑ नः पिपर्तु । अ॒व॒स्युवा॑ता [अ॒व॒स्युवा॑ताः, बृ॒ह॒तीर्नु] 35

बृह॒तीर्नु शक्व॑रीरि॒मं-यँ॒ज्ञम॑वन्तु नो घृ॒ताचीः᳚ ॥ सुव॑र्वती सु॒दुघा॑ नः॒ पय॑स्वती दि॒शा-न्दे॒व्य॑वतु नो घृ॒ताची᳚ । त्व-ङ्गो॒पाः पु॑रए॒तोत प॒श्चा-द्बृह॑स्पते॒ याम्यां᳚-युँङ्ग्धि॒ वाच᳚म् ॥ ऊ॒र्ध्वा दि॒शाग्ं रन्ति॒राशौष॑धीनाग्ं संवँथ्स॒रेण॑ सवि॒ता नो॒ अह्ना᳚म् । रे॒व-थ्सामाति॑च्छन्दा उ॒ छन्दो-ऽजा॑त शत्रु-स्स्यो॒ना नो॑ अस्तु ॥ स्तोम॑त्रयस्त्रिग्ंशे॒ भुव॑नस्य पत्नि॒ विव॑स्वद्वाते अ॒भि नो॑ [अ॒भि नः॑, गृ॒णा॒हि॒ ।] 36

गृणाहि । घृ॒तव॑ती सवित॒राधि॑पत्यैः॒ पय॑स्वती॒ रन्ति॒राशा॑ नो अस्तु ॥ ध्रु॒वा दि॒शां-विँष्णु॑प॒त्न्यघो॑रा॒-ऽस्येशा॑ना॒ सह॑सो॒ या म॒नोता᳚ । बृह॒स्पति॑ र्मात॒रिश्वो॒त वा॒यु-स्स॑न्धुवा॒ना वाता॑ अ॒भि नो॑ गृणन्तु ॥ वि॒ष्ट॒भो-न्दि॒वो ध॒रुणः॑ पृथि॒व्या अ॒स्येशा॑ना॒ जग॑तो॒ विष्णु॑पत्नी । वि॒श्वव्य॑चा इ॒षय॑न्ती॒ सुभू॑ति-श्शि॒वा नो॑ अ॒स्त्वदि॑तिरु॒पस्थे᳚ ॥ वै॒श्वा॒न॒रो न॑ ऊ॒त्यापृ॒ष्टो दि॒व्यनु॑ नो॒ ऽद्यानु॑मति॒रन्विद॑नुमते॒ त्व-ङ्कया॑ नश्चि॒त्र आभु॑व॒त्को अ॒द्य यु॑ङ्क्ते ॥ 37 ॥

(महि॑ - सप्तद॒शेना॑ - ऽव॒स्युवा॑ता - अ॒भि नो - ऽनु॑ न॒ - श्चतु॑र्दश च) (अ. 12)

(र॒श्मिर॑सि॒ - राज्ञ्य॑स्य॒ - य-म्पु॒रो हरि॑केशो॒ - ऽग्निर्मू॒र्ध - न्द्रा॒ग्निभ्यां॒ - बृह॒स्पति॑ - र्भूय॒स्कृद॑ - स्य॒ग्निना॑ विश्वा॒षाट् - प्र॒जाप॑ति॒र्मन॑सा॒ - कृत्ति॑का॒ - मधु॑श्च - स॒मिद्दि॒शां - द्वाद॑श )

(र॒श्मिर॑सि॒ - प्रति॑ धे॒नु- म॑सि स्तनयित्नु॒सनि॑र - स्यादि॒त्यानाग्ं॑ - स॒प्तत्रिग्ं॑शत् )

(र॒श्मिर॑सि॒, को अ॒द्य यु॑ङ्क्ते)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थ काण्डे चतुर्थः प्रश्न-स्समाप्तः ॥