4.4 - Rashmirasi Kshayaya Tva - Krishna Yajurveda Taittiriya Samhita Pathah — Oriya Script

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥକାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରଶ୍ନଃ - ପଞ୍ଚମଚିତିଶେଷନିରୂପଣଂ

ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,

ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥

ର॒ଶ୍ମିର॑ସି॒ କ୍ଷଯା॑ଯ ତ୍ଵା॒ କ୍ଷଯ॑-ଞ୍ଜିନ୍ଵ॒ ପ୍ରେତି॑ରସି॒ ଧର୍ମା॑ଯ ତ୍ଵା॒ ଧର୍ମ॑-ଞ୍ଜି॒ନ୍ଵାନ୍ଵି॑ତିରସି ଦି॒ଵେ ତ୍ଵା॒ ଦିଵ॑-ଞ୍ଜିନ୍ଵ ସ॒ନ୍ଧିର॑ସ୍ଯ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାଯ ତ୍ଵା॒-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ଞ୍ଜିନ୍ଵ ପ୍ରତି॒ଧିର॑ସି ପୃଥି॒ଵ୍ଯୈ ତ୍ଵା॑ ପୃଥି॒ଵୀ-ଞ୍ଜି॑ନ୍ଵ ଵିଷ୍ଟ॒ଭୋଂ॑-ଽସି॒ ଵୃଷ୍ଟ୍ଯୈ᳚ ତ୍ଵା॒ ଵୃଷ୍ଟି॑-ଞ୍ଜିନ୍ଵ ପ୍ର॒ଵା-ଽସ୍ଯହ୍ନେ॒ ତ୍ଵା-ଽହ॑ର୍ଜିନ୍ଵାନୁ॒ ଵା-ଽସି॒ ରାତ୍ରି॑ଯୈ ତ୍ଵା॒ ରାତ୍ରି॑-ଞ୍ଜିନ୍ଵୋ॒ ଶିଗ॑ସି॒ [ରାତ୍ରି॑-ଞ୍ଜିନ୍ଵୋ॒ ଶିଗ॑ସି, ଵସୁ॑ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା॒] 1

ଵସୁ॑ଭ୍ଯସ୍ତ୍ଵା॒ ଵସୂ᳚ଞ୍ଜିନ୍ଵ ପ୍ରକେ॒ତୋ॑-ଽସି ରୁ॒ଦ୍ରେଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ରୁ॒ଦ୍ରାଞ୍ଜି॑ନ୍ଵ ସୁଦୀ॒ତିର॑ସ୍ଯାଦି॒ତ୍ଯେଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ଽଽଦି॒ତ୍ଯାଞ୍ଜି॒ନ୍ଵୌଜୋ॑-ଽସି ପି॒ତୃଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ପି॒ତୄଞ୍ଜି॑ନ୍ଵ॒ ତନ୍ତୁ॑ରସି ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ପ୍ର॒ଜା ଜି॑ନ୍ଵ ପୃତନା॒ଷାଡ॑ସି ପ॒ଶୁଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା ପ॒ଶୂଞ୍ଜି॑ନ୍ଵ ରେ॒ଵଦ॒ସ୍ଯୋଷ॑ଧୀଭ୍ଯ॒-ସ୍ତ୍ଵୌଷ॑ଧୀ-ର୍ଜିନ୍ଵାଭି॒ଜିଦ॑ସି ଯୁ॒କ୍ତଗ୍ରା॒ଵେନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ତ୍ଵେନ୍ଦ୍ର॑-ଞ୍ଜି॒ନ୍ଵାଧି॑ପତିରସି ପ୍ରା॒ଣାଯ॑ [ପ୍ରା॒ଣାଯ॑, ତ୍ଵା॒ ପ୍ରା॒ଣ-ଞ୍ଜି॑ନ୍ଵ] 2

ତ୍ଵା ପ୍ରା॒ଣ-ଞ୍ଜି॑ନ୍ଵ ଯ॒ନ୍ତା-ଽସ୍ଯ॑ପା॒ନାଯ॑ ତ୍ଵା-ଽପା॒ନ-ଞ୍ଜି॑ନ୍ଵ ସ॒ଗ୍ଂ॒ସର୍ପୋ॑-ଽସି॒ ଚକ୍ଷୁ॑ଷେ ତ୍ଵା॒ ଚକ୍ଷୁ॑ର୍ଜିନ୍ଵ ଵଯୋ॒ଧା ଅ॑ସି॒ ଶ୍ରୋତ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵା॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॑-ଞ୍ଜିନ୍ଵ ତ୍ରି॒ଵୃଦ॑ସି ପ୍ର॒ଵୃଦ॑ସି ସଂ॒ଵୃଁଦ॑ସି ଵି॒ଵୃଦ॑ସି ସଗ୍ଂରୋ॒ହୋ॑-ଽସି ନୀରୋ॒ହୋ॑-ଽସି ପ୍ରରୋ॒ହୋ᳚-ଽସ୍ଯନୁରୋ॒ହୋ॑-ଽସି ଵସୁ॒କୋ॑-ଽସି॒ ଵେଷ॑ଶ୍ରିରସି॒ ଵସ୍ଯ॑ଷ୍ଟିରସି ॥ 3 ॥

(ଉ॒ଶିଗ॑ସି - ପ୍ରା॒ଣାଯ॒ - ତ୍ରିଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 1)

ରାଜ୍ଞ୍ଯ॑ସି॒ ପ୍ରାଚୀ॒ ଦିଗ୍ଵସ॑ଵସ୍ତେ ଦେ॒ଵା ଅଧି॑ପତଯୋ॒-ଽଗ୍ନିର୍ହେ॑ତୀ॒ନା-ମ୍ପ୍ର॑ତିଧ॒ର୍ତା॑ ତ୍ରି॒ଵୃ-ତ୍ତ୍ଵା॒ ସ୍ତୋମଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଗ୍ ଶ୍ର॑ଯ॒ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑-ମୁ॒କ୍ଥମଵ୍ଯ॑ଥଯ-ଥ୍ସ୍ତଭ୍ନାତୁ ରଥନ୍ତ॒ରଗ୍ଂ ସାମ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ଵି॒ରାଡ॑ସି ଦକ୍ଷି॒ଣା ଦିଗ୍ରୁ॒ଦ୍ରାସ୍ତେ॑ ଦେ॒ଵା ଅଧି॑ପତଯ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ହେତୀ॒ନା-ମ୍ପ୍ର॑ତିଧ॒ର୍ତା ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶସ୍ତ୍ଵା॒ ସ୍ତୋମଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଗ୍ ଶ୍ର॑ଯତୁ॒ ପ୍ର-ଉ॑ଗମୁ॒କ୍ଥ-ମଵ୍ଯ॑ଥଯ-ଥ୍ସ୍ତଭ୍ନାତୁ ବୃ॒ହ-ଥ୍ସାମ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯୈ ସ॒ମ୍ରାଡ॑ସି ପ୍ର॒ତୀଚୀ॒ ଦି- [ଦିକ୍, ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାସ୍ତେ॑] 4

-ଗା॑ଦି॒ତ୍ଯାସ୍ତେ॑ ଦେ॒ଵା ଅଧି॑ପତଯ॒-ସ୍ସୋମୋ॑ ହେତୀ॒ନା-ମ୍ପ୍ର॑ତିଧ॒ର୍ତା ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶସ୍ତ୍ଵା॒ ସ୍ତୋମଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଗ୍ ଶ୍ର॑ଯତୁ ମରୁତ୍ଵ॒ତୀଯ॑ମୁ॒କ୍ଥ-ମଵ୍ଯ॑ଥଯ-ଥ୍ସ୍ତଭ୍ନାତୁ ଵୈରୂ॒ପଗ୍ଂ ସାମ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯାଯୈ ସ୍ଵ॒ରାଡ॒ସ୍ଯୁଦୀ॑ଚୀ॒ ଦିଗ୍ ଵିଶ୍ଵେ॑ ତେ ଦେ॒ଵା ଅଧି॑ପତଯୋ॒ ଵରୁ॑ଣୋ ହେତୀ॒ନା-ମ୍ପ୍ର॑ତିଧ॒ର୍ତୈକ॑ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶ ସ୍ତ୍ଵା॒ ସ୍ତୋମଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଗ୍ ଶ୍ର॑ଯତୁ॒ ନିଷ୍କେ॑ଵଲ୍ଯ-ମୁ॒କ୍ଥମଵ୍ଯ॑ଥଯ-ଥ୍ସ୍ତଭ୍ନାତୁ ଵୈରା॒ଜଗ୍ଂ ସାମ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯା॒ ଅଧି॑ପତ୍ନ୍ଯସି ବୃହ॒ତୀ ଦିମ୍ମ॒ରୁତ॑ସ୍ତେ ଦେ॒ଵା ଅଧି॑ପତଯୋ॒ [ଅଧି॑ପତଯଃ, ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର୍ହେତୀ॒-] 5

ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର୍ହେତୀ॒ନା-ମ୍ପ୍ର॑ତିଧ॒ର୍ତା ତ୍ରି॑ଣଵତ୍ରଯସ୍ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶୌ ତ୍ଵା॒ ସ୍ତୋମୌ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଗ୍ ଶ୍ର॑ଯତାଂ-ଵୈଁଶ୍ଵଦେଵାଗ୍ନିମାରୁ॒ତେ ଉ॒କ୍ଥେ ଅଵ୍ଯ॑ଥଯନ୍ତୀ ସ୍ତଭ୍ନୀତାଗ୍ଂ ଶାକ୍ଵରରୈଵ॒ତେ ସାମ॑ନୀ॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତ୍ଯା ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷା॒ଯର୍ଷ॑ଯସ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଥମ॒ଜା ଦେ॒ଵେଷୁ॑ ଦି॒ଵୋ ମାତ୍ର॑ଯା ଵରି॒ଣା ପ୍ର॑ଥନ୍ତୁ ଵିଧ॒ର୍ତା ଚା॒ଯମଧି॑ପତିଶ୍ଚ॒ ତେ ତ୍ଵା॒ ସର୍ଵେ॑ ସଂଵିଁଦା॒ନା ନାକ॑ସ୍ଯ ପୃ॒ଷ୍ଠେ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଗେ ଲୋ॒କେ ଯଜ॑ମାନ-ଞ୍ଚ ସାଦଯନ୍ତୁ ॥ 6 ॥

(ପ୍ର॒ତୀଚୀ॒ ଦିଂ - ମ॒ରୁତ॑ସ୍ତେ ଦେ॒ଵା ଅଧି॑ପତଯ - ଶ୍ଚତ୍ଵାରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 2)

ଅ॒ଯ-ମ୍ପୁ॒ରୋ ହରି॑କେଶ॒-ସ୍ସୂର୍ଯ॑ରଶ୍ମି॒ସ୍ତସ୍ଯ॑ ରଥଗୃ॒ଥ୍ସଶ୍ଚ॒ ରଥୌ॑ଜାଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ॑ ପୁଞ୍ଜିକସ୍ଥ॒ଲା ଚ॑ କୃତସ୍ଥ॒ଲା ଚା᳚ଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ଯାତୁ॒ଧାନା॑ ହେ॒ତୀ ରକ୍ଷାଗ୍ଂ॑ସି॒ ପ୍ରହେ॑ତି ର॒ଯ-ନ୍ଦ॑କ୍ଷି॒ଣା ଵି॒ଶ୍ଵ କ॑ର୍ମା॒ ତସ୍ଯ॑ ରଥସ୍ଵ॒ନଶ୍ଚ॒ ରଥେ॑ଚିତ୍ରଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ॑ ମେନ॒କା ଚ॑ ସହଜ॒ନ୍ଯା ଚା᳚ଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ଦଂ॒ଣଵଃ॑ ପ॒ଶଵୋ॑ ହେ॒ତିଃ ପୌରୁ॑ଷେଯୋ ଵ॒ଧଃ ପ୍ରହେ॑ତି ର॒ଯ-ମ୍ପ॒ଶ୍ଚା-ଦ୍ଵି॒ଶ୍ଵଵ୍ଯ॑ଚା॒ ସ୍ତସ୍ଯ॒ ରଥ॑ ପ୍ରୋତ॒ଶ୍ଚା-ସ॑ମରଥଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ᳚ ପ୍ର॒ମ୍ଲୋଚ॑ନ୍ତୀ ଚା- [ପ୍ର॒ମ୍ଲୋଚ॑ନ୍ତୀ ଚ, ଅ॒ନୁ॒ମ୍ଲୋଚ॑ନ୍ତୀ-] 7

-ଽନୁ॒ମ୍ଲୋଚ॑ନ୍ତୀ-ଚାଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ସ॒ର୍ପା ହେ॒ତି ର୍ଵ୍ଯା॒ଘ୍ରାଃ ପ୍ରହେ॑ତି ର॒ଯ ମୁ॑ତ୍ତ॒ରା-ଥ୍ସଂ॒ଯఁ%ଦ୍- ଵ॑ସୁ॒ସ୍ତସ୍ଯ॑ ସେନ॒ଜିଚ୍ଚ॑ ସୁ॒ଷେଣ॑ଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯୌ॑ ଵି॒ଶ୍ଵାଚୀ॑ ଚ ଘୃ॒ତାଚୀ॑ ଚାଫ୍ସ॒ରସା॒ ଵାପୋ॑ ହେ॒ତି ର୍ଵାତଃ॒ ପ୍ରହେ॑ତି ର॒ଯମୁ॒ପର୍ଯ॒ ର୍ଵାଗ୍ଵ॑-ସୁ॒ସ୍ତସ୍ଯ॒ ତାର୍କ୍ଷ୍ଯ॒-ଶ୍ଚାରି॑ଷ୍ଟ-ନେମିଶ୍ଚ ସେନାନି ଗ୍ରାମ॒ଣ୍ଯା॑ ଵୁ॒ର୍ଵଶୀ॑ ଚ ପୂ॒ର୍ଵଚି॑ତ୍ତିଶ୍ଚା-ଫ୍ସ॒ରସୌ॑ ଵି॒ଦ୍ଯୁଦ୍ଧେ॒ତିର॑-ଵ॒ସ୍ଫୂର୍ଜ॒-ନ୍ପ୍ରହେ॑ତି॒ ସ୍ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯନ୍ତୁ॒ ତେ ଯ- [ତେ ଯମ୍, ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ] 8

-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମ୍ଯା॒ଯୋସ୍ତ୍ଵା॒ ସଦ॑ନେ ସାଦଯା॒ମ୍ଯଵ॑ତ ଶ୍ଛା॒ଯାଯା॒-ନ୍ନମଃ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରାଯ॒ ନମଃ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ ପରମେ॒ଷ୍ଠୀ ତ୍ଵା॑ ସାଦଯତୁ ଦି॒ଵଃ ପୃ॒ଷ୍ଠେ ଵ୍ଯଚ॑ସ୍ଵତୀ॒-ମ୍ପ୍ରଥ॑ସ୍ଵତୀଂ-ଵିଁ॒ଭୂମ॑ତୀ-ମ୍ପ୍ର॒ଭୂମ॑ତୀ-ମ୍ପରି॒ଭୂମ॑ତୀ॒-ନ୍ଦିଵଂ॑-ଯଁଚ୍ଛ॒ ଦିଵ॑-ନ୍ଦୃଗ୍ଂହ॒ ଦିଵ॒-ମ୍ମା ହିଗ୍ଂ॑ସୀ॒ର୍ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ମୈ ପ୍ରା॒ଣାଯା॑ପା॒ନାଯ॑ ଵ୍ଯା॒ନାଯୋ॑ଦା॒ନାଯ॑ ପ୍ରତି॒ଷ୍ଠାଯୈ॑ ଚ॒ରିତ୍ରା॑ଯ॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵା॒-ଽଭି ପା॑ତୁ ମ॒ହ୍ଯା ସ୍ଵ॒ସ୍ତ୍ଯା ଛ॒ର୍ଦିଷା॒ ଶନ୍ତ॑ମେନ॒ ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ ପ୍ରୋଥ॒ଦଶ୍ଵୋ॒ ନ ଯଵ॑ସେ ଅଵି॒ଷ୍ଯନ୍. ଯ॒ଦା ମ॒ହ-ସ୍ସ॒ଁଵର॑ଣା॒-ଦ୍ଵ୍ଯସ୍ଥା᳚ତ୍ । ଆଦ॑ସ୍ଯ॒ ଵାତୋ॒ ଅନୁ॑ ଵାତି ଶୋ॒ଚିରଧ॑ ସ୍ମ ତେ॒ ଵ୍ରଜ॑ନ-ଙ୍କୃ॒ଷ୍ଣମ॑ସ୍ତି ॥ 9 ॥

(ପ୍ର॒ମ୍ଲୋଚ॑ନ୍ତୀ ଚ॒ - ଯଗ୍ଗ୍ - ସ୍ଵ॒ସ୍ତ୍ଯା - ଽଷ୍ଟାଵିଗ୍ଂ॑ଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 3)

ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମୂ॒ର୍ଧା ଦି॒ଵଃ କ॒କୁ-ତ୍ପତିଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅ॒ଯମ୍ । ଅ॒ପାଗ୍ଂ ରେତାଗ୍ଂ॑ସି ଜିନ୍ଵତି ॥ ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ॒ ପୁଷ୍କ॑ରା॒ଦଦ୍ଧ୍ଯଥ॑ର୍ଵା॒ ନିର॑ମନ୍ଥତ । ମୂ॒ର୍ଧ୍ନୋ ଵିଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ଵା॒ଘତଃ॑ ॥ ଅ॒ଯମ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ॑ହ॒ସ୍ରିଣୋ॒ ଵାଜ॑ସ୍ଯ ଶ॒ତିନ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ମୂ॒ର୍ଧା କ॒ଵୀ ର॑ଯୀ॒ଣାମ୍ ॥ ଭୁଵୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ରଜ॑ସଶ୍ଚ ନେ॒ତା ଯତ୍ରା॑ ନି॒ଯୁଦ୍ଭି॒-ସ୍ସଚ॑ସେ ଶି॒ଵାଭିଃ॑ । ଦି॒ଵି ମୂ॒ର୍ଧାନ॑-ନ୍ଦଧିଷେ ସୁଵ॒ର୍॒ଷା-ଞ୍ଜି॒ହ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ ଚକୃଷେ ହଵ୍ଯ॒ଵାହ᳚ମ୍ ॥ ଅବୋ᳚ଦ୍ଧ୍ଯ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ॒ମିଧା॒ ଜନା॑ନା॒- [ଜନା॑ନାମ୍, ପ୍ରତି॑] 10

-ମ୍ପ୍ରତି॑ ଧେ॒ନୁମି॑ଵା ଯ॒ତୀମୁ॒ଷାସ᳚ମ୍ । ଯ॒ହ୍ଵା ଇ॑ଵ॒ ପ୍ରଵ॒ଯା ମୁ॒ଜ୍ଜିହା॑ନାଃ॒ ପ୍ର ଭା॒ନଵଃ॑ ସିସ୍ରତେ॒ ନାକ॒ମଚ୍ଛ॑ ॥ ଅଵୋ॑ଚାମ କ॒ଵଯେ॒ ମେଦ୍ଧ୍ଯା॑ଯ॒ ଵଚୋ॑ ଵ॒ନ୍ଦାରୁ॑ ଵୃଷ॒ଭାଯ॒ ଵୃଷ୍ଣେ᳚ । ଗଵି॑ଷ୍ଠିରୋ॒ ନମ॑ସା॒ ସ୍ତୋମ॑ମ॒ଗ୍ନୌ ଦି॒ଵୀଵ॑ ରୁ॒କ୍ମମୁ॒ର୍ଵ୍ଯଞ୍ଚ॑ମଶ୍ରେତ୍ ॥ ଜନ॑ସ୍ଯ ଗୋ॒ପା ଅ॑ଜନିଷ୍ଟ॒ ଜାଗୃ॑ଵିର॒ଗ୍ନି-ସ୍ସୁ॒ଦକ୍ଷଃ॑ ସୁଵି॒ତାଯ॒ ନଵ୍ଯ॑ସେ । ଘୃ॒ତପ୍ର॑ତୀକୋ ବୃହ॒ତା ଦି॑ଵି॒ସ୍ପୃଶା᳚ ଦ୍ଯୁ॒ମଦ୍ଵି ଭା॑ତି ଭର॒ତେଭ୍ଯ॒-ଶ୍ଶୁଚିଃ॑ ॥ ତ୍ଵାମ॑ଗ୍ନେ॒ ଅଙ୍ଗି॑ରସୋ॒ [ଅଙ୍ଗି॑ରସଃ, ଗୁହା॑ ହି॒ତମନ୍ଵ॑-] 11

ଗୁହା॑ ହି॒ତମନ୍ଵ॑-ଵିନ୍ଦଞ୍ଛିଶ୍ରିଯା॒ଣଂ-ଵଁନେ॑ଵନେ । ସ ଜା॑ଯସେ ମ॒ଥ୍ଯମା॑ନ॒-ସ୍ସହୋ॑ ମ॒ହ-ତ୍ତ୍ଵାମା॑ହୁ॒-ସ୍ସହ॑ସସ୍ପୁ॒ତ୍ରମ॑ଙ୍ଗିରଃ ॥ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ କେ॒ତୁ-ମ୍ପ୍ର॑ଥ॒ମ-ମ୍ପୁ॒ରୋହି॑ତମ॒ଗ୍ନି-ନ୍ନର॑ସ୍ତ୍ରିଷଧ॒ସ୍ଥେ ସମି॑ନ୍ଧତେ । ଇନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ଦେ॒ଵୈ-ସ୍ସ॒ରଥ॒ଗ୍ଂ॒ ସ ବ॒ର୍॒ହିଷି॒ ସୀଦ॒ନ୍ନି ହୋତା॑ ଯ॒ଜଥା॑ଯ ସୁ॒କ୍ରତୁଃ॑ ॥ ତ୍ଵା-ଞ୍ଚି॑ତ୍ରଶ୍ରଵସ୍ତମ॒ ହଵ॑ନ୍ତେ ଵି॒କ୍ଷୁ ଜ॒ନ୍ତଵଃ॑ । ଶୋ॒ଚିଷ୍କେ॑ଶ-ମ୍ପୁରୁପ୍ରି॒ଯାଗ୍ନେ॑ ହ॒ଵ୍ଯାଯ॒ ଵୋଢ॑ଵେ ॥ ସଖା॑ଯ॒-ସ୍ସଂଵଃ॑ ଁସ॒ମ୍ଯଞ୍ଚ॒-ମିଷ॒ଗ୍ଗ୍॒- [-ମିଷ᳚ମ୍, ସ୍ତୋମ॑-ଞ୍ଚା॒ଗ୍ନଯେ᳚ ।] 12

-ସ୍ତୋମ॑-ଞ୍ଚା॒ଗ୍ନଯେ᳚ । ଵର୍ଷି॑ଷ୍ଠାଯ କ୍ଷିତୀ॒ନାମୂ॒ର୍ଜୋ ନପ୍ତ୍ରେ॒ ସହ॑ସ୍ଵତେ ॥ ସଗ୍ଂସ॒ମିଦ୍ଯୁ॑ଵସେ ଵୃଷ॒ନ୍ନଗ୍ନେ॒ ଵିଶ୍ଵା᳚ନ୍ଯ॒ର୍ଯ ଆ । ଇ॒ଡସ୍ପ॒ଦେ ସମି॑ଦ୍ଧ୍ଯସେ॒ ସ ନୋ॒ ଵସୂ॒ନ୍ଯା ଭ॑ର ॥ ଏ॒ନା ଵୋ॑ ଅ॒ଗ୍ନି-ନ୍ନମ॑ସୋ॒ର୍ଜୋ ନପା॑ତ॒ମା ହୁ॑ଵେ । ପ୍ରି॒ଯ-ଞ୍ଚେତି॑ଷ୍ଠମର॒ତିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॑ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ ଦୂ॒ତମ॒ମୃତ᳚ମ୍ ॥ ସ ଯୋ॑ଜତେ ଅରୁ॒ଷୋ ଵି॒ଶ୍ଵଭୋ॑ଜସା॒ ସ ଦୁ॑ଦ୍ରଵ॒-ଥ୍ସ୍ଵା॑ହୁତଃ । ସୁ॒ବ୍ରହ୍ମା॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସୁ॒ଶମୀ॒ [ଯ॒ଜ୍ଞ-ସ୍ସୁ॒ଶମୀ᳚, ଵସୂ॑ନା-] 13

ଵସୂ॑ନା-ନ୍ଦେ॒ଵଗ୍ଂ ରାଧୋ॒ ଜନା॑ନାମ୍ ॥ ଉଦ॑ସ୍ଯ ଶୋ॒ଚିର॑ସ୍ଥାଦା॒-ଜୁହ୍ଵା॑ନସ୍ଯ ମୀ॒ଢୁଷଃ॑ । ଉଦ୍ଧ॒ମାସୋ॑ ଅରୁ॒ଷାସୋ॑ ଦିଵି॒ସ୍ପୃଶ॒-ସ୍ସମ॒ଗ୍ନିମି॑ନ୍ଧତେ॒ ନରଃ॑ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ଵାଜ॑ସ୍ଯ॒ ଗୋମ॑ତ॒ ଈଶା॑ନ-ସ୍ସହସୋ ଯହୋ । ଅ॒ସ୍ମେ ଧେ॑ହି ଜାତଵେଦୋ॒ ମହି॒ ଶ୍ରଵଃ॑ ॥ ସ ଇ॑ଧା॒ନୋ ଵସୁ॑ଷ୍କ॒ଵି-ର॒ଗ୍ନିରୀ॒ଡେନ୍ଯୋ॑ ଗି॒ରା । ରେ॒ଵଦ॒ସ୍ମଭ୍ଯ॑-ମ୍ପୁର୍ଵଣୀକ ଦୀଦିହି ॥ କ୍ଷ॒ପୋ ରା॑ଜନ୍ନୁ॒ତ ତ୍ମନା-ଽଗ୍ନେ॒ ଵସ୍ତୋ॑ରୁ॒ତୋଷସଃ॑ । ସ ତି॑ଗ୍ମଜମ୍ଭ [ ] 14

ର॒କ୍ଷସୋ॑ ଦହ॒ ପ୍ରତି॑ ॥ ଆ ତେ॑ ଅଗ୍ନ ଇଧୀମହି ଦ୍ଯୁ॒ମନ୍ତ॑-ନ୍ଦେଵା॒ଜର᳚ମ୍ । ଯଦ୍ଧ॒ ସ୍ଯା ତେ॒ ପନୀ॑ଯସୀ ସ॒ମି-ଦ୍ଦୀ॒ଦଯ॑ତି॒ ଦ୍ଯଵୀଷଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତୋ॒ତୃଭ୍ଯ॒ ଆ ଭ॑ର ॥ ଆ ତେ॑ ଅଗ୍ନ ଋ॒ଚା ହ॒ଵି-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ରସ୍ଯ॑ ଜ୍ଯୋତିଷସ୍ପତେ । ସୁଶ୍ଚ॑ନ୍ଦ୍ର॒ ଦସ୍ମ॒ ଵିଶ୍ପ॑ତେ॒ ହଵ୍ଯ॑ଵା॒-ଟ୍ତୁଭ୍ଯଗ୍ଂ॑ ହୂଯତ॒ ଇଷଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତୋ॒ତୃଭ୍ଯ॒ ଆ ଭ॑ର ॥ ଉ॒ଭେ ସୁ॑ଶ୍ଚନ୍ଦ୍ର ସ॒ର୍ପିଷୋ॒ ଦର୍ଵୀ᳚ ଶ୍ରୀଣୀଷ ଆ॒ସନି॑ । ଉ॒ତୋ ନ॒ ଉ-ତ୍ପୁ॑ପୂର୍ଯା [ଉ-ତ୍ପୁ॑ପୂର୍ଯାଃ, ଉ॒କ୍ଥେଷୁ॑] 15

ଉ॒କ୍ଥେଷୁ॑ ଶଵସସ୍ପତ॒ ଇଷଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତୋ॒ତୃଭ୍ଯ॒ ଆ ଭ॑ର ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ତମ॒ଦ୍ଯାଶ୍ଵ॒-ନ୍ନ ସ୍ତୋମୈଃ॒ କ୍ରତୁ॒-ନ୍ନ ଭ॒ଦ୍ରଗ୍ଂ ହୃ॑ଦି॒ସ୍ପୃଶ᳚ମ୍ । ଋ॒ଦ୍ଧ୍ଯାମା॑ ତ॒ ଓହୈଃ᳚ ॥ ଅଧା॒ ହ୍ଯ॑ଗ୍ନେ॒ କ୍ରତୋ᳚ର୍ଭ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॒ ଦକ୍ଷ॑ସ୍ଯ ସା॒ଧୋଃ । ର॒ଥୀର୍-ଋ॒ତସ୍ଯ॑ ବୃହ॒ତୋ ବ॒ଭୂଥ॑ ॥ ଆ॒ଭିଷ୍ଟେ॑ ଅ॒ଦ୍ଯ ଗୀ॒ର୍ଭିର୍ଗୃ॒ଣନ୍ତୋ-ଽଗ୍ନେ॒ ଦାଶେ॑ମ । ପ୍ର ତେ॑ ଦି॒ଵୋ ନ ସ୍ତ॑ନଯନ୍ତି॒ ଶୁଷ୍ମାଃ᳚ ॥ ଏ॒ଭିର୍ନୋ॑ ଅ॒ର୍କୈର୍ଭଵା॑ ନୋ ଅ॒ର୍ଵା- [ଅ॒ର୍ଵାଙ୍, ସୁଵ॒ର୍ନ ଜ୍ଯୋତିଃ॑ ।] 16

-ଙ୍ଖ୍ସୁଵ॒ର୍ନ ଜ୍ଯୋତିଃ॑ । ଅଗ୍ନେ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ଭି-ସ୍ସୁ॒ମନା॒ ଅନୀ॑କୈଃ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ହୋତା॑ର-ମ୍ମନ୍ଯେ॒ ଦାସ୍ଵ॑ନ୍ତଂ॒-ଵଁସୋ᳚-ସ୍ସୂ॒ନୁଗ୍ଂ ସହ॑ସୋ ଜା॒ତଵେ॑ଦସମ୍ । ଵିପ୍ର॒-ନ୍ନ ଜା॒ତଵେ॑ଦସମ୍ । ଯ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵଯା᳚ ସ୍ଵଦ୍ଧ୍ଵ॒ରୋ ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵାଚ୍ଯା॑ କୃ॒ପା । ଘୃ॒ତସ୍ଯ॒ ଵିଭ୍ରା᳚ଷ୍ଟି॒ମନୁ॑ ଶୁ॒କ୍ରଶୋ॑ଚିଷ ଆ॒ଜୁହ୍ଵା॑ନସ୍ଯ ସ॒ର୍ପିଷଃ॑ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ତ୍ଵ-ନ୍ନୋ॒ ଅନ୍ତ॑ମଃ । ଉ॒ତ ତ୍ରା॒ତା ଶି॒ଵୋ ଭ॑ଵ ଵରୂ॒ଥ୍ଯଃ॑ ॥ ତ-ନ୍ତ୍ଵା॑ ଶୋଚିଷ୍ଠ ଦୀଦିଵଃ । ସୁ॒ମ୍ନାଯ॑ ନୂ॒ନମୀ॑ମହେ॒ ସଖି॑ଭ୍ଯଃ ॥ ଵସୁ॑ର॒ଗ୍ନିର୍ଵସୁ॑ଶ୍ରଵାଃ । ଅଚ୍ଛା॑ ନକ୍ଷି ଦ୍ଯୁ॒ମତ୍ତ॑ମୋ ର॒ଯି-ନ୍ଦାଃ᳚ ॥ 17 ॥

(ଜନା॑ନା॒ - ମଙ୍ଗି॑ରସ॒ - ଇଷଗ୍ଂ॑ - ସୁ॒ଶମୀ॑ - ତିଗ୍ମଜମ୍ଭ - ପୁପୂର୍ଯା - ଅ॒ର୍ଵାଂ - ଵସୁ॑ଶ୍ରଵାଃ॒ - ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 4)

ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନିଭ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵା ସ॒ଯୁଜା॑ ଯୁ॒ଜା ଯୁ॑ନଜ୍ମ୍ଯା ଘା॒ରାଭ୍ଯା॒-ନ୍ତେଜ॑ସା॒ ଵର୍ଚ॑ସୋ॒ କ୍ଥେଭି॒-ସ୍ସ୍ତୋମେ॑ଭି॒ ଶ୍ଛନ୍ଦୋ॑ଭୀ ର॒ଯ୍ଯୈ ପୋଷା॑ଯ ସଜା॒ତାନା᳚-ମ୍ମଦ୍ଧ୍ଯମ॒ସ୍ଥେଯା॑ଯ॒ ମଯା᳚ ତ୍ଵା ସ॒ଯୁଜା॑ ଯୁ॒ଜା ଯୁ॑ନଜ୍ମ୍ଯ॒ବା-ନ୍ଦୁ॒ଲା ନି॑ତ॒ତ୍ନି ର॒ଭ୍ରଯ॑ନ୍ତୀ ମେ॒ଘଯ॑ନ୍ତୀ ଵ॒ର୍॒ଷଯ॑ନ୍ତୀ ଚୁପୁ॒ଣୀକା॒ ନାମା॑ସି ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିନା ତ୍ଵା॒ ଵିଶ୍ଵା॑ଭିର୍ଧୀ॒ଭିରୁପ॑ ଦଧାମି ପୃଥି॒ଵ୍ଯୁ॑ଦପୁ॒ରମନ୍ନେ॑ନ ଵି॒ଷ୍ଟା ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯା᳚ସ୍ତେ ଗୋ॒ପ୍ତାରୋ॒ ଽଗ୍ନିର୍ଵିଯ॑ତ୍ତୋ-ଽସ୍ଯା॒-ନ୍ତାମ॒ହ-ମ୍ପ୍ର॑ ପଦ୍ଯେ॒ ସା [ ] 18

ମେ॒ ଶର୍ମ॑ ଚ॒ ଵର୍ମ॑ ଚା॒ସ୍ତ୍ଵଧି॑ ଦ୍ଯୌର॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ଵି॒ଷ୍ଟା ମ॒ରୁତ॑ସ୍ତେ ଗୋ॒ପ୍ତାରୋ॑ ଵା॒ଯୁର୍ଵିଯ॑ତ୍ତୋ-ଽସ୍ଯା॒-ନ୍ତାମ॒ହ-ମ୍ପ୍ର ପ॑ଦ୍ଯେ॒ ସା ମେ॒ ଶର୍ମ॑ ଚ॒ ଵର୍ମ॑ ଚାସ୍ତୁ॒ ଦ୍ଯୌରପ॑ରାଜିତା॒-ଽମୃତେ॑ନ ଵି॒ଷ୍ଟା-ଽଽଦି॒ତ୍ଯାସ୍ତେ॑ ଗୋ॒ପ୍ତାର॒-ସ୍ସୂର୍ଯୋ॒ ଵିଯ॑ତ୍ତୋ-ଽସ୍ଯା॒-ନ୍ତାମ॒ହ-ମ୍ପ୍ର ପ॑ଦ୍ଯେ॒ ସା ମେ॒ ଶର୍ମ॑ ଚ॒ ଵର୍ମ॑ ଚାସ୍ତୁ ॥ 19 ॥

(ସା - ଽଷ୍ଟାଚ॑ତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 5)

ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ସ୍ତ୍ଵା ସାଦଯତୁ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଃ ପୃ॒ଷ୍ଠେ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତୀଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵ॑ସ୍ମୈ ପ୍ରା॒ଣାଯା॑ପା॒ନାଯ॒ ଵିଶ୍ଵ॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ଯଚ୍ଛା॒- ଗ୍ନିସ୍ତେ-ଽଧି॑ପତି ର୍ଵି॒ଶ୍ଵକ॑ର୍ମା ତ୍ଵା ସାଦଯତ୍ଵ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ ପୃ॒ଷ୍ଠେ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତୀଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵ॑ସ୍ମୈ ପ୍ରା॒ଣାଯା॑ପା॒ନାଯ॒ ଵିଶ୍ଵ॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ଯଚ୍ଛ ଵା॒ଯୁସ୍ତେ-ଽଧି॑ପତିଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିସ୍ତ୍ଵା ସାଦଯତୁ ଦି॒ଵଃ ପୃ॒ଷ୍ଠେ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମତୀଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵ॑ସ୍ମୈ ପ୍ରା॒ଣାଯା॑ପା॒ନାଯ॒ ଵିଶ୍ଵ॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ଯଚ୍ଛ ପରମେ॒ଷ୍ଠୀ ତେ-ଽଧି॑ପତିଃ ପୁରୋଵାତ॒ସନି॑ରସ୍ଯ ଭ୍ର॒ସନି॑ରସି ଵିଦ୍ଯୁ॒ଥ୍ସନି॑- [ଵିଦ୍ଯୁ॒ଥ୍ସନିଃ॑, ଅ॒ସି॒ ସ୍ତ॒ନ॒ଯି॒ତ୍ନୁ॒ସନି॑ରସି] 20

-ରସି ସ୍ତନଯିତ୍ନୁ॒ସନି॑ରସି ଵୃଷ୍ଟି॒ସନି॑ରସ୍ଯ॒-ଗ୍ନେର୍ଯାନ୍ଯ॑ସି ଦେ॒ଵାନା॑ମଗ୍ନେ॒ ଯାନ୍ଯ॑ସି ଵା॒ଯୋର୍ଯାନ୍ଯ॑ସି ଦେ॒ଵାନାଂ᳚-ଵାଁଯୋ॒ଯାନ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ॒ ଯାନ୍ଯ॑ସି ଦେ॒ଵାନା॑- ମନ୍ତରିକ୍ଷ॒ଯାନ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒-ନ୍ତରି॑କ୍ଷମସ୍ଯ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷାଯ ତ୍ଵା ସଲି॒ଲାଯ॑ ତ୍ଵା॒ ସର୍ଣୀ॑କାଯ ତ୍ଵା॒ ସତୀ॑କାଯ ତ୍ଵା॒ କେତା॑ଯ ତ୍ଵା॒ ପ୍ରଚେ॑ତସେ ତ୍ଵା॒ ଵିଵ॑ସ୍ଵତେ ତ୍ଵା ଦି॒ଵସ୍ତ୍ଵା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ ଆଦି॒ତ୍ଯେଭ୍ଯ॑ସ୍ତ୍ଵ॒ର୍ଚେ ତ୍ଵା॑ ରୁ॒ଚେ ତ୍ଵା᳚ ଦ୍ଯୁ॒ତେ ତ୍ଵା॑ ଭା॒ସେ ତ୍ଵା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷେ ତ୍ଵା ଯଶୋ॒ଦା-ନ୍ତ୍ଵା॒ ଯଶ॑ସି ତେଜୋ॒ଦା-ନ୍ତ୍ଵା॒ ତେଜ॑ସି ପଯୋ॒ଦା-ନ୍ତ୍ଵା॒ ପଯ॑ସି ଵର୍ଚୋ॒ଦା-ନ୍ତ୍ଵା॒ ଵର୍ଚ॑ସି ଦ୍ରଵିଣୋ॒ଦା-ନ୍ତ୍ଵା॒ ଦ୍ରଵି॑ଣେ ସାଦଯାମି॒ ତେନର୍ଷି॑ଣା॒ ତେନ॒ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ତଯା॑ ଦେ॒ଵତ॑ଯା-ଽଙ୍ଗିର॒ସ୍ଵ-ଦ୍ଧ୍ରୁ॒ଵା ସୀ॑ଦ ॥ 21 ॥

(ଵି॒ଦ୍ଯୁ॒ଥ୍ସନି॑ - ର୍ଦ୍ଯୁ॒ତେ ତ୍ଵୈ - କା॒ନ୍ନ ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶଚ୍ଚ॑) (ଅ. 6)

ଭୂ॒ଯ॒ସ୍କୃଦ॑ସି ଵରିଵ॒ସ୍କୃଦ॑ସି॒ ପ୍ରାଚ୍ଯ॑ସ୍ଯୂ॒ର୍ଧ୍ଵା-ଽସ୍ଯ॑-ନ୍ତରିକ୍ଷ॒ସଦ॑ସ୍ଯ॒-ନ୍ତରି॑କ୍ଷେ ସୀଦା-ଫ୍ସୁ॒ଷଦ॑ସି ଶ୍ଯେନ॒ସଦ॑ସି ଗୃଦ୍ଧ୍ର॒ସଦ॑ସି ସୁପର୍ଣ॒ସଦ॑ସି ନାକ॒ସଦ॑ସି ପୃଥି॒ଵ୍ଯାସ୍ତ୍ଵା॒ ଦ୍ରଵି॑ଣେ ସାଦଯାମ୍ଯ॒-ନ୍ତରି॑କ୍ଷସ୍ଯ ତ୍ଵା॒ ଦ୍ରଵି॑ଣେ ସାଦଯାମି ଦି॒ଵସ୍ତ୍ଵା॒ ଦ୍ରଵି॑ଣେ ସାଦଯାମି ଦି॒ଶା-ନ୍ତ୍ଵା॒ ଦ୍ରଵି॑ଣେ ସାଦଯାମି ଦ୍ରଵିଣୋ॒ଦା-ନ୍ତ୍ଵା॒ ଦ୍ରଵି॑ଣେ ସାଦଯାମି ପ୍ରା॒ଣ-ମ୍ମେ॑ ପାହ୍ଯ-ପା॒ନ-ମ୍ମେ॑ ପାହି ଵ୍ଯା॒ନ-ମ୍ମେ॑ [ଵ୍ଯା॒ନ-ମ୍ମେ᳚, ପା॒ହ୍ଯାଯୁ॑ର୍ମେ ପାହି] 22

ପା॒ହ୍ଯାଯୁ॑ର୍ମେ ପାହି ଵି॒ଶ୍ଵାଯୁ॑ର୍ମେ ପାହି ସ॒ର୍ଵାଯୁ॑ର୍ମେ ପା॒ହ୍ଯଗ୍ନେ॒ ଯ-ତ୍ତେ॒ ପର॒ଗ୍ଂ॒ ହୃନ୍ନାମ॒ ତାଵେହି॒ ସଗ୍ଂ ର॑ଭାଵହୈ॒ ପାଞ୍ଚ॑ ଜନ୍ଯେ॒ଷ୍ଵ-ପ୍ଯେ᳚ଦ୍ଧ୍ଯଗ୍ନେ॒ ଯାଵା॒ ଅଯା॑ଵା॒ ଏଵା॒ ଊମା॒-ସ୍ସବ୍ଦ॒-ସ୍ସଗ॑ର-ସ୍ସୁ॒ମେକଃ॑ ॥ 23 ॥

(ଵ୍ଯା॒ନ-ମ୍ମେ॒-ଦ୍ଵାତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶଚ୍ଚ) (ଅ. 7)

ଅ॒ଗ୍ନିନା॑ ଵିଶ୍ଵା॒ଷାଟ୍ ସୂର୍ଯେ॑ଣ ସ୍ଵ॒ରା-ଟ୍କ୍ରତ୍ଵା॒ ଶଚୀ॒ପତି॑ର୍-ଋଷ॒ଭେଣ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ ଯ॒ଜ୍ଞେନ॑ ମ॒ଘଵା॒-ନ୍ଦକ୍ଷି॑ଣଯା ସୁଵ॒ର୍ଗୋ ମ॒ନ୍ଯୁନା॑ ଵୃତ୍ର॒ହା ସୌହା᳚ର୍ଦ୍ଯେନ ତନୂ॒ଧା ଅନ୍ନେ॑ନ॒ ଗଯଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା-ଽସ॑ନୋ ଦୃ॒ଗ୍ଭିର॑ନ୍ନା॒ଦୋ ଵ॑ଷଟ୍କା॒ରେଣ॒ର୍ଧ-ସ୍ସାମ୍ନା॑ ତନୂ॒ପା ଵି॒ରାଜା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷ୍ମା॒-ନ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା ସୋମ॒ପା ଗୋଭି॑ର୍ଯ॒ଜ୍ଞ-ନ୍ଦା॑ଧାର କ୍ଷ॒ତ୍ରେଣ॑ ମନୁ॒ଷ୍ଯା॑-ନଶ୍ଵେ॑ନ ଚ॒ ରଥେ॑ନ ଚ ଵ॒ଜ୍ର୍ଯୃ॑ତୁଭିଃ॑ ପ୍ର॒ଭୁ-ସ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରେଣ॑ ପରି॒ଭୂ ସ୍ତପ॒ସା-ଽନା॑ଧୃଷ୍ଟ॒-ସ୍ସୂର୍ଯ॒-ସ୍ସ-ନ୍ତ॒ନୂଭିଃ॑ ॥ 24 ॥

(ଅ॒ଗ୍ନି - ରୈକା॒ନ୍ନ ପ॑ଞ୍ଚା॒ଶତ୍) (ଅ. 8)

ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ମନ॒ସା ଽନ୍ଧୋ-ଽଚ୍ଛେ॑ତୋ ଧା॒ତା ଦୀ॒କ୍ଷାଯାଗ୍ଂ॑ ସଵି॒ତା ଭୃ॒ତ୍ଯା-ମ୍ପୂ॒ଷା ସୋ॑ମ॒କ୍ରଯ॑ଣ୍ଯାଂ॒-ଵଁରୁ॑ଣ॒ ଉପ॑ନ॒ଦ୍ଧୋ ଽସୁ॑ରଃ କ୍ରୀ॒ଯମା॑ଣୋ ମି॒ତ୍ରଃ କ୍ରୀ॒ତ-ଶ୍ଶି॑ପିଵି॒ଷ୍ଟ ଆସା॑ଦିତୋ ନ॒ରନ୍ଧି॑ଷଃ ପ୍ରୋ॒ହ୍ଯମା॒ଣୋ ଽଧି॑ପତି॒ରାଗ॑ତଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ୍ରଣୀ॒ଯମା॑ନୋ॒ ଽଗ୍ନିରାଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରେ॒ ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ରାଗ୍ନୀ᳚ଦ୍ଧ୍ରା-ତ୍ପ୍ରଣୀ॒ଯମା॑ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ହଵି॒ର୍ଧାନେ ଽଦି॑ତି॒ରାସା॑ଦିତୋ॒ ଵିଷ୍ଣୁ॑ରୁପାଵହ୍ରି॒ଯମା॒ଣୋ ଽଥ॒ର୍ଵୋପୋ᳚ତ୍ତୋ ଯ॒ମୋ॑-ଽଭିଷୁ॑ତୋ ଽପୂତ॒ପା ଆ॑ଧୂ॒ଯମା॑ନୋ ଵା॒ଯୁଃ ପୂ॒ଯମା॑ନୋ ମି॒ତ୍ରଃ, କ୍ଷୀ॑ର॒ଶ୍ରୀର୍ମ॒ନ୍ଥୀ ସ॑କ୍ତୁ॒ଶ୍ରୀର୍ଵୈ᳚ଶ୍ଵଦେ॒ଵ ଉନ୍ନୀ॑ତୋ ରୁ॒ଦ୍ର ଆହୁ॑ତୋ ଵା॒ଯୁରାଵୃ॑ତ୍ତୋ ନୃ॒ଚକ୍ଷାଃ॒ ପ୍ରତି॑ଖ୍ଯାତୋ ଭ॒କ୍ଷ ଆଗ॑ତଃ ପିତୃ॒ଣା-ନ୍ନା॑ରାଶ॒ଗ୍ଂ॒ସୋ ଽସୁ॒ରାତ୍ତ॒-ସ୍ସିନ୍ଧୁ॑ର-ଵଭୃ॒ଥମ॑ଵପ୍ର॒ଯନ୍-ଥ୍ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରୋ ଽଵ॑ଗତ-ସ୍ସଲି॒ଲଃ ପ୍ରପ୍ଲୁ॑ତ॒-ସ୍ସୁଵ॑ରୁ॒ଦୃଚ॑-ଙ୍ଗ॒ତଃ ॥ 25 ॥

(ରୁ॒ଦ୍ର - ଏକ॑ଵିଗ୍ଂଶତିଶ୍ଚ) (ଅ. 9)

କୃତ୍ତି॑କା॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵତା॒-ଽଗ୍ନେ ରୁଚଃ॑ ସ୍ଥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେର୍ଧା॒ତୁ-ସ୍ସୋମ॑ସ୍ଯ॒ର୍ଚେ ତ୍ଵା॑ ରୁ॒ଚେ ତ୍ଵା᳚ ଦ୍ଯୁ॒ତେ ତ୍ଵା॑ ଭା॒ସେ ତ୍ଵା॒ ଜ୍ଯୋତି॑ଷେ ତ୍ଵା ରୋହି॒ଣୀ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର୍ଦେ॒ଵତା॑ ମୃଗଶୀ॒ର୍॒ଷ॑-ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ସୋମୋ॑ ଦେ॒ଵତା॒ ଽଽର୍ଦ୍ରା ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଗ୍ଂ ରୁ॒ଦ୍ରୋ ଦେ॒ଵତା॒ ପୁନ॑ର୍ଵସୂ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର॒ମଦି॑ତିର୍ଦେ॒ଵତା॑- ତି॒ଷ୍ଯୋ॑ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର॒-ମ୍ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ର୍ଦେ॒ଵତା᳚ ଽଽଶ୍ରେ॒ଷା ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଗ୍ଂ ସ॒ର୍ପା ଦେ॒ଵତା॑ ମ॒ଘା ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ପି॒ତରୋ॑ ଦେ॒ଵତା॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର- [ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ୍, ଅ॒ର୍ଯ॒ମା] 26

-ମର୍ଯ॒ମା ଦେ॒ଵତା॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର॒-ମ୍ଭଗୋ॑ ଦେ॒ଵତା॒ ହସ୍ତୋ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଗ୍ଂ ସଵି॒ତା ଦେ॒ଵତା॑ ଚି॒ତ୍ରା ନକ୍ଷ॑ତ୍ର॒ମିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ ସ୍ଵା॒ତୀ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଂ-ଵାଁ॒ଯୁର୍ଦେ॒ଵତା॒ ଵିଶା॑ଖେ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମିନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ଦେ॒ଵତା॑ ଽନୂରା॒ଧା ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ମି॒ତ୍ରୋ ଦେ॒ଵତା॑ ରୋହି॒ଣୀ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର॒ମିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଵି॒ଚୃତୌ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ପି॒ତରୋ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଽଷା॒ଢା ନକ୍ଷ॑ତ୍ର॒ମାପୋ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଽଷା॒ଢା ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଂ॒-ଵିଁଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵତା᳚ ଶ୍ରୋ॒ଣା ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଂ॒-ଵିଁଷ୍ଣୁ॑ର୍ଦେ॒ଵତା॒ ଶ୍ରଵି॑ଷ୍ଠା॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଂ॒-ଵଁସ॑ଵୋ [ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଂ॒-ଵଁସ॑ଵଃ, ଦେ॒ଵତା॑] 27

ଦେ॒ଵତା॑ ଶ॒ତଭି॑ଷ॒-ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ର॒ମିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦେ॒ଵତା᳚ ପ୍ରୋଷ୍ଠପ॒ଦା ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ॒ଜ ଏକ॑ପା-ଦ୍ଦେ॒ଵତା᳚ ପ୍ରୋଷ୍ଠପ॒ଦା ନକ୍ଷ॑ତ୍ର॒ମହି॑ର୍ବୁ॒ଦ୍ଧ୍ନିଯୋ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ରେ॒ଵତୀ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ମ୍ପୂ॒ଷା ଦେ॒ଵତା᳚ ଽଶ୍ଵ॒ଯୁଜୌ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ॒ଶ୍ଵିନୌ॑ ଦେ॒ଵତା॑ ଽପ॒ଭର॑ଣୀ॒ର୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଂ-ଯଁ॒ମୋ ଦେ॒ଵତା॑, ପୂ॒ର୍ଣା ପ॒ଶ୍ଚାଦ୍ଯ-ତ୍ତେ॑ ଦେ॒ଵା ଅଦ॑ଧୁଃ ॥ 28 ॥

(ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରଂ॒ - ଁଵସ॑ଵ॒ - ସ୍ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 10)

ମଧୁ॑ଶ୍ଚ॒ ମାଧ॑ଵଶ୍ଚ॒ ଵାସ॑ନ୍ତିକାଵୃ॒ତୂ ଶୁ॒କ୍ରଶ୍ଚ॒ ଶୁଚି॑ଶ୍ଚ॒ ଗ୍ରୈଷ୍ମା॑ଵୃ॒ତୂ ନଭ॑ଶ୍ଚ ନଭ॒ସ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ଵାର୍ଷି॑କାଵୃ॒ତୂ ଇ॒ଷଶ୍ଚୋ॒ର୍ଜଶ୍ଚ॑ ଶାର॒ଦାଵୃ॒ତୂ ସହ॑ଶ୍ଚ ସହ॒ସ୍ଯ॑ଶ୍ଚ॒ ହୈମ॑ନ୍ତିକାଵୃ॒ତୂ ତପ॑ଶ୍ଚ ତପ॒ସ୍ଯ॑ଶ୍ଚ ଶୈଶି॒ରାଵୃ॒ତୂ ଅ॒ଗ୍ନେର॑ନ୍ତ-ଶ୍ଶ୍ଲେ॒ଷୋ॑-ଽସି॒ କଲ୍ପେ॑ତା॒-ନ୍ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ କଲ୍ପ॑ନ୍ତା॒ମାପ॒ ଓଷ॑ଧୀଃ॒ କଲ୍ପ॑ନ୍ତାମ॒ଗ୍ନଯଃ॒ ପୃଥ॒ମ୍ମମ॒ ଜ୍ଯୈଷ୍ଠ୍ଯ॑ଯ॒ ସଵ୍ର॑ତା॒ [ସଵ୍ର॑ତାଃ, ଯେ᳚-ଽଗ୍ନଯ॒-] 29

ଯେ᳚-ଽଗ୍ନଯ॒-ସ୍ସମ॑ନସୋ-ଽନ୍ତ॒ରା ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଶୈ॑ଶି॒ରାଵୃ॒ତୂ ଅ॒ଭି କଲ୍ପ॑ମାନା॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ମିଵ ଦେ॒ଵା ଅ॒ଭି ସଂଵିଁ॑ଶନ୍ତୁ ସଂ॒ଯଁଚ୍ଚ॒ ପ୍ରଚେ॑ତାଶ୍ଚା॒ଗ୍ନେ-ସ୍ସୋମ॑ସ୍ଯ॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯୋ॒-ଗ୍ରା ଚ॑ ଭୀ॒ମା ଚ॑ ପିତୃ॒ଣାଂ-ଯଁ॒ମସ୍ଯେନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ଧ୍ରୁ॒ଵା ଚ॑ ପୃଥି॒ଵୀ ଚ॑ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁର୍ମ॒ରୁତାଂ॒-ଵଁରୁ॑ଣସ୍ଯ ଧ॒ର୍ତ୍ରୀ ଚ॒ ଧରି॑ତ୍ରୀ ଚ ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣଯୋ ର୍ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ଧା॒ତୁଃ ପ୍ରାଚୀ॑ ଚ ପ୍ର॒ତୀଚୀ॑ ଚ॒ ଵସୂ॑ନାଗ୍ଂ ରୁ॒ଦ୍ରାଣା॑- [ରୁ॒ଦ୍ରାଣା᳚ମ୍, ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯାନା॒-ନ୍ତେ] 30

-ମାଦି॒ତ୍ଯାନା॒-ନ୍ତେ ତେ-ଽଧି॑ପତଯ॒ସ୍ତେଭ୍ଯୋ॒ ନମ॒ସ୍ତେ ନୋ॑ ମୃଡଯନ୍ତୁ॒ ତେ ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମୋ ଯଶ୍ଚ॑ ନୋ॒ ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॒ ତଂ-ଵୋଁ॒ ଜମ୍ଭେ॑ ଦଧାମି ସ॒ହସ୍ର॑ସ୍ଯ ପ୍ର॒ମା ଅ॑ସି ସ॒ହସ୍ର॑ସ୍ଯ ପ୍ରତି॒ମା ଅ॑ସି ସ॒ହସ୍ର॑ସ୍ଯ ଵି॒ମା ଅ॑ସି ସ॒ହସ୍ର॑ସ୍ଯୋ॒ନ୍ମା ଅ॑ସି ସାହ॒ସ୍ରୋ॑-ଽସି ସ॒ହସ୍ରା॑ଯ ତ୍ଵେ॒ମା ମେ॑ ଅଗ୍ନ॒ ଇଷ୍ଟ॑କା ଧେ॒ନଵଃ॑ ସ॒ନ୍ତ୍ଵେକା॑ ଚ ଶ॒ତ-ଞ୍ଚ॑ ସ॒ହସ୍ର॑-ଞ୍ଚା॒ଯୁତ॑-ଞ୍ଚ [ ] 31

ନି॒ଯୁତ॑-ଞ୍ଚ ପ୍ର॒ଯୁତ॒-ଞ୍ଚାର୍ବୁ॑ଦ-ଞ୍ଚ॒ ନ୍ଯ॑ର୍ବୁଦ-ଞ୍ଚ ସମୁ॒ଦ୍ରଶ୍ଚ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯ॒-ଞ୍ଚାନ୍ତ॑ଶ୍ଚ ପରା॒ର୍ଧଶ୍ଚେ॒ମା ମେ॑ ଅଗ୍ନ॒ ଇଷ୍ଟ॑କା ଧେ॒ନଵଃ॑ ସନ୍ତୁ ଷ॒ଷ୍ଠି-ସ୍ସ॒ହସ୍ର॑ମ॒ଯୁତ॒-ମକ୍ଷୀ॑ଯମାଣା ଋତ॒ସ୍ଥା ସ୍ଥ॑ର୍ତା॒ଵୃଧୋ॑ ଘୃତ॒ଶ୍ଚୁତୋ॑ ମଧୁ॒ଶ୍ଚୁତ॒ ଊର୍ଜ॑ସ୍ଵତୀ-ସ୍ସ୍ଵଧା॒ଵିନୀ॒ସ୍ତା ମେ॑ ଅଗ୍ନ॒ ଇଷ୍ଟ॑କା ଧେ॒ନଵଃ॑ ସନ୍ତୁ ଵି॒ରାଜୋ॒ ନାମ॑ କାମ॒ଦୁଘା॑ ଅ॒ମୁତ୍ରା॒ମୁଷ୍ମି॑ନ୍ ଁଲୋ॒କେ ॥ 32 ॥

(ସଵ୍ର॑ତା - ରୁ॒ଦ୍ରାଣା॑ - ମ॒ଯୁତ॑ଞ୍ଚ॒ - ପଞ୍ଚ॑ଚତ୍ଵାରିଗ୍ଂଶଚ୍ଚ) (ଅ. 11)

ସ॒ମି-ଦ୍ଦି॒ଶାମା॒ଶଯା॑ ନ-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଵିନ୍ମଧୋ॒ରତୋ॒ ମାଧ॑ଵଃ ପାତ୍ଵ॒ସ୍ମାନ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଦେ॒ଵୋ ଦୁ॒ଷ୍ଟରୀ॑ତୁ॒ରଦା᳚ଭ୍ଯ ଇ॒ଦ-ଙ୍କ୍ଷ॒ତ୍ରଗ୍ଂ ର॑କ୍ଷତୁ॒ ପାତ୍ଵ॒ସ୍ମାନ୍ ॥ ର॒ଥ॒ନ୍ତ॒ରଗ୍ଂ ସାମ॑ଭିଃ ପାତ୍ଵ॒ସ୍ମା-ନ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ରୀ ଛନ୍ଦ॑ସାଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵରୂ॑ପା । ତ୍ରି॒ଵୃନ୍ନୋ॑ ଵି॒ଷ୍ଠଯା॒ ସ୍ତୋମୋ॒ ଅହ୍ନାଗ୍ଂ॑ ସମୁ॒ଦ୍ରୋ ଵାତ॑ ଇ॒ଦମୋଜଃ॑ ପିପର୍ତୁ ॥ ଉ॒ଗ୍ରା ଦି॒ଶାମ॒ଭି-ଭୂ॑ତିର୍ଵଯୋ॒ଧା-ଶ୍ଶୁଚିଃ॑ ଶୁ॒କ୍ରେ ଅହ॑ନ୍ଯୋଜ॒ସୀନା᳚ । ଇନ୍ଦ୍ରାଧି॑ପତିଃ ପିପୃତା॒ଦତୋ॑ ନୋ॒ ମହି॑ [ ] 33

କ୍ଷ॒ତ୍ରଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵତୋ॑ ଧାରଯେ॒ଦମ୍ ॥ ବୃ॒ହ-ଥ୍ସାମ॑ କ୍ଷତ୍ର॒ଭୃ-ଦ୍ଵୃ॒ଦ୍ଧ ଵୃ॑ଷ୍ଣିଯ-ନ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭୌଜଃ॑ ଶୁଭି॒ତ ମୁ॒ଗ୍ରଵୀ॑ରମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ ସ୍ତୋମେ॑ନ ପଞ୍ଚଦ॒ଶେନ॒ ମଦ୍ଧ୍ଯ॑ମି॒ଦଂ-ଵାଁତେ॑ନ॒ ସଗ॑ରେଣ ରକ୍ଷ ॥ ପ୍ରାଚୀ॑ ଦି॒ଶାଗ୍ଂ ସ॒ହଯ॑ଶା॒ ଯଶ॑ସ୍ଵତୀ॒ ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵାଃ ପ୍ରା॒ଵୃଷା ଽହ୍ନା॒ଗ୍ଂ॒ ସୁଵ॑ର୍ଵତୀ । ଇ॒ଦ-ଙ୍କ୍ଷ॒ତ୍ର-ନ୍ଦୁ॒ଷ୍ଟର॑ମ॒ସ୍ତ୍ଵୋଜୋ ଽନା॑ଧୃଷ୍ଟଗ୍ଂ ସହ॒ସ୍ରିଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସହ॑ସ୍ଵତ୍ ॥ ଵୈ॒ରୂ॒ପେ ସାମ॑ନ୍ନି॒ହ ତଚ୍ଛ॑କେମ॒ ଜଗ॑ତ୍ଯୈନଂ-ଵିଁ॒କ୍ଷ୍ଵା ଵେ॑ଶଯାମଃ । ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେଵା-ସ୍ସପ୍ତଦ॒ଶେନ॒ [ସପ୍ତଦ॒ଶେନ॑, ଵର୍ଚ॑ ଇ॒ଦ-ଙ୍କ୍ଷ॒ତ୍ରଗ୍ଂ] 34

ଵର୍ଚ॑ ଇ॒ଦ-ଙ୍କ୍ଷ॒ତ୍ରଗ୍ଂ ସ॑ଲି॒ଲଵା॑ତମୁ॒ଗ୍ରମ୍ ॥ ଧ॒ର୍ତ୍ରୀ ଦି॒ଶା-ଙ୍କ୍ଷ॒ତ୍ରମି॒ଦ-ନ୍ଦା॑ଧାରୋପ॒ସ୍ଥା-ଽଽଶା॑ନା-ମ୍ମି॒ତ୍ରଵ॑ଦ॒ସ୍ତ୍ଵୋଜଃ॑ । ମିତ୍ରା॑ଵରୁଣା ଶ॒ରଦା-ଽହ୍ନା᳚-ଞ୍ଚିକିତ୍ନୂ ଅ॒ସ୍ମୈ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରାଯ॒ ମହି॒ ଶର୍ମ॑ ଯଚ୍ଛତମ୍ ॥ ଵୈ॒ରା॒ଜେ ସାମ॒ନ୍ନଧି॑ ମେ ମନୀ॒ଷା-ଽନୁ॒ଷ୍ଟୁଭା॒ ସମ୍ଭୃ॑ତଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯଗ୍ଂ॑ ସହଃ॑ । ଇ॒ଦ-ଙ୍କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ମି॒ତ୍ରଵ॑ଦା॒ର୍ଦ୍ରଦା॑ନୁ॒ ମିତ୍ରା॑ଵରୁଣା॒ ରକ୍ଷ॑ତ॒-ମାଧି॑ପତ୍ଯୈଃ ॥ ସ॒ମ୍ରା-ଡ୍ଦି॒ଶାଗ୍ଂ ସ॒ହସା᳚ମ୍ନୀ॒ ସହ॑ସ୍ଵତ୍ଯୃ॒ତୁର୍ହେ॑ମ॒ନ୍ତୋ ଵି॒ଷ୍ଠଯା॑ ନଃ ପିପର୍ତୁ । ଅ॒ଵ॒ସ୍ଯୁଵା॑ତା [ଅ॒ଵ॒ସ୍ଯୁଵା॑ତାଃ, ବୃ॒ହ॒ତୀର୍ନୁ] 35

ବୃହ॒ତୀର୍ନୁ ଶକ୍ଵ॑ରୀରି॒ମଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞମ॑ଵନ୍ତୁ ନୋ ଘୃ॒ତାଚୀଃ᳚ ॥ ସୁଵ॑ର୍ଵତୀ ସୁ॒ଦୁଘା॑ ନଃ॒ ପଯ॑ସ୍ଵତୀ ଦି॒ଶା-ନ୍ଦେ॒ଵ୍ଯ॑ଵତୁ ନୋ ଘୃ॒ତାଚୀ᳚ । ତ୍ଵ-ଙ୍ଗୋ॒ପାଃ ପୁ॑ରଏ॒ତୋତ ପ॒ଶ୍ଚା-ଦ୍ବୃହ॑ସ୍ପତେ॒ ଯାମ୍ଯାଂ᳚-ଯୁଁଙ୍ଗ୍ଧି॒ ଵାଚ᳚ମ୍ ॥ ଊ॒ର୍ଧ୍ଵା ଦି॒ଶାଗ୍ଂ ରନ୍ତି॒ରାଶୌଷ॑ଧୀନାଗ୍ଂ ସଂଵଁଥ୍ସ॒ରେଣ॑ ସଵି॒ତା ନୋ॒ ଅହ୍ନା᳚ମ୍ । ରେ॒ଵ-ଥ୍ସାମାତି॑ଚ୍ଛନ୍ଦା ଉ॒ ଛନ୍ଦୋ-ଽଜା॑ତ ଶତ୍ରୁ-ସ୍ସ୍ଯୋ॒ନା ନୋ॑ ଅସ୍ତୁ ॥ ସ୍ତୋମ॑ତ୍ରଯସ୍ତ୍ରିଗ୍ଂଶେ॒ ଭୁଵ॑ନସ୍ଯ ପତ୍ନି॒ ଵିଵ॑ସ୍ଵଦ୍ଵାତେ ଅ॒ଭି ନୋ॑ [ଅ॒ଭି ନଃ॑, ଗୃ॒ଣା॒ହି॒ ।] 36

ଗୃଣାହି । ଘୃ॒ତଵ॑ତୀ ସଵିତ॒ରାଧି॑ପତ୍ଯୈଃ॒ ପଯ॑ସ୍ଵତୀ॒ ରନ୍ତି॒ରାଶା॑ ନୋ ଅସ୍ତୁ ॥ ଧ୍ରୁ॒ଵା ଦି॒ଶାଂ-ଵିଁଷ୍ଣୁ॑ପ॒ତ୍ନ୍ଯଘୋ॑ରା॒-ଽସ୍ଯେଶା॑ନା॒ ସହ॑ସୋ॒ ଯା ମ॒ନୋତା᳚ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ ର୍ମାତ॒ରିଶ୍ଵୋ॒ତ ଵା॒ଯୁ-ସ୍ସ॑ନ୍ଧୁଵା॒ନା ଵାତା॑ ଅ॒ଭି ନୋ॑ ଗୃଣନ୍ତୁ ॥ ଵି॒ଷ୍ଟ॒ଭୋ-ନ୍ଦି॒ଵୋ ଧ॒ରୁଣଃ॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅ॒ସ୍ଯେଶା॑ନା॒ ଜଗ॑ତୋ॒ ଵିଷ୍ଣୁ॑ପତ୍ନୀ । ଵି॒ଶ୍ଵଵ୍ଯ॑ଚା ଇ॒ଷଯ॑ନ୍ତୀ॒ ସୁଭୂ॑ତି-ଶ୍ଶି॒ଵା ନୋ॑ ଅ॒ସ୍ତ୍ଵଦି॑ତିରୁ॒ପସ୍ଥେ᳚ ॥ ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରୋ ନ॑ ଊ॒ତ୍ଯାପୃ॒ଷ୍ଟୋ ଦି॒ଵ୍ଯନୁ॑ ନୋ॒ ଽଦ୍ଯାନୁ॑ମତି॒ରନ୍ଵିଦ॑ନୁମତେ॒ ତ୍ଵ-ଙ୍କଯା॑ ନଶ୍ଚି॒ତ୍ର ଆଭୁ॑ଵ॒ତ୍କୋ ଅ॒ଦ୍ଯ ଯୁ॑ଙ୍କ୍ତେ ॥ 37 ॥

(ମହି॑ - ସପ୍ତଦ॒ଶେନା॑ - ଽଵ॒ସ୍ଯୁଵା॑ତା - ଅ॒ଭି ନୋ - ଽନୁ॑ ନ॒ - ଶ୍ଚତୁ॑ର୍ଦଶ ଚ) (ଅ. 12)

(ର॒ଶ୍ମିର॑ସି॒ - ରାଜ୍ଞ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ - ଯ-ମ୍ପୁ॒ରୋ ହରି॑କେଶୋ॒ - ଽଗ୍ନିର୍ମୂ॒ର୍ଧ - ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନିଭ୍ଯାଂ॒ - ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ - ର୍ଭୂଯ॒ସ୍କୃଦ॑ - ସ୍ଯ॒ଗ୍ନିନା॑ ଵିଶ୍ଵା॒ଷାଟ୍ - ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ମନ॑ସା॒ - କୃତ୍ତି॑କା॒ - ମଧୁ॑ଶ୍ଚ - ସ॒ମିଦ୍ଦି॒ଶାଂ - ଦ୍ଵାଦ॑ଶ )

(ର॒ଶ୍ମିର॑ସି॒ - ପ୍ରତି॑ ଧେ॒ନୁ- ମ॑ସି ସ୍ତନଯିତ୍ନୁ॒ସନି॑ର - ସ୍ଯାଦି॒ତ୍ଯାନାଗ୍ଂ॑ - ସ॒ପ୍ତତ୍ରିଗ୍ଂ॑ଶତ୍ )

(ର॒ଶ୍ମିର॑ସି॒, କୋ ଅ॒ଦ୍ଯ ଯୁ॑ଙ୍କ୍ତେ)

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥

॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ସଂହିତାଯା-ଞ୍ଚତୁର୍ଥ କାଣ୍ଡେ ଚତୁର୍ଥଃ ପ୍ରଶ୍ନ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturthakāṇḍe caturthaḥ praśnaḥ - pañcamacitiśeṣanirūpaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

ra॒śmira̭si॒ kṣayā̭ya tvā॒ kṣaya̭-ñjinva॒ preti̭rasi॒ dharmā̭ya tvā॒ dharma̭-ñji॒nvānvi̭tirasi di॒ve tvā॒ diva̭-ñjinva sa॒ndhira̭sya॒ntari̭kṣāya tvā॒-'ntari̭kṣa-ñjinva prati॒dhira̭si pṛthi॒vyai tvā̭ pṛthi॒vī-ñji̭nva viṣṭa॒bhoṃ̭-'si॒ vṛṣṭyai᳚ tvā॒ vṛṣṭi̭-ñjinva pra॒vā-'syahne॒ tvā-'ha̭rjinvānu॒ vā-'si॒ rātri̭yai tvā॒ rātri̭-ñjinvo॒ śiga̭si॒ [rātri̭-ñjinvo॒ śiga̭si, vasṷbhyastvā॒] 1

vasṷbhyastvā॒ vasū᳚ñjinva prake॒to̭-'si ru॒drebhya̭stvā ru॒drāñji̭nva sudī॒tira̭syādi॒tyebhya̭stvā ''di॒tyāñji॒nvaujo̭-'si pi॒tṛbhya̭stvā pi॒tṝñji̭nva॒ tantṷrasi pra॒jābhya̭stvā pra॒jā ji̭nva pṛtanā॒ṣāḍa̭si pa॒śubhya̭stvā pa॒śūñji̭nva re॒vada॒syoṣa̭dhībhya॒-stvauṣa̭dhī-rjinvābhi॒jida̭si yu॒ktagrā॒vendrā̭ya॒ tvendra̭-ñji॒nvādhi̭patirasi prā॒ṇāya̭ [prā॒ṇāya̭, tvā॒ prā॒ṇa-ñji̭nva] 2

tvā prā॒ṇa-ñji̭nva ya॒ntā-'sya̭pā॒nāya̭ tvā-'pā॒na-ñji̭nva sa॒gṃ॒sarpo̭-'si॒ cakṣṷṣe tvā॒ cakṣṷrjinva vayo॒dhā a̭si॒ śrotrā̭ya tvā॒ śrotra̭-ñjinva tri॒vṛda̭si pra॒vṛda̭si saṃ॒vṛ~da̭si vi॒vṛda̭si sagṃro॒ho̭-'si nīro॒ho̭-'si praro॒ho᳚-'syanuro॒ho̭-'si vasu॒ko̭-'si॒ veṣa̭śrirasi॒ vasya̭ṣṭirasi || 3 ||

(u॒śiga̭si - prā॒ṇāya॒ - trica̭tvārigṃśacca) (a. 1)

rājñya̭si॒ prācī॒ digvasa̭vaste de॒vā adhi̭patayo॒-'gnirhḙtī॒nā-mpra̭tidha॒rtā̭ tri॒vṛ-ttvā॒ stomaḥ̭ pṛthi॒vyāg śra̭ya॒tvājya̭-mu॒kthamavya̭thaya-thstabhnātu rathanta॒ragṃ sāma॒ prati̭ṣṭhityai vi॒rāḍa̭si dakṣi॒ṇā digru॒drāstḙ de॒vā adhi̭pataya॒ indro̭ hetī॒nā-mpra̭tidha॒rtā pa̭ñcada॒śastvā॒ stomaḥ̭ pṛthi॒vyāg śra̭yatu॒ pra-ṷgamu॒ktha-mavya̭thaya-thstabhnātu bṛ॒ha-thsāma॒ prati̭ṣṭhityai sa॒mrāḍa̭si pra॒tīcī॒ di- [dik, ā॒di॒tyāstḙ] 4

-gā̭di॒tyāstḙ de॒vā adhi̭pataya॒-ssomo̭ hetī॒nā-mpra̭tidha॒rtā sa̭ptada॒śastvā॒ stomaḥ̭ pṛthi॒vyāg śra̭yatu marutva॒tīya̭mu॒ktha-mavya̭thaya-thstabhnātu vairū॒pagṃ sāma॒ prati̭ṣṭhityāyai sva॒rāḍa॒syudī̭cī॒ dig viśvḙ te de॒vā adhi̭patayo॒ varṷṇo hetī॒nā-mpra̭tidha॒rtaika̭vi॒gṃ॒śa stvā॒ stomaḥ̭ pṛthi॒vyāg śra̭yatu॒ niṣkḙvalya-mu॒kthamavya̭thaya-thstabhnātu vairā॒jagṃ sāma॒ prati̭ṣṭhityā॒ adhi̭patnyasi bṛha॒tī dimma॒ruta̭ste de॒vā adhi̭patayo॒ [adhi̭patayaḥ, bṛha॒spati̭rhetī॒-] 5

bṛha॒spati̭rhetī॒nā-mpra̭tidha॒rtā tri̭ṇavatrayastri॒gṃ॒śau tvā॒ stomaṷ pṛthi॒vyāg śra̭yatāṃ-vai~śvadevāgnimāru॒te u॒kthe avya̭thayantī stabhnītāgṃ śākvararaiva॒te sāma̭nī॒ prati̭ṣṭhityā a॒ntari̭kṣā॒yarṣa̭yastvā prathama॒jā de॒veṣṷ di॒vo mātra̭yā vari॒ṇā pra̭thantu vidha॒rtā cā॒yamadhi̭patiśca॒ te tvā॒ sarvḙ saṃvi~dā॒nā nāka̭sya pṛ॒ṣṭhe sṷva॒rge lo॒ke yaja̭māna-ñca sādayantu || 6 ||

(pra॒tīcī॒ diṃ - ma॒ruta̭ste de॒vā adhi̭pataya - ścatvāri॒gṃ॒śacca̭) (a. 2)

a॒ya-mpu॒ro hari̭keśa॒-ssūrya̭raśmi॒stasya̭ rathagṛ॒thsaśca॒ rathaṷjāśca senāni grāma॒ṇyaṷ puñjikastha॒lā ca̭ kṛtastha॒lā cā᳚phsa॒rasaṷ yātu॒dhānā̭ he॒tī rakṣāgṃ̭si॒ prahḙti ra॒ya-nda̭kṣi॒ṇā vi॒śva ka̭rmā॒ tasya̭ rathasva॒naśca॒ rathḙcitraśca senāni grāma॒ṇyaṷ mena॒kā ca̭ sahaja॒nyā cā᳚phsa॒rasaṷ daṃ॒ṇavaḥ̭ pa॒śavo̭ he॒tiḥ paurṷṣeyo va॒dhaḥ prahḙti ra॒ya-mpa॒ścā-dvi॒śvavya̭cā॒ stasya॒ ratha̭ prota॒ścā-sa̭marathaśca senāni grāma॒ṇyau᳚ pra॒mloca̭ntī cā- [pra॒mloca̭ntī ca, a॒nu॒mloca̭ntī-] 7

-'nu॒mloca̭ntī-cāphsa॒rasaṷ sa॒rpā he॒ti rvyā॒ghrāḥ prahḙti ra॒ya mṷtta॒rā-thsaṃ॒yaఁ%d- va̭su॒stasya̭ sena॒jicca̭ su॒ṣeṇa̭śca senāni grāma॒ṇyaṷ vi॒śvācī̭ ca ghṛ॒tācī̭ cāphsa॒rasā॒ vāpo̭ he॒ti rvātaḥ॒ prahḙti ra॒yamu॒parya॒ rvāgva̭-su॒stasya॒ tārkṣya॒-ścāri̭ṣṭa-nemiśca senāni grāma॒ṇyā̭ vu॒rvaśī̭ ca pū॒rvaci̭ttiścā-phsa॒rasaṷ vi॒dyuddhe॒tira̭-va॒sphūrja॒-nprahḙti॒ stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya- [te yam, dvi॒ṣmo] 8

-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmyā॒yostvā॒ sada̭ne sādayā॒myava̭ta śchā॒yāyā॒-nnamaḥ̭ samu॒drāya॒ namaḥ̭ samu॒drasya॒ cakṣa̭se parame॒ṣṭhī tvā̭ sādayatu di॒vaḥ pṛ॒ṣṭhe vyaca̭svatī॒-mpratha̭svatīṃ-vi~॒bhūma̭tī-mpra॒bhūma̭tī-mpari॒bhūma̭tī॒-ndivaṃ̭-ya~ccha॒ diva̭-ndṛgṃha॒ diva॒-mmā higṃ̭sī॒rviśva̭smai prā॒ṇāyā̭pā॒nāya̭ vyā॒nāyo̭dā॒nāya̭ prati॒ṣṭhāyai̭ ca॒ritrā̭ya॒ sūrya̭stvā॒-'bhi pā̭tu ma॒hyā sva॒styā cha॒rdiṣā॒ śanta̭mena॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || protha॒daśvo॒ na yava̭se avi॒ṣyan. ya॒dā ma॒ha-ssa॒~vara̭ṇā॒-dvyasthā᳚t | āda̭sya॒ vāto॒ anṷ vāti śo॒ciradha̭ sma te॒ vraja̭na-ṅkṛ॒ṣṇama̭sti || 9 ||

(pra॒mloca̭ntī ca॒ - yagg - sva॒styā - 'ṣṭāvigṃ̭śatiśca) (a. 3)

a॒gnirmū॒rdhā di॒vaḥ ka॒ku-tpatiḥ̭ pṛthi॒vyā a॒yam | a॒pāgṃ retāgṃ̭si jinvati || tvāma̭gne॒ puṣka̭rā॒daddhyatha̭rvā॒ nira̭manthata | mū॒rdhno viśva̭sya vā॒ghataḥ̭ || a॒yama॒gni-ssa̭ha॒sriṇo॒ vāja̭sya śa॒tina॒spatiḥ̭ | mū॒rdhā ka॒vī ra̭yī॒ṇām || bhuvo̭ ya॒jñasya॒ raja̭saśca ne॒tā yatrā̭ ni॒yudbhi॒-ssaca̭se śi॒vābhiḥ̭ | di॒vi mū॒rdhāna̭-ndadhiṣe suva॒r॒ṣā-ñji॒hvāma̭gne cakṛṣe havya॒vāha᳚m || abo᳚ddhya॒gni-ssa॒midhā॒ janā̭nā॒- [janā̭nām, prati̭] 10

-mprati̭ dhe॒numi̭vā ya॒tīmu॒ṣāsa᳚m | ya॒hvā i̭va॒ prava॒yā mu॒jjihā̭nāḥ॒ pra bhā॒navaḥ̭ sisrate॒ nāka॒maccha̭ || avo̭cāma ka॒vaye॒ meddhyā̭ya॒ vaco̭ va॒ndārṷ vṛṣa॒bhāya॒ vṛṣṇe᳚ | gavi̭ṣṭhiro॒ nama̭sā॒ stoma̭ma॒gnau di॒vīva̭ ru॒kmamu॒rvyañca̭maśret || jana̭sya go॒pā a̭janiṣṭa॒ jāgṛ̭vira॒gni-ssu॒dakṣaḥ̭ suvi॒tāya॒ navya̭se | ghṛ॒tapra̭tīko bṛha॒tā di̭vi॒spṛśā᳚ dyu॒madvi bhā̭ti bhara॒tebhya॒-śśuciḥ̭ || tvāma̭gne॒ aṅgi̭raso॒ [aṅgi̭rasaḥ, guhā̭ hi॒tamanva̭-] 11

guhā̭ hi॒tamanva̭-vindañchiśriyā॒ṇaṃ-va~nḙvane | sa jā̭yase ma॒thyamā̭na॒-ssaho̭ ma॒ha-ttvāmā̭hu॒-ssaha̭saspu॒trama̭ṅgiraḥ || ya॒jñasya̭ ke॒tu-mpra̭tha॒ma-mpu॒rohi̭tama॒gni-nnara̭striṣadha॒sthe sami̭ndhate | indrḙṇa de॒vai-ssa॒ratha॒gṃ॒ sa ba॒r॒hiṣi॒ sīda॒nni hotā̭ ya॒jathā̭ya su॒kratuḥ̭ || tvā-ñci̭traśravastama॒ hava̭nte vi॒kṣu ja॒ntavaḥ̭ | śo॒ciṣkḙśa-mpurupri॒yāgnḙ ha॒vyāya॒ voḍha̭ve || sakhā̭ya॒-ssaṃvaḥ̭ ~sa॒myañca॒-miṣa॒gg॒- [-miṣa᳚m, stoma̭-ñcā॒gnaye᳚ |] 12

-stoma̭-ñcā॒gnaye᳚ | varṣi̭ṣṭhāya kṣitī॒nāmū॒rjo naptre॒ saha̭svate || sagṃsa॒midyṷvase vṛṣa॒nnagne॒ viśvā᳚nya॒rya ā | i॒ḍaspa॒de sami̭ddhyase॒ sa no॒ vasū॒nyā bha̭ra || e॒nā vo̭ a॒gni-nnama̭so॒rjo napā̭ta॒mā hṷve | pri॒ya-ñceti̭ṣṭhamara॒tigg sva̭ddhva॒raṃ-vi~śva̭sya dū॒tama॒mṛta᳚m || sa yo̭jate aru॒ṣo vi॒śvabho̭jasā॒ sa dṷdrava॒-thsvā̭hutaḥ | su॒brahmā̭ ya॒jña-ssu॒śamī॒ [ya॒jña-ssu॒śamī᳚, vasṷ̄nā-] 13

vasṷ̄nā-nde॒vagṃ rādho॒ janā̭nām || uda̭sya śo॒cira̭sthādā॒-juhvā̭nasya mī॒ḍhuṣaḥ̭ | uddha॒māso̭ aru॒ṣāso̭ divi॒spṛśa॒-ssama॒gnimi̭ndhate॒ naraḥ̭ || agne॒ vāja̭sya॒ goma̭ta॒ īśā̭na-ssahaso yaho | a॒sme dhḙhi jātavedo॒ mahi॒ śravaḥ̭ || sa i̭dhā॒no vasṷṣka॒vi-ra॒gnirī॒ḍenyo̭ gi॒rā | re॒vada॒smabhya̭-mpurvaṇīka dīdihi || kṣa॒po rā̭jannu॒ta tmanā-'gne॒ vasto̭ru॒toṣasaḥ̭ | sa ti̭gmajambha [ ] 14

ra॒kṣaso̭ daha॒ prati̭ || ā tḙ agna idhīmahi dyu॒manta̭-ndevā॒jara᳚m | yaddha॒ syā te॒ panī̭yasī sa॒mi-ddī॒daya̭ti॒ dyavīṣagg̭ sto॒tṛbhya॒ ā bha̭ra || ā tḙ agna ṛ॒cā ha॒vi-śśu॒krasya̭ jyotiṣaspate | suśca̭ndra॒ dasma॒ viśpa̭te॒ havya̭vā॒-ṭtubhyagṃ̭ hūyata॒ iṣagg̭ sto॒tṛbhya॒ ā bha̭ra || u॒bhe sṷścandra sa॒rpiṣo॒ darvī᳚ śrīṇīṣa ā॒sani̭ | u॒to na॒ u-tpṷpūryā [u-tpṷpūryāḥ, u॒ktheṣṷ] 15

u॒ktheṣṷ śavasaspata॒ iṣagg̭ sto॒tṛbhya॒ ā bha̭ra || agne॒ tama॒dyāśva॒-nna stomaiḥ॒ kratu॒-nna bha॒dragṃ hṛ̭di॒spṛśa᳚m | ṛ॒ddhyāmā̭ ta॒ ohaiḥ᳚ || adhā॒ hya̭gne॒ krato᳚rbha॒drasya॒ dakṣa̭sya sā॒dhoḥ | ra॒thīr-ṛ॒tasya̭ bṛha॒to ba॒bhūtha̭ || ā॒bhiṣṭḙ a॒dya gī॒rbhirgṛ॒ṇanto-'gne॒ dāśḙma | pra tḙ di॒vo na sta̭nayanti॒ śuṣmāḥ᳚ || e॒bhirno̭ a॒rkairbhavā̭ no a॒rvā- [a॒rvāṅ, suva॒rna jyotiḥ̭ |] 16

-ṅkhsuva॒rna jyotiḥ̭ | agne॒ viśvḙbhi-ssu॒manā॒ anī̭kaiḥ || a॒gnigṃ hotā̭ra-mmanye॒ dāsva̭ntaṃ॒-va~so᳚-ssū॒nugṃ saha̭so jā॒tavḙdasam | vipra॒-nna jā॒tavḙdasam | ya ū॒rdhvayā᳚ svaddhva॒ro de॒vo de॒vācyā̭ kṛ॒pā | ghṛ॒tasya॒ vibhrā᳚ṣṭi॒manṷ śu॒kraśo̭ciṣa ā॒juhvā̭nasya sa॒rpiṣaḥ̭ || agne॒ tva-nno॒ anta̭maḥ | u॒ta trā॒tā śi॒vo bha̭va varū॒thyaḥ̭ || ta-ntvā̭ śociṣṭha dīdivaḥ | su॒mnāya̭ nū॒namī̭mahe॒ sakhi̭bhyaḥ || vasṷra॒gnirvasṷśravāḥ | acchā̭ nakṣi dyu॒matta̭mo ra॒yi-ndāḥ᳚ || 17 ||

(janā̭nā॒ - maṅgi̭rasa॒ - iṣagṃ̭ - su॒śamī̭ - tigmajambha - pupūryā - a॒rvāṃ - vasṷśravāḥ॒ - pañca̭ ca) (a. 4)

i॒ndrā॒gnibhyā᳚-ntvā sa॒yujā̭ yu॒jā yṷnajmyā ghā॒rābhyā॒-nteja̭sā॒ varca̭so॒ kthebhi॒-sstomḙbhi॒ śchando̭bhī ra॒yyai poṣā̭ya sajā॒tānā᳚-mmaddhyama॒stheyā̭ya॒ mayā᳚ tvā sa॒yujā̭ yu॒jā yṷnajmya॒bā-ndu॒lā ni̭ta॒tni ra॒bhraya̭ntī me॒ghaya̭ntī va॒r॒ṣaya̭ntī cupu॒ṇīkā॒ nāmā̭si pra॒jāpa̭tinā tvā॒ viśvā̭bhirdhī॒bhirupa̭ dadhāmi pṛthi॒vyṷdapu॒ramannḙna vi॒ṣṭā ma̭nu॒ṣyā᳚ste go॒ptāro॒ 'gnirviya̭tto-'syā॒-ntāma॒ha-mpra̭ padye॒ sā [ ] 18

me॒ śarma̭ ca॒ varma̭ cā॒stvadhi̭ dyaura॒ntari̭kṣa॒-mbrahma̭ṇā vi॒ṣṭā ma॒ruta̭ste go॒ptāro̭ vā॒yurviya̭tto-'syā॒-ntāma॒ha-mpra pa̭dye॒ sā me॒ śarma̭ ca॒ varma̭ cāstu॒ dyaurapa̭rājitā॒-'mṛtḙna vi॒ṣṭā-''di॒tyāstḙ go॒ptāra॒-ssūryo॒ viya̭tto-'syā॒-ntāma॒ha-mpra pa̭dye॒ sā me॒ śarma̭ ca॒ varma̭ cāstu || 19 ||

(sā - 'ṣṭāca̭tvārigṃśacca) (a. 5)

bṛha॒spati̭stvā sādayatu pṛthi॒vyāḥ pṛ॒ṣṭhe jyoti̭ṣmatīṃ॒-vi~śva̭smai prā॒ṇāyā̭pā॒nāya॒ viśva॒-ñjyoti̭ryacchā॒- gniste-'dhi̭pati rvi॒śvaka̭rmā tvā sādayatva॒ntari̭kṣasya pṛ॒ṣṭhe jyoti̭ṣmatīṃ॒-vi~śva̭smai prā॒ṇāyā̭pā॒nāya॒ viśva॒-ñjyoti̭ryaccha vā॒yuste-'dhi̭patiḥ pra॒jāpa̭tistvā sādayatu di॒vaḥ pṛ॒ṣṭhe jyoti̭ṣmatīṃ॒-vi~śva̭smai prā॒ṇāyā̭pā॒nāya॒ viśva॒-ñjyoti̭ryaccha parame॒ṣṭhī te-'dhi̭patiḥ purovāta॒sani̭rasya bhra॒sani̭rasi vidyu॒thsani̭- [vidyu॒thsaniḥ̭, a॒si॒ sta॒na॒yi॒tnu॒sani̭rasi] 20

-rasi stanayitnu॒sani̭rasi vṛṣṭi॒sani̭rasya॒-gneryānya̭si de॒vānā̭magne॒ yānya̭si vā॒yoryānya̭si de॒vānāṃ᳚-vā~yo॒yānya̭sya॒ntari̭kṣasya॒ yānya̭si de॒vānā̭- mantarikṣa॒yānya̭sya॒-ntari̭kṣamasya॒ntari̭kṣāya tvā sali॒lāya̭ tvā॒ sarṇī̭kāya tvā॒ satī̭kāya tvā॒ ketā̭ya tvā॒ pracḙtase tvā॒ viva̭svate tvā di॒vastvā॒ jyoti̭ṣa ādi॒tyebhya̭stva॒rce tvā̭ ru॒ce tvā᳚ dyu॒te tvā̭ bhā॒se tvā॒ jyoti̭ṣe tvā yaśo॒dā-ntvā॒ yaśa̭si tejo॒dā-ntvā॒ teja̭si payo॒dā-ntvā॒ paya̭si varco॒dā-ntvā॒ varca̭si draviṇo॒dā-ntvā॒ dravi̭ṇe sādayāmi॒ tenarṣi̭ṇā॒ tena॒ brahma̭ṇā॒ tayā̭ de॒vata̭yā-'ṅgira॒sva-ddhru॒vā sī̭da || 21 ||

(vi॒dyu॒thsani̭ - rdyu॒te tvai - kā॒nna tri॒gṃ॒śacca̭) (a. 6)

bhū॒ya॒skṛda̭si variva॒skṛda̭si॒ prācya̭syū॒rdhvā-'sya̭-ntarikṣa॒sada̭sya॒-ntari̭kṣe sīdā-phsu॒ṣada̭si śyena॒sada̭si gṛddhra॒sada̭si suparṇa॒sada̭si nāka॒sada̭si pṛthi॒vyāstvā॒ dravi̭ṇe sādayāmya॒-ntari̭kṣasya tvā॒ dravi̭ṇe sādayāmi di॒vastvā॒ dravi̭ṇe sādayāmi di॒śā-ntvā॒ dravi̭ṇe sādayāmi draviṇo॒dā-ntvā॒ dravi̭ṇe sādayāmi prā॒ṇa-mmḙ pāhya-pā॒na-mmḙ pāhi vyā॒na-mmḙ [vyā॒na-mme᳚, pā॒hyāyṷrme pāhi] 22

pā॒hyāyṷrme pāhi vi॒śvāyṷrme pāhi sa॒rvāyṷrme pā॒hyagne॒ ya-tte॒ para॒gṃ॒ hṛnnāma॒ tāvehi॒ sagṃ ra̭bhāvahai॒ pāñca̭ janye॒ṣva-pye᳚ddhyagne॒ yāvā॒ ayā̭vā॒ evā॒ ūmā॒-ssabda॒-ssaga̭ra-ssu॒mekaḥ̭ || 23 ||

(vyā॒na-mme॒-dvātrigṃ̭śacca) (a. 7)

a॒gninā̭ viśvā॒ṣāṭ sūryḙṇa sva॒rā-ṭkratvā॒ śacī॒pati̭r-ṛṣa॒bheṇa॒ tvaṣṭā̭ ya॒jñena̭ ma॒ghavā॒-ndakṣi̭ṇayā suva॒rgo ma॒nyunā̭ vṛtra॒hā sauhā᳚rdyena tanū॒dhā annḙna॒ gayaḥ̭ pṛthi॒vyā-'sa̭no dṛ॒gbhira̭nnā॒do va̭ṣaṭkā॒reṇa॒rdha-ssāmnā̭ tanū॒pā vi॒rājā॒ jyoti̭ṣmā॒-nbrahma̭ṇā soma॒pā gobhi̭rya॒jña-ndā̭dhāra kṣa॒treṇa̭ manu॒ṣyā̭-naśvḙna ca॒ rathḙna ca va॒jryṛ̭tubhiḥ̭ pra॒bhu-ssaṃ̭va~thsa॒reṇa̭ pari॒bhū stapa॒sā-'nā̭dhṛṣṭa॒-ssūrya॒-ssa-nta॒nūbhiḥ̭ || 24 ||

(a॒gni - raikā॒nna pa̭ñcā॒śat) (a. 8)

pra॒jāpa̭ti॒rmana॒sā 'ndho-'cchḙto dhā॒tā dī॒kṣāyāgṃ̭ savi॒tā bhṛ॒tyā-mpū॒ṣā so̭ma॒kraya̭ṇyāṃ॒-va~rṷṇa॒ upa̭na॒ddho 'sṷraḥ krī॒yamā̭ṇo mi॒traḥ krī॒ta-śśi̭pivi॒ṣṭa āsā̭dito na॒randhi̭ṣaḥ pro॒hyamā॒ṇo 'dhi̭pati॒rāga̭taḥ pra॒jāpa̭tiḥ praṇī॒yamā̭no॒ 'gnirāgnī᳚ddhre॒ bṛha॒spati॒rāgnī᳚ddhrā-tpraṇī॒yamā̭na॒ indro̭ havi॒rdhāne 'di̭ti॒rāsā̭dito॒ viṣṇṷrupāvahri॒yamā॒ṇo 'tha॒rvopo᳚tto ya॒mo̭-'bhiṣṷto 'pūta॒pā ā̭dhū॒yamā̭no vā॒yuḥ pū॒yamā̭no mi॒traḥ, kṣī̭ra॒śrīrma॒nthī sa̭ktu॒śrīrvai᳚śvade॒va unnī̭to ru॒dra āhṷto vā॒yurāvṛ̭tto nṛ॒cakṣāḥ॒ prati̭khyāto bha॒kṣa āga̭taḥ pitṛ॒ṇā-nnā̭rāśa॒gṃ॒so 'su॒rātta॒-ssindhṷra-vabhṛ॒thama̭vapra॒yan-thsa̭mu॒dro 'va̭gata-ssali॒laḥ praplṷta॒-ssuva̭ru॒dṛca̭-ṅga॒taḥ || 25 ||

(ru॒dra - eka̭vigṃśatiśca) (a. 9)

kṛtti̭kā॒ nakṣa̭tra-ma॒gnirde॒vatā॒-'gne rucaḥ̭ stha pra॒jāpa̭terdhā॒tu-ssoma̭sya॒rce tvā̭ ru॒ce tvā᳚ dyu॒te tvā̭ bhā॒se tvā॒ jyoti̭ṣe tvā rohi॒ṇī nakṣa̭tra-mpra॒jāpa̭tirde॒vatā̭ mṛgaśī॒r॒ṣa̭-nnakṣa̭tra॒gṃ॒ somo̭ de॒vatā॒ ''rdrā nakṣa̭tragṃ ru॒dro de॒vatā॒ puna̭rvasū॒ nakṣa̭tra॒madi̭tirde॒vatā̭- ti॒ṣyo̭ nakṣa̭tra॒-mbṛha॒spati̭rde॒vatā᳚ ''śre॒ṣā nakṣa̭tragṃ sa॒rpā de॒vatā̭ ma॒ghā nakṣa̭tra-mpi॒taro̭ de॒vatā॒ phalgṷnī॒ nakṣa̭tra- [nakṣa̭tram, a॒rya॒mā] 26

-marya॒mā de॒vatā॒ phalgṷnī॒ nakṣa̭tra॒-mbhago̭ de॒vatā॒ hasto॒ nakṣa̭tragṃ savi॒tā de॒vatā̭ ci॒trā nakṣa̭tra॒mindro̭ de॒vatā᳚ svā॒tī nakṣa̭traṃ-vā~॒yurde॒vatā॒ viśā̭khe॒ nakṣa̭tramindrā॒gnī de॒vatā̭ 'nūrā॒dhā nakṣa̭tra-mmi॒tro de॒vatā̭ rohi॒ṇī nakṣa̭tra॒mindro̭ de॒vatā̭ vi॒cṛtau॒ nakṣa̭tra-mpi॒taro̭ de॒vatā̭ 'ṣā॒ḍhā nakṣa̭tra॒māpo̭ de॒vatā̭ 'ṣā॒ḍhā nakṣa̭traṃ॒-vi~śvḙ de॒vā de॒vatā᳚ śro॒ṇā nakṣa̭traṃ॒-vi~ṣṇṷrde॒vatā॒ śravi̭ṣṭhā॒ nakṣa̭traṃ॒-va~sa̭vo [nakṣa̭traṃ॒-va~sa̭vaḥ, de॒vatā̭] 27

de॒vatā̭ śa॒tabhi̭ṣa॒-nnakṣa̭tra॒mindro̭ de॒vatā᳚ proṣṭhapa॒dā nakṣa̭trama॒ja eka̭pā-dde॒vatā᳚ proṣṭhapa॒dā nakṣa̭tra॒mahi̭rbu॒ddhniyo̭ de॒vatā̭ re॒vatī॒ nakṣa̭tra-mpū॒ṣā de॒vatā᳚ 'śva॒yujau॒ nakṣa̭trama॒śvinaṷ de॒vatā̭ 'pa॒bhara̭ṇī॒rnakṣa̭traṃ-ya~॒mo de॒vatā̭, pū॒rṇā pa॒ścādya-ttḙ de॒vā ada̭dhuḥ || 28 ||

(phalgṷnī॒ nakṣa̭traṃ॒ - ~vasa̭va॒ - straya̭strigṃśacca) (a. 10)

madhṷśca॒ mādha̭vaśca॒ vāsa̭ntikāvṛ॒tū śu॒kraśca॒ śuci̭śca॒ graiṣmā̭vṛ॒tū nabha̭śca nabha॒sya̭śca॒ vārṣi̭kāvṛ॒tū i॒ṣaśco॒rjaśca̭ śāra॒dāvṛ॒tū saha̭śca saha॒sya̭śca॒ haima̭ntikāvṛ॒tū tapa̭śca tapa॒sya̭śca śaiśi॒rāvṛ॒tū a॒gnera̭nta-śśle॒ṣo̭-'si॒ kalpḙtā॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī kalpa̭ntā॒māpa॒ oṣa̭dhīḥ॒ kalpa̭ntāma॒gnayaḥ॒ pṛtha॒mmama॒ jyaiṣṭhya̭ya॒ savra̭tā॒ [savra̭tāḥ, ye᳚-'gnaya॒-] 29

ye᳚-'gnaya॒-ssama̭naso-'nta॒rā dyāvā̭pṛthi॒vī śai̭śi॒rāvṛ॒tū a॒bhi kalpa̭mānā॒ indra̭miva de॒vā a॒bhi saṃvi~̭śantu saṃ॒ya~cca॒ pracḙtāścā॒gne-ssoma̭sya॒ sūrya̭syo॒-grā ca̭ bhī॒mā ca̭ pitṛ॒ṇāṃ-ya~॒masyendra̭sya dhru॒vā ca̭ pṛthi॒vī ca̭ de॒vasya̭ savi॒turma॒rutāṃ॒-va~rṷṇasya dha॒rtrī ca॒ dhari̭trī ca mi॒trāvarṷṇayo rmi॒trasya̭ dhā॒tuḥ prācī̭ ca pra॒tīcī̭ ca॒ vasṷ̄nāgṃ ru॒drāṇā̭- [ru॒drāṇā᳚m, ā॒di॒tyānā॒-nte] 30

-mādi॒tyānā॒-nte te-'dhi̭pataya॒stebhyo॒ nama॒ste no̭ mṛḍayantu॒ te ya-ndvi॒ṣmo yaśca̭ no॒ dveṣṭi॒ taṃ-vo~॒ jambhḙ dadhāmi sa॒hasra̭sya pra॒mā a̭si sa॒hasra̭sya prati॒mā a̭si sa॒hasra̭sya vi॒mā a̭si sa॒hasra̭syo॒nmā a̭si sāha॒sro̭-'si sa॒hasrā̭ya tve॒mā mḙ agna॒ iṣṭa̭kā dhe॒navaḥ̭ sa॒ntvekā̭ ca śa॒ta-ñca̭ sa॒hasra̭-ñcā॒yuta̭-ñca [ ] 31

ni॒yuta̭-ñca pra॒yuta॒-ñcārbṷda-ñca॒ nya̭rbuda-ñca samu॒draśca॒ maddhya॒-ñcānta̭śca parā॒rdhaśce॒mā mḙ agna॒ iṣṭa̭kā dhe॒navaḥ̭ santu ṣa॒ṣṭhi-ssa॒hasra̭ma॒yuta॒-makṣī̭yamāṇā ṛta॒sthā stha̭rtā॒vṛdho̭ ghṛta॒ścuto̭ madhu॒ścuta॒ ūrja̭svatī-ssvadhā॒vinī॒stā mḙ agna॒ iṣṭa̭kā dhe॒navaḥ̭ santu vi॒rājo॒ nāma̭ kāma॒dughā̭ a॒mutrā॒muṣmi̭n ~lo॒ke || 32 ||

(savra̭tā - ru॒drāṇā̭ - ma॒yuta̭ñca॒ - pañca̭catvārigṃśacca) (a. 11)

sa॒mi-ddi॒śāmā॒śayā̭ na-ssuva॒rvinmadho॒rato॒ mādha̭vaḥ pātva॒smān | a॒gnirde॒vo du॒ṣṭarī̭tu॒radā᳚bhya i॒da-ṅkṣa॒tragṃ ra̭kṣatu॒ pātva॒smān || ra॒tha॒nta॒ragṃ sāma̭bhiḥ pātva॒smā-ngā̭ya॒trī chanda̭sāṃ-vi~॒śvarṷ̄pā | tri॒vṛnno̭ vi॒ṣṭhayā॒ stomo॒ ahnāgṃ̭ samu॒dro vāta̭ i॒damojaḥ̭ pipartu || u॒grā di॒śāma॒bhi-bhṷ̄tirvayo॒dhā-śśuciḥ̭ śu॒kre aha̭nyoja॒sīnā᳚ | indrādhi̭patiḥ pipṛtā॒dato̭ no॒ mahi̭ [ ] 33

kṣa॒traṃ-vi~॒śvato̭ dhāraye॒dam || bṛ॒ha-thsāma̭ kṣatra॒bhṛ-dvṛ॒ddha vṛ̭ṣṇiya-ntri॒ṣṭubhaujaḥ̭ śubhi॒ta mu॒gravī̭ram | indra॒ stomḙna pañcada॒śena॒ maddhya̭mi॒daṃ-vā~tḙna॒ saga̭reṇa rakṣa || prācī̭ di॒śāgṃ sa॒haya̭śā॒ yaśa̭svatī॒ viśvḙ devāḥ prā॒vṛṣā 'hnā॒gṃ॒ suva̭rvatī | i॒da-ṅkṣa॒tra-ndu॒ṣṭara̭ma॒stvojo 'nā̭dhṛṣṭagṃ saha॒sriya॒gṃ॒ saha̭svat || vai॒rū॒pe sāma̭nni॒ha taccha̭kema॒ jaga̭tyainaṃ-vi~॒kṣvā vḙśayāmaḥ | viśvḙ devā-ssaptada॒śena॒ [saptada॒śena̭, varca̭ i॒da-ṅkṣa॒tragṃ] 34

varca̭ i॒da-ṅkṣa॒tragṃ sa̭li॒lavā̭tamu॒gram || dha॒rtrī di॒śā-ṅkṣa॒trami॒da-ndā̭dhāropa॒sthā-''śā̭nā-mmi॒trava̭da॒stvojaḥ̭ | mitrā̭varuṇā śa॒radā-'hnā᳚-ñcikitnū a॒smai rā॒ṣṭrāya॒ mahi॒ śarma̭ yacchatam || vai॒rā॒je sāma॒nnadhi̭ me manī॒ṣā-'nu॒ṣṭubhā॒ sambhṛ̭taṃ-vī~॒ryagṃ̭ sahaḥ̭ | i॒da-ṅkṣa॒tra-mmi॒trava̭dā॒rdradā̭nu॒ mitrā̭varuṇā॒ rakṣa̭ta॒-mādhi̭patyaiḥ || sa॒mrā-ḍdi॒śāgṃ sa॒hasā᳚mnī॒ saha̭svatyṛ॒turhḙma॒nto vi॒ṣṭhayā̭ naḥ pipartu | a॒va॒syuvā̭tā [a॒va॒syuvā̭tāḥ, bṛ॒ha॒tīrnu] 35

bṛha॒tīrnu śakva̭rīri॒maṃ-ya~॒jñama̭vantu no ghṛ॒tācīḥ᳚ || suva̭rvatī su॒dughā̭ naḥ॒ paya̭svatī di॒śā-nde॒vya̭vatu no ghṛ॒tācī᳚ | tva-ṅgo॒pāḥ pṷrae॒tota pa॒ścā-dbṛha̭spate॒ yāmyāṃ᳚-yu~ṅgdhi॒ vāca᳚m || ū॒rdhvā di॒śāgṃ ranti॒rāśauṣa̭dhīnāgṃ saṃva~thsa॒reṇa̭ savi॒tā no॒ ahnā᳚m | re॒va-thsāmāti̭cchandā u॒ chando-'jā̭ta śatru-ssyo॒nā no̭ astu || stoma̭trayastrigṃśe॒ bhuva̭nasya patni॒ viva̭svadvāte a॒bhi no̭ [a॒bhi naḥ̭, gṛ॒ṇā॒hi॒ |] 36

gṛṇāhi | ghṛ॒tava̭tī savita॒rādhi̭patyaiḥ॒ paya̭svatī॒ ranti॒rāśā̭ no astu || dhru॒vā di॒śāṃ-vi~ṣṇṷpa॒tnyagho̭rā॒-'syeśā̭nā॒ saha̭so॒ yā ma॒notā᳚ | bṛha॒spati̭ rmāta॒riśvo॒ta vā॒yu-ssa̭ndhuvā॒nā vātā̭ a॒bhi no̭ gṛṇantu || vi॒ṣṭa॒bho-ndi॒vo dha॒ruṇaḥ̭ pṛthi॒vyā a॒syeśā̭nā॒ jaga̭to॒ viṣṇṷpatnī | vi॒śvavya̭cā i॒ṣaya̭ntī॒ subhṷ̄ti-śśi॒vā no̭ a॒stvadi̭tiru॒pasthe᳚ || vai॒śvā॒na॒ro na̭ ū॒tyāpṛ॒ṣṭo di॒vyanṷ no॒ 'dyānṷmati॒ranvida̭numate॒ tva-ṅkayā̭ naści॒tra ābhṷva॒tko a॒dya yṷṅkte || 37 ||

(mahi̭ - saptada॒śenā̭ - 'va॒syuvā̭tā - a॒bhi no - 'nṷ na॒ - ścatṷrdaśa ca) (a. 12)

(ra॒śmira̭si॒ - rājñya̭sya॒ - ya-mpu॒ro hari̭keśo॒ - 'gnirmū॒rdha - ndrā॒gnibhyāṃ॒ - bṛha॒spati̭ - rbhūya॒skṛda̭ - sya॒gninā̭ viśvā॒ṣāṭ - pra॒jāpa̭ti॒rmana̭sā॒ - kṛtti̭kā॒ - madhṷśca - sa॒middi॒śāṃ - dvāda̭śa )

(ra॒śmira̭si॒ - prati̭ dhe॒nu- ma̭si stanayitnu॒sani̭ra - syādi॒tyānāgṃ̭ - sa॒ptatrigṃ̭śat )

(ra॒śmira̭si॒, ko a॒dya yṷṅkte)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya saṃhitāyā-ñcaturtha kāṇḍe caturthaḥ praśna-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थकाण्डे चतुर्थः प्रश्नः - पञ्चमचितिशेषनिरूपणं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

र॒श्मिर॑सि॒ क्षया॑य त्वा॒ क्षय॑-ञ्जिन्व॒ प्रेति॑रसि॒ धर्मा॑य त्वा॒ धर्म॑-ञ्जि॒न्वान्वि॑तिरसि दि॒वे त्वा॒ दिव॑-ञ्जिन्व स॒न्धिर॑स्य॒न्तरि॑क्षाय त्वा॒-ऽन्तरि॑क्ष-ञ्जिन्व प्रति॒धिर॑सि पृथि॒व्यै त्वा॑ पृथि॒वी-ञ्जि॑न्व विष्ट॒भों॑-ऽसि॒ वृष्ट्यै᳚ त्वा॒ वृष्टि॑-ञ्जिन्व प्र॒वा-ऽस्यह्ने॒ त्वा-ऽह॑र्जिन्वानु॒ वा-ऽसि॒ रात्रि॑यै त्वा॒ रात्रि॑-ञ्जिन्वो॒ शिग॑सि॒ [रात्रि॑-ञ्जिन्वो॒ शिग॑सि, वसु॑भ्यस्त्वा॒] 1

वसु॑भ्यस्त्वा॒ वसू᳚ञ्जिन्व प्रके॒तो॑-ऽसि रु॒द्रेभ्य॑स्त्वा रु॒द्राञ्जि॑न्व सुदी॒तिर॑स्यादि॒त्येभ्य॑स्त्वा ऽऽदि॒त्याञ्जि॒न्वौजो॑-ऽसि पि॒तृभ्य॑स्त्वा पि॒तॄञ्जि॑न्व॒ तन्तु॑रसि प्र॒जाभ्य॑स्त्वा प्र॒जा जि॑न्व पृतना॒षाड॑सि प॒शुभ्य॑स्त्वा प॒शूञ्जि॑न्व रे॒वद॒स्योष॑धीभ्य॒-स्त्वौष॑धी-र्जिन्वाभि॒जिद॑सि यु॒क्तग्रा॒वेन्द्रा॑य॒ त्वेन्द्र॑-ञ्जि॒न्वाधि॑पतिरसि प्रा॒णाय॑ [प्रा॒णाय॑, त्वा॒ प्रा॒ण-ञ्जि॑न्व] 2

त्वा प्रा॒ण-ञ्जि॑न्व य॒न्ता-ऽस्य॑पा॒नाय॑ त्वा-ऽपा॒न-ञ्जि॑न्व स॒ग्ं॒सर्पो॑-ऽसि॒ चक्षु॑षे त्वा॒ चक्षु॑र्जिन्व वयो॒धा अ॑सि॒ श्रोत्रा॑य त्वा॒ श्रोत्र॑-ञ्जिन्व त्रि॒वृद॑सि प्र॒वृद॑सि सं॒वृँद॑सि वि॒वृद॑सि सग्ंरो॒हो॑-ऽसि नीरो॒हो॑-ऽसि प्ररो॒हो᳚-ऽस्यनुरो॒हो॑-ऽसि वसु॒को॑-ऽसि॒ वेष॑श्रिरसि॒ वस्य॑ष्टिरसि ॥ 3 ॥

(उ॒शिग॑सि - प्रा॒णाय॒ - त्रिच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 1)

राज्ञ्य॑सि॒ प्राची॒ दिग्वस॑वस्ते दे॒वा अधि॑पतयो॒-ऽग्निर्हे॑ती॒ना-म्प्र॑तिध॒र्ता॑ त्रि॒वृ-त्त्वा॒ स्तोमः॑ पृथि॒व्याग् श्र॑य॒त्वाज्य॑-मु॒क्थमव्य॑थय-थ्स्तभ्नातु रथन्त॒रग्ं साम॒ प्रति॑ष्ठित्यै वि॒राड॑सि दक्षि॒णा दिग्रु॒द्रास्ते॑ दे॒वा अधि॑पतय॒ इन्द्रो॑ हेती॒ना-म्प्र॑तिध॒र्ता प॑ञ्चद॒शस्त्वा॒ स्तोमः॑ पृथि॒व्याग् श्र॑यतु॒ प्र-उ॑गमु॒क्थ-मव्य॑थय-थ्स्तभ्नातु बृ॒ह-थ्साम॒ प्रति॑ष्ठित्यै स॒म्राड॑सि प्र॒तीची॒ दि- [दिक्, आ॒दि॒त्यास्ते॑] 4

-गा॑दि॒त्यास्ते॑ दे॒वा अधि॑पतय॒-स्सोमो॑ हेती॒ना-म्प्र॑तिध॒र्ता स॑प्तद॒शस्त्वा॒ स्तोमः॑ पृथि॒व्याग् श्र॑यतु मरुत्व॒तीय॑मु॒क्थ-मव्य॑थय-थ्स्तभ्नातु वैरू॒पग्ं साम॒ प्रति॑ष्ठित्यायै स्व॒राड॒स्युदी॑ची॒ दिग् विश्वे॑ ते दे॒वा अधि॑पतयो॒ वरु॑णो हेती॒ना-म्प्र॑तिध॒र्तैक॑वि॒ग्ं॒श स्त्वा॒ स्तोमः॑ पृथि॒व्याग् श्र॑यतु॒ निष्के॑वल्य-मु॒क्थमव्य॑थय-थ्स्तभ्नातु वैरा॒जग्ं साम॒ प्रति॑ष्ठित्या॒ अधि॑पत्न्यसि बृह॒ती दिम्म॒रुत॑स्ते दे॒वा अधि॑पतयो॒ [अधि॑पतयः, बृह॒स्पति॑र्हेती॒-] 5

बृह॒स्पति॑र्हेती॒ना-म्प्र॑तिध॒र्ता त्रि॑णवत्रयस्त्रि॒ग्ं॒शौ त्वा॒ स्तोमौ॑ पृथि॒व्याग् श्र॑यतां-वैँश्वदेवाग्निमारु॒ते उ॒क्थे अव्य॑थयन्ती स्तभ्नीताग्ं शाक्वररैव॒ते साम॑नी॒ प्रति॑ष्ठित्या अ॒न्तरि॑क्षा॒यर्ष॑यस्त्वा प्रथम॒जा दे॒वेषु॑ दि॒वो मात्र॑या वरि॒णा प्र॑थन्तु विध॒र्ता चा॒यमधि॑पतिश्च॒ ते त्वा॒ सर्वे॑ संविँदा॒ना नाक॑स्य पृ॒ष्ठे सु॑व॒र्गे लो॒के यज॑मान-ञ्च सादयन्तु ॥ 6 ॥

(प्र॒तीची॒ दिं - म॒रुत॑स्ते दे॒वा अधि॑पतय - श्चत्वारि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 2)

अ॒य-म्पु॒रो हरि॑केश॒-स्सूर्य॑रश्मि॒स्तस्य॑ रथगृ॒थ्सश्च॒ रथौ॑जाश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑ पुञ्जिकस्थ॒ला च॑ कृतस्थ॒ला चा᳚फ्स॒रसौ॑ यातु॒धाना॑ हे॒ती रक्षाग्ं॑सि॒ प्रहे॑ति र॒य-न्द॑क्षि॒णा वि॒श्व क॑र्मा॒ तस्य॑ रथस्व॒नश्च॒ रथे॑चित्रश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑ मेन॒का च॑ सहज॒न्या चा᳚फ्स॒रसौ॑ दं॒णवः॑ प॒शवो॑ हे॒तिः पौरु॑षेयो व॒धः प्रहे॑ति र॒य-म्प॒श्चा-द्वि॒श्वव्य॑चा॒ स्तस्य॒ रथ॑ प्रोत॒श्चा-स॑मरथश्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ᳚ प्र॒म्लोच॑न्ती चा- [प्र॒म्लोच॑न्ती च, अ॒नु॒म्लोच॑न्ती-] 7

-ऽनु॒म्लोच॑न्ती-चाफ्स॒रसौ॑ स॒र्पा हे॒ति र्व्या॒घ्राः प्रहे॑ति र॒य मु॑त्त॒रा-थ्सं॒यఁ%द्- व॑सु॒स्तस्य॑ सेन॒जिच्च॑ सु॒षेण॑श्च सेनानि ग्राम॒ण्यौ॑ वि॒श्वाची॑ च घृ॒ताची॑ चाफ्स॒रसा॒ वापो॑ हे॒ति र्वातः॒ प्रहे॑ति र॒यमु॒पर्य॒ र्वाग्व॑-सु॒स्तस्य॒ तार्क्ष्य॒-श्चारि॑ष्ट-नेमिश्च सेनानि ग्राम॒ण्या॑ वु॒र्वशी॑ च पू॒र्वचि॑त्तिश्चा-फ्स॒रसौ॑ वि॒द्युद्धे॒तिर॑-व॒स्फूर्ज॒-न्प्रहे॑ति॒ स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य- [ते यम्, द्वि॒ष्मो] 8

-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधाम्या॒योस्त्वा॒ सद॑ने सादया॒म्यव॑त श्छा॒याया॒-न्नमः॑ समु॒द्राय॒ नमः॑ समु॒द्रस्य॒ चक्ष॑से परमे॒ष्ठी त्वा॑ सादयतु दि॒वः पृ॒ष्ठे व्यच॑स्वती॒-म्प्रथ॑स्वतीं-विँ॒भूम॑ती-म्प्र॒भूम॑ती-म्परि॒भूम॑ती॒-न्दिवं॑-यँच्छ॒ दिव॑-न्दृग्ंह॒ दिव॒-म्मा हिग्ं॑सी॒र्विश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॑ व्या॒नायो॑दा॒नाय॑ प्रति॒ष्ठायै॑ च॒रित्रा॑य॒ सूर्य॑स्त्वा॒-ऽभि पा॑तु म॒ह्या स्व॒स्त्या छ॒र्दिषा॒ शन्त॑मेन॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ प्रोथ॒दश्वो॒ न यव॑से अवि॒ष्यन्. य॒दा म॒ह-स्स॒ँवर॑णा॒-द्व्यस्था᳚त् । आद॑स्य॒ वातो॒ अनु॑ वाति शो॒चिरध॑ स्म ते॒ व्रज॑न-ङ्कृ॒ष्णम॑स्ति ॥ 9 ॥

(प्र॒म्लोच॑न्ती च॒ - यग्ग् - स्व॒स्त्या - ऽष्टाविग्ं॑शतिश्च) (अ. 3)

अ॒ग्निर्मू॒र्धा दि॒वः क॒कु-त्पतिः॑ पृथि॒व्या अ॒यम् । अ॒पाग्ं रेताग्ं॑सि जिन्वति ॥ त्वाम॑ग्ने॒ पुष्क॑रा॒दद्ध्यथ॑र्वा॒ निर॑मन्थत । मू॒र्ध्नो विश्व॑स्य वा॒घतः॑ ॥ अ॒यम॒ग्नि-स्स॑ह॒स्रिणो॒ वाज॑स्य श॒तिन॒स्पतिः॑ । मू॒र्धा क॒वी र॑यी॒णाम् ॥ भुवो॑ य॒ज्ञस्य॒ रज॑सश्च ने॒ता यत्रा॑ नि॒युद्भि॒-स्सच॑से शि॒वाभिः॑ । दि॒वि मू॒र्धान॑-न्दधिषे सुव॒र्॒षा-ञ्जि॒ह्वाम॑ग्ने चकृषे हव्य॒वाह᳚म् ॥ अबो᳚द्ध्य॒ग्नि-स्स॒मिधा॒ जना॑ना॒- [जना॑नाम्, प्रति॑] 10

-म्प्रति॑ धे॒नुमि॑वा य॒तीमु॒षास᳚म् । य॒ह्वा इ॑व॒ प्रव॒या मु॒ज्जिहा॑नाः॒ प्र भा॒नवः॑ सिस्रते॒ नाक॒मच्छ॑ ॥ अवो॑चाम क॒वये॒ मेद्ध्या॑य॒ वचो॑ व॒न्दारु॑ वृष॒भाय॒ वृष्णे᳚ । गवि॑ष्ठिरो॒ नम॑सा॒ स्तोम॑म॒ग्नौ दि॒वीव॑ रु॒क्ममु॒र्व्यञ्च॑मश्रेत् ॥ जन॑स्य गो॒पा अ॑जनिष्ट॒ जागृ॑विर॒ग्नि-स्सु॒दक्षः॑ सुवि॒ताय॒ नव्य॑से । घृ॒तप्र॑तीको बृह॒ता दि॑वि॒स्पृशा᳚ द्यु॒मद्वि भा॑ति भर॒तेभ्य॒-श्शुचिः॑ ॥ त्वाम॑ग्ने॒ अङ्गि॑रसो॒ [अङ्गि॑रसः, गुहा॑ हि॒तमन्व॑-] 11

गुहा॑ हि॒तमन्व॑-विन्दञ्छिश्रिया॒णं-वँने॑वने । स जा॑यसे म॒थ्यमा॑न॒-स्सहो॑ म॒ह-त्त्वामा॑हु॒-स्सह॑सस्पु॒त्रम॑ङ्गिरः ॥ य॒ज्ञस्य॑ के॒तु-म्प्र॑थ॒म-म्पु॒रोहि॑तम॒ग्नि-न्नर॑स्त्रिषध॒स्थे समि॑न्धते । इन्द्रे॑ण दे॒वै-स्स॒रथ॒ग्ं॒ स ब॒र्॒हिषि॒ सीद॒न्नि होता॑ य॒जथा॑य सु॒क्रतुः॑ ॥ त्वा-ञ्चि॑त्रश्रवस्तम॒ हव॑न्ते वि॒क्षु ज॒न्तवः॑ । शो॒चिष्के॑श-म्पुरुप्रि॒याग्ने॑ ह॒व्याय॒ वोढ॑वे ॥ सखा॑य॒-स्संवः॑ ँस॒म्यञ्च॒-मिष॒ग्ग्॒- [-मिष᳚म्, स्तोम॑-ञ्चा॒ग्नये᳚ ।] 12

-स्तोम॑-ञ्चा॒ग्नये᳚ । वर्षि॑ष्ठाय क्षिती॒नामू॒र्जो नप्त्रे॒ सह॑स्वते ॥ सग्ंस॒मिद्यु॑वसे वृष॒न्नग्ने॒ विश्वा᳚न्य॒र्य आ । इ॒डस्प॒दे समि॑द्ध्यसे॒ स नो॒ वसू॒न्या भ॑र ॥ ए॒ना वो॑ अ॒ग्नि-न्नम॑सो॒र्जो नपा॑त॒मा हु॑वे । प्रि॒य-ञ्चेति॑ष्ठमर॒तिग्ग् स्व॑द्ध्व॒रं-विँश्व॑स्य दू॒तम॒मृत᳚म् ॥ स यो॑जते अरु॒षो वि॒श्वभो॑जसा॒ स दु॑द्रव॒-थ्स्वा॑हुतः । सु॒ब्रह्मा॑ य॒ज्ञ-स्सु॒शमी॒ [य॒ज्ञ-स्सु॒शमी᳚, वसू॑ना-] 13

वसू॑ना-न्दे॒वग्ं राधो॒ जना॑नाम् ॥ उद॑स्य शो॒चिर॑स्थादा॒-जुह्वा॑नस्य मी॒ढुषः॑ । उद्ध॒मासो॑ अरु॒षासो॑ दिवि॒स्पृश॒-स्सम॒ग्निमि॑न्धते॒ नरः॑ ॥ अग्ने॒ वाज॑स्य॒ गोम॑त॒ ईशा॑न-स्सहसो यहो । अ॒स्मे धे॑हि जातवेदो॒ महि॒ श्रवः॑ ॥ स इ॑धा॒नो वसु॑ष्क॒वि-र॒ग्निरी॒डेन्यो॑ गि॒रा । रे॒वद॒स्मभ्य॑-म्पुर्वणीक दीदिहि ॥ क्ष॒पो रा॑जन्नु॒त त्मना-ऽग्ने॒ वस्तो॑रु॒तोषसः॑ । स ति॑ग्मजम्भ [ ] 14

र॒क्षसो॑ दह॒ प्रति॑ ॥ आ ते॑ अग्न इधीमहि द्यु॒मन्त॑-न्देवा॒जर᳚म् । यद्ध॒ स्या ते॒ पनी॑यसी स॒मि-द्दी॒दय॑ति॒ द्यवीषग्ग्॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ॥ आ ते॑ अग्न ऋ॒चा ह॒वि-श्शु॒क्रस्य॑ ज्योतिषस्पते । सुश्च॑न्द्र॒ दस्म॒ विश्प॑ते॒ हव्य॑वा॒-ट्तुभ्यग्ं॑ हूयत॒ इषग्ग्॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ॥ उ॒भे सु॑श्चन्द्र स॒र्पिषो॒ दर्वी᳚ श्रीणीष आ॒सनि॑ । उ॒तो न॒ उ-त्पु॑पूर्या [उ-त्पु॑पूर्याः, उ॒क्थेषु॑] 15

उ॒क्थेषु॑ शवसस्पत॒ इषग्ग्॑ स्तो॒तृभ्य॒ आ भ॑र ॥ अग्ने॒ तम॒द्याश्व॒-न्न स्तोमैः॒ क्रतु॒-न्न भ॒द्रग्ं हृ॑दि॒स्पृश᳚म् । ऋ॒द्ध्यामा॑ त॒ ओहैः᳚ ॥ अधा॒ ह्य॑ग्ने॒ क्रतो᳚र्भ॒द्रस्य॒ दक्ष॑स्य सा॒धोः । र॒थीर्-ऋ॒तस्य॑ बृह॒तो ब॒भूथ॑ ॥ आ॒भिष्टे॑ अ॒द्य गी॒र्भिर्गृ॒णन्तो-ऽग्ने॒ दाशे॑म । प्र ते॑ दि॒वो न स्त॑नयन्ति॒ शुष्माः᳚ ॥ ए॒भिर्नो॑ अ॒र्कैर्भवा॑ नो अ॒र्वा- [अ॒र्वाङ्, सुव॒र्न ज्योतिः॑ ।] 16

-ङ्ख्सुव॒र्न ज्योतिः॑ । अग्ने॒ विश्वे॑भि-स्सु॒मना॒ अनी॑कैः ॥ अ॒ग्निग्ं होता॑र-म्मन्ये॒ दास्व॑न्तं॒-वँसो᳚-स्सू॒नुग्ं सह॑सो जा॒तवे॑दसम् । विप्र॒-न्न जा॒तवे॑दसम् । य ऊ॒र्ध्वया᳚ स्वद्ध्व॒रो दे॒वो दे॒वाच्या॑ कृ॒पा । घृ॒तस्य॒ विभ्रा᳚ष्टि॒मनु॑ शु॒क्रशो॑चिष आ॒जुह्वा॑नस्य स॒र्पिषः॑ ॥ अग्ने॒ त्व-न्नो॒ अन्त॑मः । उ॒त त्रा॒ता शि॒वो भ॑व वरू॒थ्यः॑ ॥ त-न्त्वा॑ शोचिष्ठ दीदिवः । सु॒म्नाय॑ नू॒नमी॑महे॒ सखि॑भ्यः ॥ वसु॑र॒ग्निर्वसु॑श्रवाः । अच्छा॑ नक्षि द्यु॒मत्त॑मो र॒यि-न्दाः᳚ ॥ 17 ॥

(जना॑ना॒ - मङ्गि॑रस॒ - इषग्ं॑ - सु॒शमी॑ - तिग्मजम्भ - पुपूर्या - अ॒र्वां - वसु॑श्रवाः॒ - पञ्च॑ च) (अ. 4)

इ॒न्द्रा॒ग्निभ्या᳚-न्त्वा स॒युजा॑ यु॒जा यु॑नज्म्या घा॒राभ्या॒-न्तेज॑सा॒ वर्च॑सो॒ क्थेभि॒-स्स्तोमे॑भि॒ श्छन्दो॑भी र॒य्यै पोषा॑य सजा॒ताना᳚-म्मद्ध्यम॒स्थेया॑य॒ मया᳚ त्वा स॒युजा॑ यु॒जा यु॑नज्म्य॒बा-न्दु॒ला नि॑त॒त्नि र॒भ्रय॑न्ती मे॒घय॑न्ती व॒र्॒षय॑न्ती चुपु॒णीका॒ नामा॑सि प्र॒जाप॑तिना त्वा॒ विश्वा॑भिर्धी॒भिरुप॑ दधामि पृथि॒व्यु॑दपु॒रमन्ने॑न वि॒ष्टा म॑नु॒ष्या᳚स्ते गो॒प्तारो॒ ऽग्निर्विय॑त्तो-ऽस्या॒-न्ताम॒ह-म्प्र॑ पद्ये॒ सा [ ] 18

मे॒ शर्म॑ च॒ वर्म॑ चा॒स्त्वधि॑ द्यौर॒न्तरि॑क्ष॒-म्ब्रह्म॑णा वि॒ष्टा म॒रुत॑स्ते गो॒प्तारो॑ वा॒युर्विय॑त्तो-ऽस्या॒-न्ताम॒ह-म्प्र प॑द्ये॒ सा मे॒ शर्म॑ च॒ वर्म॑ चास्तु॒ द्यौरप॑राजिता॒-ऽमृते॑न वि॒ष्टा-ऽऽदि॒त्यास्ते॑ गो॒प्तार॒-स्सूर्यो॒ विय॑त्तो-ऽस्या॒-न्ताम॒ह-म्प्र प॑द्ये॒ सा मे॒ शर्म॑ च॒ वर्म॑ चास्तु ॥ 19 ॥

(सा - ऽष्टाच॑त्वारिग्ंशच्च) (अ. 5)

बृह॒स्पति॑स्त्वा सादयतु पृथि॒व्याः पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीं॒-विँश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॒ विश्व॒-ञ्ज्योति॑र्यच्छा॒- ग्निस्ते-ऽधि॑पति र्वि॒श्वक॑र्मा त्वा सादयत्व॒न्तरि॑क्षस्य पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीं॒-विँश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॒ विश्व॒-ञ्ज्योति॑र्यच्छ वा॒युस्ते-ऽधि॑पतिः प्र॒जाप॑तिस्त्वा सादयतु दि॒वः पृ॒ष्ठे ज्योति॑ष्मतीं॒-विँश्व॑स्मै प्रा॒णाया॑पा॒नाय॒ विश्व॒-ञ्ज्योति॑र्यच्छ परमे॒ष्ठी ते-ऽधि॑पतिः पुरोवात॒सनि॑रस्य भ्र॒सनि॑रसि विद्यु॒थ्सनि॑- [विद्यु॒थ्सनिः॑, अ॒सि॒ स्त॒न॒यि॒त्नु॒सनि॑रसि] 20

-रसि स्तनयित्नु॒सनि॑रसि वृष्टि॒सनि॑रस्य॒-ग्नेर्यान्य॑सि दे॒वाना॑मग्ने॒ यान्य॑सि वा॒योर्यान्य॑सि दे॒वानां᳚-वाँयो॒यान्य॑स्य॒न्तरि॑क्षस्य॒ यान्य॑सि दे॒वाना॑- मन्तरिक्ष॒यान्य॑स्य॒-न्तरि॑क्षमस्य॒न्तरि॑क्षाय त्वा सलि॒लाय॑ त्वा॒ सर्णी॑काय त्वा॒ सती॑काय त्वा॒ केता॑य त्वा॒ प्रचे॑तसे त्वा॒ विव॑स्वते त्वा दि॒वस्त्वा॒ ज्योति॑ष आदि॒त्येभ्य॑स्त्व॒र्चे त्वा॑ रु॒चे त्वा᳚ द्यु॒ते त्वा॑ भा॒से त्वा॒ ज्योति॑षे त्वा यशो॒दा-न्त्वा॒ यश॑सि तेजो॒दा-न्त्वा॒ तेज॑सि पयो॒दा-न्त्वा॒ पय॑सि वर्चो॒दा-न्त्वा॒ वर्च॑सि द्रविणो॒दा-न्त्वा॒ द्रवि॑णे सादयामि॒ तेनर्षि॑णा॒ तेन॒ ब्रह्म॑णा॒ तया॑ दे॒वत॑या-ऽङ्गिर॒स्व-द्ध्रु॒वा सी॑द ॥ 21 ॥

(वि॒द्यु॒थ्सनि॑ - र्द्यु॒ते त्वै - का॒न्न त्रि॒ग्ं॒शच्च॑) (अ. 6)

भू॒य॒स्कृद॑सि वरिव॒स्कृद॑सि॒ प्राच्य॑स्यू॒र्ध्वा-ऽस्य॑-न्तरिक्ष॒सद॑स्य॒-न्तरि॑क्षे सीदा-फ्सु॒षद॑सि श्येन॒सद॑सि गृद्ध्र॒सद॑सि सुपर्ण॒सद॑सि नाक॒सद॑सि पृथि॒व्यास्त्वा॒ द्रवि॑णे सादयाम्य॒-न्तरि॑क्षस्य त्वा॒ द्रवि॑णे सादयामि दि॒वस्त्वा॒ द्रवि॑णे सादयामि दि॒शा-न्त्वा॒ द्रवि॑णे सादयामि द्रविणो॒दा-न्त्वा॒ द्रवि॑णे सादयामि प्रा॒ण-म्मे॑ पाह्य-पा॒न-म्मे॑ पाहि व्या॒न-म्मे॑ [व्या॒न-म्मे᳚, पा॒ह्यायु॑र्मे पाहि] 22

पा॒ह्यायु॑र्मे पाहि वि॒श्वायु॑र्मे पाहि स॒र्वायु॑र्मे पा॒ह्यग्ने॒ य-त्ते॒ पर॒ग्ं॒ हृन्नाम॒ तावेहि॒ सग्ं र॑भावहै॒ पाञ्च॑ जन्ये॒ष्व-प्ये᳚द्ध्यग्ने॒ यावा॒ अया॑वा॒ एवा॒ ऊमा॒-स्सब्द॒-स्सग॑र-स्सु॒मेकः॑ ॥ 23 ॥

(व्या॒न-म्मे॒-द्वात्रिग्ं॑शच्च) (अ. 7)

अ॒ग्निना॑ विश्वा॒षाट् सूर्ये॑ण स्व॒रा-ट्क्रत्वा॒ शची॒पति॑र्-ऋष॒भेण॒ त्वष्टा॑ य॒ज्ञेन॑ म॒घवा॒-न्दक्षि॑णया सुव॒र्गो म॒न्युना॑ वृत्र॒हा सौहा᳚र्द्येन तनू॒धा अन्ने॑न॒ गयः॑ पृथि॒व्या-ऽस॑नो दृ॒ग्भिर॑न्ना॒दो व॑षट्का॒रेण॒र्ध-स्साम्ना॑ तनू॒पा वि॒राजा॒ ज्योति॑ष्मा॒-न्ब्रह्म॑णा सोम॒पा गोभि॑र्य॒ज्ञ-न्दा॑धार क्ष॒त्रेण॑ मनु॒ष्या॑-नश्वे॑न च॒ रथे॑न च व॒ज्र्यृ॑तुभिः॑ प्र॒भु-स्सं॑वँथ्स॒रेण॑ परि॒भू स्तप॒सा-ऽना॑धृष्ट॒-स्सूर्य॒-स्स-न्त॒नूभिः॑ ॥ 24 ॥

(अ॒ग्नि - रैका॒न्न प॑ञ्चा॒शत्) (अ. 8)

प्र॒जाप॑ति॒र्मन॒सा ऽन्धो-ऽच्छे॑तो धा॒ता दी॒क्षायाग्ं॑ सवि॒ता भृ॒त्या-म्पू॒षा सो॑म॒क्रय॑ण्यां॒-वँरु॑ण॒ उप॑न॒द्धो ऽसु॑रः क्री॒यमा॑णो मि॒त्रः क्री॒त-श्शि॑पिवि॒ष्ट आसा॑दितो न॒रन्धि॑षः प्रो॒ह्यमा॒णो ऽधि॑पति॒राग॑तः प्र॒जाप॑तिः प्रणी॒यमा॑नो॒ ऽग्निराग्नी᳚द्ध्रे॒ बृह॒स्पति॒राग्नी᳚द्ध्रा-त्प्रणी॒यमा॑न॒ इन्द्रो॑ हवि॒र्धाने ऽदि॑ति॒रासा॑दितो॒ विष्णु॑रुपावह्रि॒यमा॒णो ऽथ॒र्वोपो᳚त्तो य॒मो॑-ऽभिषु॑तो ऽपूत॒पा आ॑धू॒यमा॑नो वा॒युः पू॒यमा॑नो मि॒त्रः, क्षी॑र॒श्रीर्म॒न्थी स॑क्तु॒श्रीर्वै᳚श्वदे॒व उन्नी॑तो रु॒द्र आहु॑तो वा॒युरावृ॑त्तो नृ॒चक्षाः॒ प्रति॑ख्यातो भ॒क्ष आग॑तः पितृ॒णा-न्ना॑राश॒ग्ं॒सो ऽसु॒रात्त॒-स्सिन्धु॑र-वभृ॒थम॑वप्र॒यन्-थ्स॑मु॒द्रो ऽव॑गत-स्सलि॒लः प्रप्लु॑त॒-स्सुव॑रु॒दृच॑-ङ्ग॒तः ॥ 25 ॥

(रु॒द्र - एक॑विग्ंशतिश्च) (अ. 9)

कृत्ति॑का॒ नक्ष॑त्र-म॒ग्निर्दे॒वता॒-ऽग्ने रुचः॑ स्थ प्र॒जाप॑तेर्धा॒तु-स्सोम॑स्य॒र्चे त्वा॑ रु॒चे त्वा᳚ द्यु॒ते त्वा॑ भा॒से त्वा॒ ज्योति॑षे त्वा रोहि॒णी नक्ष॑त्र-म्प्र॒जाप॑तिर्दे॒वता॑ मृगशी॒र्॒ष॑-न्नक्ष॑त्र॒ग्ं॒ सोमो॑ दे॒वता॒ ऽऽर्द्रा नक्ष॑त्रग्ं रु॒द्रो दे॒वता॒ पुन॑र्वसू॒ नक्ष॑त्र॒मदि॑तिर्दे॒वता॑- ति॒ष्यो॑ नक्ष॑त्र॒-म्बृह॒स्पति॑र्दे॒वता᳚ ऽऽश्रे॒षा नक्ष॑त्रग्ं स॒र्पा दे॒वता॑ म॒घा नक्ष॑त्र-म्पि॒तरो॑ दे॒वता॒ फल्गु॑नी॒ नक्ष॑त्र- [नक्ष॑त्रम्, अ॒र्य॒मा] 26

-मर्य॒मा दे॒वता॒ फल्गु॑नी॒ नक्ष॑त्र॒-म्भगो॑ दे॒वता॒ हस्तो॒ नक्ष॑त्रग्ं सवि॒ता दे॒वता॑ चि॒त्रा नक्ष॑त्र॒मिन्द्रो॑ दे॒वता᳚ स्वा॒ती नक्ष॑त्रं-वाँ॒युर्दे॒वता॒ विशा॑खे॒ नक्ष॑त्रमिन्द्रा॒ग्नी दे॒वता॑ ऽनूरा॒धा नक्ष॑त्र-म्मि॒त्रो दे॒वता॑ रोहि॒णी नक्ष॑त्र॒मिन्द्रो॑ दे॒वता॑ वि॒चृतौ॒ नक्ष॑त्र-म्पि॒तरो॑ दे॒वता॑ ऽषा॒ढा नक्ष॑त्र॒मापो॑ दे॒वता॑ ऽषा॒ढा नक्ष॑त्रं॒-विँश्वे॑ दे॒वा दे॒वता᳚ श्रो॒णा नक्ष॑त्रं॒-विँष्णु॑र्दे॒वता॒ श्रवि॑ष्ठा॒ नक्ष॑त्रं॒-वँस॑वो [नक्ष॑त्रं॒-वँस॑वः, दे॒वता॑] 27

दे॒वता॑ श॒तभि॑ष॒-न्नक्ष॑त्र॒मिन्द्रो॑ दे॒वता᳚ प्रोष्ठप॒दा नक्ष॑त्रम॒ज एक॑पा-द्दे॒वता᳚ प्रोष्ठप॒दा नक्ष॑त्र॒महि॑र्बु॒द्ध्नियो॑ दे॒वता॑ रे॒वती॒ नक्ष॑त्र-म्पू॒षा दे॒वता᳚ ऽश्व॒युजौ॒ नक्ष॑त्रम॒श्विनौ॑ दे॒वता॑ ऽप॒भर॑णी॒र्नक्ष॑त्रं-यँ॒मो दे॒वता॑, पू॒र्णा प॒श्चाद्य-त्ते॑ दे॒वा अद॑धुः ॥ 28 ॥

(फल्गु॑नी॒ नक्ष॑त्रं॒ - ँवस॑व॒ - स्त्रय॑स्त्रिग्ंशच्च) (अ. 10)

मधु॑श्च॒ माध॑वश्च॒ वास॑न्तिकावृ॒तू शु॒क्रश्च॒ शुचि॑श्च॒ ग्रैष्मा॑वृ॒तू नभ॑श्च नभ॒स्य॑श्च॒ वार्षि॑कावृ॒तू इ॒षश्चो॒र्जश्च॑ शार॒दावृ॒तू सह॑श्च सह॒स्य॑श्च॒ हैम॑न्तिकावृ॒तू तप॑श्च तप॒स्य॑श्च शैशि॒रावृ॒तू अ॒ग्नेर॑न्त-श्श्ले॒षो॑-ऽसि॒ कल्पे॑ता॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी कल्प॑न्ता॒माप॒ ओष॑धीः॒ कल्प॑न्ताम॒ग्नयः॒ पृथ॒म्मम॒ ज्यैष्ठ्य॑य॒ सव्र॑ता॒ [सव्र॑ताः, ये᳚-ऽग्नय॒-] 29

ये᳚-ऽग्नय॒-स्सम॑नसो-ऽन्त॒रा द्यावा॑पृथि॒वी शै॑शि॒रावृ॒तू अ॒भि कल्प॑माना॒ इन्द्र॑मिव दे॒वा अ॒भि संविँ॑शन्तु सं॒यँच्च॒ प्रचे॑ताश्चा॒ग्ने-स्सोम॑स्य॒ सूर्य॑स्यो॒-ग्रा च॑ भी॒मा च॑ पितृ॒णां-यँ॒मस्येन्द्र॑स्य ध्रु॒वा च॑ पृथि॒वी च॑ दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्म॒रुतां॒-वँरु॑णस्य ध॒र्त्री च॒ धरि॑त्री च मि॒त्रावरु॑णयो र्मि॒त्रस्य॑ धा॒तुः प्राची॑ च प्र॒तीची॑ च॒ वसू॑नाग्ं रु॒द्राणा॑- [रु॒द्राणा᳚म्, आ॒दि॒त्याना॒-न्ते] 30

-मादि॒त्याना॒-न्ते ते-ऽधि॑पतय॒स्तेभ्यो॒ नम॒स्ते नो॑ मृडयन्तु॒ ते य-न्द्वि॒ष्मो यश्च॑ नो॒ द्वेष्टि॒ तं-वोँ॒ जम्भे॑ दधामि स॒हस्र॑स्य प्र॒मा अ॑सि स॒हस्र॑स्य प्रति॒मा अ॑सि स॒हस्र॑स्य वि॒मा अ॑सि स॒हस्र॑स्यो॒न्मा अ॑सि साह॒स्रो॑-ऽसि स॒हस्रा॑य त्वे॒मा मे॑ अग्न॒ इष्ट॑का धे॒नवः॑ स॒न्त्वेका॑ च श॒त-ञ्च॑ स॒हस्र॑-ञ्चा॒युत॑-ञ्च [ ] 31

नि॒युत॑-ञ्च प्र॒युत॒-ञ्चार्बु॑द-ञ्च॒ न्य॑र्बुद-ञ्च समु॒द्रश्च॒ मद्ध्य॒-ञ्चान्त॑श्च परा॒र्धश्चे॒मा मे॑ अग्न॒ इष्ट॑का धे॒नवः॑ सन्तु ष॒ष्ठि-स्स॒हस्र॑म॒युत॒-मक्षी॑यमाणा ऋत॒स्था स्थ॑र्ता॒वृधो॑ घृत॒श्चुतो॑ मधु॒श्चुत॒ ऊर्ज॑स्वती-स्स्वधा॒विनी॒स्ता मे॑ अग्न॒ इष्ट॑का धे॒नवः॑ सन्तु वि॒राजो॒ नाम॑ काम॒दुघा॑ अ॒मुत्रा॒मुष्मि॑न् ँलो॒के ॥ 32 ॥

(सव्र॑ता - रु॒द्राणा॑ - म॒युत॑ञ्च॒ - पञ्च॑चत्वारिग्ंशच्च) (अ. 11)

स॒मि-द्दि॒शामा॒शया॑ न-स्सुव॒र्विन्मधो॒रतो॒ माध॑वः पात्व॒स्मान् । अ॒ग्निर्दे॒वो दु॒ष्टरी॑तु॒रदा᳚भ्य इ॒द-ङ्क्ष॒त्रग्ं र॑क्षतु॒ पात्व॒स्मान् ॥ र॒थ॒न्त॒रग्ं साम॑भिः पात्व॒स्मा-न्गा॑य॒त्री छन्द॑सां-विँ॒श्वरू॑पा । त्रि॒वृन्नो॑ वि॒ष्ठया॒ स्तोमो॒ अह्नाग्ं॑ समु॒द्रो वात॑ इ॒दमोजः॑ पिपर्तु ॥ उ॒ग्रा दि॒शाम॒भि-भू॑तिर्वयो॒धा-श्शुचिः॑ शु॒क्रे अह॑न्योज॒सीना᳚ । इन्द्राधि॑पतिः पिपृता॒दतो॑ नो॒ महि॑ [ ] 33

क्ष॒त्रं-विँ॒श्वतो॑ धारये॒दम् ॥ बृ॒ह-थ्साम॑ क्षत्र॒भृ-द्वृ॒द्ध वृ॑ष्णिय-न्त्रि॒ष्टुभौजः॑ शुभि॒त मु॒ग्रवी॑रम् । इन्द्र॒ स्तोमे॑न पञ्चद॒शेन॒ मद्ध्य॑मि॒दं-वाँते॑न॒ सग॑रेण रक्ष ॥ प्राची॑ दि॒शाग्ं स॒हय॑शा॒ यश॑स्वती॒ विश्वे॑ देवाः प्रा॒वृषा ऽह्ना॒ग्ं॒ सुव॑र्वती । इ॒द-ङ्क्ष॒त्र-न्दु॒ष्टर॑म॒स्त्वोजो ऽना॑धृष्टग्ं सह॒स्रिय॒ग्ं॒ सह॑स्वत् ॥ वै॒रू॒पे साम॑न्नि॒ह तच्छ॑केम॒ जग॑त्यैनं-विँ॒क्ष्वा वे॑शयामः । विश्वे॑ देवा-स्सप्तद॒शेन॒ [सप्तद॒शेन॑, वर्च॑ इ॒द-ङ्क्ष॒त्रग्ं] 34

वर्च॑ इ॒द-ङ्क्ष॒त्रग्ं स॑लि॒लवा॑तमु॒ग्रम् ॥ ध॒र्त्री दि॒शा-ङ्क्ष॒त्रमि॒द-न्दा॑धारोप॒स्था-ऽऽशा॑ना-म्मि॒त्रव॑द॒स्त्वोजः॑ । मित्रा॑वरुणा श॒रदा-ऽह्ना᳚-ञ्चिकित्नू अ॒स्मै रा॒ष्ट्राय॒ महि॒ शर्म॑ यच्छतम् ॥ वै॒रा॒जे साम॒न्नधि॑ मे मनी॒षा-ऽनु॒ष्टुभा॒ सम्भृ॑तं-वीँ॒र्यग्ं॑ सहः॑ । इ॒द-ङ्क्ष॒त्र-म्मि॒त्रव॑दा॒र्द्रदा॑नु॒ मित्रा॑वरुणा॒ रक्ष॑त॒-माधि॑पत्यैः ॥ स॒म्रा-ड्दि॒शाग्ं स॒हसा᳚म्नी॒ सह॑स्वत्यृ॒तुर्हे॑म॒न्तो वि॒ष्ठया॑ नः पिपर्तु । अ॒व॒स्युवा॑ता [अ॒व॒स्युवा॑ताः, बृ॒ह॒तीर्नु] 35

बृह॒तीर्नु शक्व॑रीरि॒मं-यँ॒ज्ञम॑वन्तु नो घृ॒ताचीः᳚ ॥ सुव॑र्वती सु॒दुघा॑ नः॒ पय॑स्वती दि॒शा-न्दे॒व्य॑वतु नो घृ॒ताची᳚ । त्व-ङ्गो॒पाः पु॑रए॒तोत प॒श्चा-द्बृह॑स्पते॒ याम्यां᳚-युँङ्ग्धि॒ वाच᳚म् ॥ ऊ॒र्ध्वा दि॒शाग्ं रन्ति॒राशौष॑धीनाग्ं संवँथ्स॒रेण॑ सवि॒ता नो॒ अह्ना᳚म् । रे॒व-थ्सामाति॑च्छन्दा उ॒ छन्दो-ऽजा॑त शत्रु-स्स्यो॒ना नो॑ अस्तु ॥ स्तोम॑त्रयस्त्रिग्ंशे॒ भुव॑नस्य पत्नि॒ विव॑स्वद्वाते अ॒भि नो॑ [अ॒भि नः॑, गृ॒णा॒हि॒ ।] 36

गृणाहि । घृ॒तव॑ती सवित॒राधि॑पत्यैः॒ पय॑स्वती॒ रन्ति॒राशा॑ नो अस्तु ॥ ध्रु॒वा दि॒शां-विँष्णु॑प॒त्न्यघो॑रा॒-ऽस्येशा॑ना॒ सह॑सो॒ या म॒नोता᳚ । बृह॒स्पति॑ र्मात॒रिश्वो॒त वा॒यु-स्स॑न्धुवा॒ना वाता॑ अ॒भि नो॑ गृणन्तु ॥ वि॒ष्ट॒भो-न्दि॒वो ध॒रुणः॑ पृथि॒व्या अ॒स्येशा॑ना॒ जग॑तो॒ विष्णु॑पत्नी । वि॒श्वव्य॑चा इ॒षय॑न्ती॒ सुभू॑ति-श्शि॒वा नो॑ अ॒स्त्वदि॑तिरु॒पस्थे᳚ ॥ वै॒श्वा॒न॒रो न॑ ऊ॒त्यापृ॒ष्टो दि॒व्यनु॑ नो॒ ऽद्यानु॑मति॒रन्विद॑नुमते॒ त्व-ङ्कया॑ नश्चि॒त्र आभु॑व॒त्को अ॒द्य यु॑ङ्क्ते ॥ 37 ॥

(महि॑ - सप्तद॒शेना॑ - ऽव॒स्युवा॑ता - अ॒भि नो - ऽनु॑ न॒ - श्चतु॑र्दश च) (अ. 12)

(र॒श्मिर॑सि॒ - राज्ञ्य॑स्य॒ - य-म्पु॒रो हरि॑केशो॒ - ऽग्निर्मू॒र्ध - न्द्रा॒ग्निभ्यां॒ - बृह॒स्पति॑ - र्भूय॒स्कृद॑ - स्य॒ग्निना॑ विश्वा॒षाट् - प्र॒जाप॑ति॒र्मन॑सा॒ - कृत्ति॑का॒ - मधु॑श्च - स॒मिद्दि॒शां - द्वाद॑श )

(र॒श्मिर॑सि॒ - प्रति॑ धे॒नु- म॑सि स्तनयित्नु॒सनि॑र - स्यादि॒त्यानाग्ं॑ - स॒प्तत्रिग्ं॑शत् )

(र॒श्मिर॑सि॒, को अ॒द्य यु॑ङ्क्ते)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय संहिताया-ञ्चतुर्थ काण्डे चतुर्थः प्रश्न-स्समाप्तः ॥