କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦ୍ଵିତୀଯାଷ୍ଟକେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ସୌତ୍ରାମଣିଃ କୌକିଲୀ ହୋତ୍ର-ଞ୍ଚ
ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,
ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥
ଅନୁଵାକଂ 1 - ଗ୍ରହାଃ
ସ୍ଵା॒ଦ୍ଵୀ-ନ୍ତ୍ଵା᳚ ସ୍ଵା॒ଦୁନା᳚ । ତୀ॒ଵ୍ରା-ନ୍ତୀ॒ଵ୍ରେଣ॑ । ଅ॒ମୃତା॑-ମ॒ମୃତେ॑ନ । ମଧୁ॑ମତୀ॒-ମ୍ମଧୁ॑ମତା । ସୃ॒ଜାମି॒ ସଗ୍ଂ ସୋମେ॑ନ । ସୋମୋ᳚-ଽସ୍ଯ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚-ମ୍ପଚ୍ଯସ୍ଵ । ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ ପଚ୍ଯସ୍ଵ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ସୁ॒ତ୍ରାମ୍ଣେ॑ ପଚ୍ଯସ୍ଵ ॥ ପରୀ॒ତୋଷି॑ଞ୍ଚତା ସୁ॒ତମ୍ । ସୋମୋ॒ ଯ ଉ॑ତ୍ତ॒ମଗ୍ଂ ହ॒ଵିଃ ॥ 1 ॥
ଦ॒ଧ॒ନ୍ଵା ଯୋ ନର୍ଯୋ॑ ଅ॒ଫ୍ସ୍ଵ॑ନ୍ତରା । ସୁ॒ଷାଵ॒ ସୋମ॒ମଦ୍ରି॑ଭିଃ ॥ ପୁ॒ନାତୁ॑ ତେ ପରି॒ସ୍ରୁତ᳚ମ୍ । ସୋମ॒ଗ୍ଂ॒ ସୂର୍ଯ॑ସ୍ଯ ଦୁହି॒ତା । ଵାରେ॑ଣ॒ ଶଶ୍ଵ॑ତା॒ ତନା᳚ । ଵା॒ଯୁଃ ପୂ॒ତଃ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ । ପ୍ରାଙ୍ଖ୍ସୋମୋ॒ ଅତି॑ଦ୍ରୁତଃ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ଯୁଜ୍ଯ॒-ସ୍ସଖା᳚ ॥ ଵା॒ଯୁଃ ପୂ॒ତଃ ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ । ପ୍ର॒ତ୍ଯଙ୍ଖ୍ସୋମୋ॒ ଆତି॑ଦ୍ରୁତଃ ॥ 2 ॥
ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ॒ ଯୁଜ୍ଯ॒-ସ୍ସଖା᳚ ॥ ବ୍ରହ୍ମ॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ମ୍ପ॑ଵତେ॒ ତେଜ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ସୁର॑ଯା॒ ସୋମଃ॑ ସୁ॒ତ ଆସୁ॑ତୋ॒ ମଦା॑ଯ । ଶୁ॒କ୍ରେଣ॑ ଦେଵ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ ପିପୃଗ୍ଧି । ରସେ॒ନାନ୍ନଂ॒-ଯଁଜ॑ମାନାଯ ଧେହି ॥ କୁ॒ଵିଦ॒ଙ୍ଗ ଯଵ॑ମନ୍ତୋ॒ ଯଵ॑-ଞ୍ଚିତ୍ । ଯଥା॒ ଦାନ୍ତ୍ଯ॑ନୁପୂ॒ର୍ଵଂ-ଵିଁ॒ଯୂଯ॑ । ଇ॒ହେହୈ॑ଷା-ଙ୍କୃଣୁତ॒ ଭୋଜ॑ନାନି । ଯେ ବ॒ର॒ଃଇଷୋ॒ ନମୋ॑ଵୃକ୍ତି॒-ନ୍ନ ଜ॒ଗ୍ମୁଃ ॥ ଉ॒ପ॒ଯା॒ମ-ଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସ୍ଯ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚-ନ୍ତ୍ଵା॒ ଜୁଷ୍ଟ॑-ଙ୍ଗୃହ୍ଣାମି ॥ 3 ॥
ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯା॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ସୁ॒ତ୍ରାମ୍ଣେ᳚ ॥ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒ସ୍ତେଜ॑ସେ ତ୍ଵା । ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଯ ତ୍ଵା॒ ବଲା॑ଯ ତ୍ଵା ॥ ତେଜୋ॑-ଽସି॒ ତେଜୋ॒ ମଯି॑ ଧେହି । ଵୀ॒ର୍ଯ॑ମସି ଵୀ॒ର୍ଯ॑-ମ୍ମଯି॑ ଧେହି । ବଲ॑ମସି॒ ବଲ॒-ମ୍ମଯି॑ ଧେହି ॥ ନାନା॒ ହି ଵା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵହି॑ତ॒ଗ୍ଂ॒ ସଦଃ॑ କୃ॒ତମ୍ । ମା ସଗ୍ଂସୃ॑କ୍ଷାଥା-ମ୍ପର॒ମେ ଵ୍ଯୋ॑ମନ୍ନ୍ । ସୁରା॒ ତ୍ଵମସି॑ ଶୁ॒ଷ୍ମିଣୀ॒ ସୋମ॑ ଏ॒ଷଃ । ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀ॒-ସ୍ସ୍ଵାଂ-ଯୋଁନି॑ମାଵି॒ଶନ୍ନ୍ ॥ 4 ॥
ଉ॒ପ॒ଯା॒ମଗୃ॑ହୀତୋ-ଽସ୍ଯାଶ୍ଵି॒ନ-ନ୍ତେଜଃ॑ । ସା॒ର॒ସ୍ଵ॒ତଂ-ଵୀଁ॒ର୍ଯ᳚ମ୍ । ଐ॒ନ୍ଦ୍ର-ମ୍ବଲ᳚ମ୍ ॥ ଏ॒ଷ ତେ॒ ଯୋନି॒ର୍ମୋଦା॑ଯ ତ୍ଵା । ଆ॒ନ॒ନ୍ଦାଯ॑ ତ୍ଵା॒ ମହ॑ସେ ତ୍ଵା ॥ ଓଜୋ॒-ଽସ୍ଯୋଜୋ॒ ମଯି॑ ଧେହି । ମ॒ନ୍ଯୁର॑ସି ମ॒ନ୍ଯୁ-ମ୍ମଯି॑ ଧେହି । ମହୋ॑-ଽସି॒ ମହୋ॒ ମଯି॑ ଧେହି । ସହୋ॑-ଽସି॒ ସହୋ॒ ମଯି॑ ଧେହି ॥ ଯା ଵ୍ଯା॒ଘ୍ରଂ-ଵିଁଷୂ॑ଚିକା । ଉ॒ଭୌ ଵୃକ॑-ଞ୍ଚ॒ ରକ୍ଷ॑ତି । ଶ୍ଯେ॒ନ-ମ୍ପ॑ତ॒ତ୍ରିଣଗ୍ଂ॑ ସି॒ଗ୍ଂ॒ହମ୍ । ସେମ-ମ୍ପା॒ତ୍ଵଗ୍ଂହ॑ସଃ ॥ ସ॒-ମ୍ପୃଚଃ॑ ସ୍ଥ॒ ସ-ମ୍ମା॑ ଭ॒ଦ୍ରେଣ॑ ପୃଙ୍କ୍ତ । ଵି॒ପୃଚଃ॑ ସ୍ଥ॒ ଵି ମା॑ ପା॒ପ୍ମନା॑ ପୃଙ୍କ୍ତ ॥ 5 ॥
(ହ॒ଵିଃ - ପ୍ର॒ତ୍ଯଙ୍ଖ୍ସୋମୋ॒ ଆତି॑ଦ୍ରୁତୋ - ଗୃହ୍ଣା - ମ୍ଯାଵି॒ଶନ୍ - ଵିଷୂ॑ଚିକା॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 1)
ଅନୁଵାକଂ 2 - ଗ୍ରହୋପସ୍ଥାନମ୍
ସୋମୋ॒ ରାଜା॒-ଽମୃତଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ତଃ । ଋ॒ଜୀ॒ଷେଣା॑ଜହାନ୍ମୃ॒ତ୍ଯୁମ୍ । ଋ॒ତେନ॑ ସ॒ତ୍ଯମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଵିପାନଗ୍ଂ॑ ଶୁ॒କ୍ରମନ୍ଧ॑ସଃ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଇ॒ଦ-ମ୍ପଯୋ॒-ଽମୃତ॒-ମ୍ମଧୁ॑ ॥ ସୋମ॑ମ॒ଦ୍ଭ୍ଯୋ ଵ୍ଯ॑ପିବତ୍ । ଛନ୍ଦ॑ସା ହ॒ଗ୍ଂ॒ସ-ଶ୍ଶୁ॑ଚି॒ଷତ୍ । ଋ॒ତେନ॑ ସ॒ତ୍ଯମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯଃ, କ୍ଷୀ॒ରଂ-ଵ୍ଯଁ॑ପିବତ୍ ॥ 6 ॥
କ୍ରୁଙ୍ଙା᳚ଙ୍ଗିର॒ସୋ ଧି॒ଯା । ଋ॒ତେନ॑ ସ॒ତ୍ଯମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଅନ୍ନା᳚-ତ୍ପରି॒ସ୍ରୁତୋ॒ ରସ᳚ମ୍ । ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା॒ ଵ୍ଯ॑ପିବ-ତ୍କ୍ଷ॒ତ୍ରମ୍ । ଋ॒ତେନ॑ ସ॒ତ୍ଯମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ ॥ ରେତୋ॒ ମୂତ୍ରଂ॒-ଵିଁଜ॑ହାତି । ଯୋନି॑-ମ୍ପ୍ରଵି॒ଶଦି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଗର୍ଭୋ॑ ଜ॒ରାଯୁ॒ଣା-ଽଽଵୃ॑ତଃ । ଉଲ୍ବ॑-ଞ୍ଜହାତି॒ ଜନ୍ମ॑ନା । ଋ॒ତେନ॑ ସ॒ତ୍ଯମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ ॥ 7 ॥
ଵେଦେ॑ନ ରୂ॒ପେ ଵ୍ଯ॑କରୋତ୍ । ସ॒ତା॒ସ॒ତୀ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ଋ॒ତେନ॑ ସ॒ତ୍ଯମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ ॥ ସୋମେ॑ନ॒ ସୋମୌ॒ ଵ୍ଯ॑ପିବତ୍ । ସୁ॒ତା॒ସୁ॒ତୌ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ଋ॒ତେନ॑ ସ॒ତ୍ଯମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଦୃ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ରୂ॒ପେ ଵ୍ଯାକ॑ରୋତ୍ । ସ॒ତ୍ଯା॒ନୃ॒ତେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ଅଶ୍ର॑ଦ୍ଧା॒-ମନୃ॒ତେ-ଽଦ॑ଧାତ୍ । ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଗ୍ଂ ସ॒ତ୍ଯେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ଋ॒ତେନ॑ ସ॒ତ୍ଯମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ ॥ ଦୃ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ପ॑ରି॒ସ୍ରୁତୋ॒ ରସ᳚ମ୍ । ଶୁ॒କ୍ରେଣ॑ ଶୁ॒କ୍ରଂ-ଵ୍ଯଁ॑ପିବତ୍ । ପଯ॒-ସ୍ସୋମ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ଋ॒ତେନ॑ ସ॒ତ୍ଯମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଵିପାନଗ୍ଂ॑ ଶୁ॒କ୍ରମନ୍ଧ॑ସଃ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଇ॒ଦ-ମ୍ପଯୋ॒-ଽମୃତ॒-ମ୍ମଧୁ॑ ॥ 8 ॥
(ଅ॒ଦ୍ଭ୍ଯଃ, କ୍ଷୀ॒ରଂ-ଵ୍ଯଁ॑ପିବ॒ - ଜ୍ଜନ୍ମ॑ନ॒ର୍ତେନ॑ ସ॒ତ୍ଯମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯଗ୍ଗ୍ - ଶ୍ର॒ଦ୍ଧାଗ୍ଂ ସ॒ତ୍ଯେ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିର॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 2)
(ସୋମୋ॒ ରାଜା॒ ଵିପାନ॒ଗ୍ଂ॒ ସୋମ॑ମ॒ଦ୍ଭ୍ଯୋ-ଽନ୍ନା॒-ଦ୍ରେତୋ॒ ମୂତ୍ରଂ॒-ଵେଁଦେ॑ନ ସତାସ॒ତୀ ସୋମେ॑ନ ସୁତାସୁ॒ତୌ ଦୃ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ରୂ॒ପେ ଦୃ॒ଷ୍ଟ୍ଵା ପ॑ରି॒ସ୍ରୁତୋ॒ ରସଂ॒-ଵିଁପାନ॒-ନ୍ଦଶ॑ )
ଅନୁଵାକଂ 3 - ଗ୍ରହହୋମଃ
ସୁରା॑ଵନ୍ତ-ମ୍ବର୍ହି॒ଷଦଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଵୀର᳚ମ୍ । ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ହି॑ନ୍ଵନ୍ତି ମହି॒ଷା ନମୋ॑ଭିଃ । ଦଧା॑ନା॒-ସ୍ସୋମ॑-ନ୍ଦି॒ଵି ଦେ॒ଵତା॑ସୁ । ମଦେ॒ମେନ୍ଦ୍ରଂ॒-ଯଁଜ॑ମାନା-ସ୍ସ୍ଵ॒ର୍କାଃ ॥ ଯସ୍ତେ॒ ରସ॒-ସ୍ସମ୍ଭୃ॑ତ॒ ଓଷ॑ଧୀଷୁ । ସୋମ॑ସ୍ଯ॒ ଶୁଷ୍ମ॒-ସ୍ସୁର॑ଯା ସୁ॒ତସ୍ଯ॑ । ତେନ॑ ଜିନ୍ଵ॒ ଯଜ॑ମାନ॒-ମ୍ମଦେ॑ନ । ସର॑ସ୍ଵତୀ-ମ॒ଶ୍ଵିନା॒-ଵିନ୍ଦ୍ର॑-ମ॒ଗ୍ନିମ୍ ॥ ଯମ॒ଶ୍ଵିନା॒ ନମୁ॑ଚେରାସୁ॒ରାଦଧି॑ । ସର॑ସ୍ଵ॒ତ୍ଯସ॑ନୋଦିନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଯ॑ ॥ 9 ॥
ଇ॒ମ-ନ୍ତଗ୍ଂ ଶୁ॒କ୍ର-ମ୍ମଧୁ॑ମନ୍ତ॒-ମିନ୍ଦୁ᳚ମ୍ । ସୋମ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା॑ନମି॒ହ ଭ॑କ୍ଷଯାମି ॥ ଯଦତ୍ର॑ ରି॒ପ୍ତଗ୍ଂ ର॒ସିନଃ॑ ସୁ॒ତସ୍ଯ॑ । ଯଦିନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଅପି॑ବ॒ଚ୍ଛଚୀ॑ଭିଃ । ଅ॒ହ-ନ୍ତଦ॑ସ୍ଯ॒ ମନ॑ସା ଶି॒ଵେନ॑ । ସୋମ॒ଗ୍ଂ॒ ରାଜା॑ନମି॒ହ ଭ॑କ୍ଷଯାମି ॥ ପି॒ତୃଭ୍ଯଃ॑ ସ୍ଵଧା॒ଵିଭ୍ଯଃ॑ ସ୍ଵ॒ଧା ନମଃ॑ । ପି॒ତା॒ମ॒ହେଭ୍ଯଃ॑ ସ୍ଵଧା॒ଵିଭ୍ଯଃ॑ ସ୍ଵ॒ଧା ନମଃ॑ । ପ୍ରପି॑ତାମହେଭ୍ଯ-ସ୍ସ୍ଵଧା॒ଵିଭ୍ଯଃ॑ ସ୍ଵ॒ଧା ନମଃ॑ । ଅକ୍ଷ॑-ନ୍ପି॒ତରଃ॑ ॥ 10 ॥
ଅମୀ॑ମଦନ୍ତ ପି॒ତରଃ॑ । ଅତୀ॑ତୃପନ୍ତ ପି॒ତରଃ॑ । ଅମୀ॑ମୃଜନ୍ତ ପି॒ତରଃ॑ । ପିତ॑ର॒-ଶ୍ଶୁନ୍ଧ॑ଦ୍ଧ୍ଵମ୍ ॥ ପୁ॒ନନ୍ତୁ॑ ମା ପି॒ତରଃ॑ ସୋ॒ମ୍ଯାସଃ॑ । ପୁ॒ନନ୍ତୁ॑ ମା ପିତାମ॒ହାଃ । ପୁ॒ନନ୍ତୁ॒ ପ୍ରପି॑ତାମହାଃ । ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ ଶ॒ତାଯୁ॑ଷା । ପୁ॒ନନ୍ତୁ॑ ମା ପିତାମ॒ହାଃ । ପୁ॒ନନ୍ତୁ॒ ପ୍ରପି॑ତାମହାଃ ॥ 11 ॥
ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ ଶ॒ତାଯୁ॑ଷା ॥ ଵିଶ୍ଵ॒ମାଯୁ॒-ର୍ଵ୍ଯ॑ଶ୍ନଵୈ । ଅଗ୍ନ॒ ଆଯୂଗ୍ଂ॑ଷି ପଵସ॒ ଆ ସୁ॒ଵୋର୍ଜ॒ମିଷ॑-ଞ୍ଚ ନଃ । ଆ॒ରେ ବା॑ଧସ୍ଵ ଦୁ॒ଚ୍ଛୁନା᳚ମ୍ ॥ ଅଗ୍ନେ॒ ପଵ॑ସ୍ଵ॒ ସ୍ଵପା॑ ଅ॒ସ୍ମେ ଵର୍ଚଃ॑ ସୁ॒ଵୀର୍ଯ᳚ମ୍ । ଦଧ॒-ତ୍ପୋଷଗ୍ଂ॑ ର॒ଯି-ମ୍ମଯି॑ ॥। ପଵ॑ମାନ॒-ସ୍ସୁଵ॒ର୍ଜନଃ॑ । ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ॒ ଵିଚ॑ର୍ଷଣିଃ । ଯଃ ପୋତା॒ ସ ପୁ॑ନାତୁ ମା ॥ ପୁ॒ନନ୍ତୁ॑ ମା ଦେଵଜ॒ନାଃ । ପୁ॒ନନ୍ତୁ॒ ମନ॑ ଵୋ ଧି॒ଯା । ପୁ॒ନନ୍ତୁ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ ଆ॒ଯଵଃ॑ ॥। ଜାତ॑ଵେଦଃ ପ॒ଵିତ୍ର॑ଵତ୍ । ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ ପୁନାହି ମା । ଶୁ॒କ୍ରେଣ॑ ଦେଵ॒ ଦୀଦ୍ଯ॑ତ୍ । ଅଗ୍ନେ॒ କ୍ରତ୍ଵା॒ କ୍ରତୂ॒ଗ୍ଂ॒ରନୁ॑ ॥ ଯତ୍ତେ॑ ପ॒ଵିତ୍ର॑-ମ॒ର୍ଚିଷି॑ । ଅଗ୍ନେ॒ ଵିତ॑ତମନ୍ତ॒ରା । ବ୍ରହ୍ମ॒ ତେନ॑ ପୁନୀମହେ ॥। ଉ॒ଭାଭ୍ଯା᳚-ନ୍ଦେଵ ସଵିତଃ । ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣ ସ॒ଵେନ॑ ଚ । ଇ॒ଦ-ମ୍ବ୍ରହ୍ମ॑ ପୁନୀମହେ ॥ ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵୀ ପୁ॑ନ॒ତୀ ଦେ॒ଵ୍ଯାଗା᳚ତ୍ । ଯସ୍ଯୈ॑ ବ॒ହ୍ଵୀ-ସ୍ତ॒ନୁଵୋ॑ ଵୀ॒ତପୃ॑ଷ୍ଠାଃ । ତଯା॒ ମଦ॑ନ୍ତ-ସ୍ସଧ॒ମାଦ୍ଯେ॑ଷୁ । ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯା॑ମ॒ ପତ॑ଯୋ ରଯୀ॒ଣାମ୍ ॥॥ ଯେ ସ॑ମା॒ନା-ସ୍ସମ॑ନସଃ । ପି॒ତରୋ॑ ଯମ॒ରାଜ୍ଯେ᳚ । ତେଷାଂ᳚-ଲୋଁ॒କ-ସ୍ସ୍ଵ॒ଧା ନମଃ॑ । ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଦେ॒ଵେଷୁ॑ କଲ୍ପତାମ୍ ॥ 12 ॥
ଯେ ସ॑ଜା॒ତା-ସ୍ସମ॑ନସଃ । ଜୀ॒ଵା ଜୀ॒ଵେଷୁ॑ ମାମ॒କାଃ । ତେଷା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରୀର୍ମଯି॑ କଲ୍ପତାମ୍ । ଅ॒ସ୍ମିଲ୍ ଁଲୋ॒କେ ଶ॒ତଗ୍ଂ ସମାଃ᳚ ॥ ଦ୍ଵେ ସ୍ରୁ॒ତୀ ଅ॑ଶୃଣଵ-ମ୍ପିତୃ॒ଣାମ୍ । ଅ॒ହ-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॑ମୁ॒ତ ମର୍ତ୍ଯା॑ନାମ୍ । ଯାଭ୍ଯା॑ମି॒ଦଂ-ଵିଁଶ୍ଵ॒ମେଜ॒-ଥ୍ସମେ॑ତି । ଯଦ॑ନ୍ତ॒ରା ପି॒ତର॑-ମ୍ମା॒ତର॑-ଞ୍ଚ ॥ ଇ॒ଦଗ୍ଂ ହ॒ଵିଃ ପ୍ର॒ଜନ॑ନ-ମ୍ମେ ଅସ୍ତୁ । ଦଶ॑ଵୀରଗ୍ଂ ସ॒ର୍ଵଗ॑ଣଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॒ସ୍ତଯେ᳚ । ଆ॒ତ୍ମ॒ସନି॑ ପ୍ରଜା॒ସନି॑ । ପ॒ଶୁ॒ସନ୍ଯ॑ଭଯ॒ସନି॑ ଲୋକ॒ସନି॑ । ଅ॒ଗ୍ନିଃ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ବ॑ହୁ॒ଲା-ମ୍ମେ॑ କରୋତୁ । ଅନ୍ନ॒-ମ୍ପଯୋ॒ ରେତୋ॑ ଅ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଧତ୍ତ । ରା॒ଯସ୍ପୋଷ॒-ମିଷ॒ମୂର୍ଜ॑ମ॒ସ୍ମାସୁ॑ ଦୀଧର॒-ଥ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 13 ॥
(ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଯ॑ - ପି॒ତରଃ॑ - ଶ॒ତାଯୁ॑ଷା ପୁ॒ନନ୍ତୁ॑ ମା ପିତାମ॒ହାଃ ପୁ॒ନନ୍ତୁ॒ ପ୍ରପି॑ତାମହାଃ-କଲ୍ପତାଗ୍-ସ୍ଵ॒ସ୍ତଯେ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 3)
ଅନୁଵାକଂ 4 - ଉପହୋମାଃ
ସୀସେ॑ନ॒ ତନ୍ତ୍ର॒-ମ୍ମନ॑ସା ମନୀ॒ଷିଣଃ॑ । ଊ॒ର୍ଣା॒ସୂ॒ତ୍ରେଣ॑ କ॒ଵଯୋ॑ ଵଯନ୍ତି । ଅ॒ଶ୍ଵିନା॑ ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ସ॑ଵି॒ତା ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ରୂ॒ପଂ-ଵଁରୁ॑ଣୋ ଭିଷ॒ଜ୍ଯନ୍ନ୍ ॥ ତଦ॑ସ୍ଯ ରୂ॒ପମ॒ମୃତ॒ଗ୍ଂ॒ ଶଚୀ॑ଭିଃ । ତି॒ସ୍ରୋ ଦ॑ଧୁର୍ଦେ॒ଵତା᳚-ସ୍ସଗ୍ଂରରା॒ଣାଃ । ଲୋମା॑ନି॒ ଶଷ୍ପୈ᳚-ର୍ବହୁ॒ଧା ନ ତୋକ୍ମ॑ଭିଃ । ତ୍ଵଗ॑ସ୍ଯ ମା॒ଗ୍ଂ॒ସମ॑ଭଵ॒ନ୍ନ ଲା॒ଜାଃ ॥ ତଦ॒ଶ୍ଵିନା॑ ଭି॒ଷଜା॑ ରୁ॒ଦ୍ରଵ॑ର୍ତନୀ । ସର॑ସ୍ଵତୀ ଵଯତି॒ ପେଶୋ॒ ଅନ୍ତ॑ରଃ ॥ 14 ॥
ଅସ୍ଥି॑ ମ॒ଜ୍ଜାନ॒-ମ୍ମାସ॑ରୈଃ । କା॒ରୋ॒ତ॒ରେଣ॒ ଦଧ॑ତୋ॒ ଗଵା᳚-ନ୍ତ୍ଵ॒ଚି ॥ ସର॑ସ୍ଵତୀ॒ ମନ॑ସା ପେଶ॒ଲଂ-ଵଁସୁ॑ । ନାସ॑ତ୍ଯାଭ୍ଯାଂ-ଵଁଯତି ଦର୍ଶ॒ତଂ-ଵଁପୁଃ॑ । ରସ॑-ମ୍ପରି॒ସ୍ରୁତା॒ ନ ରୋହି॑ତମ୍ । ନ॒ଗ୍ନହୁ॒ର୍ଧୀର॒ସ୍ତସ॑ର॒-ନ୍ନ ଵେମ॑ ॥ ପଯ॑ସା ଶୁ॒କ୍ରମ॒ମୃତ॑-ଞ୍ଜ॒ନିତ୍ର᳚ମ୍ । ସୁର॑ଯା॒ ମୂତ୍ରା᳚ଜ୍ଜନଯନ୍ତି॒ ରେତଃ॑ । ଅପାମ॑ତି-ନ୍ଦୁର୍ମ॒ତି-ମ୍ବାଧ॑ମାନାଃ । ଊଵ॑ଦ୍ଧ୍ଯଂ॒-ଵାଁତଗ୍ଂ॑ ସ॒ବୁଵ॒-ନ୍ତଦା॒ରାତ୍ ॥ 15 ॥
ଇନ୍ଦ୍ରଃ॑ ସୁ॒ତ୍ରାମା॒ ହୃଦ॑ଯେନ ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ପୁ॒ରୋ॒ଡାଶେ॑ନ ସଵି॒ତା ଜ॑ଜାନ । ଯକୃ॑-ତ୍କ୍ଲୋ॒ମାନଂ॒-ଵଁରୁ॑ଣୋ ଭିଷ॒ଜ୍ଯନ୍ନ୍ । ମତ॑ସ୍ନେ ଵାଯ॒ଵ୍ଯୈ᳚ର୍ନ ମି॑ନାତି ପି॒ତ୍ତମ୍ ॥ ଆ॒ନ୍ତ୍ରାଣି॑ ସ୍ଥା॒ଲୀ ମଧୁ॒ ପିନ୍ଵ॑ମାନା । ଗୁଦା॒ ପାତ୍ରା॑ଣି ସୁ॒ଦୁଘା॒ ନ ଧେ॒ନୁଃ । ଶ୍ଯେ॒ନସ୍ଯ॒ ପତ୍ର॒-ନ୍ନ ପ୍ଲୀ॒ହା ଶଚୀ॑ଭିଃ । ଆ॒ସ॒ନ୍ଦୀ ନାଭି॑ରୁ॒ଦର॒-ନ୍ନ ମା॒ତା ॥ କୁ॒ମ୍ଭୋ ଵ॑ନି॒ଷ୍ଠୁର୍ଜ॑ନି॒ତା ଶଚୀ॑ଭିଃ । ଯସ୍ମି॒ନ୍ନଗ୍ରେ॒ ଯୋନ୍ଯା॒-ଙ୍ଗର୍ଭୋ॑ ଅ॒ନ୍ତଃ ॥ 16 ॥
ପ୍ଲା॒ଶୀର୍ଵ୍ଯ॑କ୍ତ-ଶ୍ଶ॒ତଧା॑ର॒ ଉଥ୍ସଃ॑ । ଦୁ॒ହେ ନ କୁ॒ମ୍ଭୀଗ୍ ସ୍ଵ॒ଧା-ମ୍ପି॒ତୃଭ୍ଯଃ॑ ॥ ମୁଖ॒ଗ୍ଂ॒ ସଦ॑ସ୍ଯ॒ ଶିର॒ ଇଥ୍ସଦେ॑ନ । ଜି॒ହ୍ଵା ପ॒ଵିତ୍ର॑ମ॒ଶ୍ଵିନା॒ ସଗ୍ଂ ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଚପ୍ପ॒-ନ୍ନ ପା॒ଯୁର୍ଭି॒ଷଗ॑ସ୍ଯ॒ ଵାଲଃ॑ । ଵ॒ସ୍ତିର୍ନ ଶେପୋ॒ ହର॑ସା ତର॒ସ୍ଵୀ ॥ ଅ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା॒-ଞ୍ଚକ୍ଷୁ॑ର॒ମୃତ॒-ଙ୍ଗ୍ରହା᳚ଭ୍ଯାମ୍ । ଛାଗେ॑ନ॒ ତେଜୋ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ଶୃ॒ତେନ॑ । ପକ୍ଷ୍ମା॑ଣି ଗୋ॒ଧୂମୈଃ॒ କ୍ଵ॑ଲୈରୁ॒ତାନି॑ । ପେଶୋ॒ ନ ଶୁ॒କ୍ଲମସି॑ତଂ-ଵଁସାତେ ॥ 17 ॥
ଅଵି॒ର୍ନ ମେ॒ଷୋ ନ॒ସି ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଯ । ପ୍ରା॒ଣସ୍ଯ॒ ପନ୍ଥା॑ ଅ॒ମୃତୋ॒ ଗ୍ରହା᳚ଭ୍ଯାମ୍ । ସର॑ସ୍ଵ॒ତ୍ଯୁପ॒ଵାକୈ᳚ର୍ଵ୍ଯା॒ନମ୍ । ନସ୍ଯା॑ନି ବ॒ର॒ଃଇ-ର୍ବଦ॑ରୈ-ର୍ଜଜାନ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ରୂ॒ପମୃ॑ଷ॒ଭୋ ବଲା॑ଯ । କର୍ଣା᳚ଭ୍ଯା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରୋତ୍ର॑ମ॒ମୃତ॒-ଙ୍ଗ୍ରହା᳚ଭ୍ଯାମ୍ । ଯଵା॒ ନ ବ॒ର॒ଃଇ-ର୍ଭ୍ରୁ॒ଵି କେସ॑ରାଣି । କ॒ର୍କନ୍ଧୁ॑ ଜଜ୍ଞେ॒ ମଧୁ॑ ସାର॒ଘ-ମ୍ମୁଖା᳚ତ୍ ॥ ଆ॒ତ୍ମନ୍ନୁ॒ପସ୍ଥେ॒ ନ ଵୃକ॑ସ୍ଯ॒ ଲୋମ॑ । ମୁଖେ॒ ଶ୍ମଶ୍ରୂ॑ଣି॒ ନ ଵ୍ଯା᳚ଘ୍ରଲୋ॒ମମ୍ ॥ 18 ॥
କେଶା॒ ନ ଶୀ॒ର॒.ଷନ୍. ଯଶ॑ସେ ଶ୍ରି॒ଯୈ ଶିଖା᳚ । ସି॒ଗ୍ଂ॒ହସ୍ଯ॒ ଲୋମ॒ ତ୍ଵିଷି॑-ରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଣି॑ ॥ ଅଙ୍ଗା᳚ନ୍ଯା॒ତ୍ମନ୍-ଭି॒ଷଜା॒ ତଦ॒ଶ୍ଵିନା᳚ । ଆ॒ତ୍ମାନ॒ମଙ୍ଗୈ॒-ସ୍ସମ॑ଧା॒-ଥ୍ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ରୂ॒ପଗ୍ଂ ଶ॒ତମା॑ନ॒ମାଯୁଃ॑ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରେଣ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ର॒ମୃତ॒-ନ୍ଦଧା॑ନା ॥ ସର॑ସ୍ଵତୀ॒ ଯୋନ୍ଯା॒-ଙ୍ଗର୍ଭ॑ମ॒ନ୍ତଃ । ଅ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା॒-ମ୍ପତ୍ନୀ॒ ସୁକୃ॑ତ-ମ୍ବିଭର୍ତି । ଅ॒ପାଗ୍ଂ ରସେ॑ନ॒ ଵରୁ॑ଣୋ॒ ନ ସାମ୍ନା᳚ । ଇନ୍ଦ୍ରଗ୍ଗ୍॑ ଶ୍ରି॒ଯୈ ଜ॒ନଯ॑ନ୍ନ॒ଫ୍ସୁ ରାଜା᳚ ॥ ତେଜଃ॑ ପଶୂ॒ନାଗ୍ଂ ହ॒ଵିରି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଵ॑ତ୍ । ପ॒ରି॒ସ୍ରୁତା॒ ପଯ॑ସା ସାର॒ଘ-ମ୍ମଧୁ॑ । ଅ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚-ନ୍ଦୁ॒ଗ୍ଧ-ମ୍ଭି॒ଷଜା॒ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯା ସୁତାସୁ॒ତାଭ୍ଯା᳚ମ୍ । ଅ॒ମୃତ॒-ସ୍ସୋମ॒ ଇନ୍ଦୁଃ॑ ॥ 19 ॥
(ଅନ୍ତ॑ର - ଆ॒ରା - ଦ॒ନ୍ତ--ର୍ ଵ॑ସାତେ - ଵ୍ଯାଘ୍ରଲୋ॒ମଗ୍ଂ - ରାଜା॑ ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 4)
ଅନୁଵାକଂ 5 - ଅଭିଷେକଃ
ମି॒ତ୍ରୋ॑-ଽସି॒ ଵରୁ॑ଣୋ-ଽସି । ସମ॒ହଂ-ଵିଁଶ୍ଵୈ᳚ର୍ଦେ॒ଵୈଃ ॥ କ୍ଷ॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ନାଭି॑ରସି । କ୍ଷ॒ତ୍ରସ୍ଯ॒ ଯୋନି॑ରସି ॥ ସ୍ଯୋ॒ନାମାସୀ॑ଦ । ସୁ॒ଷଦା॒ମାସୀ॑ଦ । ମା ତ୍ଵା॑ ହିଗ୍ଂସୀତ୍ । ମା ମା॑ ହିଗ୍ଂସୀତ୍ ॥ ନିଷ॑ସାଦ ଧୃ॒ତଵ୍ର॑ତୋ॒ ଵରୁ॑ଣଃ । ପ॒ସ୍ତ୍ଯା᳚ସ୍ଵା ॥ 20 ॥
ସାମ୍ରା᳚ଜ୍ଯାଯ ସୁ॒କ୍ରତୁଃ॑ ॥ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା᳚ମ୍ । ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯାମ୍ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ॒-ର୍ଭୈଷ॑ଜ୍ଯେନ । ତେଜ॑ସେ ବ୍ରହ୍ମଵର୍ଚ॒ସାଯା॒ଭିଷି॑ଞ୍ଚାମି ॥ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା᳚ମ୍ । ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯାମ୍ । ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ॒ ଭୈଷ॑ଜ୍ଯେନ ॥ 21 ॥
ଵୀ॒ର୍ଯା॑ଯା॒ନ୍ନାଦ୍ଯା॑ଯା॒ଭିଷି॑ଞ୍ଚାମି ॥ ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ତ୍ଵା ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵେ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ᳚-ର୍ବା॒ହୁଭ୍ଯା᳚ମ୍ । ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ହସ୍ତା᳚ଭ୍ଯାମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯେଣ॑ । ଶ୍ରି॒ଯୈ ଯଶ॑ସେ॒ ବଲା॑ଯା॒ଭିଷି॑ଞ୍ଚାମି ॥ କୋ॑-ଽସି କତ॒ମୋ॑-ଽସି । କସ୍ମୈ᳚ ତ୍ଵା॒ କାଯ॑ ତ୍ଵା ॥ ସୁଶ୍ଲୋ॒କାଁ(4) ସୁମ॑ଡ୍ଗ॒ଲାଁ(4) ସତ୍ଯ॑ରା॒ଜା(3)ନ୍ ॥ ଶିରୋ॑ ମେ॒ ଶ୍ରୀଃ ॥ 22 ॥
ଯଶୋ॒ ମୁଖ᳚ମ୍ । ତ୍ଵିଷିଃ॒ କେଶା᳚ଶ୍ଚ॒ ଶ୍ମଶ୍ରୂ॑ଣି । ରାଜା॑ ମେ ପ୍ରା॒ଣୋ॑-ଽମୃତ᳚ମ୍ । ସ॒ମ୍ରାଟ୍ ଚକ୍ଷୁଃ॑ । ଵି॒ରାଟ୍ଛ୍ରୋତ୍ର᳚ମ୍ । ଜି॒ହ୍ଵା ମେ॑ ଭ॒ଦ୍ରମ୍ । ଵାମ୍ମହଃ॑ । ମନୋ॑ ମ॒ନ୍ଯୁଃ । ସ୍ଵ॒ରାଡ୍ଭାମଃ॑ । ମୋଦାଃ᳚ ପ୍ରମୋ॒ଦା ଅ॒ଙ୍ଗୁଲୀ॒ରଙ୍ଗା॑ନି ॥ 23 ॥
ଚି॒ତ୍ତ-ମ୍ମେ॒ ସହଃ॑ । ବା॒ହୂ ମେ॒ ବଲ॑ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ହସ୍ତୌ॑ ମେ॒ କର୍ମ॑ ଵୀ॒ର୍ଯ᳚ମ୍ । ଆ॒ତ୍ମା କ୍ଷ॒ତ୍ରମୁରୋ॒ ମମ॑ । ପୃ॒ଷ୍ଟୀର୍ମେ॑ ରା॒ଷ୍ଟ୍ରମୁ॒ଦର॒ମଗ୍ଂସୌ᳚ । ଗ୍ରୀ॒ଵାଶ୍ଚ॒ ଶ୍ରୋଣ୍ଯୌ᳚ । ଊ॒ରୂ ଅ॑ର॒ତ୍ନୀ ଜାନୁ॑ନୀ । ଵିଶୋ॒ ମେ-ଽଙ୍ଗା॑ନି ସ॒ର୍ଵତଃ॑ । ନାଭି॑ର୍ମେ ଚି॒ତ୍ତଂ-ଵିଁ॒ଜ୍ଞାନ᳚ମ୍ । ପା॒ଯୁର୍ମେ-ଽପ॑ଚିତିର୍ଭ॒ସତ୍ ॥ 24 ॥
ଆ॒ନ॒ନ୍ଦ॒ନ॒ନ୍ଦାଵା॒ଣ୍ଡୌ ମେ᳚ । ଭଗ॒-ସ୍ସୌଭା᳚ଗ୍ଯ॒-ମ୍ପସଃ॑ ॥ ଜଙ୍ଘା᳚ଭ୍ଯା-ମ୍ପ॒ଦ୍ଭ୍ଯା-ନ୍ଧର୍ମୋ᳚-ଽସ୍ମି । ଵି॒ଶି ରାଜା॒ ପ୍ରତି॑ଷ୍ଠିତଃ ॥ ପ୍ରତି॑ କ୍ଷ॒ତ୍ରେ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠାମି ରା॒ଷ୍ଟ୍ରେ । ପ୍ରତ୍ଯଶ୍ଵେ॑ଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠାମି॒ ଗୋଷୁ॑ । ପ୍ରତ୍ଯଙ୍ଗେ॑ଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠାମ୍ଯା॒ତ୍ମନ୍ନ୍ । ପ୍ରତି॑ ପ୍ରା॒ଣେଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ତିଷ୍ଠାମି ପୁ॒ଷ୍ଟେ । ପ୍ରତି॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵ୍ଯୋଃ । ପ୍ରତିତି॑ଷ୍ଠାମି ଯ॒ଜ୍ଞେ ॥ 25 ॥
ତ୍ର॒ଯା ଦେ॒ଵା ଏକା॑ଦଶ । ତ୍ର॒ଯ॒ସ୍ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶା-ସ୍ସୁ॒ରାଧ॑ସଃ । ବୃହ॒ସ୍ପତି॑ ପୁରୋହିତାଃ । ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁ-ସ୍ସ॒ଵେ । ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵୈର॑ଵନ୍ତୁ ମା । ପ୍ର॒ଥ॒ମା ଦ୍ଵି॒ତୀଯୈଃ᳚ । ଦ୍ଵି॒ତୀଯା᳚ସ୍ତୃ॒ତୀଯୈଃ᳚ । ତୃ॒ତୀଯା᳚-ସ୍ସ॒ତ୍ଯେନ॑ । ସ॒ତ୍ଯଂ-ଯଁ॒ଜ୍ଞେନ॑ ।ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଯଜୁ॑ର୍ଭିଃ ॥ 26 ॥
ଯଜୂଗ୍ଂ॑ଷି॒ ସାମ॑ଭିଃ । ସାମା᳚ନ୍ଯୃ॒ଗ୍ଭିଃ । ଋଚୋ॑ ଯା॒ଜ୍ଯା॑ଭିଃ । ଯା॒ଜ୍ଯା॑ ଵଷଟ୍କା॒ରୈଃ । ଵ॒ଷ॒ଟ୍କା॒ରା ଆହୁ॑ତିଭିଃ । ଆହୁ॑ତଯୋ ମେ॒ କାମା॒ନ୍-ଥ୍ସମ॑ର୍ଧଯନ୍ତୁ ॥ ଭୂ-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ ଲୋମା॑ନି॒ ପ୍ରଯ॑ତି॒ର୍ମମ॑ । ତ୍ଵମ୍ମ॒ ଆନ॑ତି॒ରାଗ॑ତିଃ । ମା॒ଗ୍ଂ॒ସ-ମ୍ମ॒ ଉପ॑ନତିଃ । ଵ ସ୍ଵସ୍ଥି॑ । ମ॒ଜ୍ଜା ମ॒ ଆନ॑ତିଃ ॥ 27 ॥
(ପ॒ସ୍ତ୍ଯା᳚ସ୍ଵା - ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ॒ ଭୈଷ॑ଜ୍ଯେନ॒ - ଶ୍ରୀ - ରଙ୍ଗା॑ନି - ଭ॒ସ--ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞେ - ଯ॒ଜ୍ଞୋ ଯଜୁ॑ର୍ଭି॒ - ରୁପ॑ନତି॒ର୍ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 5)
ଅନୁଵାକଂ 6 - ଅଵଭୃଥଃ
ଯ-ଦ୍ଦେ॑ଵା ଦେଵ॒ହେଡ॑ନମ୍ । ଦେଵା॑ସଶ୍ଚକୃ॒ମା ଵ॒ଯମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସଃ । ଵିଶ୍ଵା᳚-ନ୍ମୁଞ୍ଚ॒ତ୍ଵଗ୍ଂହ॑ସଃ ॥ ଯଦି॒ ଦିଵା॒ ଯଦି॒ ନକ୍ତ᳚ମ୍ । ଏନାଗ୍ଂ॑ସି ଚକୃ॒ମା ଵ॒ଯମ୍ । ଵା॒ଯୁର୍ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସଃ । ଵିଶ୍ଵା᳚-ନ୍ମୁଞ୍ଚ॒ତ୍ଵଗ୍ଂହ॑ସଃ ॥ ଯଦି॒ ଜାଗ୍ର॒-ଦ୍ଯଦି॒ ସ୍ଵପ୍ନେ᳚ । ଏନାଗ୍ଂ॑ସି ଚକୃ॒ମା ଵ॒ଯମ୍ ॥ 28 ॥
ସୂର୍ଯୋ॑ ମା॒ ତସ୍ମା॒ଦେନ॑ସଃ । ଵିଶ୍ଵା᳚-ନ୍ମୁଞ୍ଚ॒ତ୍ଵଗ୍ଂହ॑ସଃ ॥ ଯଦ୍ଗ୍ରାମେ॒ ଯଦର॑ଣ୍ଯେ । ଯ-ଥ୍ସ॒ଭାଯାଂ॒-ଯଁଦି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯେ । ଯଚ୍ଛୂ॒ଦ୍ରେ ଯଦ॒ର୍ଯେ᳚ । ଏନ॑ଶ୍ଚକୃ॒ମା ଵ॒ଯମ୍ । ଯଦେକ॒ସ୍ଯାଧି॒ ଧର୍ମ॑ଣି । ତସ୍ଯା॑ଵ॒ଯଜ॑ନମସି ॥ ଯଦାପୋ॒ ଅଘ୍ନି॑ଯା॒ ଵରୁ॒ଣେତି॒ ଶପା॑ମହେ । ତତୋ॑ ଵରୁଣ ନୋ ମୁଞ୍ଚ ॥ 29 ॥
ଅଵ॑ଭୃଥ ନିଚଙ୍କୁଣ ନିଚେ॒ରୁର॑ସି ନିଚଙ୍କୁଣ । ଅଵ॑ ଦେ॒ଵୈ-ର୍ଦେ॒ଵକୃ॑ତ॒ମେନୋ॑-ଽଯାଟ୍ । ଅଵ॒ ମର୍ତ୍ଯୈ॒ର୍ମର୍ତ୍ଯ॑କୃତମ୍ । ଉ॒ରୋରା ନୋ॑ ଦେଵ ରି॒ଷସ୍ପା॑ହି ॥ ସୁ॒ମି॒ତ୍ରା ନ॒ ଆପ॒ ଓଷ॑ଧଯ-ସ୍ସନ୍ତୁ । ଦୁ॒ର୍ମି॒ତ୍ରାସ୍ତସ୍ମୈ॑ ଭୁଯାସୁଃ । ଯୋ᳚-ଽସ୍ମା-ନ୍ଦ୍ଵେଷ୍ଟି॑ । ଯ-ଞ୍ଚ॑ ଵ॒ଯ-ନ୍ଦ୍ଵି॒ଷ୍ମଃ ॥ ଦ୍ରୁ॒ପ॒ଦାଦି॒ଵେ-ନ୍ମୁ॑ମୁଚା॒ନଃ । ସ୍ଵି॒ନ୍ନ-ସ୍ସ୍ନା॒ତ୍ଵୀ ମଲା॑ଦିଵ ॥ 30 ॥
ପୂ॒ତ-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣେ॒ଵାଜ୍ଯ᳚ମ୍ । ଆପଃ॑ ଶୁନ୍ଧନ୍ତୁ॒ ମୈନ॑ସଃ ॥ ଉଦ୍ଵ॒ଯ-ନ୍ତମ॑ସ॒ସ୍ପରି॑ । ପଶ୍ଯ॑ନ୍ତୋ॒ ଜ୍ଯୋତି॒ରୁତ୍ତ॑ରମ୍ । ଦେ॒ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵ॒ତ୍ରା ସୂର୍ଯ᳚ମ୍ । ଅଗ॑ନ୍ମ॒ ଜ୍ଯୋତି॑ରୁତ୍ତ॒ମମ୍ ॥ ପ୍ରତି॑ଯୁତୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ପାଶଃ॑ । ପ୍ରତ୍ଯ॑ସ୍ତୋ॒ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ॒ ପାଶଃ॑ ॥ ଏଧୋ᳚-ଽସ୍ଯେଧିଷୀ॒ମହି॑ । ସ॒ମିଦ॑ସି ॥ 31 ॥
ତେଜୋ॑-ଽସି॒ ତେଜୋ॒ ମଯି॑ ଧେହି ॥ ଅ॒ପୋ ଅନ୍ଵ॑ଚାରିଷମ୍ । ରସେ॑ନ॒ ସମ॑ସୃକ୍ଷ୍ମହି । ପଯ॑ସ୍ଵାଗ୍ଂ ଅଗ୍ନ॒ ଆ-ଽଗ॑ମମ୍ । ତ-ମ୍ମା॒ ସଗ୍ଂସୃ॑ଜ॒ ଵର୍ଚ॑ସା । ପ୍ର॒ଜଯା॑ ଚ॒ ଧନେ॑ନ ଚ ॥ ସ॒ମାଵ॑ଵର୍ତି ପୃଥି॒ଵୀ । ସମୁ॒ଷାଃ । ସମୁ॒ ସୂର୍ଯଃ॑ । ସମୁ॒ ଵିଶ୍ଵ॑ମି॒ଦ-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ର ଜ୍ଯୋ॑ତି-ର୍ଭୂଯାସମ୍ । ଵି॒ଭୁ-ଙ୍କାମଂ॒-ଵ୍ଯଁ॑ଶ୍ନଵୈ ॥ ଭୂ-ସ୍ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 32 ॥
(ସ୍ଵପ୍ନ॒ ଏନାଗ୍ଂ॑ସି ଚକୃ॒ମା ଵ॒ଯଂ - ମୁ॑ଞ୍ଚ॒ - ମଲା॑ଦିଵ - ସ॒ମିଦ॑ସି॒ - ଜଗ॒-ତ୍ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 6)
ଅନୁଵାକଂ 7 - ଐନ୍ଦ୍ରେ ପ୍ରଶ୍ନୌ ପ୍ରଯାଜାନାମେକାଦଶ ମୈତ୍ରାଵରୁଣପ୍ରୈଷାଃ
ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ-ଥ୍ସ॒ମିଧେନ୍ଦ୍ର॑-ମି॒ଡସ୍ପ॒ଦେ । ନାଭା॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଅଧି॑ । ଦି॒ଵୋ ଵର୍ଷ୍ମ॒ନ୍-ଥ୍ସମି॑ଦ୍ଧ୍ଯତେ । ଓଜି॑ଷ୍ଠଶ୍ଚର୍ଷଣୀ॒ସହାନ୍॑ । ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒ତ୍ତନୂ॒ନପା॑ତମ୍ । ଊ॒ତିଭି॒-ର୍ଜେତା॑ର॒-ମପ॑ରାଜିତମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର॑-ନ୍ଦେ॒ଵଗ୍ଂ ସୁ॑ଵ॒ର୍ଵିଦ᳚ମ୍ । ପ॒ଥିଭି॒-ର୍ମଧୁ॑ମତ୍ତମୈଃ । ନରା॒ଶଗ୍ଂସେ॑ନ॒ ତେଜ॑ସା ॥ 33 ॥
ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒ଦିଡା॑ଭି॒-ରିନ୍ଦ୍ର॑-ମୀଡି॒ତମ୍ । ଆ॒ଜୁହ୍ଵା॑ନ॒-ମମ॑ର୍ତ୍ଯମ୍ । ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵୈ-ସ୍ସଵୀ᳚ର୍ଯଃ । ଵଜ୍ର॑ହସ୍ତଃ ପୁରନ୍ଦ॒ରଃ । ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ-ଦ୍ବ॒ର॒ଃଇଷୀନ୍ଦ୍ର॑-ନ୍ନିଷଦ୍ଵ॒ରମ୍ । ଵୃ॒ଷ॒ଭ-ନ୍ନର୍ଯା॑ପସମ୍ । ଵସୁ॑ଭୀ ରୁ॒ଦ୍ରୈରା॑ଦି॒ତ୍ଯୈଃ । ସ॒ଯୁଗ୍ଭି॑-ର୍ବ॒ର॒ଃଇରା ଽସ॑ଦତ୍ ॥ 34 ॥
ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒ଦୋଜୋ॒ ନ ଵୀ॒ର୍ଯ᳚ମ୍ । ସହୋ॒ ଦ୍ଵାର॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ମଵର୍ଧଯନ୍ନ୍ । ସୁ॒ପ୍ରା॒ଯ॒ଣା ଵିଶ୍ର॑ଯନ୍ତାମୃତା॒ଵୃଧଃ॑ । ଦ୍ଵାର॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ମୀ॒ଢୁଷେ᳚ । ଵି॒ଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷଦୁ॒ଷେ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ଧେ॒ନୂ । ସୁ॒ଦୁଘେ॑ ମା॒ତରୌ॑ ମ॒ହୀ । ସଵା॒ତରୌ॒ ନ ତେଜ॑ସୀ । ଵ॒ଥ୍ସମିନ୍ଦ୍ର॑-ମଵର୍ଧତାମ୍ ॥ 35 ॥
ଵୀ॒ତାମାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒-ଦ୍ଦୈଵ୍ଯା॒ ହୋତା॑ରା । ଭି॒ଷଜା॒ ସଖା॑ଯା । ହ॒ଵିଷେନ୍ଦ୍ର॑-ମ୍ଭିଷଜ୍ଯତଃ । କ॒ଵୀ ଦେ॒ଵୌ ପ୍ରଚେ॑ତସୌ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଧତ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଵୀ॒ତାମାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷତ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀଃ । ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରି॒ଧାତ॑ଵୋ॒-ଽପସଃ॑ । ଇଡା॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ॒ ଭାର॑ତୀ ॥ 36 ॥
ମ॒ହୀନ୍ଦ୍ର॑ପତ୍ନୀର୍-ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତୀଃ । ଵି॒ଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒ତ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ର॒-ମିନ୍ଦ୍ର॑-ନ୍ଦେ॒ଵମ୍ । ଭି॒ଷଜଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ଯଜ॑-ଙ୍ଘୃତ॒ଶ୍ରିଯ᳚ମ୍ । ପୁ॒ରୁ॒ରୂପଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ରେତ॑ସ-ମ୍ମ॒ଘୋନି᳚ମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ଦଧ॑ଦିନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଣି॑ । ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒-ଦ୍ଵନ॒ସ୍ପତି᳚ମ୍ । ଶ॒ମି॒ତାରଗ୍ଂ॑ ଶ॒ତକ୍ର॑ତୁମ୍ । ଧି॒ଯୋ ଜୋ॒ଷ୍ଟାର॑-ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ ॥ 37 ॥
ମଦ୍ଧ୍ଵା॑ ସମ॒ଞ୍ଜନ୍ପ॒ଥିଭିଃ॑ ସୁ॒ଗେଭିଃ॑ । ସ୍ଵଦା॑ତି ହ॒ଵ୍ଯ-ମ୍ମଧୁ॑ନା ଘୃ॒ତେନ॑ । ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒ଦିନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା-ଽଽଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ । ସ୍ଵାହା॒ ମେଦ॑ସଃ । ସ୍ଵାହା᳚ ସ୍ତୋ॒କାନା᳚ମ୍ । ସ୍ଵାହା॒ ସ୍ଵାହା॑କୃତୀନାମ୍ । ସ୍ଵାହା॑ ହ॒ଵ୍ଯସୂ᳚କ୍ତୀନାମ୍ । ସ୍ଵାହା॑ ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଆ᳚ଜ୍ଯ॒ପାନ୍ । ସ୍ଵାହେନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ॑ ହୋ॒ତ୍ରାଜ୍ଜୁ॑ଷା॒ଣାଃ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଆଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ । ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ 38 ॥
(ତେଜ॑ସା-ଽସଦ-ଦଵର୍ଧତାଂ॒-ଭାର॑ତୀ-ନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଜୁ॑ଷା॒ଣା ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 7)
(ସ॒ମିଧେନ୍ଦ୍ର॒-ନ୍ତନୂ॒ନପା॑ତ॒ମିଡା॑ଭି-ର୍ବ॒ର୍॒ହିଷ୍ଯୋଜ॑ ଉ॒ଷେ ଦୈଵ୍ଯା॑ ତି॒ସ୍ରସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ରଂ॒-ଵଁନ॒ସ୍ପତି॒ମିନ୍ଦ୍ର᳚ମ୍ । ସ॒ମିଧେନ୍ଦ୍ର॑-ଞ୍ଚ॒ତୁର୍ଵେତ୍ଵେକୋ॑ ଵି॒ଯନ୍ତୁ॒ ଦ୍ଵିର୍ଵୀ॒ତାମେକୋ॑ ଵି॒ଯନ୍ତୁ॒ ଦ୍ଵିର୍ଵେତ୍ଵେକୋ॑ ଵି॒ଯନ୍ତୁ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ )
ଅନୁଵାକଂ 8 - ଐନ୍ଦ୍ରେ ପ୍ରଶ୍ନୌ ପ୍ରଯାଜଯାଜ୍ଯାଃ
ସମି॑ଦ୍ଧ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଉ॒ଷସା॒ମନୀ॑କେ । ପୁ॒ରୋ॒ରୁଚା॑ ପୂର୍ଵ॒କୃଦ୍ଵା॑ଵୃଧା॒ନଃ । ତ୍ରି॒ଭିର୍ଦେ॒ଵୈସ୍ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶତା॒ ଵଜ୍ର॑ବାହୁଃ । ଜ॒ଘାନ॑ ଵୃ॒ତ୍ରଂ-ଵିଁ ଦୁରୋ॑ ଵଵାର ॥ ନରା॒ଶଗ୍ଂସଃ॒ ପ୍ରତି॒ ଶୂରୋ॒ ମିମା॑ନଃ । ତନୂ॒ନପା॒ତ୍-ପ୍ରତି॑ ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଧାମ॑ । ଗୋଭି॑-ର୍ଵ॒ପାଵା॒-ନ୍ମଧୁ॑ନା ସମ॒ଞ୍ଜନ୍ନ୍ । ହିର॑ଣ୍ଯୈଶ୍ଚ॒ନ୍ଦ୍ରୀ ଯ॑ଜତି॒ ପ୍ରଚେ॑ତାଃ ॥ ଈ॒ଡି॒ତୋ ଦେ॒ଵୈର୍ହରି॑ଵାଗ୍ଂ ଅଭି॒ଷ୍ଟିଃ । ଆ॒ଜୁହ୍ଵା॑ନୋ ହ॒ଵିଷା॒ ଶର୍ଧ॑ମାନଃ ॥ 39 ॥
ପୁ॒ର॒ଦଂ॒ରୋ ମ॒ଘଵା॒ନ୍॒. ଵଜ୍ର॑ବାହୁଃ । ଆଯା॑ତୁ ଯ॒ଜ୍ଞମୁପ॑ ନୋ ଜୁଷା॒ଣଃ ॥ ଜୁ॒ଷା॒ଣୋ ବ॒ର॒ଃଇର୍ହରି॑ଵାନ୍ନ॒ ଇନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ପ୍ରା॒ଚୀନଗ୍ଂ॑ ସୀଦତ୍ପ୍ର॒ଦିଶା॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଃ । ଉ॒ରୁ॒ଵ୍ଯଚାଃ॒ ପ୍ରଥ॑ମାନଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯୋ॒ନମ୍ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୈର॒କ୍ତଂ-ଵଁସୁ॑ଭି-ସ୍ସ॒ଜୋଷାଃ᳚ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॒-ନ୍ଦୁରଃ॑ କଵ॒ଷ୍ଯୋ॑ ଧାଵ॑ମାନାଃ । ଵୃଷା॑ଣଂ-ଯଁନ୍ତୁ॒ ଜନ॑ଯ-ସ୍ସୁ॒ପତ୍ନୀଃ᳚ । ଦ୍ଵାରୋ॑ ଦେ॒ଵୀର॒ଭିତୋ॒ ଵିଶ୍ର॑ଯନ୍ତାମ୍ । ସୁ॒ଵୀରା॑ ଵୀ॒ର-ମ୍ପ୍ରଥ॑ମାନା॒ ମହୋ॑ଭିଃ ॥ 40 ॥
ଉ॒ଷାସା॒ ନକ୍ତା॑ ବୃହ॒ତୀ ବୃ॒ହନ୍ତ᳚ମ୍ । ପଯ॑ସ୍ଵତୀ ସୁ॒ଦୁଘେ॒ ଶୂର॒ମିନ୍ଦ୍ର᳚ମ୍ । ପେଶ॑ସ୍ଵତୀ॒ ତନ୍ତୁ॑ନା ସଂ॒ଵ୍ଯଁଯ॑ନ୍ତୀ । ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵଂ-ଯଁ॑ଜତ-ସ୍ସୁରୁ॒କ୍ମେ ॥ ଦୈଵ୍ଯା॒ ମିମା॑ନା॒ ମନ॑ସା ପୁରୁ॒ତ୍ରା । ହୋତା॑ରା॒ଵିନ୍ଦ୍ର॑-ମ୍ପ୍ରଥ॒ମା ସୁ॒ଵାଚା᳚ । ମୂ॒ର୍ଧନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ମଧୁ॑ନା॒ ଦଧା॑ନା । ପ୍ରା॒ଚୀନ॒-ଞ୍ଜ୍ଯୋତି॑ର୍ହ॒ଵିଷା॑ ଵୃଧାତଃ ॥ ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀର୍ହ॒ଵିଷା॒ ଵର୍ଧ॑ମାନାଃ । ଇନ୍ଦ୍ର॑-ଞ୍ଜୁଷା॒ଣା ଵୃଷ॑ଣ॒-ନ୍ନ ପତ୍ନୀଃ᳚ ॥ 41 ॥
ଅଚ୍ଛି॑ନ୍ନ॒-ନ୍ତନ୍ତୁ॒-ମ୍ପଯ॑ସା॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଇଡା॑ ଦେ॒ଵୀ ଭାର॑ତୀ ଵି॒ଶ୍ଵତୂ᳚ର୍ତିଃ ॥ ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ଦଧ॒ଦିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ଶୁଷ୍ମ᳚ମ୍ । ଅପା॒କୋ-ଽଚି॑ଷ୍ଟୁର୍ଯ॒ଶସେ॑ ପୁ॒ରୂଣି॑ । ଵୃଷା॒ ଯଜ॒ନ୍ ଵୃଷ॑ଣ॒-ମ୍ଭୂରି॑ରେତାଃ । ମୂ॒ର୍ଧନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ସମ॑ନକ୍ତୁ ଦେ॒ଵାନ୍ ॥ ଵନ॒ସ୍ପତି॒-ରଵ॑ସୃଷ୍ଟୋ॒ ନ ପାଶୈଃ᳚ । ତ୍ମନ୍ଯା॑ ସମ॒ଞ୍ଜଞ୍ଛ॑ମି॒ତା ନ ଦେ॒ଵଃ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ହ॒ଵ୍ଯୈର୍ଜ॒ଠର॑-ମ୍ପୃଣା॒ନଃ । ସ୍ଵଦା॑ତି ହ॒ଵ୍ଯ-ମ୍ମଧୁ॑ନା ଘୃ॒ତେନ॑ ॥ ସ୍ତୋ॒କାନା॒ମିନ୍ଦୁ॒-ମ୍ପ୍ରତି॒ ଶୂର॒ ଇନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ଵୃ॒ଷା॒ଯମା॑ଣୋ ଵୃଷ॒ଭ-ସ୍ତୁ॑ରା॒ଷାଟ୍ । ଘୃ॒ତ॒ପ୍ରୁଷା॒ ମଧୁ॑ନା ହ॒ଵ୍ଯମୁ॒ନ୍ଦନ୍ନ୍ । ମୂ॒ର୍ଧନ୍. ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ଜୁଷତା॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହା᳚ ॥ 42 ॥
(ଶର୍ଧ॑ମାନୋ॒ - ମହୋ॑ଭିଃ॒ - ପତ୍ନୀ᳚--ର୍ ଘୃ॒ତେନ॑ ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 8)
ଅନୁଵାକଂ 9 - ଐନ୍ଦ୍ରେ ପ୍ରଶ୍ନୌ ଵପାଦୀନାଂ-ଯାଁଜ୍ଯାନୁଵାକ୍ଯାଃ
ଆଚ॑ର୍ଷଣି॒ପ୍ରା ଵୃ॑ଷ॒ଭୋ ଜନା॑ନାମ୍ । ରାଜା॑ କୃଷ୍ଟୀ॒ନା-ମ୍ପୁ॑ରୁହୂ॒ତ ଇନ୍ଦ୍ରଃ॑ । ସ୍ତୁ॒ତ-ଶ୍ଶ୍ର॑ଵ॒ସ୍ଯନ୍ନଵ॒ସୋପ॑ମ॒ଦ୍ରିକ୍ । ଯୁ॒କ୍ତ୍ଵା ହରୀ॒ ଵୃଷ॒ଣା ଽଽଯା᳚ହ୍ଯ॒ର୍ଵାମ୍ ॥, ଵି॒ଵେଷ॒ ଯନ୍ମା॑ ଧି॒ଷଣା॑ ଜ॒ଜାନ॒ ସ୍ତଵୈ॑ ପୁ॒ରା ପାର୍ଯା॒ଦିନ୍ଦ୍ର॒ ମହ୍ନଃ॑ । ଅଗ୍ଂହ॑ସୋ॒ ଯତ୍ର॑ ପୀ॒ପର॒ଦ୍ଯଥା॑ ନୋ ନା॒ଵେଵ॒ ଯାନ୍ତ॑ ମୁ॒ଭଯେ॑ ହଵନ୍ତେ ॥॥ ତଗ୍ଂ ସ॒ଧ୍ରୀଚୀ॑ରୂ॒ତଯୋ॒ ଵୃଷ୍ଣି॑ଯାନି । ପୌଗ୍ଗ୍ସ୍ଯା॑ନି ନି॒ଯୁତଃ॑ ସଶ୍ଚୁ॒ରିନ୍ଦ୍ର᳚ମ୍ । ସ॒ମୁ॒ଦ୍ର-ନ୍ନ ସିନ୍ଧ॑ଵ ଉ॒କ୍ଥଶୁ॑ଷ୍ମାଃ । ଉ॒ରୁ॒ଵ୍ଯଚ॑ସ॒ଗିଂର॒ ଆଵି॑ଶନ୍ତି ॥॥ ସ॒ତ୍ଯମିତ୍ତନ୍ନ ତ୍ଵାଵାଗ୍ଂ॑ ଅ॒ନ୍ଯୋ ଅସ୍ତି॑ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଦେ॒ଵୋ ନ ମର୍ତ୍ଯୋ॒ ଜ୍ଯାଯାନ୍॑ । ଅହ॒ନ୍ନହି॑-ମ୍ପରି॒ଶଯା॑ନ॒ମର୍ଣଃ॑ । ଅଵା॑ସୃଜୋ॒-ଽପୋ ଅଚ୍ଛା॑ ସମୁ॒ଦ୍ରମ୍ ॥ ପ୍ରସ॑ସାହିଷେ ପୁରୁହୂତ॒ ଶତ୍ରୂନ୍॑ । ଜ୍ଯେଷ୍ଠ॑ସ୍ତେ॒ ଶୁଷ୍ମ॑ ଇ॒ହ ରା॒ତିର॑ସ୍ତୁ । ଇନ୍ଦ୍ରାଭ॑ର॒ ଦକ୍ଷି॑ଣେନା॒ ଵସୂ॑ନି । ପତି॒-ସ୍ସିନ୍ଧୂ॑ନାମସି ରେ॒ଵତୀ॑ନାମ୍ ॥ ସ ଶେଵୃ॑ଧ॒ମଧି॑ଧା ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନମ॒ସ୍ମେ । ମହି॑ କ୍ଷ॒ତ୍ର-ଞ୍ଜ॑ନା॒ଷାଡି॑ନ୍ଦ୍ର॒ ତଵ୍ଯ᳚ମ୍ । ରକ୍ଷା॑ ଚ ନୋ ମ॒ଘୋନଃ॑ ପା॒ହି ସୂ॒ରୀନ୍ । ରା॒ଯେ ଚ॑ ନ-ସ୍ସ୍ଵପ॒ତ୍ଯା ଇ॒ଷେ ଧାଃ᳚ ॥ 43 ॥
(ରେ॒ଵତୀ॑ନା-ଞ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 9)
ଅନୁଵାକଂ 10 - ଐନ୍ଦ୍ରେ ପ୍ରଶ୍ନୌ ଅନୁଯାଜାନାମେକାଦଶ ମୈତ୍ରାଵରୁଣପ୍ରୈଷାଃ
ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିରିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ॑ ସୁଦେ॒ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵୈଃ । ଵୀ॒ରଵ॑-ଥ୍ସ୍ତୀ॒ର୍ଣଂ-ଵେଁଦ୍ଯା॑ମଵର୍ଧଯତ୍ । ଵସ୍ତୋ᳚ର୍ଵୃ॒ତ-ମ୍ପ୍ରାକ୍ତୋ᳚ର୍ଭୃ॒ତମ୍ । ରା॒ଯା ବ॒ର୍॒ହିଷ୍ମ॒ତୋ-ଽତ୍ଯ॑ଗାତ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵେତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵୀର୍ଦ୍ଵାର॒ ଇନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ॑ ସଙ୍ଘା॒ତେ । ଵି॒ଡ୍ଵୀର୍ଯାମ॑ନ୍ନଵର୍ଧଯନ୍ନ୍ । ଆ ଵ॒ଥ୍ସେନ॒ ତରୁ॑ଣେନ କୁମା॒ରେଣ॑ ଚ ମୀଵି॒ତା ଅପାର୍ଵା॑ଣମ୍ । ରେ॒ଣୁକ॑କାଟ-ନ୍ନୁଦନ୍ତାମ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ 44 ॥
ଦେ॒ଵୀ ଉ॒ଷାସା॒ ନକ୍ତା᳚ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଯଁ॒ଜ୍ଞେ ପ୍ର॑ଯ॒ତ୍ଯ॑ହ୍ଵେତାମ୍ । ଦୈଵୀ॒ର୍ଵିଶଃ॒ ପ୍ରାଯା॑ସିଷ୍ଟାମ୍ । ସୁପ୍ରୀ॑ତେ॒ ସୁଧି॑ତେ ଅଭୂତାମ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵୀତାଂ॒-ଯଁଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵୀ ଜୋଷ୍ଟ୍ରୀ॒ ଵସୁ॑ଧିତୀ । ଦେ॒ଵମିନ୍ଦ୍ର॑ମଵର୍ଧତାମ୍ । ଅଯା᳚ଵ୍ଯ॒ନ୍ଯା-ଽଘା ଦ୍ଵେଷାଗ୍ଂ॑ସି । ଆ-ଽନ୍ଯା ଵା᳚କ୍ଷୀ॒-ଦ୍ଵସୁ॒ ଵାର୍ଯା॑ଣି । ଯଜ॑ମାନାଯ ଶିକ୍ଷି॒ତେ ॥ 45 ॥
ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵୀତାଂ॒-ଯଁଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵୀ ଊ॒ର୍ଜାହୁ॑ତୀ॒ ଦୁଘେ॑ ସୁ॒ଦୁଘେ᳚ । ପଯ॒ସେନ୍ଦ୍ର॑ମଵର୍ଧତାମ୍ । ଇଷ॒ମୂର୍ଜ॑ମ॒ନ୍ଯା ଽଵା᳚କ୍ଷୀତ୍ । ସଗ୍ଧି॒ଗ୍ଂ॒ ସପୀ॑ତିମ॒ନ୍ଯା । ନଵେ॑ନ॒ ପୂର୍ଵ॒-ନ୍ଦଯ॑ମାନେ । ପୁ॒ରା॒ଣେନ॒ ନଵ᳚ମ୍ । ଅଧା॑ତା॒-ମୂର୍ଜ॑ମୂ॒ର୍ଜାହୁ॑ତୀ॒ ଵସୁ॒ ଵାର୍ଯା॑ଣି । ଯଜ॑ମାନାଯ ଶିକ୍ଷି॒ତେ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵୀତାଂ॒-ଯଁଜ॑ ॥ 46 ॥
ଦେ॒ଵା ଦୈଵ୍ଯା॒ ହୋତା॑ରା । ଦେ॒ଵମିନ୍ଦ୍ର॑ମଵର୍ଧତାମ୍ । ହ॒ତାଘ॑ଶଗ୍ଂ ସା॒ଵାଭା᳚ର୍ଷ୍ଟାଂ॒-ଵଁସୁ॒ ଵାର୍ଯା॑ଣି । ଯଜ॑ମାନାଯ ଶିକ୍ଷି॒ତୌ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵୀତାଂ॒-ଯଁଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵୀସ୍ତି॒ସ୍ରସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀଃ । ପତି॒ମିନ୍ଦ୍ର॑ମଵର୍ଧଯନ୍ନ୍ । ଅସ୍ପୃ॑କ୍ଷ॒ଦ୍ଭାର॑ତୀ॒ ଦିଵ᳚ମ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରୈର୍ଯ॒ଜ୍ଞଗ୍ଂ ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଇଡା॒ ଵସୁ॑ମତୀ ଗୃ॒ହାନ୍ ॥ 47 ॥
ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ନରା॒ଶଗ୍ଂସଃ॑ । ତ୍ରି॒ଵ॒ରୂ॒ଥ-ସ୍ତ୍ରି॑ଵନ୍ଧୁ॒ରଃ । ଦେ॒ଵମିନ୍ଦ୍ର॑ମଵର୍ଧଯତ୍ । ଶ॒ତେନ॑ ଶିତିପୃ॒ଷ୍ଠାନା॒ମାହି॑ତଃ । ସ॒ହସ୍ରେ॑ଣ॒ ପ୍ରଵ॑ର୍ତତେ । ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॒ଣେଦ॑ସ୍ଯ ହୋ॒ତ୍ରମର୍ହ॑ତଃ । ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ ସ୍ତୋ॒ତ୍ରମ୍ । ଅ॒ଶ୍ଵିନା-ଽଽଦ୍ଧ୍ଵ॑ର୍ଯଵମ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵେତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ 48 ॥
ଦେ॒ଵ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ହିର॑ଣ୍ଯପର୍ଣୋ॒ ମଧୁ॑ଶାଖ-ସ୍ସୁପିପ୍ପ॒ଲଃ । ଦେ॒ଵମିନ୍ଦ୍ର॑ମଵର୍ଧଯତ୍ । ଦିଵ॒ମଗ୍ରେ॑ଣାପ୍ରାତ୍ । ଆ-ଽନ୍ତରି॑କ୍ଷ-ମ୍ପୃଥି॒ଵୀମ॑ଦୃଗ୍ଂହୀତ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵେତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର॒ଃଇର୍ଵାରି॑ତୀନାମ୍ । ଦେ॒ଵମିନ୍ଦ୍ର॑ମଵର୍ଧଯତ୍ । ସ୍ଵା॒ସ॒ସ୍ଥ-ମିନ୍ଦ୍ରେ॒ଣାସ॑ନ୍ନମ୍ । ଅ॒ନ୍ଯା ବ॒ର୍॒ହୀଗ୍ଷ୍ଯ॒ଭ୍ଯ॑ଭୂତ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵେତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵୋ ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତ୍ । ଦେ॒ଵମିନ୍ଦ୍ର॑ମଵର୍ଧଯତ୍ । ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ-ଙ୍କୁ॒ର୍ଵନ୍-ଥ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତ୍ । ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟମ॒ଦ୍ଯ କ॑ରୋତୁ ନଃ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵେତୁ॒ ଯଜେ॑ ॥ 49 ॥
(ଵି॒ଯ॒ନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ - ଶିକ୍ଷି॒ତେ - ଶି॑କ୍ଷି॒ତେ ଵ॑ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵୀତାଂ॒-ଯଁଜ॑-ଗୃ॒ହାନ୍.-ଵେ॑ତୁ॒ ଯଜା॑-ଭୂ॒-ଥ୍ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 10)
ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହି-ର୍ଦେ॒ଵୀର୍ଦ୍ଵାରୋ॑ ଦେ॒ଵୀ ଉ॒ଷାସା॒ ନକ୍ତା॑ ଦେ॒ଵୀ ଜୋଷ୍ଟ୍ରୀ॑ ଦେ॒ଵୀ ଊ॒ର୍ଜାହୁ॑ତୀ ଦେ॒ଵା ଦୈଵ୍ଯା॒ ହୋତା॑ରା ଶିକ୍ଷି॒ତୌ ଦେ॒ଵୀସ୍ତି॒ସ୍ରସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀଃ ପତି॑-ନ୍ଦେ॒ଵ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ନରା॒ଶଗ୍ଂସୋ॑ ଦେ॒ଵ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତି॑-ର୍ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିର୍ଵାରି॑ତୀନା-ନ୍ଦେ॒ଵୋ ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃ-ଦ୍ଦେ॒ଵମ୍ । ଵେ॒ତୁ॒ ଵି॒ଯ॒ନ୍ତୁ॒ ଚ॒ତୁର୍ଵୀ॑ତା॒ମେକୋ॑ ଵିଯନ୍ତୁ ଚ॒ତୁର୍ଵେ॑ତୁ । ଅ॒ଵ॒ର୍ଧ॒ଯ॒ଦ॒ଵ॒ର୍ଧ॒ଯ॒-ନ୍ତ୍ରିର॑ଵର୍ଧତା॒ମେକୋ॑ ଽଵର୍ଧଯଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଚ॒ତୁର॑ଵର୍ଧଯତ୍ । ଵସ୍ତୋ॒ରା ଵ॒ଥ୍ସେନ॒ ଦୈଵୀ॒ରଯା॒ଵୀଷଗ୍ଂ॑ ହ॒ତାସ୍ପୃ॑କ୍ଷଚ୍ଛ॒ତେନ॒ ଦିଵ॒ମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଵାସ॒ସ୍ଥଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟମ୍ । ଶିକ୍ଷି॒ତେ ଶି॑କ୍ଷି॒ତେ ଶି॑କ୍ଷି॒ତୌ ।
ଅନୁଵାକଂ 11 - ପଶୁତ୍ରଯେ ପ୍ରଯ ଜାର୍ଥା ମୈତ୍ରାଵରୁଣପ୍ରୈଷାଃ
ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ-ଥ୍ସ॒ମିଧା॒-ଽଗ୍ନି-ମି॒ଡସ୍ପ॒ଦେ । ଅ॒ଶ୍ଵିନେନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ସର॑ସ୍ଵତୀମ୍ । ଅ॒ଜୋ ଧୂ॒ମ୍ରୋ ନ ଗୋ॒ଧୂମୈଃ॒ କ୍ଵ॑ଲୈର୍ଭେଷ॒ଜମ୍ । ମଧୁ॒ ଶଷ୍ପୈ॒ର୍ନ ତେଜ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ପଯ॒-ସ୍ସୋମଃ॑ ପରି॒ସ୍ରୁତା॑ ଘୃ॒ତ-ମ୍ମଧୁ॑ । ଵି॒ଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒ତ୍ତନୂ॒ନପା॒-ଥ୍ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଅଵି॑ର୍ମେ॒ଷୋ ନ ଭେ॑ଷ॒ଜମ୍ । ପ॒ଥା ମଧୁ॑ମ॒ତା ଽଽଭ॑ରନ୍ନ୍ । ଅ॒ଶ୍ଵିନେନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଵୀ॒ର୍ଯ᳚ମ୍ ॥ 50 ॥
ବଦ॑ରୈରୁପ॒ଵାକା॑ଭି-ର୍ଭେଷ॒ଜ-ନ୍ତୋକ୍ମ॑ଭିଃ । ପଯ॒-ସ୍ସୋମଃ॑ ପରି॒ସ୍ରୁତା॑ ଘୃ॒ତ-ମ୍ମଧୁ॑ । ଵି॒ଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒ନ୍ନରା॒ଶଗ୍ଂସ॒ନ-ନ୍ନ॒ଗ୍ନହୁ᳚ମ୍ । ପତି॒ଗ୍ଂ॒ ସୁରା॑ଯୈ ଭେଷ॒ଜମ୍ । ମେ॒ଷ-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତୀ ଭି॒ଷକ୍ । ରଥୋ॒ ନ ଚ॒ନ୍ଦ୍ର୍ଯ॑ଶ୍ଵିନୋ᳚ର୍ଵ॒ପା ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ଵୀ॒ର୍ଯ᳚ମ୍ । ବଦ॑ରୈରୁପ॒ଵାକା॑ଭି-ର୍ଭେଷ॒ଜ-ନ୍ତୋକ୍ମ॑ଭିଃ । ପଯ॒-ସ୍ସୋମଃ॑ ପରି॒ସ୍ରୁତା॑ ଘୃ॒ତ-ମ୍ମଧୁ॑ । ଵି॒ଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ 51 ॥
ହୋତା॑ ଯକ୍ଷଦି॒ଡେଡି॒ତ ଆ॒ଜୁହ୍ଵା॑ନ॒-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତୀମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ର॒-ମ୍ବଲେ॑ନ ଵ॒ର୍ଧଯନ୍ନ୍॑ । ଋ॒ଷ॒ଭେଣ॒ ଗଵେ᳚ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଅ॒ଶ୍ଵିନେନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଵୀ॒ର୍ଯ᳚ମ୍ । ଯଵୈଃ᳚ କ॒ର୍କନ୍ଧୁ॑ଭିଃ । ମଧୁ॑ ଲା॒ଜୈର୍ନ ମାସ॑ରମ୍ । ପଯ॒-ସ୍ସୋମଃ॑ ପରି॒ସ୍ରୁତା॑ ଘୃ॒ତ-ମ୍ମଧୁ॑ । ଵି॒ଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ-ଦ୍ବ॒ର॒ଃଇ-ସ୍ସୁ॒ଷ୍ଟରୀ॒ମୋ-ଽର୍ଣ॑ମ୍ରଦାଃ । ଭି॒ଷନ୍ନାସ॑ତ୍ଯା ॥ 52 ॥
ଭି॒ଷଜା॒-ଽଶ୍ଵିନା-ଽଶ୍ଵା॒ ଶିଶୁ॑ମତୀ । ଭି॒ଷଗ୍ଧେ॒ନୁ-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଭି॒ଷଗ୍ଦୁ॒ହ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଭେଷ॒ଜମ୍ । ପଯ॒-ସ୍ସୋମଃ॑ ପରି॒ସ୍ରୁତା॑ ଘୃ॒ତ-ମ୍ମଧୁ॑ । ଵି॒ଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒ଦ୍ଦୁରୋ॒ ଦିଶଃ॑ । କ॒ଵ॒ଷ୍ଯୋ॑ ନ ଵ୍ଯଚ॑ସ୍ଵତୀଃ । ଅ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା॒-ନ୍ନ ଦୁରୋ॒ ଦିଶଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ନ ରୋଦ॑ସୀ॒ ଦୁଘେ᳚ । ଦୁ॒ହେ କାମା॒ନ୍-ଥ୍ସର॑ସ୍ଵତୀ ॥ 53 ॥
ଅ॒ଶ୍ଵିନେନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଭେଷ॒ଜମ୍ । ଶୁ॒କ୍ର-ନ୍ନ ଜ୍ଯୋତି॑ରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ପଯ॒-ସ୍ସୋମଃ॑ ପରି॒ସ୍ରୁତା॑ ଘୃ॒ତ-ମ୍ମଧୁ॑ । ଵି॒ଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ-ଥ୍ସୁ॒ପେଶ॑ସୋ॒ଷେ ନକ୍ତ॒-ନ୍ଦିଵା᳚ । ଅ॒ଶ୍ଵିନା॑ ସଞ୍ଜାନା॒ନେ । ସମ॑ଞ୍ଜାତେ॒ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯା । ତ୍ଵିଷି॒ମିନ୍ଦ୍ରେ॒ ନ ଭେ॑ଷ॒ଜମ୍ । ଶ୍ଯେ॒ନୋ ନ ରଜ॑ସା ହୃ॒ଦା । ପଯ॒-ସ୍ସୋମଃ॑ ପରି॒ସ୍ରୁତା॑ ଘୃ॒ତ-ମ୍ମଧୁ॑ ॥ 54 ॥
ଵି॒ଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒ଦ୍ଦୈଵ୍ଯା॒ ହୋତା॑ରା ଭି॒ଷଜା॒-ଽଶ୍ଵିନା᳚ । ଇନ୍ଦ୍ର॒-ନ୍ନ ଜାଗୃ॑ଵୀ॒ ଦିଵା॒ ନକ୍ତ॒-ନ୍ନ ଭେ॑ଷ॒ଜୈଃ । ଶୂଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ ଭି॒ଷକ୍ । ସୀସେ॑ନ ଦୁହ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ପଯ॒-ସ୍ସୋମଃ॑ ପରି॒ସ୍ରୁତା॑ ଘୃ॒ତ-ମ୍ମଧୁ॑ । ଵି॒ଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ-ତ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀର୍ନ ଭେ॑ଷ॒ଜମ୍ । ତ୍ରଯ॑ସ୍ତ୍ରି॒ଧାତ॑ଵୋ॒-ଽପସଃ॑ । ରୂ॒ପମିନ୍ଦ୍ରେ॑ ହିର॒ଣ୍ଯଯ᳚ମ୍ ॥ 55 ॥
ଅ॒ଶ୍ଵିନେଡା॒ ନ ଭାର॑ତୀ । ଵା॒ଚା ସର॑ସ୍ଵତୀ । ମହ॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଦଧୁରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ପଯ॒-ସ୍ସୋମଃ॑ ପରି॒ସ୍ରୁତା॑ ଘୃ॒ତ-ମ୍ମଧୁ॑ । ଵି॒ଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒ତ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ର॒-ମିନ୍ଦ୍ର॑ମ॒ଶ୍ଵିନା᳚ । ଭି॒ଷଜ॒-ନ୍ନ ସର॑ସ୍ଵତୀମ୍ । ଓଜୋ॒ ନ ଜୂ॒ତିରି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଵୃକୋ॒ ନ ର॑ଭ॒ସୋ ଭି॒ଷକ୍ । ଯଶ॒-ସ୍ସୁର॑ଯା ଭେଷ॒ଜମ୍ ॥ 56 ॥
ଶ୍ରି॒ଯା ନ ମାସ॑ରମ୍ । ପଯ॒-ସ୍ସୋମଃ॑ ପରି॒ସ୍ରୁତା॑ ଘୃ॒ତ-ମ୍ମଧୁ॑ । ଵି॒ଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒-ଦ୍ଵନ॒ସ୍ପତି᳚ମ୍ । ଶ॒ମି॒ତାରଗ୍ଂ॑ ଶ॒ତକ୍ର॑ତୁମ୍ । ଭୀ॒ମ-ନ୍ନ ମ॒ନ୍ଯୁଗ୍ଂ ରାଜା॑ନଂ-ଵ୍ଯାଁ॒ଘ୍ର-ନ୍ନମ॑ସା॒-ଽଶ୍ଵିନା॒ ଭାମ᳚ମ୍ । ସର॑ସ୍ଵତୀ ଭି॒ଷକ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଦୁହ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ପଯ॒-ସ୍ସୋମଃ॑ ପରି॒ସ୍ରୁତା॑ ଘୃ॒ତ-ମ୍ମଧୁ॑ । ଵି॒ଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ 57 ॥
ହୋତା॑ ଯକ୍ଷଦ॒ଗ୍ନିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵାହା-ଽଽଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ ସ୍ତୋ॒କାନା᳚ମ୍ । ସ୍ଵାହା॒ ମେଦ॑ସା॒-ମ୍ପୃଥ॑କ୍ । ସ୍ଵାହା॒ ଛାଗ॑ମ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚ମ୍ । ସ୍ଵାହା॑ ମେ॒ଷଗ୍ଂ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ । ସ୍ଵାହା॑ର୍ଷ॒ଭ-ମିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ସି॒ଗ୍ଂ॒ହାଯ॒ ସହ॑ସେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନି-ନ୍ନ ଭେ॑ଷ॒ଜମ୍ । ସ୍ଵାହା॒ ସୋମ॑ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ସ୍ଵାହେନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ତ୍ରାମା॑ଣଗ୍ଂ ସଵି॒ତାରଂ॒-ଵଁରୁ॑ଣ-ମ୍ଭି॒ଷଜା॒-ମ୍ପତି᳚ମ୍ । ସ୍ଵାହା॒ ଵନ॒ସ୍ପତି॑-ମ୍ପ୍ରି॒ଯ-ମ୍ପାଥୋ॒ ନ ଭେ॑ଷ॒ଜମ୍ । ସ୍ଵାହା॑ ଦେ॒ଵାଗ୍ଂ ଆ᳚ଜ୍ଯ॒ପାନ୍ ॥ 58 ॥
ସ୍ଵାହା॒-ଽଗ୍ନିଗ୍ଂ ହୋ॒ତ୍ରାଜ୍ଜୁ॑ଷା॒ଣୋ ଅ॒ଗ୍ନି-ର୍ଭେ॑ଷ॒ଜମ୍ । ପଯ॒-ସ୍ସୋମଃ॑ ପରି॒ସ୍ରୁତା॑ ଘୃ॒ତ-ମ୍ମଧୁ॑ । ଵି॒ଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷଦ॒ଶ୍ଵିନା॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ॒ମିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ॑ ସୁ॒ତ୍ରାମା॑ଣମ୍ । ଇ॒ମେ ସୋମା᳚-ସ୍ସୁ॒ରାମା॑ଣଃ । ଛାଗୈ॒ର୍ନ ମେ॒ଷୈର୍-ଋ॑ଷ॒ଭୈ-ସ୍ସୁ॒ତାଃ । ଶଷ୍ପୈ॒ର୍ନ ତୋକ୍ମ॑ଭିଃ । ଲା॒ଜୈର୍ମହ॑ସ୍ଵନ୍ତଃ । ମଦା॒ ମାସ॑ରେଣ॒ ପରି॑ଷ୍କୃତାଃ । ଶୁ॒କ୍ରାଃ ପଯ॑ସ୍ଵନ୍ତୋ॒-ଽମୃତାଃ᳚ । ପ୍ରସ୍ଥି॑ତା ଵୋ ମଧୁ॒ଶ୍ଚୁତଃ॑ । ତାନ॒ଶ୍ଵିନା॒ ସର॑ସ୍ଵ॒ତୀନ୍ଦ୍ରଃ॑ ସୁ॒ତ୍ରାମା॑ ଵୃତ୍ର॒ହା । ଜୁ॒ଷନ୍ତାଗ୍ଂ॑ ସୌ॒ମ୍ଯ-ମ୍ମଧୁ॑ । ପିବ॑ନ୍ତୁ॒ ମଦ॑ନ୍ତୁ ଵି॒ଯନ୍ତୁ॒ ସୋମ᳚ମ୍ । ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ 59 ॥
(ଵୀ॒ର୍ଯଂ - ଁଵି॒ଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॒ - ନାସ॑ତ୍ଯା॒ - ସର॑ସ୍ଵତୀ॒ - ମଧୁ॑ - ହିର॒ଣ୍ଯଯଂ॑ - ଭେଷ॒ଜଂ - ଁଵି॒ଯନ୍ତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜା᳚ - ଜ୍ଯ॒ପା - ନ॒ମୃତାଃ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 11)
ସ॒ମିଧା॒-ଽଗ୍ନିଗ୍ଂ ଷଟ୍ । ତନୂ॒ନପା᳚-ଥ୍ସ॒ପ୍ତ । ନରା॒ଶଗ୍ଂସ॒ମୃଷିଃ॑ । ଇ॒ଡେଡି॒ତୋ ଯଵୈ॑ର॒ଷ୍ଟୌ । ବ॒ର୍॒ହି-ସ୍ସ॒ପ୍ତ । ଦୁରୋ॒-ଽଶ୍ଵିନା॑ ଶୁ॒କ୍ରନ୍ନଵ॑ । ସୁ॒ପେଶ॑ସୋ॒ଷେ ନକ୍ତ॒ମୃଷିଃ॑। ଦୈଵ୍ଯା॒ ହୋତା॑ରା॒ ସୀସେ॑ନ॒ ରସଃ॑ । ତି॒ସ୍ରସ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ରମ॒ଷ୍ଟାଵ॑ଷ୍ଟୌ । ଵନ॒ସ୍ପତି॒ମୃଷିଃ॑ । ଅ॒ଗ୍ନି-ନ୍ତ୍ରଯୋ॑ଦଶ । ଅ॒ଶ୍ଵିନା॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ॒ ତ୍ରଯୋ॑ଦଶ । ସ॒ମିଧା॒-ଽଗ୍ନି-ମ୍ବଦ॑ରୈ॒-ର୍ବଦ॑ରୈ॒-ର୍ଯଵୈ॑ର॒ଶ୍ଵିନା॒ ତ୍ଵିଷି॑ମ॒ଶ୍ଵିନା॒ ନ ଭେ॑ଷ॒ଜଗ୍ଂ ରୂ॒ପମ॒ଶ୍ଵିନା॑ ଭୀ॒ମ-ମ୍ଭାମ᳚ମ୍ ।
ଅନୁଵାକଂ 12 - ପଶୁତ୍ରଯେ ପ୍ରଯାଜଯାଜ୍ଯା ଆପ୍ରିଯଃ
ସମି॑ଦ୍ଧୋ ଅ॒ଗ୍ନିର॑ଶ୍ଵିନା । ତ॒ପ୍ତୋ ଘ॒ର୍ମୋ ଵି॒ରାଟ୍-ଥ୍ସୁ॒ତଃ । ଦୁ॒ହେ ଧେ॒ନୁ-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତୀ । ସୋମଗ୍ଂ॑ ଶୁ॒କ୍ରମି॒ହେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ ॥ ତ॒ନୂ॒ପା ଭି॒ଷଜା॑ ସୁ॒ତେ । ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ॒ଭା ସର॑ସ୍ଵତୀ । ମଦ୍ଧ୍ଵା॒ ରଜାଗ୍ଂ॑ସୀନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ପ॒ଥିଭି॑-ର୍ଵହାନ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରା॒ଯେନ୍ଦୁ॒ଗ୍ଂ॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ । ନରା॒ଶଗ୍ଂସେ॑ନ ନ॒ଗ୍ନହୁଃ॑ ॥ 60 ॥
ଅଧା॑ତାମ॒ଶ୍ଵିନା॒ ମଧୁ॑ । ଭେ॒ଷ॒ଜ-ମ୍ଭି॒ଷଜା॑ ସୁ॒ତେ ॥ ଆ॒ଜୁହ୍ଵା॑ନା॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯେନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଣି॑ ଵୀ॒ର୍ଯ᳚ମ୍ । ଇଡା॑ଭିରଶ୍ଵିନା॒ଵିଷ᳚ମ୍ । ସମୂର୍ଜ॒ଗ୍ଂ॒ ସଗ୍ଂ ର॒ଯି-ନ୍ଦ॑ଧୁଃ ॥ ଅଶ୍ଵି॑ନା॒ ନମୁ॑ଚେ-ସ୍ସୁ॒ତମ୍ । ସୋମଗ୍ଂ॑ ଶୁ॒କ୍ର-ମ୍ପ॑ରି॒ସ୍ରୁତା᳚ । ସର॑ସ୍ଵତୀ॒ ତମାଭ॑ରତ୍ । ବ॒ର୍॒ହିଷେନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ପାତ॑ଵେ ॥ 61 ॥
କ॒ଵ॒ଷ୍ଯୋ॑ ନ ଵ୍ଯଚ॑ସ୍ଵତୀଃ । ଅ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା॒-ନ୍ନ ଦୁରୋ॒ ଦିଶଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ନ ରୋଦ॑ସୀ॒ ଦୁଘେ᳚ । ଦୁ॒ହେ କାମା॒ନ୍-ଥ୍ସର॑ସ୍ଵତୀ ॥ ଉ॒ଷାସା॒ ନକ୍ତ॑ମଶ୍ଵିନା । ଦିଵେନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ॑ ସା॒ଯମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯୈଃ । ସ॒ଜା॒ନ୍ନା॒ନେ ସୁ॒ପେଶ॑ସା । ସମ॑ଞ୍ଜାତେ॒ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯା ॥ ପା॒ତ-ନ୍ନୋ॑ ଅଶ୍ଵିନା॒ ଦିଵା᳚ । ପା॒ହି ନକ୍ତଗ୍ଂ॑ ସରସ୍ଵତି ॥ 62 ॥
ଦୈଵ୍ଯା॑ ହୋତାରା ଭିଷଜା । ପା॒ତମିନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ସଚା॑ ସୁ॒ତେ ॥ ତି॒ସ୍ରସ୍ତ୍ରେ॒ଧା ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଅ॒ଶ୍ଵିନା॒ ଭାର॒ତୀଡା᳚ । ତୀ॒ଵ୍ର-ମ୍ପ॑ରି॒ସ୍ରୁତା॒ ସୋମ᳚ମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ସୁଷଵୁ॒ର୍ମଦ᳚ମ୍ ॥ ଅଶ୍ଵି॑ନା ଭେଷ॒ଜ-ମ୍ମଧୁ॑ । ଭେ॒ଷ॒ଜ-ନ୍ନ॒-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଇନ୍ଦ୍ରେ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ଯଶ॒-ଶ୍ଶ୍ରିଯ᳚ମ୍ । ରୂ॒ପଗ୍ଂ ରୂ॑ପମଧୁ-ସ୍ସୁ॒ତେ ॥ ଋ॒ତୁ॒ଥେନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ଶ॒ଶ॒ମା॒ନଃ ପ॑ରି॒ସ୍ରୁତା᳚ । କୀ॒ଲାଲ॑ମ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା॒-ମ୍ମଧୁ॑ । ଦୁ॒ହେ ଧେ॒ନୁ-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତୀ ॥ ଗୋଭି॒ର୍ନ ସୋମ॑ମଶ୍ଵିନା । ମାସ॑ରେଣ ପରି॒ଷ୍କୃତା᳚ । ସମ॑ଧାତା॒ଗ୍ଂ॒ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯା । ସ୍ଵାହେନ୍ଦ୍ରେ॑ ସୁ॒ତ-ମ୍ମଧୁ॑ ॥ 63 ॥
(ନ॒ଗ୍ନହୁଃ॒ - ପାତ॑ଵେ - ସରସ୍ଵ - ତ୍ଯଧୁ-ସ୍ସୁ॒ତେ᳚-ଽଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 12)
ଅନୁଵାକଂ 13 - ପଶୁତ୍ରଯେ ଵପାଦୀନାଂ-ଯାଁଜ୍ଯାନୁଵାକ୍ଯାଃ
ଅ॒ଶ୍ଵିନା॑ ହ॒ଵିରି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ନମୁ॑ଚେର୍ଧି॒ଯା ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଆ ଶୁ॒କ୍ରମା॑ସୁ॒ରାଦ୍ଵ॒ସୁ । ମ॒ଘମିନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଜଭ୍ରିରେ ॥ ଯମ॒ଶ୍ଵିନା॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ । ହ॒ଵିଷେନ୍ଦ୍ର॒-ମଵ॑ର୍ଧଯନ୍ନ୍ । ସ ବି॑ଭେଦ ବ॒ଲଂ (ଵ॒ଲଂ) ମ॒ଘମ୍ । ନମୁ॑ଚାଵାସୁ॒ରେ ସଚା᳚ । ତମିନ୍ଦ୍ର॑-ମ୍ପ॒ଶଵ॒-ସ୍ସଚା᳚ ॥ ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ॒ଭା ସର॑ସ୍ଵତୀ ॥ 64 ॥
ଦଧା॑ନା ଅ॒ଭ୍ଯ॑ନୂଷତ । ହ॒ଵିଷା॑ ଯ॒ଜ୍ଞମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ ॥ ଯ ଇନ୍ଦ୍ର॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯ-ନ୍ଦ॒ଧୁଃ । ସ॒ଵି॒ତା ଵରୁ॑ଣୋ॒ ଭଗଃ॑ । ସ ସୁ॒ତ୍ରାମା॑ ହ॒ଵିଷ୍ପ॑ତିଃ । ଯଜ॑ମାନାଯ ସଶ୍ଚତ ॥ ସ॒ଵି॒ତା ଵରୁ॑ଣୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଯଜ॑ମାନାଯ ଦା॒ଶୁଷେ᳚ । ଆଦ॑ତ୍ତ॒ ନମୁ॑ଚେ॒ର୍ଵସୁ॑ । ସୁ॒ତ୍ରାମା॒ ବଲ॑ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ ॥ 65 ॥
ଵରୁ॑ଣଃ, କ୍ଷ॒ତ୍ରମି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଭଗେ॑ନ ସଵି॒ତା ଶ୍ରିଯ᳚ମ୍ । ସୁ॒ତ୍ରାମା॒ ଯଶ॑ସା॒ ବଲ᳚ମ୍ । ଦଧା॑ନା ଯ॒ଜ୍ଞମା॑ଶତ ॥ ଅଶ୍ଵି॑ନା॒ ଗୋଭି॑ରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଅଶ୍ଵେ॑ଭି-ର୍ଵୀ॒ର୍ଯ॑-ମ୍ବଲ᳚ମ୍ । ହ॒ଵିଷେନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଯଜ॑ମାନ-ମଵର୍ଧଯନ୍ନ୍ ॥ ତା ନାସ॑ତ୍ଯା ସୁ॒ପେଶ॑ସା । ହିର॑ଣ୍ଯଵର୍ତନୀ॒ ନରା᳚ । ସର॑ସ୍ଵତୀ ହ॒ଵିଷ୍ମ॑ତୀ । ଇନ୍ଦ୍ର॒ କମ॑ର୍ସୁ ନୋ-ଽଵତ ॥ ତା ଭି॒ଷଜା॑ ସୁ॒କର୍ମ॑ଣା । ସା ସୁ॒ଦୁଘା॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ । ସ ଵୃ॑ତ୍ର॒ହା ଶ॒ତକ୍ର॑ତୁଃ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଦଧୁରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ ॥ 66 ॥
(ଉ॒ଭା ସର॑ସ୍ଵତୀ॒ - ବଲ॑ମିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ - ନରା॒ ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 13)
ଅନୁଵାକଂ 14 - ପଶୁତ୍ରଯେ ଅନୂଯାଜପ୍ରୈଷାଃ
ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହି-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତୀ । ସୁ॒ଦେ॒ଵମିନ୍ଦ୍ରେ॑ ଅ॒ଶ୍ଵିନା᳚ । ତେଜୋ॒ ନ ଚକ୍ଷୁ॑ର॒କ୍ଷ୍ଯୋଃ । ବ॒ର୍॒ହିଷା॑ ଦଧୁରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵୀର୍ଦ୍ଵାରୋ॑ ଅ॒ଶ୍ଵିନା᳚ । ଭି॒ଷଜେନ୍ଦ୍ରେ॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ । ପ୍ରା॒ଣ-ନ୍ନ ଵୀ॒ର୍ଯ॑-ନ୍ନ॒ସି । ଦ୍ଵାରୋ॑ ଦଧୁରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ 67 ॥
ଦେ॒ଵୀ ଉ॒ଷାସା॑ଵ॒ଶ୍ଵିନା᳚ । ଭି॒ଷଜେନ୍ଦ୍ରେ॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ । ବଲ॒-ନ୍ନ ଵାଚ॑ମା॒ସ୍ଯେ᳚ । ଉ॒ଷାଭ୍ଯା᳚-ନ୍ଦଧୁରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵୀ ଜୋଷ୍ଟ୍ରୀ॑ ଅ॒ଶ୍ଵିନା᳚ । ସୁ॒ତ୍ରାମେନ୍ଦ୍ରେ॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଶ୍ରୋତ୍ର॒-ନ୍ନ କର୍ଣ॑ଯୋ॒ର୍ଯଶଃ॑ । ଜୋଷ୍ଟ୍ରୀ᳚ଭ୍ଯା-ନ୍ଦଧୁରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ 68 ॥
ଦେ॒ଵୀ ଊ॒ର୍ଜାହୁ॑ତୀ॒ ଦୁଘେ॑ ସୁ॒ଦୁଘେ᳚ । ପଯ॒ସେନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯ॒ଶ୍ଵିନା॑ ଭି॒ଷଜା॑-ଽଵତ । ଶୁ॒କ୍ର-ନ୍ନ ଜ୍ଯୋତି॒-ସ୍ସ୍ତନ॑ଯୋ॒ରାହୁ॑ତୀ ଧତ୍ତ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ଭି॒ଷଜା᳚ । ହୋତା॑ରା॒ଵିନ୍ଦ୍ର॑-ମ॒ଶ୍ଵିନା᳚ । ଵ॒ଷ॒ଟ୍କା॒ରୈ-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତୀ । ତ୍ଵିଷି॒-ନ୍ନ ହୃଦ॑ଯେ ମ॒ତିମ୍ । ହୋତୃ॑ଭ୍ଯା-ନ୍ଦଧୁରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ 69 ॥
ଦେ॒ଵୀ-ସ୍ତି॒ସ୍ର-ସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀଃ । ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯ॒ଶ୍ଵିନା॒ ଭାର॒ତୀଡା᳚ । ଶୂଷ॒-ନ୍ନ ମଦ୍ଧ୍ଯେ॒ ନାଭ୍ଯା᳚ମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ଦଧୁରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ନରା॒ଶଗ୍ଂସଃ॑ । ତ୍ରି॒ଵ॒ରୂ॒ଥ-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯା॒ ଽଶ୍ଵିଭ୍ଯା॑ମୀଯତେ॒ ରଥଃ॑ । ରେତୋ॒ ନ ରୂ॒ପମ॒ମୃତ॑-ଞ୍ଜ॒ନିତ୍ର᳚ମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟା॒ ଦଧ॑ଦିନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଣି॑ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ 70 ॥
ଦେ॒ଵ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ହିର॑ଣ୍ଯପର୍ଣୋ ଅ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚ମ୍ । ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯା-ସ୍ସୁପିପ୍ପ॒ଲଃ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ପଚ୍ଯତେ॒ ମଧୁ॑ । ଓଜୋ॒ ନ ଜୂ॒ତିମୃ॑ଷ॒ଭୋ ନ ଭାମ᳚ମ୍ । ଵନ॒ସ୍ପତି॑ର୍ନୋ॒ ଦଧ॑ଦିନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଣି॑ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିର୍ଵାରି॑ତୀନାମ୍ । ଅ॒ଦ୍ଧ୍ଵ॒ରେ ସ୍ତୀ॒ର୍ଣମ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚ମ୍ । ଊର୍ଣ॑ମ୍ରଦା॒-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯାଃ ॥ 71 ॥
ସ୍ଯୋ॒ନମି॑ନ୍ଦ୍ର ତେ॒ ସଦଃ॑ । ଈ॒ଶାଯୈ॑ ମ॒ନ୍ଯୁଗ୍ଂ ରାଜା॑ନ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିଷା॑ ଦଧୁରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵୋ ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତ୍ । ଦେ॒ଵାନ୍.ଯ॑କ୍ଷ-ଦ୍ଯଥାଯ॒ଥମ୍ । ହୋତା॑ରା॒-ଵିନ୍ଦ୍ର॑ମ॒ଶ୍ଵିନା᳚ । ଵା॒ଚା ଵାଚ॒ଗ୍ଂ॒ ସର॑ସ୍ଵତୀମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିଗ୍ଂ ସୋମଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ଵିଷ୍ଟ॒କୃତ୍ । ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒ ଇନ୍ଦ୍ରଃ॑ ସୁ॒ତ୍ରାମା॑ ସଵି॒ତା ଵରୁ॑ଣୋ ଭି॒ଷକ୍ । ଇ॒ଷ୍ଟୋ ଦେ॒ଵୋ ଵନ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟା ଦେ॒ଵା ଆ᳚ଜ୍ଯ॒ପାଃ । ଇ॒ଷ୍ଟୋ ଅ॒ଗ୍ନିର॒ଗ୍ନିନା᳚ । ହୋତା॑ ହୋ॒ତ୍ରେ ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃତ୍ । ଯଶୋ॒ ନ ଦଧ॑ଦିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଊର୍ଜ॒ମପ॑ଚିତିଗ୍ଗ୍ ସ୍ଵ॒ଧାମ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ 72 ॥
(ଦ୍ଵାରୋ॑ ଦଧୁରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵଁ॑ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॒ - ଜୋଷ୍ଟ୍ରୀ᳚ଭ୍ଯା-ନ୍ଦଧୁରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵଁ॑ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॒ -ହୋତୃ॑ଭ୍ଯା-ନ୍ଦଧୁରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ-ଵଁ॑ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜେ᳚ - ନ୍ଦ୍ରି॒ଯାଣି॑ ଵସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॒ - ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯା॒ - ଵନ॒ସ୍ପତି॒-ଷ୍ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 14)
(ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହି-ର୍ଦେ॒ଵୀ-ର୍ଦ୍ଵାରୋ॑ ଦେ॒ଵୀ ଉ॒ଷାସା॑ଵ॒ଶ୍ଵିନା॑ ଦେ॒ଵୀ ଜୋଷ୍ଟ୍ର॑ ଦେ॒ଵୀ ଊ॒ର୍ଜାହୂ॑ତୀ ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵାନା᳚-ମ୍ଭି॒ଷଜା॑ ଵଷଟ୍କା॒ରୈ-ର୍ଦେ॒ଵୀସ୍ତିସ୍ରସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀ-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତୀ ଦେ॒ଵ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ନରା॒ଶଗ୍ଂସୋ॑ ଦେ॒ଵ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତି॑ର୍ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିର୍ଵାରି॑ତୀନା-ନ୍ଦେ॒ଵୋଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃ-ଦ୍ଦେ॒ଵାନ୍) ।
(ସ॒ମିଧା॒-ଽଗ୍ନି-ନ୍ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହି-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯା॒ଶ୍ଵିନା॒ ସର୍ଵଂ॑-ଵିଁଯନ୍ତୁ । ଦ୍ଵାର॑ସ୍ତି॒ସ୍ର-ସ୍ସଂର୍ଵ॑ ଵିଯନ୍ତୁ । ଅ॒ଜ ଇନ୍ଦ୍ର॒ମୋଜୋ॒-ଽଗ୍ନି-ମ୍ପର॒-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତୀମ୍ । ନକ୍ତ॒ମ୍ପୂର୍ଵ॒-ସ୍ସର॑ସ୍ଵତି । ଅ॒ନ୍ଯତ୍ର॒ ସର॑ସ୍ଵତି । ଭି॒ଷ-କ୍ପୂର୍ଵ॑-ନ୍ଦୁହ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଅ॒ନ୍ଯତ୍ର॑ ଦଧୁରିନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ସୌ॒ତ୍ରା॒ମ॒ଣ୍ଯାଗ୍ଂ ସୁ॑ତାସୁ॒ତୀ । ଅ॒ଞ୍ଜନ୍ତ୍ଯ॒ଯଂ-ଯଁଜ॑ମାନଃ)
ଅନୁଵାକଂ 15 - ସୂକ୍ତଵାକପ୍ରୈଷଃ
ଅ॒ଗ୍ନିମ॒ଦ୍ଯ ହୋତା॑ରମଵୃଣୀତ । ଅ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॑ତାସୁ॒ତୀ ଯଜ॑ମାନଃ । ପଚ॑-ନ୍ପ॒କ୍ତୀଃ । ପଚ॑-ନ୍ପୁରୋ॒ଡାଶାନ୍॑ । ଗୃ॒ହ୍ଣ-ନ୍ଗ୍ରହାନ୍॑ । ବ॒ଦ୍ଧ୍ନନ୍ନ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା॒-ଞ୍ଛାଗ॒ଗ୍ଂ॒ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯା॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ । ବ॒ଦ୍ଧ୍ନନ୍-ଥ୍ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ ମେ॒ଷମିନ୍ଦ୍ରା॑ଯା॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚ମ୍ । ବ॒ଦ୍ଧ୍ନନ୍ନିନ୍ଦ୍ରା॑ଯର୍ଷ॒ଭ-ମ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ । ସୂ॒ପ॒ସ୍ଥା ଅ॒ଦ୍ଯ ଦେ॒ଵୋ ଵନ॒ସ୍ପତି॑ରଭଵତ୍ । ଅ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା॒-ଞ୍ଛାଗେ॑ନ॒ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯା॒ ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ ॥ 73 ॥
ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ ମେ॒ଷେଣେନ୍ଦ୍ରା॑ଯା॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚ମ୍ । ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯର୍ଷ॒ଭେଣା॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା॒ଗ୍ଂ॒ ସର॑ସ୍ଵତ୍ଯୈ । ଅକ୍ଷ॒ଗ୍ଗ୍॒ସ୍ତାନ୍ମେ॑ଦ॒ସ୍ତଃ ପ୍ରତି॑ ପଚ॒ତା-ଽଗ୍ର॑ଭୀଷୁଃ । ଅଵୀ॑ଵୃଧନ୍ତ॒ ଗ୍ରହୈଃ᳚ । ଅପା॑ତାମ॒ଶ୍ଵିନା॒ ସର॑ସ୍ଵ॒ତୀନ୍ଦ୍ରଃ॑ ସୁ॒ତ୍ରାମା॑ ଵୃତ୍ର॒ହା । ସୋମା᳚ନ୍-ଥ୍ସୁ॒ରାମ୍ଣଃ॑ । ଉପୋ॑ ଉକ୍ଥାମ॒ଦା-ଶ୍ଶ୍ରୌ॒ଦ୍ଵିମଦା॑ ଅଦନ୍ନ୍ । ଅଵୀ॑ଵୃଧ-ନ୍ତାଙ୍ଗୂ॒ଷୈଃ । ତ୍ଵାମ॒ଦ୍ଯର୍ଷ॑ ଆର୍ଷେଯର୍ଷୀଣା-ନ୍ନପାଦଵୃଣୀତ । ଅ॒ଯଗ୍ଂ ସୁ॑ତାସୁ॒ତୀ ଯଜ॑ମାନଃ । ବ॒ହୁଭ୍ଯ॒ ଆସଙ୍ଗ॑ତେଭ୍ଯଃ । ଏ॒ଷ ମେ॑ ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ଵସୁ॒ ଵାର୍ଯା ଯ॑କ୍ଷ୍ଯତ॒ ଇତି॑ । ତା ଯା ଦେ॒ଵା ଦେ॑ଵ॒ଦାନା॒ନ୍ଯଦୁଃ॑ । ତାନ୍ଯ॑ସ୍ମା॒ ଆ ଚ॒ ଶାସ୍ଵ॑ । ଆ ଚ॑ ଗୁରସ୍ଵ । ଇ॒ଷି॒ତଶ୍ଚ॑ ହୋତ॒ରସି॑ ଭଦ୍ର॒ଵାଚ୍ଯା॑ଯ॒ ପ୍ରେଷି॑ତୋ॒ ମାନୁ॑ଷଃ । ସୂ॒କ୍ତ॒ଵା॒କାଯ॑ ସୂ॒କ୍ତା ବ୍ରୂ॑ହି ॥ 74 ॥
(ଇନ୍ଦ୍ରା॑ଯ॒ - ଯଜ॑ମାନ-ସ୍ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 15)
ଅନୁଵାକଂ 16 - ପିତୃଯଜ୍ଞଯାଜ୍ଯାନୁଵାକ୍ଯାଃ
ଉ॒ଶନ୍ତ॑ସ୍ତ୍ଵା ହଵାମହ ଉ॒ଶନ୍ତ॒-ସ୍ସମି॑ଧୀମହି । ଉ॒ଶନ୍ନୁ॑ଶ॒ତ ଆ ଵ॑ହ ପି॒ତୄନ୍ ହ॒ଵିଷେ॒ ଅତ୍ତ॑ଵେ ॥, ଆ ନୋ॑ ଅଗ୍ନେ ସୁକେ॒ତୁନା᳚ । ର॒ଯିଂ-ଵିଁ॒ଶ୍ଵାଯୁ॑ପୋଷସମ୍ । ମା॒ର୍ଡୀ॒କ-ନ୍ଧେ॑ହି ଜୀ॒ଵସେ᳚ ॥। ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୋ॑ମ ମ॒ହେ ଭଗ᳚ମ୍ । ତ୍ଵଂ-ଯୂଁନ॑ ଋତାଯ॒ତେ । ଦକ୍ଷ॑-ନ୍ଦଧାସି ଜୀ॒ଵସେ᳚ ॥,ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୋ॑ମ॒ ପ୍ରଚି॑କିତୋ ମନୀ॒ଷା ତ୍ଵଗ୍ଂ ରଜି॑ଷ୍ଠ॒ମନୁ॑ ନେଷି॒ ପନ୍ଥା᳚ମ୍ । ତଵ॒ ପ୍ରଣୀ॑ତୀ ପି॒ତରୋ॑ ନ ଇନ୍ଦୋ ଦେ॒ଵେଷୁ॒ ରତ୍ନ॑ମ ଭଜନ୍ତ॒ ଧୀରାଃ᳚ ॥। ତ୍ଵଯା॒ ହି ନଃ॑ ପି॒ତରଃ॑ ସୋମ॒ ପୂର୍ଵେ॒ କର୍ମା॑ଣି ଚ॒କ୍ରୁଃ ପ॑ଵମାନ॒ ଧୀରାଃ᳚ । ଵ॒ନ୍ଵନ୍ନଵା॑ତଃ ପରି॒ଧୀଗ୍ଂ ରପୋ᳚ର୍ଣୁ ଵୀ॒ରେଭି॒ରଶ୍ଵୈ᳚ର୍ମ॒ଘଵା॑ ଭଵା ନଃ ॥, ତ୍ଵଗ୍ଂ ସୋ॑ମ ପି॒ତୃଭିଃ॑ ସଂଵିଁଦା॒ନୋ-ଽନୁ॒ ଦ୍ଯାଵା॑ପୃଥି॒ଵୀ ଆ ତ॑ତନ୍ଥ । ତସ୍ମୈ॑ ତ ଇନ୍ଦୋ ହ॒ଵିଷା॑ ଵିଧେମ ଵ॒ଯଗ୍ଗ୍ ସ୍ଯା॑ମ॒ ପତ॑ଯୋ ରଯୀ॒ଣାମ୍ ॥ । ବର୍ହି॑ଷଦଃ ପିତର ଊ॒ତ୍ଯ॑ର୍ଵାଗି॒ମା ଵୋ॑ ହ॒ଵ୍ଯା ଚ॑କୃମା ଜୁ॒ଷଧ୍ଵ᳚ମ୍ । ତ ଆ ଗ॒ତା-ଽଵ॑ସା॒ ଶ-ନ୍ତ॑ମେ॒ନାଥା॒ସ୍ମଭ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ଶଂ-ଯୋଁର॑ର॒ପୋ ଦ॑ଧାତ ॥, ଆ-ଽହ-ମ୍ପି॒ତୄନ୍-ଥ୍ସୁ॑ଵି॒ଦତ୍ରାଗ୍ଂ॑ ଅଵିଥ୍ସି॒ ନପା॑ତ-ଞ୍ଚ ଵି॒କ୍ରମ॑ଣ-ଞ୍ଚ॒ ଵିଷ୍ଣୋଃ᳚ । ବ॒ର୍ହି॒ଷଦୋ॒ ଯେ ସ୍ଵ॒ଧଯା॑ ସୁ॒ତସ୍ଯ॒ ଭଜ॑ନ୍ତ ପି॒ତ୍ଵସ୍ତ ଇ॒ହା-ଽଽ ଗ॑ମିଷ୍ଠାଃ ॥ । ଉପ॑ହୂତାଃ ପି॒ତରଃ॑ ସୋ॒ମ୍ଯାସୋ॑ ବର୍ହି॒ଷ୍ଯେ॑ଷୁ ନି॒ଧିଷୁ॑ ପ୍ରି॒ଯେଷୁ॑ । ତ ଆ ଗ॑ମନ୍ତୁ॒ ତ ଇ॒ହ ଶ୍ରୁ॑ଵ॒ନ୍ତ୍ଵଧି॑ ବ୍ରୁଵନ୍ତୁ॒ ତେ ଅ॑ଵନ୍ତ୍ଵ॒ସ୍ମାନ୍ ॥, ଅଗ୍ନି॑ଷ୍ଵାତ୍ତାଃ ପିତର॒ ଏହ ଗ॑ଚ୍ଛତ॒ ସଦଃ॑ ସଦ-ସ୍ସଦତ ସୁପ୍ରଣୀତଯଃ । ଅ॒ତ୍ତା ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॒ ପ୍ରଯ॑ତାନି ବ॒ର୍॒ହିଷ୍ଯଥା॑ ର॒ଯିଗ୍ଂ ସର୍ଵ॑ଵୀର-ନ୍ଦଧାତନ ॥ ॥ ଅ॒ଗ୍ନି॒ଷ୍ଵା॒ତ୍ତାନୃ॑ତୁ॒ମତୋ॑ ହଵାମହେ । ନରା॒ଶଗ୍ଂସେ॑ ସୋମପୀ॒ଥଂ-ଯଁ ଆ॒ଶୁଃ । ତେ ନୋ॒ ଅର୍ଵ॑ନ୍ତ-ସ୍ସୁ॒ହଵା॑ ଭଵନ୍ତୁ । ଶ-ନ୍ନୋ॑ ଭଵନ୍ତୁ ଦ୍ଵି॒ପଦେ॒ ଶ-ଞ୍ଚତୁ॑ଷ୍ପଦେ ॥ ଯେ ଅ॑ଗ୍ନିଷ୍ଵା॒ତ୍ତା ଯେ-ଽନ॑ଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତାଃ ॥ 75 ॥
ଅ॒ଗ୍ଂ॒ହୋ॒ମୁଚଃ॑ ପି॒ତରଃ॑ ସୋ॒ମ୍ଯାସଃ॑ । ପରେ-ଽଵ॑ରେ॒-ଽମୃତା॑ସୋ॒ ଭଵ॑ନ୍ତଃ । ଅଧି॑ବ୍ରୁଵନ୍ତୁ॒ ତେ ଅ॑ଵନ୍ତ୍ଵ॒ସ୍ମାନ୍ ॥ ଵା॒ନ୍ଯା॑ଯୈ ଦୁ॒ଗ୍ଧେ ଜୁ॒ଷମା॑ଣାଃ କର॒ମ୍ଭମ୍ । ଉ॒ଦୀରା॑ଣା॒ ଅଵ॑ରେ॒ ପରେ॑ ଚ । ଅ॒ଗ୍ନି॒ଷ୍ଵା॒ତ୍ତା ଋ॒ତୁଭିଃ॑ ସଂଵିଁଦା॒ନାଃ । ଇନ୍ଦ୍ର॑ଵନ୍ତୋ ହ॒ଵିରି॒ଦ-ଞ୍ଜୁ॑ଷନ୍ତାମ୍ ॥ ଯଦ॑ଗ୍ନେ କଵ୍ଯଵାହନ ପି॒ତୄନ୍ ଯକ୍ଷ୍ଯୃ॑ତା॒ଵୃଧଃ॑ । ପ୍ର ଚ॑ ହ॒ଵ୍ଯାନି॑ ଵକ୍ଷ୍ଯସି ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ଶ୍ଚ ପି॒ତୃଭ୍ଯ॒ ଆ ॥, ତ୍ଵମ॑ଗ୍ନ ଈଡି॒ତୋ ଜା॑ତଵେ॒ଦୋ-ଽଵା᳚ଡ୍ଢ॒ଵ୍ଯାନି॑ ସୁର॒ଭୀଣି॑ କୃ॒ତ୍ଵା । ପ୍ରାଦାଃ᳚ ପି॒ତୃଭ୍ଯଃ॑ ସ୍ଵ॒ଧଯା॒ ତେ ଅ॑କ୍ଷନ୍ନ॒ଦ୍ଧି ତ୍ଵ-ନ୍ଦେ॑ଵ॒ ପ୍ରଯ॑ତା ହ॒ଵୀଗ୍ଂଷି॑ । । ମାତ॑ଲୀ କ॒ଵ୍ଯୈର୍ଯ॒ମୋ ଅଙ୍ଗି॑ରୋଭି॒ ର୍ବୃହ॒ସ୍ପତି॒ର୍-ଋକ୍ଵ॑ଭି ର୍ଵାଵୃଧା॒ନଃ । ଯାଗ୍ଶ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵା ଵା॑ଵୃ॒ଧୁର୍ଯେ ଚ॑ ଦେ॒ଵାନ୍-ଥ୍ସ୍ଵାହା॒-ଽନ୍ଯେ ସ୍ଵ॒ଧଯା॒-ଽନ୍ଯେ ମ॑ଦନ୍ତି ॥ ॥ ଯେ ତା॑ତୃ॒ପୁର୍ଦେ॑ଵ॒ତ୍ରା ଜେହ॑ମାନାଃ । ହୋ॒ତ୍ରା॒ଵୃଧ॒-ସ୍ସ୍ତୋମ॑ତଷ୍ଟାସୋ ଅ॒ର୍କୈଃ । ଆ-ଽଗ୍ନେ॑ ଯାହି ସୁଵି॒ଦତ୍ରେ॑ଭିର॒ର୍ଵାମ୍ । ସ॒ତ୍ଯୈଃ କ॒ଵ୍ଯୈଃ ପି॒ତୃଭି॑-ର୍ଘର୍ମ॒ସଦ୍ଭିଃ॑ ॥ ହ॒ଵ୍ଯ॒ଵାହ॑ମ॒ଜର॑-ମ୍ପୁରୁପ୍ରି॒ଯମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନି-ଙ୍ଘୃ॒ତେନ॑ ହ॒ଵିଷା॑ ସପ॒ର୍ଯନ୍ନ୍ । ଉପା॑ସଦ-ଙ୍କଵ୍ଯ॒ଵାହ॑-ମ୍ପିତୃ॒ଣାମ୍ । ସ ନଃ॑ ପ୍ର॒ଜାଂ-ଵୀଁ॒ରଵ॑ତୀ॒ଗ୍ଂ॒ ସମୃ॑ଣ୍ଵତୁ ॥ 76 ॥
(ଅନ॑ଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତା॒ - ଜେହ॑ମାନା-ସ୍ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 16)
ଅନୁଵାକଂ 17 - ଐନ୍ଦ୍ରୋ ପଶୌ ଏକାଦଶ ପ୍ରଯାଜାଃ
ହୋତା॑ ଯକ୍ଷଦି॒ଡସ୍ପ॒ଦେ । ସ॒ମି॒ଧା॒ନ-ମ୍ମ॒ହଦ୍ଯଶଃ॑ । ସୁଷ॑ମିଦ୍ଧଂ॒-ଵଁରେ᳚ଣ୍ଯମ୍ । ଅ॒ଗ୍ନିମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ଗା॒ଯ॒ତ୍ରୀ-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ତ୍ର୍ଯଵି॒-ଙ୍ଗାଂ-ଵଁଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒ଚ୍ଛୁଚି॑ଵ୍ରତମ୍ । ତନୂ॒ନପା॑ତମୁ॒ଦ୍ଭିଦ᳚ମ୍ । ଯ-ଙ୍ଗର୍ଭ॒ମଦି॑ତିର୍ଦ॒ଧେ ॥ 77 ॥
ଶୁଚି॒ମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ଉ॒ଷ୍ଣିହ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଦି॒ତ୍ଯ॒ଵାହ॒-ଙ୍ଗାଂ-ଵଁଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷଦୀ॒ଡେନ୍ଯ᳚ମ୍ । ଈ॒ଡି॒ତଂ-ଵୃଁ॑ତ୍ର॒ହନ୍ତ॑ମମ୍ । ଇଡା॑ଭି॒ରୀଡ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସହଃ॑ । ସୋମ॒ମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ଅ॒ନୁ॒ଷ୍ଟୁଭ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ତ୍ରି॒ଵ॒ଥ୍ସ-ଙ୍ଗାଂ-ଵଁଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ ॥ 78 ॥
ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ-ଥ୍ସୁବର୍ହି॒ଷଦ᳚ମ୍ । ପୂ॒ଷ॒ଣ୍ଵନ୍ତ॒-ମମ॑ର୍ତ୍ଯମ୍ । ସୀଦ॑ନ୍ତ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିଷି॑ ପ୍ରି॒ଯେ । ଅ॒ମୃତେନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ବୃ॒ହ॒ତୀ-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ପଞ୍ଚା॑ଵି॒-ଙ୍ଗାଂ-ଵଁଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒-ଦ୍ଵ୍ଯଚ॑ସ୍ଵତୀଃ । ସୁ॒ପ୍ରା॒ଯ॒ଣା ଋ॑ତା॒ଵୃଧଃ॑ ॥ 79 ॥
ଦ୍ଵାରୋ॑ ଦେ॒ଵୀର୍ହି॑ର॒ଣ୍ଯଯୀଃ᳚ । ବ୍ର॒ହ୍ମାଣ॒ ଇନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ପ॒ଙ୍କ୍ତି-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇ॒ହେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ତୁ॒ର୍ଯ॒ଵାହ॒-ଙ୍ଗାଂ-ଵଁଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ-ଥ୍ସୁ॒ପେଶ॑ସେ । ସୁ॒ଶି॒ଲ୍ପେ ବୃ॑ହ॒ତୀ ଉ॒ଭେ । ନକ୍ତୋ॒ଷାସା॒ ନ ଦ॑ର୍ଶ॒ତେ । ଵିଶ୍ଵ॒ମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ ॥ 80 ॥
ପ॒ଷ୍ଠ॒ଵାହ॒-ଙ୍ଗାଂ-ଵଁଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒-ତ୍ପ୍ରଚେ॑ତସା । ଦେ॒ଵାନା॑ମୁତ୍ତ॒ମଂ-ଯଁଶଃ॑ । ହୋତା॑ରା॒ ଦୈଵ୍ଯା॑ କ॒ଵୀ । ସ॒ଯୁଜେନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ଜଗ॑ତୀ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇ॒ହେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଅ॒ନ॒ଡ୍ଵାହ॒-ଙ୍ଗାଂ-ଵଁଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒-ତ୍ପେଶ॑ସ୍ଵତୀଃ ॥ 81 ॥
ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀର୍ହି॑ର॒ଣ୍ଯଯୀଃ᳚ । ଭାର॑ତୀ-ର୍ବୃହ॒ତୀର୍ମ॒ହୀଃ । ପତି॒ମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ଵି॒ରାଜ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇ॒ହେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଧେ॒ନୁ-ଙ୍ଗା-ନ୍ନ ଵଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ-ଥ୍ସୁ॒ରେତ॑ସମ୍ । ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ର-ମ୍ପୁଷ୍ଟି॒ଵର୍ଧ॑ନମ୍ । ରୂ॒ପାଣି॒ ବିଭ୍ର॑ତ॒-ମ୍ପୃଥ॑କ୍ । ପୁଷ୍ଟି॒ମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ ॥ 82 ॥
ଦ୍ଵି॒ପଦ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇ॒ହେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଉ॒କ୍ଷାଣ॒-ଙ୍ଗା-ନ୍ନ ଵଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷଚ୍ଛ॒ତକ୍ର॑ତୁମ୍ । ହିର॑ଣ୍ଯପର୍ଣ-ମୁ॒କ୍ଥିନ᳚ମ୍ । ର॒ଶ॒ନା-ମ୍ବିଭ୍ର॑ତଂ-ଵଁ॒ଶିମ୍ । ଭଗ॒ମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । କ॒କୁଭ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇ॒ହେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଵ॒ଶାଂ-ଵେଁ॒ହତ॒-ଙ୍ଗା-ନ୍ନ ଵଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ॒-ଥ୍ସ୍ଵାହା॑କୃତୀଃ । ଅ॒ଗ୍ନି-ଙ୍ଗୃ॒ହପ॑ତି॒-ମ୍ପୃଥ॑କ୍ । ଵରୁ॑ଣ-ମ୍ଭେଷ॒ଜ-ଙ୍କ॒ଵିମ୍ । କ୍ଷ॒ତ୍ରମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ଅତି॑ଚ୍ଛନ୍ଦସ॒-ଞ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ବୃ॒ହଦୃ॑ଷ॒ଭ-ଙ୍ଗାଂ-ଵଁଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ॥ 83 ॥
(ଦ॒ଧେ - ଦଧ॑-ଦ୍- ଋତା॒ଵୃଧ॑ - ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ - ପେଶ॑ସ୍ଵତୀ--ର୍ ଵଯୋ॒ଧସଂ॒ - ଁଵେତ୍ଵାଜ୍ଯ॑ସ୍ଯ॒ ହୋତ॒ର୍ଯଜ॑ ସ॒ପ୍ତ ଚ॑) (ଅ. 17)
ଇ॒ଡସ୍ପ॒ଦେ᳚-ଽଗ୍ନି-ଙ୍ଗା॑ଯ॒ତ୍ରୀ-ନ୍ତ୍ର୍ଯଵି᳚ମ୍ । ଶୁଚି॑ଵ୍ରତ॒ଗ୍ଂ॒ ଶୁଚି॑ମୁ॒ଷ୍ଣିହ॑-ନ୍ଦିତ୍ଯ॒ଵାହ᳚ମ୍ । ଈ॒ଡେନ୍ଯ॒ଗ୍ଂ॒ ସୋମ॑-ମନ॒ଷ୍ଟୁଭ॑-ନ୍ତ୍ରିଵ॒ଥ୍ସମ୍ । ସୁ॒ବ॒ର॒ଃଇ॒ଷଦ॑ମ॒ମୃତେନ୍ଦ୍ର॑-ମ୍ବୃହ॒ତୀ-ମ୍ପଞ୍ଚା॑ଵିମ୍ । ଵ୍ଯଚ॑ସ୍ଵତୀ-ସ୍ସୁପ୍ରାଯ॒ଣା ଦ୍ଵାରୋ᳚ ବ୍ରା॒ହ୍ମାଣଃ॑ ପା॒ଙ୍କ୍ତିମି॒ହ ତୁ॑ର୍ଯ॒ଵାହ᳚ମ୍ । ସୁ॒ପେଶ॑ସେ॒ ଵିଶ୍ଵ॒ମିନ୍ଦ୍ର॑-ନ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭ॑-ମ୍ପଷ୍ଠ॒ଵାହ᳚ମ୍ । ପ୍ରଚେ॑ତସା ସ॒ଯୁଜେନ୍ଦ୍ର॒-ଞ୍ଜଗ॑ତୀମି॒ହାନ॒ଡ୍ଵାହ᳚ମ୍ । ପେଶ॑ସ୍ଵତୀସ୍ତି॒ସ୍ତ୍ରୋ ଭାର॑ତୀଃ॒ ପତିଂ॑-ଵିଁ॒ରାଜ॑ମି॒ହ ଧେ॒ନୁ-ନ୍ନ । ସୁ॒ରେତ॑ସ॒-ନ୍ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ର॒-ମ୍ପୁଷ୍ଟି॑-ନ୍ଦ୍ଵି॒ପଦ॑ମି॒ହୋକ୍ଷାଣ॒-ନ୍ନ । ଶ॒ତକ୍ର॑ତୁ॒-ମ୍ଭଗ॒ମିନ୍ଦ୍ର॑-ଙ୍କ॒କୁଭ॑ମି॒ହ ଵ॒ଶାଂ-ଵେଁ॒ହତ॒-ଙ୍ଗା-ନ୍ନ । ସ୍ଵାହା॑କୃତୀଃ, କ୍ଷ॒ତ୍ରମତି॑ଚ୍ଛନ୍ଦସ-ମ୍ବୃ॒ହଦୃ॑ଷ॒ଭ-ଙ୍ଗାଂ-ଵଁଯଃ॑ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରି॒ଯମୁଷି॑ଵସୁ॒ନଵ॑ଦ॒ଶେହେ᳚ନ୍ଦ୍ରିଯ॒ମଷ୍ଟ॑ ନଵ ଦଶ॒ ଗା-ନ୍ନ ଵଯୋ॒ ଦଧ॒-ଥ୍ସର୍ଵ॑ଵେତୁ ।
ଅନୁଵାକଂ 18 - ଐନ୍ଦ୍ରୋ ପଶୌ ପ୍ରଯାଜଯାଜ୍ଯାଃ
ସମି॑ଦ୍ଧୋ ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ॒ମିଧା᳚ । ସୁଷ॑ମିଦ୍ଧୋ॒ ଵରେ᳚ଣ୍ଯଃ । ଗା॒ଯ॒ତ୍ରୀ ଛନ୍ଦ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ତ୍ର୍ଯଵି॒ର୍ଗୌର୍ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ ତନୂ॒ନପା॒-ଚ୍ଛୁଚି॑ଵ୍ରତଃ । ତ॒ନୂ॒ନପାଚ୍ଚ॒ (ତ॒ନୂ॒ପାଚ୍ଚ) ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଉ॒ଷ୍ଣିକ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଦି॒ତ୍ଯ॒ଵାଡ୍ଗୌର୍ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ ଇଡା॑ଭିର॒ଗ୍ନିରୀଡ୍ଯଃ॑ । ସୋମୋ॑ ଦେ॒ଵୋ ଅମ॑ର୍ତ୍ଯଃ ॥ 84 ॥
ଅ॒ନୁ॒ଷ୍ଟୁପ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ତ୍ରି॒ଵ॒ଥ୍ସୋ ଗୌର୍ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ ସୁ॒ବ॒ର୍॒ହିର॒ଗ୍ନିଃ ପୂ॑ଷ॒ଣ୍ଵାନ୍ । ସ୍ତୀ॒ର୍ଣ-ବ॑ର୍ହି॒ରମ॑ର୍ତ୍ଯଃ । ବୃ॒ହ॒ତୀ ଛନ୍ଦ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ପଞ୍ଚା॑ଵି॒-ର୍ଗୌର୍ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ ଦୁରୋ॑ ଦେ॒ଵୀର୍ଦିଶୋ॑ ମ॒ହୀଃ । ବ୍ର॒ହ୍ମା ଦେ॒ଵୋ ବୃହ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ପ॒ଙ୍କ୍ତି-ଶ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇ॒ହେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ତୁ॒ର୍ଯ॒ଵାଡ୍ ଗୌର୍ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ 85 ॥
ଉ॒ଷେ ଯ॒ହ୍ଵୀ ସୁ॒ପେଶ॑ସା । ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଅମ॑ର୍ତ୍ଯାଃ । ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁ-ପ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ପ॒ଷ୍ଠ॒ଵାଦ୍ଗୌର୍ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ ଦୈଵ୍ଯା॑ ହୋତାରା ଭିଷଜା । ଇନ୍ଦ୍ରେ॑ଣ ସ॒ଯୁଜା॑ ଯୁ॒ଜା । ଜଗ॑ତୀ॒ ଛନ୍ଦ॑ ଇ॒ହେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଅ॒ନ॒ଡ୍ଵାନ୍-ଗୌର୍ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ ତି॒ସ୍ର ଇଡା॒ ସର॑ସ୍ଵତୀ । ଭାର॑ତୀ ମ॒ରୁତୋ॒ ଵିଶଃ॑ ॥ 86 ॥
ଵି॒ରାଟ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇ॒ହେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଧେ॒ନୁର୍ଗୌର୍ନ ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ ତ୍ଵଷ୍ଟା॑ ତୁ॒ରୀପୋ॒ ଅଦ୍ଭୁ॑ତଃ । ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନୀ ପୁ॑ଷ୍ଟି॒ଵର୍ଧ॑ନା । ଦ୍ଵି॒ପାଚ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇ॒ହେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଉ॒କ୍ଷା ଗୌର୍ନ ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ ଶ॒ମି॒ତା ନୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତିଃ॑ । ସ॒ଵି॒ତା ପ୍ର॑ସୁ॒ଵନ୍ଭଗ᳚ମ୍ । କ॒କୁଚ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇ॒ହେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଵ॒ଶା ଵେ॒ହଦ୍ଗୌର୍ନ ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ ସ୍ଵାହା॑ ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵଁରୁ॑ଣଃ । ସୁ॒କ୍ଷ॒ତ୍ରୋ ଭେ॑ଷ॒ଜ-ଙ୍କ॑ରତ୍ । ଅତିଃ॑ ଛନ୍ଦା॒-ଶ୍ଛନ୍ଦ॑ ଇନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ବୃ॒ହଦୃ॑ଷ॒ଭୋ ଗୌର୍ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ 87 ॥
(ଅମ॑ର୍ତ୍ଯ - ସ୍ତୁର୍ଯ॒ଵାଡ୍ଗୌର୍ଵଯୋ॑ ଦଧୁ॒--ର୍ ଵିଶୋ॑ - ଵ॒ଶା ଵେ॒ହଦ୍ଗୌର୍ନ ଵଯୋ॑ ଦଧୁଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 18)
ଅନୁଵାକଂ 19 - ଐନ୍ଦ୍ରୋ ପଶୌ ଵପାଦୀନାଂ-ଯଁଜ୍ଯାନୁଵାକ୍ଯାଃ
ଵ॒ସ॒ନ୍ତେନ॒ର୍ତୁନା॑ ଦେ॒ଵାଃ । ଵସ॑ଵସ୍ତ୍ରି॒ଵୃତା᳚ ସ୍ତୁ॒ତମ୍ । ର॒ଥ॒ନ୍ତ॒ରେଣ॒ ତେଜ॑ସା । ହ॒ଵିରିନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମେଣ॑ ଦେ॒ଵା ଋ॒ତୁନା᳚ । ରୁ॒ଦ୍ରାଃ ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେ ସ୍ତୁ॒ତମ୍ । ବୃ॒ହ॒ତା ଯଶ॑ସା॒ ବଲ᳚ମ୍ । ହ॒ଵିରିନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ ଵ॒ର॒.ଷାଭି॑ର୍-ଋ॒ତୁନା॑-ଽଽଦି॒ତ୍ଯାଃ । ସ୍ତୋମେ॑ ସପ୍ତଦ॒ଶେ ସ୍ତୁ॒ତମ୍ ॥ 88 ॥
ଵୈ॒ରୂ॒ପେଣ॑ ଵି॒ଶୌଜ॑ସା । ହ॒ଵିରିନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ ଶା॒ର॒ଦେନ॒ର୍ତୁନା॑ ଦେ॒ଵାଃ । ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶ ଋ॒ଭଵଃ॑ ସ୍ତୁ॒ତମ୍ । ଵୈ॒ରା॒ଜେନ॑ ଶ୍ରି॒ଯା ଶ୍ରିଯ᳚ମ୍ । ହ॒ଵିରିନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ ହେ॒ମ॒ନ୍ତେନ॒ର୍ତୁନା॑ ଦେ॒ଵାଃ । ମ॒ରୁତ॑ସ୍ତ୍ରିଣ॒ଵେ ସ୍ତୁ॒ତମ୍ । ବଲେ॑ନ॒ ଶକ୍ଵ॑ରୀ॒-ସ୍ସହଃ॑ । ହ॒ଵିରିନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ ଶୈ॒ଶି॒ରେଣ॒ର୍ତୁନା॑ ଦେ॒ଵାଃ । ତ୍ର॒ଯ॒ସ୍ତ୍ରି॒ଗ୍ଂ॒ଶେ॑ ଽମୃତଗ୍ଗ୍॑ ସ୍ତୁ॒ତମ୍ । ସ॒ତ୍ଯେନ॑ ରେ॒ଵତୀଃ᳚, କ୍ଷ॒ତ୍ରମ୍ । ହ॒ଵିରିନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॑ ଦଧୁଃ ॥ 89 ॥
(ସ୍ତୋମେ॑ ସପ୍ତଦ॒ଶେ ସ୍ତୁ॒ତଗ୍ଂ - ସହୋ॑ ହ॒ଵିରିନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॑ ଦଧୁଶ୍ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 19)
(ଵ॒ସ॒ନ୍ତେନ॑ ଗ୍ରୀ॒ଷ୍ମେଣ॑ ଵ॒ର୍॒ଷାଭିଃ॑ ଶାର॒ଦେନ॑ ହେମ॒ନ୍ତେନ॑ ଶୈଶି॒ରେଣ॒ ଷଟ୍ )
ଅନୁଵାକଂ 20 - ଐନ୍ଦ୍ରୋ ପଶୌ ଅନୂଯାଜାନା-ମ୍ମୈତ୍ରାଵରିଣପ୍ରୈଷାଃ
ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିରିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ଦେ॒ଵ-ନ୍ଦେ॒ଵମ॑ଵର୍ଧଯତ୍ । ଗା॒ଯ॒ତ୍ରି॒ଯା ଛନ୍ଦ॑ସେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ତେଜ॒ ଇନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵେତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵୀର୍ଦ୍ଵାରୋ॑ ଦେ॒ଵମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ଦେ॒ଵୀର୍ଦେ॒ଵ-ମ॑ଵର୍ଧଯନ୍ନ୍ । ଉ॒ଷ୍ଣିହା॒ ଛନ୍ଦ॑ସେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ପ୍ରା॒ଣମିନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ 90 ॥
ଦେ॒ଵୀ ଦେ॒ଵଂ-ଵଁ॑ଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ଉ॒ଷେ ଇନ୍ଦ୍ର॑ମଵର୍ଧତାମ୍ । ଅ॒ନୁ॒ଷ୍ଟୁଭା॒ ଛନ୍ଦ॑ସେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଵାଚ॒ମିନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵୀତାଂ॒-ଯଁଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵୀ ଜୋଷ୍ଟ୍ରୀ॑ ଦେ॒ଵମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ଦେ॒ଵୀ ଦେ॒ଵମ॑ଵର୍ଧତାମ୍ । ବୃ॒ହ॒ତ୍ଯା ଛନ୍ଦ॑ସେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ର॒ମିନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵୀତାଂ॒-ଯଁଜ॑ ॥ 91 ॥
ଦେ॒ଵୀ ଊ॒ର୍ଜାହୁ॑ତୀ ଦେ॒ଵମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ଦେ॒ଵୀ ଦେ॒ଵମ॑ଵର୍ଧତାମ୍ । ପ॒ଙ୍କ୍ତ୍ଯା ଛନ୍ଦ॑ସେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଶୁ॒କ୍ରମିନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵୀତାଂ॒-ଯଁଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵା ଦୈଵ୍ଯା॒ ହୋତା॑ରା ଦେ॒ଵମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵମ॑ଵର୍ଧତାମ୍ । ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭା॒ ଛନ୍ଦ॑ସେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ତ୍ଵିଷି॒ମିନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵୀତାଂ॒-ଯଁଜ॑ ॥ 92 ॥
ଦେ॒ଵୀ-ସ୍ତି॒ସ୍ର-ସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀର୍ଵ॑ଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ପତି॒ମିନ୍ଦ୍ର॑-ମଵର୍ଧଯନ୍ନ୍ । ଜଗ॑ତ୍ଯା॒ ଛନ୍ଦ॑ସେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ବଲ॒ମିନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵିଯନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵୋ ନରା॒ଶଗ୍ଂସୋ॑ ଦେ॒ଵମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵମ॑ଵର୍ଧଯତ୍ । ଵି॒ରାଜା॒ ଛନ୍ଦ॑ସେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ରେତ॒ ଇନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵେତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ 93 ॥
ଦେ॒ଵୋ ଵନ॒ସ୍ପତି॑-ର୍ଦେ॒ଵମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵମ॑ଵର୍ଧଯତ୍ । ଦ୍ଵି॒ପଦା॒ ଛନ୍ଦ॑ସେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଭଗ॒ମିନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵେତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିର୍ଵାରି॑ତୀନା-ନ୍ଦେ॒ଵମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ଦେ॒ଵୋ (ଦେ॒ଵଂ) ଦେ॒ଵମ॑ଵର୍ଧଯତ୍ । କ॒କୁଭା॒ ଛନ୍ଦ॑ସେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । ଯଶ॒ ଇନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵେତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ ଦେ॒ଵୋ ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃ-ଦ୍ଦେ॒ଵମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସ᳚ମ୍ । ଦେ॒ଵୋ ଦେ॒ଵମ॑ଵର୍ଧଯତ୍ । ଅତି॑ଚ୍ଛନ୍ଦସା॒ ଛନ୍ଦ॑ସେନ୍ଦ୍ରି॒ଯମ୍ । କ୍ଷ॒ତ୍ରମିନ୍ଦ୍ରେ॒ ଵଯୋ॒ ଦଧ॑ତ୍ । ଵ॒ସୁ॒ଵନେ॑ ଵସୁ॒ଧେଯ॑ସ୍ଯ ଵେତୁ॒ ଯଜ॑ ॥ 94 ॥
(ଵି॒ଯ॒ନ୍ତୁ॒ ଯଜ॑ - ଵୀତାଂ॒-ଯଁଜ॑-ଵୀତାଂ॒-ଯଁଜ॑-ଵେତୁ॒ ଯଜ॑-ଵେତୁ॒ ଯଜ॒ ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 20)
(ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହି-ର୍ଗା॑ଯତ୍ରି॒ଯା ତେଜଃ॑ । ଦେ॒ଵୀର୍ଦ୍ଵାର॑ ଉ॒ଷ୍ଣିହା᳚ ପ୍ରା॒ଣମ୍ । ଦେ॒ଵୀ ଦେ॒ଵମୁ॒ଷେ ଅ॑ନୁ॒ଷ୍ଟୁଭା॒ ଵାଚ᳚ମ୍ । ଦେ॒ଵୀ ଜୋଷ୍ଟ୍ରୀ॑ ବୃହ॒ତ୍ଯା ଶ୍ରୋତ୍ର᳚ମ୍ । ଦେ॒ଵୀ ଊ॒ର୍ଜାହୂ॑ତୀ ପ॒ଙ୍କ୍ତ୍ଯା ଶୁ॒କ୍ରମ୍ । ଦେ॒ଵା ଦୈଵ୍ଯା॒ ହୋତା॑ରା ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଭା॒ ତ୍ଵିଷି᳚ମ୍ । ଦେ॒ଵୀସ୍ତି॒ସ୍ରସ୍ତି॒ସ୍ରୋ ଦେ॒ଵୀଃ ପତି॒-ଞ୍ଜଗ॑ତ୍ଯା॒ ବଲ᳚ମ୍ । ଦେ॒ଵୋ ନରା॒ଶଗ୍ଂସୋ॑ ଵି॒ରାଜା॒ ରେତଃ॑ । ଦେ॒ଵୋ ଵନ॒ସ୍ପତି॑-ର୍ଦ୍ଵି॒ପଦା॒ ଭଗ᳚ମ୍ । ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହି-ର୍ଵାରି॑ତୀନା-ଙ୍କ॒କୁଭା॒ ଯଶଃ॑ । ଦେ॒ଵୋ ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ୍ଵି॑ଷ୍ଟ॒କୃଦତି॑ଚ୍ଛନ୍ଦସା କ୍ଷ॒ତ୍ରମ୍ । ଵେ॒ତୁ॒ ଵି॒ଯ॒ନ୍ତୁ॒ ଚ॒ତୁ-ର୍ଵୀ॑ତା॒ମେକୋ॑ ଵିଯନ୍ତୁ ଚ॒ତୁର୍ଵେ॑ତୁ । ଅ॒ଵ॒ର୍ଧ॒ଯ॒ଦ॒ଵ॒ର୍ଧ॒ଯ॒ଗ୍ଗ୍॒ ଶ୍ଚ॒ତୁର॑ଵର୍ଧତା॒ମେକୋ॑ ଽଵର୍ଧଯଗ୍ଗ୍ ଶ୍ଚ॒ତୁର॑ଵର୍ଧଯତ୍ ।)
(ସ୍ଵା॒ଦ୍ଵୀ-ନ୍ତ୍ଵା॒ - ସୋମଃ॒ - ସୁରା॑ଵନ୍ତ॒ଗ୍ଂ॒ - ସୀସେ॑ନ - ମି॒ତ୍ରୋ॑-ଽସି॒ - ଯ-ଦ୍ଦେ॑ଵା॒ - ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ-ଥ୍ସ॒ମିଧେନ୍ଦ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ - ସମି॑ଦ୍ଧ॒ ଇନ୍ଦ୍ର॒ - ଆଚ॑ର୍ଷଣି॒ପ୍ରା - ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିରିନ୍ଦ୍ରଗ୍ଂ॑ ସୁଦେ॒ଵଗ୍ଂ - ହୋତା॑ ଯକ୍ଷ-ଥ୍ସ॒ମିଧା॒-ଽଗ୍ନିଗ୍ଂ - ସମି॑ଦ୍ଧୋ ଅ॒ଗ୍ନିର॑ଶ୍ଵିନା॒ - ଽଶ୍ଵିନା॑ ହ॒ଵିରି॑ନ୍ଦ୍ରି॒ଯଂ - ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହି-ସ୍ସର॑ସ୍ଵ - ତ୍ଯା॒ଗ୍ନିମ॒ - ଦ୍ଯୋଶନ୍ତୋ॒ - ହୋତା॑ ଯକ୍ଷଦି॒ଡସ୍ପ॒ଦେ - ସମି॑ଦ୍ଧୋ ଅ॒ଗ୍ନି-ସ୍ସ॒ମିଧା॑ - ଵସ॒ନ୍ତେନ॑ - ଦେ॒ଵ-ମ୍ବ॒ର୍॒ହିରିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵଁଯୋ॒ଧସଂ॑-ଵିଁଗ୍ଂଶ॒ତିଃ)
(ସ୍ଵା॒ଦ୍ଵୀ-ନ୍ତ୍ଵା-ଽ - ମୀ॑ ମଦନ୍ତ ପି॒ତରଃ॒ - ସାମ୍ରା᳚ଜ୍ଯାଯ - ପୂ॒ତ-ମ୍ପ॒ଵିତ୍ରେ॑ଣେ॒ ଵାଜ୍ଯ॑ - ମୁ॒ଷାସା॒ନକ୍ତା॒ - ବଦ॑ରୈ॒ - ରଧା॑ତାମ॒ଶ୍ଵିନା॑ - ଦେ॒ଵ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॒ ଵନ॒ସ୍ପତିଃ॑ - ପଷ୍ଠ॒ଵାହ॒-ଙ୍ଗାଂ - ଦେ॒ଵୀ ଦେ॒ଵଂ-ଵଁ॑ଯୋ॒ଧସ॒-ଞ୍ଚତୁ॑ର୍ନଵତିଃ )
(ସ୍ଵା॒ଦ୍ଵୀନ୍ତ୍ଵା॑ - ଵେତୁ॒ ଯଜ॑)
॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥
॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ଦ୍ଵିତୀଯାଷ୍ଟକେ ଷଷ୍ଠଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - sautrāmaṇiḥ kaukilī hotra-ñca
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1 - grahāḥ
svā॒dvī-ntvā᳚ svā॒dunā᳚ | tī॒vrā-ntī॒vreṇa̭ | a॒mṛtā̭-ma॒mṛtḙna | madhṷmatī॒-mmadhṷmatā | sṛ॒jāmi॒ sagṃ somḙna | somo᳚-'sya॒śvibhyā᳚-mpacyasva | sara̭svatyai pacyasva | indrā̭ya su॒trāmṇḙ pacyasva || parī॒toṣi̭ñcatā su॒tam | somo॒ ya ṷtta॒magṃ ha॒viḥ || 1 ||
da॒dha॒nvā yo naryo̭ a॒phsva̭ntarā | su॒ṣāva॒ soma॒madri̭bhiḥ || pu॒nātṷ te pari॒sruta᳚m | soma॒gṃ॒ sūrya̭sya duhi॒tā | vārḙṇa॒ śaśva̭tā॒ tanā᳚ | vā॒yuḥ pū॒taḥ pa॒vitrḙṇa | prāṅkhsomo॒ ati̭drutaḥ | indra̭sya॒ yujya॒-ssakhā᳚ || vā॒yuḥ pū॒taḥ pa॒vitrḙṇa | pra॒tyaṅkhsomo॒ āti̭drutaḥ || 2 ||
indra̭sya॒ yujya॒-ssakhā᳚ || brahma̭ kṣa॒tra-mpa̭vate॒ teja̭ indri॒yam | sura̭yā॒ somaḥ̭ su॒ta āsṷto॒ madā̭ya | śu॒kreṇa̭ deva de॒vatāḥ᳚ pipṛgdhi | rase॒nānnaṃ॒-ya~ja̭mānāya dhehi || ku॒vida॒ṅga yava̭manto॒ yava̭-ñcit | yathā॒ dāntya̭nupū॒rvaṃ-vi~॒yūya̭ | i॒hehai̭ṣā-ṅkṛṇuta॒ bhoja̭nāni | ye ba॒ra॒ḥiṣo॒ namo̭vṛkti॒-nna ja॒gmuḥ || u॒pa॒yā॒ma-gṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmi || 3 ||
sara̭svatyā॒ indrā̭ya su॒trāmṇe᳚ || e॒ṣa te॒ yoni॒steja̭se tvā | vī॒ryā̭ya tvā॒ balā̭ya tvā || tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhehi | vī॒rya̭masi vī॒rya̭-mmayi̭ dhehi | bala̭masi॒ bala॒-mmayi̭ dhehi || nānā॒ hi vā᳚-nde॒vahi̭ta॒gṃ॒ sadaḥ̭ kṛ॒tam | mā sagṃsṛ̭kṣāthā-mpara॒me vyo̭mann | surā॒ tvamasi̭ śu॒ṣmiṇī॒ soma̭ e॒ṣaḥ | mā mā̭ higṃsī॒-ssvāṃ-yo~ni̭māvi॒śann || 4 ||
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'syāśvi॒na-ntejaḥ̭ | sā॒ra॒sva॒taṃ-vī~॒rya᳚m | ai॒ndra-mbala᳚m || e॒ṣa te॒ yoni॒rmodā̭ya tvā | ā॒na॒ndāya̭ tvā॒ maha̭se tvā || ojo॒-'syojo॒ mayi̭ dhehi | ma॒nyura̭si ma॒nyu-mmayi̭ dhehi | maho̭-'si॒ maho॒ mayi̭ dhehi | saho̭-'si॒ saho॒ mayi̭ dhehi || yā vyā॒ghraṃ-vi~ṣṷ̄cikā | u॒bhau vṛka̭-ñca॒ rakṣa̭ti | śye॒na-mpa̭ta॒triṇagṃ̭ si॒gṃ॒ham | sema-mpā॒tvagṃha̭saḥ || sa॒-mpṛcaḥ̭ stha॒ sa-mmā̭ bha॒dreṇa̭ pṛṅkta | vi॒pṛcaḥ̭ stha॒ vi mā̭ pā॒pmanā̭ pṛṅkta || 5 ||
(ha॒viḥ - pra॒tyaṅkhsomo॒ āti̭druto - gṛhṇā - myāvi॒śan - viṣṷ̄cikā॒ pañca̭ ca) (a. 1)
anuvākaṃ 2 - grahopasthānam
somo॒ rājā॒-'mṛtagṃ̭ su॒taḥ | ṛ॒jī॒ṣeṇā̭jahānmṛ॒tyum | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | vipānagṃ̭ śu॒kramandha̭saḥ | indra̭syendri॒yam | i॒da-mpayo॒-'mṛta॒-mmadhṷ || soma̭ma॒dbhyo vya̭pibat | chanda̭sā ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣat | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | a॒dbhyaḥ, kṣī॒raṃ-vya~̭pibat || 6 ||
kruṅṅā᳚ṅgira॒so dhi॒yā | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | annā᳚-tpari॒sruto॒ rasa᳚m | brahma̭ṇā॒ vya̭piba-tkṣa॒tram | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || reto॒ mūtraṃ॒-vi~ja̭hāti | yoni̭-mpravi॒śadi̭ndri॒yam | garbho̭ ja॒rāyu॒ṇā-''vṛ̭taḥ | ulba̭-ñjahāti॒ janma̭nā | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || 7 ||
vedḙna rū॒pe vya̭karot | sa॒tā॒sa॒tī pra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || somḙna॒ somau॒ vya̭pibat | su॒tā॒su॒tau pra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | dṛ॒ṣṭvā rū॒pe vyāka̭rot | sa॒tyā॒nṛ॒te pra॒jāpa̭tiḥ | aśra̭ddhā॒-manṛ॒te-'da̭dhāt | śra॒ddhāgṃ sa॒tye pra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || dṛ॒ṣṭvā pa̭ri॒sruto॒ rasa᳚m | śu॒kreṇa̭ śu॒kraṃ-vya~̭pibat | paya॒-ssoma̭-mpra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | vipānagṃ̭ śu॒kramandha̭saḥ | indra̭syendri॒yam | i॒da-mpayo॒-'mṛta॒-mmadhṷ || 8 ||
(a॒dbhyaḥ, kṣī॒raṃ-vya~̭piba॒ - jjanma̭na॒rtena̭ sa॒tyami̭ndri॒yagg - śra॒ddhāgṃ sa॒tye pra॒jāpa̭tira॒ṣṭau ca̭) (a. 2)
(somo॒ rājā॒ vipāna॒gṃ॒ soma̭ma॒dbhyo-'nnā॒-dreto॒ mūtraṃ॒-ve~dḙna satāsa॒tī somḙna sutāsu॒tau dṛ॒ṣṭvā rū॒pe dṛ॒ṣṭvā pa̭ri॒sruto॒ rasaṃ॒-vi~pāna॒-ndaśa̭ )
anuvākaṃ 3 - grahahomaḥ
surā̭vanta-mbarhi॒ṣadagṃ̭ su॒vīra᳚m | ya॒jñagṃ hi̭nvanti mahi॒ṣā namo̭bhiḥ | dadhā̭nā॒-ssoma̭-ndi॒vi de॒vatā̭su | made॒mendraṃ॒-ya~ja̭mānā-ssva॒rkāḥ || yaste॒ rasa॒-ssambhṛ̭ta॒ oṣa̭dhīṣu | soma̭sya॒ śuṣma॒-ssura̭yā su॒tasya̭ | tena̭ jinva॒ yaja̭māna॒-mmadḙna | sara̭svatī-ma॒śvinā॒-vindra̭-ma॒gnim || yama॒śvinā॒ namṷcerāsu॒rādadhi̭ | sara̭sva॒tyasa̭nodindri॒yāya̭ || 9 ||
i॒ma-ntagṃ śu॒kra-mmadhṷmanta॒-mindu᳚m | soma॒gṃ॒ rājā̭nami॒ha bha̭kṣayāmi || yadatra̭ ri॒ptagṃ ra॒sinaḥ̭ su॒tasya̭ | yadindro॒ api̭ba॒cchacī̭bhiḥ | a॒ha-ntada̭sya॒ mana̭sā śi॒vena̭ | soma॒gṃ॒ rājā̭nami॒ha bha̭kṣayāmi || pi॒tṛbhyaḥ̭ svadhā॒vibhyaḥ̭ sva॒dhā namaḥ̭ | pi॒tā॒ma॒hebhyaḥ̭ svadhā॒vibhyaḥ̭ sva॒dhā namaḥ̭ | prapi̭tāmahebhya-ssvadhā॒vibhyaḥ̭ sva॒dhā namaḥ̭ | akṣa̭-npi॒taraḥ̭ || 10 ||
amī̭madanta pi॒taraḥ̭ | atī̭tṛpanta pi॒taraḥ̭ | amī̭mṛjanta pi॒taraḥ̭ | pita̭ra॒-śśundha̭ddhvam || pu॒nantṷ mā pi॒taraḥ̭ so॒myāsaḥ̭ | pu॒nantṷ mā pitāma॒hāḥ | pu॒nantu॒ prapi̭tāmahāḥ | pa॒vitrḙṇa śa॒tāyṷṣā | pu॒nantṷ mā pitāma॒hāḥ | pu॒nantu॒ prapi̭tāmahāḥ || 11 ||
pa॒vitrḙṇa śa॒tāyṷṣā || viśva॒māyu॒-rvya̭śnavai | agna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m | dadha॒-tpoṣagṃ̭ ra॒yi-mmayi̭ ||| pava̭māna॒-ssuva॒rjanaḥ̭ | pa॒vitrḙṇa॒ vica̭rṣaṇiḥ | yaḥ potā॒ sa pṷnātu mā || pu॒nantṷ mā devaja॒nāḥ | pu॒nantu॒ mana̭ vo dhi॒yā | pu॒nantu॒ viśva̭ ā॒yavaḥ̭ ||| jāta̭vedaḥ pa॒vitra̭vat | pa॒vitrḙṇa punāhi mā | śu॒kreṇa̭ deva॒ dīdya̭t | agne॒ kratvā॒ kratū॒gṃ॒ranṷ || yattḙ pa॒vitra̭-ma॒rciṣi̭ | agne॒ vita̭tamanta॒rā | brahma॒ tena̭ punīmahe ||| u॒bhābhyā᳚-ndeva savitaḥ | pa॒vitrḙṇa sa॒vena̭ ca | i॒da-mbrahma̭ punīmahe || vai॒śva॒de॒vī pṷna॒tī de॒vyāgā᳚t | yasyai̭ ba॒hvī-sta॒nuvo̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhāḥ | tayā॒ mada̭nta-ssadha॒mādyḙṣu | va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām |||| ye sa̭mā॒nā-ssama̭nasaḥ | pi॒taro̭ yama॒rājye᳚ | teṣāṃ᳚-lo~॒ka-ssva॒dhā namaḥ̭ | ya॒jño de॒veṣṷ kalpatām || 12 ||
ye sa̭jā॒tā-ssama̭nasaḥ | jī॒vā jī॒veṣṷ māma॒kāḥ | teṣā॒g॒ śrīrmayi̭ kalpatām | a॒smil ~lo॒ke śa॒tagṃ samāḥ᳚ || dve sru॒tī a̭śṛṇava-mpitṛ॒ṇām | a॒ha-nde॒vānā̭mu॒ta martyā̭nām | yābhyā̭mi॒daṃ-vi~śva॒meja॒-thsamḙti | yada̭nta॒rā pi॒tara̭-mmā॒tara̭-ñca || i॒dagṃ ha॒viḥ pra॒jana̭na-mme astu | daśa̭vīragṃ sa॒rvaga̭ṇagg sva॒staye᳚ | ā॒tma॒sani̭ prajā॒sani̭ | pa॒śu॒sanya̭bhaya॒sani̭ loka॒sani̭ | a॒gniḥ pra॒jā-mba̭hu॒lā-mmḙ karotu | anna॒-mpayo॒ reto̭ a॒smāsṷ dhatta | rā॒yaspoṣa॒-miṣa॒mūrja̭ma॒smāsṷ dīdhara॒-thsvāhā᳚ || 13 ||
(i॒ndri॒yāya̭ - pi॒taraḥ̭ - śa॒tāyṷṣā pu॒nantṷ mā pitāma॒hāḥ pu॒nantu॒ prapi̭tāmahāḥ-kalpatāg-sva॒staye॒ pañca̭ ca) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - upahomāḥ
sīsḙna॒ tantra॒-mmana̭sā manī॒ṣiṇaḥ̭ | ū॒rṇā॒sū॒treṇa̭ ka॒vayo̭ vayanti | a॒śvinā̭ ya॒jñagṃ sa̭vi॒tā sara̭svatī | indra̭sya rū॒paṃ-va~rṷṇo bhiṣa॒jyann || tada̭sya rū॒pama॒mṛta॒gṃ॒ śacī̭bhiḥ | ti॒sro da̭dhurde॒vatā᳚-ssagṃrarā॒ṇāḥ | lomā̭ni॒ śaṣpai᳚-rbahu॒dhā na tokma̭bhiḥ | tvaga̭sya mā॒gṃ॒sama̭bhava॒nna lā॒jāḥ || tada॒śvinā̭ bhi॒ṣajā̭ ru॒drava̭rtanī | sara̭svatī vayati॒ peśo॒ anta̭raḥ || 14 ||
asthi̭ ma॒jjāna॒-mmāsa̭raiḥ | kā॒ro॒ta॒reṇa॒ dadha̭to॒ gavā᳚-ntva॒ci || sara̭svatī॒ mana̭sā peśa॒laṃ-va~sṷ | nāsa̭tyābhyāṃ-va~yati darśa॒taṃ-va~puḥ̭ | rasa̭-mpari॒srutā॒ na rohi̭tam | na॒gnahu॒rdhīra॒stasa̭ra॒-nna vema̭ || paya̭sā śu॒krama॒mṛta̭-ñja॒nitra᳚m | sura̭yā॒ mūtrā᳚jjanayanti॒ retaḥ̭ | apāma̭ti-ndurma॒ti-mbādha̭mānāḥ | ūva̭ddhyaṃ॒-vā~tagṃ̭ sa॒buva॒-ntadā॒rāt || 15 ||
indraḥ̭ su॒trāmā॒ hṛda̭yena sa॒tyam | pu॒ro॒ḍāśḙna savi॒tā ja̭jāna | yakṛ̭-tklo॒mānaṃ॒-va~rṷṇo bhiṣa॒jyann | mata̭sne vāya॒vyai᳚rna mi̭nāti pi॒ttam || ā॒ntrāṇi̭ sthā॒lī madhu॒ pinva̭mānā | gudā॒ pātrā̭ṇi su॒dughā॒ na dhe॒nuḥ | śye॒nasya॒ patra॒-nna plī॒hā śacī̭bhiḥ | ā॒sa॒ndī nābhi̭ru॒dara॒-nna mā॒tā || ku॒mbho va̭ni॒ṣṭhurja̭ni॒tā śacī̭bhiḥ | yasmi॒nnagre॒ yonyā॒-ṅgarbho̭ a॒ntaḥ || 16 ||
plā॒śīrvya̭kta-śśa॒tadhā̭ra॒ uthsaḥ̭ | du॒he na ku॒mbhīg sva॒dhā-mpi॒tṛbhyaḥ̭ || mukha॒gṃ॒ sada̭sya॒ śira॒ ithsadḙna | ji॒hvā pa॒vitra̭ma॒śvinā॒ sagṃ sara̭svatī | cappa॒-nna pā॒yurbhi॒ṣaga̭sya॒ vālaḥ̭ | va॒stirna śepo॒ hara̭sā tara॒svī || a॒śvibhyā॒-ñcakṣṷra॒mṛta॒-ṅgrahā᳚bhyām | chāgḙna॒ tejo̭ ha॒viṣā̭ śṛ॒tena̭ | pakṣmā̭ṇi go॒dhūmaiḥ॒ kva̭lairu॒tāni̭ | peśo॒ na śu॒klamasi̭taṃ-va~sāte || 17 ||
avi॒rna me॒ṣo na॒si vī॒ryā̭ya | prā॒ṇasya॒ panthā̭ a॒mṛto॒ grahā᳚bhyām | sara̭sva॒tyupa॒vākai᳚rvyā॒nam | nasyā̭ni ba॒ra॒ḥi-rbada̭rai-rjajāna || indra̭sya rū॒pamṛ̭ṣa॒bho balā̭ya | karṇā᳚bhyā॒g॒ śrotra̭ma॒mṛta॒-ṅgrahā᳚bhyām | yavā॒ na ba॒ra॒ḥi-rbhru॒vi kesa̭rāṇi | ka॒rkandhṷ jajñe॒ madhṷ sāra॒gha-mmukhā᳚t || ā॒tmannu॒pasthe॒ na vṛka̭sya॒ loma̭ | mukhe॒ śmaśrṷ̄ṇi॒ na vyā᳚ghralo॒mam || 18 ||
keśā॒ na śī॒ra॒.ṣan. yaśa̭se śri॒yai śikhā᳚ | si॒gṃ॒hasya॒ loma॒ tviṣi̭-rindri॒yāṇi̭ || aṅgā᳚nyā॒tman-bhi॒ṣajā॒ tada॒śvinā᳚ | ā॒tmāna॒maṅgai॒-ssama̭dhā॒-thsara̭svatī | indra̭sya rū॒pagṃ śa॒tamā̭na॒māyuḥ̭ | ca॒ndreṇa॒ jyoti̭ra॒mṛta॒-ndadhā̭nā || sara̭svatī॒ yonyā॒-ṅgarbha̭ma॒ntaḥ | a॒śvibhyā॒-mpatnī॒ sukṛ̭ta-mbibharti | a॒pāgṃ rasḙna॒ varṷṇo॒ na sāmnā᳚ | indragg̭ śri॒yai ja॒naya̭nna॒phsu rājā᳚ || tejaḥ̭ paśū॒nāgṃ ha॒viri̭ndri॒yāva̭t | pa॒ri॒srutā॒ paya̭sā sāra॒gha-mmadhṷ | a॒śvibhyā᳚-ndu॒gdha-mbhi॒ṣajā॒ sara̭svatyā sutāsu॒tābhyā᳚m | a॒mṛta॒-ssoma॒ induḥ̭ || 19 ||
(anta̭ra - ā॒rā - da॒nta--r va̭sāte - vyāghralo॒magṃ - rājā̭ ca॒tvāri̭ ca) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - abhiṣekaḥ
mi॒tro̭-'si॒ varṷṇo-'si | sama॒haṃ-vi~śvai᳚rde॒vaiḥ || kṣa॒trasya॒ nābhi̭rasi | kṣa॒trasya॒ yoni̭rasi || syo॒nāmāsī̭da | su॒ṣadā॒māsī̭da | mā tvā̭ higṃsīt | mā mā̭ higṃsīt || niṣa̭sāda dhṛ॒tavra̭to॒ varṷṇaḥ | pa॒styā᳚svā || 20 ||
sāmrā᳚jyāya su॒kratuḥ̭ || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m | pū॒ṣṇo hastā᳚bhyām | a॒śvino॒-rbhaiṣa̭jyena | teja̭se brahmavarca॒sāyā॒bhiṣi̭ñcāmi || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m | pū॒ṣṇo hastā᳚bhyām | sara̭svatyai॒ bhaiṣa̭jyena || 21 ||
vī॒ryā̭yā॒nnādyā̭yā॒bhiṣi̭ñcāmi || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m | pū॒ṣṇo hastā᳚bhyām | indra̭syendri॒yeṇa̭ | śri॒yai yaśa̭se॒ balā̭yā॒bhiṣi̭ñcāmi || ko̭-'si kata॒mo̭-'si | kasmai᳚ tvā॒ kāya̭ tvā || suślo॒kā~(4) suma̭ḍga॒lā~(4) satya̭rā॒jā(3)n || śiro̭ me॒ śrīḥ || 22 ||
yaśo॒ mukha᳚m | tviṣiḥ॒ keśā᳚śca॒ śmaśrṷ̄ṇi | rājā̭ me prā॒ṇo̭-'mṛta᳚m | sa॒mrāṭ cakṣuḥ̭ | vi॒rāṭchrotra᳚m | ji॒hvā mḙ bha॒dram | vāmmahaḥ̭ | mano̭ ma॒nyuḥ | sva॒rāḍbhāmaḥ̭ | modāḥ᳚ pramo॒dā a॒ṅgulī॒raṅgā̭ni || 23 ||
ci॒tta-mme॒ sahaḥ̭ | bā॒hū me॒ bala̭mindri॒yam | hastaṷ me॒ karma̭ vī॒rya᳚m | ā॒tmā kṣa॒tramuro॒ mama̭ | pṛ॒ṣṭīrmḙ rā॒ṣṭramu॒dara॒magṃsau᳚ | grī॒vāśca॒ śroṇyau᳚ | ū॒rū a̭ra॒tnī jānṷnī | viśo॒ me-'ṅgā̭ni sa॒rvataḥ̭ | nābhi̭rme ci॒ttaṃ-vi~॒jñāna᳚m | pā॒yurme-'pa̭citirbha॒sat || 24 ||
ā॒na॒nda॒na॒ndāvā॒ṇḍau me᳚ | bhaga॒-ssaubhā᳚gya॒-mpasaḥ̭ || jaṅghā᳚bhyā-mpa॒dbhyā-ndharmo᳚-'smi | vi॒śi rājā॒ prati̭ṣṭhitaḥ || prati̭ kṣa॒tre prati̭tiṣṭhāmi rā॒ṣṭre | pratyaśvḙṣu॒ prati̭tiṣṭhāmi॒ goṣṷ | pratyaṅgḙṣu॒ prati̭tiṣṭhāmyā॒tmann | prati̭ prā॒ṇeṣu॒ prati̭tiṣṭhāmi pu॒ṣṭe | prati॒ dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ | pratiti̭ṣṭhāmi ya॒jñe || 25 ||
tra॒yā de॒vā ekā̭daśa | tra॒ya॒stri॒gṃ॒śā-ssu॒rādha̭saḥ | bṛha॒spati̭ purohitāḥ | de॒vasya̭ savi॒tu-ssa॒ve | de॒vā de॒vaira̭vantu mā | pra॒tha॒mā dvi॒tīyaiḥ᳚ | dvi॒tīyā᳚stṛ॒tīyaiḥ᳚ | tṛ॒tīyā᳚-ssa॒tyena̭ | sa॒tyaṃ-ya~॒jñena̭ |ya॒jño yajṷrbhiḥ || 26 ||
yajūgṃ̭ṣi॒ sāma̭bhiḥ | sāmā᳚nyṛ॒gbhiḥ | ṛco̭ yā॒jyā̭bhiḥ | yā॒jyā̭ vaṣaṭkā॒raiḥ | va॒ṣa॒ṭkā॒rā āhṷtibhiḥ | āhṷtayo me॒ kāmā॒n-thsama̭rdhayantu || bhū-ssvāhā᳚ || lomā̭ni॒ praya̭ti॒rmama̭ | tvamma॒ āna̭ti॒rāga̭tiḥ | mā॒gṃ॒sa-mma॒ upa̭natiḥ | va svasthi̭ | ma॒jjā ma॒ āna̭tiḥ || 27 ||
(pa॒styā᳚svā - sara̭svatyai॒ bhaiṣa̭jyena॒ - śrī - raṅgā̭ni - bha॒sa--dya॒jñe - ya॒jño yajṷrbhi॒ - rupa̭nati॒rdve ca̭) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - avabhṛthaḥ
ya-ddḙvā deva॒heḍa̭nam | devā̭saścakṛ॒mā va॒yam | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ | viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || yadi॒ divā॒ yadi॒ nakta᳚m | enāgṃ̭si cakṛ॒mā va॒yam | vā॒yurmā॒ tasmā॒dena̭saḥ | viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || yadi॒ jāgra॒-dyadi॒ svapne᳚ | enāgṃ̭si cakṛ॒mā va॒yam || 28 ||
sūryo̭ mā॒ tasmā॒dena̭saḥ | viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || yadgrāme॒ yadara̭ṇye | ya-thsa॒bhāyāṃ॒-ya~di̭ndri॒ye | yacchū॒dre yada॒rye᳚ | ena̭ścakṛ॒mā va॒yam | yadeka॒syādhi॒ dharma̭ṇi | tasyā̭va॒yaja̭namasi || yadāpo॒ aghni̭yā॒ varu॒ṇeti॒ śapā̭mahe | tato̭ varuṇa no muñca || 29 ||
ava̭bhṛtha nicaṅkuṇa nice॒rura̭si nicaṅkuṇa | ava̭ de॒vai-rde॒vakṛ̭ta॒meno̭-'yāṭ | ava॒ martyai॒rmartya̭kṛtam | u॒rorā no̭ deva ri॒ṣaspā̭hi || su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu | du॒rmi॒trāstasmai̭ bhuyāsuḥ | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || dru॒pa॒dādi॒ve-nmṷmucā॒naḥ | svi॒nna-ssnā॒tvī malā̭diva || 30 ||
pū॒ta-mpa॒vitrḙṇe॒vājya᳚m | āpaḥ̭ śundhantu॒ maina̭saḥ || udva॒ya-ntama̭sa॒spari̭ | paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya᳚m | aga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || prati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ̭ | pratya̭sto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ̭ || edho᳚-'syedhiṣī॒mahi̭ | sa॒mida̭si || 31 ||
tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhehi || a॒po anva̭cāriṣam | rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā-'ga̭mam | ta-mmā॒ sagṃsṛ̭ja॒ varca̭sā | pra॒jayā̭ ca॒ dhanḙna ca || sa॒māva̭varti pṛthi॒vī | samu॒ṣāḥ | samu॒ sūryaḥ̭ | samu॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t | vai॒śvā॒na॒ra jyo̭ti-rbhūyāsam | vi॒bhu-ṅkāmaṃ॒-vya~̭śnavai || bhū-ssvāhā᳚ || 32 ||
(svapna॒ enāgṃ̭si cakṛ॒mā va॒yaṃ - mṷñca॒ - malā̭diva - sa॒mida̭si॒ - jaga॒-ttrīṇi̭ ca) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - aindre praśnau prayājānāmekādaśa maitrāvaruṇapraiṣāḥ
hotā̭ yakṣa-thsa॒midhendra̭-mi॒ḍaspa॒de | nābhā̭ pṛthi॒vyā adhi̭ | di॒vo varṣma॒n-thsami̭ddhyate | oji̭ṣṭhaścarṣaṇī॒sahāṋ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttanū॒napā̭tam | ū॒tibhi॒-rjetā̭ra॒-mapa̭rājitam | indra̭-nde॒vagṃ sṷva॒rvida᳚m | pa॒thibhi॒-rmadhṷmattamaiḥ | narā॒śagṃsḙna॒ teja̭sā || 33 ||
vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒diḍā̭bhi॒-rindra̭-mīḍi॒tam | ā॒juhvā̭na॒-mama̭rtyam | de॒vo de॒vai-ssavī᳚ryaḥ | vajra̭hastaḥ puranda॒raḥ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-dba॒ra॒ḥiṣīndra̭-nniṣadva॒ram | vṛ॒ṣa॒bha-nnaryā̭pasam | vasṷbhī ru॒drairā̭di॒tyaiḥ | sa॒yugbhi̭-rba॒ra॒ḥirā 'sa̭dat || 34 ||
vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒dojo॒ na vī॒rya᳚m | saho॒ dvāra॒ indra̭mavardhayann | su॒prā॒ya॒ṇā viśra̭yantāmṛtā॒vṛdhaḥ̭ | dvāra॒ indrā̭ya mī॒ḍhuṣe᳚ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣadu॒ṣe indra̭sya dhe॒nū | su॒dughḙ mā॒taraṷ ma॒hī | savā॒tarau॒ na teja̭sī | va॒thsamindra̭-mavardhatām || 35 ||
vī॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-ddaivyā॒ hotā̭rā | bhi॒ṣajā॒ sakhā̭yā | ha॒viṣendra̭-mbhiṣajyataḥ | ka॒vī de॒vau pracḙtasau | indrā̭ya dhatta indri॒yam | vī॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣatti॒sro de॒vīḥ | traya̭stri॒dhāta̭vo॒-'pasaḥ̭ | iḍā॒ sara̭svatī॒ bhāra̭tī || 36 ||
ma॒hīndra̭patnīr-ha॒viṣma̭tīḥ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttvaṣṭā̭ra॒-mindra̭-nde॒vam | bhi॒ṣajagṃ̭ su॒yaja̭-ṅghṛta॒śriya᳚m | pu॒ru॒rūpagṃ̭ su॒reta̭sa-mma॒ghoni᳚m | indrā̭ya॒ tvaṣṭā॒ dadha̭dindri॒yāṇi̭ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati᳚m | śa॒mi॒tāragṃ̭ śa॒takra̭tum | dhi॒yo jo॒ṣṭāra̭-mindri॒yam || 37 ||
maddhvā̭ sama॒ñjanpa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ | svadā̭ti ha॒vya-mmadhṷnā ghṛ॒tena̭ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒dindra॒gg॒ svāhā-''jya̭sya | svāhā॒ meda̭saḥ | svāhā᳚ sto॒kānā᳚m | svāhā॒ svāhā̭kṛtīnām | svāhā̭ ha॒vyasū᳚ktīnām | svāhā̭ de॒vāgṃ ā᳚jya॒pān | svāhendragṃ̭ ho॒trājjṷṣā॒ṇāḥ | indra॒ ājya̭sya viyantu | hota॒ryaja̭ || 38 ||
(teja̭sā-'sada-davardhatāṃ॒-bhāra̭tī-ndri॒yaṃ-jṷṣā॒ṇā dve ca̭) (a. 7)
(sa॒midhendra॒-ntanū॒napā̭ta॒miḍā̭bhi-rba॒r॒hiṣyoja̭ u॒ṣe daivyā̭ ti॒srastvaṣṭā̭raṃ॒-va~na॒spati॒mindra᳚m | sa॒midhendra̭-ñca॒turvetveko̭ vi॒yantu॒ dvirvī॒tāmeko̭ vi॒yantu॒ dvirvetveko̭ vi॒yantu॒ hota॒ryaja̭ )
anuvākaṃ 8 - aindre praśnau prayājayājyāḥ
sami̭ddha॒ indra̭ u॒ṣasā॒manī̭ke | pu॒ro॒rucā̭ pūrva॒kṛdvā̭vṛdhā॒naḥ | tri॒bhirde॒vaistri॒gṃ॒śatā॒ vajra̭bāhuḥ | ja॒ghāna̭ vṛ॒traṃ-vi~ duro̭ vavāra || narā॒śagṃsaḥ॒ prati॒ śūro॒ mimā̭naḥ | tanū॒napā॒t-prati̭ ya॒jñasya॒ dhāma̭ | gobhi̭-rva॒pāvā॒-nmadhṷnā sama॒ñjann | hira̭ṇyaiśca॒ndrī ya̭jati॒ pracḙtāḥ || ī॒ḍi॒to de॒vairhari̭vāgṃ abhi॒ṣṭiḥ | ā॒juhvā̭no ha॒viṣā॒ śardha̭mānaḥ || 39 ||
pu॒ra॒daṃ॒ro ma॒ghavā॒n॒. vajra̭bāhuḥ | āyā̭tu ya॒jñamupa̭ no juṣā॒ṇaḥ || ju॒ṣā॒ṇo ba॒ra॒ḥirhari̭vānna॒ indraḥ̭ | prā॒cīnagṃ̭ sīdatpra॒diśā̭ pṛthi॒vyāḥ | u॒ru॒vyacāḥ॒ pratha̭mānagg syo॒nam | ā॒di॒tyaira॒ktaṃ-va~sṷbhi-ssa॒joṣāḥ᳚ || indra॒-nduraḥ̭ kava॒ṣyo̭ dhāva̭mānāḥ | vṛṣā̭ṇaṃ-ya~ntu॒ jana̭ya-ssu॒patnīḥ᳚ | dvāro̭ de॒vīra॒bhito॒ viśra̭yantām | su॒vīrā̭ vī॒ra-mpratha̭mānā॒ maho̭bhiḥ || 40 ||
u॒ṣāsā॒ naktā̭ bṛha॒tī bṛ॒hanta᳚m | paya̭svatī su॒dughe॒ śūra॒mindra᳚m | peśa̭svatī॒ tantṷnā saṃ॒vya~ya̭ntī | de॒vānā᳚-nde॒vaṃ-ya~̭jata-ssuru॒kme || daivyā॒ mimā̭nā॒ mana̭sā puru॒trā | hotā̭rā॒vindra̭-mpratha॒mā su॒vācā᳚ | mū॒rdhan. ya॒jñasya॒ madhṷnā॒ dadhā̭nā | prā॒cīna॒-ñjyoti̭rha॒viṣā̭ vṛdhātaḥ || ti॒sro de॒vīrha॒viṣā॒ vardha̭mānāḥ | indra̭-ñjuṣā॒ṇā vṛṣa̭ṇa॒-nna patnīḥ᳚ || 41 ||
acchi̭nna॒-ntantu॒-mpaya̭sā॒ sara̭svatī | iḍā̭ de॒vī bhāra̭tī vi॒śvatū᳚rtiḥ || tvaṣṭā॒ dadha॒dindrā̭ya॒ śuṣma᳚m | apā॒ko-'ci̭ṣṭurya॒śasḙ pu॒rūṇi̭ | vṛṣā॒ yaja॒n vṛṣa̭ṇa॒-mbhūri̭retāḥ | mū॒rdhan. ya॒jñasya॒ sama̭naktu de॒vān || vana॒spati॒-rava̭sṛṣṭo॒ na pāśaiḥ᳚ | tmanyā̭ sama॒ñjañcha̭mi॒tā na de॒vaḥ | indra̭sya ha॒vyairja॒ṭhara̭-mpṛṇā॒naḥ | svadā̭ti ha॒vya-mmadhṷnā ghṛ॒tena̭ || sto॒kānā॒mindu॒-mprati॒ śūra॒ indraḥ̭ | vṛ॒ṣā॒yamā̭ṇo vṛṣa॒bha-stṷrā॒ṣāṭ | ghṛ॒ta॒pruṣā॒ madhṷnā ha॒vyamu॒ndann | mū॒rdhan. ya॒jñasya̭ juṣatā॒g॒ svāhā᳚ || 42 ||
(śardha̭māno॒ - maho̭bhiḥ॒ - patnī᳚--r ghṛ॒tena̭ ca॒tvāri̭ ca) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - aindre praśnau vapādīnāṃ-yā~jyānuvākyāḥ
āca̭rṣaṇi॒prā vṛ̭ṣa॒bho janā̭nām | rājā̭ kṛṣṭī॒nā-mpṷruhū॒ta indraḥ̭ | stu॒ta-śśra̭va॒syannava॒sopa̭ma॒drik | yu॒ktvā harī॒ vṛṣa॒ṇā ''yā᳚hya॒rvām ||, vi॒veṣa॒ yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒ mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante |||| tagṃ sa॒dhrīcī̭rū॒tayo॒ vṛṣṇi̭yāni | pauggsyā̭ni ni॒yutaḥ̭ saścu॒rindra᳚m | sa॒mu॒dra-nna sindha̭va u॒kthaśṷṣmāḥ | u॒ru॒vyaca̭sa॒giṃra॒ āvi̭śanti |||| sa॒tyamittanna tvāvāgṃ̭ a॒nyo asti̭ | indra̭ de॒vo na martyo॒ jyāyāṋ | aha॒nnahi̭-mpari॒śayā̭na॒marṇaḥ̭ | avā̭sṛjo॒-'po acchā̭ samu॒dram || prasa̭sāhiṣe puruhūta॒ śatrūṋ | jyeṣṭha̭ste॒ śuṣma̭ i॒ha rā॒tira̭stu | indrābha̭ra॒ dakṣi̭ṇenā॒ vasṷ̄ni | pati॒-ssindhṷ̄nāmasi re॒vatī̭nām || sa śevṛ̭dha॒madhi̭dhā dyu॒mnama॒sme | mahi̭ kṣa॒tra-ñja̭nā॒ṣāḍi̭ndra॒ tavya᳚m | rakṣā̭ ca no ma॒ghonaḥ̭ pā॒hi sū॒rīn | rā॒ye ca̭ na-ssvapa॒tyā i॒ṣe dhāḥ᳚ || 43 ||
(re॒vatī̭nā-ñca॒tvāri̭ ca) (a. 9)
anuvākaṃ 10 - aindre praśnau anuyājānāmekādaśa maitrāvaruṇapraiṣāḥ
de॒va-mba॒r॒hirindragṃ̭ sude॒va-nde॒vaiḥ | vī॒rava̭-thstī॒rṇaṃ-ve~dyā̭mavardhayat | vasto᳚rvṛ॒ta-mprākto᳚rbhṛ॒tam | rā॒yā ba॒r॒hiṣma॒to-'tya̭gāt | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vīrdvāra॒ indragṃ̭ saṅghā॒te | vi॒ḍvīryāma̭nnavardhayann | ā va॒thsena॒ tarṷṇena kumā॒reṇa̭ ca mīvi॒tā apārvā̭ṇam | re॒ṇuka̭kāṭa-nnudantām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 44 ||
de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā᳚ | indraṃ̭-ya~॒jñe pra̭ya॒tya̭hvetām | daivī॒rviśaḥ॒ prāyā̭siṣṭām | suprī̭te॒ sudhi̭te abhūtām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vī joṣṭrī॒ vasṷdhitī | de॒vamindra̭mavardhatām | ayā᳚vya॒nyā-'ghā dveṣāgṃ̭si | ā-'nyā vā᳚kṣī॒-dvasu॒ vāryā̭ṇi | yaja̭mānāya śikṣi॒te || 45 ||
va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vī ū॒rjāhṷtī॒ dughḙ su॒dughe᳚ | paya॒sendra̭mavardhatām | iṣa॒mūrja̭ma॒nyā 'vā᳚kṣīt | sagdhi॒gṃ॒ sapī̭tima॒nyā | navḙna॒ pūrva॒-ndaya̭māne | pu॒rā॒ṇena॒ nava᳚m | adhā̭tā॒-mūrja̭mū॒rjāhṷtī॒ vasu॒ vāryā̭ṇi | yaja̭mānāya śikṣi॒te | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || 46 ||
de॒vā daivyā॒ hotā̭rā | de॒vamindra̭mavardhatām | ha॒tāgha̭śagṃ sā॒vābhā᳚rṣṭāṃ॒-va~su॒ vāryā̭ṇi | yaja̭mānāya śikṣi॒tau | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vīsti॒srasti॒sro de॒vīḥ | pati॒mindra̭mavardhayann | aspṛ̭kṣa॒dbhāra̭tī॒ diva᳚m | ru॒drairya॒jñagṃ sara̭svatī | iḍā॒ vasṷmatī gṛ॒hān || 47 ||
va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒va indro॒ narā॒śagṃsaḥ̭ | tri॒va॒rū॒tha-stri̭vandhu॒raḥ | de॒vamindra̭mavardhayat | śa॒tena̭ śitipṛ॒ṣṭhānā॒māhi̭taḥ | sa॒hasrḙṇa॒ prava̭rtate | mi॒trāvaru॒ṇeda̭sya ho॒tramarha̭taḥ | bṛha॒spatiḥ̭ sto॒tram | a॒śvinā-''ddhva̭ryavam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || 48 ||
de॒va indro॒ vana॒spatiḥ̭ | hira̭ṇyaparṇo॒ madhṷśākha-ssupippa॒laḥ | de॒vamindra̭mavardhayat | diva॒magrḙṇāprāt | ā-'ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīma̭dṛgṃhīt | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒va-mba॒ra॒ḥirvāri̭tīnām | de॒vamindra̭mavardhayat | svā॒sa॒stha-mindre॒ṇāsa̭nnam | a॒nyā ba॒r॒hīgṣya॒bhya̭bhūt | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛt | de॒vamindra̭mavardhayat | svi̭ṣṭa-ṅku॒rvan-thsvi̭ṣṭa॒kṛt | svi̭ṣṭama॒dya ka̭rotu naḥ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yajḙ || 49 ||
(vi॒ya॒ntu॒ yaja̭ - śikṣi॒te - śi̭kṣi॒te va̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭-gṛ॒hān.-vḙtu॒ yajā̭-bhū॒-thṣaṭca̭) (a. 10)
de॒va-mba॒r॒hi-rde॒vīrdvāro̭ de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā̭ de॒vī joṣṭrī̭ de॒vī ū॒rjāhṷtī de॒vā daivyā॒ hotā̭rā śikṣi॒tau de॒vīsti॒srasti॒sro de॒vīḥ pati̭-nde॒va indro॒ narā॒śagṃso̭ de॒va indro॒ vana॒spati̭-rde॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nde॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-dde॒vam | ve॒tu॒ vi॒ya॒ntu॒ ca॒turvī̭tā॒meko̭ viyantu ca॒turvḙtu | a॒va॒rdha॒ya॒da॒va॒rdha॒ya॒-ntrira̭vardhatā॒meko̭ 'vardhayagg śca॒tura̭vardhayat | vasto॒rā va॒thsena॒ daivī॒rayā॒vīṣagṃ̭ ha॒tāspṛ̭kṣaccha॒tena॒ diva॒mindragg̭ svāsa॒sthagg svi̭ṣṭam | śikṣi॒te śi̭kṣi॒te śi̭kṣi॒tau |
anuvākaṃ 11 - paśutraye praya jārthā maitrāvaruṇapraiṣāḥ
hotā̭ yakṣa-thsa॒midhā॒-'gni-mi॒ḍaspa॒de | a॒śvinendra॒gṃ॒ sara̭svatīm | a॒jo dhū॒mro na go॒dhūmaiḥ॒ kva̭lairbheṣa॒jam | madhu॒ śaṣpai॒rna teja̭ indri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttanū॒napā॒-thsara̭svatī | avi̭rme॒ṣo na bhḙṣa॒jam | pa॒thā madhṷma॒tā ''bha̭rann | a॒śvinendrā̭ya vī॒rya᳚m || 50 ||
bada̭rairupa॒vākā̭bhi-rbheṣa॒ja-ntokma̭bhiḥ | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒nnarā॒śagṃsa॒na-nna॒gnahu᳚m | pati॒gṃ॒ surā̭yai bheṣa॒jam | me॒ṣa-ssara̭svatī bhi॒ṣak | ratho॒ na ca॒ndrya̭śvino᳚rva॒pā indra̭sya vī॒rya᳚m | bada̭rairupa॒vākā̭bhi-rbheṣa॒ja-ntokma̭bhiḥ | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 51 ||
hotā̭ yakṣadi॒ḍeḍi॒ta ā॒juhvā̭na॒-ssara̭svatīm | indra॒-mbalḙna va॒rdhayanṋ | ṛ॒ṣa॒bheṇa॒ gave᳚ndri॒yam | a॒śvinendrā̭ya vī॒rya᳚m | yavaiḥ᳚ ka॒rkandhṷbhiḥ | madhṷ lā॒jairna māsa̭ram | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-dba॒ra॒ḥi-ssu॒ṣṭarī॒mo-'rṇa̭mradāḥ | bhi॒ṣannāsa̭tyā || 52 ||
bhi॒ṣajā॒-'śvinā-'śvā॒ śiśṷmatī | bhi॒ṣagdhe॒nu-ssara̭svatī | bhi॒ṣagdu॒ha indrā̭ya bheṣa॒jam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒dduro॒ diśaḥ̭ | ka॒va॒ṣyo̭ na vyaca̭svatīḥ | a॒śvibhyā॒-nna duro॒ diśaḥ̭ | indro॒ na roda̭sī॒ dughe᳚ | du॒he kāmā॒n-thsara̭svatī || 53 ||
a॒śvinendrā̭ya bheṣa॒jam | śu॒kra-nna jyoti̭rindri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsu॒peśa̭so॒ṣe nakta॒-ndivā᳚ | a॒śvinā̭ sañjānā॒ne | sama̭ñjāte॒ sara̭svatyā | tviṣi॒mindre॒ na bhḙṣa॒jam | śye॒no na raja̭sā hṛ॒dā | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ || 54 ||
vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ddaivyā॒ hotā̭rā bhi॒ṣajā॒-'śvinā᳚ | indra॒-nna jāgṛ̭vī॒ divā॒ nakta॒-nna bhḙṣa॒jaiḥ | śūṣa॒gṃ॒ sara̭svatī bhi॒ṣak | sīsḙna duha indri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-tti॒sro de॒vīrna bhḙṣa॒jam | traya̭stri॒dhāta̭vo॒-'pasaḥ̭ | rū॒pamindrḙ hira॒ṇyaya᳚m || 55 ||
a॒śvineḍā॒ na bhāra̭tī | vā॒cā sara̭svatī | maha॒ indrā̭ya dadhurindri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttvaṣṭā̭ra॒-mindra̭ma॒śvinā᳚ | bhi॒ṣaja॒-nna sara̭svatīm | ojo॒ na jū॒tiri̭ndri॒yam | vṛko॒ na ra̭bha॒so bhi॒ṣak | yaśa॒-ssura̭yā bheṣa॒jam || 56 ||
śri॒yā na māsa̭ram | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati᳚m | śa॒mi॒tāragṃ̭ śa॒takra̭tum | bhī॒ma-nna ma॒nyugṃ rājā̭naṃ-vyā~॒ghra-nnama̭sā॒-'śvinā॒ bhāma᳚m | sara̭svatī bhi॒ṣak | indrā̭ya duha indri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 57 ||
hotā̭ yakṣada॒gnigg svāhā-''jya̭sya sto॒kānā᳚m | svāhā॒ meda̭sā॒-mpṛtha̭k | svāhā॒ chāga̭ma॒śvibhyā᳚m | svāhā̭ me॒ṣagṃ sara̭svatyai | svāhā̭rṣa॒bha-mindrā̭ya si॒gṃ॒hāya॒ saha̭sendri॒yam | svāhā॒-'gni-nna bhḙṣa॒jam | svāhā॒ soma̭mindri॒yam | svāhendragṃ̭ su॒trāmā̭ṇagṃ savi॒tāraṃ॒-va~rṷṇa-mbhi॒ṣajā॒-mpati᳚m | svāhā॒ vana॒spati̭-mpri॒ya-mpātho॒ na bhḙṣa॒jam | svāhā̭ de॒vāgṃ ā᳚jya॒pān || 58 ||
svāhā॒-'gnigṃ ho॒trājjṷṣā॒ṇo a॒gni-rbhḙṣa॒jam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣada॒śvinā॒ sara̭svatī॒mindragṃ̭ su॒trāmā̭ṇam | i॒me somā᳚-ssu॒rāmā̭ṇaḥ | chāgai॒rna me॒ṣair-ṛ̭ṣa॒bhai-ssu॒tāḥ | śaṣpai॒rna tokma̭bhiḥ | lā॒jairmaha̭svantaḥ | madā॒ māsa̭reṇa॒ pari̭ṣkṛtāḥ | śu॒krāḥ paya̭svanto॒-'mṛtāḥ᳚ | prasthi̭tā vo madhu॒ścutaḥ̭ | tāna॒śvinā॒ sara̭sva॒tīndraḥ̭ su॒trāmā̭ vṛtra॒hā | ju॒ṣantāgṃ̭ sau॒mya-mmadhṷ | piba̭ntu॒ mada̭ntu vi॒yantu॒ soma᳚m | hota॒ryaja̭ || 59 ||
(vī॒ryaṃ - ~vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja॒ - nāsa̭tyā॒ - sara̭svatī॒ - madhṷ - hira॒ṇyayaṃ̭ - bheṣa॒jaṃ - ~vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryajā᳚ - jya॒pā - na॒mṛtāḥ॒ pañca̭ ca) (a. 11)
sa॒midhā॒-'gnigṃ ṣaṭ | tanū॒napā᳚-thsa॒pta | narā॒śagṃsa॒mṛṣiḥ̭ | i॒ḍeḍi॒to yavai̭ra॒ṣṭau | ba॒r॒hi-ssa॒pta | duro॒-'śvinā̭ śu॒krannava̭ | su॒peśa̭so॒ṣe nakta॒mṛṣiḥ̭| daivyā॒ hotā̭rā॒ sīsḙna॒ rasaḥ̭ | ti॒srastvaṣṭā̭rama॒ṣṭāva̭ṣṭau | vana॒spati॒mṛṣiḥ̭ | a॒gni-ntrayo̭daśa | a॒śvinā॒ dvāda̭śa॒ trayo̭daśa | sa॒midhā॒-'gni-mbada̭rai॒-rbada̭rai॒-ryavai̭ra॒śvinā॒ tviṣi̭ma॒śvinā॒ na bhḙṣa॒jagṃ rū॒pama॒śvinā̭ bhī॒ma-mbhāma᳚m |
anuvākaṃ 12 - paśutraye prayājayājyā āpriyaḥ
sami̭ddho a॒gnira̭śvinā | ta॒pto gha॒rmo vi॒rāṭ-thsu॒taḥ | du॒he dhe॒nu-ssara̭svatī | somagṃ̭ śu॒krami॒hendri॒yam || ta॒nū॒pā bhi॒ṣajā̭ su॒te | a॒śvino॒bhā sara̭svatī | maddhvā॒ rajāgṃ̭sīndri॒yam | indrā̭ya pa॒thibhi̭-rvahān || indrā॒yendu॒gṃ॒ sara̭svatī | narā॒śagṃsḙna na॒gnahuḥ̭ || 60 ||
adhā̭tāma॒śvinā॒ madhṷ | bhe॒ṣa॒ja-mbhi॒ṣajā̭ su॒te || ā॒juhvā̭nā॒ sara̭svatī | indrā̭yendri॒yāṇi̭ vī॒rya᳚m | iḍā̭bhiraśvinā॒viṣa᳚m | samūrja॒gṃ॒ sagṃ ra॒yi-nda̭dhuḥ || aśvi̭nā॒ namṷce-ssu॒tam | somagṃ̭ śu॒kra-mpa̭ri॒srutā᳚ | sara̭svatī॒ tamābha̭rat | ba॒r॒hiṣendrā̭ya॒ pāta̭ve || 61 ||
ka॒va॒ṣyo̭ na vyaca̭svatīḥ | a॒śvibhyā॒-nna duro॒ diśaḥ̭ | indro॒ na roda̭sī॒ dughe᳚ | du॒he kāmā॒n-thsara̭svatī || u॒ṣāsā॒ nakta̭maśvinā | divendragṃ̭ sā॒yami̭ndri॒yaiḥ | sa॒jā॒nnā॒ne su॒peśa̭sā | sama̭ñjāte॒ sara̭svatyā || pā॒ta-nno̭ aśvinā॒ divā᳚ | pā॒hi naktagṃ̭ sarasvati || 62 ||
daivyā̭ hotārā bhiṣajā | pā॒tamindra॒gṃ॒ sacā̭ su॒te || ti॒srastre॒dhā sara̭svatī | a॒śvinā॒ bhāra॒tīḍā᳚ | tī॒vra-mpa̭ri॒srutā॒ soma᳚m | indrā̭ya suṣavu॒rmada᳚m || aśvi̭nā bheṣa॒ja-mmadhṷ | bhe॒ṣa॒ja-nna॒-ssara̭svatī | indre॒ tvaṣṭā॒ yaśa॒-śśriya᳚m | rū॒pagṃ rṷ̄pamadhu-ssu॒te || ṛ॒tu॒thendro॒ vana॒spatiḥ̭ | śa॒śa॒mā॒naḥ pa̭ri॒srutā᳚ | kī॒lāla̭ma॒śvibhyā॒-mmadhṷ | du॒he dhe॒nu-ssara̭svatī || gobhi॒rna soma̭maśvinā | māsa̭reṇa pari॒ṣkṛtā᳚ | sama̭dhātā॒gṃ॒ sara̭svatyā | svāhendrḙ su॒ta-mmadhṷ || 63 ||
(na॒gnahuḥ॒ - pāta̭ve - sarasva - tyadhu-ssu॒te᳚-'ṣṭau ca̭) (a. 12)
anuvākaṃ 13 - paśutraye vapādīnāṃ-yā~jyānuvākyāḥ
a॒śvinā̭ ha॒viri̭ndri॒yam | namṷcerdhi॒yā sara̭svatī | ā śu॒kramā̭su॒rādva॒su | ma॒ghamindrā̭ya jabhrire || yama॒śvinā॒ sara̭svatī | ha॒viṣendra॒-mava̭rdhayann | sa bi̭bheda ba॒laṃ (va॒laṃ) ma॒gham | namṷcāvāsu॒re sacā᳚ | tamindra̭-mpa॒śava॒-ssacā᳚ || a॒śvino॒bhā sara̭svatī || 64 ||
dadhā̭nā a॒bhya̭nūṣata | ha॒viṣā̭ ya॒jñami̭ndri॒yam || ya indra̭ indri॒ya-nda॒dhuḥ | sa॒vi॒tā varṷṇo॒ bhagaḥ̭ | sa su॒trāmā̭ ha॒viṣpa̭tiḥ | yaja̭mānāya saścata || sa॒vi॒tā varṷṇo॒ dadha̭t | yaja̭mānāya dā॒śuṣe᳚ | āda̭tta॒ namṷce॒rvasṷ | su॒trāmā॒ bala̭mindri॒yam || 65 ||
varṷṇaḥ, kṣa॒trami̭ndri॒yam | bhagḙna savi॒tā śriya᳚m | su॒trāmā॒ yaśa̭sā॒ bala᳚m | dadhā̭nā ya॒jñamā̭śata || aśvi̭nā॒ gobhi̭rindri॒yam | aśvḙbhi-rvī॒rya̭-mbala᳚m | ha॒viṣendra॒gṃ॒ sara̭svatī | yaja̭māna-mavardhayann || tā nāsa̭tyā su॒peśa̭sā | hira̭ṇyavartanī॒ narā᳚ | sara̭svatī ha॒viṣma̭tī | indra॒ kama̭rsu no-'vata || tā bhi॒ṣajā̭ su॒karma̭ṇā | sā su॒dughā॒ sara̭svatī | sa vṛ̭tra॒hā śa॒takra̭tuḥ | indrā̭ya dadhurindri॒yam || 66 ||
(u॒bhā sara̭svatī॒ - bala̭mindri॒yaṃ - narā॒ ṣaṭca̭) (a. 13)
anuvākaṃ 14 - paśutraye anūyājapraiṣāḥ
de॒va-mba॒r॒hi-ssara̭svatī | su॒de॒vamindrḙ a॒śvinā᳚ | tejo॒ na cakṣṷra॒kṣyoḥ | ba॒r॒hiṣā̭ dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vīrdvāro̭ a॒śvinā᳚ | bhi॒ṣajendre॒ sara̭svatī | prā॒ṇa-nna vī॒rya̭-nna॒si | dvāro̭ dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 67 ||
de॒vī u॒ṣāsā̭va॒śvinā᳚ | bhi॒ṣajendre॒ sara̭svatī | bala॒-nna vāca̭mā॒sye᳚ | u॒ṣābhyā᳚-ndadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vī joṣṭrī̭ a॒śvinā᳚ | su॒trāmendre॒ sara̭svatī | śrotra॒-nna karṇa̭yo॒ryaśaḥ̭ | joṣṭrī᳚bhyā-ndadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 68 ||
de॒vī ū॒rjāhṷtī॒ dughḙ su॒dughe᳚ | paya॒sendra॒gṃ॒ sara̭svatya॒śvinā̭ bhi॒ṣajā̭-'vata | śu॒kra-nna jyoti॒-sstana̭yo॒rāhṷtī dhatta indri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vā de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajā᳚ | hotā̭rā॒vindra̭-ma॒śvinā᳚ | va॒ṣa॒ṭkā॒rai-ssara̭svatī | tviṣi॒-nna hṛda̭ye ma॒tim | hotṛ̭bhyā-ndadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 69 ||
de॒vī-sti॒sra-sti॒sro de॒vīḥ | sara̭svatya॒śvinā॒ bhāra॒tīḍā᳚ | śūṣa॒-nna maddhye॒ nābhyā᳚m | indrā̭ya dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒va indro॒ narā॒śagṃsaḥ̭ | tri॒va॒rū॒tha-ssara̭svatyā॒ 'śvibhyā̭mīyate॒ rathaḥ̭ | reto॒ na rū॒pama॒mṛta̭-ñja॒nitra᳚m | indrā̭ya॒ tvaṣṭā॒ dadha̭dindri॒yāṇi̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 70 ||
de॒va indro॒ vana॒spatiḥ̭ | hira̭ṇyaparṇo a॒śvibhyā᳚m | sara̭svatyā-ssupippa॒laḥ | indrā̭ya pacyate॒ madhṷ | ojo॒ na jū॒timṛ̭ṣa॒bho na bhāma᳚m | vana॒spati̭rno॒ dadha̭dindri॒yāṇi̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnām | a॒ddhva॒re stī॒rṇama॒śvibhyā᳚m | ūrṇa̭mradā॒-ssara̭svatyāḥ || 71 ||
syo॒nami̭ndra te॒ sadaḥ̭ | ī॒śāyai̭ ma॒nyugṃ rājā̭na-mba॒r॒hiṣā̭ dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛt | de॒vān.ya̭kṣa-dyathāya॒tham | hotā̭rā॒-vindra̭ma॒śvinā᳚ | vā॒cā vāca॒gṃ॒ sara̭svatīm | a॒gnigṃ somagg̭ sviṣṭa॒kṛt | svi̭ṣṭa॒ indraḥ̭ su॒trāmā̭ savi॒tā varṷṇo bhi॒ṣak | i॒ṣṭo de॒vo vana॒spatiḥ̭ | svi̭ṣṭā de॒vā ā᳚jya॒pāḥ | i॒ṣṭo a॒gnira॒gninā᳚ | hotā̭ ho॒tre svi̭ṣṭa॒kṛt | yaśo॒ na dadha̭dindri॒yam | ūrja॒mapa̭citigg sva॒dhām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 72 ||
(dvāro̭ dadhurindri॒yaṃ-va~̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja॒ - joṣṭrī᳚bhyā-ndadhurindri॒yaṃ-va~̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja॒ -hotṛ̭bhyā-ndadhurindri॒yaṃ-va~̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaje᳚ - ndri॒yāṇi̭ vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja॒ - sara̭svatyā॒ - vana॒spati॒-ṣṣaṭca̭) (a. 14)
(de॒va-mba॒r॒hi-rde॒vī-rdvāro̭ de॒vī u॒ṣāsā̭va॒śvinā̭ de॒vī joṣṭra̭ de॒vī ū॒rjāhṷ̄tī de॒vā de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajā̭ vaṣaṭkā॒rai-rde॒vīstisrasti॒sro de॒vī-ssara̭svatī de॒va indro॒ narā॒śagṃso̭ de॒va indro॒ vana॒spati̭rde॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nde॒voa॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-dde॒vān) |
(sa॒midhā॒-'gni-nde॒va-mba॒r॒hi-ssara̭svatyā॒śvinā॒ sarvaṃ̭-vi~yantu | dvāra̭sti॒sra-ssaṃrva̭ viyantu | a॒ja indra॒mojo॒-'gni-mpara॒-ssara̭svatīm | nakta॒mpūrva॒-ssara̭svati | a॒nyatra॒ sara̭svati | bhi॒ṣa-kpūrva̭-nduha indri॒yam | a॒nyatra̭ dadhurindri॒yam | sau॒trā॒ma॒ṇyāgṃ sṷtāsu॒tī | a॒ñjantya॒yaṃ-ya~ja̭mānaḥ)
anuvākaṃ 15 - sūktavākapraiṣaḥ
a॒gnima॒dya hotā̭ramavṛṇīta | a॒yagṃ sṷtāsu॒tī yaja̭mānaḥ | paca̭-npa॒ktīḥ | paca̭-npuro॒ḍāśāṋ | gṛ॒hṇa-ngrahāṋ | ba॒ddhnanna॒śvibhyā॒-ñchāga॒gṃ॒ sara̭svatyā॒ indrā̭ya | ba॒ddhnan-thsara̭svatyai me॒ṣamindrā̭yā॒śvibhyā᳚m | ba॒ddhnannindrā̭yarṣa॒bha-ma॒śvibhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai | sū॒pa॒sthā a॒dya de॒vo vana॒spati̭rabhavat | a॒śvibhyā॒-ñchāgḙna॒ sara̭svatyā॒ indrā̭ya || 73 ||
sara̭svatyai me॒ṣeṇendrā̭yā॒śvibhyā᳚m | indrā̭yarṣa॒bheṇā॒śvibhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai | akṣa॒gg॒stānmḙda॒staḥ prati̭ paca॒tā-'gra̭bhīṣuḥ | avī̭vṛdhanta॒ grahaiḥ᳚ | apā̭tāma॒śvinā॒ sara̭sva॒tīndraḥ̭ su॒trāmā̭ vṛtra॒hā | somā᳚n-thsu॒rāmṇaḥ̭ | upo̭ ukthāma॒dā-śśrau॒dvimadā̭ adann | avī̭vṛdha-ntāṅgū॒ṣaiḥ | tvāma॒dyarṣa̭ ārṣeyarṣīṇā-nnapādavṛṇīta | a॒yagṃ sṷtāsu॒tī yaja̭mānaḥ | ba॒hubhya॒ āsaṅga̭tebhyaḥ | e॒ṣa mḙ de॒veṣu॒ vasu॒ vāryā ya̭kṣyata॒ iti̭ | tā yā de॒vā dḙva॒dānā॒nyaduḥ̭ | tānya̭smā॒ ā ca॒ śāsva̭ | ā ca̭ gurasva | i॒ṣi॒taśca̭ hota॒rasi̭ bhadra॒vācyā̭ya॒ preṣi̭to॒ mānṷṣaḥ | sū॒kta॒vā॒kāya̭ sū॒ktā brṷ̄hi || 74 ||
(indrā̭ya॒ - yaja̭māna-ssa॒pta ca̭) (a. 15)
anuvākaṃ 16 - pitṛyajñayājyānuvākyāḥ
u॒śanta̭stvā havāmaha u॒śanta॒-ssami̭dhīmahi | u॒śannṷśa॒ta ā va̭ha pi॒tṝn ha॒viṣe॒ atta̭ve ||, ā no̭ agne suke॒tunā᳚ | ra॒yiṃ-vi~॒śvāyṷpoṣasam | mā॒rḍī॒ka-ndhḙhi jī॒vase᳚ ||| tvagṃ so̭ma ma॒he bhaga᳚m | tvaṃ-yū~na̭ ṛtāya॒te | dakṣa̭-ndadhāsi jī॒vase᳚ ||,tvagṃ so̭ma॒ praci̭kito manī॒ṣā tvagṃ raji̭ṣṭha॒manṷ neṣi॒ panthā᳚m | tava॒ praṇī̭tī pi॒taro̭ na indo de॒veṣu॒ ratna̭ma bhajanta॒ dhīrāḥ᳚ ||| tvayā॒ hi naḥ̭ pi॒taraḥ̭ soma॒ pūrve॒ karmā̭ṇi ca॒kruḥ pa̭vamāna॒ dhīrāḥ᳚ | va॒nvannavā̭taḥ pari॒dhīgṃ rapo᳚rṇu vī॒rebhi॒raśvai᳚rma॒ghavā̭ bhavā naḥ ||, tvagṃ so̭ma pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒no-'nu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ā ta̭tantha | tasmai̭ ta indo ha॒viṣā̭ vidhema va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || | barhi̭ṣadaḥ pitara ū॒tya̭rvāgi॒mā vo̭ ha॒vyā ca̭kṛmā ju॒ṣadhva᳚m | ta ā ga॒tā-'va̭sā॒ śa-nta̭me॒nāthā॒smabhya॒gṃ॒ śaṃ-yo~ra̭ra॒po da̭dhāta ||, ā-'ha-mpi॒tṝn-thsṷvi॒datrāgṃ̭ avithsi॒ napā̭ta-ñca vi॒krama̭ṇa-ñca॒ viṣṇoḥ᳚ | ba॒rhi॒ṣado॒ ye sva॒dhayā̭ su॒tasya॒ bhaja̭nta pi॒tvasta i॒hā-'' ga̭miṣṭhāḥ || | upa̭hūtāḥ pi॒taraḥ̭ so॒myāso̭ barhi॒ṣyḙṣu ni॒dhiṣṷ pri॒yeṣṷ | ta ā ga̭mantu॒ ta i॒ha śrṷva॒ntvadhi̭ bruvantu॒ te a̭vantva॒smān ||, agni̭ṣvāttāḥ pitara॒ eha ga̭cchata॒ sadaḥ̭ sada-ssadata supraṇītayaḥ | a॒ttā ha॒vīgṃṣi॒ praya̭tāni ba॒r॒hiṣyathā̭ ra॒yigṃ sarva̭vīra-ndadhātana || || a॒gni॒ṣvā॒ttānṛ̭tu॒mato̭ havāmahe | narā॒śagṃsḙ somapī॒thaṃ-ya~ ā॒śuḥ | te no॒ arva̭nta-ssu॒havā̭ bhavantu | śa-nno̭ bhavantu dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade || ye a̭gniṣvā॒ttā ye-'na̭gniṣvāttāḥ || 75 ||
a॒gṃ॒ho॒mucaḥ̭ pi॒taraḥ̭ so॒myāsaḥ̭ | pare-'va̭re॒-'mṛtā̭so॒ bhava̭ntaḥ | adhi̭bruvantu॒ te a̭vantva॒smān || vā॒nyā̭yai du॒gdhe ju॒ṣamā̭ṇāḥ kara॒mbham | u॒dīrā̭ṇā॒ ava̭re॒ parḙ ca | a॒gni॒ṣvā॒ttā ṛ॒tubhiḥ̭ saṃvi~dā॒nāḥ | indra̭vanto ha॒viri॒da-ñjṷṣantām || yada̭gne kavyavāhana pi॒tṝn yakṣyṛ̭tā॒vṛdhaḥ̭ | pra ca̭ ha॒vyāni̭ vakṣyasi de॒vebhya̭śca pi॒tṛbhya॒ ā ||, tvama̭gna īḍi॒to jā̭tave॒do-'vā᳚ḍḍha॒vyāni̭ sura॒bhīṇi̭ kṛ॒tvā | prādāḥ᳚ pi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhayā॒ te a̭kṣanna॒ddhi tva-ndḙva॒ praya̭tā ha॒vīgṃṣi̭ | | māta̭lī ka॒vyairya॒mo aṅgi̭robhi॒ rbṛha॒spati॒r-ṛkva̭bhi rvāvṛdhā॒naḥ | yāgśca̭ de॒vā vā̭vṛ॒dhurye ca̭ de॒vān-thsvāhā॒-'nye sva॒dhayā॒-'nye ma̭danti || || ye tā̭tṛ॒purdḙva॒trā jeha̭mānāḥ | ho॒trā॒vṛdha॒-sstoma̭taṣṭāso a॒rkaiḥ | ā-'gnḙ yāhi suvi॒datrḙbhira॒rvām | sa॒tyaiḥ ka॒vyaiḥ pi॒tṛbhi̭-rgharma॒sadbhiḥ̭ || ha॒vya॒vāha̭ma॒jara̭-mpurupri॒yam | a॒gni-ṅghṛ॒tena̭ ha॒viṣā̭ sapa॒ryann | upā̭sada-ṅkavya॒vāha̭-mpitṛ॒ṇām | sa naḥ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tī॒gṃ॒ samṛ̭ṇvatu || 76 ||
(ana̭gniṣvāttā॒ - jeha̭mānā-ssa॒pta ca̭) (a. 16)
anuvākaṃ 17 - aindro paśau ekādaśa prayājāḥ
hotā̭ yakṣadi॒ḍaspa॒de | sa॒mi॒dhā॒na-mma॒hadyaśaḥ̭ | suṣa̭middhaṃ॒-va~re᳚ṇyam | a॒gnimindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | gā॒ya॒trī-ñchanda̭ indri॒yam | tryavi॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒cchuci̭vratam | tanū॒napā̭tamu॒dbhida᳚m | ya-ṅgarbha॒madi̭tirda॒dhe || 77 ||
śuci॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | u॒ṣṇiha॒-ñchanda̭ indri॒yam | di॒tya॒vāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣadī॒ḍenya᳚m | ī॒ḍi॒taṃ-vṛ~̭tra॒hanta̭mam | iḍā̭bhi॒rīḍya॒gṃ॒ sahaḥ̭ | soma॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | a॒nu॒ṣṭubha॒-ñchanda̭ indri॒yam | tri॒va॒thsa-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t || 78 ||
vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsubarhi॒ṣada᳚m | pū॒ṣa॒ṇvanta॒-mama̭rtyam | sīda̭nta-mba॒r॒hiṣi̭ pri॒ye | a॒mṛtendraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | bṛ॒ha॒tī-ñchanda̭ indri॒yam | pañcā̭vi॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-dvyaca̭svatīḥ | su॒prā॒ya॒ṇā ṛ̭tā॒vṛdhaḥ̭ || 79 ||
dvāro̭ de॒vīrhi̭ra॒ṇyayīḥ᳚ | bra॒hmāṇa॒ indraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | pa॒ṅkti-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | tu॒rya॒vāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsu॒peśa̭se | su॒śi॒lpe bṛ̭ha॒tī u॒bhe | nakto॒ṣāsā॒ na da̭rśa॒te | viśva॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | tri॒ṣṭubha॒-ñchanda̭ indri॒yam || 80 ||
pa॒ṣṭha॒vāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-tpracḙtasā | de॒vānā̭mutta॒maṃ-ya~śaḥ̭ | hotā̭rā॒ daivyā̭ ka॒vī | sa॒yujendraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | jaga̭tī॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | a॒na॒ḍvāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-tpeśa̭svatīḥ || 81 ||
ti॒sro de॒vīrhi̭ra॒ṇyayīḥ᳚ | bhāra̭tī-rbṛha॒tīrma॒hīḥ | pati॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | vi॒rāja॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | dhe॒nu-ṅgā-nna vayo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsu॒reta̭sam | tvaṣṭā̭ra-mpuṣṭi॒vardha̭nam | rū॒pāṇi॒ bibhra̭ta॒-mpṛtha̭k | puṣṭi॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m || 82 ||
dvi॒pada॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | u॒kṣāṇa॒-ṅgā-nna vayo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣaccha॒takra̭tum | hira̭ṇyaparṇa-mu॒kthina᳚m | ra॒śa॒nā-mbibhra̭taṃ-va~॒śim | bhaga॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | ka॒kubha॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | va॒śāṃ-ve~॒hata॒-ṅgā-nna vayo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-thsvāhā̭kṛtīḥ | a॒gni-ṅgṛ॒hapa̭ti॒-mpṛtha̭k | varṷṇa-mbheṣa॒ja-ṅka॒vim | kṣa॒tramindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | ati̭cchandasa॒-ñchanda̭ indri॒yam | bṛ॒hadṛ̭ṣa॒bha-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 83 ||
(da॒dhe - dadha̭-d- ṛtā॒vṛdha̭ - indri॒yaṃ - peśa̭svatī--r vayo॒dhasaṃ॒ - ~vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ sa॒pta ca̭) (a. 17)
i॒ḍaspa॒de᳚-'gni-ṅgā̭ya॒trī-ntryavi᳚m | śuci̭vrata॒gṃ॒ śuci̭mu॒ṣṇiha̭-nditya॒vāha᳚m | ī॒ḍenya॒gṃ॒ soma̭-mana॒ṣṭubha̭-ntriva॒thsam | su॒ba॒ra॒ḥi॒ṣada̭ma॒mṛtendra̭-mbṛha॒tī-mpañcā̭vim | vyaca̭svatī-ssuprāya॒ṇā dvāro᳚ brā॒hmāṇaḥ̭ pā॒ṅktimi॒ha tṷrya॒vāha᳚m | su॒peśa̭se॒ viśva॒mindra̭-ntri॒ṣṭubha̭-mpaṣṭha॒vāha᳚m | pracḙtasā sa॒yujendra॒-ñjaga̭tīmi॒hāna॒ḍvāha᳚m | peśa̭svatīsti॒stro bhāra̭tīḥ॒ patiṃ̭-vi~॒rāja̭mi॒ha dhe॒nu-nna | su॒reta̭sa॒-ntvaṣṭā̭ra॒-mpuṣṭi̭-ndvi॒pada̭mi॒hokṣāṇa॒-nna | śa॒takra̭tu॒-mbhaga॒mindra̭-ṅka॒kubha̭mi॒ha va॒śāṃ-ve~॒hata॒-ṅgā-nna | svāhā̭kṛtīḥ, kṣa॒tramati̭cchandasa-mbṛ॒hadṛ̭ṣa॒bha-ṅgāṃ-va~yaḥ̭ | i॒ndri॒yamuṣi̭vasu॒nava̭da॒śehe᳚ndriya॒maṣṭa̭ nava daśa॒ gā-nna vayo॒ dadha॒-thsarva̭vetu |
anuvākaṃ 18 - aindro paśau prayājayājyāḥ
sami̭ddho a॒gni-ssa॒midhā᳚ | suṣa̭middho॒ vare᳚ṇyaḥ | gā॒ya॒trī chanda̭ indri॒yam | tryavi॒rgaurvayo̭ dadhuḥ || tanū॒napā॒-cchuci̭vrataḥ | ta॒nū॒napācca॒ (ta॒nū॒pācca) sara̭svatī | u॒ṣṇikchanda̭ indri॒yam | di॒tya॒vāḍgaurvayo̭ dadhuḥ || iḍā̭bhira॒gnirīḍyaḥ̭ | somo̭ de॒vo ama̭rtyaḥ || 84 ||
a॒nu॒ṣṭupchanda̭ indri॒yam | tri॒va॒thso gaurvayo̭ dadhuḥ || su॒ba॒r॒hira॒gniḥ pṷ̄ṣa॒ṇvān | stī॒rṇa-ba̭rhi॒rama̭rtyaḥ | bṛ॒ha॒tī chanda̭ indri॒yam | pañcā̭vi॒-rgaurvayo̭ dadhuḥ || duro̭ de॒vīrdiśo̭ ma॒hīḥ | bra॒hmā de॒vo bṛha॒spatiḥ̭ | pa॒ṅkti-śchanda̭ i॒hendri॒yam | tu॒rya॒vāḍ gaurvayo̭ dadhuḥ || 85 ||
u॒ṣe ya॒hvī su॒peśa̭sā | viśvḙ de॒vā ama̭rtyāḥ | tri॒ṣṭu-pchanda̭ indri॒yam | pa॒ṣṭha॒vādgaurvayo̭ dadhuḥ || daivyā̭ hotārā bhiṣajā | indrḙṇa sa॒yujā̭ yu॒jā | jaga̭tī॒ chanda̭ i॒hendri॒yam | a॒na॒ḍvān-gaurvayo̭ dadhuḥ || ti॒sra iḍā॒ sara̭svatī | bhāra̭tī ma॒ruto॒ viśaḥ̭ || 86 ||
vi॒rāṭchanda̭ i॒hendri॒yam | dhe॒nurgaurna vayo̭ dadhuḥ || tvaṣṭā̭ tu॒rīpo॒ adbhṷtaḥ | i॒ndrā॒gnī pṷṣṭi॒vardha̭nā | dvi॒pācchanda̭ i॒hendri॒yam | u॒kṣā gaurna vayo̭ dadhuḥ || śa॒mi॒tā no॒ vana॒spatiḥ̭ | sa॒vi॒tā pra̭su॒vanbhaga᳚m | ka॒kucchanda̭ i॒hendri॒yam | va॒śā ve॒hadgaurna vayo̭ dadhuḥ || svāhā̭ ya॒jñaṃ-va~rṷṇaḥ | su॒kṣa॒tro bhḙṣa॒ja-ṅka̭rat | atiḥ̭ chandā॒-śchanda̭ indri॒yam | bṛ॒hadṛ̭ṣa॒bho gaurvayo̭ dadhuḥ || 87 ||
(ama̭rtya - sturya॒vāḍgaurvayo̭ dadhu॒--r viśo̭ - va॒śā ve॒hadgaurna vayo̭ dadhuśca॒tvāri̭ ca) (a. 18)
anuvākaṃ 19 - aindro paśau vapādīnāṃ-ya~jyānuvākyāḥ
va॒sa॒ntena॒rtunā̭ de॒vāḥ | vasa̭vastri॒vṛtā᳚ stu॒tam | ra॒tha॒nta॒reṇa॒ teja̭sā | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || grī॒ṣmeṇa̭ de॒vā ṛ॒tunā᳚ | ru॒drāḥ pa̭ñcada॒śe stu॒tam | bṛ॒ha॒tā yaśa̭sā॒ bala᳚m | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || va॒ra॒.ṣābhi̭r-ṛ॒tunā̭-''di॒tyāḥ | stomḙ saptada॒śe stu॒tam || 88 ||
vai॒rū॒peṇa̭ vi॒śauja̭sā | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || śā॒ra॒dena॒rtunā̭ de॒vāḥ | e॒ka॒vi॒gṃ॒śa ṛ॒bhavaḥ̭ stu॒tam | vai॒rā॒jena̭ śri॒yā śriya᳚m | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || he॒ma॒ntena॒rtunā̭ de॒vāḥ | ma॒ruta̭striṇa॒ve stu॒tam | balḙna॒ śakva̭rī॒-ssahaḥ̭ | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || śai॒śi॒reṇa॒rtunā̭ de॒vāḥ | tra॒ya॒stri॒gṃ॒śḙ 'mṛtagg̭ stu॒tam | sa॒tyena̭ re॒vatīḥ᳚, kṣa॒tram | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || 89 ||
(stomḙ saptada॒śe stu॒tagṃ - saho̭ ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuśca॒tvāri̭ ca) (a. 19)
(va॒sa॒ntena̭ grī॒ṣmeṇa̭ va॒r॒ṣābhiḥ̭ śāra॒dena̭ hema॒ntena̭ śaiśi॒reṇa॒ ṣaṭ )
anuvākaṃ 20 - aindro paśau anūyājānā-mmaitrāvariṇapraiṣāḥ
de॒va-mba॒r॒hirindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒va-nde॒vama̭vardhayat | gā॒ya॒tri॒yā chanda̭sendri॒yam | teja॒ indre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vīrdvāro̭ de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vīrde॒va-ma̭vardhayann | u॒ṣṇihā॒ chanda̭sendri॒yam | prā॒ṇamindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 90 ||
de॒vī de॒vaṃ-va~̭yo॒dhasa᳚m | u॒ṣe indra̭mavardhatām | a॒nu॒ṣṭubhā॒ chanda̭sendri॒yam | vāca॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vī joṣṭrī̭ de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vī de॒vama̭vardhatām | bṛ॒ha॒tyā chanda̭sendri॒yam | śrotra॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || 91 ||
de॒vī ū॒rjāhṷtī de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vī de॒vama̭vardhatām | pa॒ṅktyā chanda̭sendri॒yam | śu॒kramindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vā daivyā॒ hotā̭rā de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vā de॒vama̭vardhatām | tri॒ṣṭubhā॒ chanda̭sendri॒yam | tviṣi॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || 92 ||
de॒vī-sti॒sra-sti॒sro de॒vīrva̭yo॒dhasa᳚m | pati॒mindra̭-mavardhayann | jaga̭tyā॒ chanda̭sendri॒yam | bala॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vo narā॒śagṃso̭ de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo de॒vama̭vardhayat | vi॒rājā॒ chanda̭sendri॒yam | reta॒ indre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || 93 ||
de॒vo vana॒spati̭-rde॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo de॒vama̭vardhayat | dvi॒padā॒ chanda̭sendri॒yam | bhaga॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nde॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo (de॒vaṃ) de॒vama̭vardhayat | ka॒kubhā॒ chanda̭sendri॒yam | yaśa॒ indre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-dde॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo de॒vama̭vardhayat | ati̭cchandasā॒ chanda̭sendri॒yam | kṣa॒tramindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || 94 ||
(vi॒ya॒ntu॒ yaja̭ - vītāṃ॒-ya~ja̭-vītāṃ॒-ya~ja̭-vetu॒ yaja̭-vetu॒ yaja॒ pañca̭ ca) (a. 20)
(de॒va-mba॒r॒hi-rgā̭yatri॒yā tejaḥ̭ | de॒vīrdvāra̭ u॒ṣṇihā᳚ prā॒ṇam | de॒vī de॒vamu॒ṣe a̭nu॒ṣṭubhā॒ vāca᳚m | de॒vī joṣṭrī̭ bṛha॒tyā śrotra᳚m | de॒vī ū॒rjāhṷ̄tī pa॒ṅktyā śu॒kram | de॒vā daivyā॒ hotā̭rā tri॒ṣṭubhā॒ tviṣi᳚m | de॒vīsti॒srasti॒sro de॒vīḥ pati॒-ñjaga̭tyā॒ bala᳚m | de॒vo narā॒śagṃso̭ vi॒rājā॒ retaḥ̭ | de॒vo vana॒spati̭-rdvi॒padā॒ bhaga᳚m | de॒va-mba॒r॒hi-rvāri̭tīnā-ṅka॒kubhā॒ yaśaḥ̭ | de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛdati̭cchandasā kṣa॒tram | ve॒tu॒ vi॒ya॒ntu॒ ca॒tu-rvī̭tā॒meko̭ viyantu ca॒turvḙtu | a॒va॒rdha॒ya॒da॒va॒rdha॒ya॒gg॒ śca॒tura̭vardhatā॒meko̭ 'vardhayagg śca॒tura̭vardhayat |)
(svā॒dvī-ntvā॒ - somaḥ॒ - surā̭vanta॒gṃ॒ - sīsḙna - mi॒tro̭-'si॒ - ya-ddḙvā॒ - hotā̭ yakṣa-thsa॒midhendra॒gṃ॒ - sami̭ddha॒ indra॒ - āca̭rṣaṇi॒prā - de॒va-mba॒r॒hirindragṃ̭ sude॒vagṃ - hotā̭ yakṣa-thsa॒midhā॒-'gnigṃ - sami̭ddho a॒gnira̭śvinā॒ - 'śvinā̭ ha॒viri̭ndri॒yaṃ - de॒va-mba॒r॒hi-ssara̭sva - tyā॒gnima॒ - dyośanto॒ - hotā̭ yakṣadi॒ḍaspa॒de - sami̭ddho a॒gni-ssa॒midhā̭ - vasa॒ntena̭ - de॒va-mba॒r॒hirindraṃ̭-va~yo॒dhasaṃ̭-vi~gṃśa॒tiḥ)
(svā॒dvī-ntvā-' - mī̭ madanta pi॒taraḥ॒ - sāmrā᳚jyāya - pū॒ta-mpa॒vitrḙṇe॒ vājya̭ - mu॒ṣāsā॒naktā॒ - bada̭rai॒ - radhā̭tāma॒śvinā̭ - de॒va indro॒ vana॒spatiḥ̭ - paṣṭha॒vāha॒-ṅgāṃ - de॒vī de॒vaṃ-va~̭yo॒dhasa॒-ñcatṷrnavatiḥ )
(svā॒dvīntvā̭ - vetu॒ yaja̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे द्वितीयाष्टके षष्ठः प्रपाठकः - सौत्रामणिः कौकिली होत्र-ञ्च
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
अनुवाकं 1 - ग्रहाः
स्वा॒द्वी-न्त्वा᳚ स्वा॒दुना᳚ । ती॒व्रा-न्ती॒व्रेण॑ । अ॒मृता॑-म॒मृते॑न । मधु॑मती॒-म्मधु॑मता । सृ॒जामि॒ सग्ं सोमे॑न । सोमो᳚-ऽस्य॒श्विभ्या᳚-म्पच्यस्व । सर॑स्वत्यै पच्यस्व । इन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे॑ पच्यस्व ॥ परी॒तोषि॑ञ्चता सु॒तम् । सोमो॒ य उ॑त्त॒मग्ं ह॒विः ॥ 1 ॥
द॒ध॒न्वा यो नर्यो॑ अ॒फ्स्व॑न्तरा । सु॒षाव॒ सोम॒मद्रि॑भिः ॥ पु॒नातु॑ ते परि॒स्रुत᳚म् । सोम॒ग्ं॒ सूर्य॑स्य दुहि॒ता । वारे॑ण॒ शश्व॑ता॒ तना᳚ । वा॒युः पू॒तः प॒वित्रे॑ण । प्राङ्ख्सोमो॒ अति॑द्रुतः । इन्द्र॑स्य॒ युज्य॒-स्सखा᳚ ॥ वा॒युः पू॒तः प॒वित्रे॑ण । प्र॒त्यङ्ख्सोमो॒ आति॑द्रुतः ॥ 2 ॥
इन्द्र॑स्य॒ युज्य॒-स्सखा᳚ ॥ ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्प॑वते॒ तेज॑ इन्द्रि॒यम् । सुर॑या॒ सोमः॑ सु॒त आसु॑तो॒ मदा॑य । शु॒क्रेण॑ देव दे॒वताः᳚ पिपृग्धि । रसे॒नान्नं॒-यँज॑मानाय धेहि ॥ कु॒विद॒ङ्ग यव॑मन्तो॒ यव॑-ञ्चित् । यथा॒ दान्त्य॑नुपू॒र्वं-विँ॒यूय॑ । इ॒हेहै॑षा-ङ्कृणुत॒ भोज॑नानि । ये ब॒र॒ःइषो॒ नमो॑वृक्ति॒-न्न ज॒ग्मुः ॥ उ॒प॒या॒म-गृ॑हीतो-ऽस्य॒श्विभ्या᳚-न्त्वा॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णामि ॥ 3 ॥
सर॑स्वत्या॒ इन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे᳚ ॥ ए॒ष ते॒ योनि॒स्तेज॑से त्वा । वी॒र्या॑य त्वा॒ बला॑य त्वा ॥ तेजो॑-ऽसि॒ तेजो॒ मयि॑ धेहि । वी॒र्य॑मसि वी॒र्य॑-म्मयि॑ धेहि । बल॑मसि॒ बल॒-म्मयि॑ धेहि ॥ नाना॒ हि वा᳚-न्दे॒वहि॑त॒ग्ं॒ सदः॑ कृ॒तम् । मा सग्ंसृ॑क्षाथा-म्पर॒मे व्यो॑मन्न् । सुरा॒ त्वमसि॑ शु॒ष्मिणी॒ सोम॑ ए॒षः । मा मा॑ हिग्ंसी॒-स्स्वां-योँनि॑मावि॒शन्न् ॥ 4 ॥
उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्याश्वि॒न-न्तेजः॑ । सा॒र॒स्व॒तं-वीँ॒र्य᳚म् । ऐ॒न्द्र-म्बल᳚म् ॥ ए॒ष ते॒ योनि॒र्मोदा॑य त्वा । आ॒न॒न्दाय॑ त्वा॒ मह॑से त्वा ॥ ओजो॒-ऽस्योजो॒ मयि॑ धेहि । म॒न्युर॑सि म॒न्यु-म्मयि॑ धेहि । महो॑-ऽसि॒ महो॒ मयि॑ धेहि । सहो॑-ऽसि॒ सहो॒ मयि॑ धेहि ॥ या व्या॒घ्रं-विँषू॑चिका । उ॒भौ वृक॑-ञ्च॒ रक्ष॑ति । श्ये॒न-म्प॑त॒त्रिणग्ं॑ सि॒ग्ं॒हम् । सेम-म्पा॒त्वग्ंह॑सः ॥ स॒-म्पृचः॑ स्थ॒ स-म्मा॑ भ॒द्रेण॑ पृङ्क्त । वि॒पृचः॑ स्थ॒ वि मा॑ पा॒प्मना॑ पृङ्क्त ॥ 5 ॥
(ह॒विः - प्र॒त्यङ्ख्सोमो॒ आति॑द्रुतो - गृह्णा - म्यावि॒शन् - विषू॑चिका॒ पञ्च॑ च) (अ. 1)
अनुवाकं 2 - ग्रहोपस्थानम्
सोमो॒ राजा॒-ऽमृतग्ं॑ सु॒तः । ऋ॒जी॒षेणा॑जहान्मृ॒त्युम् । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् । विपानग्ं॑ शु॒क्रमन्ध॑सः । इन्द्र॑स्येन्द्रि॒यम् । इ॒द-म्पयो॒-ऽमृत॒-म्मधु॑ ॥ सोम॑म॒द्भ्यो व्य॑पिबत् । छन्द॑सा ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒षत् । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् । अ॒द्भ्यः, क्षी॒रं-व्यँ॑पिबत् ॥ 6 ॥
क्रुङ्ङा᳚ङ्गिर॒सो धि॒या । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् । अन्ना᳚-त्परि॒स्रुतो॒ रस᳚म् । ब्रह्म॑णा॒ व्य॑पिब-त्क्ष॒त्रम् । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् ॥ रेतो॒ मूत्रं॒-विँज॑हाति । योनि॑-म्प्रवि॒शदि॑न्द्रि॒यम् । गर्भो॑ ज॒रायु॒णा-ऽऽवृ॑तः । उल्ब॑-ञ्जहाति॒ जन्म॑ना । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् ॥ 7 ॥
वेदे॑न रू॒पे व्य॑करोत् । स॒ता॒स॒ती प्र॒जाप॑तिः । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् ॥ सोमे॑न॒ सोमौ॒ व्य॑पिबत् । सु॒ता॒सु॒तौ प्र॒जाप॑तिः । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् । दृ॒ष्ट्वा रू॒पे व्याक॑रोत् । स॒त्या॒नृ॒ते प्र॒जाप॑तिः । अश्र॑द्धा॒-मनृ॒ते-ऽद॑धात् । श्र॒द्धाग्ं स॒त्ये प्र॒जाप॑तिः । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् ॥ दृ॒ष्ट्वा प॑रि॒स्रुतो॒ रस᳚म् । शु॒क्रेण॑ शु॒क्रं-व्यँ॑पिबत् । पय॒-स्सोम॑-म्प्र॒जाप॑तिः । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् । विपानग्ं॑ शु॒क्रमन्ध॑सः । इन्द्र॑स्येन्द्रि॒यम् । इ॒द-म्पयो॒-ऽमृत॒-म्मधु॑ ॥ 8 ॥
(अ॒द्भ्यः, क्षी॒रं-व्यँ॑पिब॒ - ज्जन्म॑न॒र्तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यग्ग् - श्र॒द्धाग्ं स॒त्ये प्र॒जाप॑तिर॒ष्टौ च॑) (अ. 2)
(सोमो॒ राजा॒ विपान॒ग्ं॒ सोम॑म॒द्भ्यो-ऽन्ना॒-द्रेतो॒ मूत्रं॒-वेँदे॑न सतास॒ती सोमे॑न सुतासु॒तौ दृ॒ष्ट्वा रू॒पे दृ॒ष्ट्वा प॑रि॒स्रुतो॒ रसं॒-विँपान॒-न्दश॑ )
अनुवाकं 3 - ग्रहहोमः
सुरा॑वन्त-म्बर्हि॒षदग्ं॑ सु॒वीर᳚म् । य॒ज्ञग्ं हि॑न्वन्ति महि॒षा नमो॑भिः । दधा॑ना॒-स्सोम॑-न्दि॒वि दे॒वता॑सु । मदे॒मेन्द्रं॒-यँज॑माना-स्स्व॒र्काः ॥ यस्ते॒ रस॒-स्सम्भृ॑त॒ ओष॑धीषु । सोम॑स्य॒ शुष्म॒-स्सुर॑या सु॒तस्य॑ । तेन॑ जिन्व॒ यज॑मान॒-म्मदे॑न । सर॑स्वती-म॒श्विना॒-विन्द्र॑-म॒ग्निम् ॥ यम॒श्विना॒ नमु॑चेरासु॒रादधि॑ । सर॑स्व॒त्यस॑नोदिन्द्रि॒याय॑ ॥ 9 ॥
इ॒म-न्तग्ं शु॒क्र-म्मधु॑मन्त॒-मिन्दु᳚म् । सोम॒ग्ं॒ राजा॑नमि॒ह भ॑क्षयामि ॥ यदत्र॑ रि॒प्तग्ं र॒सिनः॑ सु॒तस्य॑ । यदिन्द्रो॒ अपि॑ब॒च्छची॑भिः । अ॒ह-न्तद॑स्य॒ मन॑सा शि॒वेन॑ । सोम॒ग्ं॒ राजा॑नमि॒ह भ॑क्षयामि ॥ पि॒तृभ्यः॑ स्वधा॒विभ्यः॑ स्व॒धा नमः॑ । पि॒ता॒म॒हेभ्यः॑ स्वधा॒विभ्यः॑ स्व॒धा नमः॑ । प्रपि॑तामहेभ्य-स्स्वधा॒विभ्यः॑ स्व॒धा नमः॑ । अक्ष॑-न्पि॒तरः॑ ॥ 10 ॥
अमी॑मदन्त पि॒तरः॑ । अती॑तृपन्त पि॒तरः॑ । अमी॑मृजन्त पि॒तरः॑ । पित॑र॒-श्शुन्ध॑द्ध्वम् ॥ पु॒नन्तु॑ मा पि॒तरः॑ सो॒म्यासः॑ । पु॒नन्तु॑ मा पिताम॒हाः । पु॒नन्तु॒ प्रपि॑तामहाः । प॒वित्रे॑ण श॒तायु॑षा । पु॒नन्तु॑ मा पिताम॒हाः । पु॒नन्तु॒ प्रपि॑तामहाः ॥ 11 ॥
प॒वित्रे॑ण श॒तायु॑षा ॥ विश्व॒मायु॒-र्व्य॑श्नवै । अग्न॒ आयूग्ं॑षि पवस॒ आ सु॒वोर्ज॒मिष॑-ञ्च नः । आ॒रे बा॑धस्व दु॒च्छुना᳚म् ॥ अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्चः॑ सु॒वीर्य᳚म् । दध॒-त्पोषग्ं॑ र॒यि-म्मयि॑ ॥। पव॑मान॒-स्सुव॒र्जनः॑ । प॒वित्रे॑ण॒ विच॑र्षणिः । यः पोता॒ स पु॑नातु मा ॥ पु॒नन्तु॑ मा देवज॒नाः । पु॒नन्तु॒ मन॑ वो धि॒या । पु॒नन्तु॒ विश्व॑ आ॒यवः॑ ॥। जात॑वेदः प॒वित्र॑वत् । प॒वित्रे॑ण पुनाहि मा । शु॒क्रेण॑ देव॒ दीद्य॑त् । अग्ने॒ क्रत्वा॒ क्रतू॒ग्ं॒रनु॑ ॥ यत्ते॑ प॒वित्र॑-म॒र्चिषि॑ । अग्ने॒ वित॑तमन्त॒रा । ब्रह्म॒ तेन॑ पुनीमहे ॥। उ॒भाभ्या᳚-न्देव सवितः । प॒वित्रे॑ण स॒वेन॑ च । इ॒द-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे ॥ वै॒श्व॒दे॒वी पु॑न॒ती दे॒व्यागा᳚त् । यस्यै॑ ब॒ह्वी-स्त॒नुवो॑ वी॒तपृ॑ष्ठाः । तया॒ मद॑न्त-स्सध॒माद्ये॑षु । व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥॥ ये स॑मा॒ना-स्सम॑नसः । पि॒तरो॑ यम॒राज्ये᳚ । तेषां᳚-लोँ॒क-स्स्व॒धा नमः॑ । य॒ज्ञो दे॒वेषु॑ कल्पताम् ॥ 12 ॥
ये स॑जा॒ता-स्सम॑नसः । जी॒वा जी॒वेषु॑ माम॒काः । तेषा॒ग्॒ श्रीर्मयि॑ कल्पताम् । अ॒स्मिल् ँलो॒के श॒तग्ं समाः᳚ ॥ द्वे स्रु॒ती अ॑शृणव-म्पितृ॒णाम् । अ॒ह-न्दे॒वाना॑मु॒त मर्त्या॑नाम् । याभ्या॑मि॒दं-विँश्व॒मेज॒-थ्समे॑ति । यद॑न्त॒रा पि॒तर॑-म्मा॒तर॑-ञ्च ॥ इ॒दग्ं ह॒विः प्र॒जन॑न-म्मे अस्तु । दश॑वीरग्ं स॒र्वग॑णग्ग् स्व॒स्तये᳚ । आ॒त्म॒सनि॑ प्रजा॒सनि॑ । प॒शु॒सन्य॑भय॒सनि॑ लोक॒सनि॑ । अ॒ग्निः प्र॒जा-म्ब॑हु॒ला-म्मे॑ करोतु । अन्न॒-म्पयो॒ रेतो॑ अ॒स्मासु॑ धत्त । रा॒यस्पोष॒-मिष॒मूर्ज॑म॒स्मासु॑ दीधर॒-थ्स्वाहा᳚ ॥ 13 ॥
(इ॒न्द्रि॒याय॑ - पि॒तरः॑ - श॒तायु॑षा पु॒नन्तु॑ मा पिताम॒हाः पु॒नन्तु॒ प्रपि॑तामहाः-कल्पताग्-स्व॒स्तये॒ पञ्च॑ च) (अ. 3)
अनुवाकं 4 - उपहोमाः
सीसे॑न॒ तन्त्र॒-म्मन॑सा मनी॒षिणः॑ । ऊ॒र्णा॒सू॒त्रेण॑ क॒वयो॑ वयन्ति । अ॒श्विना॑ य॒ज्ञग्ं स॑वि॒ता सर॑स्वती । इन्द्र॑स्य रू॒पं-वँरु॑णो भिष॒ज्यन्न् ॥ तद॑स्य रू॒पम॒मृत॒ग्ं॒ शची॑भिः । ति॒स्रो द॑धुर्दे॒वता᳚-स्सग्ंररा॒णाः । लोमा॑नि॒ शष्पै᳚-र्बहु॒धा न तोक्म॑भिः । त्वग॑स्य मा॒ग्ं॒सम॑भव॒न्न ला॒जाः ॥ तद॒श्विना॑ भि॒षजा॑ रु॒द्रव॑र्तनी । सर॑स्वती वयति॒ पेशो॒ अन्त॑रः ॥ 14 ॥
अस्थि॑ म॒ज्जान॒-म्मास॑रैः । का॒रो॒त॒रेण॒ दध॑तो॒ गवा᳚-न्त्व॒चि ॥ सर॑स्वती॒ मन॑सा पेश॒लं-वँसु॑ । नास॑त्याभ्यां-वँयति दर्श॒तं-वँपुः॑ । रस॑-म्परि॒स्रुता॒ न रोहि॑तम् । न॒ग्नहु॒र्धीर॒स्तस॑र॒-न्न वेम॑ ॥ पय॑सा शु॒क्रम॒मृत॑-ञ्ज॒नित्र᳚म् । सुर॑या॒ मूत्रा᳚ज्जनयन्ति॒ रेतः॑ । अपाम॑ति-न्दुर्म॒ति-म्बाध॑मानाः । ऊव॑द्ध्यं॒-वाँतग्ं॑ स॒बुव॒-न्तदा॒रात् ॥ 15 ॥
इन्द्रः॑ सु॒त्रामा॒ हृद॑येन स॒त्यम् । पु॒रो॒डाशे॑न सवि॒ता ज॑जान । यकृ॑-त्क्लो॒मानं॒-वँरु॑णो भिष॒ज्यन्न् । मत॑स्ने वाय॒व्यै᳚र्न मि॑नाति पि॒त्तम् ॥ आ॒न्त्राणि॑ स्था॒ली मधु॒ पिन्व॑माना । गुदा॒ पात्रा॑णि सु॒दुघा॒ न धे॒नुः । श्ये॒नस्य॒ पत्र॒-न्न प्ली॒हा शची॑भिः । आ॒स॒न्दी नाभि॑रु॒दर॒-न्न मा॒ता ॥ कु॒म्भो व॑नि॒ष्ठुर्ज॑नि॒ता शची॑भिः । यस्मि॒न्नग्रे॒ योन्या॒-ङ्गर्भो॑ अ॒न्तः ॥ 16 ॥
प्ला॒शीर्व्य॑क्त-श्श॒तधा॑र॒ उथ्सः॑ । दु॒हे न कु॒म्भीग् स्व॒धा-म्पि॒तृभ्यः॑ ॥ मुख॒ग्ं॒ सद॑स्य॒ शिर॒ इथ्सदे॑न । जि॒ह्वा प॒वित्र॑म॒श्विना॒ सग्ं सर॑स्वती । चप्प॒-न्न पा॒युर्भि॒षग॑स्य॒ वालः॑ । व॒स्तिर्न शेपो॒ हर॑सा तर॒स्वी ॥ अ॒श्विभ्या॒-ञ्चक्षु॑र॒मृत॒-ङ्ग्रहा᳚भ्याम् । छागे॑न॒ तेजो॑ ह॒विषा॑ शृ॒तेन॑ । पक्ष्मा॑णि गो॒धूमैः॒ क्व॑लैरु॒तानि॑ । पेशो॒ न शु॒क्लमसि॑तं-वँसाते ॥ 17 ॥
अवि॒र्न मे॒षो न॒सि वी॒र्या॑य । प्रा॒णस्य॒ पन्था॑ अ॒मृतो॒ ग्रहा᳚भ्याम् । सर॑स्व॒त्युप॒वाकै᳚र्व्या॒नम् । नस्या॑नि ब॒र॒ःइ-र्बद॑रै-र्जजान ॥ इन्द्र॑स्य रू॒पमृ॑ष॒भो बला॑य । कर्णा᳚भ्या॒ग्॒ श्रोत्र॑म॒मृत॒-ङ्ग्रहा᳚भ्याम् । यवा॒ न ब॒र॒ःइ-र्भ्रु॒वि केस॑राणि । क॒र्कन्धु॑ जज्ञे॒ मधु॑ सार॒घ-म्मुखा᳚त् ॥ आ॒त्मन्नु॒पस्थे॒ न वृक॑स्य॒ लोम॑ । मुखे॒ श्मश्रू॑णि॒ न व्या᳚घ्रलो॒मम् ॥ 18 ॥
केशा॒ न शी॒र॒.षन्. यश॑से श्रि॒यै शिखा᳚ । सि॒ग्ं॒हस्य॒ लोम॒ त्विषि॑-रिन्द्रि॒याणि॑ ॥ अङ्गा᳚न्या॒त्मन्-भि॒षजा॒ तद॒श्विना᳚ । आ॒त्मान॒मङ्गै॒-स्सम॑धा॒-थ्सर॑स्वती । इन्द्र॑स्य रू॒पग्ं श॒तमा॑न॒मायुः॑ । च॒न्द्रेण॒ ज्योति॑र॒मृत॒-न्दधा॑ना ॥ सर॑स्वती॒ योन्या॒-ङ्गर्भ॑म॒न्तः । अ॒श्विभ्या॒-म्पत्नी॒ सुकृ॑त-म्बिभर्ति । अ॒पाग्ं रसे॑न॒ वरु॑णो॒ न साम्ना᳚ । इन्द्रग्ग्॑ श्रि॒यै ज॒नय॑न्न॒फ्सु राजा᳚ ॥ तेजः॑ पशू॒नाग्ं ह॒विरि॑न्द्रि॒याव॑त् । प॒रि॒स्रुता॒ पय॑सा सार॒घ-म्मधु॑ । अ॒श्विभ्या᳚-न्दु॒ग्ध-म्भि॒षजा॒ सर॑स्वत्या सुतासु॒ताभ्या᳚म् । अ॒मृत॒-स्सोम॒ इन्दुः॑ ॥ 19 ॥
(अन्त॑र - आ॒रा - द॒न्त--र् व॑साते - व्याघ्रलो॒मग्ं - राजा॑ च॒त्वारि॑ च) (अ. 4)
अनुवाकं 5 - अभिषेकः
मि॒त्रो॑-ऽसि॒ वरु॑णो-ऽसि । सम॒हं-विँश्वै᳚र्दे॒वैः ॥ क्ष॒त्रस्य॒ नाभि॑रसि । क्ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि ॥ स्यो॒नामासी॑द । सु॒षदा॒मासी॑द । मा त्वा॑ हिग्ंसीत् । मा मा॑ हिग्ंसीत् ॥ निष॑साद धृ॒तव्र॑तो॒ वरु॑णः । प॒स्त्या᳚स्वा ॥ 20 ॥
साम्रा᳚ज्याय सु॒क्रतुः॑ ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । अ॒श्विनो॒-र्भैष॑ज्येन । तेज॑से ब्रह्मवर्च॒साया॒भिषि॑ञ्चामि ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । सर॑स्वत्यै॒ भैष॑ज्येन ॥ 21 ॥
वी॒र्या॑या॒न्नाद्या॑या॒भिषि॑ञ्चामि ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । इन्द्र॑स्येन्द्रि॒येण॑ । श्रि॒यै यश॑से॒ बला॑या॒भिषि॑ञ्चामि ॥ को॑-ऽसि कत॒मो॑-ऽसि । कस्मै᳚ त्वा॒ काय॑ त्वा ॥ सुश्लो॒काँ(4) सुम॑ड्ग॒लाँ(4) सत्य॑रा॒जा(3)न् ॥ शिरो॑ मे॒ श्रीः ॥ 22 ॥
यशो॒ मुख᳚म् । त्विषिः॒ केशा᳚श्च॒ श्मश्रू॑णि । राजा॑ मे प्रा॒णो॑-ऽमृत᳚म् । स॒म्राट् चक्षुः॑ । वि॒राट्छ्रोत्र᳚म् । जि॒ह्वा मे॑ भ॒द्रम् । वाम्महः॑ । मनो॑ म॒न्युः । स्व॒राड्भामः॑ । मोदाः᳚ प्रमो॒दा अ॒ङ्गुली॒रङ्गा॑नि ॥ 23 ॥
चि॒त्त-म्मे॒ सहः॑ । बा॒हू मे॒ बल॑मिन्द्रि॒यम् । हस्तौ॑ मे॒ कर्म॑ वी॒र्य᳚म् । आ॒त्मा क्ष॒त्रमुरो॒ मम॑ । पृ॒ष्टीर्मे॑ रा॒ष्ट्रमु॒दर॒मग्ंसौ᳚ । ग्री॒वाश्च॒ श्रोण्यौ᳚ । ऊ॒रू अ॑र॒त्नी जानु॑नी । विशो॒ मे-ऽङ्गा॑नि स॒र्वतः॑ । नाभि॑र्मे चि॒त्तं-विँ॒ज्ञान᳚म् । पा॒युर्मे-ऽप॑चितिर्भ॒सत् ॥ 24 ॥
आ॒न॒न्द॒न॒न्दावा॒ण्डौ मे᳚ । भग॒-स्सौभा᳚ग्य॒-म्पसः॑ ॥ जङ्घा᳚भ्या-म्प॒द्भ्या-न्धर्मो᳚-ऽस्मि । वि॒शि राजा॒ प्रति॑ष्ठितः ॥ प्रति॑ क्ष॒त्रे प्रति॑तिष्ठामि रा॒ष्ट्रे । प्रत्यश्वे॑षु॒ प्रति॑तिष्ठामि॒ गोषु॑ । प्रत्यङ्गे॑षु॒ प्रति॑तिष्ठाम्या॒त्मन्न् । प्रति॑ प्रा॒णेषु॒ प्रति॑तिष्ठामि पु॒ष्टे । प्रति॒ द्यावा॑पृथि॒व्योः । प्रतिति॑ष्ठामि य॒ज्ञे ॥ 25 ॥
त्र॒या दे॒वा एका॑दश । त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शा-स्सु॒राध॑सः । बृह॒स्पति॑ पुरोहिताः । दे॒वस्य॑ सवि॒तु-स्स॒वे । दे॒वा दे॒वैर॑वन्तु मा । प्र॒थ॒मा द्वि॒तीयैः᳚ । द्वि॒तीया᳚स्तृ॒तीयैः᳚ । तृ॒तीया᳚-स्स॒त्येन॑ । स॒त्यं-यँ॒ज्ञेन॑ ।य॒ज्ञो यजु॑र्भिः ॥ 26 ॥
यजूग्ं॑षि॒ साम॑भिः । सामा᳚न्यृ॒ग्भिः । ऋचो॑ या॒ज्या॑भिः । या॒ज्या॑ वषट्का॒रैः । व॒ष॒ट्का॒रा आहु॑तिभिः । आहु॑तयो मे॒ कामा॒न्-थ्सम॑र्धयन्तु ॥ भू-स्स्वाहा᳚ ॥ लोमा॑नि॒ प्रय॑ति॒र्मम॑ । त्वम्म॒ आन॑ति॒राग॑तिः । मा॒ग्ं॒स-म्म॒ उप॑नतिः । व स्वस्थि॑ । म॒ज्जा म॒ आन॑तिः ॥ 27 ॥
(प॒स्त्या᳚स्वा - सर॑स्वत्यै॒ भैष॑ज्येन॒ - श्री - रङ्गा॑नि - भ॒स--द्य॒ज्ञे - य॒ज्ञो यजु॑र्भि॒ - रुप॑नति॒र्द्वे च॑) (अ. 5)
अनुवाकं 6 - अवभृथः
य-द्दे॑वा देव॒हेड॑नम् । देवा॑सश्चकृ॒मा व॒यम् । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः । विश्वा᳚-न्मुञ्च॒त्वग्ंह॑सः ॥ यदि॒ दिवा॒ यदि॒ नक्त᳚म् । एनाग्ं॑सि चकृ॒मा व॒यम् । वा॒युर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः । विश्वा᳚-न्मुञ्च॒त्वग्ंह॑सः ॥ यदि॒ जाग्र॒-द्यदि॒ स्वप्ने᳚ । एनाग्ं॑सि चकृ॒मा व॒यम् ॥ 28 ॥
सूर्यो॑ मा॒ तस्मा॒देन॑सः । विश्वा᳚-न्मुञ्च॒त्वग्ंह॑सः ॥ यद्ग्रामे॒ यदर॑ण्ये । य-थ्स॒भायां॒-यँदि॑न्द्रि॒ये । यच्छू॒द्रे यद॒र्ये᳚ । एन॑श्चकृ॒मा व॒यम् । यदेक॒स्याधि॒ धर्म॑णि । तस्या॑व॒यज॑नमसि ॥ यदापो॒ अघ्नि॑या॒ वरु॒णेति॒ शपा॑महे । ततो॑ वरुण नो मुञ्च ॥ 29 ॥
अव॑भृथ निचङ्कुण निचे॒रुर॑सि निचङ्कुण । अव॑ दे॒वै-र्दे॒वकृ॑त॒मेनो॑-ऽयाट् । अव॒ मर्त्यै॒र्मर्त्य॑कृतम् । उ॒रोरा नो॑ देव रि॒षस्पा॑हि ॥ सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय-स्सन्तु । दु॒र्मि॒त्रास्तस्मै॑ भुयासुः । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ । य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ द्रु॒प॒दादि॒वे-न्मु॑मुचा॒नः । स्वि॒न्न-स्स्ना॒त्वी मला॑दिव ॥ 30 ॥
पू॒त-म्प॒वित्रे॑णे॒वाज्य᳚म् । आपः॑ शुन्धन्तु॒ मैन॑सः ॥ उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॑ । पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम् । दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य᳚म् । अग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥ प्रति॑युतो॒ वरु॑णस्य॒ पाशः॑ । प्रत्य॑स्तो॒ वरु॑णस्य॒ पाशः॑ ॥ एधो᳚-ऽस्येधिषी॒महि॑ । स॒मिद॑सि ॥ 31 ॥
तेजो॑-ऽसि॒ तेजो॒ मयि॑ धेहि ॥ अ॒पो अन्व॑चारिषम् । रसे॑न॒ सम॑सृक्ष्महि । पय॑स्वाग्ं अग्न॒ आ-ऽग॑मम् । त-म्मा॒ सग्ंसृ॑ज॒ वर्च॑सा । प्र॒जया॑ च॒ धने॑न च ॥ स॒माव॑वर्ति पृथि॒वी । समु॒षाः । समु॒ सूर्यः॑ । समु॒ विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् । वै॒श्वा॒न॒र ज्यो॑ति-र्भूयासम् । वि॒भु-ङ्कामं॒-व्यँ॑श्नवै ॥ भू-स्स्वाहा᳚ ॥ 32 ॥
(स्वप्न॒ एनाग्ं॑सि चकृ॒मा व॒यं - मु॑ञ्च॒ - मला॑दिव - स॒मिद॑सि॒ - जग॒-त्त्रीणि॑ च) (अ. 6)
अनुवाकं 7 - ऐन्द्रे प्रश्नौ प्रयाजानामेकादश मैत्रावरुणप्रैषाः
होता॑ यक्ष-थ्स॒मिधेन्द्र॑-मि॒डस्प॒दे । नाभा॑ पृथि॒व्या अधि॑ । दि॒वो वर्ष्म॒न्-थ्समि॑द्ध्यते । ओजि॑ष्ठश्चर्षणी॒सहान्॑ । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒त्तनू॒नपा॑तम् । ऊ॒तिभि॒-र्जेता॑र॒-मप॑राजितम् । इन्द्र॑-न्दे॒वग्ं सु॑व॒र्विद᳚म् । प॒थिभि॒-र्मधु॑मत्तमैः । नरा॒शग्ंसे॑न॒ तेज॑सा ॥ 33 ॥
वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒दिडा॑भि॒-रिन्द्र॑-मीडि॒तम् । आ॒जुह्वा॑न॒-मम॑र्त्यम् । दे॒वो दे॒वै-स्सवी᳚र्यः । वज्र॑हस्तः पुरन्द॒रः । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-द्ब॒र॒ःइषीन्द्र॑-न्निषद्व॒रम् । वृ॒ष॒भ-न्नर्या॑पसम् । वसु॑भी रु॒द्रैरा॑दि॒त्यैः । स॒युग्भि॑-र्ब॒र॒ःइरा ऽस॑दत् ॥ 34 ॥
वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒दोजो॒ न वी॒र्य᳚म् । सहो॒ द्वार॒ इन्द्र॑मवर्धयन्न् । सु॒प्रा॒य॒णा विश्र॑यन्तामृता॒वृधः॑ । द्वार॒ इन्द्रा॑य मी॒ढुषे᳚ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्षदु॒षे इन्द्र॑स्य धे॒नू । सु॒दुघे॑ मा॒तरौ॑ म॒ही । सवा॒तरौ॒ न तेज॑सी । व॒थ्समिन्द्र॑-मवर्धताम् ॥ 35 ॥
वी॒तामाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-द्दैव्या॒ होता॑रा । भि॒षजा॒ सखा॑या । ह॒विषेन्द्र॑-म्भिषज्यतः । क॒वी दे॒वौ प्रचे॑तसौ । इन्द्रा॑य धत्त इन्द्रि॒यम् । वी॒तामाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्षत्ति॒स्रो दे॒वीः । त्रय॑स्त्रि॒धात॑वो॒-ऽपसः॑ । इडा॒ सर॑स्वती॒ भार॑ती ॥ 36 ॥
म॒हीन्द्र॑पत्नीर्-ह॒विष्म॑तीः । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒त्त्वष्टा॑र॒-मिन्द्र॑-न्दे॒वम् । भि॒षजग्ं॑ सु॒यज॑-ङ्घृत॒श्रिय᳚म् । पु॒रु॒रूपग्ं॑ सु॒रेत॑स-म्म॒घोनि᳚म् । इन्द्रा॑य॒ त्वष्टा॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑ । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-द्वन॒स्पति᳚म् । श॒मि॒तारग्ं॑ श॒तक्र॑तुम् । धि॒यो जो॒ष्टार॑-मिन्द्रि॒यम् ॥ 37 ॥
मद्ध्वा॑ सम॒ञ्जन्प॒थिभिः॑ सु॒गेभिः॑ । स्वदा॑ति ह॒व्य-म्मधु॑ना घृ॒तेन॑ । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒दिन्द्र॒ग्ग्॒ स्वाहा-ऽऽज्य॑स्य । स्वाहा॒ मेद॑सः । स्वाहा᳚ स्तो॒काना᳚म् । स्वाहा॒ स्वाहा॑कृतीनाम् । स्वाहा॑ ह॒व्यसू᳚क्तीनाम् । स्वाहा॑ दे॒वाग्ं आ᳚ज्य॒पान् । स्वाहेन्द्रग्ं॑ हो॒त्राज्जु॑षा॒णाः । इन्द्र॒ आज्य॑स्य वियन्तु । होत॒र्यज॑ ॥ 38 ॥
(तेज॑सा-ऽसद-दवर्धतां॒-भार॑ती-न्द्रि॒यं-जु॑षा॒णा द्वे च॑) (अ. 7)
(स॒मिधेन्द्र॒-न्तनू॒नपा॑त॒मिडा॑भि-र्ब॒र्॒हिष्योज॑ उ॒षे दैव्या॑ ति॒स्रस्त्वष्टा॑रं॒-वँन॒स्पति॒मिन्द्र᳚म् । स॒मिधेन्द्र॑-ञ्च॒तुर्वेत्वेको॑ वि॒यन्तु॒ द्विर्वी॒तामेको॑ वि॒यन्तु॒ द्विर्वेत्वेको॑ वि॒यन्तु॒ होत॒र्यज॑ )
अनुवाकं 8 - ऐन्द्रे प्रश्नौ प्रयाजयाज्याः
समि॑द्ध॒ इन्द्र॑ उ॒षसा॒मनी॑के । पु॒रो॒रुचा॑ पूर्व॒कृद्वा॑वृधा॒नः । त्रि॒भिर्दे॒वैस्त्रि॒ग्ं॒शता॒ वज्र॑बाहुः । ज॒घान॑ वृ॒त्रं-विँ दुरो॑ ववार ॥ नरा॒शग्ंसः॒ प्रति॒ शूरो॒ मिमा॑नः । तनू॒नपा॒त्-प्रति॑ य॒ज्ञस्य॒ धाम॑ । गोभि॑-र्व॒पावा॒-न्मधु॑ना सम॒ञ्जन्न् । हिर॑ण्यैश्च॒न्द्री य॑जति॒ प्रचे॑ताः ॥ ई॒डि॒तो दे॒वैर्हरि॑वाग्ं अभि॒ष्टिः । आ॒जुह्वा॑नो ह॒विषा॒ शर्ध॑मानः ॥ 39 ॥
पु॒र॒दं॒रो म॒घवा॒न्॒. वज्र॑बाहुः । आया॑तु य॒ज्ञमुप॑ नो जुषा॒णः ॥ जु॒षा॒णो ब॒र॒ःइर्हरि॑वान्न॒ इन्द्रः॑ । प्रा॒चीनग्ं॑ सीदत्प्र॒दिशा॑ पृथि॒व्याः । उ॒रु॒व्यचाः॒ प्रथ॑मानग्ग् स्यो॒नम् । आ॒दि॒त्यैर॒क्तं-वँसु॑भि-स्स॒जोषाः᳚ ॥ इन्द्र॒-न्दुरः॑ कव॒ष्यो॑ धाव॑मानाः । वृषा॑णं-यँन्तु॒ जन॑य-स्सु॒पत्नीः᳚ । द्वारो॑ दे॒वीर॒भितो॒ विश्र॑यन्ताम् । सु॒वीरा॑ वी॒र-म्प्रथ॑माना॒ महो॑भिः ॥ 40 ॥
उ॒षासा॒ नक्ता॑ बृह॒ती बृ॒हन्त᳚म् । पय॑स्वती सु॒दुघे॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् । पेश॑स्वती॒ तन्तु॑ना सं॒व्यँय॑न्ती । दे॒वाना᳚-न्दे॒वं-यँ॑जत-स्सुरु॒क्मे ॥ दैव्या॒ मिमा॑ना॒ मन॑सा पुरु॒त्रा । होता॑रा॒विन्द्र॑-म्प्रथ॒मा सु॒वाचा᳚ । मू॒र्धन्. य॒ज्ञस्य॒ मधु॑ना॒ दधा॑ना । प्रा॒चीन॒-ञ्ज्योति॑र्ह॒विषा॑ वृधातः ॥ ति॒स्रो दे॒वीर्ह॒विषा॒ वर्ध॑मानाः । इन्द्र॑-ञ्जुषा॒णा वृष॑ण॒-न्न पत्नीः᳚ ॥ 41 ॥
अच्छि॑न्न॒-न्तन्तु॒-म्पय॑सा॒ सर॑स्वती । इडा॑ दे॒वी भार॑ती वि॒श्वतू᳚र्तिः ॥ त्वष्टा॒ दध॒दिन्द्रा॑य॒ शुष्म᳚म् । अपा॒को-ऽचि॑ष्टुर्य॒शसे॑ पु॒रूणि॑ । वृषा॒ यज॒न् वृष॑ण॒-म्भूरि॑रेताः । मू॒र्धन्. य॒ज्ञस्य॒ सम॑नक्तु दे॒वान् ॥ वन॒स्पति॒-रव॑सृष्टो॒ न पाशैः᳚ । त्मन्या॑ सम॒ञ्जञ्छ॑मि॒ता न दे॒वः । इन्द्र॑स्य ह॒व्यैर्ज॒ठर॑-म्पृणा॒नः । स्वदा॑ति ह॒व्य-म्मधु॑ना घृ॒तेन॑ ॥ स्तो॒काना॒मिन्दु॒-म्प्रति॒ शूर॒ इन्द्रः॑ । वृ॒षा॒यमा॑णो वृष॒भ-स्तु॑रा॒षाट् । घृ॒त॒प्रुषा॒ मधु॑ना ह॒व्यमु॒न्दन्न् । मू॒र्धन्. य॒ज्ञस्य॑ जुषता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ 42 ॥
(शर्ध॑मानो॒ - महो॑भिः॒ - पत्नी᳚--र् घृ॒तेन॑ च॒त्वारि॑ च) (अ. 8)
अनुवाकं 9 - ऐन्द्रे प्रश्नौ वपादीनां-याँज्यानुवाक्याः
आच॑र्षणि॒प्रा वृ॑ष॒भो जना॑नाम् । राजा॑ कृष्टी॒ना-म्पु॑रुहू॒त इन्द्रः॑ । स्तु॒त-श्श्र॑व॒स्यन्नव॒सोप॑म॒द्रिक् । यु॒क्त्वा हरी॒ वृष॒णा ऽऽया᳚ह्य॒र्वाम् ॥, वि॒वेष॒ यन्मा॑ धि॒षणा॑ ज॒जान॒ स्तवै॑ पु॒रा पार्या॒दिन्द्र॒ मह्नः॑ । अग्ंह॑सो॒ यत्र॑ पी॒पर॒द्यथा॑ नो ना॒वेव॒ यान्त॑ मु॒भये॑ हवन्ते ॥॥ तग्ं स॒ध्रीची॑रू॒तयो॒ वृष्णि॑यानि । पौग्ग्स्या॑नि नि॒युतः॑ सश्चु॒रिन्द्र᳚म् । स॒मु॒द्र-न्न सिन्ध॑व उ॒क्थशु॑ष्माः । उ॒रु॒व्यच॑स॒गिंर॒ आवि॑शन्ति ॥॥ स॒त्यमित्तन्न त्वावाग्ं॑ अ॒न्यो अस्ति॑ । इन्द्र॑ दे॒वो न मर्त्यो॒ ज्यायान्॑ । अह॒न्नहि॑-म्परि॒शया॑न॒मर्णः॑ । अवा॑सृजो॒-ऽपो अच्छा॑ समु॒द्रम् ॥ प्रस॑साहिषे पुरुहूत॒ शत्रून्॑ । ज्येष्ठ॑स्ते॒ शुष्म॑ इ॒ह रा॒तिर॑स्तु । इन्द्राभ॑र॒ दक्षि॑णेना॒ वसू॑नि । पति॒-स्सिन्धू॑नामसि रे॒वती॑नाम् ॥ स शेवृ॑ध॒मधि॑धा द्यु॒म्नम॒स्मे । महि॑ क्ष॒त्र-ञ्ज॑ना॒षाडि॑न्द्र॒ तव्य᳚म् । रक्षा॑ च नो म॒घोनः॑ पा॒हि सू॒रीन् । रा॒ये च॑ न-स्स्वप॒त्या इ॒षे धाः᳚ ॥ 43 ॥
(रे॒वती॑ना-ञ्च॒त्वारि॑ च) (अ. 9)
अनुवाकं 10 - ऐन्द्रे प्रश्नौ अनुयाजानामेकादश मैत्रावरुणप्रैषाः
दे॒व-म्ब॒र्॒हिरिन्द्रग्ं॑ सुदे॒व-न्दे॒वैः । वी॒रव॑-थ्स्ती॒र्णं-वेँद्या॑मवर्धयत् । वस्तो᳚र्वृ॒त-म्प्राक्तो᳚र्भृ॒तम् । रा॒या ब॒र्॒हिष्म॒तो-ऽत्य॑गात् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒वीर्द्वार॒ इन्द्रग्ं॑ सङ्घा॒ते । वि॒ड्वीर्याम॑न्नवर्धयन्न् । आ व॒थ्सेन॒ तरु॑णेन कुमा॒रेण॑ च मीवि॒ता अपार्वा॑णम् । रे॒णुक॑काट-न्नुदन्ताम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 44 ॥
दे॒वी उ॒षासा॒ नक्ता᳚ । इन्द्रं॑-यँ॒ज्ञे प्र॑य॒त्य॑ह्वेताम् । दैवी॒र्विशः॒ प्राया॑सिष्टाम् । सुप्री॑ते॒ सुधि॑ते अभूताम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ दे॒वी जोष्ट्री॒ वसु॑धिती । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धताम् । अया᳚व्य॒न्या-ऽघा द्वेषाग्ं॑सि । आ-ऽन्या वा᳚क्षी॒-द्वसु॒ वार्या॑णि । यज॑मानाय शिक्षि॒ते ॥ 45 ॥
व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती॒ दुघे॑ सु॒दुघे᳚ । पय॒सेन्द्र॑मवर्धताम् । इष॒मूर्ज॑म॒न्या ऽवा᳚क्षीत् । सग्धि॒ग्ं॒ सपी॑तिम॒न्या । नवे॑न॒ पूर्व॒-न्दय॑माने । पु॒रा॒णेन॒ नव᳚म् । अधा॑ता॒-मूर्ज॑मू॒र्जाहु॑ती॒ वसु॒ वार्या॑णि । यज॑मानाय शिक्षि॒ते । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ 46 ॥
दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धताम् । ह॒ताघ॑शग्ं सा॒वाभा᳚र्ष्टां॒-वँसु॒ वार्या॑णि । यज॑मानाय शिक्षि॒तौ । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीः । पति॒मिन्द्र॑मवर्धयन्न् । अस्पृ॑क्ष॒द्भार॑ती॒ दिव᳚म् । रु॒द्रैर्य॒ज्ञग्ं सर॑स्वती । इडा॒ वसु॑मती गृ॒हान् ॥ 47 ॥
व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शग्ंसः॑ । त्रि॒व॒रू॒थ-स्त्रि॑वन्धु॒रः । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । श॒तेन॑ शितिपृ॒ष्ठाना॒माहि॑तः । स॒हस्रे॑ण॒ प्रव॑र्तते । मि॒त्रावरु॒णेद॑स्य हो॒त्रमर्ह॑तः । बृह॒स्पतिः॑ स्तो॒त्रम् । अ॒श्विना-ऽऽद्ध्व॑र्यवम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ 48 ॥
दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पतिः॑ । हिर॑ण्यपर्णो॒ मधु॑शाख-स्सुपिप्प॒लः । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । दिव॒मग्रे॑णाप्रात् । आ-ऽन्तरि॑क्ष-म्पृथि॒वीम॑दृग्ंहीत् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒व-म्ब॒र॒ःइर्वारि॑तीनाम् । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । स्वा॒स॒स्थ-मिन्द्रे॒णास॑न्नम् । अ॒न्या ब॒र्॒हीग्ष्य॒भ्य॑भूत् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒वो अ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृत् । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । स्वि॑ष्ट-ङ्कु॒र्वन्-थ्स्वि॑ष्ट॒कृत् । स्वि॑ष्टम॒द्य क॑रोतु नः । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यजे॑ ॥ 49 ॥
(वि॒य॒न्तु॒ यज॑ - शिक्षि॒ते - शि॑क्षि॒ते व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑-गृ॒हान्.-वे॑तु॒ यजा॑-भू॒-थ्षट्च॑) (अ. 10)
दे॒व-म्ब॒र्॒हि-र्दे॒वीर्द्वारो॑ दे॒वी उ॒षासा॒ नक्ता॑ दे॒वी जोष्ट्री॑ दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा शिक्षि॒तौ दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीः पति॑-न्दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शग्ंसो॑ दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पति॑-र्दे॒व-म्ब॒र्॒हिर्वारि॑तीना-न्दे॒वो अ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृ-द्दे॒वम् । वे॒तु॒ वि॒य॒न्तु॒ च॒तुर्वी॑ता॒मेको॑ वियन्तु च॒तुर्वे॑तु । अ॒व॒र्ध॒य॒द॒व॒र्ध॒य॒-न्त्रिर॑वर्धता॒मेको॑ ऽवर्धयग्ग् श्च॒तुर॑वर्धयत् । वस्तो॒रा व॒थ्सेन॒ दैवी॒रया॒वीषग्ं॑ ह॒तास्पृ॑क्षच्छ॒तेन॒ दिव॒मिन्द्रग्ग्॑ स्वास॒स्थग्ग् स्वि॑ष्टम् । शिक्षि॒ते शि॑क्षि॒ते शि॑क्षि॒तौ ।
अनुवाकं 11 - पशुत्रये प्रय जार्था मैत्रावरुणप्रैषाः
होता॑ यक्ष-थ्स॒मिधा॒-ऽग्नि-मि॒डस्प॒दे । अ॒श्विनेन्द्र॒ग्ं॒ सर॑स्वतीम् । अ॒जो धू॒म्रो न गो॒धूमैः॒ क्व॑लैर्भेष॒जम् । मधु॒ शष्पै॒र्न तेज॑ इन्द्रि॒यम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒त्तनू॒नपा॒-थ्सर॑स्वती । अवि॑र्मे॒षो न भे॑ष॒जम् । प॒था मधु॑म॒ता ऽऽभ॑रन्न् । अ॒श्विनेन्द्रा॑य वी॒र्य᳚म् ॥ 50 ॥
बद॑रैरुप॒वाका॑भि-र्भेष॒ज-न्तोक्म॑भिः । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒न्नरा॒शग्ंस॒न-न्न॒ग्नहु᳚म् । पति॒ग्ं॒ सुरा॑यै भेष॒जम् । मे॒ष-स्सर॑स्वती भि॒षक् । रथो॒ न च॒न्द्र्य॑श्विनो᳚र्व॒पा इन्द्र॑स्य वी॒र्य᳚म् । बद॑रैरुप॒वाका॑भि-र्भेष॒ज-न्तोक्म॑भिः । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ 51 ॥
होता॑ यक्षदि॒डेडि॒त आ॒जुह्वा॑न॒-स्सर॑स्वतीम् । इन्द्र॒-म्बले॑न व॒र्धयन्न्॑ । ऋ॒ष॒भेण॒ गवे᳚न्द्रि॒यम् । अ॒श्विनेन्द्रा॑य वी॒र्य᳚म् । यवैः᳚ क॒र्कन्धु॑भिः । मधु॑ ला॒जैर्न मास॑रम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-द्ब॒र॒ःइ-स्सु॒ष्टरी॒मो-ऽर्ण॑म्रदाः । भि॒षन्नास॑त्या ॥ 52 ॥
भि॒षजा॒-ऽश्विना-ऽश्वा॒ शिशु॑मती । भि॒षग्धे॒नु-स्सर॑स्वती । भि॒षग्दु॒ह इन्द्रा॑य भेष॒जम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒द्दुरो॒ दिशः॑ । क॒व॒ष्यो॑ न व्यच॑स्वतीः । अ॒श्विभ्या॒-न्न दुरो॒ दिशः॑ । इन्द्रो॒ न रोद॑सी॒ दुघे᳚ । दु॒हे कामा॒न्-थ्सर॑स्वती ॥ 53 ॥
अ॒श्विनेन्द्रा॑य भेष॒जम् । शु॒क्र-न्न ज्योति॑रिन्द्रि॒यम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-थ्सु॒पेश॑सो॒षे नक्त॒-न्दिवा᳚ । अ॒श्विना॑ सञ्जाना॒ने । सम॑ञ्जाते॒ सर॑स्वत्या । त्विषि॒मिन्द्रे॒ न भे॑ष॒जम् । श्ये॒नो न रज॑सा हृ॒दा । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ ॥ 54 ॥
वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒द्दैव्या॒ होता॑रा भि॒षजा॒-ऽश्विना᳚ । इन्द्र॒-न्न जागृ॑वी॒ दिवा॒ नक्त॒-न्न भे॑ष॒जैः । शूष॒ग्ं॒ सर॑स्वती भि॒षक् । सीसे॑न दुह इन्द्रि॒यम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-त्ति॒स्रो दे॒वीर्न भे॑ष॒जम् । त्रय॑स्त्रि॒धात॑वो॒-ऽपसः॑ । रू॒पमिन्द्रे॑ हिर॒ण्यय᳚म् ॥ 55 ॥
अ॒श्विनेडा॒ न भार॑ती । वा॒चा सर॑स्वती । मह॒ इन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒त्त्वष्टा॑र॒-मिन्द्र॑म॒श्विना᳚ । भि॒षज॒-न्न सर॑स्वतीम् । ओजो॒ न जू॒तिरि॑न्द्रि॒यम् । वृको॒ न र॑भ॒सो भि॒षक् । यश॒-स्सुर॑या भेष॒जम् ॥ 56 ॥
श्रि॒या न मास॑रम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-द्वन॒स्पति᳚म् । श॒मि॒तारग्ं॑ श॒तक्र॑तुम् । भी॒म-न्न म॒न्युग्ं राजा॑नं-व्याँ॒घ्र-न्नम॑सा॒-ऽश्विना॒ भाम᳚म् । सर॑स्वती भि॒षक् । इन्द्रा॑य दुह इन्द्रि॒यम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ 57 ॥
होता॑ यक्षद॒ग्निग्ग् स्वाहा-ऽऽज्य॑स्य स्तो॒काना᳚म् । स्वाहा॒ मेद॑सा॒-म्पृथ॑क् । स्वाहा॒ छाग॑म॒श्विभ्या᳚म् । स्वाहा॑ मे॒षग्ं सर॑स्वत्यै । स्वाहा॑र्ष॒भ-मिन्द्रा॑य सि॒ग्ं॒हाय॒ सह॑सेन्द्रि॒यम् । स्वाहा॒-ऽग्नि-न्न भे॑ष॒जम् । स्वाहा॒ सोम॑मिन्द्रि॒यम् । स्वाहेन्द्रग्ं॑ सु॒त्रामा॑णग्ं सवि॒तारं॒-वँरु॑ण-म्भि॒षजा॒-म्पति᳚म् । स्वाहा॒ वन॒स्पति॑-म्प्रि॒य-म्पाथो॒ न भे॑ष॒जम् । स्वाहा॑ दे॒वाग्ं आ᳚ज्य॒पान् ॥ 58 ॥
स्वाहा॒-ऽग्निग्ं हो॒त्राज्जु॑षा॒णो अ॒ग्नि-र्भे॑ष॒जम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्षद॒श्विना॒ सर॑स्वती॒मिन्द्रग्ं॑ सु॒त्रामा॑णम् । इ॒मे सोमा᳚-स्सु॒रामा॑णः । छागै॒र्न मे॒षैर्-ऋ॑ष॒भै-स्सु॒ताः । शष्पै॒र्न तोक्म॑भिः । ला॒जैर्मह॑स्वन्तः । मदा॒ मास॑रेण॒ परि॑ष्कृताः । शु॒क्राः पय॑स्वन्तो॒-ऽमृताः᳚ । प्रस्थि॑ता वो मधु॒श्चुतः॑ । तान॒श्विना॒ सर॑स्व॒तीन्द्रः॑ सु॒त्रामा॑ वृत्र॒हा । जु॒षन्ताग्ं॑ सौ॒म्य-म्मधु॑ । पिब॑न्तु॒ मद॑न्तु वि॒यन्तु॒ सोम᳚म् । होत॒र्यज॑ ॥ 59 ॥
(वी॒र्यं - ँवि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॒ - नास॑त्या॒ - सर॑स्वती॒ - मधु॑ - हिर॒ण्ययं॑ - भेष॒जं - ँवि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यजा᳚ - ज्य॒पा - न॒मृताः॒ पञ्च॑ च) (अ. 11)
स॒मिधा॒-ऽग्निग्ं षट् । तनू॒नपा᳚-थ्स॒प्त । नरा॒शग्ंस॒मृषिः॑ । इ॒डेडि॒तो यवै॑र॒ष्टौ । ब॒र्॒हि-स्स॒प्त । दुरो॒-ऽश्विना॑ शु॒क्रन्नव॑ । सु॒पेश॑सो॒षे नक्त॒मृषिः॑। दैव्या॒ होता॑रा॒ सीसे॑न॒ रसः॑ । ति॒स्रस्त्वष्टा॑रम॒ष्टाव॑ष्टौ । वन॒स्पति॒मृषिः॑ । अ॒ग्नि-न्त्रयो॑दश । अ॒श्विना॒ द्वाद॑श॒ त्रयो॑दश । स॒मिधा॒-ऽग्नि-म्बद॑रै॒-र्बद॑रै॒-र्यवै॑र॒श्विना॒ त्विषि॑म॒श्विना॒ न भे॑ष॒जग्ं रू॒पम॒श्विना॑ भी॒म-म्भाम᳚म् ।
अनुवाकं 12 - पशुत्रये प्रयाजयाज्या आप्रियः
समि॑द्धो अ॒ग्निर॑श्विना । त॒प्तो घ॒र्मो वि॒राट्-थ्सु॒तः । दु॒हे धे॒नु-स्सर॑स्वती । सोमग्ं॑ शु॒क्रमि॒हेन्द्रि॒यम् ॥ त॒नू॒पा भि॒षजा॑ सु॒ते । अ॒श्विनो॒भा सर॑स्वती । मद्ध्वा॒ रजाग्ं॑सीन्द्रि॒यम् । इन्द्रा॑य प॒थिभि॑-र्वहान् ॥ इन्द्रा॒येन्दु॒ग्ं॒ सर॑स्वती । नरा॒शग्ंसे॑न न॒ग्नहुः॑ ॥ 60 ॥
अधा॑ताम॒श्विना॒ मधु॑ । भे॒ष॒ज-म्भि॒षजा॑ सु॒ते ॥ आ॒जुह्वा॑ना॒ सर॑स्वती । इन्द्रा॑येन्द्रि॒याणि॑ वी॒र्य᳚म् । इडा॑भिरश्विना॒विष᳚म् । समूर्ज॒ग्ं॒ सग्ं र॒यि-न्द॑धुः ॥ अश्वि॑ना॒ नमु॑चे-स्सु॒तम् । सोमग्ं॑ शु॒क्र-म्प॑रि॒स्रुता᳚ । सर॑स्वती॒ तमाभ॑रत् । ब॒र्॒हिषेन्द्रा॑य॒ पात॑वे ॥ 61 ॥
क॒व॒ष्यो॑ न व्यच॑स्वतीः । अ॒श्विभ्या॒-न्न दुरो॒ दिशः॑ । इन्द्रो॒ न रोद॑सी॒ दुघे᳚ । दु॒हे कामा॒न्-थ्सर॑स्वती ॥ उ॒षासा॒ नक्त॑मश्विना । दिवेन्द्रग्ं॑ सा॒यमि॑न्द्रि॒यैः । स॒जा॒न्ना॒ने सु॒पेश॑सा । सम॑ञ्जाते॒ सर॑स्वत्या ॥ पा॒त-न्नो॑ अश्विना॒ दिवा᳚ । पा॒हि नक्तग्ं॑ सरस्वति ॥ 62 ॥
दैव्या॑ होतारा भिषजा । पा॒तमिन्द्र॒ग्ं॒ सचा॑ सु॒ते ॥ ति॒स्रस्त्रे॒धा सर॑स्वती । अ॒श्विना॒ भार॒तीडा᳚ । ती॒व्र-म्प॑रि॒स्रुता॒ सोम᳚म् । इन्द्रा॑य सुषवु॒र्मद᳚म् ॥ अश्वि॑ना भेष॒ज-म्मधु॑ । भे॒ष॒ज-न्न॒-स्सर॑स्वती । इन्द्रे॒ त्वष्टा॒ यश॒-श्श्रिय᳚म् । रू॒पग्ं रू॑पमधु-स्सु॒ते ॥ ऋ॒तु॒थेन्द्रो॒ वन॒स्पतिः॑ । श॒श॒मा॒नः प॑रि॒स्रुता᳚ । की॒लाल॑म॒श्विभ्या॒-म्मधु॑ । दु॒हे धे॒नु-स्सर॑स्वती ॥ गोभि॒र्न सोम॑मश्विना । मास॑रेण परि॒ष्कृता᳚ । सम॑धाता॒ग्ं॒ सर॑स्वत्या । स्वाहेन्द्रे॑ सु॒त-म्मधु॑ ॥ 63 ॥
(न॒ग्नहुः॒ - पात॑वे - सरस्व - त्यधु-स्सु॒ते᳚-ऽष्टौ च॑) (अ. 12)
अनुवाकं 13 - पशुत्रये वपादीनां-याँज्यानुवाक्याः
अ॒श्विना॑ ह॒विरि॑न्द्रि॒यम् । नमु॑चेर्धि॒या सर॑स्वती । आ शु॒क्रमा॑सु॒राद्व॒सु । म॒घमिन्द्रा॑य जभ्रिरे ॥ यम॒श्विना॒ सर॑स्वती । ह॒विषेन्द्र॒-मव॑र्धयन्न् । स बि॑भेद ब॒लं (व॒लं) म॒घम् । नमु॑चावासु॒रे सचा᳚ । तमिन्द्र॑-म्प॒शव॒-स्सचा᳚ ॥ अ॒श्विनो॒भा सर॑स्वती ॥ 64 ॥
दधा॑ना अ॒भ्य॑नूषत । ह॒विषा॑ य॒ज्ञमि॑न्द्रि॒यम् ॥ य इन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॒धुः । स॒वि॒ता वरु॑णो॒ भगः॑ । स सु॒त्रामा॑ ह॒विष्प॑तिः । यज॑मानाय सश्चत ॥ स॒वि॒ता वरु॑णो॒ दध॑त् । यज॑मानाय दा॒शुषे᳚ । आद॑त्त॒ नमु॑चे॒र्वसु॑ । सु॒त्रामा॒ बल॑मिन्द्रि॒यम् ॥ 65 ॥
वरु॑णः, क्ष॒त्रमि॑न्द्रि॒यम् । भगे॑न सवि॒ता श्रिय᳚म् । सु॒त्रामा॒ यश॑सा॒ बल᳚म् । दधा॑ना य॒ज्ञमा॑शत ॥ अश्वि॑ना॒ गोभि॑रिन्द्रि॒यम् । अश्वे॑भि-र्वी॒र्य॑-म्बल᳚म् । ह॒विषेन्द्र॒ग्ं॒ सर॑स्वती । यज॑मान-मवर्धयन्न् ॥ ता नास॑त्या सु॒पेश॑सा । हिर॑ण्यवर्तनी॒ नरा᳚ । सर॑स्वती ह॒विष्म॑ती । इन्द्र॒ कम॑र्सु नो-ऽवत ॥ ता भि॒षजा॑ सु॒कर्म॑णा । सा सु॒दुघा॒ सर॑स्वती । स वृ॑त्र॒हा श॒तक्र॑तुः । इन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम् ॥ 66 ॥
(उ॒भा सर॑स्वती॒ - बल॑मिन्द्रि॒यं - नरा॒ षट्च॑) (अ. 13)
अनुवाकं 14 - पशुत्रये अनूयाजप्रैषाः
दे॒व-म्ब॒र्॒हि-स्सर॑स्वती । सु॒दे॒वमिन्द्रे॑ अ॒श्विना᳚ । तेजो॒ न चक्षु॑र॒क्ष्योः । ब॒र्॒हिषा॑ दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒वीर्द्वारो॑ अ॒श्विना᳚ । भि॒षजेन्द्रे॒ सर॑स्वती । प्रा॒ण-न्न वी॒र्य॑-न्न॒सि । द्वारो॑ दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 67 ॥
दे॒वी उ॒षासा॑व॒श्विना᳚ । भि॒षजेन्द्रे॒ सर॑स्वती । बल॒-न्न वाच॑मा॒स्ये᳚ । उ॒षाभ्या᳚-न्दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒वी जोष्ट्री॑ अ॒श्विना᳚ । सु॒त्रामेन्द्रे॒ सर॑स्वती । श्रोत्र॒-न्न कर्ण॑यो॒र्यशः॑ । जोष्ट्री᳚भ्या-न्दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 68 ॥
दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती॒ दुघे॑ सु॒दुघे᳚ । पय॒सेन्द्र॒ग्ं॒ सर॑स्वत्य॒श्विना॑ भि॒षजा॑-ऽवत । शु॒क्र-न्न ज्योति॒-स्स्तन॑यो॒राहु॑ती धत्त इन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒वा दे॒वाना᳚-म्भि॒षजा᳚ । होता॑रा॒विन्द्र॑-म॒श्विना᳚ । व॒ष॒ट्का॒रै-स्सर॑स्वती । त्विषि॒-न्न हृद॑ये म॒तिम् । होतृ॑भ्या-न्दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 69 ॥
दे॒वी-स्ति॒स्र-स्ति॒स्रो दे॒वीः । सर॑स्वत्य॒श्विना॒ भार॒तीडा᳚ । शूष॒-न्न मद्ध्ये॒ नाभ्या᳚म् । इन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शग्ंसः॑ । त्रि॒व॒रू॒थ-स्सर॑स्वत्या॒ ऽश्विभ्या॑मीयते॒ रथः॑ । रेतो॒ न रू॒पम॒मृत॑-ञ्ज॒नित्र᳚म् । इन्द्रा॑य॒ त्वष्टा॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑ । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 70 ॥
दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पतिः॑ । हिर॑ण्यपर्णो अ॒श्विभ्या᳚म् । सर॑स्वत्या-स्सुपिप्प॒लः । इन्द्रा॑य पच्यते॒ मधु॑ । ओजो॒ न जू॒तिमृ॑ष॒भो न भाम᳚म् । वन॒स्पति॑र्नो॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑ । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒व-म्ब॒र्॒हिर्वारि॑तीनाम् । अ॒द्ध्व॒रे स्ती॒र्णम॒श्विभ्या᳚म् । ऊर्ण॑म्रदा॒-स्सर॑स्वत्याः ॥ 71 ॥
स्यो॒नमि॑न्द्र ते॒ सदः॑ । ई॒शायै॑ म॒न्युग्ं राजा॑न-म्ब॒र्॒हिषा॑ दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒वो अ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृत् । दे॒वान्.य॑क्ष-द्यथाय॒थम् । होता॑रा॒-विन्द्र॑म॒श्विना᳚ । वा॒चा वाच॒ग्ं॒ सर॑स्वतीम् । अ॒ग्निग्ं सोमग्ग्॑ स्विष्ट॒कृत् । स्वि॑ष्ट॒ इन्द्रः॑ सु॒त्रामा॑ सवि॒ता वरु॑णो भि॒षक् । इ॒ष्टो दे॒वो वन॒स्पतिः॑ । स्वि॑ष्टा दे॒वा आ᳚ज्य॒पाः । इ॒ष्टो अ॒ग्निर॒ग्निना᳚ । होता॑ हो॒त्रे स्वि॑ष्ट॒कृत् । यशो॒ न दध॑दिन्द्रि॒यम् । ऊर्ज॒मप॑चितिग्ग् स्व॒धाम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 72 ॥
(द्वारो॑ दधुरिन्द्रि॒यं-वँ॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॒ - जोष्ट्री᳚भ्या-न्दधुरिन्द्रि॒यं-वँ॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॒ -होतृ॑भ्या-न्दधुरिन्द्रि॒यं-वँ॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यजे᳚ - न्द्रि॒याणि॑ वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॒ - सर॑स्वत्या॒ - वन॒स्पति॒-ष्षट्च॑) (अ. 14)
(दे॒व-म्ब॒र्॒हि-र्दे॒वी-र्द्वारो॑ दे॒वी उ॒षासा॑व॒श्विना॑ दे॒वी जोष्ट्र॑ दे॒वी ऊ॒र्जाहू॑ती दे॒वा दे॒वाना᳚-म्भि॒षजा॑ वषट्का॒रै-र्दे॒वीस्तिस्रस्ति॒स्रो दे॒वी-स्सर॑स्वती दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शग्ंसो॑ दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पति॑र्दे॒व-म्ब॒र्॒हिर्वारि॑तीना-न्दे॒वोअ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृ-द्दे॒वान्) ।
(स॒मिधा॒-ऽग्नि-न्दे॒व-म्ब॒र्॒हि-स्सर॑स्वत्या॒श्विना॒ सर्वं॑-विँयन्तु । द्वार॑स्ति॒स्र-स्संर्व॑ वियन्तु । अ॒ज इन्द्र॒मोजो॒-ऽग्नि-म्पर॒-स्सर॑स्वतीम् । नक्त॒म्पूर्व॒-स्सर॑स्वति । अ॒न्यत्र॒ सर॑स्वति । भि॒ष-क्पूर्व॑-न्दुह इन्द्रि॒यम् । अ॒न्यत्र॑ दधुरिन्द्रि॒यम् । सौ॒त्रा॒म॒ण्याग्ं सु॑तासु॒ती । अ॒ञ्जन्त्य॒यं-यँज॑मानः)
अनुवाकं 15 - सूक्तवाकप्रैषः
अ॒ग्निम॒द्य होता॑रमवृणीत । अ॒यग्ं सु॑तासु॒ती यज॑मानः । पच॑-न्प॒क्तीः । पच॑-न्पुरो॒डाशान्॑ । गृ॒ह्ण-न्ग्रहान्॑ । ब॒द्ध्नन्न॒श्विभ्या॒-ञ्छाग॒ग्ं॒ सर॑स्वत्या॒ इन्द्रा॑य । ब॒द्ध्नन्-थ्सर॑स्वत्यै मे॒षमिन्द्रा॑या॒श्विभ्या᳚म् । ब॒द्ध्नन्निन्द्रा॑यर्ष॒भ-म॒श्विभ्या॒ग्ं॒ सर॑स्वत्यै । सू॒प॒स्था अ॒द्य दे॒वो वन॒स्पति॑रभवत् । अ॒श्विभ्या॒-ञ्छागे॑न॒ सर॑स्वत्या॒ इन्द्रा॑य ॥ 73 ॥
सर॑स्वत्यै मे॒षेणेन्द्रा॑या॒श्विभ्या᳚म् । इन्द्रा॑यर्ष॒भेणा॒श्विभ्या॒ग्ं॒ सर॑स्वत्यै । अक्ष॒ग्ग्॒स्तान्मे॑द॒स्तः प्रति॑ पच॒ता-ऽग्र॑भीषुः । अवी॑वृधन्त॒ ग्रहैः᳚ । अपा॑ताम॒श्विना॒ सर॑स्व॒तीन्द्रः॑ सु॒त्रामा॑ वृत्र॒हा । सोमा᳚न्-थ्सु॒राम्णः॑ । उपो॑ उक्थाम॒दा-श्श्रौ॒द्विमदा॑ अदन्न् । अवी॑वृध-न्ताङ्गू॒षैः । त्वाम॒द्यर्ष॑ आर्षेयर्षीणा-न्नपादवृणीत । अ॒यग्ं सु॑तासु॒ती यज॑मानः । ब॒हुभ्य॒ आसङ्ग॑तेभ्यः । ए॒ष मे॑ दे॒वेषु॒ वसु॒ वार्या य॑क्ष्यत॒ इति॑ । ता या दे॒वा दे॑व॒दाना॒न्यदुः॑ । तान्य॑स्मा॒ आ च॒ शास्व॑ । आ च॑ गुरस्व । इ॒षि॒तश्च॑ होत॒रसि॑ भद्र॒वाच्या॑य॒ प्रेषि॑तो॒ मानु॑षः । सू॒क्त॒वा॒काय॑ सू॒क्ता ब्रू॑हि ॥ 74 ॥
(इन्द्रा॑य॒ - यज॑मान-स्स॒प्त च॑) (अ. 15)
अनुवाकं 16 - पितृयज्ञयाज्यानुवाक्याः
उ॒शन्त॑स्त्वा हवामह उ॒शन्त॒-स्समि॑धीमहि । उ॒शन्नु॑श॒त आ व॑ह पि॒तॄन् ह॒विषे॒ अत्त॑वे ॥, आ नो॑ अग्ने सुके॒तुना᳚ । र॒यिं-विँ॒श्वायु॑पोषसम् । मा॒र्डी॒क-न्धे॑हि जी॒वसे᳚ ॥। त्वग्ं सो॑म म॒हे भग᳚म् । त्वं-यूँन॑ ऋताय॒ते । दक्ष॑-न्दधासि जी॒वसे᳚ ॥,त्वग्ं सो॑म॒ प्रचि॑कितो मनी॒षा त्वग्ं रजि॑ष्ठ॒मनु॑ नेषि॒ पन्था᳚म् । तव॒ प्रणी॑ती पि॒तरो॑ न इन्दो दे॒वेषु॒ रत्न॑म भजन्त॒ धीराः᳚ ॥। त्वया॒ हि नः॑ पि॒तरः॑ सोम॒ पूर्वे॒ कर्मा॑णि च॒क्रुः प॑वमान॒ धीराः᳚ । व॒न्वन्नवा॑तः परि॒धीग्ं रपो᳚र्णु वी॒रेभि॒रश्वै᳚र्म॒घवा॑ भवा नः ॥, त्वग्ं सो॑म पि॒तृभिः॑ संविँदा॒नो-ऽनु॒ द्यावा॑पृथि॒वी आ त॑तन्थ । तस्मै॑ त इन्दो ह॒विषा॑ विधेम व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥ । बर्हि॑षदः पितर ऊ॒त्य॑र्वागि॒मा वो॑ ह॒व्या च॑कृमा जु॒षध्व᳚म् । त आ ग॒ता-ऽव॑सा॒ श-न्त॑मे॒नाथा॒स्मभ्य॒ग्ं॒ शं-योँर॑र॒पो द॑धात ॥, आ-ऽह-म्पि॒तॄन्-थ्सु॑वि॒दत्राग्ं॑ अविथ्सि॒ नपा॑त-ञ्च वि॒क्रम॑ण-ञ्च॒ विष्णोः᳚ । ब॒र्हि॒षदो॒ ये स्व॒धया॑ सु॒तस्य॒ भज॑न्त पि॒त्वस्त इ॒हा-ऽऽ ग॑मिष्ठाः ॥ । उप॑हूताः पि॒तरः॑ सो॒म्यासो॑ बर्हि॒ष्ये॑षु नि॒धिषु॑ प्रि॒येषु॑ । त आ ग॑मन्तु॒ त इ॒ह श्रु॑व॒न्त्वधि॑ ब्रुवन्तु॒ ते अ॑वन्त्व॒स्मान् ॥, अग्नि॑ष्वात्ताः पितर॒ एह ग॑च्छत॒ सदः॑ सद-स्सदत सुप्रणीतयः । अ॒त्ता ह॒वीग्ंषि॒ प्रय॑तानि ब॒र्॒हिष्यथा॑ र॒यिग्ं सर्व॑वीर-न्दधातन ॥ ॥ अ॒ग्नि॒ष्वा॒त्तानृ॑तु॒मतो॑ हवामहे । नरा॒शग्ंसे॑ सोमपी॒थं-यँ आ॒शुः । ते नो॒ अर्व॑न्त-स्सु॒हवा॑ भवन्तु । श-न्नो॑ भवन्तु द्वि॒पदे॒ श-ञ्चतु॑ष्पदे ॥ ये अ॑ग्निष्वा॒त्ता ये-ऽन॑ग्निष्वात्ताः ॥ 75 ॥
अ॒ग्ं॒हो॒मुचः॑ पि॒तरः॑ सो॒म्यासः॑ । परे-ऽव॑रे॒-ऽमृता॑सो॒ भव॑न्तः । अधि॑ब्रुवन्तु॒ ते अ॑वन्त्व॒स्मान् ॥ वा॒न्या॑यै दु॒ग्धे जु॒षमा॑णाः कर॒म्भम् । उ॒दीरा॑णा॒ अव॑रे॒ परे॑ च । अ॒ग्नि॒ष्वा॒त्ता ऋ॒तुभिः॑ संविँदा॒नाः । इन्द्र॑वन्तो ह॒विरि॒द-ञ्जु॑षन्ताम् ॥ यद॑ग्ने कव्यवाहन पि॒तॄन् यक्ष्यृ॑ता॒वृधः॑ । प्र च॑ ह॒व्यानि॑ वक्ष्यसि दे॒वेभ्य॑श्च पि॒तृभ्य॒ आ ॥, त्वम॑ग्न ईडि॒तो जा॑तवे॒दो-ऽवा᳚ड्ढ॒व्यानि॑ सुर॒भीणि॑ कृ॒त्वा । प्रादाः᳚ पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धया॒ ते अ॑क्षन्न॒द्धि त्व-न्दे॑व॒ प्रय॑ता ह॒वीग्ंषि॑ । । मात॑ली क॒व्यैर्य॒मो अङ्गि॑रोभि॒ र्बृह॒स्पति॒र्-ऋक्व॑भि र्वावृधा॒नः । याग्श्च॑ दे॒वा वा॑वृ॒धुर्ये च॑ दे॒वान्-थ्स्वाहा॒-ऽन्ये स्व॒धया॒-ऽन्ये म॑दन्ति ॥ ॥ ये ता॑तृ॒पुर्दे॑व॒त्रा जेह॑मानाः । हो॒त्रा॒वृध॒-स्स्तोम॑तष्टासो अ॒र्कैः । आ-ऽग्ने॑ याहि सुवि॒दत्रे॑भिर॒र्वाम् । स॒त्यैः क॒व्यैः पि॒तृभि॑-र्घर्म॒सद्भिः॑ ॥ ह॒व्य॒वाह॑म॒जर॑-म्पुरुप्रि॒यम् । अ॒ग्नि-ङ्घृ॒तेन॑ ह॒विषा॑ सप॒र्यन्न् । उपा॑सद-ङ्कव्य॒वाह॑-म्पितृ॒णाम् । स नः॑ प्र॒जां-वीँ॒रव॑ती॒ग्ं॒ समृ॑ण्वतु ॥ 76 ॥
(अन॑ग्निष्वात्ता॒ - जेह॑माना-स्स॒प्त च॑) (अ. 16)
अनुवाकं 17 - ऐन्द्रो पशौ एकादश प्रयाजाः
होता॑ यक्षदि॒डस्प॒दे । स॒मि॒धा॒न-म्म॒हद्यशः॑ । सुष॑मिद्धं॒-वँरे᳚ण्यम् । अ॒ग्निमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । गा॒य॒त्री-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । त्र्यवि॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒च्छुचि॑व्रतम् । तनू॒नपा॑तमु॒द्भिद᳚म् । य-ङ्गर्भ॒मदि॑तिर्द॒धे ॥ 77 ॥
शुचि॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । उ॒ष्णिह॒-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । दि॒त्य॒वाह॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्षदी॒डेन्य᳚म् । ई॒डि॒तं-वृँ॑त्र॒हन्त॑मम् । इडा॑भि॒रीड्य॒ग्ं॒ सहः॑ । सोम॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । अ॒नु॒ष्टुभ॒-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । त्रि॒व॒थ्स-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् ॥ 78 ॥
वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-थ्सुबर्हि॒षद᳚म् । पू॒ष॒ण्वन्त॒-मम॑र्त्यम् । सीद॑न्त-म्ब॒र्॒हिषि॑ प्रि॒ये । अ॒मृतेन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । बृ॒ह॒ती-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । पञ्चा॑वि॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-द्व्यच॑स्वतीः । सु॒प्रा॒य॒णा ऋ॑ता॒वृधः॑ ॥ 79 ॥
द्वारो॑ दे॒वीर्हि॑र॒ण्ययीः᳚ । ब्र॒ह्माण॒ इन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । प॒ङ्क्ति-ञ्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । तु॒र्य॒वाह॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-थ्सु॒पेश॑से । सु॒शि॒ल्पे बृ॑ह॒ती उ॒भे । नक्तो॒षासा॒ न द॑र्श॒ते । विश्व॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । त्रि॒ष्टुभ॒-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् ॥ 80 ॥
प॒ष्ठ॒वाह॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-त्प्रचे॑तसा । दे॒वाना॑मुत्त॒मं-यँशः॑ । होता॑रा॒ दैव्या॑ क॒वी । स॒युजेन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । जग॑ती॒-ञ्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । अ॒न॒ड्वाह॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-त्पेश॑स्वतीः ॥ 81 ॥
ति॒स्रो दे॒वीर्हि॑र॒ण्ययीः᳚ । भार॑ती-र्बृह॒तीर्म॒हीः । पति॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । वि॒राज॒-ञ्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । धे॒नु-ङ्गा-न्न वयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-थ्सु॒रेत॑सम् । त्वष्टा॑र-म्पुष्टि॒वर्ध॑नम् । रू॒पाणि॒ बिभ्र॑त॒-म्पृथ॑क् । पुष्टि॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् ॥ 82 ॥
द्वि॒पद॒-ञ्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । उ॒क्षाण॒-ङ्गा-न्न वयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्षच्छ॒तक्र॑तुम् । हिर॑ण्यपर्ण-मु॒क्थिन᳚म् । र॒श॒ना-म्बिभ्र॑तं-वँ॒शिम् । भग॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । क॒कुभ॒-ञ्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । व॒शां-वेँ॒हत॒-ङ्गा-न्न वयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-थ्स्वाहा॑कृतीः । अ॒ग्नि-ङ्गृ॒हप॑ति॒-म्पृथ॑क् । वरु॑ण-म्भेष॒ज-ङ्क॒विम् । क्ष॒त्रमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । अति॑च्छन्दस॒-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । बृ॒हदृ॑ष॒भ-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ 83 ॥
(द॒धे - दध॑-द्- ऋता॒वृध॑ - इन्द्रि॒यं - पेश॑स्वती--र् वयो॒धसं॒ - ँवेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ स॒प्त च॑) (अ. 17)
इ॒डस्प॒दे᳚-ऽग्नि-ङ्गा॑य॒त्री-न्त्र्यवि᳚म् । शुचि॑व्रत॒ग्ं॒ शुचि॑मु॒ष्णिह॑-न्दित्य॒वाह᳚म् । ई॒डेन्य॒ग्ं॒ सोम॑-मन॒ष्टुभ॑-न्त्रिव॒थ्सम् । सु॒ब॒र॒ःइ॒षद॑म॒मृतेन्द्र॑-म्बृह॒ती-म्पञ्चा॑विम् । व्यच॑स्वती-स्सुप्राय॒णा द्वारो᳚ ब्रा॒ह्माणः॑ पा॒ङ्क्तिमि॒ह तु॑र्य॒वाह᳚म् । सु॒पेश॑से॒ विश्व॒मिन्द्र॑-न्त्रि॒ष्टुभ॑-म्पष्ठ॒वाह᳚म् । प्रचे॑तसा स॒युजेन्द्र॒-ञ्जग॑तीमि॒हान॒ड्वाह᳚म् । पेश॑स्वतीस्ति॒स्त्रो भार॑तीः॒ पतिं॑-विँ॒राज॑मि॒ह धे॒नु-न्न । सु॒रेत॑स॒-न्त्वष्टा॑र॒-म्पुष्टि॑-न्द्वि॒पद॑मि॒होक्षाण॒-न्न । श॒तक्र॑तु॒-म्भग॒मिन्द्र॑-ङ्क॒कुभ॑मि॒ह व॒शां-वेँ॒हत॒-ङ्गा-न्न । स्वाहा॑कृतीः, क्ष॒त्रमति॑च्छन्दस-म्बृ॒हदृ॑ष॒भ-ङ्गां-वँयः॑ । इ॒न्द्रि॒यमुषि॑वसु॒नव॑द॒शेहे᳚न्द्रिय॒मष्ट॑ नव दश॒ गा-न्न वयो॒ दध॒-थ्सर्व॑वेतु ।
अनुवाकं 18 - ऐन्द्रो पशौ प्रयाजयाज्याः
समि॑द्धो अ॒ग्नि-स्स॒मिधा᳚ । सुष॑मिद्धो॒ वरे᳚ण्यः । गा॒य॒त्री छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । त्र्यवि॒र्गौर्वयो॑ दधुः ॥ तनू॒नपा॒-च्छुचि॑व्रतः । त॒नू॒नपाच्च॒ (त॒नू॒पाच्च) सर॑स्वती । उ॒ष्णिक्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । दि॒त्य॒वाड्गौर्वयो॑ दधुः ॥ इडा॑भिर॒ग्निरीड्यः॑ । सोमो॑ दे॒वो अम॑र्त्यः ॥ 84 ॥
अ॒नु॒ष्टुप्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । त्रि॒व॒थ्सो गौर्वयो॑ दधुः ॥ सु॒ब॒र्॒हिर॒ग्निः पू॑ष॒ण्वान् । स्ती॒र्ण-ब॑र्हि॒रम॑र्त्यः । बृ॒ह॒ती छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । पञ्चा॑वि॒-र्गौर्वयो॑ दधुः ॥ दुरो॑ दे॒वीर्दिशो॑ म॒हीः । ब्र॒ह्मा दे॒वो बृह॒स्पतिः॑ । प॒ङ्क्ति-श्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । तु॒र्य॒वाड् गौर्वयो॑ दधुः ॥ 85 ॥
उ॒षे य॒ह्वी सु॒पेश॑सा । विश्वे॑ दे॒वा अम॑र्त्याः । त्रि॒ष्टु-प्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । प॒ष्ठ॒वाद्गौर्वयो॑ दधुः ॥ दैव्या॑ होतारा भिषजा । इन्द्रे॑ण स॒युजा॑ यु॒जा । जग॑ती॒ छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । अ॒न॒ड्वान्-गौर्वयो॑ दधुः ॥ ति॒स्र इडा॒ सर॑स्वती । भार॑ती म॒रुतो॒ विशः॑ ॥ 86 ॥
वि॒राट्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । धे॒नुर्गौर्न वयो॑ दधुः ॥ त्वष्टा॑ तु॒रीपो॒ अद्भु॑तः । इ॒न्द्रा॒ग्नी पु॑ष्टि॒वर्ध॑ना । द्वि॒पाच्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । उ॒क्षा गौर्न वयो॑ दधुः ॥ श॒मि॒ता नो॒ वन॒स्पतिः॑ । स॒वि॒ता प्र॑सु॒वन्भग᳚म् । क॒कुच्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । व॒शा वे॒हद्गौर्न वयो॑ दधुः ॥ स्वाहा॑ य॒ज्ञं-वँरु॑णः । सु॒क्ष॒त्रो भे॑ष॒ज-ङ्क॑रत् । अतिः॑ छन्दा॒-श्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । बृ॒हदृ॑ष॒भो गौर्वयो॑ दधुः ॥ 87 ॥
(अम॑र्त्य - स्तुर्य॒वाड्गौर्वयो॑ दधु॒--र् विशो॑ - व॒शा वे॒हद्गौर्न वयो॑ दधुश्च॒त्वारि॑ च) (अ. 18)
अनुवाकं 19 - ऐन्द्रो पशौ वपादीनां-यँज्यानुवाक्याः
व॒स॒न्तेन॒र्तुना॑ दे॒वाः । वस॑वस्त्रि॒वृता᳚ स्तु॒तम् । र॒थ॒न्त॒रेण॒ तेज॑सा । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ ग्री॒ष्मेण॑ दे॒वा ऋ॒तुना᳚ । रु॒द्राः प॑ञ्चद॒शे स्तु॒तम् । बृ॒ह॒ता यश॑सा॒ बल᳚म् । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ व॒र॒.षाभि॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽदि॒त्याः । स्तोमे॑ सप्तद॒शे स्तु॒तम् ॥ 88 ॥
वै॒रू॒पेण॑ वि॒शौज॑सा । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ शा॒र॒देन॒र्तुना॑ दे॒वाः । ए॒क॒वि॒ग्ं॒श ऋ॒भवः॑ स्तु॒तम् । वै॒रा॒जेन॑ श्रि॒या श्रिय᳚म् । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ हे॒म॒न्तेन॒र्तुना॑ दे॒वाः । म॒रुत॑स्त्रिण॒वे स्तु॒तम् । बले॑न॒ शक्व॑री॒-स्सहः॑ । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ शै॒शि॒रेण॒र्तुना॑ दे॒वाः । त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शे॑ ऽमृतग्ग्॑ स्तु॒तम् । स॒त्येन॑ रे॒वतीः᳚, क्ष॒त्रम् । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ 89 ॥
(स्तोमे॑ सप्तद॒शे स्तु॒तग्ं - सहो॑ ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुश्च॒त्वारि॑ च) (अ. 19)
(व॒स॒न्तेन॑ ग्री॒ष्मेण॑ व॒र्॒षाभिः॑ शार॒देन॑ हेम॒न्तेन॑ शैशि॒रेण॒ षट् )
अनुवाकं 20 - ऐन्द्रो पशौ अनूयाजाना-म्मैत्रावरिणप्रैषाः
दे॒व-म्ब॒र्॒हिरिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒व-न्दे॒वम॑वर्धयत् । गा॒य॒त्रि॒या छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । तेज॒ इन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒वीर्द्वारो॑ दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वीर्दे॒व-म॑वर्धयन्न् । उ॒ष्णिहा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । प्रा॒णमिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 90 ॥
दे॒वी दे॒वं-वँ॑यो॒धस᳚म् । उ॒षे इन्द्र॑मवर्धताम् । अ॒नु॒ष्टुभा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । वाच॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ दे॒वी जोष्ट्री॑ दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वी दे॒वम॑वर्धताम् । बृ॒ह॒त्या छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । श्रोत्र॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ 91 ॥
दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वी दे॒वम॑वर्धताम् । प॒ङ्क्त्या छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । शु॒क्रमिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वा दे॒वम॑वर्धताम् । त्रि॒ष्टुभा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । त्विषि॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ 92 ॥
दे॒वी-स्ति॒स्र-स्ति॒स्रो दे॒वीर्व॑यो॒धस᳚म् । पति॒मिन्द्र॑-मवर्धयन्न् । जग॑त्या॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । बल॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒वो नरा॒शग्ंसो॑ दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वो दे॒वम॑वर्धयत् । वि॒राजा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । रेत॒ इन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ 93 ॥
दे॒वो वन॒स्पति॑-र्दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वो दे॒वम॑वर्धयत् । द्वि॒पदा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । भग॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒व-म्ब॒र्॒हिर्वारि॑तीना-न्दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वो (दे॒वं) दे॒वम॑वर्धयत् । क॒कुभा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । यश॒ इन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒वो अ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृ-द्दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वो दे॒वम॑वर्धयत् । अति॑च्छन्दसा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । क्ष॒त्रमिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ 94 ॥
(वि॒य॒न्तु॒ यज॑ - वीतां॒-यँज॑-वीतां॒-यँज॑-वेतु॒ यज॑-वेतु॒ यज॒ पञ्च॑ च) (अ. 20)
(दे॒व-म्ब॒र्॒हि-र्गा॑यत्रि॒या तेजः॑ । दे॒वीर्द्वार॑ उ॒ष्णिहा᳚ प्रा॒णम् । दे॒वी दे॒वमु॒षे अ॑नु॒ष्टुभा॒ वाच᳚म् । दे॒वी जोष्ट्री॑ बृह॒त्या श्रोत्र᳚म् । दे॒वी ऊ॒र्जाहू॑ती प॒ङ्क्त्या शु॒क्रम् । दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा त्रि॒ष्टुभा॒ त्विषि᳚म् । दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीः पति॒-ञ्जग॑त्या॒ बल᳚म् । दे॒वो नरा॒शग्ंसो॑ वि॒राजा॒ रेतः॑ । दे॒वो वन॒स्पति॑-र्द्वि॒पदा॒ भग᳚म् । दे॒व-म्ब॒र्॒हि-र्वारि॑तीना-ङ्क॒कुभा॒ यशः॑ । दे॒वो अ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृदति॑च्छन्दसा क्ष॒त्रम् । वे॒तु॒ वि॒य॒न्तु॒ च॒तु-र्वी॑ता॒मेको॑ वियन्तु च॒तुर्वे॑तु । अ॒व॒र्ध॒य॒द॒व॒र्ध॒य॒ग्ग्॒ श्च॒तुर॑वर्धता॒मेको॑ ऽवर्धयग्ग् श्च॒तुर॑वर्धयत् ।)
(स्वा॒द्वी-न्त्वा॒ - सोमः॒ - सुरा॑वन्त॒ग्ं॒ - सीसे॑न - मि॒त्रो॑-ऽसि॒ - य-द्दे॑वा॒ - होता॑ यक्ष-थ्स॒मिधेन्द्र॒ग्ं॒ - समि॑द्ध॒ इन्द्र॒ - आच॑र्षणि॒प्रा - दे॒व-म्ब॒र्॒हिरिन्द्रग्ं॑ सुदे॒वग्ं - होता॑ यक्ष-थ्स॒मिधा॒-ऽग्निग्ं - समि॑द्धो अ॒ग्निर॑श्विना॒ - ऽश्विना॑ ह॒विरि॑न्द्रि॒यं - दे॒व-म्ब॒र्॒हि-स्सर॑स्व - त्या॒ग्निम॒ - द्योशन्तो॒ - होता॑ यक्षदि॒डस्प॒दे - समि॑द्धो अ॒ग्नि-स्स॒मिधा॑ - वस॒न्तेन॑ - दे॒व-म्ब॒र्॒हिरिन्द्रं॑-वँयो॒धसं॑-विँग्ंश॒तिः)
(स्वा॒द्वी-न्त्वा-ऽ - मी॑ मदन्त पि॒तरः॒ - साम्रा᳚ज्याय - पू॒त-म्प॒वित्रे॑णे॒ वाज्य॑ - मु॒षासा॒नक्ता॒ - बद॑रै॒ - रधा॑ताम॒श्विना॑ - दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पतिः॑ - पष्ठ॒वाह॒-ङ्गां - दे॒वी दे॒वं-वँ॑यो॒धस॒-ञ्चतु॑र्नवतिः )
(स्वा॒द्वीन्त्वा॑ - वेतु॒ यज॑)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे द्वितीयाष्टके षष्ठः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - sautrāmaṇiḥ kaukilī hotra-ñca
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1 - grahāḥ
svā॒dvī-ntvā᳚ svā॒dunā᳚ | tī॒vrā-ntī॒vreṇa̭ | a॒mṛtā̭-ma॒mṛtḙna | madhṷmatī॒-mmadhṷmatā | sṛ॒jāmi॒ sagṃ somḙna | somo᳚-'sya॒śvibhyā᳚-mpacyasva | sara̭svatyai pacyasva | indrā̭ya su॒trāmṇḙ pacyasva || parī॒toṣi̭ñcatā su॒tam | somo॒ ya ṷtta॒magṃ ha॒viḥ || 1 ||
da॒dha॒nvā yo naryo̭ a॒phsva̭ntarā | su॒ṣāva॒ soma॒madri̭bhiḥ || pu॒nātṷ te pari॒sruta᳚m | soma॒gṃ॒ sūrya̭sya duhi॒tā | vārḙṇa॒ śaśva̭tā॒ tanā᳚ | vā॒yuḥ pū॒taḥ pa॒vitrḙṇa | prāṅkhsomo॒ ati̭drutaḥ | indra̭sya॒ yujya॒-ssakhā᳚ || vā॒yuḥ pū॒taḥ pa॒vitrḙṇa | pra॒tyaṅkhsomo॒ āti̭drutaḥ || 2 ||
indra̭sya॒ yujya॒-ssakhā᳚ || brahma̭ kṣa॒tra-mpa̭vate॒ teja̭ indri॒yam | sura̭yā॒ somaḥ̭ su॒ta āsṷto॒ madā̭ya | śu॒kreṇa̭ deva de॒vatāḥ᳚ pipṛgdhi | rase॒nānnaṃ॒-ya~ja̭mānāya dhehi || ku॒vida॒ṅga yava̭manto॒ yava̭-ñcit | yathā॒ dāntya̭nupū॒rvaṃ-vi~॒yūya̭ | i॒hehai̭ṣā-ṅkṛṇuta॒ bhoja̭nāni | ye ba॒ra॒ḥiṣo॒ namo̭vṛkti॒-nna ja॒gmuḥ || u॒pa॒yā॒ma-gṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmi || 3 ||
sara̭svatyā॒ indrā̭ya su॒trāmṇe᳚ || e॒ṣa te॒ yoni॒steja̭se tvā | vī॒ryā̭ya tvā॒ balā̭ya tvā || tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhehi | vī॒rya̭masi vī॒rya̭-mmayi̭ dhehi | bala̭masi॒ bala॒-mmayi̭ dhehi || nānā॒ hi vā᳚-nde॒vahi̭ta॒gṃ॒ sadaḥ̭ kṛ॒tam | mā sagṃsṛ̭kṣāthā-mpara॒me vyo̭mann | surā॒ tvamasi̭ śu॒ṣmiṇī॒ soma̭ e॒ṣaḥ | mā mā̭ higṃsī॒-ssvāṃ-yo~ni̭māvi॒śann || 4 ||
u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'syāśvi॒na-ntejaḥ̭ | sā॒ra॒sva॒taṃ-vī~॒rya᳚m | ai॒ndra-mbala᳚m || e॒ṣa te॒ yoni॒rmodā̭ya tvā | ā॒na॒ndāya̭ tvā॒ maha̭se tvā || ojo॒-'syojo॒ mayi̭ dhehi | ma॒nyura̭si ma॒nyu-mmayi̭ dhehi | maho̭-'si॒ maho॒ mayi̭ dhehi | saho̭-'si॒ saho॒ mayi̭ dhehi || yā vyā॒ghraṃ-vi~ṣṷ̄cikā | u॒bhau vṛka̭-ñca॒ rakṣa̭ti | śye॒na-mpa̭ta॒triṇagṃ̭ si॒gṃ॒ham | sema-mpā॒tvagṃha̭saḥ || sa॒-mpṛcaḥ̭ stha॒ sa-mmā̭ bha॒dreṇa̭ pṛṅkta | vi॒pṛcaḥ̭ stha॒ vi mā̭ pā॒pmanā̭ pṛṅkta || 5 ||
(ha॒viḥ - pra॒tyaṅkhsomo॒ āti̭druto - gṛhṇā - myāvi॒śan - viṣṷ̄cikā॒ pañca̭ ca) (a. 1)
anuvākaṃ 2 - grahopasthānam
somo॒ rājā॒-'mṛtagṃ̭ su॒taḥ | ṛ॒jī॒ṣeṇā̭jahānmṛ॒tyum | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | vipānagṃ̭ śu॒kramandha̭saḥ | indra̭syendri॒yam | i॒da-mpayo॒-'mṛta॒-mmadhṷ || soma̭ma॒dbhyo vya̭pibat | chanda̭sā ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣat | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | a॒dbhyaḥ, kṣī॒raṃ-vya~̭pibat || 6 ||
kruṅṅā᳚ṅgira॒so dhi॒yā | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | annā᳚-tpari॒sruto॒ rasa᳚m | brahma̭ṇā॒ vya̭piba-tkṣa॒tram | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || reto॒ mūtraṃ॒-vi~ja̭hāti | yoni̭-mpravi॒śadi̭ndri॒yam | garbho̭ ja॒rāyu॒ṇā-''vṛ̭taḥ | ulba̭-ñjahāti॒ janma̭nā | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || 7 ||
vedḙna rū॒pe vya̭karot | sa॒tā॒sa॒tī pra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || somḙna॒ somau॒ vya̭pibat | su॒tā॒su॒tau pra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | dṛ॒ṣṭvā rū॒pe vyāka̭rot | sa॒tyā॒nṛ॒te pra॒jāpa̭tiḥ | aśra̭ddhā॒-manṛ॒te-'da̭dhāt | śra॒ddhāgṃ sa॒tye pra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || dṛ॒ṣṭvā pa̭ri॒sruto॒ rasa᳚m | śu॒kreṇa̭ śu॒kraṃ-vya~̭pibat | paya॒-ssoma̭-mpra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | vipānagṃ̭ śu॒kramandha̭saḥ | indra̭syendri॒yam | i॒da-mpayo॒-'mṛta॒-mmadhṷ || 8 ||
(a॒dbhyaḥ, kṣī॒raṃ-vya~̭piba॒ - jjanma̭na॒rtena̭ sa॒tyami̭ndri॒yagg - śra॒ddhāgṃ sa॒tye pra॒jāpa̭tira॒ṣṭau ca̭) (a. 2)
(somo॒ rājā॒ vipāna॒gṃ॒ soma̭ma॒dbhyo-'nnā॒-dreto॒ mūtraṃ॒-ve~dḙna satāsa॒tī somḙna sutāsu॒tau dṛ॒ṣṭvā rū॒pe dṛ॒ṣṭvā pa̭ri॒sruto॒ rasaṃ॒-vi~pāna॒-ndaśa̭ )
anuvākaṃ 3 - grahahomaḥ
surā̭vanta-mbarhi॒ṣadagṃ̭ su॒vīra᳚m | ya॒jñagṃ hi̭nvanti mahi॒ṣā namo̭bhiḥ | dadhā̭nā॒-ssoma̭-ndi॒vi de॒vatā̭su | made॒mendraṃ॒-ya~ja̭mānā-ssva॒rkāḥ || yaste॒ rasa॒-ssambhṛ̭ta॒ oṣa̭dhīṣu | soma̭sya॒ śuṣma॒-ssura̭yā su॒tasya̭ | tena̭ jinva॒ yaja̭māna॒-mmadḙna | sara̭svatī-ma॒śvinā॒-vindra̭-ma॒gnim || yama॒śvinā॒ namṷcerāsu॒rādadhi̭ | sara̭sva॒tyasa̭nodindri॒yāya̭ || 9 ||
i॒ma-ntagṃ śu॒kra-mmadhṷmanta॒-mindu᳚m | soma॒gṃ॒ rājā̭nami॒ha bha̭kṣayāmi || yadatra̭ ri॒ptagṃ ra॒sinaḥ̭ su॒tasya̭ | yadindro॒ api̭ba॒cchacī̭bhiḥ | a॒ha-ntada̭sya॒ mana̭sā śi॒vena̭ | soma॒gṃ॒ rājā̭nami॒ha bha̭kṣayāmi || pi॒tṛbhyaḥ̭ svadhā॒vibhyaḥ̭ sva॒dhā namaḥ̭ | pi॒tā॒ma॒hebhyaḥ̭ svadhā॒vibhyaḥ̭ sva॒dhā namaḥ̭ | prapi̭tāmahebhya-ssvadhā॒vibhyaḥ̭ sva॒dhā namaḥ̭ | akṣa̭-npi॒taraḥ̭ || 10 ||
amī̭madanta pi॒taraḥ̭ | atī̭tṛpanta pi॒taraḥ̭ | amī̭mṛjanta pi॒taraḥ̭ | pita̭ra॒-śśundha̭ddhvam || pu॒nantṷ mā pi॒taraḥ̭ so॒myāsaḥ̭ | pu॒nantṷ mā pitāma॒hāḥ | pu॒nantu॒ prapi̭tāmahāḥ | pa॒vitrḙṇa śa॒tāyṷṣā | pu॒nantṷ mā pitāma॒hāḥ | pu॒nantu॒ prapi̭tāmahāḥ || 11 ||
pa॒vitrḙṇa śa॒tāyṷṣā || viśva॒māyu॒-rvya̭śnavai | agna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m | dadha॒-tpoṣagṃ̭ ra॒yi-mmayi̭ ||| pava̭māna॒-ssuva॒rjanaḥ̭ | pa॒vitrḙṇa॒ vica̭rṣaṇiḥ | yaḥ potā॒ sa pṷnātu mā || pu॒nantṷ mā devaja॒nāḥ | pu॒nantu॒ mana̭ vo dhi॒yā | pu॒nantu॒ viśva̭ ā॒yavaḥ̭ ||| jāta̭vedaḥ pa॒vitra̭vat | pa॒vitrḙṇa punāhi mā | śu॒kreṇa̭ deva॒ dīdya̭t | agne॒ kratvā॒ kratū॒gṃ॒ranṷ || yattḙ pa॒vitra̭-ma॒rciṣi̭ | agne॒ vita̭tamanta॒rā | brahma॒ tena̭ punīmahe ||| u॒bhābhyā᳚-ndeva savitaḥ | pa॒vitrḙṇa sa॒vena̭ ca | i॒da-mbrahma̭ punīmahe || vai॒śva॒de॒vī pṷna॒tī de॒vyāgā᳚t | yasyai̭ ba॒hvī-sta॒nuvo̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhāḥ | tayā॒ mada̭nta-ssadha॒mādyḙṣu | va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām |||| ye sa̭mā॒nā-ssama̭nasaḥ | pi॒taro̭ yama॒rājye᳚ | teṣāṃ᳚-lo~॒ka-ssva॒dhā namaḥ̭ | ya॒jño de॒veṣṷ kalpatām || 12 ||
ye sa̭jā॒tā-ssama̭nasaḥ | jī॒vā jī॒veṣṷ māma॒kāḥ | teṣā॒g॒ śrīrmayi̭ kalpatām | a॒smil ~lo॒ke śa॒tagṃ samāḥ᳚ || dve sru॒tī a̭śṛṇava-mpitṛ॒ṇām | a॒ha-nde॒vānā̭mu॒ta martyā̭nām | yābhyā̭mi॒daṃ-vi~śva॒meja॒-thsamḙti | yada̭nta॒rā pi॒tara̭-mmā॒tara̭-ñca || i॒dagṃ ha॒viḥ pra॒jana̭na-mme astu | daśa̭vīragṃ sa॒rvaga̭ṇagg sva॒staye᳚ | ā॒tma॒sani̭ prajā॒sani̭ | pa॒śu॒sanya̭bhaya॒sani̭ loka॒sani̭ | a॒gniḥ pra॒jā-mba̭hu॒lā-mmḙ karotu | anna॒-mpayo॒ reto̭ a॒smāsṷ dhatta | rā॒yaspoṣa॒-miṣa॒mūrja̭ma॒smāsṷ dīdhara॒-thsvāhā᳚ || 13 ||
(i॒ndri॒yāya̭ - pi॒taraḥ̭ - śa॒tāyṷṣā pu॒nantṷ mā pitāma॒hāḥ pu॒nantu॒ prapi̭tāmahāḥ-kalpatāg-sva॒staye॒ pañca̭ ca) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - upahomāḥ
sīsḙna॒ tantra॒-mmana̭sā manī॒ṣiṇaḥ̭ | ū॒rṇā॒sū॒treṇa̭ ka॒vayo̭ vayanti | a॒śvinā̭ ya॒jñagṃ sa̭vi॒tā sara̭svatī | indra̭sya rū॒paṃ-va~rṷṇo bhiṣa॒jyann || tada̭sya rū॒pama॒mṛta॒gṃ॒ śacī̭bhiḥ | ti॒sro da̭dhurde॒vatā᳚-ssagṃrarā॒ṇāḥ | lomā̭ni॒ śaṣpai᳚-rbahu॒dhā na tokma̭bhiḥ | tvaga̭sya mā॒gṃ॒sama̭bhava॒nna lā॒jāḥ || tada॒śvinā̭ bhi॒ṣajā̭ ru॒drava̭rtanī | sara̭svatī vayati॒ peśo॒ anta̭raḥ || 14 ||
asthi̭ ma॒jjāna॒-mmāsa̭raiḥ | kā॒ro॒ta॒reṇa॒ dadha̭to॒ gavā᳚-ntva॒ci || sara̭svatī॒ mana̭sā peśa॒laṃ-va~sṷ | nāsa̭tyābhyāṃ-va~yati darśa॒taṃ-va~puḥ̭ | rasa̭-mpari॒srutā॒ na rohi̭tam | na॒gnahu॒rdhīra॒stasa̭ra॒-nna vema̭ || paya̭sā śu॒krama॒mṛta̭-ñja॒nitra᳚m | sura̭yā॒ mūtrā᳚jjanayanti॒ retaḥ̭ | apāma̭ti-ndurma॒ti-mbādha̭mānāḥ | ūva̭ddhyaṃ॒-vā~tagṃ̭ sa॒buva॒-ntadā॒rāt || 15 ||
indraḥ̭ su॒trāmā॒ hṛda̭yena sa॒tyam | pu॒ro॒ḍāśḙna savi॒tā ja̭jāna | yakṛ̭-tklo॒mānaṃ॒-va~rṷṇo bhiṣa॒jyann | mata̭sne vāya॒vyai᳚rna mi̭nāti pi॒ttam || ā॒ntrāṇi̭ sthā॒lī madhu॒ pinva̭mānā | gudā॒ pātrā̭ṇi su॒dughā॒ na dhe॒nuḥ | śye॒nasya॒ patra॒-nna plī॒hā śacī̭bhiḥ | ā॒sa॒ndī nābhi̭ru॒dara॒-nna mā॒tā || ku॒mbho va̭ni॒ṣṭhurja̭ni॒tā śacī̭bhiḥ | yasmi॒nnagre॒ yonyā॒-ṅgarbho̭ a॒ntaḥ || 16 ||
plā॒śīrvya̭kta-śśa॒tadhā̭ra॒ uthsaḥ̭ | du॒he na ku॒mbhīg sva॒dhā-mpi॒tṛbhyaḥ̭ || mukha॒gṃ॒ sada̭sya॒ śira॒ ithsadḙna | ji॒hvā pa॒vitra̭ma॒śvinā॒ sagṃ sara̭svatī | cappa॒-nna pā॒yurbhi॒ṣaga̭sya॒ vālaḥ̭ | va॒stirna śepo॒ hara̭sā tara॒svī || a॒śvibhyā॒-ñcakṣṷra॒mṛta॒-ṅgrahā᳚bhyām | chāgḙna॒ tejo̭ ha॒viṣā̭ śṛ॒tena̭ | pakṣmā̭ṇi go॒dhūmaiḥ॒ kva̭lairu॒tāni̭ | peśo॒ na śu॒klamasi̭taṃ-va~sāte || 17 ||
avi॒rna me॒ṣo na॒si vī॒ryā̭ya | prā॒ṇasya॒ panthā̭ a॒mṛto॒ grahā᳚bhyām | sara̭sva॒tyupa॒vākai᳚rvyā॒nam | nasyā̭ni ba॒ra॒ḥi-rbada̭rai-rjajāna || indra̭sya rū॒pamṛ̭ṣa॒bho balā̭ya | karṇā᳚bhyā॒g॒ śrotra̭ma॒mṛta॒-ṅgrahā᳚bhyām | yavā॒ na ba॒ra॒ḥi-rbhru॒vi kesa̭rāṇi | ka॒rkandhṷ jajñe॒ madhṷ sāra॒gha-mmukhā᳚t || ā॒tmannu॒pasthe॒ na vṛka̭sya॒ loma̭ | mukhe॒ śmaśrṷ̄ṇi॒ na vyā᳚ghralo॒mam || 18 ||
keśā॒ na śī॒ra॒.ṣan. yaśa̭se śri॒yai śikhā᳚ | si॒gṃ॒hasya॒ loma॒ tviṣi̭-rindri॒yāṇi̭ || aṅgā᳚nyā॒tman-bhi॒ṣajā॒ tada॒śvinā᳚ | ā॒tmāna॒maṅgai॒-ssama̭dhā॒-thsara̭svatī | indra̭sya rū॒pagṃ śa॒tamā̭na॒māyuḥ̭ | ca॒ndreṇa॒ jyoti̭ra॒mṛta॒-ndadhā̭nā || sara̭svatī॒ yonyā॒-ṅgarbha̭ma॒ntaḥ | a॒śvibhyā॒-mpatnī॒ sukṛ̭ta-mbibharti | a॒pāgṃ rasḙna॒ varṷṇo॒ na sāmnā᳚ | indragg̭ śri॒yai ja॒naya̭nna॒phsu rājā᳚ || tejaḥ̭ paśū॒nāgṃ ha॒viri̭ndri॒yāva̭t | pa॒ri॒srutā॒ paya̭sā sāra॒gha-mmadhṷ | a॒śvibhyā᳚-ndu॒gdha-mbhi॒ṣajā॒ sara̭svatyā sutāsu॒tābhyā᳚m | a॒mṛta॒-ssoma॒ induḥ̭ || 19 ||
(anta̭ra - ā॒rā - da॒nta--r va̭sāte - vyāghralo॒magṃ - rājā̭ ca॒tvāri̭ ca) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - abhiṣekaḥ
mi॒tro̭-'si॒ varṷṇo-'si | sama॒haṃ-vi~śvai᳚rde॒vaiḥ || kṣa॒trasya॒ nābhi̭rasi | kṣa॒trasya॒ yoni̭rasi || syo॒nāmāsī̭da | su॒ṣadā॒māsī̭da | mā tvā̭ higṃsīt | mā mā̭ higṃsīt || niṣa̭sāda dhṛ॒tavra̭to॒ varṷṇaḥ | pa॒styā᳚svā || 20 ||
sāmrā᳚jyāya su॒kratuḥ̭ || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m | pū॒ṣṇo hastā᳚bhyām | a॒śvino॒-rbhaiṣa̭jyena | teja̭se brahmavarca॒sāyā॒bhiṣi̭ñcāmi || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m | pū॒ṣṇo hastā᳚bhyām | sara̭svatyai॒ bhaiṣa̭jyena || 21 ||
vī॒ryā̭yā॒nnādyā̭yā॒bhiṣi̭ñcāmi || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m | pū॒ṣṇo hastā᳚bhyām | indra̭syendri॒yeṇa̭ | śri॒yai yaśa̭se॒ balā̭yā॒bhiṣi̭ñcāmi || ko̭-'si kata॒mo̭-'si | kasmai᳚ tvā॒ kāya̭ tvā || suślo॒kā~(4) suma̭ḍga॒lā~(4) satya̭rā॒jā(3)n || śiro̭ me॒ śrīḥ || 22 ||
yaśo॒ mukha᳚m | tviṣiḥ॒ keśā᳚śca॒ śmaśrṷ̄ṇi | rājā̭ me prā॒ṇo̭-'mṛta᳚m | sa॒mrāṭ cakṣuḥ̭ | vi॒rāṭchrotra᳚m | ji॒hvā mḙ bha॒dram | vāmmahaḥ̭ | mano̭ ma॒nyuḥ | sva॒rāḍbhāmaḥ̭ | modāḥ᳚ pramo॒dā a॒ṅgulī॒raṅgā̭ni || 23 ||
ci॒tta-mme॒ sahaḥ̭ | bā॒hū me॒ bala̭mindri॒yam | hastaṷ me॒ karma̭ vī॒rya᳚m | ā॒tmā kṣa॒tramuro॒ mama̭ | pṛ॒ṣṭīrmḙ rā॒ṣṭramu॒dara॒magṃsau᳚ | grī॒vāśca॒ śroṇyau᳚ | ū॒rū a̭ra॒tnī jānṷnī | viśo॒ me-'ṅgā̭ni sa॒rvataḥ̭ | nābhi̭rme ci॒ttaṃ-vi~॒jñāna᳚m | pā॒yurme-'pa̭citirbha॒sat || 24 ||
ā॒na॒nda॒na॒ndāvā॒ṇḍau me᳚ | bhaga॒-ssaubhā᳚gya॒-mpasaḥ̭ || jaṅghā᳚bhyā-mpa॒dbhyā-ndharmo᳚-'smi | vi॒śi rājā॒ prati̭ṣṭhitaḥ || prati̭ kṣa॒tre prati̭tiṣṭhāmi rā॒ṣṭre | pratyaśvḙṣu॒ prati̭tiṣṭhāmi॒ goṣṷ | pratyaṅgḙṣu॒ prati̭tiṣṭhāmyā॒tmann | prati̭ prā॒ṇeṣu॒ prati̭tiṣṭhāmi pu॒ṣṭe | prati॒ dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ | pratiti̭ṣṭhāmi ya॒jñe || 25 ||
tra॒yā de॒vā ekā̭daśa | tra॒ya॒stri॒gṃ॒śā-ssu॒rādha̭saḥ | bṛha॒spati̭ purohitāḥ | de॒vasya̭ savi॒tu-ssa॒ve | de॒vā de॒vaira̭vantu mā | pra॒tha॒mā dvi॒tīyaiḥ᳚ | dvi॒tīyā᳚stṛ॒tīyaiḥ᳚ | tṛ॒tīyā᳚-ssa॒tyena̭ | sa॒tyaṃ-ya~॒jñena̭ |ya॒jño yajṷrbhiḥ || 26 ||
yajūgṃ̭ṣi॒ sāma̭bhiḥ | sāmā᳚nyṛ॒gbhiḥ | ṛco̭ yā॒jyā̭bhiḥ | yā॒jyā̭ vaṣaṭkā॒raiḥ | va॒ṣa॒ṭkā॒rā āhṷtibhiḥ | āhṷtayo me॒ kāmā॒n-thsama̭rdhayantu || bhū-ssvāhā᳚ || lomā̭ni॒ praya̭ti॒rmama̭ | tvamma॒ āna̭ti॒rāga̭tiḥ | mā॒gṃ॒sa-mma॒ upa̭natiḥ | va svasthi̭ | ma॒jjā ma॒ āna̭tiḥ || 27 ||
(pa॒styā᳚svā - sara̭svatyai॒ bhaiṣa̭jyena॒ - śrī - raṅgā̭ni - bha॒sa--dya॒jñe - ya॒jño yajṷrbhi॒ - rupa̭nati॒rdve ca̭) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - avabhṛthaḥ
ya-ddḙvā deva॒heḍa̭nam | devā̭saścakṛ॒mā va॒yam | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ | viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || yadi॒ divā॒ yadi॒ nakta᳚m | enāgṃ̭si cakṛ॒mā va॒yam | vā॒yurmā॒ tasmā॒dena̭saḥ | viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || yadi॒ jāgra॒-dyadi॒ svapne᳚ | enāgṃ̭si cakṛ॒mā va॒yam || 28 ||
sūryo̭ mā॒ tasmā॒dena̭saḥ | viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || yadgrāme॒ yadara̭ṇye | ya-thsa॒bhāyāṃ॒-ya~di̭ndri॒ye | yacchū॒dre yada॒rye᳚ | ena̭ścakṛ॒mā va॒yam | yadeka॒syādhi॒ dharma̭ṇi | tasyā̭va॒yaja̭namasi || yadāpo॒ aghni̭yā॒ varu॒ṇeti॒ śapā̭mahe | tato̭ varuṇa no muñca || 29 ||
ava̭bhṛtha nicaṅkuṇa nice॒rura̭si nicaṅkuṇa | ava̭ de॒vai-rde॒vakṛ̭ta॒meno̭-'yāṭ | ava॒ martyai॒rmartya̭kṛtam | u॒rorā no̭ deva ri॒ṣaspā̭hi || su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu | du॒rmi॒trāstasmai̭ bhuyāsuḥ | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || dru॒pa॒dādi॒ve-nmṷmucā॒naḥ | svi॒nna-ssnā॒tvī malā̭diva || 30 ||
pū॒ta-mpa॒vitrḙṇe॒vājya᳚m | āpaḥ̭ śundhantu॒ maina̭saḥ || udva॒ya-ntama̭sa॒spari̭ | paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya᳚m | aga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || prati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ̭ | pratya̭sto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ̭ || edho᳚-'syedhiṣī॒mahi̭ | sa॒mida̭si || 31 ||
tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhehi || a॒po anva̭cāriṣam | rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā-'ga̭mam | ta-mmā॒ sagṃsṛ̭ja॒ varca̭sā | pra॒jayā̭ ca॒ dhanḙna ca || sa॒māva̭varti pṛthi॒vī | samu॒ṣāḥ | samu॒ sūryaḥ̭ | samu॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t | vai॒śvā॒na॒ra jyo̭ti-rbhūyāsam | vi॒bhu-ṅkāmaṃ॒-vya~̭śnavai || bhū-ssvāhā᳚ || 32 ||
(svapna॒ enāgṃ̭si cakṛ॒mā va॒yaṃ - mṷñca॒ - malā̭diva - sa॒mida̭si॒ - jaga॒-ttrīṇi̭ ca) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - aindre praśnau prayājānāmekādaśa maitrāvaruṇapraiṣāḥ
hotā̭ yakṣa-thsa॒midhendra̭-mi॒ḍaspa॒de | nābhā̭ pṛthi॒vyā adhi̭ | di॒vo varṣma॒n-thsami̭ddhyate | oji̭ṣṭhaścarṣaṇī॒sahāṋ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttanū॒napā̭tam | ū॒tibhi॒-rjetā̭ra॒-mapa̭rājitam | indra̭-nde॒vagṃ sṷva॒rvida᳚m | pa॒thibhi॒-rmadhṷmattamaiḥ | narā॒śagṃsḙna॒ teja̭sā || 33 ||
vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒diḍā̭bhi॒-rindra̭-mīḍi॒tam | ā॒juhvā̭na॒-mama̭rtyam | de॒vo de॒vai-ssavī᳚ryaḥ | vajra̭hastaḥ puranda॒raḥ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-dba॒ra॒ḥiṣīndra̭-nniṣadva॒ram | vṛ॒ṣa॒bha-nnaryā̭pasam | vasṷbhī ru॒drairā̭di॒tyaiḥ | sa॒yugbhi̭-rba॒ra॒ḥirā 'sa̭dat || 34 ||
vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒dojo॒ na vī॒rya᳚m | saho॒ dvāra॒ indra̭mavardhayann | su॒prā॒ya॒ṇā viśra̭yantāmṛtā॒vṛdhaḥ̭ | dvāra॒ indrā̭ya mī॒ḍhuṣe᳚ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣadu॒ṣe indra̭sya dhe॒nū | su॒dughḙ mā॒taraṷ ma॒hī | savā॒tarau॒ na teja̭sī | va॒thsamindra̭-mavardhatām || 35 ||
vī॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-ddaivyā॒ hotā̭rā | bhi॒ṣajā॒ sakhā̭yā | ha॒viṣendra̭-mbhiṣajyataḥ | ka॒vī de॒vau pracḙtasau | indrā̭ya dhatta indri॒yam | vī॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣatti॒sro de॒vīḥ | traya̭stri॒dhāta̭vo॒-'pasaḥ̭ | iḍā॒ sara̭svatī॒ bhāra̭tī || 36 ||
ma॒hīndra̭patnīr-ha॒viṣma̭tīḥ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttvaṣṭā̭ra॒-mindra̭-nde॒vam | bhi॒ṣajagṃ̭ su॒yaja̭-ṅghṛta॒śriya᳚m | pu॒ru॒rūpagṃ̭ su॒reta̭sa-mma॒ghoni᳚m | indrā̭ya॒ tvaṣṭā॒ dadha̭dindri॒yāṇi̭ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati᳚m | śa॒mi॒tāragṃ̭ śa॒takra̭tum | dhi॒yo jo॒ṣṭāra̭-mindri॒yam || 37 ||
maddhvā̭ sama॒ñjanpa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ | svadā̭ti ha॒vya-mmadhṷnā ghṛ॒tena̭ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒dindra॒gg॒ svāhā-''jya̭sya | svāhā॒ meda̭saḥ | svāhā᳚ sto॒kānā᳚m | svāhā॒ svāhā̭kṛtīnām | svāhā̭ ha॒vyasū᳚ktīnām | svāhā̭ de॒vāgṃ ā᳚jya॒pān | svāhendragṃ̭ ho॒trājjṷṣā॒ṇāḥ | indra॒ ājya̭sya viyantu | hota॒ryaja̭ || 38 ||
(teja̭sā-'sada-davardhatāṃ॒-bhāra̭tī-ndri॒yaṃ-jṷṣā॒ṇā dve ca̭) (a. 7)
(sa॒midhendra॒-ntanū॒napā̭ta॒miḍā̭bhi-rba॒r॒hiṣyoja̭ u॒ṣe daivyā̭ ti॒srastvaṣṭā̭raṃ॒-va~na॒spati॒mindra᳚m | sa॒midhendra̭-ñca॒turvetveko̭ vi॒yantu॒ dvirvī॒tāmeko̭ vi॒yantu॒ dvirvetveko̭ vi॒yantu॒ hota॒ryaja̭ )
anuvākaṃ 8 - aindre praśnau prayājayājyāḥ
sami̭ddha॒ indra̭ u॒ṣasā॒manī̭ke | pu॒ro॒rucā̭ pūrva॒kṛdvā̭vṛdhā॒naḥ | tri॒bhirde॒vaistri॒gṃ॒śatā॒ vajra̭bāhuḥ | ja॒ghāna̭ vṛ॒traṃ-vi~ duro̭ vavāra || narā॒śagṃsaḥ॒ prati॒ śūro॒ mimā̭naḥ | tanū॒napā॒t-prati̭ ya॒jñasya॒ dhāma̭ | gobhi̭-rva॒pāvā॒-nmadhṷnā sama॒ñjann | hira̭ṇyaiśca॒ndrī ya̭jati॒ pracḙtāḥ || ī॒ḍi॒to de॒vairhari̭vāgṃ abhi॒ṣṭiḥ | ā॒juhvā̭no ha॒viṣā॒ śardha̭mānaḥ || 39 ||
pu॒ra॒daṃ॒ro ma॒ghavā॒n॒. vajra̭bāhuḥ | āyā̭tu ya॒jñamupa̭ no juṣā॒ṇaḥ || ju॒ṣā॒ṇo ba॒ra॒ḥirhari̭vānna॒ indraḥ̭ | prā॒cīnagṃ̭ sīdatpra॒diśā̭ pṛthi॒vyāḥ | u॒ru॒vyacāḥ॒ pratha̭mānagg syo॒nam | ā॒di॒tyaira॒ktaṃ-va~sṷbhi-ssa॒joṣāḥ᳚ || indra॒-nduraḥ̭ kava॒ṣyo̭ dhāva̭mānāḥ | vṛṣā̭ṇaṃ-ya~ntu॒ jana̭ya-ssu॒patnīḥ᳚ | dvāro̭ de॒vīra॒bhito॒ viśra̭yantām | su॒vīrā̭ vī॒ra-mpratha̭mānā॒ maho̭bhiḥ || 40 ||
u॒ṣāsā॒ naktā̭ bṛha॒tī bṛ॒hanta᳚m | paya̭svatī su॒dughe॒ śūra॒mindra᳚m | peśa̭svatī॒ tantṷnā saṃ॒vya~ya̭ntī | de॒vānā᳚-nde॒vaṃ-ya~̭jata-ssuru॒kme || daivyā॒ mimā̭nā॒ mana̭sā puru॒trā | hotā̭rā॒vindra̭-mpratha॒mā su॒vācā᳚ | mū॒rdhan. ya॒jñasya॒ madhṷnā॒ dadhā̭nā | prā॒cīna॒-ñjyoti̭rha॒viṣā̭ vṛdhātaḥ || ti॒sro de॒vīrha॒viṣā॒ vardha̭mānāḥ | indra̭-ñjuṣā॒ṇā vṛṣa̭ṇa॒-nna patnīḥ᳚ || 41 ||
acchi̭nna॒-ntantu॒-mpaya̭sā॒ sara̭svatī | iḍā̭ de॒vī bhāra̭tī vi॒śvatū᳚rtiḥ || tvaṣṭā॒ dadha॒dindrā̭ya॒ śuṣma᳚m | apā॒ko-'ci̭ṣṭurya॒śasḙ pu॒rūṇi̭ | vṛṣā॒ yaja॒n vṛṣa̭ṇa॒-mbhūri̭retāḥ | mū॒rdhan. ya॒jñasya॒ sama̭naktu de॒vān || vana॒spati॒-rava̭sṛṣṭo॒ na pāśaiḥ᳚ | tmanyā̭ sama॒ñjañcha̭mi॒tā na de॒vaḥ | indra̭sya ha॒vyairja॒ṭhara̭-mpṛṇā॒naḥ | svadā̭ti ha॒vya-mmadhṷnā ghṛ॒tena̭ || sto॒kānā॒mindu॒-mprati॒ śūra॒ indraḥ̭ | vṛ॒ṣā॒yamā̭ṇo vṛṣa॒bha-stṷrā॒ṣāṭ | ghṛ॒ta॒pruṣā॒ madhṷnā ha॒vyamu॒ndann | mū॒rdhan. ya॒jñasya̭ juṣatā॒g॒ svāhā᳚ || 42 ||
(śardha̭māno॒ - maho̭bhiḥ॒ - patnī᳚--r ghṛ॒tena̭ ca॒tvāri̭ ca) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - aindre praśnau vapādīnāṃ-yā~jyānuvākyāḥ
āca̭rṣaṇi॒prā vṛ̭ṣa॒bho janā̭nām | rājā̭ kṛṣṭī॒nā-mpṷruhū॒ta indraḥ̭ | stu॒ta-śśra̭va॒syannava॒sopa̭ma॒drik | yu॒ktvā harī॒ vṛṣa॒ṇā ''yā᳚hya॒rvām ||, vi॒veṣa॒ yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒ mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante |||| tagṃ sa॒dhrīcī̭rū॒tayo॒ vṛṣṇi̭yāni | pauggsyā̭ni ni॒yutaḥ̭ saścu॒rindra᳚m | sa॒mu॒dra-nna sindha̭va u॒kthaśṷṣmāḥ | u॒ru॒vyaca̭sa॒giṃra॒ āvi̭śanti |||| sa॒tyamittanna tvāvāgṃ̭ a॒nyo asti̭ | indra̭ de॒vo na martyo॒ jyāyāṋ | aha॒nnahi̭-mpari॒śayā̭na॒marṇaḥ̭ | avā̭sṛjo॒-'po acchā̭ samu॒dram || prasa̭sāhiṣe puruhūta॒ śatrūṋ | jyeṣṭha̭ste॒ śuṣma̭ i॒ha rā॒tira̭stu | indrābha̭ra॒ dakṣi̭ṇenā॒ vasṷ̄ni | pati॒-ssindhṷ̄nāmasi re॒vatī̭nām || sa śevṛ̭dha॒madhi̭dhā dyu॒mnama॒sme | mahi̭ kṣa॒tra-ñja̭nā॒ṣāḍi̭ndra॒ tavya᳚m | rakṣā̭ ca no ma॒ghonaḥ̭ pā॒hi sū॒rīn | rā॒ye ca̭ na-ssvapa॒tyā i॒ṣe dhāḥ᳚ || 43 ||
(re॒vatī̭nā-ñca॒tvāri̭ ca) (a. 9)
anuvākaṃ 10 - aindre praśnau anuyājānāmekādaśa maitrāvaruṇapraiṣāḥ
de॒va-mba॒r॒hirindragṃ̭ sude॒va-nde॒vaiḥ | vī॒rava̭-thstī॒rṇaṃ-ve~dyā̭mavardhayat | vasto᳚rvṛ॒ta-mprākto᳚rbhṛ॒tam | rā॒yā ba॒r॒hiṣma॒to-'tya̭gāt | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vīrdvāra॒ indragṃ̭ saṅghā॒te | vi॒ḍvīryāma̭nnavardhayann | ā va॒thsena॒ tarṷṇena kumā॒reṇa̭ ca mīvi॒tā apārvā̭ṇam | re॒ṇuka̭kāṭa-nnudantām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 44 ||
de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā᳚ | indraṃ̭-ya~॒jñe pra̭ya॒tya̭hvetām | daivī॒rviśaḥ॒ prāyā̭siṣṭām | suprī̭te॒ sudhi̭te abhūtām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vī joṣṭrī॒ vasṷdhitī | de॒vamindra̭mavardhatām | ayā᳚vya॒nyā-'ghā dveṣāgṃ̭si | ā-'nyā vā᳚kṣī॒-dvasu॒ vāryā̭ṇi | yaja̭mānāya śikṣi॒te || 45 ||
va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vī ū॒rjāhṷtī॒ dughḙ su॒dughe᳚ | paya॒sendra̭mavardhatām | iṣa॒mūrja̭ma॒nyā 'vā᳚kṣīt | sagdhi॒gṃ॒ sapī̭tima॒nyā | navḙna॒ pūrva॒-ndaya̭māne | pu॒rā॒ṇena॒ nava᳚m | adhā̭tā॒-mūrja̭mū॒rjāhṷtī॒ vasu॒ vāryā̭ṇi | yaja̭mānāya śikṣi॒te | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || 46 ||
de॒vā daivyā॒ hotā̭rā | de॒vamindra̭mavardhatām | ha॒tāgha̭śagṃ sā॒vābhā᳚rṣṭāṃ॒-va~su॒ vāryā̭ṇi | yaja̭mānāya śikṣi॒tau | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vīsti॒srasti॒sro de॒vīḥ | pati॒mindra̭mavardhayann | aspṛ̭kṣa॒dbhāra̭tī॒ diva᳚m | ru॒drairya॒jñagṃ sara̭svatī | iḍā॒ vasṷmatī gṛ॒hān || 47 ||
va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒va indro॒ narā॒śagṃsaḥ̭ | tri॒va॒rū॒tha-stri̭vandhu॒raḥ | de॒vamindra̭mavardhayat | śa॒tena̭ śitipṛ॒ṣṭhānā॒māhi̭taḥ | sa॒hasrḙṇa॒ prava̭rtate | mi॒trāvaru॒ṇeda̭sya ho॒tramarha̭taḥ | bṛha॒spatiḥ̭ sto॒tram | a॒śvinā-''ddhva̭ryavam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || 48 ||
de॒va indro॒ vana॒spatiḥ̭ | hira̭ṇyaparṇo॒ madhṷśākha-ssupippa॒laḥ | de॒vamindra̭mavardhayat | diva॒magrḙṇāprāt | ā-'ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīma̭dṛgṃhīt | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒va-mba॒ra॒ḥirvāri̭tīnām | de॒vamindra̭mavardhayat | svā॒sa॒stha-mindre॒ṇāsa̭nnam | a॒nyā ba॒r॒hīgṣya॒bhya̭bhūt | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛt | de॒vamindra̭mavardhayat | svi̭ṣṭa-ṅku॒rvan-thsvi̭ṣṭa॒kṛt | svi̭ṣṭama॒dya ka̭rotu naḥ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yajḙ || 49 ||
(vi॒ya॒ntu॒ yaja̭ - śikṣi॒te - śi̭kṣi॒te va̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭-gṛ॒hān.-vḙtu॒ yajā̭-bhū॒-thṣaṭca̭) (a. 10)
de॒va-mba॒r॒hi-rde॒vīrdvāro̭ de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā̭ de॒vī joṣṭrī̭ de॒vī ū॒rjāhṷtī de॒vā daivyā॒ hotā̭rā śikṣi॒tau de॒vīsti॒srasti॒sro de॒vīḥ pati̭-nde॒va indro॒ narā॒śagṃso̭ de॒va indro॒ vana॒spati̭-rde॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nde॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-dde॒vam | ve॒tu॒ vi॒ya॒ntu॒ ca॒turvī̭tā॒meko̭ viyantu ca॒turvḙtu | a॒va॒rdha॒ya॒da॒va॒rdha॒ya॒-ntrira̭vardhatā॒meko̭ 'vardhayagg śca॒tura̭vardhayat | vasto॒rā va॒thsena॒ daivī॒rayā॒vīṣagṃ̭ ha॒tāspṛ̭kṣaccha॒tena॒ diva॒mindragg̭ svāsa॒sthagg svi̭ṣṭam | śikṣi॒te śi̭kṣi॒te śi̭kṣi॒tau |
anuvākaṃ 11 - paśutraye praya jārthā maitrāvaruṇapraiṣāḥ
hotā̭ yakṣa-thsa॒midhā॒-'gni-mi॒ḍaspa॒de | a॒śvinendra॒gṃ॒ sara̭svatīm | a॒jo dhū॒mro na go॒dhūmaiḥ॒ kva̭lairbheṣa॒jam | madhu॒ śaṣpai॒rna teja̭ indri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttanū॒napā॒-thsara̭svatī | avi̭rme॒ṣo na bhḙṣa॒jam | pa॒thā madhṷma॒tā ''bha̭rann | a॒śvinendrā̭ya vī॒rya᳚m || 50 ||
bada̭rairupa॒vākā̭bhi-rbheṣa॒ja-ntokma̭bhiḥ | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒nnarā॒śagṃsa॒na-nna॒gnahu᳚m | pati॒gṃ॒ surā̭yai bheṣa॒jam | me॒ṣa-ssara̭svatī bhi॒ṣak | ratho॒ na ca॒ndrya̭śvino᳚rva॒pā indra̭sya vī॒rya᳚m | bada̭rairupa॒vākā̭bhi-rbheṣa॒ja-ntokma̭bhiḥ | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 51 ||
hotā̭ yakṣadi॒ḍeḍi॒ta ā॒juhvā̭na॒-ssara̭svatīm | indra॒-mbalḙna va॒rdhayanṋ | ṛ॒ṣa॒bheṇa॒ gave᳚ndri॒yam | a॒śvinendrā̭ya vī॒rya᳚m | yavaiḥ᳚ ka॒rkandhṷbhiḥ | madhṷ lā॒jairna māsa̭ram | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-dba॒ra॒ḥi-ssu॒ṣṭarī॒mo-'rṇa̭mradāḥ | bhi॒ṣannāsa̭tyā || 52 ||
bhi॒ṣajā॒-'śvinā-'śvā॒ śiśṷmatī | bhi॒ṣagdhe॒nu-ssara̭svatī | bhi॒ṣagdu॒ha indrā̭ya bheṣa॒jam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒dduro॒ diśaḥ̭ | ka॒va॒ṣyo̭ na vyaca̭svatīḥ | a॒śvibhyā॒-nna duro॒ diśaḥ̭ | indro॒ na roda̭sī॒ dughe᳚ | du॒he kāmā॒n-thsara̭svatī || 53 ||
a॒śvinendrā̭ya bheṣa॒jam | śu॒kra-nna jyoti̭rindri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsu॒peśa̭so॒ṣe nakta॒-ndivā᳚ | a॒śvinā̭ sañjānā॒ne | sama̭ñjāte॒ sara̭svatyā | tviṣi॒mindre॒ na bhḙṣa॒jam | śye॒no na raja̭sā hṛ॒dā | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ || 54 ||
vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ddaivyā॒ hotā̭rā bhi॒ṣajā॒-'śvinā᳚ | indra॒-nna jāgṛ̭vī॒ divā॒ nakta॒-nna bhḙṣa॒jaiḥ | śūṣa॒gṃ॒ sara̭svatī bhi॒ṣak | sīsḙna duha indri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-tti॒sro de॒vīrna bhḙṣa॒jam | traya̭stri॒dhāta̭vo॒-'pasaḥ̭ | rū॒pamindrḙ hira॒ṇyaya᳚m || 55 ||
a॒śvineḍā॒ na bhāra̭tī | vā॒cā sara̭svatī | maha॒ indrā̭ya dadhurindri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttvaṣṭā̭ra॒-mindra̭ma॒śvinā᳚ | bhi॒ṣaja॒-nna sara̭svatīm | ojo॒ na jū॒tiri̭ndri॒yam | vṛko॒ na ra̭bha॒so bhi॒ṣak | yaśa॒-ssura̭yā bheṣa॒jam || 56 ||
śri॒yā na māsa̭ram | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati᳚m | śa॒mi॒tāragṃ̭ śa॒takra̭tum | bhī॒ma-nna ma॒nyugṃ rājā̭naṃ-vyā~॒ghra-nnama̭sā॒-'śvinā॒ bhāma᳚m | sara̭svatī bhi॒ṣak | indrā̭ya duha indri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 57 ||
hotā̭ yakṣada॒gnigg svāhā-''jya̭sya sto॒kānā᳚m | svāhā॒ meda̭sā॒-mpṛtha̭k | svāhā॒ chāga̭ma॒śvibhyā᳚m | svāhā̭ me॒ṣagṃ sara̭svatyai | svāhā̭rṣa॒bha-mindrā̭ya si॒gṃ॒hāya॒ saha̭sendri॒yam | svāhā॒-'gni-nna bhḙṣa॒jam | svāhā॒ soma̭mindri॒yam | svāhendragṃ̭ su॒trāmā̭ṇagṃ savi॒tāraṃ॒-va~rṷṇa-mbhi॒ṣajā॒-mpati᳚m | svāhā॒ vana॒spati̭-mpri॒ya-mpātho॒ na bhḙṣa॒jam | svāhā̭ de॒vāgṃ ā᳚jya॒pān || 58 ||
svāhā॒-'gnigṃ ho॒trājjṷṣā॒ṇo a॒gni-rbhḙṣa॒jam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣada॒śvinā॒ sara̭svatī॒mindragṃ̭ su॒trāmā̭ṇam | i॒me somā᳚-ssu॒rāmā̭ṇaḥ | chāgai॒rna me॒ṣair-ṛ̭ṣa॒bhai-ssu॒tāḥ | śaṣpai॒rna tokma̭bhiḥ | lā॒jairmaha̭svantaḥ | madā॒ māsa̭reṇa॒ pari̭ṣkṛtāḥ | śu॒krāḥ paya̭svanto॒-'mṛtāḥ᳚ | prasthi̭tā vo madhu॒ścutaḥ̭ | tāna॒śvinā॒ sara̭sva॒tīndraḥ̭ su॒trāmā̭ vṛtra॒hā | ju॒ṣantāgṃ̭ sau॒mya-mmadhṷ | piba̭ntu॒ mada̭ntu vi॒yantu॒ soma᳚m | hota॒ryaja̭ || 59 ||
(vī॒ryaṃ - ~vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja॒ - nāsa̭tyā॒ - sara̭svatī॒ - madhṷ - hira॒ṇyayaṃ̭ - bheṣa॒jaṃ - ~vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryajā᳚ - jya॒pā - na॒mṛtāḥ॒ pañca̭ ca) (a. 11)
sa॒midhā॒-'gnigṃ ṣaṭ | tanū॒napā᳚-thsa॒pta | narā॒śagṃsa॒mṛṣiḥ̭ | i॒ḍeḍi॒to yavai̭ra॒ṣṭau | ba॒r॒hi-ssa॒pta | duro॒-'śvinā̭ śu॒krannava̭ | su॒peśa̭so॒ṣe nakta॒mṛṣiḥ̭| daivyā॒ hotā̭rā॒ sīsḙna॒ rasaḥ̭ | ti॒srastvaṣṭā̭rama॒ṣṭāva̭ṣṭau | vana॒spati॒mṛṣiḥ̭ | a॒gni-ntrayo̭daśa | a॒śvinā॒ dvāda̭śa॒ trayo̭daśa | sa॒midhā॒-'gni-mbada̭rai॒-rbada̭rai॒-ryavai̭ra॒śvinā॒ tviṣi̭ma॒śvinā॒ na bhḙṣa॒jagṃ rū॒pama॒śvinā̭ bhī॒ma-mbhāma᳚m |
anuvākaṃ 12 - paśutraye prayājayājyā āpriyaḥ
sami̭ddho a॒gnira̭śvinā | ta॒pto gha॒rmo vi॒rāṭ-thsu॒taḥ | du॒he dhe॒nu-ssara̭svatī | somagṃ̭ śu॒krami॒hendri॒yam || ta॒nū॒pā bhi॒ṣajā̭ su॒te | a॒śvino॒bhā sara̭svatī | maddhvā॒ rajāgṃ̭sīndri॒yam | indrā̭ya pa॒thibhi̭-rvahān || indrā॒yendu॒gṃ॒ sara̭svatī | narā॒śagṃsḙna na॒gnahuḥ̭ || 60 ||
adhā̭tāma॒śvinā॒ madhṷ | bhe॒ṣa॒ja-mbhi॒ṣajā̭ su॒te || ā॒juhvā̭nā॒ sara̭svatī | indrā̭yendri॒yāṇi̭ vī॒rya᳚m | iḍā̭bhiraśvinā॒viṣa᳚m | samūrja॒gṃ॒ sagṃ ra॒yi-nda̭dhuḥ || aśvi̭nā॒ namṷce-ssu॒tam | somagṃ̭ śu॒kra-mpa̭ri॒srutā᳚ | sara̭svatī॒ tamābha̭rat | ba॒r॒hiṣendrā̭ya॒ pāta̭ve || 61 ||
ka॒va॒ṣyo̭ na vyaca̭svatīḥ | a॒śvibhyā॒-nna duro॒ diśaḥ̭ | indro॒ na roda̭sī॒ dughe᳚ | du॒he kāmā॒n-thsara̭svatī || u॒ṣāsā॒ nakta̭maśvinā | divendragṃ̭ sā॒yami̭ndri॒yaiḥ | sa॒jā॒nnā॒ne su॒peśa̭sā | sama̭ñjāte॒ sara̭svatyā || pā॒ta-nno̭ aśvinā॒ divā᳚ | pā॒hi naktagṃ̭ sarasvati || 62 ||
daivyā̭ hotārā bhiṣajā | pā॒tamindra॒gṃ॒ sacā̭ su॒te || ti॒srastre॒dhā sara̭svatī | a॒śvinā॒ bhāra॒tīḍā᳚ | tī॒vra-mpa̭ri॒srutā॒ soma᳚m | indrā̭ya suṣavu॒rmada᳚m || aśvi̭nā bheṣa॒ja-mmadhṷ | bhe॒ṣa॒ja-nna॒-ssara̭svatī | indre॒ tvaṣṭā॒ yaśa॒-śśriya᳚m | rū॒pagṃ rṷ̄pamadhu-ssu॒te || ṛ॒tu॒thendro॒ vana॒spatiḥ̭ | śa॒śa॒mā॒naḥ pa̭ri॒srutā᳚ | kī॒lāla̭ma॒śvibhyā॒-mmadhṷ | du॒he dhe॒nu-ssara̭svatī || gobhi॒rna soma̭maśvinā | māsa̭reṇa pari॒ṣkṛtā᳚ | sama̭dhātā॒gṃ॒ sara̭svatyā | svāhendrḙ su॒ta-mmadhṷ || 63 ||
(na॒gnahuḥ॒ - pāta̭ve - sarasva - tyadhu-ssu॒te᳚-'ṣṭau ca̭) (a. 12)
anuvākaṃ 13 - paśutraye vapādīnāṃ-yā~jyānuvākyāḥ
a॒śvinā̭ ha॒viri̭ndri॒yam | namṷcerdhi॒yā sara̭svatī | ā śu॒kramā̭su॒rādva॒su | ma॒ghamindrā̭ya jabhrire || yama॒śvinā॒ sara̭svatī | ha॒viṣendra॒-mava̭rdhayann | sa bi̭bheda ba॒laṃ (va॒laṃ) ma॒gham | namṷcāvāsu॒re sacā᳚ | tamindra̭-mpa॒śava॒-ssacā᳚ || a॒śvino॒bhā sara̭svatī || 64 ||
dadhā̭nā a॒bhya̭nūṣata | ha॒viṣā̭ ya॒jñami̭ndri॒yam || ya indra̭ indri॒ya-nda॒dhuḥ | sa॒vi॒tā varṷṇo॒ bhagaḥ̭ | sa su॒trāmā̭ ha॒viṣpa̭tiḥ | yaja̭mānāya saścata || sa॒vi॒tā varṷṇo॒ dadha̭t | yaja̭mānāya dā॒śuṣe᳚ | āda̭tta॒ namṷce॒rvasṷ | su॒trāmā॒ bala̭mindri॒yam || 65 ||
varṷṇaḥ, kṣa॒trami̭ndri॒yam | bhagḙna savi॒tā śriya᳚m | su॒trāmā॒ yaśa̭sā॒ bala᳚m | dadhā̭nā ya॒jñamā̭śata || aśvi̭nā॒ gobhi̭rindri॒yam | aśvḙbhi-rvī॒rya̭-mbala᳚m | ha॒viṣendra॒gṃ॒ sara̭svatī | yaja̭māna-mavardhayann || tā nāsa̭tyā su॒peśa̭sā | hira̭ṇyavartanī॒ narā᳚ | sara̭svatī ha॒viṣma̭tī | indra॒ kama̭rsu no-'vata || tā bhi॒ṣajā̭ su॒karma̭ṇā | sā su॒dughā॒ sara̭svatī | sa vṛ̭tra॒hā śa॒takra̭tuḥ | indrā̭ya dadhurindri॒yam || 66 ||
(u॒bhā sara̭svatī॒ - bala̭mindri॒yaṃ - narā॒ ṣaṭca̭) (a. 13)
anuvākaṃ 14 - paśutraye anūyājapraiṣāḥ
de॒va-mba॒r॒hi-ssara̭svatī | su॒de॒vamindrḙ a॒śvinā᳚ | tejo॒ na cakṣṷra॒kṣyoḥ | ba॒r॒hiṣā̭ dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vīrdvāro̭ a॒śvinā᳚ | bhi॒ṣajendre॒ sara̭svatī | prā॒ṇa-nna vī॒rya̭-nna॒si | dvāro̭ dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 67 ||
de॒vī u॒ṣāsā̭va॒śvinā᳚ | bhi॒ṣajendre॒ sara̭svatī | bala॒-nna vāca̭mā॒sye᳚ | u॒ṣābhyā᳚-ndadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vī joṣṭrī̭ a॒śvinā᳚ | su॒trāmendre॒ sara̭svatī | śrotra॒-nna karṇa̭yo॒ryaśaḥ̭ | joṣṭrī᳚bhyā-ndadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 68 ||
de॒vī ū॒rjāhṷtī॒ dughḙ su॒dughe᳚ | paya॒sendra॒gṃ॒ sara̭svatya॒śvinā̭ bhi॒ṣajā̭-'vata | śu॒kra-nna jyoti॒-sstana̭yo॒rāhṷtī dhatta indri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vā de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajā᳚ | hotā̭rā॒vindra̭-ma॒śvinā᳚ | va॒ṣa॒ṭkā॒rai-ssara̭svatī | tviṣi॒-nna hṛda̭ye ma॒tim | hotṛ̭bhyā-ndadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 69 ||
de॒vī-sti॒sra-sti॒sro de॒vīḥ | sara̭svatya॒śvinā॒ bhāra॒tīḍā᳚ | śūṣa॒-nna maddhye॒ nābhyā᳚m | indrā̭ya dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒va indro॒ narā॒śagṃsaḥ̭ | tri॒va॒rū॒tha-ssara̭svatyā॒ 'śvibhyā̭mīyate॒ rathaḥ̭ | reto॒ na rū॒pama॒mṛta̭-ñja॒nitra᳚m | indrā̭ya॒ tvaṣṭā॒ dadha̭dindri॒yāṇi̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 70 ||
de॒va indro॒ vana॒spatiḥ̭ | hira̭ṇyaparṇo a॒śvibhyā᳚m | sara̭svatyā-ssupippa॒laḥ | indrā̭ya pacyate॒ madhṷ | ojo॒ na jū॒timṛ̭ṣa॒bho na bhāma᳚m | vana॒spati̭rno॒ dadha̭dindri॒yāṇi̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnām | a॒ddhva॒re stī॒rṇama॒śvibhyā᳚m | ūrṇa̭mradā॒-ssara̭svatyāḥ || 71 ||
syo॒nami̭ndra te॒ sadaḥ̭ | ī॒śāyai̭ ma॒nyugṃ rājā̭na-mba॒r॒hiṣā̭ dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛt | de॒vān.ya̭kṣa-dyathāya॒tham | hotā̭rā॒-vindra̭ma॒śvinā᳚ | vā॒cā vāca॒gṃ॒ sara̭svatīm | a॒gnigṃ somagg̭ sviṣṭa॒kṛt | svi̭ṣṭa॒ indraḥ̭ su॒trāmā̭ savi॒tā varṷṇo bhi॒ṣak | i॒ṣṭo de॒vo vana॒spatiḥ̭ | svi̭ṣṭā de॒vā ā᳚jya॒pāḥ | i॒ṣṭo a॒gnira॒gninā᳚ | hotā̭ ho॒tre svi̭ṣṭa॒kṛt | yaśo॒ na dadha̭dindri॒yam | ūrja॒mapa̭citigg sva॒dhām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 72 ||
(dvāro̭ dadhurindri॒yaṃ-va~̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja॒ - joṣṭrī᳚bhyā-ndadhurindri॒yaṃ-va~̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja॒ -hotṛ̭bhyā-ndadhurindri॒yaṃ-va~̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaje᳚ - ndri॒yāṇi̭ vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja॒ - sara̭svatyā॒ - vana॒spati॒-ṣṣaṭca̭) (a. 14)
(de॒va-mba॒r॒hi-rde॒vī-rdvāro̭ de॒vī u॒ṣāsā̭va॒śvinā̭ de॒vī joṣṭra̭ de॒vī ū॒rjāhṷ̄tī de॒vā de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajā̭ vaṣaṭkā॒rai-rde॒vīstisrasti॒sro de॒vī-ssara̭svatī de॒va indro॒ narā॒śagṃso̭ de॒va indro॒ vana॒spati̭rde॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nde॒voa॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-dde॒vān) |
(sa॒midhā॒-'gni-nde॒va-mba॒r॒hi-ssara̭svatyā॒śvinā॒ sarvaṃ̭-vi~yantu | dvāra̭sti॒sra-ssaṃrva̭ viyantu | a॒ja indra॒mojo॒-'gni-mpara॒-ssara̭svatīm | nakta॒mpūrva॒-ssara̭svati | a॒nyatra॒ sara̭svati | bhi॒ṣa-kpūrva̭-nduha indri॒yam | a॒nyatra̭ dadhurindri॒yam | sau॒trā॒ma॒ṇyāgṃ sṷtāsu॒tī | a॒ñjantya॒yaṃ-ya~ja̭mānaḥ)
anuvākaṃ 15 - sūktavākapraiṣaḥ
a॒gnima॒dya hotā̭ramavṛṇīta | a॒yagṃ sṷtāsu॒tī yaja̭mānaḥ | paca̭-npa॒ktīḥ | paca̭-npuro॒ḍāśāṋ | gṛ॒hṇa-ngrahāṋ | ba॒ddhnanna॒śvibhyā॒-ñchāga॒gṃ॒ sara̭svatyā॒ indrā̭ya | ba॒ddhnan-thsara̭svatyai me॒ṣamindrā̭yā॒śvibhyā᳚m | ba॒ddhnannindrā̭yarṣa॒bha-ma॒śvibhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai | sū॒pa॒sthā a॒dya de॒vo vana॒spati̭rabhavat | a॒śvibhyā॒-ñchāgḙna॒ sara̭svatyā॒ indrā̭ya || 73 ||
sara̭svatyai me॒ṣeṇendrā̭yā॒śvibhyā᳚m | indrā̭yarṣa॒bheṇā॒śvibhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai | akṣa॒gg॒stānmḙda॒staḥ prati̭ paca॒tā-'gra̭bhīṣuḥ | avī̭vṛdhanta॒ grahaiḥ᳚ | apā̭tāma॒śvinā॒ sara̭sva॒tīndraḥ̭ su॒trāmā̭ vṛtra॒hā | somā᳚n-thsu॒rāmṇaḥ̭ | upo̭ ukthāma॒dā-śśrau॒dvimadā̭ adann | avī̭vṛdha-ntāṅgū॒ṣaiḥ | tvāma॒dyarṣa̭ ārṣeyarṣīṇā-nnapādavṛṇīta | a॒yagṃ sṷtāsu॒tī yaja̭mānaḥ | ba॒hubhya॒ āsaṅga̭tebhyaḥ | e॒ṣa mḙ de॒veṣu॒ vasu॒ vāryā ya̭kṣyata॒ iti̭ | tā yā de॒vā dḙva॒dānā॒nyaduḥ̭ | tānya̭smā॒ ā ca॒ śāsva̭ | ā ca̭ gurasva | i॒ṣi॒taśca̭ hota॒rasi̭ bhadra॒vācyā̭ya॒ preṣi̭to॒ mānṷṣaḥ | sū॒kta॒vā॒kāya̭ sū॒ktā brṷ̄hi || 74 ||
(indrā̭ya॒ - yaja̭māna-ssa॒pta ca̭) (a. 15)
anuvākaṃ 16 - pitṛyajñayājyānuvākyāḥ
u॒śanta̭stvā havāmaha u॒śanta॒-ssami̭dhīmahi | u॒śannṷśa॒ta ā va̭ha pi॒tṝn ha॒viṣe॒ atta̭ve ||, ā no̭ agne suke॒tunā᳚ | ra॒yiṃ-vi~॒śvāyṷpoṣasam | mā॒rḍī॒ka-ndhḙhi jī॒vase᳚ ||| tvagṃ so̭ma ma॒he bhaga᳚m | tvaṃ-yū~na̭ ṛtāya॒te | dakṣa̭-ndadhāsi jī॒vase᳚ ||,tvagṃ so̭ma॒ praci̭kito manī॒ṣā tvagṃ raji̭ṣṭha॒manṷ neṣi॒ panthā᳚m | tava॒ praṇī̭tī pi॒taro̭ na indo de॒veṣu॒ ratna̭ma bhajanta॒ dhīrāḥ᳚ ||| tvayā॒ hi naḥ̭ pi॒taraḥ̭ soma॒ pūrve॒ karmā̭ṇi ca॒kruḥ pa̭vamāna॒ dhīrāḥ᳚ | va॒nvannavā̭taḥ pari॒dhīgṃ rapo᳚rṇu vī॒rebhi॒raśvai᳚rma॒ghavā̭ bhavā naḥ ||, tvagṃ so̭ma pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒no-'nu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ā ta̭tantha | tasmai̭ ta indo ha॒viṣā̭ vidhema va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || | barhi̭ṣadaḥ pitara ū॒tya̭rvāgi॒mā vo̭ ha॒vyā ca̭kṛmā ju॒ṣadhva᳚m | ta ā ga॒tā-'va̭sā॒ śa-nta̭me॒nāthā॒smabhya॒gṃ॒ śaṃ-yo~ra̭ra॒po da̭dhāta ||, ā-'ha-mpi॒tṝn-thsṷvi॒datrāgṃ̭ avithsi॒ napā̭ta-ñca vi॒krama̭ṇa-ñca॒ viṣṇoḥ᳚ | ba॒rhi॒ṣado॒ ye sva॒dhayā̭ su॒tasya॒ bhaja̭nta pi॒tvasta i॒hā-'' ga̭miṣṭhāḥ || | upa̭hūtāḥ pi॒taraḥ̭ so॒myāso̭ barhi॒ṣyḙṣu ni॒dhiṣṷ pri॒yeṣṷ | ta ā ga̭mantu॒ ta i॒ha śrṷva॒ntvadhi̭ bruvantu॒ te a̭vantva॒smān ||, agni̭ṣvāttāḥ pitara॒ eha ga̭cchata॒ sadaḥ̭ sada-ssadata supraṇītayaḥ | a॒ttā ha॒vīgṃṣi॒ praya̭tāni ba॒r॒hiṣyathā̭ ra॒yigṃ sarva̭vīra-ndadhātana || || a॒gni॒ṣvā॒ttānṛ̭tu॒mato̭ havāmahe | narā॒śagṃsḙ somapī॒thaṃ-ya~ ā॒śuḥ | te no॒ arva̭nta-ssu॒havā̭ bhavantu | śa-nno̭ bhavantu dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade || ye a̭gniṣvā॒ttā ye-'na̭gniṣvāttāḥ || 75 ||
a॒gṃ॒ho॒mucaḥ̭ pi॒taraḥ̭ so॒myāsaḥ̭ | pare-'va̭re॒-'mṛtā̭so॒ bhava̭ntaḥ | adhi̭bruvantu॒ te a̭vantva॒smān || vā॒nyā̭yai du॒gdhe ju॒ṣamā̭ṇāḥ kara॒mbham | u॒dīrā̭ṇā॒ ava̭re॒ parḙ ca | a॒gni॒ṣvā॒ttā ṛ॒tubhiḥ̭ saṃvi~dā॒nāḥ | indra̭vanto ha॒viri॒da-ñjṷṣantām || yada̭gne kavyavāhana pi॒tṝn yakṣyṛ̭tā॒vṛdhaḥ̭ | pra ca̭ ha॒vyāni̭ vakṣyasi de॒vebhya̭śca pi॒tṛbhya॒ ā ||, tvama̭gna īḍi॒to jā̭tave॒do-'vā᳚ḍḍha॒vyāni̭ sura॒bhīṇi̭ kṛ॒tvā | prādāḥ᳚ pi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhayā॒ te a̭kṣanna॒ddhi tva-ndḙva॒ praya̭tā ha॒vīgṃṣi̭ | | māta̭lī ka॒vyairya॒mo aṅgi̭robhi॒ rbṛha॒spati॒r-ṛkva̭bhi rvāvṛdhā॒naḥ | yāgśca̭ de॒vā vā̭vṛ॒dhurye ca̭ de॒vān-thsvāhā॒-'nye sva॒dhayā॒-'nye ma̭danti || || ye tā̭tṛ॒purdḙva॒trā jeha̭mānāḥ | ho॒trā॒vṛdha॒-sstoma̭taṣṭāso a॒rkaiḥ | ā-'gnḙ yāhi suvi॒datrḙbhira॒rvām | sa॒tyaiḥ ka॒vyaiḥ pi॒tṛbhi̭-rgharma॒sadbhiḥ̭ || ha॒vya॒vāha̭ma॒jara̭-mpurupri॒yam | a॒gni-ṅghṛ॒tena̭ ha॒viṣā̭ sapa॒ryann | upā̭sada-ṅkavya॒vāha̭-mpitṛ॒ṇām | sa naḥ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tī॒gṃ॒ samṛ̭ṇvatu || 76 ||
(ana̭gniṣvāttā॒ - jeha̭mānā-ssa॒pta ca̭) (a. 16)
anuvākaṃ 17 - aindro paśau ekādaśa prayājāḥ
hotā̭ yakṣadi॒ḍaspa॒de | sa॒mi॒dhā॒na-mma॒hadyaśaḥ̭ | suṣa̭middhaṃ॒-va~re᳚ṇyam | a॒gnimindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | gā॒ya॒trī-ñchanda̭ indri॒yam | tryavi॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒cchuci̭vratam | tanū॒napā̭tamu॒dbhida᳚m | ya-ṅgarbha॒madi̭tirda॒dhe || 77 ||
śuci॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | u॒ṣṇiha॒-ñchanda̭ indri॒yam | di॒tya॒vāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣadī॒ḍenya᳚m | ī॒ḍi॒taṃ-vṛ~̭tra॒hanta̭mam | iḍā̭bhi॒rīḍya॒gṃ॒ sahaḥ̭ | soma॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | a॒nu॒ṣṭubha॒-ñchanda̭ indri॒yam | tri॒va॒thsa-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t || 78 ||
vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsubarhi॒ṣada᳚m | pū॒ṣa॒ṇvanta॒-mama̭rtyam | sīda̭nta-mba॒r॒hiṣi̭ pri॒ye | a॒mṛtendraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | bṛ॒ha॒tī-ñchanda̭ indri॒yam | pañcā̭vi॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-dvyaca̭svatīḥ | su॒prā॒ya॒ṇā ṛ̭tā॒vṛdhaḥ̭ || 79 ||
dvāro̭ de॒vīrhi̭ra॒ṇyayīḥ᳚ | bra॒hmāṇa॒ indraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | pa॒ṅkti-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | tu॒rya॒vāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsu॒peśa̭se | su॒śi॒lpe bṛ̭ha॒tī u॒bhe | nakto॒ṣāsā॒ na da̭rśa॒te | viśva॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | tri॒ṣṭubha॒-ñchanda̭ indri॒yam || 80 ||
pa॒ṣṭha॒vāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-tpracḙtasā | de॒vānā̭mutta॒maṃ-ya~śaḥ̭ | hotā̭rā॒ daivyā̭ ka॒vī | sa॒yujendraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | jaga̭tī॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | a॒na॒ḍvāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-tpeśa̭svatīḥ || 81 ||
ti॒sro de॒vīrhi̭ra॒ṇyayīḥ᳚ | bhāra̭tī-rbṛha॒tīrma॒hīḥ | pati॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | vi॒rāja॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | dhe॒nu-ṅgā-nna vayo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsu॒reta̭sam | tvaṣṭā̭ra-mpuṣṭi॒vardha̭nam | rū॒pāṇi॒ bibhra̭ta॒-mpṛtha̭k | puṣṭi॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m || 82 ||
dvi॒pada॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | u॒kṣāṇa॒-ṅgā-nna vayo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣaccha॒takra̭tum | hira̭ṇyaparṇa-mu॒kthina᳚m | ra॒śa॒nā-mbibhra̭taṃ-va~॒śim | bhaga॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | ka॒kubha॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | va॒śāṃ-ve~॒hata॒-ṅgā-nna vayo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-thsvāhā̭kṛtīḥ | a॒gni-ṅgṛ॒hapa̭ti॒-mpṛtha̭k | varṷṇa-mbheṣa॒ja-ṅka॒vim | kṣa॒tramindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | ati̭cchandasa॒-ñchanda̭ indri॒yam | bṛ॒hadṛ̭ṣa॒bha-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 83 ||
(da॒dhe - dadha̭-d- ṛtā॒vṛdha̭ - indri॒yaṃ - peśa̭svatī--r vayo॒dhasaṃ॒ - ~vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ sa॒pta ca̭) (a. 17)
i॒ḍaspa॒de᳚-'gni-ṅgā̭ya॒trī-ntryavi᳚m | śuci̭vrata॒gṃ॒ śuci̭mu॒ṣṇiha̭-nditya॒vāha᳚m | ī॒ḍenya॒gṃ॒ soma̭-mana॒ṣṭubha̭-ntriva॒thsam | su॒ba॒ra॒ḥi॒ṣada̭ma॒mṛtendra̭-mbṛha॒tī-mpañcā̭vim | vyaca̭svatī-ssuprāya॒ṇā dvāro᳚ brā॒hmāṇaḥ̭ pā॒ṅktimi॒ha tṷrya॒vāha᳚m | su॒peśa̭se॒ viśva॒mindra̭-ntri॒ṣṭubha̭-mpaṣṭha॒vāha᳚m | pracḙtasā sa॒yujendra॒-ñjaga̭tīmi॒hāna॒ḍvāha᳚m | peśa̭svatīsti॒stro bhāra̭tīḥ॒ patiṃ̭-vi~॒rāja̭mi॒ha dhe॒nu-nna | su॒reta̭sa॒-ntvaṣṭā̭ra॒-mpuṣṭi̭-ndvi॒pada̭mi॒hokṣāṇa॒-nna | śa॒takra̭tu॒-mbhaga॒mindra̭-ṅka॒kubha̭mi॒ha va॒śāṃ-ve~॒hata॒-ṅgā-nna | svāhā̭kṛtīḥ, kṣa॒tramati̭cchandasa-mbṛ॒hadṛ̭ṣa॒bha-ṅgāṃ-va~yaḥ̭ | i॒ndri॒yamuṣi̭vasu॒nava̭da॒śehe᳚ndriya॒maṣṭa̭ nava daśa॒ gā-nna vayo॒ dadha॒-thsarva̭vetu |
anuvākaṃ 18 - aindro paśau prayājayājyāḥ
sami̭ddho a॒gni-ssa॒midhā᳚ | suṣa̭middho॒ vare᳚ṇyaḥ | gā॒ya॒trī chanda̭ indri॒yam | tryavi॒rgaurvayo̭ dadhuḥ || tanū॒napā॒-cchuci̭vrataḥ | ta॒nū॒napācca॒ (ta॒nū॒pācca) sara̭svatī | u॒ṣṇikchanda̭ indri॒yam | di॒tya॒vāḍgaurvayo̭ dadhuḥ || iḍā̭bhira॒gnirīḍyaḥ̭ | somo̭ de॒vo ama̭rtyaḥ || 84 ||
a॒nu॒ṣṭupchanda̭ indri॒yam | tri॒va॒thso gaurvayo̭ dadhuḥ || su॒ba॒r॒hira॒gniḥ pṷ̄ṣa॒ṇvān | stī॒rṇa-ba̭rhi॒rama̭rtyaḥ | bṛ॒ha॒tī chanda̭ indri॒yam | pañcā̭vi॒-rgaurvayo̭ dadhuḥ || duro̭ de॒vīrdiśo̭ ma॒hīḥ | bra॒hmā de॒vo bṛha॒spatiḥ̭ | pa॒ṅkti-śchanda̭ i॒hendri॒yam | tu॒rya॒vāḍ gaurvayo̭ dadhuḥ || 85 ||
u॒ṣe ya॒hvī su॒peśa̭sā | viśvḙ de॒vā ama̭rtyāḥ | tri॒ṣṭu-pchanda̭ indri॒yam | pa॒ṣṭha॒vādgaurvayo̭ dadhuḥ || daivyā̭ hotārā bhiṣajā | indrḙṇa sa॒yujā̭ yu॒jā | jaga̭tī॒ chanda̭ i॒hendri॒yam | a॒na॒ḍvān-gaurvayo̭ dadhuḥ || ti॒sra iḍā॒ sara̭svatī | bhāra̭tī ma॒ruto॒ viśaḥ̭ || 86 ||
vi॒rāṭchanda̭ i॒hendri॒yam | dhe॒nurgaurna vayo̭ dadhuḥ || tvaṣṭā̭ tu॒rīpo॒ adbhṷtaḥ | i॒ndrā॒gnī pṷṣṭi॒vardha̭nā | dvi॒pācchanda̭ i॒hendri॒yam | u॒kṣā gaurna vayo̭ dadhuḥ || śa॒mi॒tā no॒ vana॒spatiḥ̭ | sa॒vi॒tā pra̭su॒vanbhaga᳚m | ka॒kucchanda̭ i॒hendri॒yam | va॒śā ve॒hadgaurna vayo̭ dadhuḥ || svāhā̭ ya॒jñaṃ-va~rṷṇaḥ | su॒kṣa॒tro bhḙṣa॒ja-ṅka̭rat | atiḥ̭ chandā॒-śchanda̭ indri॒yam | bṛ॒hadṛ̭ṣa॒bho gaurvayo̭ dadhuḥ || 87 ||
(ama̭rtya - sturya॒vāḍgaurvayo̭ dadhu॒--r viśo̭ - va॒śā ve॒hadgaurna vayo̭ dadhuśca॒tvāri̭ ca) (a. 18)
anuvākaṃ 19 - aindro paśau vapādīnāṃ-ya~jyānuvākyāḥ
va॒sa॒ntena॒rtunā̭ de॒vāḥ | vasa̭vastri॒vṛtā᳚ stu॒tam | ra॒tha॒nta॒reṇa॒ teja̭sā | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || grī॒ṣmeṇa̭ de॒vā ṛ॒tunā᳚ | ru॒drāḥ pa̭ñcada॒śe stu॒tam | bṛ॒ha॒tā yaśa̭sā॒ bala᳚m | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || va॒ra॒.ṣābhi̭r-ṛ॒tunā̭-''di॒tyāḥ | stomḙ saptada॒śe stu॒tam || 88 ||
vai॒rū॒peṇa̭ vi॒śauja̭sā | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || śā॒ra॒dena॒rtunā̭ de॒vāḥ | e॒ka॒vi॒gṃ॒śa ṛ॒bhavaḥ̭ stu॒tam | vai॒rā॒jena̭ śri॒yā śriya᳚m | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || he॒ma॒ntena॒rtunā̭ de॒vāḥ | ma॒ruta̭striṇa॒ve stu॒tam | balḙna॒ śakva̭rī॒-ssahaḥ̭ | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || śai॒śi॒reṇa॒rtunā̭ de॒vāḥ | tra॒ya॒stri॒gṃ॒śḙ 'mṛtagg̭ stu॒tam | sa॒tyena̭ re॒vatīḥ᳚, kṣa॒tram | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || 89 ||
(stomḙ saptada॒śe stu॒tagṃ - saho̭ ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuśca॒tvāri̭ ca) (a. 19)
(va॒sa॒ntena̭ grī॒ṣmeṇa̭ va॒r॒ṣābhiḥ̭ śāra॒dena̭ hema॒ntena̭ śaiśi॒reṇa॒ ṣaṭ )
anuvākaṃ 20 - aindro paśau anūyājānā-mmaitrāvariṇapraiṣāḥ
de॒va-mba॒r॒hirindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒va-nde॒vama̭vardhayat | gā॒ya॒tri॒yā chanda̭sendri॒yam | teja॒ indre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vīrdvāro̭ de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vīrde॒va-ma̭vardhayann | u॒ṣṇihā॒ chanda̭sendri॒yam | prā॒ṇamindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 90 ||
de॒vī de॒vaṃ-va~̭yo॒dhasa᳚m | u॒ṣe indra̭mavardhatām | a॒nu॒ṣṭubhā॒ chanda̭sendri॒yam | vāca॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vī joṣṭrī̭ de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vī de॒vama̭vardhatām | bṛ॒ha॒tyā chanda̭sendri॒yam | śrotra॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || 91 ||
de॒vī ū॒rjāhṷtī de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vī de॒vama̭vardhatām | pa॒ṅktyā chanda̭sendri॒yam | śu॒kramindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vā daivyā॒ hotā̭rā de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vā de॒vama̭vardhatām | tri॒ṣṭubhā॒ chanda̭sendri॒yam | tviṣi॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || 92 ||
de॒vī-sti॒sra-sti॒sro de॒vīrva̭yo॒dhasa᳚m | pati॒mindra̭-mavardhayann | jaga̭tyā॒ chanda̭sendri॒yam | bala॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vo narā॒śagṃso̭ de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo de॒vama̭vardhayat | vi॒rājā॒ chanda̭sendri॒yam | reta॒ indre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || 93 ||
de॒vo vana॒spati̭-rde॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo de॒vama̭vardhayat | dvi॒padā॒ chanda̭sendri॒yam | bhaga॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nde॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo (de॒vaṃ) de॒vama̭vardhayat | ka॒kubhā॒ chanda̭sendri॒yam | yaśa॒ indre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-dde॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo de॒vama̭vardhayat | ati̭cchandasā॒ chanda̭sendri॒yam | kṣa॒tramindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || 94 ||
(vi॒ya॒ntu॒ yaja̭ - vītāṃ॒-ya~ja̭-vītāṃ॒-ya~ja̭-vetu॒ yaja̭-vetu॒ yaja॒ pañca̭ ca) (a. 20)
(de॒va-mba॒r॒hi-rgā̭yatri॒yā tejaḥ̭ | de॒vīrdvāra̭ u॒ṣṇihā᳚ prā॒ṇam | de॒vī de॒vamu॒ṣe a̭nu॒ṣṭubhā॒ vāca᳚m | de॒vī joṣṭrī̭ bṛha॒tyā śrotra᳚m | de॒vī ū॒rjāhṷ̄tī pa॒ṅktyā śu॒kram | de॒vā daivyā॒ hotā̭rā tri॒ṣṭubhā॒ tviṣi᳚m | de॒vīsti॒srasti॒sro de॒vīḥ pati॒-ñjaga̭tyā॒ bala᳚m | de॒vo narā॒śagṃso̭ vi॒rājā॒ retaḥ̭ | de॒vo vana॒spati̭-rdvi॒padā॒ bhaga᳚m | de॒va-mba॒r॒hi-rvāri̭tīnā-ṅka॒kubhā॒ yaśaḥ̭ | de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛdati̭cchandasā kṣa॒tram | ve॒tu॒ vi॒ya॒ntu॒ ca॒tu-rvī̭tā॒meko̭ viyantu ca॒turvḙtu | a॒va॒rdha॒ya॒da॒va॒rdha॒ya॒gg॒ śca॒tura̭vardhatā॒meko̭ 'vardhayagg śca॒tura̭vardhayat |)
(svā॒dvī-ntvā॒ - somaḥ॒ - surā̭vanta॒gṃ॒ - sīsḙna - mi॒tro̭-'si॒ - ya-ddḙvā॒ - hotā̭ yakṣa-thsa॒midhendra॒gṃ॒ - sami̭ddha॒ indra॒ - āca̭rṣaṇi॒prā - de॒va-mba॒r॒hirindragṃ̭ sude॒vagṃ - hotā̭ yakṣa-thsa॒midhā॒-'gnigṃ - sami̭ddho a॒gnira̭śvinā॒ - 'śvinā̭ ha॒viri̭ndri॒yaṃ - de॒va-mba॒r॒hi-ssara̭sva - tyā॒gnima॒ - dyośanto॒ - hotā̭ yakṣadi॒ḍaspa॒de - sami̭ddho a॒gni-ssa॒midhā̭ - vasa॒ntena̭ - de॒va-mba॒r॒hirindraṃ̭-va~yo॒dhasaṃ̭-vi~gṃśa॒tiḥ)
(svā॒dvī-ntvā-' - mī̭ madanta pi॒taraḥ॒ - sāmrā᳚jyāya - pū॒ta-mpa॒vitrḙṇe॒ vājya̭ - mu॒ṣāsā॒naktā॒ - bada̭rai॒ - radhā̭tāma॒śvinā̭ - de॒va indro॒ vana॒spatiḥ̭ - paṣṭha॒vāha॒-ṅgāṃ - de॒vī de॒vaṃ-va~̭yo॒dhasa॒-ñcatṷrnavatiḥ )
(svā॒dvīntvā̭ - vetu॒ yaja̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Oriya script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.