2.6 - Sautramanih Kaukili Hotram Cha - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Svadvim Tva — Gujarati Script

કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે દ્વિતીયાષ્ટકે ષષ્ઠઃ પ્રપાઠકઃ - સૌત્રામણિઃ કૌકિલી હોત્ર-ઞ્ચ

ઓ-ન્નમઃ પરમાત્મને, શ્રી મહાગણપતયે નમઃ,

શ્રી ગુરુભ્યો નમઃ । હ॒રિઃ॒ ઓમ્ ॥

અનુવાકં 1 - ગ્રહાઃ

સ્વા॒દ્વી-ન્ત્વા᳚ સ્વા॒દુના᳚ । તી॒વ્રા-ન્તી॒વ્રેણ॑ । અ॒મૃતા॑-મ॒મૃતે॑ન । મધુ॑મતી॒-મ્મધુ॑મતા । સૃ॒જામિ॒ સગ્ં સોમે॑ન । સોમો᳚-ઽસ્ય॒શ્વિભ્યા᳚-મ્પચ્યસ્વ । સર॑સ્વત્યૈ પચ્યસ્વ । ઇન્દ્રા॑ય સુ॒ત્રામ્ણે॑ પચ્યસ્વ ॥ પરી॒તોષિ॑ઞ્ચતા સુ॒તમ્ । સોમો॒ ય ઉ॑ત્ત॒મગ્ં હ॒વિઃ ॥ 1 ॥

દ॒ધ॒ન્વા યો નર્યો॑ અ॒ફ્સ્વ॑ન્તરા । સુ॒ષાવ॒ સોમ॒મદ્રિ॑ભિઃ ॥ પુ॒નાતુ॑ તે પરિ॒સ્રુત᳚મ્ । સોમ॒ગ્ં॒ સૂર્ય॑સ્ય દુહિ॒તા । વારે॑ણ॒ શશ્વ॑તા॒ તના᳚ । વા॒યુઃ પૂ॒તઃ પ॒વિત્રે॑ણ । પ્રાઙ્ખ્સોમો॒ અતિ॑દ્રુતઃ । ઇન્દ્ર॑સ્ય॒ યુજ્ય॒-સ્સખા᳚ ॥ વા॒યુઃ પૂ॒તઃ પ॒વિત્રે॑ણ । પ્ર॒ત્યઙ્ખ્સોમો॒ આતિ॑દ્રુતઃ ॥ 2 ॥

ઇન્દ્ર॑સ્ય॒ યુજ્ય॒-સ્સખા᳚ ॥ બ્રહ્મ॑ ક્ષ॒ત્ર-મ્પ॑વતે॒ તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । સુર॑યા॒ સોમઃ॑ સુ॒ત આસુ॑તો॒ મદા॑ય । શુ॒ક્રેણ॑ દેવ દે॒વતાઃ᳚ પિપૃગ્ધિ । રસે॒નાન્નં॒-યઁજ॑માનાય ધેહિ ॥ કુ॒વિદ॒ઙ્ગ યવ॑મન્તો॒ યવ॑-ઞ્ચિત્ । યથા॒ દાન્ત્ય॑નુપૂ॒ર્વં-વિઁ॒યૂય॑ । ઇ॒હેહૈ॑ષા-ઙ્કૃણુત॒ ભોજ॑નાનિ । યે બ॒ર॒ઃઇષો॒ નમો॑વૃક્તિ॒-ન્ન જ॒ગ્મુઃ ॥ ઉ॒પ॒યા॒મ-ગૃ॑હીતો-ઽસ્ય॒શ્વિભ્યા᳚-ન્ત્વા॒ જુષ્ટ॑-ઙ્ગૃહ્ણામિ ॥ 3 ॥

સર॑સ્વત્યા॒ ઇન્દ્રા॑ય સુ॒ત્રામ્ણે᳚ ॥ એ॒ષ તે॒ યોનિ॒સ્તેજ॑સે ત્વા । વી॒ર્યા॑ય ત્વા॒ બલા॑ય ત્વા ॥ તેજો॑-ઽસિ॒ તેજો॒ મયિ॑ ધેહિ । વી॒ર્ય॑મસિ વી॒ર્ય॑-મ્મયિ॑ ધેહિ । બલ॑મસિ॒ બલ॒-મ્મયિ॑ ધેહિ ॥ નાના॒ હિ વા᳚-ન્દે॒વહિ॑ત॒ગ્ં॒ સદઃ॑ કૃ॒તમ્ । મા સગ્ંસૃ॑ક્ષાથા-મ્પર॒મે વ્યો॑મન્ન્ । સુરા॒ ત્વમસિ॑ શુ॒ષ્મિણી॒ સોમ॑ એ॒ષઃ । મા મા॑ હિગ્ંસી॒-સ્સ્વાં-યોઁનિ॑માવિ॒શન્ન્ ॥ 4 ॥

ઉ॒પ॒યા॒મગૃ॑હીતો-ઽસ્યાશ્વિ॒ન-ન્તેજઃ॑ । સા॒ર॒સ્વ॒તં-વીઁ॒ર્ય᳚મ્ । ઐ॒ન્દ્ર-મ્બલ᳚મ્ ॥ એ॒ષ તે॒ યોનિ॒ર્મોદા॑ય ત્વા । આ॒ન॒ન્દાય॑ ત્વા॒ મહ॑સે ત્વા ॥ ઓજો॒-ઽસ્યોજો॒ મયિ॑ ધેહિ । મ॒ન્યુર॑સિ મ॒ન્યુ-મ્મયિ॑ ધેહિ । મહો॑-ઽસિ॒ મહો॒ મયિ॑ ધેહિ । સહો॑-ઽસિ॒ સહો॒ મયિ॑ ધેહિ ॥ યા વ્યા॒ઘ્રં-વિઁષૂ॑ચિકા । ઉ॒ભૌ વૃક॑-ઞ્ચ॒ રક્ષ॑તિ । શ્યે॒ન-મ્પ॑ત॒ત્રિણગ્ં॑ સિ॒ગ્ં॒હમ્ । સેમ-મ્પા॒ત્વગ્ંહ॑સઃ ॥ સ॒-મ્પૃચઃ॑ સ્થ॒ સ-મ્મા॑ ભ॒દ્રેણ॑ પૃઙ્ક્ત । વિ॒પૃચઃ॑ સ્થ॒ વિ મા॑ પા॒પ્મના॑ પૃઙ્ક્ત ॥ 5 ॥

(હ॒વિઃ - પ્ર॒ત્યઙ્ખ્સોમો॒ આતિ॑દ્રુતો - ગૃહ્ણા - મ્યાવિ॒શન્ - વિષૂ॑ચિકા॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 1)

અનુવાકં 2 - ગ્રહોપસ્થાનમ્

સોમો॒ રાજા॒-ઽમૃતગ્ં॑ સુ॒તઃ । ઋ॒જી॒ષેણા॑જહાન્મૃ॒ત્યુમ્ । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । વિપાનગ્ં॑ શુ॒ક્રમન્ધ॑સઃ । ઇન્દ્ર॑સ્યેન્દ્રિ॒યમ્ । ઇ॒દ-મ્પયો॒-ઽમૃત॒-મ્મધુ॑ ॥ સોમ॑મ॒દ્ભ્યો વ્ય॑પિબત્ । છન્દ॑સા હ॒ગ્ં॒સ-શ્શુ॑ચિ॒ષત્ । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । અ॒દ્ભ્યઃ, ક્ષી॒રં-વ્યઁ॑પિબત્ ॥ 6 ॥

ક્રુઙ્ઙા᳚ઙ્ગિર॒સો ધિ॒યા । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । અન્ના᳚-ત્પરિ॒સ્રુતો॒ રસ᳚મ્ । બ્રહ્મ॑ણા॒ વ્ય॑પિબ-ત્ક્ષ॒ત્રમ્ । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ ॥ રેતો॒ મૂત્રં॒-વિઁજ॑હાતિ । યોનિ॑-મ્પ્રવિ॒શદિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । ગર્ભો॑ જ॒રાયુ॒ણા-ઽઽવૃ॑તઃ । ઉલ્બ॑-ઞ્જહાતિ॒ જન્મ॑ના । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ ॥ 7 ॥

વેદે॑ન રૂ॒પે વ્ય॑કરોત્ । સ॒તા॒સ॒તી પ્ર॒જાપ॑તિઃ । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ ॥ સોમે॑ન॒ સોમૌ॒ વ્ય॑પિબત્ । સુ॒તા॒સુ॒તૌ પ્ર॒જાપ॑તિઃ । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । દૃ॒ષ્ટ્વા રૂ॒પે વ્યાક॑રોત્ । સ॒ત્યા॒નૃ॒તે પ્ર॒જાપ॑તિઃ । અશ્ર॑દ્ધા॒-મનૃ॒તે-ઽદ॑ધાત્ । શ્ર॒દ્ધાગ્ં સ॒ત્યે પ્ર॒જાપ॑તિઃ । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ ॥ દૃ॒ષ્ટ્વા પ॑રિ॒સ્રુતો॒ રસ᳚મ્ । શુ॒ક્રેણ॑ શુ॒ક્રં-વ્યઁ॑પિબત્ । પય॒-સ્સોમ॑-મ્પ્ર॒જાપ॑તિઃ । ઋ॒તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । વિપાનગ્ં॑ શુ॒ક્રમન્ધ॑સઃ । ઇન્દ્ર॑સ્યેન્દ્રિ॒યમ્ । ઇ॒દ-મ્પયો॒-ઽમૃત॒-મ્મધુ॑ ॥ 8 ॥

(અ॒દ્ભ્યઃ, ક્ષી॒રં-વ્યઁ॑પિબ॒ - જ્જન્મ॑ન॒ર્તેન॑ સ॒ત્યમિ॑ન્દ્રિ॒યગ્ગ્ - શ્ર॒દ્ધાગ્ં સ॒ત્યે પ્ર॒જાપ॑તિર॒ષ્ટૌ ચ॑) (અ. 2)

(સોમો॒ રાજા॒ વિપાન॒ગ્ં॒ સોમ॑મ॒દ્ભ્યો-ઽન્ના॒-દ્રેતો॒ મૂત્રં॒-વેઁદે॑ન સતાસ॒તી સોમે॑ન સુતાસુ॒તૌ દૃ॒ષ્ટ્વા રૂ॒પે દૃ॒ષ્ટ્વા પ॑રિ॒સ્રુતો॒ રસં॒-વિઁપાન॒-ન્દશ॑ )

અનુવાકં 3 - ગ્રહહોમઃ

સુરા॑વન્ત-મ્બર્હિ॒ષદગ્ં॑ સુ॒વીર᳚મ્ । ય॒જ્ઞગ્ં હિ॑ન્વન્તિ મહિ॒ષા નમો॑ભિઃ । દધા॑ના॒-સ્સોમ॑-ન્દિ॒વિ દે॒વતા॑સુ । મદે॒મેન્દ્રં॒-યઁજ॑માના-સ્સ્વ॒ર્કાઃ ॥ યસ્તે॒ રસ॒-સ્સમ્ભૃ॑ત॒ ઓષ॑ધીષુ । સોમ॑સ્ય॒ શુષ્મ॒-સ્સુર॑યા સુ॒તસ્ય॑ । તેન॑ જિન્વ॒ યજ॑માન॒-મ્મદે॑ન । સર॑સ્વતી-મ॒શ્વિના॒-વિન્દ્ર॑-મ॒ગ્નિમ્ ॥ યમ॒શ્વિના॒ નમુ॑ચેરાસુ॒રાદધિ॑ । સર॑સ્વ॒ત્યસ॑નોદિન્દ્રિ॒યાય॑ ॥ 9 ॥

ઇ॒મ-ન્તગ્ં શુ॒ક્ર-મ્મધુ॑મન્ત॒-મિન્દુ᳚મ્ । સોમ॒ગ્ં॒ રાજા॑નમિ॒હ ભ॑ક્ષયામિ ॥ યદત્ર॑ રિ॒પ્તગ્ં ર॒સિનઃ॑ સુ॒તસ્ય॑ । યદિન્દ્રો॒ અપિ॑બ॒ચ્છચી॑ભિઃ । અ॒હ-ન્તદ॑સ્ય॒ મન॑સા શિ॒વેન॑ । સોમ॒ગ્ં॒ રાજા॑નમિ॒હ ભ॑ક્ષયામિ ॥ પિ॒તૃભ્યઃ॑ સ્વધા॒વિભ્યઃ॑ સ્વ॒ધા નમઃ॑ । પિ॒તા॒મ॒હેભ્યઃ॑ સ્વધા॒વિભ્યઃ॑ સ્વ॒ધા નમઃ॑ । પ્રપિ॑તામહેભ્ય-સ્સ્વધા॒વિભ્યઃ॑ સ્વ॒ધા નમઃ॑ । અક્ષ॑-ન્પિ॒તરઃ॑ ॥ 10 ॥

અમી॑મદન્ત પિ॒તરઃ॑ । અતી॑તૃપન્ત પિ॒તરઃ॑ । અમી॑મૃજન્ત પિ॒તરઃ॑ । પિત॑ર॒-શ્શુન્ધ॑દ્ધ્વમ્ ॥ પુ॒નન્તુ॑ મા પિ॒તરઃ॑ સો॒મ્યાસઃ॑ । પુ॒નન્તુ॑ મા પિતામ॒હાઃ । પુ॒નન્તુ॒ પ્રપિ॑તામહાઃ । પ॒વિત્રે॑ણ શ॒તાયુ॑ષા । પુ॒નન્તુ॑ મા પિતામ॒હાઃ । પુ॒નન્તુ॒ પ્રપિ॑તામહાઃ ॥ 11 ॥

પ॒વિત્રે॑ણ શ॒તાયુ॑ષા ॥ વિશ્વ॒માયુ॒-ર્વ્ય॑શ્નવૈ । અગ્ન॒ આયૂગ્ં॑ષિ પવસ॒ આ સુ॒વોર્જ॒મિષ॑-ઞ્ચ નઃ । આ॒રે બા॑ધસ્વ દુ॒ચ્છુના᳚મ્ ॥ અગ્ને॒ પવ॑સ્વ॒ સ્વપા॑ અ॒સ્મે વર્ચઃ॑ સુ॒વીર્ય᳚મ્ । દધ॒-ત્પોષગ્ં॑ ર॒યિ-મ્મયિ॑ ॥। પવ॑માન॒-સ્સુવ॒ર્જનઃ॑ । પ॒વિત્રે॑ણ॒ વિચ॑ર્ષણિઃ । યઃ પોતા॒ સ પુ॑નાતુ મા ॥ પુ॒નન્તુ॑ મા દેવજ॒નાઃ । પુ॒નન્તુ॒ મન॑ વો ધિ॒યા । પુ॒નન્તુ॒ વિશ્વ॑ આ॒યવઃ॑ ॥। જાત॑વેદઃ પ॒વિત્ર॑વત્ । પ॒વિત્રે॑ણ પુનાહિ મા । શુ॒ક્રેણ॑ દેવ॒ દીદ્ય॑ત્ । અગ્ને॒ ક્રત્વા॒ ક્રતૂ॒ગ્ં॒રનુ॑ ॥ યત્તે॑ પ॒વિત્ર॑-મ॒ર્ચિષિ॑ । અગ્ને॒ વિત॑તમન્ત॒રા । બ્રહ્મ॒ તેન॑ પુનીમહે ॥। ઉ॒ભાભ્યા᳚-ન્દેવ સવિતઃ । પ॒વિત્રે॑ણ સ॒વેન॑ ચ । ઇ॒દ-મ્બ્રહ્મ॑ પુનીમહે ॥ વૈ॒શ્વ॒દે॒વી પુ॑ન॒તી દે॒વ્યાગા᳚ત્ । યસ્યૈ॑ બ॒હ્વી-સ્ત॒નુવો॑ વી॒તપૃ॑ષ્ઠાઃ । તયા॒ મદ॑ન્ત-સ્સધ॒માદ્યે॑ષુ । વ॒યગ્ગ્ સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ॥॥ યે સ॑મા॒ના-સ્સમ॑નસઃ । પિ॒તરો॑ યમ॒રાજ્યે᳚ । તેષાં᳚-લોઁ॒ક-સ્સ્વ॒ધા નમઃ॑ । ય॒જ્ઞો દે॒વેષુ॑ કલ્પતામ્ ॥ 12 ॥

યે સ॑જા॒તા-સ્સમ॑નસઃ । જી॒વા જી॒વેષુ॑ મામ॒કાઃ । તેષા॒ગ્॒ શ્રીર્મયિ॑ કલ્પતામ્ । અ॒સ્મિલ્ ઁલો॒કે શ॒તગ્ં સમાઃ᳚ ॥ દ્વે સ્રુ॒તી અ॑શૃણવ-મ્પિતૃ॒ણામ્ । અ॒હ-ન્દે॒વાના॑મુ॒ત મર્ત્યા॑નામ્ । યાભ્યા॑મિ॒દં-વિઁશ્વ॒મેજ॒-થ્સમે॑તિ । યદ॑ન્ત॒રા પિ॒તર॑-મ્મા॒તર॑-ઞ્ચ ॥ ઇ॒દગ્ં હ॒વિઃ પ્ર॒જન॑ન-મ્મે અસ્તુ । દશ॑વીરગ્ં સ॒ર્વગ॑ણગ્ગ્ સ્વ॒સ્તયે᳚ । આ॒ત્મ॒સનિ॑ પ્રજા॒સનિ॑ । પ॒શુ॒સન્ય॑ભય॒સનિ॑ લોક॒સનિ॑ । અ॒ગ્નિઃ પ્ર॒જા-મ્બ॑હુ॒લા-મ્મે॑ કરોતુ । અન્ન॒-મ્પયો॒ રેતો॑ અ॒સ્માસુ॑ ધત્ત । રા॒યસ્પોષ॒-મિષ॒મૂર્જ॑મ॒સ્માસુ॑ દીધર॒-થ્સ્વાહા᳚ ॥ 13 ॥

(ઇ॒ન્દ્રિ॒યાય॑ - પિ॒તરઃ॑ - શ॒તાયુ॑ષા પુ॒નન્તુ॑ મા પિતામ॒હાઃ પુ॒નન્તુ॒ પ્રપિ॑તામહાઃ-કલ્પતાગ્-સ્વ॒સ્તયે॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 3)

અનુવાકં 4 - ઉપહોમાઃ

સીસે॑ન॒ તન્ત્ર॒-મ્મન॑સા મની॒ષિણઃ॑ । ઊ॒ર્ણા॒સૂ॒ત્રેણ॑ ક॒વયો॑ વયન્તિ । અ॒શ્વિના॑ ય॒જ્ઞગ્ં સ॑વિ॒તા સર॑સ્વતી । ઇન્દ્ર॑સ્ય રૂ॒પં-વઁરુ॑ણો ભિષ॒જ્યન્ન્ ॥ તદ॑સ્ય રૂ॒પમ॒મૃત॒ગ્ં॒ શચી॑ભિઃ । તિ॒સ્રો દ॑ધુર્દે॒વતા᳚-સ્સગ્ંરરા॒ણાઃ । લોમા॑નિ॒ શષ્પૈ᳚-ર્બહુ॒ધા ન તોક્મ॑ભિઃ । ત્વગ॑સ્ય મા॒ગ્ં॒સમ॑ભવ॒ન્ન લા॒જાઃ ॥ તદ॒શ્વિના॑ ભિ॒ષજા॑ રુ॒દ્રવ॑ર્તની । સર॑સ્વતી વયતિ॒ પેશો॒ અન્ત॑રઃ ॥ 14 ॥

અસ્થિ॑ મ॒જ્જાન॒-મ્માસ॑રૈઃ । કા॒રો॒ત॒રેણ॒ દધ॑તો॒ ગવા᳚-ન્ત્વ॒ચિ ॥ સર॑સ્વતી॒ મન॑સા પેશ॒લં-વઁસુ॑ । નાસ॑ત્યાભ્યાં-વઁયતિ દર્શ॒તં-વઁપુઃ॑ । રસ॑-મ્પરિ॒સ્રુતા॒ ન રોહિ॑તમ્ । ન॒ગ્નહુ॒ર્ધીર॒સ્તસ॑ર॒-ન્ન વેમ॑ ॥ પય॑સા શુ॒ક્રમ॒મૃત॑-ઞ્જ॒નિત્ર᳚મ્ । સુર॑યા॒ મૂત્રા᳚જ્જનયન્તિ॒ રેતઃ॑ । અપામ॑તિ-ન્દુર્મ॒તિ-મ્બાધ॑માનાઃ । ઊવ॑દ્ધ્યં॒-વાઁતગ્ં॑ સ॒બુવ॒-ન્તદા॒રાત્ ॥ 15 ॥

ઇન્દ્રઃ॑ સુ॒ત્રામા॒ હૃદ॑યેન સ॒ત્યમ્ । પુ॒રો॒ડાશે॑ન સવિ॒તા જ॑જાન । યકૃ॑-ત્ક્લો॒માનં॒-વઁરુ॑ણો ભિષ॒જ્યન્ન્ । મત॑સ્ને વાય॒વ્યૈ᳚ર્ન મિ॑નાતિ પિ॒ત્તમ્ ॥ આ॒ન્ત્રાણિ॑ સ્થા॒લી મધુ॒ પિન્વ॑માના । ગુદા॒ પાત્રા॑ણિ સુ॒દુઘા॒ ન ધે॒નુઃ । શ્યે॒નસ્ય॒ પત્ર॒-ન્ન પ્લી॒હા શચી॑ભિઃ । આ॒સ॒ન્દી નાભિ॑રુ॒દર॒-ન્ન મા॒તા ॥ કુ॒મ્ભો વ॑નિ॒ષ્ઠુર્જ॑નિ॒તા શચી॑ભિઃ । યસ્મિ॒ન્નગ્રે॒ યોન્યા॒-ઙ્ગર્ભો॑ અ॒ન્તઃ ॥ 16 ॥

પ્લા॒શીર્વ્ય॑ક્ત-શ્શ॒તધા॑ર॒ ઉથ્સઃ॑ । દુ॒હે ન કુ॒મ્ભીગ્ સ્વ॒ધા-મ્પિ॒તૃભ્યઃ॑ ॥ મુખ॒ગ્ં॒ સદ॑સ્ય॒ શિર॒ ઇથ્સદે॑ન । જિ॒હ્વા પ॒વિત્ર॑મ॒શ્વિના॒ સગ્ં સર॑સ્વતી । ચપ્પ॒-ન્ન પા॒યુર્ભિ॒ષગ॑સ્ય॒ વાલઃ॑ । વ॒સ્તિર્ન શેપો॒ હર॑સા તર॒સ્વી ॥ અ॒શ્વિભ્યા॒-ઞ્ચક્ષુ॑ર॒મૃત॒-ઙ્ગ્રહા᳚ભ્યામ્ । છાગે॑ન॒ તેજો॑ હ॒વિષા॑ શૃ॒તેન॑ । પક્ષ્મા॑ણિ ગો॒ધૂમૈઃ॒ ક્વ॑લૈરુ॒તાનિ॑ । પેશો॒ ન શુ॒ક્લમસિ॑તં-વઁસાતે ॥ 17 ॥

અવિ॒ર્ન મે॒ષો ન॒સિ વી॒ર્યા॑ય । પ્રા॒ણસ્ય॒ પન્થા॑ અ॒મૃતો॒ ગ્રહા᳚ભ્યામ્ । સર॑સ્વ॒ત્યુપ॒વાકૈ᳚ર્વ્યા॒નમ્ । નસ્યા॑નિ બ॒ર॒ઃઇ-ર્બદ॑રૈ-ર્જજાન ॥ ઇન્દ્ર॑સ્ય રૂ॒પમૃ॑ષ॒ભો બલા॑ય । કર્ણા᳚ભ્યા॒ગ્॒ શ્રોત્ર॑મ॒મૃત॒-ઙ્ગ્રહા᳚ભ્યામ્ । યવા॒ ન બ॒ર॒ઃઇ-ર્ભ્રુ॒વિ કેસ॑રાણિ । ક॒ર્કન્ધુ॑ જજ્ઞે॒ મધુ॑ સાર॒ઘ-મ્મુખા᳚ત્ ॥ આ॒ત્મન્નુ॒પસ્થે॒ ન વૃક॑સ્ય॒ લોમ॑ । મુખે॒ શ્મશ્રૂ॑ણિ॒ ન વ્યા᳚ઘ્રલો॒મમ્ ॥ 18 ॥

કેશા॒ ન શી॒ર॒.ષન્. યશ॑સે શ્રિ॒યૈ શિખા᳚ । સિ॒ગ્ં॒હસ્ય॒ લોમ॒ ત્વિષિ॑-રિન્દ્રિ॒યાણિ॑ ॥ અઙ્ગા᳚ન્યા॒ત્મન્-ભિ॒ષજા॒ તદ॒શ્વિના᳚ । આ॒ત્માન॒મઙ્ગૈ॒-સ્સમ॑ધા॒-થ્સર॑સ્વતી । ઇન્દ્ર॑સ્ય રૂ॒પગ્ં શ॒તમા॑ન॒માયુઃ॑ । ચ॒ન્દ્રેણ॒ જ્યોતિ॑ર॒મૃત॒-ન્દધા॑ના ॥ સર॑સ્વતી॒ યોન્યા॒-ઙ્ગર્ભ॑મ॒ન્તઃ । અ॒શ્વિભ્યા॒-મ્પત્ની॒ સુકૃ॑ત-મ્બિભર્તિ । અ॒પાગ્ં રસે॑ન॒ વરુ॑ણો॒ ન સામ્ના᳚ । ઇન્દ્રગ્ગ્॑ શ્રિ॒યૈ જ॒નય॑ન્ન॒ફ્સુ રાજા᳚ ॥ તેજઃ॑ પશૂ॒નાગ્ં હ॒વિરિ॑ન્દ્રિ॒યાવ॑ત્ । પ॒રિ॒સ્રુતા॒ પય॑સા સાર॒ઘ-મ્મધુ॑ । અ॒શ્વિભ્યા᳚-ન્દુ॒ગ્ધ-મ્ભિ॒ષજા॒ સર॑સ્વત્યા સુતાસુ॒તાભ્યા᳚મ્ । અ॒મૃત॒-સ્સોમ॒ ઇન્દુઃ॑ ॥ 19 ॥

(અન્ત॑ર - આ॒રા - દ॒ન્ત--ર્ વ॑સાતે - વ્યાઘ્રલો॒મગ્ં - રાજા॑ ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 4)

અનુવાકં 5 - અભિષેકઃ

મિ॒ત્રો॑-ઽસિ॒ વરુ॑ણો-ઽસિ । સમ॒હં-વિઁશ્વૈ᳚ર્દે॒વૈઃ ॥ ક્ષ॒ત્રસ્ય॒ નાભિ॑રસિ । ક્ષ॒ત્રસ્ય॒ યોનિ॑રસિ ॥ સ્યો॒નામાસી॑દ । સુ॒ષદા॒માસી॑દ । મા ત્વા॑ હિગ્ંસીત્ । મા મા॑ હિગ્ંસીત્ ॥ નિષ॑સાદ ધૃ॒તવ્ર॑તો॒ વરુ॑ણઃ । પ॒સ્ત્યા᳚સ્વા ॥ 20 ॥

સામ્રા᳚જ્યાય સુ॒ક્રતુઃ॑ ॥ દે॒વસ્ય॑ ત્વા સવિ॒તુઃ પ્ર॑સ॒વે । અ॒શ્વિનો᳚-ર્બા॒હુભ્યા᳚મ્ । પૂ॒ષ્ણો હસ્તા᳚ભ્યામ્ । અ॒શ્વિનો॒-ર્ભૈષ॑જ્યેન । તેજ॑સે બ્રહ્મવર્ચ॒સાયા॒ભિષિ॑ઞ્ચામિ ॥ દે॒વસ્ય॑ ત્વા સવિ॒તુઃ પ્ર॑સ॒વે । અ॒શ્વિનો᳚-ર્બા॒હુભ્યા᳚મ્ । પૂ॒ષ્ણો હસ્તા᳚ભ્યામ્ । સર॑સ્વત્યૈ॒ ભૈષ॑જ્યેન ॥ 21 ॥

વી॒ર્યા॑યા॒ન્નાદ્યા॑યા॒ભિષિ॑ઞ્ચામિ ॥ દે॒વસ્ય॑ ત્વા સવિ॒તુઃ પ્ર॑સ॒વે । અ॒શ્વિનો᳚-ર્બા॒હુભ્યા᳚મ્ । પૂ॒ષ્ણો હસ્તા᳚ભ્યામ્ । ઇન્દ્ર॑સ્યેન્દ્રિ॒યેણ॑ । શ્રિ॒યૈ યશ॑સે॒ બલા॑યા॒ભિષિ॑ઞ્ચામિ ॥ કો॑-ઽસિ કત॒મો॑-ઽસિ । કસ્મૈ᳚ ત્વા॒ કાય॑ ત્વા ॥ સુશ્લો॒કાઁ(4) સુમ॑ડ્ગ॒લાઁ(4) સત્ય॑રા॒જા(3)ન્ ॥ શિરો॑ મે॒ શ્રીઃ ॥ 22 ॥

યશો॒ મુખ᳚મ્ । ત્વિષિઃ॒ કેશા᳚શ્ચ॒ શ્મશ્રૂ॑ણિ । રાજા॑ મે પ્રા॒ણો॑-ઽમૃત᳚મ્ । સ॒મ્રાટ્ ચક્ષુઃ॑ । વિ॒રાટ્છ્રોત્ર᳚મ્ । જિ॒હ્વા મે॑ ભ॒દ્રમ્ । વામ્મહઃ॑ । મનો॑ મ॒ન્યુઃ । સ્વ॒રાડ્ભામઃ॑ । મોદાઃ᳚ પ્રમો॒દા અ॒ઙ્ગુલી॒રઙ્ગા॑નિ ॥ 23 ॥

ચિ॒ત્ત-મ્મે॒ સહઃ॑ । બા॒હૂ મે॒ બલ॑મિન્દ્રિ॒યમ્ । હસ્તૌ॑ મે॒ કર્મ॑ વી॒ર્ય᳚મ્ । આ॒ત્મા ક્ષ॒ત્રમુરો॒ મમ॑ । પૃ॒ષ્ટીર્મે॑ રા॒ષ્ટ્રમુ॒દર॒મગ્ંસૌ᳚ । ગ્રી॒વાશ્ચ॒ શ્રોણ્યૌ᳚ । ઊ॒રૂ અ॑ર॒ત્ની જાનુ॑ની । વિશો॒ મે-ઽઙ્ગા॑નિ સ॒ર્વતઃ॑ । નાભિ॑ર્મે ચિ॒ત્તં-વિઁ॒જ્ઞાન᳚મ્ । પા॒યુર્મે-ઽપ॑ચિતિર્ભ॒સત્ ॥ 24 ॥

આ॒ન॒ન્દ॒ન॒ન્દાવા॒ણ્ડૌ મે᳚ । ભગ॒-સ્સૌભા᳚ગ્ય॒-મ્પસઃ॑ ॥ જઙ્ઘા᳚ભ્યા-મ્પ॒દ્ભ્યા-ન્ધર્મો᳚-ઽસ્મિ । વિ॒શિ રાજા॒ પ્રતિ॑ષ્ઠિતઃ ॥ પ્રતિ॑ ક્ષ॒ત્રે પ્રતિ॑તિષ્ઠામિ રા॒ષ્ટ્રે । પ્રત્યશ્વે॑ષુ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠામિ॒ ગોષુ॑ । પ્રત્યઙ્ગે॑ષુ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠામ્યા॒ત્મન્ન્ । પ્રતિ॑ પ્રા॒ણેષુ॒ પ્રતિ॑તિષ્ઠામિ પુ॒ષ્ટે । પ્રતિ॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વ્યોઃ । પ્રતિતિ॑ષ્ઠામિ ય॒જ્ઞે ॥ 25 ॥

ત્ર॒યા દે॒વા એકા॑દશ । ત્ર॒ય॒સ્ત્રિ॒ગ્ં॒શા-સ્સુ॒રાધ॑સઃ । બૃહ॒સ્પતિ॑ પુરોહિતાઃ । દે॒વસ્ય॑ સવિ॒તુ-સ્સ॒વે । દે॒વા દે॒વૈર॑વન્તુ મા । પ્ર॒થ॒મા દ્વિ॒તીયૈઃ᳚ । દ્વિ॒તીયા᳚સ્તૃ॒તીયૈઃ᳚ । તૃ॒તીયા᳚-સ્સ॒ત્યેન॑ । સ॒ત્યં-યઁ॒જ્ઞેન॑ ।ય॒જ્ઞો યજુ॑ર્ભિઃ ॥ 26 ॥

યજૂગ્ં॑ષિ॒ સામ॑ભિઃ । સામા᳚ન્યૃ॒ગ્ભિઃ । ઋચો॑ યા॒જ્યા॑ભિઃ । યા॒જ્યા॑ વષટ્કા॒રૈઃ । વ॒ષ॒ટ્કા॒રા આહુ॑તિભિઃ । આહુ॑તયો મે॒ કામા॒ન્-થ્સમ॑ર્ધયન્તુ ॥ ભૂ-સ્સ્વાહા᳚ ॥ લોમા॑નિ॒ પ્રય॑તિ॒ર્મમ॑ । ત્વમ્મ॒ આન॑તિ॒રાગ॑તિઃ । મા॒ગ્ં॒સ-મ્મ॒ ઉપ॑નતિઃ । વ સ્વસ્થિ॑ । મ॒જ્જા મ॒ આન॑તિઃ ॥ 27 ॥

(પ॒સ્ત્યા᳚સ્વા - સર॑સ્વત્યૈ॒ ભૈષ॑જ્યેન॒ - શ્રી - રઙ્ગા॑નિ - ભ॒સ--દ્ય॒જ્ઞે - ય॒જ્ઞો યજુ॑ર્ભિ॒ - રુપ॑નતિ॒ર્દ્વે ચ॑) (અ. 5)

અનુવાકં 6 - અવભૃથઃ

ય-દ્દે॑વા દેવ॒હેડ॑નમ્ । દેવા॑સશ્ચકૃ॒મા વ॒યમ્ । અ॒ગ્નિર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ । વિશ્વા᳚-ન્મુઞ્ચ॒ત્વગ્ંહ॑સઃ ॥ યદિ॒ દિવા॒ યદિ॒ નક્ત᳚મ્ । એનાગ્ં॑સિ ચકૃ॒મા વ॒યમ્ । વા॒યુર્મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ । વિશ્વા᳚-ન્મુઞ્ચ॒ત્વગ્ંહ॑સઃ ॥ યદિ॒ જાગ્ર॒-દ્યદિ॒ સ્વપ્ને᳚ । એનાગ્ં॑સિ ચકૃ॒મા વ॒યમ્ ॥ 28 ॥

સૂર્યો॑ મા॒ તસ્મા॒દેન॑સઃ । વિશ્વા᳚-ન્મુઞ્ચ॒ત્વગ્ંહ॑સઃ ॥ યદ્ગ્રામે॒ યદર॑ણ્યે । ય-થ્સ॒ભાયાં॒-યઁદિ॑ન્દ્રિ॒યે । યચ્છૂ॒દ્રે યદ॒ર્યે᳚ । એન॑શ્ચકૃ॒મા વ॒યમ્ । યદેક॒સ્યાધિ॒ ધર્મ॑ણિ । તસ્યા॑વ॒યજ॑નમસિ ॥ યદાપો॒ અઘ્નિ॑યા॒ વરુ॒ણેતિ॒ શપા॑મહે । તતો॑ વરુણ નો મુઞ્ચ ॥ 29 ॥

અવ॑ભૃથ નિચઙ્કુણ નિચે॒રુર॑સિ નિચઙ્કુણ । અવ॑ દે॒વૈ-ર્દે॒વકૃ॑ત॒મેનો॑-ઽયાટ્ । અવ॒ મર્ત્યૈ॒ર્મર્ત્ય॑કૃતમ્ । ઉ॒રોરા નો॑ દેવ રિ॒ષસ્પા॑હિ ॥ સુ॒મિ॒ત્રા ન॒ આપ॒ ઓષ॑ધય-સ્સન્તુ । દુ॒ર્મિ॒ત્રાસ્તસ્મૈ॑ ભુયાસુઃ । યો᳚-ઽસ્મા-ન્દ્વેષ્ટિ॑ । ય-ઞ્ચ॑ વ॒ય-ન્દ્વિ॒ષ્મઃ ॥ દ્રુ॒પ॒દાદિ॒વે-ન્મુ॑મુચા॒નઃ । સ્વિ॒ન્ન-સ્સ્ના॒ત્વી મલા॑દિવ ॥ 30 ॥

પૂ॒ત-મ્પ॒વિત્રે॑ણે॒વાજ્ય᳚મ્ । આપઃ॑ શુન્ધન્તુ॒ મૈન॑સઃ ॥ ઉદ્વ॒ય-ન્તમ॑સ॒સ્પરિ॑ । પશ્ય॑ન્તો॒ જ્યોતિ॒રુત્ત॑રમ્ । દે॒વ-ન્દે॑વ॒ત્રા સૂર્ય᳚મ્ । અગ॑ન્મ॒ જ્યોતિ॑રુત્ત॒મમ્ ॥ પ્રતિ॑યુતો॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશઃ॑ । પ્રત્ય॑સ્તો॒ વરુ॑ણસ્ય॒ પાશઃ॑ ॥ એધો᳚-ઽસ્યેધિષી॒મહિ॑ । સ॒મિદ॑સિ ॥ 31 ॥

તેજો॑-ઽસિ॒ તેજો॒ મયિ॑ ધેહિ ॥ અ॒પો અન્વ॑ચારિષમ્ । રસે॑ન॒ સમ॑સૃક્ષ્મહિ । પય॑સ્વાગ્ં અગ્ન॒ આ-ઽગ॑મમ્ । ત-મ્મા॒ સગ્ંસૃ॑જ॒ વર્ચ॑સા । પ્ર॒જયા॑ ચ॒ ધને॑ન ચ ॥ સ॒માવ॑વર્તિ પૃથિ॒વી । સમુ॒ષાઃ । સમુ॒ સૂર્યઃ॑ । સમુ॒ વિશ્વ॑મિ॒દ-ઞ્જગ॑ત્ । વૈ॒શ્વા॒ન॒ર જ્યો॑તિ-ર્ભૂયાસમ્ । વિ॒ભુ-ઙ્કામં॒-વ્યઁ॑શ્નવૈ ॥ ભૂ-સ્સ્વાહા᳚ ॥ 32 ॥

(સ્વપ્ન॒ એનાગ્ં॑સિ ચકૃ॒મા વ॒યં - મુ॑ઞ્ચ॒ - મલા॑દિવ - સ॒મિદ॑સિ॒ - જગ॒-ત્ત્રીણિ॑ ચ) (અ. 6)

અનુવાકં 7 - ઐન્દ્રે પ્રશ્નૌ પ્રયાજાનામેકાદશ મૈત્રાવરુણપ્રૈષાઃ

હોતા॑ યક્ષ-થ્સ॒મિધેન્દ્ર॑-મિ॒ડસ્પ॒દે । નાભા॑ પૃથિ॒વ્યા અધિ॑ । દિ॒વો વર્ષ્મ॒ન્-થ્સમિ॑દ્ધ્યતે । ઓજિ॑ષ્ઠશ્ચર્ષણી॒સહાન્॑ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒ત્તનૂ॒નપા॑તમ્ । ઊ॒તિભિ॒-ર્જેતા॑ર॒-મપ॑રાજિતમ્ । ઇન્દ્ર॑-ન્દે॒વગ્ં સુ॑વ॒ર્વિદ᳚મ્ । પ॒થિભિ॒-ર્મધુ॑મત્તમૈઃ । નરા॒શગ્ંસે॑ન॒ તેજ॑સા ॥ 33 ॥

વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒દિડા॑ભિ॒-રિન્દ્ર॑-મીડિ॒તમ્ । આ॒જુહ્વા॑ન॒-મમ॑ર્ત્યમ્ । દે॒વો દે॒વૈ-સ્સવી᳚ર્યઃ । વજ્ર॑હસ્તઃ પુરન્દ॒રઃ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ-દ્બ॒ર॒ઃઇષીન્દ્ર॑-ન્નિષદ્વ॒રમ્ । વૃ॒ષ॒ભ-ન્નર્યા॑પસમ્ । વસુ॑ભી રુ॒દ્રૈરા॑દિ॒ત્યૈઃ । સ॒યુગ્ભિ॑-ર્બ॒ર॒ઃઇરા ઽસ॑દત્ ॥ 34 ॥

વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒દોજો॒ ન વી॒ર્ય᳚મ્ । સહો॒ દ્વાર॒ ઇન્દ્ર॑મવર્ધયન્ન્ । સુ॒પ્રા॒ય॒ણા વિશ્ર॑યન્તામૃતા॒વૃધઃ॑ । દ્વાર॒ ઇન્દ્રા॑ય મી॒ઢુષે᳚ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષદુ॒ષે ઇન્દ્ર॑સ્ય ધે॒નૂ । સુ॒દુઘે॑ મા॒તરૌ॑ મ॒હી । સવા॒તરૌ॒ ન તેજ॑સી । વ॒થ્સમિન્દ્ર॑-મવર્ધતામ્ ॥ 35 ॥

વી॒તામાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒-દ્દૈવ્યા॒ હોતા॑રા । ભિ॒ષજા॒ સખા॑યા । હ॒વિષેન્દ્ર॑-મ્ભિષજ્યતઃ । ક॒વી દે॒વૌ પ્રચે॑તસૌ । ઇન્દ્રા॑ય ધત્ત ઇન્દ્રિ॒યમ્ । વી॒તામાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષત્તિ॒સ્રો દે॒વીઃ । ત્રય॑સ્ત્રિ॒ધાત॑વો॒-ઽપસઃ॑ । ઇડા॒ સર॑સ્વતી॒ ભાર॑તી ॥ 36 ॥

મ॒હીન્દ્ર॑પત્નીર્-હ॒વિષ્મ॑તીઃ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒ત્ત્વષ્ટા॑ર॒-મિન્દ્ર॑-ન્દે॒વમ્ । ભિ॒ષજગ્ં॑ સુ॒યજ॑-ઙ્ઘૃત॒શ્રિય᳚મ્ । પુ॒રુ॒રૂપગ્ં॑ સુ॒રેત॑સ-મ્મ॒ઘોનિ᳚મ્ । ઇન્દ્રા॑ય॒ ત્વષ્ટા॒ દધ॑દિન્દ્રિ॒યાણિ॑ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒-દ્વન॒સ્પતિ᳚મ્ । શ॒મિ॒તારગ્ં॑ શ॒તક્ર॑તુમ્ । ધિ॒યો જો॒ષ્ટાર॑-મિન્દ્રિ॒યમ્ ॥ 37 ॥

મદ્ધ્વા॑ સમ॒ઞ્જન્પ॒થિભિઃ॑ સુ॒ગેભિઃ॑ । સ્વદા॑તિ હ॒વ્ય-મ્મધુ॑ના ઘૃ॒તેન॑ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒દિન્દ્ર॒ગ્ગ્॒ સ્વાહા-ઽઽજ્ય॑સ્ય । સ્વાહા॒ મેદ॑સઃ । સ્વાહા᳚ સ્તો॒કાના᳚મ્ । સ્વાહા॒ સ્વાહા॑કૃતીનામ્ । સ્વાહા॑ હ॒વ્યસૂ᳚ક્તીનામ્ । સ્વાહા॑ દે॒વાગ્ં આ᳚જ્ય॒પાન્ । સ્વાહેન્દ્રગ્ં॑ હો॒ત્રાજ્જુ॑ષા॒ણાઃ । ઇન્દ્ર॒ આજ્ય॑સ્ય વિયન્તુ । હોત॒ર્યજ॑ ॥ 38 ॥

(તેજ॑સા-ઽસદ-દવર્ધતાં॒-ભાર॑તી-ન્દ્રિ॒યં-જુ॑ષા॒ણા દ્વે ચ॑) (અ. 7)

(સ॒મિધેન્દ્ર॒-ન્તનૂ॒નપા॑ત॒મિડા॑ભિ-ર્બ॒ર્॒હિષ્યોજ॑ ઉ॒ષે દૈવ્યા॑ તિ॒સ્રસ્ત્વષ્ટા॑રં॒-વઁન॒સ્પતિ॒મિન્દ્ર᳚મ્ । સ॒મિધેન્દ્ર॑-ઞ્ચ॒તુર્વેત્વેકો॑ વિ॒યન્તુ॒ દ્વિર્વી॒તામેકો॑ વિ॒યન્તુ॒ દ્વિર્વેત્વેકો॑ વિ॒યન્તુ॒ હોત॒ર્યજ॑ )

અનુવાકં 8 - ઐન્દ્રે પ્રશ્નૌ પ્રયાજયાજ્યાઃ

સમિ॑દ્ધ॒ ઇન્દ્ર॑ ઉ॒ષસા॒મની॑કે । પુ॒રો॒રુચા॑ પૂર્વ॒કૃદ્વા॑વૃધા॒નઃ । ત્રિ॒ભિર્દે॒વૈસ્ત્રિ॒ગ્ં॒શતા॒ વજ્ર॑બાહુઃ । જ॒ઘાન॑ વૃ॒ત્રં-વિઁ દુરો॑ વવાર ॥ નરા॒શગ્ંસઃ॒ પ્રતિ॒ શૂરો॒ મિમા॑નઃ । તનૂ॒નપા॒ત્-પ્રતિ॑ ય॒જ્ઞસ્ય॒ ધામ॑ । ગોભિ॑-ર્વ॒પાવા॒-ન્મધુ॑ના સમ॒ઞ્જન્ન્ । હિર॑ણ્યૈશ્ચ॒ન્દ્રી ય॑જતિ॒ પ્રચે॑તાઃ ॥ ઈ॒ડિ॒તો દે॒વૈર્હરિ॑વાગ્ં અભિ॒ષ્ટિઃ । આ॒જુહ્વા॑નો હ॒વિષા॒ શર્ધ॑માનઃ ॥ 39 ॥

પુ॒ર॒દં॒રો મ॒ઘવા॒ન્॒. વજ્ર॑બાહુઃ । આયા॑તુ ય॒જ્ઞમુપ॑ નો જુષા॒ણઃ ॥ જુ॒ષા॒ણો બ॒ર॒ઃઇર્હરિ॑વાન્ન॒ ઇન્દ્રઃ॑ । પ્રા॒ચીનગ્ં॑ સીદત્પ્ર॒દિશા॑ પૃથિ॒વ્યાઃ । ઉ॒રુ॒વ્યચાઃ॒ પ્રથ॑માનગ્ગ્ સ્યો॒નમ્ । આ॒દિ॒ત્યૈર॒ક્તં-વઁસુ॑ભિ-સ્સ॒જોષાઃ᳚ ॥ ઇન્દ્ર॒-ન્દુરઃ॑ કવ॒ષ્યો॑ ધાવ॑માનાઃ । વૃષા॑ણં-યઁન્તુ॒ જન॑ય-સ્સુ॒પત્નીઃ᳚ । દ્વારો॑ દે॒વીર॒ભિતો॒ વિશ્ર॑યન્તામ્ । સુ॒વીરા॑ વી॒ર-મ્પ્રથ॑માના॒ મહો॑ભિઃ ॥ 40 ॥

ઉ॒ષાસા॒ નક્તા॑ બૃહ॒તી બૃ॒હન્ત᳚મ્ । પય॑સ્વતી સુ॒દુઘે॒ શૂર॒મિન્દ્ર᳚મ્ । પેશ॑સ્વતી॒ તન્તુ॑ના સં॒વ્યઁય॑ન્તી । દે॒વાના᳚-ન્દે॒વં-યઁ॑જત-સ્સુરુ॒ક્મે ॥ દૈવ્યા॒ મિમા॑ના॒ મન॑સા પુરુ॒ત્રા । હોતા॑રા॒વિન્દ્ર॑-મ્પ્રથ॒મા સુ॒વાચા᳚ । મૂ॒ર્ધન્. ય॒જ્ઞસ્ય॒ મધુ॑ના॒ દધા॑ના । પ્રા॒ચીન॒-ઞ્જ્યોતિ॑ર્હ॒વિષા॑ વૃધાતઃ ॥ તિ॒સ્રો દે॒વીર્હ॒વિષા॒ વર્ધ॑માનાઃ । ઇન્દ્ર॑-ઞ્જુષા॒ણા વૃષ॑ણ॒-ન્ન પત્નીઃ᳚ ॥ 41 ॥

અચ્છિ॑ન્ન॒-ન્તન્તુ॒-મ્પય॑સા॒ સર॑સ્વતી । ઇડા॑ દે॒વી ભાર॑તી વિ॒શ્વતૂ᳚ર્તિઃ ॥ ત્વષ્ટા॒ દધ॒દિન્દ્રા॑ય॒ શુષ્મ᳚મ્ । અપા॒કો-ઽચિ॑ષ્ટુર્ય॒શસે॑ પુ॒રૂણિ॑ । વૃષા॒ યજ॒ન્ વૃષ॑ણ॒-મ્ભૂરિ॑રેતાઃ । મૂ॒ર્ધન્. ય॒જ્ઞસ્ય॒ સમ॑નક્તુ દે॒વાન્ ॥ વન॒સ્પતિ॒-રવ॑સૃષ્ટો॒ ન પાશૈઃ᳚ । ત્મન્યા॑ સમ॒ઞ્જઞ્છ॑મિ॒તા ન દે॒વઃ । ઇન્દ્ર॑સ્ય હ॒વ્યૈર્જ॒ઠર॑-મ્પૃણા॒નઃ । સ્વદા॑તિ હ॒વ્ય-મ્મધુ॑ના ઘૃ॒તેન॑ ॥ સ્તો॒કાના॒મિન્દુ॒-મ્પ્રતિ॒ શૂર॒ ઇન્દ્રઃ॑ । વૃ॒ષા॒યમા॑ણો વૃષ॒ભ-સ્તુ॑રા॒ષાટ્ । ઘૃ॒ત॒પ્રુષા॒ મધુ॑ના હ॒વ્યમુ॒ન્દન્ન્ । મૂ॒ર્ધન્. ય॒જ્ઞસ્ય॑ જુષતા॒ગ્॒ સ્વાહા᳚ ॥ 42 ॥

(શર્ધ॑માનો॒ - મહો॑ભિઃ॒ - પત્ની᳚--ર્ ઘૃ॒તેન॑ ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 8)

અનુવાકં 9 - ઐન્દ્રે પ્રશ્નૌ વપાદીનાં-યાઁજ્યાનુવાક્યાઃ

આચ॑ર્ષણિ॒પ્રા વૃ॑ષ॒ભો જના॑નામ્ । રાજા॑ કૃષ્ટી॒ના-મ્પુ॑રુહૂ॒ત ઇન્દ્રઃ॑ । સ્તુ॒ત-શ્શ્ર॑વ॒સ્યન્નવ॒સોપ॑મ॒દ્રિક્ । યુ॒ક્ત્વા હરી॒ વૃષ॒ણા ઽઽયા᳚હ્ય॒ર્વામ્ ॥, વિ॒વેષ॒ યન્મા॑ ધિ॒ષણા॑ જ॒જાન॒ સ્તવૈ॑ પુ॒રા પાર્યા॒દિન્દ્ર॒ મહ્નઃ॑ । અગ્ંહ॑સો॒ યત્ર॑ પી॒પર॒દ્યથા॑ નો ના॒વેવ॒ યાન્ત॑ મુ॒ભયે॑ હવન્તે ॥॥ તગ્ં સ॒ધ્રીચી॑રૂ॒તયો॒ વૃષ્ણિ॑યાનિ । પૌગ્ગ્સ્યા॑નિ નિ॒યુતઃ॑ સશ્ચુ॒રિન્દ્ર᳚મ્ । સ॒મુ॒દ્ર-ન્ન સિન્ધ॑વ ઉ॒ક્થશુ॑ષ્માઃ । ઉ॒રુ॒વ્યચ॑સ॒ગિંર॒ આવિ॑શન્તિ ॥॥ સ॒ત્યમિત્તન્ન ત્વાવાગ્ં॑ અ॒ન્યો અસ્તિ॑ । ઇન્દ્ર॑ દે॒વો ન મર્ત્યો॒ જ્યાયાન્॑ । અહ॒ન્નહિ॑-મ્પરિ॒શયા॑ન॒મર્ણઃ॑ । અવા॑સૃજો॒-ઽપો અચ્છા॑ સમુ॒દ્રમ્ ॥ પ્રસ॑સાહિષે પુરુહૂત॒ શત્રૂન્॑ । જ્યેષ્ઠ॑સ્તે॒ શુષ્મ॑ ઇ॒હ રા॒તિર॑સ્તુ । ઇન્દ્રાભ॑ર॒ દક્ષિ॑ણેના॒ વસૂ॑નિ । પતિ॒-સ્સિન્ધૂ॑નામસિ રે॒વતી॑નામ્ ॥ સ શેવૃ॑ધ॒મધિ॑ધા દ્યુ॒મ્નમ॒સ્મે । મહિ॑ ક્ષ॒ત્ર-ઞ્જ॑ના॒ષાડિ॑ન્દ્ર॒ તવ્ય᳚મ્ । રક્ષા॑ ચ નો મ॒ઘોનઃ॑ પા॒હિ સૂ॒રીન્ । રા॒યે ચ॑ ન-સ્સ્વપ॒ત્યા ઇ॒ષે ધાઃ᳚ ॥ 43 ॥

(રે॒વતી॑ના-ઞ્ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 9)

અનુવાકં 10 - ઐન્દ્રે પ્રશ્નૌ અનુયાજાનામેકાદશ મૈત્રાવરુણપ્રૈષાઃ

દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિરિન્દ્રગ્ં॑ સુદે॒વ-ન્દે॒વૈઃ । વી॒રવ॑-થ્સ્તી॒ર્ણં-વેઁદ્યા॑મવર્ધયત્ । વસ્તો᳚ર્વૃ॒ત-મ્પ્રાક્તો᳚ર્ભૃ॒તમ્ । રા॒યા બ॒ર્॒હિષ્મ॒તો-ઽત્ય॑ગાત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વીર્દ્વાર॒ ઇન્દ્રગ્ં॑ સઙ્ઘા॒તે । વિ॒ડ્વીર્યામ॑ન્નવર્ધયન્ન્ । આ વ॒થ્સેન॒ તરુ॑ણેન કુમા॒રેણ॑ ચ મીવિ॒તા અપાર્વા॑ણમ્ । રે॒ણુક॑કાટ-ન્નુદન્તામ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ 44 ॥

દે॒વી ઉ॒ષાસા॒ નક્તા᳚ । ઇન્દ્રં॑-યઁ॒જ્ઞે પ્ર॑ય॒ત્ય॑હ્વેતામ્ । દૈવી॒ર્વિશઃ॒ પ્રાયા॑સિષ્ટામ્ । સુપ્રી॑તે॒ સુધિ॑તે અભૂતામ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥ દે॒વી જોષ્ટ્રી॒ વસુ॑ધિતી । દે॒વમિન્દ્ર॑મવર્ધતામ્ । અયા᳚વ્ય॒ન્યા-ઽઘા દ્વેષાગ્ં॑સિ । આ-ઽન્યા વા᳚ક્ષી॒-દ્વસુ॒ વાર્યા॑ણિ । યજ॑માનાય શિક્ષિ॒તે ॥ 45 ॥

વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥ દે॒વી ઊ॒ર્જાહુ॑તી॒ દુઘે॑ સુ॒દુઘે᳚ । પય॒સેન્દ્ર॑મવર્ધતામ્ । ઇષ॒મૂર્જ॑મ॒ન્યા ઽવા᳚ક્ષીત્ । સગ્ધિ॒ગ્ં॒ સપી॑તિમ॒ન્યા । નવે॑ન॒ પૂર્વ॒-ન્દય॑માને । પુ॒રા॒ણેન॒ નવ᳚મ્ । અધા॑તા॒-મૂર્જ॑મૂ॒ર્જાહુ॑તી॒ વસુ॒ વાર્યા॑ણિ । યજ॑માનાય શિક્ષિ॒તે । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥ 46 ॥

દે॒વા દૈવ્યા॒ હોતા॑રા । દે॒વમિન્દ્ર॑મવર્ધતામ્ । હ॒તાઘ॑શગ્ં સા॒વાભા᳚ર્ષ્ટાં॒-વઁસુ॒ વાર્યા॑ણિ । યજ॑માનાય શિક્ષિ॒તૌ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥ દે॒વીસ્તિ॒સ્રસ્તિ॒સ્રો દે॒વીઃ । પતિ॒મિન્દ્ર॑મવર્ધયન્ન્ । અસ્પૃ॑ક્ષ॒દ્ભાર॑તી॒ દિવ᳚મ્ । રુ॒દ્રૈર્ય॒જ્ઞગ્ં સર॑સ્વતી । ઇડા॒ વસુ॑મતી ગૃ॒હાન્ ॥ 47 ॥

વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વ ઇન્દ્રો॒ નરા॒શગ્ંસઃ॑ । ત્રિ॒વ॒રૂ॒થ-સ્ત્રિ॑વન્ધુ॒રઃ । દે॒વમિન્દ્ર॑મવર્ધયત્ । શ॒તેન॑ શિતિપૃ॒ષ્ઠાના॒માહિ॑તઃ । સ॒હસ્રે॑ણ॒ પ્રવ॑ર્તતે । મિ॒ત્રાવરુ॒ણેદ॑સ્ય હો॒ત્રમર્હ॑તઃ । બૃહ॒સ્પતિઃ॑ સ્તો॒ત્રમ્ । અ॒શ્વિના-ઽઽદ્ધ્વ॑ર્યવમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ 48 ॥

દે॒વ ઇન્દ્રો॒ વન॒સ્પતિઃ॑ । હિર॑ણ્યપર્ણો॒ મધુ॑શાખ-સ્સુપિપ્પ॒લઃ । દે॒વમિન્દ્ર॑મવર્ધયત્ । દિવ॒મગ્રે॑ણાપ્રાત્ । આ-ઽન્તરિ॑ક્ષ-મ્પૃથિ॒વીમ॑દૃગ્ંહીત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વ-મ્બ॒ર॒ઃઇર્વારિ॑તીનામ્ । દે॒વમિન્દ્ર॑મવર્ધયત્ । સ્વા॒સ॒સ્થ-મિન્દ્રે॒ણાસ॑ન્નમ્ । અ॒ન્યા બ॒ર્॒હીગ્ષ્ય॒ભ્ય॑ભૂત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વો અ॒ગ્નિ-સ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃત્ । દે॒વમિન્દ્ર॑મવર્ધયત્ । સ્વિ॑ષ્ટ-ઙ્કુ॒ર્વન્-થ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃત્ । સ્વિ॑ષ્ટમ॒દ્ય ક॑રોતુ નઃ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજે॑ ॥ 49 ॥

(વિ॒ય॒ન્તુ॒ યજ॑ - શિક્ષિ॒તે - શિ॑ક્ષિ॒તે વ॑સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑-ગૃ॒હાન્.-વે॑તુ॒ યજા॑-ભૂ॒-થ્ષટ્ચ॑) (અ. 10)

દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ-ર્દે॒વીર્દ્વારો॑ દે॒વી ઉ॒ષાસા॒ નક્તા॑ દે॒વી જોષ્ટ્રી॑ દે॒વી ઊ॒ર્જાહુ॑તી દે॒વા દૈવ્યા॒ હોતા॑રા શિક્ષિ॒તૌ દે॒વીસ્તિ॒સ્રસ્તિ॒સ્રો દે॒વીઃ પતિ॑-ન્દે॒વ ઇન્દ્રો॒ નરા॒શગ્ંસો॑ દે॒વ ઇન્દ્રો॒ વન॒સ્પતિ॑-ર્દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિર્વારિ॑તીના-ન્દે॒વો અ॒ગ્નિ-સ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃ-દ્દે॒વમ્ । વે॒તુ॒ વિ॒ય॒ન્તુ॒ ચ॒તુર્વી॑તા॒મેકો॑ વિયન્તુ ચ॒તુર્વે॑તુ । અ॒વ॒ર્ધ॒ય॒દ॒વ॒ર્ધ॒ય॒-ન્ત્રિર॑વર્ધતા॒મેકો॑ ઽવર્ધયગ્ગ્ શ્ચ॒તુર॑વર્ધયત્ । વસ્તો॒રા વ॒થ્સેન॒ દૈવી॒રયા॒વીષગ્ં॑ હ॒તાસ્પૃ॑ક્ષચ્છ॒તેન॒ દિવ॒મિન્દ્રગ્ગ્॑ સ્વાસ॒સ્થગ્ગ્ સ્વિ॑ષ્ટમ્ । શિક્ષિ॒તે શિ॑ક્ષિ॒તે શિ॑ક્ષિ॒તૌ ।

અનુવાકં 11 - પશુત્રયે પ્રય જાર્થા મૈત્રાવરુણપ્રૈષાઃ

હોતા॑ યક્ષ-થ્સ॒મિધા॒-ઽગ્નિ-મિ॒ડસ્પ॒દે । અ॒શ્વિનેન્દ્ર॒ગ્ં॒ સર॑સ્વતીમ્ । અ॒જો ધૂ॒મ્રો ન ગો॒ધૂમૈઃ॒ ક્વ॑લૈર્ભેષ॒જમ્ । મધુ॒ શષ્પૈ॒ર્ન તેજ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒ત્તનૂ॒નપા॒-થ્સર॑સ્વતી । અવિ॑ર્મે॒ષો ન ભે॑ષ॒જમ્ । પ॒થા મધુ॑મ॒તા ઽઽભ॑રન્ન્ । અ॒શ્વિનેન્દ્રા॑ય વી॒ર્ય᳚મ્ ॥ 50 ॥

બદ॑રૈરુપ॒વાકા॑ભિ-ર્ભેષ॒જ-ન્તોક્મ॑ભિઃ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒ન્નરા॒શગ્ંસ॒ન-ન્ન॒ગ્નહુ᳚મ્ । પતિ॒ગ્ં॒ સુરા॑યૈ ભેષ॒જમ્ । મે॒ષ-સ્સર॑સ્વતી ભિ॒ષક્ । રથો॒ ન ચ॒ન્દ્ર્ય॑શ્વિનો᳚ર્વ॒પા ઇન્દ્ર॑સ્ય વી॒ર્ય᳚મ્ । બદ॑રૈરુપ॒વાકા॑ભિ-ર્ભેષ॒જ-ન્તોક્મ॑ભિઃ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ 51 ॥

હોતા॑ યક્ષદિ॒ડેડિ॒ત આ॒જુહ્વા॑ન॒-સ્સર॑સ્વતીમ્ । ઇન્દ્ર॒-મ્બલે॑ન વ॒ર્ધયન્ન્॑ । ઋ॒ષ॒ભેણ॒ ગવે᳚ન્દ્રિ॒યમ્ । અ॒શ્વિનેન્દ્રા॑ય વી॒ર્ય᳚મ્ । યવૈઃ᳚ ક॒ર્કન્ધુ॑ભિઃ । મધુ॑ લા॒જૈર્ન માસ॑રમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ-દ્બ॒ર॒ઃઇ-સ્સુ॒ષ્ટરી॒મો-ઽર્ણ॑મ્રદાઃ । ભિ॒ષન્નાસ॑ત્યા ॥ 52 ॥

ભિ॒ષજા॒-ઽશ્વિના-ઽશ્વા॒ શિશુ॑મતી । ભિ॒ષગ્ધે॒નુ-સ્સર॑સ્વતી । ભિ॒ષગ્દુ॒હ ઇન્દ્રા॑ય ભેષ॒જમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒દ્દુરો॒ દિશઃ॑ । ક॒વ॒ષ્યો॑ ન વ્યચ॑સ્વતીઃ । અ॒શ્વિભ્યા॒-ન્ન દુરો॒ દિશઃ॑ । ઇન્દ્રો॒ ન રોદ॑સી॒ દુઘે᳚ । દુ॒હે કામા॒ન્-થ્સર॑સ્વતી ॥ 53 ॥

અ॒શ્વિનેન્દ્રા॑ય ભેષ॒જમ્ । શુ॒ક્ર-ન્ન જ્યોતિ॑રિન્દ્રિ॒યમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ-થ્સુ॒પેશ॑સો॒ષે નક્ત॒-ન્દિવા᳚ । અ॒શ્વિના॑ સઞ્જાના॒ને । સમ॑ઞ્જાતે॒ સર॑સ્વત્યા । ત્વિષિ॒મિન્દ્રે॒ ન ભે॑ષ॒જમ્ । શ્યે॒નો ન રજ॑સા હૃ॒દા । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ ॥ 54 ॥

વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒દ્દૈવ્યા॒ હોતા॑રા ભિ॒ષજા॒-ઽશ્વિના᳚ । ઇન્દ્ર॒-ન્ન જાગૃ॑વી॒ દિવા॒ નક્ત॒-ન્ન ભે॑ષ॒જૈઃ । શૂષ॒ગ્ં॒ સર॑સ્વતી ભિ॒ષક્ । સીસે॑ન દુહ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ-ત્તિ॒સ્રો દે॒વીર્ન ભે॑ષ॒જમ્ । ત્રય॑સ્ત્રિ॒ધાત॑વો॒-ઽપસઃ॑ । રૂ॒પમિન્દ્રે॑ હિર॒ણ્યય᳚મ્ ॥ 55 ॥

અ॒શ્વિનેડા॒ ન ભાર॑તી । વા॒ચા સર॑સ્વતી । મહ॒ ઇન્દ્રા॑ય દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒ત્ત્વષ્ટા॑ર॒-મિન્દ્ર॑મ॒શ્વિના᳚ । ભિ॒ષજ॒-ન્ન સર॑સ્વતીમ્ । ઓજો॒ ન જૂ॒તિરિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । વૃકો॒ ન ર॑ભ॒સો ભિ॒ષક્ । યશ॒-સ્સુર॑યા ભેષ॒જમ્ ॥ 56 ॥

શ્રિ॒યા ન માસ॑રમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒-દ્વન॒સ્પતિ᳚મ્ । શ॒મિ॒તારગ્ં॑ શ॒તક્ર॑તુમ્ । ભી॒મ-ન્ન મ॒ન્યુગ્ં રાજા॑નં-વ્યાઁ॒ઘ્ર-ન્નમ॑સા॒-ઽશ્વિના॒ ભામ᳚મ્ । સર॑સ્વતી ભિ॒ષક્ । ઇન્દ્રા॑ય દુહ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ 57 ॥

હોતા॑ યક્ષદ॒ગ્નિગ્ગ્ સ્વાહા-ઽઽજ્ય॑સ્ય સ્તો॒કાના᳚મ્ । સ્વાહા॒ મેદ॑સા॒-મ્પૃથ॑ક્ । સ્વાહા॒ છાગ॑મ॒શ્વિભ્યા᳚મ્ । સ્વાહા॑ મે॒ષગ્ં સર॑સ્વત્યૈ । સ્વાહા॑ર્ષ॒ભ-મિન્દ્રા॑ય સિ॒ગ્ં॒હાય॒ સહ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । સ્વાહા॒-ઽગ્નિ-ન્ન ભે॑ષ॒જમ્ । સ્વાહા॒ સોમ॑મિન્દ્રિ॒યમ્ । સ્વાહેન્દ્રગ્ં॑ સુ॒ત્રામા॑ણગ્ં સવિ॒તારં॒-વઁરુ॑ણ-મ્ભિ॒ષજા॒-મ્પતિ᳚મ્ । સ્વાહા॒ વન॒સ્પતિ॑-મ્પ્રિ॒ય-મ્પાથો॒ ન ભે॑ષ॒જમ્ । સ્વાહા॑ દે॒વાગ્ં આ᳚જ્ય॒પાન્ ॥ 58 ॥

સ્વાહા॒-ઽગ્નિગ્ં હો॒ત્રાજ્જુ॑ષા॒ણો અ॒ગ્નિ-ર્ભે॑ષ॒જમ્ । પય॒-સ્સોમઃ॑ પરિ॒સ્રુતા॑ ઘૃ॒ત-મ્મધુ॑ । વિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષદ॒શ્વિના॒ સર॑સ્વતી॒મિન્દ્રગ્ં॑ સુ॒ત્રામા॑ણમ્ । ઇ॒મે સોમા᳚-સ્સુ॒રામા॑ણઃ । છાગૈ॒ર્ન મે॒ષૈર્-ઋ॑ષ॒ભૈ-સ્સુ॒તાઃ । શષ્પૈ॒ર્ન તોક્મ॑ભિઃ । લા॒જૈર્મહ॑સ્વન્તઃ । મદા॒ માસ॑રેણ॒ પરિ॑ષ્કૃતાઃ । શુ॒ક્રાઃ પય॑સ્વન્તો॒-ઽમૃતાઃ᳚ । પ્રસ્થિ॑તા વો મધુ॒શ્ચુતઃ॑ । તાન॒શ્વિના॒ સર॑સ્વ॒તીન્દ્રઃ॑ સુ॒ત્રામા॑ વૃત્ર॒હા । જુ॒ષન્તાગ્ં॑ સૌ॒મ્ય-મ્મધુ॑ । પિબ॑ન્તુ॒ મદ॑ન્તુ વિ॒યન્તુ॒ સોમ᳚મ્ । હોત॒ર્યજ॑ ॥ 59 ॥

(વી॒ર્યં - ઁવિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॒ - નાસ॑ત્યા॒ - સર॑સ્વતી॒ - મધુ॑ - હિર॒ણ્યયં॑ - ભેષ॒જં - ઁવિ॒યન્ત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજા᳚ - જ્ય॒પા - ન॒મૃતાઃ॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 11)

સ॒મિધા॒-ઽગ્નિગ્ં ષટ્ । તનૂ॒નપા᳚-થ્સ॒પ્ત । નરા॒શગ્ંસ॒મૃષિઃ॑ । ઇ॒ડેડિ॒તો યવૈ॑ર॒ષ્ટૌ । બ॒ર્॒હિ-સ્સ॒પ્ત । દુરો॒-ઽશ્વિના॑ શુ॒ક્રન્નવ॑ । સુ॒પેશ॑સો॒ષે નક્ત॒મૃષિઃ॑। દૈવ્યા॒ હોતા॑રા॒ સીસે॑ન॒ રસઃ॑ । તિ॒સ્રસ્ત્વષ્ટા॑રમ॒ષ્ટાવ॑ષ્ટૌ । વન॒સ્પતિ॒મૃષિઃ॑ । અ॒ગ્નિ-ન્ત્રયો॑દશ । અ॒શ્વિના॒ દ્વાદ॑શ॒ ત્રયો॑દશ । સ॒મિધા॒-ઽગ્નિ-મ્બદ॑રૈ॒-ર્બદ॑રૈ॒-ર્યવૈ॑ર॒શ્વિના॒ ત્વિષિ॑મ॒શ્વિના॒ ન ભે॑ષ॒જગ્ં રૂ॒પમ॒શ્વિના॑ ભી॒મ-મ્ભામ᳚મ્ ।

અનુવાકં 12 - પશુત્રયે પ્રયાજયાજ્યા આપ્રિયઃ

સમિ॑દ્ધો અ॒ગ્નિર॑શ્વિના । ત॒પ્તો ઘ॒ર્મો વિ॒રાટ્-થ્સુ॒તઃ । દુ॒હે ધે॒નુ-સ્સર॑સ્વતી । સોમગ્ં॑ શુ॒ક્રમિ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ ॥ ત॒નૂ॒પા ભિ॒ષજા॑ સુ॒તે । અ॒શ્વિનો॒ભા સર॑સ્વતી । મદ્ધ્વા॒ રજાગ્ં॑સીન્દ્રિ॒યમ્ । ઇન્દ્રા॑ય પ॒થિભિ॑-ર્વહાન્ ॥ ઇન્દ્રા॒યેન્દુ॒ગ્ં॒ સર॑સ્વતી । નરા॒શગ્ંસે॑ન ન॒ગ્નહુઃ॑ ॥ 60 ॥

અધા॑તામ॒શ્વિના॒ મધુ॑ । ભે॒ષ॒જ-મ્ભિ॒ષજા॑ સુ॒તે ॥ આ॒જુહ્વા॑ના॒ સર॑સ્વતી । ઇન્દ્રા॑યેન્દ્રિ॒યાણિ॑ વી॒ર્ય᳚મ્ । ઇડા॑ભિરશ્વિના॒વિષ᳚મ્ । સમૂર્જ॒ગ્ં॒ સગ્ં ર॒યિ-ન્દ॑ધુઃ ॥ અશ્વિ॑ના॒ નમુ॑ચે-સ્સુ॒તમ્ । સોમગ્ં॑ શુ॒ક્ર-મ્પ॑રિ॒સ્રુતા᳚ । સર॑સ્વતી॒ તમાભ॑રત્ । બ॒ર્॒હિષેન્દ્રા॑ય॒ પાત॑વે ॥ 61 ॥

ક॒વ॒ષ્યો॑ ન વ્યચ॑સ્વતીઃ । અ॒શ્વિભ્યા॒-ન્ન દુરો॒ દિશઃ॑ । ઇન્દ્રો॒ ન રોદ॑સી॒ દુઘે᳚ । દુ॒હે કામા॒ન્-થ્સર॑સ્વતી ॥ ઉ॒ષાસા॒ નક્ત॑મશ્વિના । દિવેન્દ્રગ્ં॑ સા॒યમિ॑ન્દ્રિ॒યૈઃ । સ॒જા॒ન્ના॒ને સુ॒પેશ॑સા । સમ॑ઞ્જાતે॒ સર॑સ્વત્યા ॥ પા॒ત-ન્નો॑ અશ્વિના॒ દિવા᳚ । પા॒હિ નક્તગ્ં॑ સરસ્વતિ ॥ 62 ॥

દૈવ્યા॑ હોતારા ભિષજા । પા॒તમિન્દ્ર॒ગ્ં॒ સચા॑ સુ॒તે ॥ તિ॒સ્રસ્ત્રે॒ધા સર॑સ્વતી । અ॒શ્વિના॒ ભાર॒તીડા᳚ । તી॒વ્ર-મ્પ॑રિ॒સ્રુતા॒ સોમ᳚મ્ । ઇન્દ્રા॑ય સુષવુ॒ર્મદ᳚મ્ ॥ અશ્વિ॑ના ભેષ॒જ-મ્મધુ॑ । ભે॒ષ॒જ-ન્ન॒-સ્સર॑સ્વતી । ઇન્દ્રે॒ ત્વષ્ટા॒ યશ॒-શ્શ્રિય᳚મ્ । રૂ॒પગ્ં રૂ॑પમધુ-સ્સુ॒તે ॥ ઋ॒તુ॒થેન્દ્રો॒ વન॒સ્પતિઃ॑ । શ॒શ॒મા॒નઃ પ॑રિ॒સ્રુતા᳚ । કી॒લાલ॑મ॒શ્વિભ્યા॒-મ્મધુ॑ । દુ॒હે ધે॒નુ-સ્સર॑સ્વતી ॥ ગોભિ॒ર્ન સોમ॑મશ્વિના । માસ॑રેણ પરિ॒ષ્કૃતા᳚ । સમ॑ધાતા॒ગ્ં॒ સર॑સ્વત્યા । સ્વાહેન્દ્રે॑ સુ॒ત-મ્મધુ॑ ॥ 63 ॥

(ન॒ગ્નહુઃ॒ - પાત॑વે - સરસ્વ - ત્યધુ-સ્સુ॒તે᳚-ઽષ્ટૌ ચ॑) (અ. 12)

અનુવાકં 13 - પશુત્રયે વપાદીનાં-યાઁજ્યાનુવાક્યાઃ

અ॒શ્વિના॑ હ॒વિરિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । નમુ॑ચેર્ધિ॒યા સર॑સ્વતી । આ શુ॒ક્રમા॑સુ॒રાદ્વ॒સુ । મ॒ઘમિન્દ્રા॑ય જભ્રિરે ॥ યમ॒શ્વિના॒ સર॑સ્વતી । હ॒વિષેન્દ્ર॒-મવ॑ર્ધયન્ન્ । સ બિ॑ભેદ બ॒લં (વ॒લં) મ॒ઘમ્ । નમુ॑ચાવાસુ॒રે સચા᳚ । તમિન્દ્ર॑-મ્પ॒શવ॒-સ્સચા᳚ ॥ અ॒શ્વિનો॒ભા સર॑સ્વતી ॥ 64 ॥

દધા॑ના અ॒ભ્ય॑નૂષત । હ॒વિષા॑ ય॒જ્ઞમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ ॥ ય ઇન્દ્ર॑ ઇન્દ્રિ॒ય-ન્દ॒ધુઃ । સ॒વિ॒તા વરુ॑ણો॒ ભગઃ॑ । સ સુ॒ત્રામા॑ હ॒વિષ્પ॑તિઃ । યજ॑માનાય સશ્ચત ॥ સ॒વિ॒તા વરુ॑ણો॒ દધ॑ત્ । યજ॑માનાય દા॒શુષે᳚ । આદ॑ત્ત॒ નમુ॑ચે॒ર્વસુ॑ । સુ॒ત્રામા॒ બલ॑મિન્દ્રિ॒યમ્ ॥ 65 ॥

વરુ॑ણઃ, ક્ષ॒ત્રમિ॑ન્દ્રિ॒યમ્ । ભગે॑ન સવિ॒તા શ્રિય᳚મ્ । સુ॒ત્રામા॒ યશ॑સા॒ બલ᳚મ્ । દધા॑ના ય॒જ્ઞમા॑શત ॥ અશ્વિ॑ના॒ ગોભિ॑રિન્દ્રિ॒યમ્ । અશ્વે॑ભિ-ર્વી॒ર્ય॑-મ્બલ᳚મ્ । હ॒વિષેન્દ્ર॒ગ્ં॒ સર॑સ્વતી । યજ॑માન-મવર્ધયન્ન્ ॥ તા નાસ॑ત્યા સુ॒પેશ॑સા । હિર॑ણ્યવર્તની॒ નરા᳚ । સર॑સ્વતી હ॒વિષ્મ॑તી । ઇન્દ્ર॒ કમ॑ર્સુ નો-ઽવત ॥ તા ભિ॒ષજા॑ સુ॒કર્મ॑ણા । સા સુ॒દુઘા॒ સર॑સ્વતી । સ વૃ॑ત્ર॒હા શ॒તક્ર॑તુઃ । ઇન્દ્રા॑ય દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ ॥ 66 ॥

(ઉ॒ભા સર॑સ્વતી॒ - બલ॑મિન્દ્રિ॒યં - નરા॒ ષટ્ચ॑) (અ. 13)

અનુવાકં 14 - પશુત્રયે અનૂયાજપ્રૈષાઃ

દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ-સ્સર॑સ્વતી । સુ॒દે॒વમિન્દ્રે॑ અ॒શ્વિના᳚ । તેજો॒ ન ચક્ષુ॑ર॒ક્ષ્યોઃ । બ॒ર્॒હિષા॑ દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વીર્દ્વારો॑ અ॒શ્વિના᳚ । ભિ॒ષજેન્દ્રે॒ સર॑સ્વતી । પ્રા॒ણ-ન્ન વી॒ર્ય॑-ન્ન॒સિ । દ્વારો॑ દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ 67 ॥

દે॒વી ઉ॒ષાસા॑વ॒શ્વિના᳚ । ભિ॒ષજેન્દ્રે॒ સર॑સ્વતી । બલ॒-ન્ન વાચ॑મા॒સ્યે᳚ । ઉ॒ષાભ્યા᳚-ન્દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વી જોષ્ટ્રી॑ અ॒શ્વિના᳚ । સુ॒ત્રામેન્દ્રે॒ સર॑સ્વતી । શ્રોત્ર॒-ન્ન કર્ણ॑યો॒ર્યશઃ॑ । જોષ્ટ્રી᳚ભ્યા-ન્દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ 68 ॥

દે॒વી ઊ॒ર્જાહુ॑તી॒ દુઘે॑ સુ॒દુઘે᳚ । પય॒સેન્દ્ર॒ગ્ં॒ સર॑સ્વત્ય॒શ્વિના॑ ભિ॒ષજા॑-ઽવત । શુ॒ક્ર-ન્ન જ્યોતિ॒-સ્સ્તન॑યો॒રાહુ॑તી ધત્ત ઇન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વા દે॒વાના᳚-મ્ભિ॒ષજા᳚ । હોતા॑રા॒વિન્દ્ર॑-મ॒શ્વિના᳚ । વ॒ષ॒ટ્કા॒રૈ-સ્સર॑સ્વતી । ત્વિષિ॒-ન્ન હૃદ॑યે મ॒તિમ્ । હોતૃ॑ભ્યા-ન્દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ 69 ॥

દે॒વી-સ્તિ॒સ્ર-સ્તિ॒સ્રો દે॒વીઃ । સર॑સ્વત્ય॒શ્વિના॒ ભાર॒તીડા᳚ । શૂષ॒-ન્ન મદ્ધ્યે॒ નાભ્યા᳚મ્ । ઇન્દ્રા॑ય દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વ ઇન્દ્રો॒ નરા॒શગ્ંસઃ॑ । ત્રિ॒વ॒રૂ॒થ-સ્સર॑સ્વત્યા॒ ઽશ્વિભ્યા॑મીયતે॒ રથઃ॑ । રેતો॒ ન રૂ॒પમ॒મૃત॑-ઞ્જ॒નિત્ર᳚મ્ । ઇન્દ્રા॑ય॒ ત્વષ્ટા॒ દધ॑દિન્દ્રિ॒યાણિ॑ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ 70 ॥

દે॒વ ઇન્દ્રો॒ વન॒સ્પતિઃ॑ । હિર॑ણ્યપર્ણો અ॒શ્વિભ્યા᳚મ્ । સર॑સ્વત્યા-સ્સુપિપ્પ॒લઃ । ઇન્દ્રા॑ય પચ્યતે॒ મધુ॑ । ઓજો॒ ન જૂ॒તિમૃ॑ષ॒ભો ન ભામ᳚મ્ । વન॒સ્પતિ॑ર્નો॒ દધ॑દિન્દ્રિ॒યાણિ॑ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિર્વારિ॑તીનામ્ । અ॒દ્ધ્વ॒રે સ્તી॒ર્ણમ॒શ્વિભ્યા᳚મ્ । ઊર્ણ॑મ્રદા॒-સ્સર॑સ્વત્યાઃ ॥ 71 ॥

સ્યો॒નમિ॑ન્દ્ર તે॒ સદઃ॑ । ઈ॒શાયૈ॑ મ॒ન્યુગ્ં રાજા॑ન-મ્બ॒ર્॒હિષા॑ દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વો અ॒ગ્નિ-સ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃત્ । દે॒વાન્.ય॑ક્ષ-દ્યથાય॒થમ્ । હોતા॑રા॒-વિન્દ્ર॑મ॒શ્વિના᳚ । વા॒ચા વાચ॒ગ્ં॒ સર॑સ્વતીમ્ । અ॒ગ્નિગ્ં સોમગ્ગ્॑ સ્વિષ્ટ॒કૃત્ । સ્વિ॑ષ્ટ॒ ઇન્દ્રઃ॑ સુ॒ત્રામા॑ સવિ॒તા વરુ॑ણો ભિ॒ષક્ । ઇ॒ષ્ટો દે॒વો વન॒સ્પતિઃ॑ । સ્વિ॑ષ્ટા દે॒વા આ᳚જ્ય॒પાઃ । ઇ॒ષ્ટો અ॒ગ્નિર॒ગ્નિના᳚ । હોતા॑ હો॒ત્રે સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃત્ । યશો॒ ન દધ॑દિન્દ્રિ॒યમ્ । ઊર્જ॒મપ॑ચિતિગ્ગ્ સ્વ॒ધામ્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ 72 ॥

(દ્વારો॑ દધુરિન્દ્રિ॒યં-વઁ॑સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॒ - જોષ્ટ્રી᳚ભ્યા-ન્દધુરિન્દ્રિ॒યં-વઁ॑સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॒ -હોતૃ॑ભ્યા-ન્દધુરિન્દ્રિ॒યં-વઁ॑સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજે᳚ - ન્દ્રિ॒યાણિ॑ વસુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॒ - સર॑સ્વત્યા॒ - વન॒સ્પતિ॒-ષ્ષટ્ચ॑) (અ. 14)

(દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ-ર્દે॒વી-ર્દ્વારો॑ દે॒વી ઉ॒ષાસા॑વ॒શ્વિના॑ દે॒વી જોષ્ટ્ર॑ દે॒વી ઊ॒ર્જાહૂ॑તી દે॒વા દે॒વાના᳚-મ્ભિ॒ષજા॑ વષટ્કા॒રૈ-ર્દે॒વીસ્તિસ્રસ્તિ॒સ્રો દે॒વી-સ્સર॑સ્વતી દે॒વ ઇન્દ્રો॒ નરા॒શગ્ંસો॑ દે॒વ ઇન્દ્રો॒ વન॒સ્પતિ॑ર્દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિર્વારિ॑તીના-ન્દે॒વોઅ॒ગ્નિ-સ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃ-દ્દે॒વાન્) ।

(સ॒મિધા॒-ઽગ્નિ-ન્દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ-સ્સર॑સ્વત્યા॒શ્વિના॒ સર્વં॑-વિઁયન્તુ । દ્વાર॑સ્તિ॒સ્ર-સ્સંર્વ॑ વિયન્તુ । અ॒જ ઇન્દ્ર॒મોજો॒-ઽગ્નિ-મ્પર॒-સ્સર॑સ્વતીમ્ । નક્ત॒મ્પૂર્વ॒-સ્સર॑સ્વતિ । અ॒ન્યત્ર॒ સર॑સ્વતિ । ભિ॒ષ-ક્પૂર્વ॑-ન્દુહ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । અ॒ન્યત્ર॑ દધુરિન્દ્રિ॒યમ્ । સૌ॒ત્રા॒મ॒ણ્યાગ્ં સુ॑તાસુ॒તી । અ॒ઞ્જન્ત્ય॒યં-યઁજ॑માનઃ)

અનુવાકં 15 - સૂક્તવાકપ્રૈષઃ

અ॒ગ્નિમ॒દ્ય હોતા॑રમવૃણીત । અ॒યગ્ં સુ॑તાસુ॒તી યજ॑માનઃ । પચ॑-ન્પ॒ક્તીઃ । પચ॑-ન્પુરો॒ડાશાન્॑ । ગૃ॒હ્ણ-ન્ગ્રહાન્॑ । બ॒દ્ધ્નન્ન॒શ્વિભ્યા॒-ઞ્છાગ॒ગ્ં॒ સર॑સ્વત્યા॒ ઇન્દ્રા॑ય । બ॒દ્ધ્નન્-થ્સર॑સ્વત્યૈ મે॒ષમિન્દ્રા॑યા॒શ્વિભ્યા᳚મ્ । બ॒દ્ધ્નન્નિન્દ્રા॑યર્ષ॒ભ-મ॒શ્વિભ્યા॒ગ્ં॒ સર॑સ્વત્યૈ । સૂ॒પ॒સ્થા અ॒દ્ય દે॒વો વન॒સ્પતિ॑રભવત્ । અ॒શ્વિભ્યા॒-ઞ્છાગે॑ન॒ સર॑સ્વત્યા॒ ઇન્દ્રા॑ય ॥ 73 ॥

સર॑સ્વત્યૈ મે॒ષેણેન્દ્રા॑યા॒શ્વિભ્યા᳚મ્ । ઇન્દ્રા॑યર્ષ॒ભેણા॒શ્વિભ્યા॒ગ્ં॒ સર॑સ્વત્યૈ । અક્ષ॒ગ્ગ્॒સ્તાન્મે॑દ॒સ્તઃ પ્રતિ॑ પચ॒તા-ઽગ્ર॑ભીષુઃ । અવી॑વૃધન્ત॒ ગ્રહૈઃ᳚ । અપા॑તામ॒શ્વિના॒ સર॑સ્વ॒તીન્દ્રઃ॑ સુ॒ત્રામા॑ વૃત્ર॒હા । સોમા᳚ન્-થ્સુ॒રામ્ણઃ॑ । ઉપો॑ ઉક્થામ॒દા-શ્શ્રૌ॒દ્વિમદા॑ અદન્ન્ । અવી॑વૃધ-ન્તાઙ્ગૂ॒ષૈઃ । ત્વામ॒દ્યર્ષ॑ આર્ષેયર્ષીણા-ન્નપાદવૃણીત । અ॒યગ્ં સુ॑તાસુ॒તી યજ॑માનઃ । બ॒હુભ્ય॒ આસઙ્ગ॑તેભ્યઃ । એ॒ષ મે॑ દે॒વેષુ॒ વસુ॒ વાર્યા ય॑ક્ષ્યત॒ ઇતિ॑ । તા યા દે॒વા દે॑વ॒દાના॒ન્યદુઃ॑ । તાન્ય॑સ્મા॒ આ ચ॒ શાસ્વ॑ । આ ચ॑ ગુરસ્વ । ઇ॒ષિ॒તશ્ચ॑ હોત॒રસિ॑ ભદ્ર॒વાચ્યા॑ય॒ પ્રેષિ॑તો॒ માનુ॑ષઃ । સૂ॒ક્ત॒વા॒કાય॑ સૂ॒ક્તા બ્રૂ॑હિ ॥ 74 ॥

(ઇન્દ્રા॑ય॒ - યજ॑માન-સ્સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 15)

અનુવાકં 16 - પિતૃયજ્ઞયાજ્યાનુવાક્યાઃ

ઉ॒શન્ત॑સ્ત્વા હવામહ ઉ॒શન્ત॒-સ્સમિ॑ધીમહિ । ઉ॒શન્નુ॑શ॒ત આ વ॑હ પિ॒તૄન્ હ॒વિષે॒ અત્ત॑વે ॥, આ નો॑ અગ્ને સુકે॒તુના᳚ । ર॒યિં-વિઁ॒શ્વાયુ॑પોષસમ્ । મા॒ર્ડી॒ક-ન્ધે॑હિ જી॒વસે᳚ ॥। ત્વગ્ં સો॑મ મ॒હે ભગ᳚મ્ । ત્વં-યૂઁન॑ ઋતાય॒તે । દક્ષ॑-ન્દધાસિ જી॒વસે᳚ ॥,ત્વગ્ં સો॑મ॒ પ્રચિ॑કિતો મની॒ષા ત્વગ્ં રજિ॑ષ્ઠ॒મનુ॑ નેષિ॒ પન્થા᳚મ્ । તવ॒ પ્રણી॑તી પિ॒તરો॑ ન ઇન્દો દે॒વેષુ॒ રત્ન॑મ ભજન્ત॒ ધીરાઃ᳚ ॥। ત્વયા॒ હિ નઃ॑ પિ॒તરઃ॑ સોમ॒ પૂર્વે॒ કર્મા॑ણિ ચ॒ક્રુઃ પ॑વમાન॒ ધીરાઃ᳚ । વ॒ન્વન્નવા॑તઃ પરિ॒ધીગ્ં રપો᳚ર્ણુ વી॒રેભિ॒રશ્વૈ᳚ર્મ॒ઘવા॑ ભવા નઃ ॥, ત્વગ્ં સો॑મ પિ॒તૃભિઃ॑ સંવિઁદા॒નો-ઽનુ॒ દ્યાવા॑પૃથિ॒વી આ ત॑તન્થ । તસ્મૈ॑ ત ઇન્દો હ॒વિષા॑ વિધેમ વ॒યગ્ગ્ સ્યા॑મ॒ પત॑યો રયી॒ણામ્ ॥ । બર્હિ॑ષદઃ પિતર ઊ॒ત્ય॑ર્વાગિ॒મા વો॑ હ॒વ્યા ચ॑કૃમા જુ॒ષધ્વ᳚મ્ । ત આ ગ॒તા-ઽવ॑સા॒ શ-ન્ત॑મે॒નાથા॒સ્મભ્ય॒ગ્ં॒ શં-યોઁર॑ર॒પો દ॑ધાત ॥, આ-ઽહ-મ્પિ॒તૄન્-થ્સુ॑વિ॒દત્રાગ્ં॑ અવિથ્સિ॒ નપા॑ત-ઞ્ચ વિ॒ક્રમ॑ણ-ઞ્ચ॒ વિષ્ણોઃ᳚ । બ॒ર્હિ॒ષદો॒ યે સ્વ॒ધયા॑ સુ॒તસ્ય॒ ભજ॑ન્ત પિ॒ત્વસ્ત ઇ॒હા-ઽઽ ગ॑મિષ્ઠાઃ ॥ । ઉપ॑હૂતાઃ પિ॒તરઃ॑ સો॒મ્યાસો॑ બર્હિ॒ષ્યે॑ષુ નિ॒ધિષુ॑ પ્રિ॒યેષુ॑ । ત આ ગ॑મન્તુ॒ ત ઇ॒હ શ્રુ॑વ॒ન્ત્વધિ॑ બ્રુવન્તુ॒ તે અ॑વન્ત્વ॒સ્માન્ ॥, અગ્નિ॑ષ્વાત્તાઃ પિતર॒ એહ ગ॑ચ્છત॒ સદઃ॑ સદ-સ્સદત સુપ્રણીતયઃ । અ॒ત્તા હ॒વીગ્ંષિ॒ પ્રય॑તાનિ બ॒ર્॒હિષ્યથા॑ ર॒યિગ્ં સર્વ॑વીર-ન્દધાતન ॥ ॥ અ॒ગ્નિ॒ષ્વા॒ત્તાનૃ॑તુ॒મતો॑ હવામહે । નરા॒શગ્ંસે॑ સોમપી॒થં-યઁ આ॒શુઃ । તે નો॒ અર્વ॑ન્ત-સ્સુ॒હવા॑ ભવન્તુ । શ-ન્નો॑ ભવન્તુ દ્વિ॒પદે॒ શ-ઞ્ચતુ॑ષ્પદે ॥ યે અ॑ગ્નિષ્વા॒ત્તા યે-ઽન॑ગ્નિષ્વાત્તાઃ ॥ 75 ॥

અ॒ગ્ં॒હો॒મુચઃ॑ પિ॒તરઃ॑ સો॒મ્યાસઃ॑ । પરે-ઽવ॑રે॒-ઽમૃતા॑સો॒ ભવ॑ન્તઃ । અધિ॑બ્રુવન્તુ॒ તે અ॑વન્ત્વ॒સ્માન્ ॥ વા॒ન્યા॑યૈ દુ॒ગ્ધે જુ॒ષમા॑ણાઃ કર॒મ્ભમ્ । ઉ॒દીરા॑ણા॒ અવ॑રે॒ પરે॑ ચ । અ॒ગ્નિ॒ષ્વા॒ત્તા ઋ॒તુભિઃ॑ સંવિઁદા॒નાઃ । ઇન્દ્ર॑વન્તો હ॒વિરિ॒દ-ઞ્જુ॑ષન્તામ્ ॥ યદ॑ગ્ને કવ્યવાહન પિ॒તૄન્ યક્ષ્યૃ॑તા॒વૃધઃ॑ । પ્ર ચ॑ હ॒વ્યાનિ॑ વક્ષ્યસિ દે॒વેભ્ય॑શ્ચ પિ॒તૃભ્ય॒ આ ॥, ત્વમ॑ગ્ન ઈડિ॒તો જા॑તવે॒દો-ઽવા᳚ડ્ઢ॒વ્યાનિ॑ સુર॒ભીણિ॑ કૃ॒ત્વા । પ્રાદાઃ᳚ પિ॒તૃભ્યઃ॑ સ્વ॒ધયા॒ તે અ॑ક્ષન્ન॒દ્ધિ ત્વ-ન્દે॑વ॒ પ્રય॑તા હ॒વીગ્ંષિ॑ । । માત॑લી ક॒વ્યૈર્ય॒મો અઙ્ગિ॑રોભિ॒ ર્બૃહ॒સ્પતિ॒ર્-ઋક્વ॑ભિ ર્વાવૃધા॒નઃ । યાગ્શ્ચ॑ દે॒વા વા॑વૃ॒ધુર્યે ચ॑ દે॒વાન્-થ્સ્વાહા॒-ઽન્યે સ્વ॒ધયા॒-ઽન્યે મ॑દન્તિ ॥ ॥ યે તા॑તૃ॒પુર્દે॑વ॒ત્રા જેહ॑માનાઃ । હો॒ત્રા॒વૃધ॒-સ્સ્તોમ॑તષ્ટાસો અ॒ર્કૈઃ । આ-ઽગ્ને॑ યાહિ સુવિ॒દત્રે॑ભિર॒ર્વામ્ । સ॒ત્યૈઃ ક॒વ્યૈઃ પિ॒તૃભિ॑-ર્ઘર્મ॒સદ્ભિઃ॑ ॥ હ॒વ્ય॒વાહ॑મ॒જર॑-મ્પુરુપ્રિ॒યમ્ । અ॒ગ્નિ-ઙ્ઘૃ॒તેન॑ હ॒વિષા॑ સપ॒ર્યન્ન્ । ઉપા॑સદ-ઙ્કવ્ય॒વાહ॑-મ્પિતૃ॒ણામ્ । સ નઃ॑ પ્ર॒જાં-વીઁ॒રવ॑તી॒ગ્ં॒ સમૃ॑ણ્વતુ ॥ 76 ॥

(અન॑ગ્નિષ્વાત્તા॒ - જેહ॑માના-સ્સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 16)

અનુવાકં 17 - ઐન્દ્રો પશૌ એકાદશ પ્રયાજાઃ

હોતા॑ યક્ષદિ॒ડસ્પ॒દે । સ॒મિ॒ધા॒ન-મ્મ॒હદ્યશઃ॑ । સુષ॑મિદ્ધં॒-વઁરે᳚ણ્યમ્ । અ॒ગ્નિમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । ગા॒ય॒ત્રી-ઞ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । ત્ર્યવિ॒-ઙ્ગાં-વઁયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒ચ્છુચિ॑વ્રતમ્ । તનૂ॒નપા॑તમુ॒દ્ભિદ᳚મ્ । ય-ઙ્ગર્ભ॒મદિ॑તિર્દ॒ધે ॥ 77 ॥

શુચિ॒મિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । ઉ॒ષ્ણિહ॒-ઞ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । દિ॒ત્ય॒વાહ॒-ઙ્ગાં-વઁયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષદી॒ડેન્ય᳚મ્ । ઈ॒ડિ॒તં-વૃઁ॑ત્ર॒હન્ત॑મમ્ । ઇડા॑ભિ॒રીડ્ય॒ગ્ં॒ સહઃ॑ । સોમ॒મિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । અ॒નુ॒ષ્ટુભ॒-ઞ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । ત્રિ॒વ॒થ્સ-ઙ્ગાં-વઁયો॒ દધ॑ત્ ॥ 78 ॥

વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ-થ્સુબર્હિ॒ષદ᳚મ્ । પૂ॒ષ॒ણ્વન્ત॒-મમ॑ર્ત્યમ્ । સીદ॑ન્ત-મ્બ॒ર્॒હિષિ॑ પ્રિ॒યે । અ॒મૃતેન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । બૃ॒હ॒તી-ઞ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । પઞ્ચા॑વિ॒-ઙ્ગાં-વઁયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒-દ્વ્યચ॑સ્વતીઃ । સુ॒પ્રા॒ય॒ણા ઋ॑તા॒વૃધઃ॑ ॥ 79 ॥

દ્વારો॑ દે॒વીર્હિ॑ર॒ણ્યયીઃ᳚ । બ્ર॒હ્માણ॒ ઇન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । પ॒ઙ્ક્તિ-ઞ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । તુ॒ર્ય॒વાહ॒-ઙ્ગાં-વઁયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ-થ્સુ॒પેશ॑સે । સુ॒શિ॒લ્પે બૃ॑હ॒તી ઉ॒ભે । નક્તો॒ષાસા॒ ન દ॑ર્શ॒તે । વિશ્વ॒મિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । ત્રિ॒ષ્ટુભ॒-ઞ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ ॥ 80 ॥

પ॒ષ્ઠ॒વાહ॒-ઙ્ગાં-વઁયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒-ત્પ્રચે॑તસા । દે॒વાના॑મુત્ત॒મં-યઁશઃ॑ । હોતા॑રા॒ દૈવ્યા॑ ક॒વી । સ॒યુજેન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । જગ॑તી॒-ઞ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । અ॒ન॒ડ્વાહ॒-ઙ્ગાં-વઁયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒-ત્પેશ॑સ્વતીઃ ॥ 81 ॥

તિ॒સ્રો દે॒વીર્હિ॑ર॒ણ્યયીઃ᳚ । ભાર॑તી-ર્બૃહ॒તીર્મ॒હીઃ । પતિ॒મિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । વિ॒રાજ॒-ઞ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । ધે॒નુ-ઙ્ગા-ન્ન વયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ-થ્સુ॒રેત॑સમ્ । ત્વષ્ટા॑ર-મ્પુષ્ટિ॒વર્ધ॑નમ્ । રૂ॒પાણિ॒ બિભ્ર॑ત॒-મ્પૃથ॑ક્ । પુષ્ટિ॒મિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ ॥ 82 ॥

દ્વિ॒પદ॒-ઞ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । ઉ॒ક્ષાણ॒-ઙ્ગા-ન્ન વયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષચ્છ॒તક્ર॑તુમ્ । હિર॑ણ્યપર્ણ-મુ॒ક્થિન᳚મ્ । ર॒શ॒ના-મ્બિભ્ર॑તં-વઁ॒શિમ્ । ભગ॒મિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । ક॒કુભ॒-ઞ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒શાં-વેઁ॒હત॒-ઙ્ગા-ન્ન વયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ હોતા॑ યક્ષ॒-થ્સ્વાહા॑કૃતીઃ । અ॒ગ્નિ-ઙ્ગૃ॒હપ॑તિ॒-મ્પૃથ॑ક્ । વરુ॑ણ-મ્ભેષ॒જ-ઙ્ક॒વિમ્ । ક્ષ॒ત્રમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । અતિ॑ચ્છન્દસ॒-ઞ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । બૃ॒હદૃ॑ષ॒ભ-ઙ્ગાં-વઁયો॒ દધ॑ત્ । વેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ ॥ 83 ॥

(દ॒ધે - દધ॑-દ્- ઋતા॒વૃધ॑ - ઇન્દ્રિ॒યં - પેશ॑સ્વતી--ર્ વયો॒ધસં॒ - ઁવેત્વાજ્ય॑સ્ય॒ હોત॒ર્યજ॑ સ॒પ્ત ચ॑) (અ. 17)

ઇ॒ડસ્પ॒દે᳚-ઽગ્નિ-ઙ્ગા॑ય॒ત્રી-ન્ત્ર્યવિ᳚મ્ । શુચિ॑વ્રત॒ગ્ં॒ શુચિ॑મુ॒ષ્ણિહ॑-ન્દિત્ય॒વાહ᳚મ્ । ઈ॒ડેન્ય॒ગ્ં॒ સોમ॑-મન॒ષ્ટુભ॑-ન્ત્રિવ॒થ્સમ્ । સુ॒બ॒ર॒ઃઇ॒ષદ॑મ॒મૃતેન્દ્ર॑-મ્બૃહ॒તી-મ્પઞ્ચા॑વિમ્ । વ્યચ॑સ્વતી-સ્સુપ્રાય॒ણા દ્વારો᳚ બ્રા॒હ્માણઃ॑ પા॒ઙ્ક્તિમિ॒હ તુ॑ર્ય॒વાહ᳚મ્ । સુ॒પેશ॑સે॒ વિશ્વ॒મિન્દ્ર॑-ન્ત્રિ॒ષ્ટુભ॑-મ્પષ્ઠ॒વાહ᳚મ્ । પ્રચે॑તસા સ॒યુજેન્દ્ર॒-ઞ્જગ॑તીમિ॒હાન॒ડ્વાહ᳚મ્ । પેશ॑સ્વતીસ્તિ॒સ્ત્રો ભાર॑તીઃ॒ પતિં॑-વિઁ॒રાજ॑મિ॒હ ધે॒નુ-ન્ન । સુ॒રેત॑સ॒-ન્ત્વષ્ટા॑ર॒-મ્પુષ્ટિ॑-ન્દ્વિ॒પદ॑મિ॒હોક્ષાણ॒-ન્ન । શ॒તક્ર॑તુ॒-મ્ભગ॒મિન્દ્ર॑-ઙ્ક॒કુભ॑મિ॒હ વ॒શાં-વેઁ॒હત॒-ઙ્ગા-ન્ન । સ્વાહા॑કૃતીઃ, ક્ષ॒ત્રમતિ॑ચ્છન્દસ-મ્બૃ॒હદૃ॑ષ॒ભ-ઙ્ગાં-વઁયઃ॑ । ઇ॒ન્દ્રિ॒યમુષિ॑વસુ॒નવ॑દ॒શેહે᳚ન્દ્રિય॒મષ્ટ॑ નવ દશ॒ ગા-ન્ન વયો॒ દધ॒-થ્સર્વ॑વેતુ ।

અનુવાકં 18 - ઐન્દ્રો પશૌ પ્રયાજયાજ્યાઃ

સમિ॑દ્ધો અ॒ગ્નિ-સ્સ॒મિધા᳚ । સુષ॑મિદ્ધો॒ વરે᳚ણ્યઃ । ગા॒ય॒ત્રી છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । ત્ર્યવિ॒ર્ગૌર્વયો॑ દધુઃ ॥ તનૂ॒નપા॒-ચ્છુચિ॑વ્રતઃ । ત॒નૂ॒નપાચ્ચ॒ (ત॒નૂ॒પાચ્ચ) સર॑સ્વતી । ઉ॒ષ્ણિક્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । દિ॒ત્ય॒વાડ્ગૌર્વયો॑ દધુઃ ॥ ઇડા॑ભિર॒ગ્નિરીડ્યઃ॑ । સોમો॑ દે॒વો અમ॑ર્ત્યઃ ॥ 84 ॥

અ॒નુ॒ષ્ટુપ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । ત્રિ॒વ॒થ્સો ગૌર્વયો॑ દધુઃ ॥ સુ॒બ॒ર્॒હિર॒ગ્નિઃ પૂ॑ષ॒ણ્વાન્ । સ્તી॒ર્ણ-બ॑ર્હિ॒રમ॑ર્ત્યઃ । બૃ॒હ॒તી છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । પઞ્ચા॑વિ॒-ર્ગૌર્વયો॑ દધુઃ ॥ દુરો॑ દે॒વીર્દિશો॑ મ॒હીઃ । બ્ર॒હ્મા દે॒વો બૃહ॒સ્પતિઃ॑ । પ॒ઙ્ક્તિ-શ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । તુ॒ર્ય॒વાડ્ ગૌર્વયો॑ દધુઃ ॥ 85 ॥

ઉ॒ષે ય॒હ્વી સુ॒પેશ॑સા । વિશ્વે॑ દે॒વા અમ॑ર્ત્યાઃ । ત્રિ॒ષ્ટુ-પ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । પ॒ષ્ઠ॒વાદ્ગૌર્વયો॑ દધુઃ ॥ દૈવ્યા॑ હોતારા ભિષજા । ઇન્દ્રે॑ણ સ॒યુજા॑ યુ॒જા । જગ॑તી॒ છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । અ॒ન॒ડ્વાન્-ગૌર્વયો॑ દધુઃ ॥ તિ॒સ્ર ઇડા॒ સર॑સ્વતી । ભાર॑તી મ॒રુતો॒ વિશઃ॑ ॥ 86 ॥

વિ॒રાટ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । ધે॒નુર્ગૌર્ન વયો॑ દધુઃ ॥ ત્વષ્ટા॑ તુ॒રીપો॒ અદ્ભુ॑તઃ । ઇ॒ન્દ્રા॒ગ્ની પુ॑ષ્ટિ॒વર્ધ॑ના । દ્વિ॒પાચ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । ઉ॒ક્ષા ગૌર્ન વયો॑ દધુઃ ॥ શ॒મિ॒તા નો॒ વન॒સ્પતિઃ॑ । સ॒વિ॒તા પ્ર॑સુ॒વન્ભગ᳚મ્ । ક॒કુચ્છન્દ॑ ઇ॒હેન્દ્રિ॒યમ્ । વ॒શા વે॒હદ્ગૌર્ન વયો॑ દધુઃ ॥ સ્વાહા॑ ય॒જ્ઞં-વઁરુ॑ણઃ । સુ॒ક્ષ॒ત્રો ભે॑ષ॒જ-ઙ્ક॑રત્ । અતિઃ॑ છન્દા॒-શ્છન્દ॑ ઇન્દ્રિ॒યમ્ । બૃ॒હદૃ॑ષ॒ભો ગૌર્વયો॑ દધુઃ ॥ 87 ॥

(અમ॑ર્ત્ય - સ્તુર્ય॒વાડ્ગૌર્વયો॑ દધુ॒--ર્ વિશો॑ - વ॒શા વે॒હદ્ગૌર્ન વયો॑ દધુશ્ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 18)

અનુવાકં 19 - ઐન્દ્રો પશૌ વપાદીનાં-યઁજ્યાનુવાક્યાઃ

વ॒સ॒ન્તેન॒ર્તુના॑ દે॒વાઃ । વસ॑વસ્ત્રિ॒વૃતા᳚ સ્તુ॒તમ્ । ર॒થ॒ન્ત॒રેણ॒ તેજ॑સા । હ॒વિરિન્દ્રે॒ વયો॑ દધુઃ ॥ ગ્રી॒ષ્મેણ॑ દે॒વા ઋ॒તુના᳚ । રુ॒દ્રાઃ પ॑ઞ્ચદ॒શે સ્તુ॒તમ્ । બૃ॒હ॒તા યશ॑સા॒ બલ᳚મ્ । હ॒વિરિન્દ્રે॒ વયો॑ દધુઃ ॥ વ॒ર॒.ષાભિ॑ર્-ઋ॒તુના॑-ઽઽદિ॒ત્યાઃ । સ્તોમે॑ સપ્તદ॒શે સ્તુ॒તમ્ ॥ 88 ॥

વૈ॒રૂ॒પેણ॑ વિ॒શૌજ॑સા । હ॒વિરિન્દ્રે॒ વયો॑ દધુઃ ॥ શા॒ર॒દેન॒ર્તુના॑ દે॒વાઃ । એ॒ક॒વિ॒ગ્ં॒શ ઋ॒ભવઃ॑ સ્તુ॒તમ્ । વૈ॒રા॒જેન॑ શ્રિ॒યા શ્રિય᳚મ્ । હ॒વિરિન્દ્રે॒ વયો॑ દધુઃ ॥ હે॒મ॒ન્તેન॒ર્તુના॑ દે॒વાઃ । મ॒રુત॑સ્ત્રિણ॒વે સ્તુ॒તમ્ । બલે॑ન॒ શક્વ॑રી॒-સ્સહઃ॑ । હ॒વિરિન્દ્રે॒ વયો॑ દધુઃ ॥ શૈ॒શિ॒રેણ॒ર્તુના॑ દે॒વાઃ । ત્ર॒ય॒સ્ત્રિ॒ગ્ં॒શે॑ ઽમૃતગ્ગ્॑ સ્તુ॒તમ્ । સ॒ત્યેન॑ રે॒વતીઃ᳚, ક્ષ॒ત્રમ્ । હ॒વિરિન્દ્રે॒ વયો॑ દધુઃ ॥ 89 ॥

(સ્તોમે॑ સપ્તદ॒શે સ્તુ॒તગ્ં - સહો॑ હ॒વિરિન્દ્રે॒ વયો॑ દધુશ્ચ॒ત્વારિ॑ ચ) (અ. 19)

(વ॒સ॒ન્તેન॑ ગ્રી॒ષ્મેણ॑ વ॒ર્॒ષાભિઃ॑ શાર॒દેન॑ હેમ॒ન્તેન॑ શૈશિ॒રેણ॒ ષટ્ )

અનુવાકં 20 - ઐન્દ્રો પશૌ અનૂયાજાના-મ્મૈત્રાવરિણપ્રૈષાઃ

દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિરિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વ-ન્દે॒વમ॑વર્ધયત્ । ગા॒ય॒ત્રિ॒યા છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । તેજ॒ ઇન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વીર્દ્વારો॑ દે॒વમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વીર્દે॒વ-મ॑વર્ધયન્ન્ । ઉ॒ષ્ણિહા॒ છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । પ્રા॒ણમિન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ 90 ॥

દે॒વી દે॒વં-વઁ॑યો॒ધસ᳚મ્ । ઉ॒ષે ઇન્દ્ર॑મવર્ધતામ્ । અ॒નુ॒ષ્ટુભા॒ છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । વાચ॒મિન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥ દે॒વી જોષ્ટ્રી॑ દે॒વમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વી દે॒વમ॑વર્ધતામ્ । બૃ॒હ॒ત્યા છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । શ્રોત્ર॒મિન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥ 91 ॥

દે॒વી ઊ॒ર્જાહુ॑તી દે॒વમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વી દે॒વમ॑વર્ધતામ્ । પ॒ઙ્ક્ત્યા છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । શુ॒ક્રમિન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥ દે॒વા દૈવ્યા॒ હોતા॑રા દે॒વમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વા દે॒વમ॑વર્ધતામ્ । ત્રિ॒ષ્ટુભા॒ છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । ત્વિષિ॒મિન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વીતાં॒-યઁજ॑ ॥ 92 ॥

દે॒વી-સ્તિ॒સ્ર-સ્તિ॒સ્રો દે॒વીર્વ॑યો॒ધસ᳚મ્ । પતિ॒મિન્દ્ર॑-મવર્ધયન્ન્ । જગ॑ત્યા॒ છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । બલ॒મિન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વિયન્તુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વો નરા॒શગ્ંસો॑ દે॒વમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વો દે॒વમ॑વર્ધયત્ । વિ॒રાજા॒ છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । રેત॒ ઇન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ 93 ॥

દે॒વો વન॒સ્પતિ॑-ર્દે॒વમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વો દે॒વમ॑વર્ધયત્ । દ્વિ॒પદા॒ છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । ભગ॒મિન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિર્વારિ॑તીના-ન્દે॒વમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વો (દે॒વં) દે॒વમ॑વર્ધયત્ । ક॒કુભા॒ છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । યશ॒ ઇન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ દે॒વો અ॒ગ્નિ-સ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃ-દ્દે॒વમિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસ᳚મ્ । દે॒વો દે॒વમ॑વર્ધયત્ । અતિ॑ચ્છન્દસા॒ છન્દ॑સેન્દ્રિ॒યમ્ । ક્ષ॒ત્રમિન્દ્રે॒ વયો॒ દધ॑ત્ । વ॒સુ॒વને॑ વસુ॒ધેય॑સ્ય વેતુ॒ યજ॑ ॥ 94 ॥

(વિ॒ય॒ન્તુ॒ યજ॑ - વીતાં॒-યઁજ॑-વીતાં॒-યઁજ॑-વેતુ॒ યજ॑-વેતુ॒ યજ॒ પઞ્ચ॑ ચ) (અ. 20)

(દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ-ર્ગા॑યત્રિ॒યા તેજઃ॑ । દે॒વીર્દ્વાર॑ ઉ॒ષ્ણિહા᳚ પ્રા॒ણમ્ । દે॒વી દે॒વમુ॒ષે અ॑નુ॒ષ્ટુભા॒ વાચ᳚મ્ । દે॒વી જોષ્ટ્રી॑ બૃહ॒ત્યા શ્રોત્ર᳚મ્ । દે॒વી ઊ॒ર્જાહૂ॑તી પ॒ઙ્ક્ત્યા શુ॒ક્રમ્ । દે॒વા દૈવ્યા॒ હોતા॑રા ત્રિ॒ષ્ટુભા॒ ત્વિષિ᳚મ્ । દે॒વીસ્તિ॒સ્રસ્તિ॒સ્રો દે॒વીઃ પતિ॒-ઞ્જગ॑ત્યા॒ બલ᳚મ્ । દે॒વો નરા॒શગ્ંસો॑ વિ॒રાજા॒ રેતઃ॑ । દે॒વો વન॒સ્પતિ॑-ર્દ્વિ॒પદા॒ ભગ᳚મ્ । દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ-ર્વારિ॑તીના-ઙ્ક॒કુભા॒ યશઃ॑ । દે॒વો અ॒ગ્નિ-સ્સ્વિ॑ષ્ટ॒કૃદતિ॑ચ્છન્દસા ક્ષ॒ત્રમ્ । વે॒તુ॒ વિ॒ય॒ન્તુ॒ ચ॒તુ-ર્વી॑તા॒મેકો॑ વિયન્તુ ચ॒તુર્વે॑તુ । અ॒વ॒ર્ધ॒ય॒દ॒વ॒ર્ધ॒ય॒ગ્ગ્॒ શ્ચ॒તુર॑વર્ધતા॒મેકો॑ ઽવર્ધયગ્ગ્ શ્ચ॒તુર॑વર્ધયત્ ।)

(સ્વા॒દ્વી-ન્ત્વા॒ - સોમઃ॒ - સુરા॑વન્ત॒ગ્ં॒ - સીસે॑ન - મિ॒ત્રો॑-ઽસિ॒ - ય-દ્દે॑વા॒ - હોતા॑ યક્ષ-થ્સ॒મિધેન્દ્ર॒ગ્ં॒ - સમિ॑દ્ધ॒ ઇન્દ્ર॒ - આચ॑ર્ષણિ॒પ્રા - દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિરિન્દ્રગ્ં॑ સુદે॒વગ્ં - હોતા॑ યક્ષ-થ્સ॒મિધા॒-ઽગ્નિગ્ં - સમિ॑દ્ધો અ॒ગ્નિર॑શ્વિના॒ - ઽશ્વિના॑ હ॒વિરિ॑ન્દ્રિ॒યં - દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિ-સ્સર॑સ્વ - ત્યા॒ગ્નિમ॒ - દ્યોશન્તો॒ - હોતા॑ યક્ષદિ॒ડસ્પ॒દે - સમિ॑દ્ધો અ॒ગ્નિ-સ્સ॒મિધા॑ - વસ॒ન્તેન॑ - દે॒વ-મ્બ॒ર્॒હિરિન્દ્રં॑-વઁયો॒ધસં॑-વિઁગ્ંશ॒તિઃ)

(સ્વા॒દ્વી-ન્ત્વા-ઽ - મી॑ મદન્ત પિ॒તરઃ॒ - સામ્રા᳚જ્યાય - પૂ॒ત-મ્પ॒વિત્રે॑ણે॒ વાજ્ય॑ - મુ॒ષાસા॒નક્તા॒ - બદ॑રૈ॒ - રધા॑તામ॒શ્વિના॑ - દે॒વ ઇન્દ્રો॒ વન॒સ્પતિઃ॑ - પષ્ઠ॒વાહ॒-ઙ્ગાં - દે॒વી દે॒વં-વઁ॑યો॒ધસ॒-ઞ્ચતુ॑ર્નવતિઃ )

(સ્વા॒દ્વીન્ત્વા॑ - વેતુ॒ યજ॑)

॥ હરિઃ॑ ઓમ્ ॥

॥ કૃષ્ણ યજુર્વેદીય તૈત્તિરીય બ્રાહ્મણે દ્વિતીયાષ્ટકે ષષ્ઠઃ પ્રપાઠક-સ્સમાપ્તઃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - sautrāmaṇiḥ kaukilī hotra-ñca

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - grahāḥ

svā॒dvī-ntvā᳚ svā॒dunā᳚ | tī॒vrā-ntī॒vreṇa̭ | a॒mṛtā̭-ma॒mṛtḙna | madhṷmatī॒-mmadhṷmatā | sṛ॒jāmi॒ sagṃ somḙna | somo᳚-'sya॒śvibhyā᳚-mpacyasva | sara̭svatyai pacyasva | indrā̭ya su॒trāmṇḙ pacyasva || parī॒toṣi̭ñcatā su॒tam | somo॒ ya ṷtta॒magṃ ha॒viḥ || 1 ||

da॒dha॒nvā yo naryo̭ a॒phsva̭ntarā | su॒ṣāva॒ soma॒madri̭bhiḥ || pu॒nātṷ te pari॒sruta᳚m | soma॒gṃ॒ sūrya̭sya duhi॒tā | vārḙṇa॒ śaśva̭tā॒ tanā᳚ | vā॒yuḥ pū॒taḥ pa॒vitrḙṇa | prāṅkhsomo॒ ati̭drutaḥ | indra̭sya॒ yujya॒-ssakhā᳚ || vā॒yuḥ pū॒taḥ pa॒vitrḙṇa | pra॒tyaṅkhsomo॒ āti̭drutaḥ || 2 ||

indra̭sya॒ yujya॒-ssakhā᳚ || brahma̭ kṣa॒tra-mpa̭vate॒ teja̭ indri॒yam | sura̭yā॒ somaḥ̭ su॒ta āsṷto॒ madā̭ya | śu॒kreṇa̭ deva de॒vatāḥ᳚ pipṛgdhi | rase॒nānnaṃ॒-ya~ja̭mānāya dhehi || ku॒vida॒ṅga yava̭manto॒ yava̭-ñcit | yathā॒ dāntya̭nupū॒rvaṃ-vi~॒yūya̭ | i॒hehai̭ṣā-ṅkṛṇuta॒ bhoja̭nāni | ye ba॒ra॒ḥiṣo॒ namo̭vṛkti॒-nna ja॒gmuḥ || u॒pa॒yā॒ma-gṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmi || 3 ||

sara̭svatyā॒ indrā̭ya su॒trāmṇe᳚ || e॒ṣa te॒ yoni॒steja̭se tvā | vī॒ryā̭ya tvā॒ balā̭ya tvā || tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhehi | vī॒rya̭masi vī॒rya̭-mmayi̭ dhehi | bala̭masi॒ bala॒-mmayi̭ dhehi || nānā॒ hi vā᳚-nde॒vahi̭ta॒gṃ॒ sadaḥ̭ kṛ॒tam | mā sagṃsṛ̭kṣāthā-mpara॒me vyo̭mann | surā॒ tvamasi̭ śu॒ṣmiṇī॒ soma̭ e॒ṣaḥ | mā mā̭ higṃsī॒-ssvāṃ-yo~ni̭māvi॒śann || 4 ||

u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'syāśvi॒na-ntejaḥ̭ | sā॒ra॒sva॒taṃ-vī~॒rya᳚m | ai॒ndra-mbala᳚m || e॒ṣa te॒ yoni॒rmodā̭ya tvā | ā॒na॒ndāya̭ tvā॒ maha̭se tvā || ojo॒-'syojo॒ mayi̭ dhehi | ma॒nyura̭si ma॒nyu-mmayi̭ dhehi | maho̭-'si॒ maho॒ mayi̭ dhehi | saho̭-'si॒ saho॒ mayi̭ dhehi || yā vyā॒ghraṃ-vi~ṣṷ̄cikā | u॒bhau vṛka̭-ñca॒ rakṣa̭ti | śye॒na-mpa̭ta॒triṇagṃ̭ si॒gṃ॒ham | sema-mpā॒tvagṃha̭saḥ || sa॒-mpṛcaḥ̭ stha॒ sa-mmā̭ bha॒dreṇa̭ pṛṅkta | vi॒pṛcaḥ̭ stha॒ vi mā̭ pā॒pmanā̭ pṛṅkta || 5 ||

(ha॒viḥ - pra॒tyaṅkhsomo॒ āti̭druto - gṛhṇā - myāvi॒śan - viṣṷ̄cikā॒ pañca̭ ca) (a. 1)

anuvākaṃ 2 - grahopasthānam

somo॒ rājā॒-'mṛtagṃ̭ su॒taḥ | ṛ॒jī॒ṣeṇā̭jahānmṛ॒tyum | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | vipānagṃ̭ śu॒kramandha̭saḥ | indra̭syendri॒yam | i॒da-mpayo॒-'mṛta॒-mmadhṷ || soma̭ma॒dbhyo vya̭pibat | chanda̭sā ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣat | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | a॒dbhyaḥ, kṣī॒raṃ-vya~̭pibat || 6 ||

kruṅṅā᳚ṅgira॒so dhi॒yā | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | annā᳚-tpari॒sruto॒ rasa᳚m | brahma̭ṇā॒ vya̭piba-tkṣa॒tram | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || reto॒ mūtraṃ॒-vi~ja̭hāti | yoni̭-mpravi॒śadi̭ndri॒yam | garbho̭ ja॒rāyu॒ṇā-''vṛ̭taḥ | ulba̭-ñjahāti॒ janma̭nā | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || 7 ||

vedḙna rū॒pe vya̭karot | sa॒tā॒sa॒tī pra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || somḙna॒ somau॒ vya̭pibat | su॒tā॒su॒tau pra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | dṛ॒ṣṭvā rū॒pe vyāka̭rot | sa॒tyā॒nṛ॒te pra॒jāpa̭tiḥ | aśra̭ddhā॒-manṛ॒te-'da̭dhāt | śra॒ddhāgṃ sa॒tye pra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || dṛ॒ṣṭvā pa̭ri॒sruto॒ rasa᳚m | śu॒kreṇa̭ śu॒kraṃ-vya~̭pibat | paya॒-ssoma̭-mpra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | vipānagṃ̭ śu॒kramandha̭saḥ | indra̭syendri॒yam | i॒da-mpayo॒-'mṛta॒-mmadhṷ || 8 ||

(a॒dbhyaḥ, kṣī॒raṃ-vya~̭piba॒ - jjanma̭na॒rtena̭ sa॒tyami̭ndri॒yagg - śra॒ddhāgṃ sa॒tye pra॒jāpa̭tira॒ṣṭau ca̭) (a. 2)

(somo॒ rājā॒ vipāna॒gṃ॒ soma̭ma॒dbhyo-'nnā॒-dreto॒ mūtraṃ॒-ve~dḙna satāsa॒tī somḙna sutāsu॒tau dṛ॒ṣṭvā rū॒pe dṛ॒ṣṭvā pa̭ri॒sruto॒ rasaṃ॒-vi~pāna॒-ndaśa̭ )

anuvākaṃ 3 - grahahomaḥ

surā̭vanta-mbarhi॒ṣadagṃ̭ su॒vīra᳚m | ya॒jñagṃ hi̭nvanti mahi॒ṣā namo̭bhiḥ | dadhā̭nā॒-ssoma̭-ndi॒vi de॒vatā̭su | made॒mendraṃ॒-ya~ja̭mānā-ssva॒rkāḥ || yaste॒ rasa॒-ssambhṛ̭ta॒ oṣa̭dhīṣu | soma̭sya॒ śuṣma॒-ssura̭yā su॒tasya̭ | tena̭ jinva॒ yaja̭māna॒-mmadḙna | sara̭svatī-ma॒śvinā॒-vindra̭-ma॒gnim || yama॒śvinā॒ namṷcerāsu॒rādadhi̭ | sara̭sva॒tyasa̭nodindri॒yāya̭ || 9 ||

i॒ma-ntagṃ śu॒kra-mmadhṷmanta॒-mindu᳚m | soma॒gṃ॒ rājā̭nami॒ha bha̭kṣayāmi || yadatra̭ ri॒ptagṃ ra॒sinaḥ̭ su॒tasya̭ | yadindro॒ api̭ba॒cchacī̭bhiḥ | a॒ha-ntada̭sya॒ mana̭sā śi॒vena̭ | soma॒gṃ॒ rājā̭nami॒ha bha̭kṣayāmi || pi॒tṛbhyaḥ̭ svadhā॒vibhyaḥ̭ sva॒dhā namaḥ̭ | pi॒tā॒ma॒hebhyaḥ̭ svadhā॒vibhyaḥ̭ sva॒dhā namaḥ̭ | prapi̭tāmahebhya-ssvadhā॒vibhyaḥ̭ sva॒dhā namaḥ̭ | akṣa̭-npi॒taraḥ̭ || 10 ||

amī̭madanta pi॒taraḥ̭ | atī̭tṛpanta pi॒taraḥ̭ | amī̭mṛjanta pi॒taraḥ̭ | pita̭ra॒-śśundha̭ddhvam || pu॒nantṷ mā pi॒taraḥ̭ so॒myāsaḥ̭ | pu॒nantṷ mā pitāma॒hāḥ | pu॒nantu॒ prapi̭tāmahāḥ | pa॒vitrḙṇa śa॒tāyṷṣā | pu॒nantṷ mā pitāma॒hāḥ | pu॒nantu॒ prapi̭tāmahāḥ || 11 ||

pa॒vitrḙṇa śa॒tāyṷṣā || viśva॒māyu॒-rvya̭śnavai | agna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m | dadha॒-tpoṣagṃ̭ ra॒yi-mmayi̭ ||| pava̭māna॒-ssuva॒rjanaḥ̭ | pa॒vitrḙṇa॒ vica̭rṣaṇiḥ | yaḥ potā॒ sa pṷnātu mā || pu॒nantṷ mā devaja॒nāḥ | pu॒nantu॒ mana̭ vo dhi॒yā | pu॒nantu॒ viśva̭ ā॒yavaḥ̭ ||| jāta̭vedaḥ pa॒vitra̭vat | pa॒vitrḙṇa punāhi mā | śu॒kreṇa̭ deva॒ dīdya̭t | agne॒ kratvā॒ kratū॒gṃ॒ranṷ || yattḙ pa॒vitra̭-ma॒rciṣi̭ | agne॒ vita̭tamanta॒rā | brahma॒ tena̭ punīmahe ||| u॒bhābhyā᳚-ndeva savitaḥ | pa॒vitrḙṇa sa॒vena̭ ca | i॒da-mbrahma̭ punīmahe || vai॒śva॒de॒vī pṷna॒tī de॒vyāgā᳚t | yasyai̭ ba॒hvī-sta॒nuvo̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhāḥ | tayā॒ mada̭nta-ssadha॒mādyḙṣu | va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām |||| ye sa̭mā॒nā-ssama̭nasaḥ | pi॒taro̭ yama॒rājye᳚ | teṣāṃ᳚-lo~॒ka-ssva॒dhā namaḥ̭ | ya॒jño de॒veṣṷ kalpatām || 12 ||

ye sa̭jā॒tā-ssama̭nasaḥ | jī॒vā jī॒veṣṷ māma॒kāḥ | teṣā॒g॒ śrīrmayi̭ kalpatām | a॒smil ~lo॒ke śa॒tagṃ samāḥ᳚ || dve sru॒tī a̭śṛṇava-mpitṛ॒ṇām | a॒ha-nde॒vānā̭mu॒ta martyā̭nām | yābhyā̭mi॒daṃ-vi~śva॒meja॒-thsamḙti | yada̭nta॒rā pi॒tara̭-mmā॒tara̭-ñca || i॒dagṃ ha॒viḥ pra॒jana̭na-mme astu | daśa̭vīragṃ sa॒rvaga̭ṇagg sva॒staye᳚ | ā॒tma॒sani̭ prajā॒sani̭ | pa॒śu॒sanya̭bhaya॒sani̭ loka॒sani̭ | a॒gniḥ pra॒jā-mba̭hu॒lā-mmḙ karotu | anna॒-mpayo॒ reto̭ a॒smāsṷ dhatta | rā॒yaspoṣa॒-miṣa॒mūrja̭ma॒smāsṷ dīdhara॒-thsvāhā᳚ || 13 ||

(i॒ndri॒yāya̭ - pi॒taraḥ̭ - śa॒tāyṷṣā pu॒nantṷ mā pitāma॒hāḥ pu॒nantu॒ prapi̭tāmahāḥ-kalpatāg-sva॒staye॒ pañca̭ ca) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - upahomāḥ

sīsḙna॒ tantra॒-mmana̭sā manī॒ṣiṇaḥ̭ | ū॒rṇā॒sū॒treṇa̭ ka॒vayo̭ vayanti | a॒śvinā̭ ya॒jñagṃ sa̭vi॒tā sara̭svatī | indra̭sya rū॒paṃ-va~rṷṇo bhiṣa॒jyann || tada̭sya rū॒pama॒mṛta॒gṃ॒ śacī̭bhiḥ | ti॒sro da̭dhurde॒vatā᳚-ssagṃrarā॒ṇāḥ | lomā̭ni॒ śaṣpai᳚-rbahu॒dhā na tokma̭bhiḥ | tvaga̭sya mā॒gṃ॒sama̭bhava॒nna lā॒jāḥ || tada॒śvinā̭ bhi॒ṣajā̭ ru॒drava̭rtanī | sara̭svatī vayati॒ peśo॒ anta̭raḥ || 14 ||

asthi̭ ma॒jjāna॒-mmāsa̭raiḥ | kā॒ro॒ta॒reṇa॒ dadha̭to॒ gavā᳚-ntva॒ci || sara̭svatī॒ mana̭sā peśa॒laṃ-va~sṷ | nāsa̭tyābhyāṃ-va~yati darśa॒taṃ-va~puḥ̭ | rasa̭-mpari॒srutā॒ na rohi̭tam | na॒gnahu॒rdhīra॒stasa̭ra॒-nna vema̭ || paya̭sā śu॒krama॒mṛta̭-ñja॒nitra᳚m | sura̭yā॒ mūtrā᳚jjanayanti॒ retaḥ̭ | apāma̭ti-ndurma॒ti-mbādha̭mānāḥ | ūva̭ddhyaṃ॒-vā~tagṃ̭ sa॒buva॒-ntadā॒rāt || 15 ||

indraḥ̭ su॒trāmā॒ hṛda̭yena sa॒tyam | pu॒ro॒ḍāśḙna savi॒tā ja̭jāna | yakṛ̭-tklo॒mānaṃ॒-va~rṷṇo bhiṣa॒jyann | mata̭sne vāya॒vyai᳚rna mi̭nāti pi॒ttam || ā॒ntrāṇi̭ sthā॒lī madhu॒ pinva̭mānā | gudā॒ pātrā̭ṇi su॒dughā॒ na dhe॒nuḥ | śye॒nasya॒ patra॒-nna plī॒hā śacī̭bhiḥ | ā॒sa॒ndī nābhi̭ru॒dara॒-nna mā॒tā || ku॒mbho va̭ni॒ṣṭhurja̭ni॒tā śacī̭bhiḥ | yasmi॒nnagre॒ yonyā॒-ṅgarbho̭ a॒ntaḥ || 16 ||

plā॒śīrvya̭kta-śśa॒tadhā̭ra॒ uthsaḥ̭ | du॒he na ku॒mbhīg sva॒dhā-mpi॒tṛbhyaḥ̭ || mukha॒gṃ॒ sada̭sya॒ śira॒ ithsadḙna | ji॒hvā pa॒vitra̭ma॒śvinā॒ sagṃ sara̭svatī | cappa॒-nna pā॒yurbhi॒ṣaga̭sya॒ vālaḥ̭ | va॒stirna śepo॒ hara̭sā tara॒svī || a॒śvibhyā॒-ñcakṣṷra॒mṛta॒-ṅgrahā᳚bhyām | chāgḙna॒ tejo̭ ha॒viṣā̭ śṛ॒tena̭ | pakṣmā̭ṇi go॒dhūmaiḥ॒ kva̭lairu॒tāni̭ | peśo॒ na śu॒klamasi̭taṃ-va~sāte || 17 ||

avi॒rna me॒ṣo na॒si vī॒ryā̭ya | prā॒ṇasya॒ panthā̭ a॒mṛto॒ grahā᳚bhyām | sara̭sva॒tyupa॒vākai᳚rvyā॒nam | nasyā̭ni ba॒ra॒ḥi-rbada̭rai-rjajāna || indra̭sya rū॒pamṛ̭ṣa॒bho balā̭ya | karṇā᳚bhyā॒g॒ śrotra̭ma॒mṛta॒-ṅgrahā᳚bhyām | yavā॒ na ba॒ra॒ḥi-rbhru॒vi kesa̭rāṇi | ka॒rkandhṷ jajñe॒ madhṷ sāra॒gha-mmukhā᳚t || ā॒tmannu॒pasthe॒ na vṛka̭sya॒ loma̭ | mukhe॒ śmaśrṷ̄ṇi॒ na vyā᳚ghralo॒mam || 18 ||

keśā॒ na śī॒ra॒.ṣan. yaśa̭se śri॒yai śikhā᳚ | si॒gṃ॒hasya॒ loma॒ tviṣi̭-rindri॒yāṇi̭ || aṅgā᳚nyā॒tman-bhi॒ṣajā॒ tada॒śvinā᳚ | ā॒tmāna॒maṅgai॒-ssama̭dhā॒-thsara̭svatī | indra̭sya rū॒pagṃ śa॒tamā̭na॒māyuḥ̭ | ca॒ndreṇa॒ jyoti̭ra॒mṛta॒-ndadhā̭nā || sara̭svatī॒ yonyā॒-ṅgarbha̭ma॒ntaḥ | a॒śvibhyā॒-mpatnī॒ sukṛ̭ta-mbibharti | a॒pāgṃ rasḙna॒ varṷṇo॒ na sāmnā᳚ | indragg̭ śri॒yai ja॒naya̭nna॒phsu rājā᳚ || tejaḥ̭ paśū॒nāgṃ ha॒viri̭ndri॒yāva̭t | pa॒ri॒srutā॒ paya̭sā sāra॒gha-mmadhṷ | a॒śvibhyā᳚-ndu॒gdha-mbhi॒ṣajā॒ sara̭svatyā sutāsu॒tābhyā᳚m | a॒mṛta॒-ssoma॒ induḥ̭ || 19 ||

(anta̭ra - ā॒rā - da॒nta--r va̭sāte - vyāghralo॒magṃ - rājā̭ ca॒tvāri̭ ca) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - abhiṣekaḥ

mi॒tro̭-'si॒ varṷṇo-'si | sama॒haṃ-vi~śvai᳚rde॒vaiḥ || kṣa॒trasya॒ nābhi̭rasi | kṣa॒trasya॒ yoni̭rasi || syo॒nāmāsī̭da | su॒ṣadā॒māsī̭da | mā tvā̭ higṃsīt | mā mā̭ higṃsīt || niṣa̭sāda dhṛ॒tavra̭to॒ varṷṇaḥ | pa॒styā᳚svā || 20 ||

sāmrā᳚jyāya su॒kratuḥ̭ || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m | pū॒ṣṇo hastā᳚bhyām | a॒śvino॒-rbhaiṣa̭jyena | teja̭se brahmavarca॒sāyā॒bhiṣi̭ñcāmi || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m | pū॒ṣṇo hastā᳚bhyām | sara̭svatyai॒ bhaiṣa̭jyena || 21 ||

vī॒ryā̭yā॒nnādyā̭yā॒bhiṣi̭ñcāmi || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m | pū॒ṣṇo hastā᳚bhyām | indra̭syendri॒yeṇa̭ | śri॒yai yaśa̭se॒ balā̭yā॒bhiṣi̭ñcāmi || ko̭-'si kata॒mo̭-'si | kasmai᳚ tvā॒ kāya̭ tvā || suślo॒kā~(4) suma̭ḍga॒lā~(4) satya̭rā॒jā(3)n || śiro̭ me॒ śrīḥ || 22 ||

yaśo॒ mukha᳚m | tviṣiḥ॒ keśā᳚śca॒ śmaśrṷ̄ṇi | rājā̭ me prā॒ṇo̭-'mṛta᳚m | sa॒mrāṭ cakṣuḥ̭ | vi॒rāṭchrotra᳚m | ji॒hvā mḙ bha॒dram | vāmmahaḥ̭ | mano̭ ma॒nyuḥ | sva॒rāḍbhāmaḥ̭ | modāḥ᳚ pramo॒dā a॒ṅgulī॒raṅgā̭ni || 23 ||

ci॒tta-mme॒ sahaḥ̭ | bā॒hū me॒ bala̭mindri॒yam | hastaṷ me॒ karma̭ vī॒rya᳚m | ā॒tmā kṣa॒tramuro॒ mama̭ | pṛ॒ṣṭīrmḙ rā॒ṣṭramu॒dara॒magṃsau᳚ | grī॒vāśca॒ śroṇyau᳚ | ū॒rū a̭ra॒tnī jānṷnī | viśo॒ me-'ṅgā̭ni sa॒rvataḥ̭ | nābhi̭rme ci॒ttaṃ-vi~॒jñāna᳚m | pā॒yurme-'pa̭citirbha॒sat || 24 ||

ā॒na॒nda॒na॒ndāvā॒ṇḍau me᳚ | bhaga॒-ssaubhā᳚gya॒-mpasaḥ̭ || jaṅghā᳚bhyā-mpa॒dbhyā-ndharmo᳚-'smi | vi॒śi rājā॒ prati̭ṣṭhitaḥ || prati̭ kṣa॒tre prati̭tiṣṭhāmi rā॒ṣṭre | pratyaśvḙṣu॒ prati̭tiṣṭhāmi॒ goṣṷ | pratyaṅgḙṣu॒ prati̭tiṣṭhāmyā॒tmann | prati̭ prā॒ṇeṣu॒ prati̭tiṣṭhāmi pu॒ṣṭe | prati॒ dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ | pratiti̭ṣṭhāmi ya॒jñe || 25 ||

tra॒yā de॒vā ekā̭daśa | tra॒ya॒stri॒gṃ॒śā-ssu॒rādha̭saḥ | bṛha॒spati̭ purohitāḥ | de॒vasya̭ savi॒tu-ssa॒ve | de॒vā de॒vaira̭vantu mā | pra॒tha॒mā dvi॒tīyaiḥ᳚ | dvi॒tīyā᳚stṛ॒tīyaiḥ᳚ | tṛ॒tīyā᳚-ssa॒tyena̭ | sa॒tyaṃ-ya~॒jñena̭ |ya॒jño yajṷrbhiḥ || 26 ||

yajūgṃ̭ṣi॒ sāma̭bhiḥ | sāmā᳚nyṛ॒gbhiḥ | ṛco̭ yā॒jyā̭bhiḥ | yā॒jyā̭ vaṣaṭkā॒raiḥ | va॒ṣa॒ṭkā॒rā āhṷtibhiḥ | āhṷtayo me॒ kāmā॒n-thsama̭rdhayantu || bhū-ssvāhā᳚ || lomā̭ni॒ praya̭ti॒rmama̭ | tvamma॒ āna̭ti॒rāga̭tiḥ | mā॒gṃ॒sa-mma॒ upa̭natiḥ | va svasthi̭ | ma॒jjā ma॒ āna̭tiḥ || 27 ||

(pa॒styā᳚svā - sara̭svatyai॒ bhaiṣa̭jyena॒ - śrī - raṅgā̭ni - bha॒sa--dya॒jñe - ya॒jño yajṷrbhi॒ - rupa̭nati॒rdve ca̭) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - avabhṛthaḥ

ya-ddḙvā deva॒heḍa̭nam | devā̭saścakṛ॒mā va॒yam | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ | viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || yadi॒ divā॒ yadi॒ nakta᳚m | enāgṃ̭si cakṛ॒mā va॒yam | vā॒yurmā॒ tasmā॒dena̭saḥ | viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || yadi॒ jāgra॒-dyadi॒ svapne᳚ | enāgṃ̭si cakṛ॒mā va॒yam || 28 ||

sūryo̭ mā॒ tasmā॒dena̭saḥ | viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || yadgrāme॒ yadara̭ṇye | ya-thsa॒bhāyāṃ॒-ya~di̭ndri॒ye | yacchū॒dre yada॒rye᳚ | ena̭ścakṛ॒mā va॒yam | yadeka॒syādhi॒ dharma̭ṇi | tasyā̭va॒yaja̭namasi || yadāpo॒ aghni̭yā॒ varu॒ṇeti॒ śapā̭mahe | tato̭ varuṇa no muñca || 29 ||

ava̭bhṛtha nicaṅkuṇa nice॒rura̭si nicaṅkuṇa | ava̭ de॒vai-rde॒vakṛ̭ta॒meno̭-'yāṭ | ava॒ martyai॒rmartya̭kṛtam | u॒rorā no̭ deva ri॒ṣaspā̭hi || su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu | du॒rmi॒trāstasmai̭ bhuyāsuḥ | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || dru॒pa॒dādi॒ve-nmṷmucā॒naḥ | svi॒nna-ssnā॒tvī malā̭diva || 30 ||

pū॒ta-mpa॒vitrḙṇe॒vājya᳚m | āpaḥ̭ śundhantu॒ maina̭saḥ || udva॒ya-ntama̭sa॒spari̭ | paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya᳚m | aga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || prati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ̭ | pratya̭sto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ̭ || edho᳚-'syedhiṣī॒mahi̭ | sa॒mida̭si || 31 ||

tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhehi || a॒po anva̭cāriṣam | rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā-'ga̭mam | ta-mmā॒ sagṃsṛ̭ja॒ varca̭sā | pra॒jayā̭ ca॒ dhanḙna ca || sa॒māva̭varti pṛthi॒vī | samu॒ṣāḥ | samu॒ sūryaḥ̭ | samu॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t | vai॒śvā॒na॒ra jyo̭ti-rbhūyāsam | vi॒bhu-ṅkāmaṃ॒-vya~̭śnavai || bhū-ssvāhā᳚ || 32 ||

(svapna॒ enāgṃ̭si cakṛ॒mā va॒yaṃ - mṷñca॒ - malā̭diva - sa॒mida̭si॒ - jaga॒-ttrīṇi̭ ca) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - aindre praśnau prayājānāmekādaśa maitrāvaruṇapraiṣāḥ

hotā̭ yakṣa-thsa॒midhendra̭-mi॒ḍaspa॒de | nābhā̭ pṛthi॒vyā adhi̭ | di॒vo varṣma॒n-thsami̭ddhyate | oji̭ṣṭhaścarṣaṇī॒sahāṋ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttanū॒napā̭tam | ū॒tibhi॒-rjetā̭ra॒-mapa̭rājitam | indra̭-nde॒vagṃ sṷva॒rvida᳚m | pa॒thibhi॒-rmadhṷmattamaiḥ | narā॒śagṃsḙna॒ teja̭sā || 33 ||

vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒diḍā̭bhi॒-rindra̭-mīḍi॒tam | ā॒juhvā̭na॒-mama̭rtyam | de॒vo de॒vai-ssavī᳚ryaḥ | vajra̭hastaḥ puranda॒raḥ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-dba॒ra॒ḥiṣīndra̭-nniṣadva॒ram | vṛ॒ṣa॒bha-nnaryā̭pasam | vasṷbhī ru॒drairā̭di॒tyaiḥ | sa॒yugbhi̭-rba॒ra॒ḥirā 'sa̭dat || 34 ||

vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒dojo॒ na vī॒rya᳚m | saho॒ dvāra॒ indra̭mavardhayann | su॒prā॒ya॒ṇā viśra̭yantāmṛtā॒vṛdhaḥ̭ | dvāra॒ indrā̭ya mī॒ḍhuṣe᳚ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣadu॒ṣe indra̭sya dhe॒nū | su॒dughḙ mā॒taraṷ ma॒hī | savā॒tarau॒ na teja̭sī | va॒thsamindra̭-mavardhatām || 35 ||

vī॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-ddaivyā॒ hotā̭rā | bhi॒ṣajā॒ sakhā̭yā | ha॒viṣendra̭-mbhiṣajyataḥ | ka॒vī de॒vau pracḙtasau | indrā̭ya dhatta indri॒yam | vī॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣatti॒sro de॒vīḥ | traya̭stri॒dhāta̭vo॒-'pasaḥ̭ | iḍā॒ sara̭svatī॒ bhāra̭tī || 36 ||

ma॒hīndra̭patnīr-ha॒viṣma̭tīḥ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttvaṣṭā̭ra॒-mindra̭-nde॒vam | bhi॒ṣajagṃ̭ su॒yaja̭-ṅghṛta॒śriya᳚m | pu॒ru॒rūpagṃ̭ su॒reta̭sa-mma॒ghoni᳚m | indrā̭ya॒ tvaṣṭā॒ dadha̭dindri॒yāṇi̭ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati᳚m | śa॒mi॒tāragṃ̭ śa॒takra̭tum | dhi॒yo jo॒ṣṭāra̭-mindri॒yam || 37 ||

maddhvā̭ sama॒ñjanpa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ | svadā̭ti ha॒vya-mmadhṷnā ghṛ॒tena̭ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒dindra॒gg॒ svāhā-''jya̭sya | svāhā॒ meda̭saḥ | svāhā᳚ sto॒kānā᳚m | svāhā॒ svāhā̭kṛtīnām | svāhā̭ ha॒vyasū᳚ktīnām | svāhā̭ de॒vāgṃ ā᳚jya॒pān | svāhendragṃ̭ ho॒trājjṷṣā॒ṇāḥ | indra॒ ājya̭sya viyantu | hota॒ryaja̭ || 38 ||

(teja̭sā-'sada-davardhatāṃ॒-bhāra̭tī-ndri॒yaṃ-jṷṣā॒ṇā dve ca̭) (a. 7)

(sa॒midhendra॒-ntanū॒napā̭ta॒miḍā̭bhi-rba॒r॒hiṣyoja̭ u॒ṣe daivyā̭ ti॒srastvaṣṭā̭raṃ॒-va~na॒spati॒mindra᳚m | sa॒midhendra̭-ñca॒turvetveko̭ vi॒yantu॒ dvirvī॒tāmeko̭ vi॒yantu॒ dvirvetveko̭ vi॒yantu॒ hota॒ryaja̭ )

anuvākaṃ 8 - aindre praśnau prayājayājyāḥ

sami̭ddha॒ indra̭ u॒ṣasā॒manī̭ke | pu॒ro॒rucā̭ pūrva॒kṛdvā̭vṛdhā॒naḥ | tri॒bhirde॒vaistri॒gṃ॒śatā॒ vajra̭bāhuḥ | ja॒ghāna̭ vṛ॒traṃ-vi~ duro̭ vavāra || narā॒śagṃsaḥ॒ prati॒ śūro॒ mimā̭naḥ | tanū॒napā॒t-prati̭ ya॒jñasya॒ dhāma̭ | gobhi̭-rva॒pāvā॒-nmadhṷnā sama॒ñjann | hira̭ṇyaiśca॒ndrī ya̭jati॒ pracḙtāḥ || ī॒ḍi॒to de॒vairhari̭vāgṃ abhi॒ṣṭiḥ | ā॒juhvā̭no ha॒viṣā॒ śardha̭mānaḥ || 39 ||

pu॒ra॒daṃ॒ro ma॒ghavā॒n॒. vajra̭bāhuḥ | āyā̭tu ya॒jñamupa̭ no juṣā॒ṇaḥ || ju॒ṣā॒ṇo ba॒ra॒ḥirhari̭vānna॒ indraḥ̭ | prā॒cīnagṃ̭ sīdatpra॒diśā̭ pṛthi॒vyāḥ | u॒ru॒vyacāḥ॒ pratha̭mānagg syo॒nam | ā॒di॒tyaira॒ktaṃ-va~sṷbhi-ssa॒joṣāḥ᳚ || indra॒-nduraḥ̭ kava॒ṣyo̭ dhāva̭mānāḥ | vṛṣā̭ṇaṃ-ya~ntu॒ jana̭ya-ssu॒patnīḥ᳚ | dvāro̭ de॒vīra॒bhito॒ viśra̭yantām | su॒vīrā̭ vī॒ra-mpratha̭mānā॒ maho̭bhiḥ || 40 ||

u॒ṣāsā॒ naktā̭ bṛha॒tī bṛ॒hanta᳚m | paya̭svatī su॒dughe॒ śūra॒mindra᳚m | peśa̭svatī॒ tantṷnā saṃ॒vya~ya̭ntī | de॒vānā᳚-nde॒vaṃ-ya~̭jata-ssuru॒kme || daivyā॒ mimā̭nā॒ mana̭sā puru॒trā | hotā̭rā॒vindra̭-mpratha॒mā su॒vācā᳚ | mū॒rdhan. ya॒jñasya॒ madhṷnā॒ dadhā̭nā | prā॒cīna॒-ñjyoti̭rha॒viṣā̭ vṛdhātaḥ || ti॒sro de॒vīrha॒viṣā॒ vardha̭mānāḥ | indra̭-ñjuṣā॒ṇā vṛṣa̭ṇa॒-nna patnīḥ᳚ || 41 ||

acchi̭nna॒-ntantu॒-mpaya̭sā॒ sara̭svatī | iḍā̭ de॒vī bhāra̭tī vi॒śvatū᳚rtiḥ || tvaṣṭā॒ dadha॒dindrā̭ya॒ śuṣma᳚m | apā॒ko-'ci̭ṣṭurya॒śasḙ pu॒rūṇi̭ | vṛṣā॒ yaja॒n vṛṣa̭ṇa॒-mbhūri̭retāḥ | mū॒rdhan. ya॒jñasya॒ sama̭naktu de॒vān || vana॒spati॒-rava̭sṛṣṭo॒ na pāśaiḥ᳚ | tmanyā̭ sama॒ñjañcha̭mi॒tā na de॒vaḥ | indra̭sya ha॒vyairja॒ṭhara̭-mpṛṇā॒naḥ | svadā̭ti ha॒vya-mmadhṷnā ghṛ॒tena̭ || sto॒kānā॒mindu॒-mprati॒ śūra॒ indraḥ̭ | vṛ॒ṣā॒yamā̭ṇo vṛṣa॒bha-stṷrā॒ṣāṭ | ghṛ॒ta॒pruṣā॒ madhṷnā ha॒vyamu॒ndann | mū॒rdhan. ya॒jñasya̭ juṣatā॒g॒ svāhā᳚ || 42 ||

(śardha̭māno॒ - maho̭bhiḥ॒ - patnī᳚--r ghṛ॒tena̭ ca॒tvāri̭ ca) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - aindre praśnau vapādīnāṃ-yā~jyānuvākyāḥ

āca̭rṣaṇi॒prā vṛ̭ṣa॒bho janā̭nām | rājā̭ kṛṣṭī॒nā-mpṷruhū॒ta indraḥ̭ | stu॒ta-śśra̭va॒syannava॒sopa̭ma॒drik | yu॒ktvā harī॒ vṛṣa॒ṇā ''yā᳚hya॒rvām ||, vi॒veṣa॒ yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒ mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante |||| tagṃ sa॒dhrīcī̭rū॒tayo॒ vṛṣṇi̭yāni | pauggsyā̭ni ni॒yutaḥ̭ saścu॒rindra᳚m | sa॒mu॒dra-nna sindha̭va u॒kthaśṷṣmāḥ | u॒ru॒vyaca̭sa॒giṃra॒ āvi̭śanti |||| sa॒tyamittanna tvāvāgṃ̭ a॒nyo asti̭ | indra̭ de॒vo na martyo॒ jyāyāṋ | aha॒nnahi̭-mpari॒śayā̭na॒marṇaḥ̭ | avā̭sṛjo॒-'po acchā̭ samu॒dram || prasa̭sāhiṣe puruhūta॒ śatrūṋ | jyeṣṭha̭ste॒ śuṣma̭ i॒ha rā॒tira̭stu | indrābha̭ra॒ dakṣi̭ṇenā॒ vasṷ̄ni | pati॒-ssindhṷ̄nāmasi re॒vatī̭nām || sa śevṛ̭dha॒madhi̭dhā dyu॒mnama॒sme | mahi̭ kṣa॒tra-ñja̭nā॒ṣāḍi̭ndra॒ tavya᳚m | rakṣā̭ ca no ma॒ghonaḥ̭ pā॒hi sū॒rīn | rā॒ye ca̭ na-ssvapa॒tyā i॒ṣe dhāḥ᳚ || 43 ||

(re॒vatī̭nā-ñca॒tvāri̭ ca) (a. 9)

anuvākaṃ 10 - aindre praśnau anuyājānāmekādaśa maitrāvaruṇapraiṣāḥ

de॒va-mba॒r॒hirindragṃ̭ sude॒va-nde॒vaiḥ | vī॒rava̭-thstī॒rṇaṃ-ve~dyā̭mavardhayat | vasto᳚rvṛ॒ta-mprākto᳚rbhṛ॒tam | rā॒yā ba॒r॒hiṣma॒to-'tya̭gāt | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vīrdvāra॒ indragṃ̭ saṅghā॒te | vi॒ḍvīryāma̭nnavardhayann | ā va॒thsena॒ tarṷṇena kumā॒reṇa̭ ca mīvi॒tā apārvā̭ṇam | re॒ṇuka̭kāṭa-nnudantām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 44 ||

de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā᳚ | indraṃ̭-ya~॒jñe pra̭ya॒tya̭hvetām | daivī॒rviśaḥ॒ prāyā̭siṣṭām | suprī̭te॒ sudhi̭te abhūtām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vī joṣṭrī॒ vasṷdhitī | de॒vamindra̭mavardhatām | ayā᳚vya॒nyā-'ghā dveṣāgṃ̭si | ā-'nyā vā᳚kṣī॒-dvasu॒ vāryā̭ṇi | yaja̭mānāya śikṣi॒te || 45 ||

va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vī ū॒rjāhṷtī॒ dughḙ su॒dughe᳚ | paya॒sendra̭mavardhatām | iṣa॒mūrja̭ma॒nyā 'vā᳚kṣīt | sagdhi॒gṃ॒ sapī̭tima॒nyā | navḙna॒ pūrva॒-ndaya̭māne | pu॒rā॒ṇena॒ nava᳚m | adhā̭tā॒-mūrja̭mū॒rjāhṷtī॒ vasu॒ vāryā̭ṇi | yaja̭mānāya śikṣi॒te | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || 46 ||

de॒vā daivyā॒ hotā̭rā | de॒vamindra̭mavardhatām | ha॒tāgha̭śagṃ sā॒vābhā᳚rṣṭāṃ॒-va~su॒ vāryā̭ṇi | yaja̭mānāya śikṣi॒tau | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vīsti॒srasti॒sro de॒vīḥ | pati॒mindra̭mavardhayann | aspṛ̭kṣa॒dbhāra̭tī॒ diva᳚m | ru॒drairya॒jñagṃ sara̭svatī | iḍā॒ vasṷmatī gṛ॒hān || 47 ||

va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒va indro॒ narā॒śagṃsaḥ̭ | tri॒va॒rū॒tha-stri̭vandhu॒raḥ | de॒vamindra̭mavardhayat | śa॒tena̭ śitipṛ॒ṣṭhānā॒māhi̭taḥ | sa॒hasrḙṇa॒ prava̭rtate | mi॒trāvaru॒ṇeda̭sya ho॒tramarha̭taḥ | bṛha॒spatiḥ̭ sto॒tram | a॒śvinā-''ddhva̭ryavam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || 48 ||

de॒va indro॒ vana॒spatiḥ̭ | hira̭ṇyaparṇo॒ madhṷśākha-ssupippa॒laḥ | de॒vamindra̭mavardhayat | diva॒magrḙṇāprāt | ā-'ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīma̭dṛgṃhīt | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒va-mba॒ra॒ḥirvāri̭tīnām | de॒vamindra̭mavardhayat | svā॒sa॒stha-mindre॒ṇāsa̭nnam | a॒nyā ba॒r॒hīgṣya॒bhya̭bhūt | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛt | de॒vamindra̭mavardhayat | svi̭ṣṭa-ṅku॒rvan-thsvi̭ṣṭa॒kṛt | svi̭ṣṭama॒dya ka̭rotu naḥ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yajḙ || 49 ||

(vi॒ya॒ntu॒ yaja̭ - śikṣi॒te - śi̭kṣi॒te va̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭-gṛ॒hān.-vḙtu॒ yajā̭-bhū॒-thṣaṭca̭) (a. 10)

de॒va-mba॒r॒hi-rde॒vīrdvāro̭ de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā̭ de॒vī joṣṭrī̭ de॒vī ū॒rjāhṷtī de॒vā daivyā॒ hotā̭rā śikṣi॒tau de॒vīsti॒srasti॒sro de॒vīḥ pati̭-nde॒va indro॒ narā॒śagṃso̭ de॒va indro॒ vana॒spati̭-rde॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nde॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-dde॒vam | ve॒tu॒ vi॒ya॒ntu॒ ca॒turvī̭tā॒meko̭ viyantu ca॒turvḙtu | a॒va॒rdha॒ya॒da॒va॒rdha॒ya॒-ntrira̭vardhatā॒meko̭ 'vardhayagg śca॒tura̭vardhayat | vasto॒rā va॒thsena॒ daivī॒rayā॒vīṣagṃ̭ ha॒tāspṛ̭kṣaccha॒tena॒ diva॒mindragg̭ svāsa॒sthagg svi̭ṣṭam | śikṣi॒te śi̭kṣi॒te śi̭kṣi॒tau |

anuvākaṃ 11 - paśutraye praya jārthā maitrāvaruṇapraiṣāḥ

hotā̭ yakṣa-thsa॒midhā॒-'gni-mi॒ḍaspa॒de | a॒śvinendra॒gṃ॒ sara̭svatīm | a॒jo dhū॒mro na go॒dhūmaiḥ॒ kva̭lairbheṣa॒jam | madhu॒ śaṣpai॒rna teja̭ indri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttanū॒napā॒-thsara̭svatī | avi̭rme॒ṣo na bhḙṣa॒jam | pa॒thā madhṷma॒tā ''bha̭rann | a॒śvinendrā̭ya vī॒rya᳚m || 50 ||

bada̭rairupa॒vākā̭bhi-rbheṣa॒ja-ntokma̭bhiḥ | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒nnarā॒śagṃsa॒na-nna॒gnahu᳚m | pati॒gṃ॒ surā̭yai bheṣa॒jam | me॒ṣa-ssara̭svatī bhi॒ṣak | ratho॒ na ca॒ndrya̭śvino᳚rva॒pā indra̭sya vī॒rya᳚m | bada̭rairupa॒vākā̭bhi-rbheṣa॒ja-ntokma̭bhiḥ | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 51 ||

hotā̭ yakṣadi॒ḍeḍi॒ta ā॒juhvā̭na॒-ssara̭svatīm | indra॒-mbalḙna va॒rdhayanṋ | ṛ॒ṣa॒bheṇa॒ gave᳚ndri॒yam | a॒śvinendrā̭ya vī॒rya᳚m | yavaiḥ᳚ ka॒rkandhṷbhiḥ | madhṷ lā॒jairna māsa̭ram | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-dba॒ra॒ḥi-ssu॒ṣṭarī॒mo-'rṇa̭mradāḥ | bhi॒ṣannāsa̭tyā || 52 ||

bhi॒ṣajā॒-'śvinā-'śvā॒ śiśṷmatī | bhi॒ṣagdhe॒nu-ssara̭svatī | bhi॒ṣagdu॒ha indrā̭ya bheṣa॒jam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒dduro॒ diśaḥ̭ | ka॒va॒ṣyo̭ na vyaca̭svatīḥ | a॒śvibhyā॒-nna duro॒ diśaḥ̭ | indro॒ na roda̭sī॒ dughe᳚ | du॒he kāmā॒n-thsara̭svatī || 53 ||

a॒śvinendrā̭ya bheṣa॒jam | śu॒kra-nna jyoti̭rindri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsu॒peśa̭so॒ṣe nakta॒-ndivā᳚ | a॒śvinā̭ sañjānā॒ne | sama̭ñjāte॒ sara̭svatyā | tviṣi॒mindre॒ na bhḙṣa॒jam | śye॒no na raja̭sā hṛ॒dā | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ || 54 ||

vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ddaivyā॒ hotā̭rā bhi॒ṣajā॒-'śvinā᳚ | indra॒-nna jāgṛ̭vī॒ divā॒ nakta॒-nna bhḙṣa॒jaiḥ | śūṣa॒gṃ॒ sara̭svatī bhi॒ṣak | sīsḙna duha indri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-tti॒sro de॒vīrna bhḙṣa॒jam | traya̭stri॒dhāta̭vo॒-'pasaḥ̭ | rū॒pamindrḙ hira॒ṇyaya᳚m || 55 ||

a॒śvineḍā॒ na bhāra̭tī | vā॒cā sara̭svatī | maha॒ indrā̭ya dadhurindri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttvaṣṭā̭ra॒-mindra̭ma॒śvinā᳚ | bhi॒ṣaja॒-nna sara̭svatīm | ojo॒ na jū॒tiri̭ndri॒yam | vṛko॒ na ra̭bha॒so bhi॒ṣak | yaśa॒-ssura̭yā bheṣa॒jam || 56 ||

śri॒yā na māsa̭ram | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati᳚m | śa॒mi॒tāragṃ̭ śa॒takra̭tum | bhī॒ma-nna ma॒nyugṃ rājā̭naṃ-vyā~॒ghra-nnama̭sā॒-'śvinā॒ bhāma᳚m | sara̭svatī bhi॒ṣak | indrā̭ya duha indri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 57 ||

hotā̭ yakṣada॒gnigg svāhā-''jya̭sya sto॒kānā᳚m | svāhā॒ meda̭sā॒-mpṛtha̭k | svāhā॒ chāga̭ma॒śvibhyā᳚m | svāhā̭ me॒ṣagṃ sara̭svatyai | svāhā̭rṣa॒bha-mindrā̭ya si॒gṃ॒hāya॒ saha̭sendri॒yam | svāhā॒-'gni-nna bhḙṣa॒jam | svāhā॒ soma̭mindri॒yam | svāhendragṃ̭ su॒trāmā̭ṇagṃ savi॒tāraṃ॒-va~rṷṇa-mbhi॒ṣajā॒-mpati᳚m | svāhā॒ vana॒spati̭-mpri॒ya-mpātho॒ na bhḙṣa॒jam | svāhā̭ de॒vāgṃ ā᳚jya॒pān || 58 ||

svāhā॒-'gnigṃ ho॒trājjṷṣā॒ṇo a॒gni-rbhḙṣa॒jam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣada॒śvinā॒ sara̭svatī॒mindragṃ̭ su॒trāmā̭ṇam | i॒me somā᳚-ssu॒rāmā̭ṇaḥ | chāgai॒rna me॒ṣair-ṛ̭ṣa॒bhai-ssu॒tāḥ | śaṣpai॒rna tokma̭bhiḥ | lā॒jairmaha̭svantaḥ | madā॒ māsa̭reṇa॒ pari̭ṣkṛtāḥ | śu॒krāḥ paya̭svanto॒-'mṛtāḥ᳚ | prasthi̭tā vo madhu॒ścutaḥ̭ | tāna॒śvinā॒ sara̭sva॒tīndraḥ̭ su॒trāmā̭ vṛtra॒hā | ju॒ṣantāgṃ̭ sau॒mya-mmadhṷ | piba̭ntu॒ mada̭ntu vi॒yantu॒ soma᳚m | hota॒ryaja̭ || 59 ||

(vī॒ryaṃ - ~vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja॒ - nāsa̭tyā॒ - sara̭svatī॒ - madhṷ - hira॒ṇyayaṃ̭ - bheṣa॒jaṃ - ~vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryajā᳚ - jya॒pā - na॒mṛtāḥ॒ pañca̭ ca) (a. 11)

anuvākaṃ 12 - paśutraye prayājayājyā āpriyaḥ

sami̭ddho a॒gnira̭śvinā | ta॒pto gha॒rmo vi॒rāṭ-thsu॒taḥ | du॒he dhe॒nu-ssara̭svatī | somagṃ̭ śu॒krami॒hendri॒yam || ta॒nū॒pā bhi॒ṣajā̭ su॒te | a॒śvino॒bhā sara̭svatī | maddhvā॒ rajāgṃ̭sīndri॒yam | indrā̭ya pa॒thibhi̭-rvahān || indrā॒yendu॒gṃ॒ sara̭svatī | narā॒śagṃsḙna na॒gnahuḥ̭ || 60 ||

adhā̭tāma॒śvinā॒ madhṷ | bhe॒ṣa॒ja-mbhi॒ṣajā̭ su॒te || ā॒juhvā̭nā॒ sara̭svatī | indrā̭yendri॒yāṇi̭ vī॒rya᳚m | iḍā̭bhiraśvinā॒viṣa᳚m | samūrja॒gṃ॒ sagṃ ra॒yi-nda̭dhuḥ || aśvi̭nā॒ namṷce-ssu॒tam | somagṃ̭ śu॒kra-mpa̭ri॒srutā᳚ | sara̭svatī॒ tamābha̭rat | ba॒r॒hiṣendrā̭ya॒ pāta̭ve || 61 ||

ka॒va॒ṣyo̭ na vyaca̭svatīḥ | a॒śvibhyā॒-nna duro॒ diśaḥ̭ | indro॒ na roda̭sī॒ dughe᳚ | du॒he kāmā॒n-thsara̭svatī || u॒ṣāsā॒ nakta̭maśvinā | divendragṃ̭ sā॒yami̭ndri॒yaiḥ | sa॒jā॒nnā॒ne su॒peśa̭sā | sama̭ñjāte॒ sara̭svatyā || pā॒ta-nno̭ aśvinā॒ divā᳚ | pā॒hi naktagṃ̭ sarasvati || 62 ||

daivyā̭ hotārā bhiṣajā | pā॒tamindra॒gṃ॒ sacā̭ su॒te || ti॒srastre॒dhā sara̭svatī | a॒śvinā॒ bhāra॒tīḍā᳚ | tī॒vra-mpa̭ri॒srutā॒ soma᳚m | indrā̭ya suṣavu॒rmada᳚m || aśvi̭nā bheṣa॒ja-mmadhṷ | bhe॒ṣa॒ja-nna॒-ssara̭svatī | indre॒ tvaṣṭā॒ yaśa॒-śśriya᳚m | rū॒pagṃ rṷ̄pamadhu-ssu॒te || ṛ॒tu॒thendro॒ vana॒spatiḥ̭ | śa॒śa॒mā॒naḥ pa̭ri॒srutā᳚ | kī॒lāla̭ma॒śvibhyā॒-mmadhṷ | du॒he dhe॒nu-ssara̭svatī || gobhi॒rna soma̭maśvinā | māsa̭reṇa pari॒ṣkṛtā᳚ | sama̭dhātā॒gṃ॒ sara̭svatyā | svāhendrḙ su॒ta-mmadhṷ || 63 ||

(na॒gnahuḥ॒ - pāta̭ve - sarasva - tyadhu-ssu॒te᳚-'ṣṭau ca̭) (a. 12)

anuvākaṃ 13 - paśutraye vapādīnāṃ-yā~jyānuvākyāḥ

a॒śvinā̭ ha॒viri̭ndri॒yam | namṷcerdhi॒yā sara̭svatī | ā śu॒kramā̭su॒rādva॒su | ma॒ghamindrā̭ya jabhrire || yama॒śvinā॒ sara̭svatī | ha॒viṣendra॒-mava̭rdhayann | sa bi̭bheda ba॒laṃ (va॒laṃ) ma॒gham | namṷcāvāsu॒re sacā᳚ | tamindra̭-mpa॒śava॒-ssacā᳚ || a॒śvino॒bhā sara̭svatī || 64 ||

dadhā̭nā a॒bhya̭nūṣata | ha॒viṣā̭ ya॒jñami̭ndri॒yam || ya indra̭ indri॒ya-nda॒dhuḥ | sa॒vi॒tā varṷṇo॒ bhagaḥ̭ | sa su॒trāmā̭ ha॒viṣpa̭tiḥ | yaja̭mānāya saścata || sa॒vi॒tā varṷṇo॒ dadha̭t | yaja̭mānāya dā॒śuṣe᳚ | āda̭tta॒ namṷce॒rvasṷ | su॒trāmā॒ bala̭mindri॒yam || 65 ||

varṷṇaḥ, kṣa॒trami̭ndri॒yam | bhagḙna savi॒tā śriya᳚m | su॒trāmā॒ yaśa̭sā॒ bala᳚m | dadhā̭nā ya॒jñamā̭śata || aśvi̭nā॒ gobhi̭rindri॒yam | aśvḙbhi-rvī॒rya̭-mbala᳚m | ha॒viṣendra॒gṃ॒ sara̭svatī | yaja̭māna-mavardhayann || tā nāsa̭tyā su॒peśa̭sā | hira̭ṇyavartanī॒ narā᳚ | sara̭svatī ha॒viṣma̭tī | indra॒ kama̭rsu no-'vata || tā bhi॒ṣajā̭ su॒karma̭ṇā | sā su॒dughā॒ sara̭svatī | sa vṛ̭tra॒hā śa॒takra̭tuḥ | indrā̭ya dadhurindri॒yam || 66 ||

(u॒bhā sara̭svatī॒ - bala̭mindri॒yaṃ - narā॒ ṣaṭca̭) (a. 13)

anuvākaṃ 14 - paśutraye anūyājapraiṣāḥ

de॒va-mba॒r॒hi-ssara̭svatī | su॒de॒vamindrḙ a॒śvinā᳚ | tejo॒ na cakṣṷra॒kṣyoḥ | ba॒r॒hiṣā̭ dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vīrdvāro̭ a॒śvinā᳚ | bhi॒ṣajendre॒ sara̭svatī | prā॒ṇa-nna vī॒rya̭-nna॒si | dvāro̭ dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 67 ||

de॒vī u॒ṣāsā̭va॒śvinā᳚ | bhi॒ṣajendre॒ sara̭svatī | bala॒-nna vāca̭mā॒sye᳚ | u॒ṣābhyā᳚-ndadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vī joṣṭrī̭ a॒śvinā᳚ | su॒trāmendre॒ sara̭svatī | śrotra॒-nna karṇa̭yo॒ryaśaḥ̭ | joṣṭrī᳚bhyā-ndadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 68 ||

de॒vī ū॒rjāhṷtī॒ dughḙ su॒dughe᳚ | paya॒sendra॒gṃ॒ sara̭svatya॒śvinā̭ bhi॒ṣajā̭-'vata | śu॒kra-nna jyoti॒-sstana̭yo॒rāhṷtī dhatta indri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vā de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajā᳚ | hotā̭rā॒vindra̭-ma॒śvinā᳚ | va॒ṣa॒ṭkā॒rai-ssara̭svatī | tviṣi॒-nna hṛda̭ye ma॒tim | hotṛ̭bhyā-ndadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 69 ||

de॒vī-sti॒sra-sti॒sro de॒vīḥ | sara̭svatya॒śvinā॒ bhāra॒tīḍā᳚ | śūṣa॒-nna maddhye॒ nābhyā᳚m | indrā̭ya dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒va indro॒ narā॒śagṃsaḥ̭ | tri॒va॒rū॒tha-ssara̭svatyā॒ 'śvibhyā̭mīyate॒ rathaḥ̭ | reto॒ na rū॒pama॒mṛta̭-ñja॒nitra᳚m | indrā̭ya॒ tvaṣṭā॒ dadha̭dindri॒yāṇi̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 70 ||

de॒va indro॒ vana॒spatiḥ̭ | hira̭ṇyaparṇo a॒śvibhyā᳚m | sara̭svatyā-ssupippa॒laḥ | indrā̭ya pacyate॒ madhṷ | ojo॒ na jū॒timṛ̭ṣa॒bho na bhāma᳚m | vana॒spati̭rno॒ dadha̭dindri॒yāṇi̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnām | a॒ddhva॒re stī॒rṇama॒śvibhyā᳚m | ūrṇa̭mradā॒-ssara̭svatyāḥ || 71 ||

syo॒nami̭ndra te॒ sadaḥ̭ | ī॒śāyai̭ ma॒nyugṃ rājā̭na-mba॒r॒hiṣā̭ dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛt | de॒vān.ya̭kṣa-dyathāya॒tham | hotā̭rā॒-vindra̭ma॒śvinā᳚ | vā॒cā vāca॒gṃ॒ sara̭svatīm | a॒gnigṃ somagg̭ sviṣṭa॒kṛt | svi̭ṣṭa॒ indraḥ̭ su॒trāmā̭ savi॒tā varṷṇo bhi॒ṣak | i॒ṣṭo de॒vo vana॒spatiḥ̭ | svi̭ṣṭā de॒vā ā᳚jya॒pāḥ | i॒ṣṭo a॒gnira॒gninā᳚ | hotā̭ ho॒tre svi̭ṣṭa॒kṛt | yaśo॒ na dadha̭dindri॒yam | ūrja॒mapa̭citigg sva॒dhām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 72 ||

(dvāro̭ dadhurindri॒yaṃ-va~̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja॒ - joṣṭrī᳚bhyā-ndadhurindri॒yaṃ-va~̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja॒ -hotṛ̭bhyā-ndadhurindri॒yaṃ-va~̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaje᳚ - ndri॒yāṇi̭ vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja॒ - sara̭svatyā॒ - vana॒spati॒-ṣṣaṭca̭) (a. 14)

(de॒va-mba॒r॒hi-rde॒vī-rdvāro̭ de॒vī u॒ṣāsā̭va॒śvinā̭ de॒vī joṣṭra̭ de॒vī ū॒rjāhṷ̄tī de॒vā de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajā̭ vaṣaṭkā॒rai-rde॒vīstisrasti॒sro de॒vī-ssara̭svatī de॒va indro॒ narā॒śagṃso̭ de॒va indro॒ vana॒spati̭rde॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nde॒voa॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-dde॒vān) |

anuvākaṃ 15 - sūktavākapraiṣaḥ

a॒gnima॒dya hotā̭ramavṛṇīta | a॒yagṃ sṷtāsu॒tī yaja̭mānaḥ | paca̭-npa॒ktīḥ | paca̭-npuro॒ḍāśāṋ | gṛ॒hṇa-ngrahāṋ | ba॒ddhnanna॒śvibhyā॒-ñchāga॒gṃ॒ sara̭svatyā॒ indrā̭ya | ba॒ddhnan-thsara̭svatyai me॒ṣamindrā̭yā॒śvibhyā᳚m | ba॒ddhnannindrā̭yarṣa॒bha-ma॒śvibhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai | sū॒pa॒sthā a॒dya de॒vo vana॒spati̭rabhavat | a॒śvibhyā॒-ñchāgḙna॒ sara̭svatyā॒ indrā̭ya || 73 ||

sara̭svatyai me॒ṣeṇendrā̭yā॒śvibhyā᳚m | indrā̭yarṣa॒bheṇā॒śvibhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai | akṣa॒gg॒stānmḙda॒staḥ prati̭ paca॒tā-'gra̭bhīṣuḥ | avī̭vṛdhanta॒ grahaiḥ᳚ | apā̭tāma॒śvinā॒ sara̭sva॒tīndraḥ̭ su॒trāmā̭ vṛtra॒hā | somā᳚n-thsu॒rāmṇaḥ̭ | upo̭ ukthāma॒dā-śśrau॒dvimadā̭ adann | avī̭vṛdha-ntāṅgū॒ṣaiḥ | tvāma॒dyarṣa̭ ārṣeyarṣīṇā-nnapādavṛṇīta | a॒yagṃ sṷtāsu॒tī yaja̭mānaḥ | ba॒hubhya॒ āsaṅga̭tebhyaḥ | e॒ṣa mḙ de॒veṣu॒ vasu॒ vāryā ya̭kṣyata॒ iti̭ | tā yā de॒vā dḙva॒dānā॒nyaduḥ̭ | tānya̭smā॒ ā ca॒ śāsva̭ | ā ca̭ gurasva | i॒ṣi॒taśca̭ hota॒rasi̭ bhadra॒vācyā̭ya॒ preṣi̭to॒ mānṷṣaḥ | sū॒kta॒vā॒kāya̭ sū॒ktā brṷ̄hi || 74 ||

(indrā̭ya॒ - yaja̭māna-ssa॒pta ca̭) (a. 15)

anuvākaṃ 16 - pitṛyajñayājyānuvākyāḥ

u॒śanta̭stvā havāmaha u॒śanta॒-ssami̭dhīmahi | u॒śannṷśa॒ta ā va̭ha pi॒tṝn ha॒viṣe॒ atta̭ve ||, ā no̭ agne suke॒tunā᳚ | ra॒yiṃ-vi~॒śvāyṷpoṣasam | mā॒rḍī॒ka-ndhḙhi jī॒vase᳚ ||| tvagṃ so̭ma ma॒he bhaga᳚m | tvaṃ-yū~na̭ ṛtāya॒te | dakṣa̭-ndadhāsi jī॒vase᳚ ||,tvagṃ so̭ma॒ praci̭kito manī॒ṣā tvagṃ raji̭ṣṭha॒manṷ neṣi॒ panthā᳚m | tava॒ praṇī̭tī pi॒taro̭ na indo de॒veṣu॒ ratna̭ma bhajanta॒ dhīrāḥ᳚ ||| tvayā॒ hi naḥ̭ pi॒taraḥ̭ soma॒ pūrve॒ karmā̭ṇi ca॒kruḥ pa̭vamāna॒ dhīrāḥ᳚ | va॒nvannavā̭taḥ pari॒dhīgṃ rapo᳚rṇu vī॒rebhi॒raśvai᳚rma॒ghavā̭ bhavā naḥ ||, tvagṃ so̭ma pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒no-'nu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ā ta̭tantha | tasmai̭ ta indo ha॒viṣā̭ vidhema va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || | barhi̭ṣadaḥ pitara ū॒tya̭rvāgi॒mā vo̭ ha॒vyā ca̭kṛmā ju॒ṣadhva᳚m | ta ā ga॒tā-'va̭sā॒ śa-nta̭me॒nāthā॒smabhya॒gṃ॒ śaṃ-yo~ra̭ra॒po da̭dhāta ||, ā-'ha-mpi॒tṝn-thsṷvi॒datrāgṃ̭ avithsi॒ napā̭ta-ñca vi॒krama̭ṇa-ñca॒ viṣṇoḥ᳚ | ba॒rhi॒ṣado॒ ye sva॒dhayā̭ su॒tasya॒ bhaja̭nta pi॒tvasta i॒hā-'' ga̭miṣṭhāḥ || | upa̭hūtāḥ pi॒taraḥ̭ so॒myāso̭ barhi॒ṣyḙṣu ni॒dhiṣṷ pri॒yeṣṷ | ta ā ga̭mantu॒ ta i॒ha śrṷva॒ntvadhi̭ bruvantu॒ te a̭vantva॒smān ||, agni̭ṣvāttāḥ pitara॒ eha ga̭cchata॒ sadaḥ̭ sada-ssadata supraṇītayaḥ | a॒ttā ha॒vīgṃṣi॒ praya̭tāni ba॒r॒hiṣyathā̭ ra॒yigṃ sarva̭vīra-ndadhātana || || a॒gni॒ṣvā॒ttānṛ̭tu॒mato̭ havāmahe | narā॒śagṃsḙ somapī॒thaṃ-ya~ ā॒śuḥ | te no॒ arva̭nta-ssu॒havā̭ bhavantu | śa-nno̭ bhavantu dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade || ye a̭gniṣvā॒ttā ye-'na̭gniṣvāttāḥ || 75 ||

a॒gṃ॒ho॒mucaḥ̭ pi॒taraḥ̭ so॒myāsaḥ̭ | pare-'va̭re॒-'mṛtā̭so॒ bhava̭ntaḥ | adhi̭bruvantu॒ te a̭vantva॒smān || vā॒nyā̭yai du॒gdhe ju॒ṣamā̭ṇāḥ kara॒mbham | u॒dīrā̭ṇā॒ ava̭re॒ parḙ ca | a॒gni॒ṣvā॒ttā ṛ॒tubhiḥ̭ saṃvi~dā॒nāḥ | indra̭vanto ha॒viri॒da-ñjṷṣantām || yada̭gne kavyavāhana pi॒tṝn yakṣyṛ̭tā॒vṛdhaḥ̭ | pra ca̭ ha॒vyāni̭ vakṣyasi de॒vebhya̭śca pi॒tṛbhya॒ ā ||, tvama̭gna īḍi॒to jā̭tave॒do-'vā᳚ḍḍha॒vyāni̭ sura॒bhīṇi̭ kṛ॒tvā | prādāḥ᳚ pi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhayā॒ te a̭kṣanna॒ddhi tva-ndḙva॒ praya̭tā ha॒vīgṃṣi̭ | | māta̭lī ka॒vyairya॒mo aṅgi̭robhi॒ rbṛha॒spati॒r-ṛkva̭bhi rvāvṛdhā॒naḥ | yāgśca̭ de॒vā vā̭vṛ॒dhurye ca̭ de॒vān-thsvāhā॒-'nye sva॒dhayā॒-'nye ma̭danti || || ye tā̭tṛ॒purdḙva॒trā jeha̭mānāḥ | ho॒trā॒vṛdha॒-sstoma̭taṣṭāso a॒rkaiḥ | ā-'gnḙ yāhi suvi॒datrḙbhira॒rvām | sa॒tyaiḥ ka॒vyaiḥ pi॒tṛbhi̭-rgharma॒sadbhiḥ̭ || ha॒vya॒vāha̭ma॒jara̭-mpurupri॒yam | a॒gni-ṅghṛ॒tena̭ ha॒viṣā̭ sapa॒ryann | upā̭sada-ṅkavya॒vāha̭-mpitṛ॒ṇām | sa naḥ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tī॒gṃ॒ samṛ̭ṇvatu || 76 ||

(ana̭gniṣvāttā॒ - jeha̭mānā-ssa॒pta ca̭) (a. 16)

anuvākaṃ 17 - aindro paśau ekādaśa prayājāḥ

hotā̭ yakṣadi॒ḍaspa॒de | sa॒mi॒dhā॒na-mma॒hadyaśaḥ̭ | suṣa̭middhaṃ॒-va~re᳚ṇyam | a॒gnimindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | gā॒ya॒trī-ñchanda̭ indri॒yam | tryavi॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒cchuci̭vratam | tanū॒napā̭tamu॒dbhida᳚m | ya-ṅgarbha॒madi̭tirda॒dhe || 77 ||

śuci॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | u॒ṣṇiha॒-ñchanda̭ indri॒yam | di॒tya॒vāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣadī॒ḍenya᳚m | ī॒ḍi॒taṃ-vṛ~̭tra॒hanta̭mam | iḍā̭bhi॒rīḍya॒gṃ॒ sahaḥ̭ | soma॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | a॒nu॒ṣṭubha॒-ñchanda̭ indri॒yam | tri॒va॒thsa-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t || 78 ||

vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsubarhi॒ṣada᳚m | pū॒ṣa॒ṇvanta॒-mama̭rtyam | sīda̭nta-mba॒r॒hiṣi̭ pri॒ye | a॒mṛtendraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | bṛ॒ha॒tī-ñchanda̭ indri॒yam | pañcā̭vi॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-dvyaca̭svatīḥ | su॒prā॒ya॒ṇā ṛ̭tā॒vṛdhaḥ̭ || 79 ||

dvāro̭ de॒vīrhi̭ra॒ṇyayīḥ᳚ | bra॒hmāṇa॒ indraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | pa॒ṅkti-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | tu॒rya॒vāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsu॒peśa̭se | su॒śi॒lpe bṛ̭ha॒tī u॒bhe | nakto॒ṣāsā॒ na da̭rśa॒te | viśva॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | tri॒ṣṭubha॒-ñchanda̭ indri॒yam || 80 ||

pa॒ṣṭha॒vāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-tpracḙtasā | de॒vānā̭mutta॒maṃ-ya~śaḥ̭ | hotā̭rā॒ daivyā̭ ka॒vī | sa॒yujendraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | jaga̭tī॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | a॒na॒ḍvāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-tpeśa̭svatīḥ || 81 ||

ti॒sro de॒vīrhi̭ra॒ṇyayīḥ᳚ | bhāra̭tī-rbṛha॒tīrma॒hīḥ | pati॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | vi॒rāja॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | dhe॒nu-ṅgā-nna vayo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsu॒reta̭sam | tvaṣṭā̭ra-mpuṣṭi॒vardha̭nam | rū॒pāṇi॒ bibhra̭ta॒-mpṛtha̭k | puṣṭi॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m || 82 ||

dvi॒pada॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | u॒kṣāṇa॒-ṅgā-nna vayo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣaccha॒takra̭tum | hira̭ṇyaparṇa-mu॒kthina᳚m | ra॒śa॒nā-mbibhra̭taṃ-va~॒śim | bhaga॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | ka॒kubha॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | va॒śāṃ-ve~॒hata॒-ṅgā-nna vayo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-thsvāhā̭kṛtīḥ | a॒gni-ṅgṛ॒hapa̭ti॒-mpṛtha̭k | varṷṇa-mbheṣa॒ja-ṅka॒vim | kṣa॒tramindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | ati̭cchandasa॒-ñchanda̭ indri॒yam | bṛ॒hadṛ̭ṣa॒bha-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 83 ||

(da॒dhe - dadha̭-d- ṛtā॒vṛdha̭ - indri॒yaṃ - peśa̭svatī--r vayo॒dhasaṃ॒ - ~vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ sa॒pta ca̭) (a. 17)

i॒ḍaspa॒de᳚-'gni-ṅgā̭ya॒trī-ntryavi᳚m | śuci̭vrata॒gṃ॒ śuci̭mu॒ṣṇiha̭-nditya॒vāha᳚m | ī॒ḍenya॒gṃ॒ soma̭-mana॒ṣṭubha̭-ntriva॒thsam | su॒ba॒ra॒ḥi॒ṣada̭ma॒mṛtendra̭-mbṛha॒tī-mpañcā̭vim | vyaca̭svatī-ssuprāya॒ṇā dvāro᳚ brā॒hmāṇaḥ̭ pā॒ṅktimi॒ha tṷrya॒vāha᳚m | su॒peśa̭se॒ viśva॒mindra̭-ntri॒ṣṭubha̭-mpaṣṭha॒vāha᳚m | pracḙtasā sa॒yujendra॒-ñjaga̭tīmi॒hāna॒ḍvāha᳚m | peśa̭svatīsti॒stro bhāra̭tīḥ॒ patiṃ̭-vi~॒rāja̭mi॒ha dhe॒nu-nna | su॒reta̭sa॒-ntvaṣṭā̭ra॒-mpuṣṭi̭-ndvi॒pada̭mi॒hokṣāṇa॒-nna | śa॒takra̭tu॒-mbhaga॒mindra̭-ṅka॒kubha̭mi॒ha va॒śāṃ-ve~॒hata॒-ṅgā-nna | svāhā̭kṛtīḥ, kṣa॒tramati̭cchandasa-mbṛ॒hadṛ̭ṣa॒bha-ṅgāṃ-va~yaḥ̭ | i॒ndri॒yamuṣi̭vasu॒nava̭da॒śehe᳚ndriya॒maṣṭa̭ nava daśa॒ gā-nna vayo॒ dadha॒-thsarva̭vetu |

anuvākaṃ 18 - aindro paśau prayājayājyāḥ

sami̭ddho a॒gni-ssa॒midhā᳚ | suṣa̭middho॒ vare᳚ṇyaḥ | gā॒ya॒trī chanda̭ indri॒yam | tryavi॒rgaurvayo̭ dadhuḥ || tanū॒napā॒-cchuci̭vrataḥ | ta॒nū॒napācca॒ (ta॒nū॒pācca) sara̭svatī | u॒ṣṇikchanda̭ indri॒yam | di॒tya॒vāḍgaurvayo̭ dadhuḥ || iḍā̭bhira॒gnirīḍyaḥ̭ | somo̭ de॒vo ama̭rtyaḥ || 84 ||

a॒nu॒ṣṭupchanda̭ indri॒yam | tri॒va॒thso gaurvayo̭ dadhuḥ || su॒ba॒r॒hira॒gniḥ pṷ̄ṣa॒ṇvān | stī॒rṇa-ba̭rhi॒rama̭rtyaḥ | bṛ॒ha॒tī chanda̭ indri॒yam | pañcā̭vi॒-rgaurvayo̭ dadhuḥ || duro̭ de॒vīrdiśo̭ ma॒hīḥ | bra॒hmā de॒vo bṛha॒spatiḥ̭ | pa॒ṅkti-śchanda̭ i॒hendri॒yam | tu॒rya॒vāḍ gaurvayo̭ dadhuḥ || 85 ||

u॒ṣe ya॒hvī su॒peśa̭sā | viśvḙ de॒vā ama̭rtyāḥ | tri॒ṣṭu-pchanda̭ indri॒yam | pa॒ṣṭha॒vādgaurvayo̭ dadhuḥ || daivyā̭ hotārā bhiṣajā | indrḙṇa sa॒yujā̭ yu॒jā | jaga̭tī॒ chanda̭ i॒hendri॒yam | a॒na॒ḍvān-gaurvayo̭ dadhuḥ || ti॒sra iḍā॒ sara̭svatī | bhāra̭tī ma॒ruto॒ viśaḥ̭ || 86 ||

vi॒rāṭchanda̭ i॒hendri॒yam | dhe॒nurgaurna vayo̭ dadhuḥ || tvaṣṭā̭ tu॒rīpo॒ adbhṷtaḥ | i॒ndrā॒gnī pṷṣṭi॒vardha̭nā | dvi॒pācchanda̭ i॒hendri॒yam | u॒kṣā gaurna vayo̭ dadhuḥ || śa॒mi॒tā no॒ vana॒spatiḥ̭ | sa॒vi॒tā pra̭su॒vanbhaga᳚m | ka॒kucchanda̭ i॒hendri॒yam | va॒śā ve॒hadgaurna vayo̭ dadhuḥ || svāhā̭ ya॒jñaṃ-va~rṷṇaḥ | su॒kṣa॒tro bhḙṣa॒ja-ṅka̭rat | atiḥ̭ chandā॒-śchanda̭ indri॒yam | bṛ॒hadṛ̭ṣa॒bho gaurvayo̭ dadhuḥ || 87 ||

(ama̭rtya - sturya॒vāḍgaurvayo̭ dadhu॒--r viśo̭ - va॒śā ve॒hadgaurna vayo̭ dadhuśca॒tvāri̭ ca) (a. 18)

anuvākaṃ 19 - aindro paśau vapādīnāṃ-ya~jyānuvākyāḥ

va॒sa॒ntena॒rtunā̭ de॒vāḥ | vasa̭vastri॒vṛtā᳚ stu॒tam | ra॒tha॒nta॒reṇa॒ teja̭sā | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || grī॒ṣmeṇa̭ de॒vā ṛ॒tunā᳚ | ru॒drāḥ pa̭ñcada॒śe stu॒tam | bṛ॒ha॒tā yaśa̭sā॒ bala᳚m | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || va॒ra॒.ṣābhi̭r-ṛ॒tunā̭-''di॒tyāḥ | stomḙ saptada॒śe stu॒tam || 88 ||

vai॒rū॒peṇa̭ vi॒śauja̭sā | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || śā॒ra॒dena॒rtunā̭ de॒vāḥ | e॒ka॒vi॒gṃ॒śa ṛ॒bhavaḥ̭ stu॒tam | vai॒rā॒jena̭ śri॒yā śriya᳚m | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || he॒ma॒ntena॒rtunā̭ de॒vāḥ | ma॒ruta̭striṇa॒ve stu॒tam | balḙna॒ śakva̭rī॒-ssahaḥ̭ | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || śai॒śi॒reṇa॒rtunā̭ de॒vāḥ | tra॒ya॒stri॒gṃ॒śḙ 'mṛtagg̭ stu॒tam | sa॒tyena̭ re॒vatīḥ᳚, kṣa॒tram | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || 89 ||

(stomḙ saptada॒śe stu॒tagṃ - saho̭ ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuśca॒tvāri̭ ca) (a. 19)

(va॒sa॒ntena̭ grī॒ṣmeṇa̭ va॒r॒ṣābhiḥ̭ śāra॒dena̭ hema॒ntena̭ śaiśi॒reṇa॒ ṣaṭ )

anuvākaṃ 20 - aindro paśau anūyājānā-mmaitrāvariṇapraiṣāḥ

de॒va-mba॒r॒hirindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒va-nde॒vama̭vardhayat | gā॒ya॒tri॒yā chanda̭sendri॒yam | teja॒ indre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vīrdvāro̭ de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vīrde॒va-ma̭vardhayann | u॒ṣṇihā॒ chanda̭sendri॒yam | prā॒ṇamindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 90 ||

de॒vī de॒vaṃ-va~̭yo॒dhasa᳚m | u॒ṣe indra̭mavardhatām | a॒nu॒ṣṭubhā॒ chanda̭sendri॒yam | vāca॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vī joṣṭrī̭ de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vī de॒vama̭vardhatām | bṛ॒ha॒tyā chanda̭sendri॒yam | śrotra॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || 91 ||

de॒vī ū॒rjāhṷtī de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vī de॒vama̭vardhatām | pa॒ṅktyā chanda̭sendri॒yam | śu॒kramindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vā daivyā॒ hotā̭rā de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vā de॒vama̭vardhatām | tri॒ṣṭubhā॒ chanda̭sendri॒yam | tviṣi॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || 92 ||

de॒vī-sti॒sra-sti॒sro de॒vīrva̭yo॒dhasa᳚m | pati॒mindra̭-mavardhayann | jaga̭tyā॒ chanda̭sendri॒yam | bala॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vo narā॒śagṃso̭ de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo de॒vama̭vardhayat | vi॒rājā॒ chanda̭sendri॒yam | reta॒ indre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || 93 ||

de॒vo vana॒spati̭-rde॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo de॒vama̭vardhayat | dvi॒padā॒ chanda̭sendri॒yam | bhaga॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nde॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo (de॒vaṃ) de॒vama̭vardhayat | ka॒kubhā॒ chanda̭sendri॒yam | yaśa॒ indre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-dde॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo de॒vama̭vardhayat | ati̭cchandasā॒ chanda̭sendri॒yam | kṣa॒tramindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || 94 ||

(vi॒ya॒ntu॒ yaja̭ - vītāṃ॒-ya~ja̭-vītāṃ॒-ya~ja̭-vetu॒ yaja̭-vetu॒ yaja॒ pañca̭ ca) (a. 20)

(svā॒dvī-ntvā॒ - somaḥ॒ - surā̭vanta॒gṃ॒ - sīsḙna - mi॒tro̭-'si॒ - ya-ddḙvā॒ - hotā̭ yakṣa-thsa॒midhendra॒gṃ॒ - sami̭ddha॒ indra॒ - āca̭rṣaṇi॒prā - de॒va-mba॒r॒hirindragṃ̭ sude॒vagṃ - hotā̭ yakṣa-thsa॒midhā॒-'gnigṃ - sami̭ddho a॒gnira̭śvinā॒ - 'śvinā̭ ha॒viri̭ndri॒yaṃ - de॒va-mba॒r॒hi-ssara̭sva - tyā॒gnima॒ - dyośanto॒ - hotā̭ yakṣadi॒ḍaspa॒de - sami̭ddho a॒gni-ssa॒midhā̭ - vasa॒ntena̭ - de॒va-mba॒r॒hirindraṃ̭-va~yo॒dhasaṃ̭-vi~gṃśa॒tiḥ)

(svā॒dvī-ntvā-' - mī̭ madanta pi॒taraḥ॒ - sāmrā᳚jyāya - pū॒ta-mpa॒vitrḙṇe॒ vājya̭ - mu॒ṣāsā॒naktā॒ - bada̭rai॒ - radhā̭tāma॒śvinā̭ - de॒va indro॒ vana॒spatiḥ̭ - paṣṭha॒vāha॒-ṅgāṃ - de॒vī de॒vaṃ-va~̭yo॒dhasa॒-ñcatṷrnavatiḥ )

(svā॒dvīntvā̭ - vetu॒ yaja̭)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे द्वितीयाष्टके षष्ठः प्रपाठकः - सौत्रामणिः कौकिली होत्र-ञ्च

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

अनुवाकं 1 - ग्रहाः

स्वा॒द्वी-न्त्वा᳚ स्वा॒दुना᳚ । ती॒व्रा-न्ती॒व्रेण॑ । अ॒मृता॑-म॒मृते॑न । मधु॑मती॒-म्मधु॑मता । सृ॒जामि॒ सग्ं सोमे॑न । सोमो᳚-ऽस्य॒श्विभ्या᳚-म्पच्यस्व । सर॑स्वत्यै पच्यस्व । इन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे॑ पच्यस्व ॥ परी॒तोषि॑ञ्चता सु॒तम् । सोमो॒ य उ॑त्त॒मग्ं ह॒विः ॥ 1 ॥

द॒ध॒न्वा यो नर्यो॑ अ॒फ्स्व॑न्तरा । सु॒षाव॒ सोम॒मद्रि॑भिः ॥ पु॒नातु॑ ते परि॒स्रुत᳚म् । सोम॒ग्ं॒ सूर्य॑स्य दुहि॒ता । वारे॑ण॒ शश्व॑ता॒ तना᳚ । वा॒युः पू॒तः प॒वित्रे॑ण । प्राङ्ख्सोमो॒ अति॑द्रुतः । इन्द्र॑स्य॒ युज्य॒-स्सखा᳚ ॥ वा॒युः पू॒तः प॒वित्रे॑ण । प्र॒त्यङ्ख्सोमो॒ आति॑द्रुतः ॥ 2 ॥

इन्द्र॑स्य॒ युज्य॒-स्सखा᳚ ॥ ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्प॑वते॒ तेज॑ इन्द्रि॒यम् । सुर॑या॒ सोमः॑ सु॒त आसु॑तो॒ मदा॑य । शु॒क्रेण॑ देव दे॒वताः᳚ पिपृग्धि । रसे॒नान्नं॒-यँज॑मानाय धेहि ॥ कु॒विद॒ङ्ग यव॑मन्तो॒ यव॑-ञ्चित् । यथा॒ दान्त्य॑नुपू॒र्वं-विँ॒यूय॑ । इ॒हेहै॑षा-ङ्कृणुत॒ भोज॑नानि । ये ब॒र॒ःइषो॒ नमो॑वृक्ति॒-न्न ज॒ग्मुः ॥ उ॒प॒या॒म-गृ॑हीतो-ऽस्य॒श्विभ्या᳚-न्त्वा॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णामि ॥ 3 ॥

सर॑स्वत्या॒ इन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे᳚ ॥ ए॒ष ते॒ योनि॒स्तेज॑से त्वा । वी॒र्या॑य त्वा॒ बला॑य त्वा ॥ तेजो॑-ऽसि॒ तेजो॒ मयि॑ धेहि । वी॒र्य॑मसि वी॒र्य॑-म्मयि॑ धेहि । बल॑मसि॒ बल॒-म्मयि॑ धेहि ॥ नाना॒ हि वा᳚-न्दे॒वहि॑त॒ग्ं॒ सदः॑ कृ॒तम् । मा सग्ंसृ॑क्षाथा-म्पर॒मे व्यो॑मन्न् । सुरा॒ त्वमसि॑ शु॒ष्मिणी॒ सोम॑ ए॒षः । मा मा॑ हिग्ंसी॒-स्स्वां-योँनि॑मावि॒शन्न् ॥ 4 ॥

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्याश्वि॒न-न्तेजः॑ । सा॒र॒स्व॒तं-वीँ॒र्य᳚म् । ऐ॒न्द्र-म्बल᳚म् ॥ ए॒ष ते॒ योनि॒र्मोदा॑य त्वा । आ॒न॒न्दाय॑ त्वा॒ मह॑से त्वा ॥ ओजो॒-ऽस्योजो॒ मयि॑ धेहि । म॒न्युर॑सि म॒न्यु-म्मयि॑ धेहि । महो॑-ऽसि॒ महो॒ मयि॑ धेहि । सहो॑-ऽसि॒ सहो॒ मयि॑ धेहि ॥ या व्या॒घ्रं-विँषू॑चिका । उ॒भौ वृक॑-ञ्च॒ रक्ष॑ति । श्ये॒न-म्प॑त॒त्रिणग्ं॑ सि॒ग्ं॒हम् । सेम-म्पा॒त्वग्ंह॑सः ॥ स॒-म्पृचः॑ स्थ॒ स-म्मा॑ भ॒द्रेण॑ पृङ्क्त । वि॒पृचः॑ स्थ॒ वि मा॑ पा॒प्मना॑ पृङ्क्त ॥ 5 ॥

(ह॒विः - प्र॒त्यङ्ख्सोमो॒ आति॑द्रुतो - गृह्णा - म्यावि॒शन् - विषू॑चिका॒ पञ्च॑ च) (अ. 1)

अनुवाकं 2 - ग्रहोपस्थानम्

सोमो॒ राजा॒-ऽमृतग्ं॑ सु॒तः । ऋ॒जी॒षेणा॑जहान्मृ॒त्युम् । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् । विपानग्ं॑ शु॒क्रमन्ध॑सः । इन्द्र॑स्येन्द्रि॒यम् । इ॒द-म्पयो॒-ऽमृत॒-म्मधु॑ ॥ सोम॑म॒द्भ्यो व्य॑पिबत् । छन्द॑सा ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒षत् । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् । अ॒द्भ्यः, क्षी॒रं-व्यँ॑पिबत् ॥ 6 ॥

क्रुङ्ङा᳚ङ्गिर॒सो धि॒या । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् । अन्ना᳚-त्परि॒स्रुतो॒ रस᳚म् । ब्रह्म॑णा॒ व्य॑पिब-त्क्ष॒त्रम् । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् ॥ रेतो॒ मूत्रं॒-विँज॑हाति । योनि॑-म्प्रवि॒शदि॑न्द्रि॒यम् । गर्भो॑ ज॒रायु॒णा-ऽऽवृ॑तः । उल्ब॑-ञ्जहाति॒ जन्म॑ना । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् ॥ 7 ॥

वेदे॑न रू॒पे व्य॑करोत् । स॒ता॒स॒ती प्र॒जाप॑तिः । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् ॥ सोमे॑न॒ सोमौ॒ व्य॑पिबत् । सु॒ता॒सु॒तौ प्र॒जाप॑तिः । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् । दृ॒ष्ट्वा रू॒पे व्याक॑रोत् । स॒त्या॒नृ॒ते प्र॒जाप॑तिः । अश्र॑द्धा॒-मनृ॒ते-ऽद॑धात् । श्र॒द्धाग्ं स॒त्ये प्र॒जाप॑तिः । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् ॥ दृ॒ष्ट्वा प॑रि॒स्रुतो॒ रस᳚म् । शु॒क्रेण॑ शु॒क्रं-व्यँ॑पिबत् । पय॒-स्सोम॑-म्प्र॒जाप॑तिः । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् । विपानग्ं॑ शु॒क्रमन्ध॑सः । इन्द्र॑स्येन्द्रि॒यम् । इ॒द-म्पयो॒-ऽमृत॒-म्मधु॑ ॥ 8 ॥

(अ॒द्भ्यः, क्षी॒रं-व्यँ॑पिब॒ - ज्जन्म॑न॒र्तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यग्ग् - श्र॒द्धाग्ं स॒त्ये प्र॒जाप॑तिर॒ष्टौ च॑) (अ. 2)

(सोमो॒ राजा॒ विपान॒ग्ं॒ सोम॑म॒द्भ्यो-ऽन्ना॒-द्रेतो॒ मूत्रं॒-वेँदे॑न सतास॒ती सोमे॑न सुतासु॒तौ दृ॒ष्ट्वा रू॒पे दृ॒ष्ट्वा प॑रि॒स्रुतो॒ रसं॒-विँपान॒-न्दश॑ )

अनुवाकं 3 - ग्रहहोमः

सुरा॑वन्त-म्बर्हि॒षदग्ं॑ सु॒वीर᳚म् । य॒ज्ञग्ं हि॑न्वन्ति महि॒षा नमो॑भिः । दधा॑ना॒-स्सोम॑-न्दि॒वि दे॒वता॑सु । मदे॒मेन्द्रं॒-यँज॑माना-स्स्व॒र्काः ॥ यस्ते॒ रस॒-स्सम्भृ॑त॒ ओष॑धीषु । सोम॑स्य॒ शुष्म॒-स्सुर॑या सु॒तस्य॑ । तेन॑ जिन्व॒ यज॑मान॒-म्मदे॑न । सर॑स्वती-म॒श्विना॒-विन्द्र॑-म॒ग्निम् ॥ यम॒श्विना॒ नमु॑चेरासु॒रादधि॑ । सर॑स्व॒त्यस॑नोदिन्द्रि॒याय॑ ॥ 9 ॥

इ॒म-न्तग्ं शु॒क्र-म्मधु॑मन्त॒-मिन्दु᳚म् । सोम॒ग्ं॒ राजा॑नमि॒ह भ॑क्षयामि ॥ यदत्र॑ रि॒प्तग्ं र॒सिनः॑ सु॒तस्य॑ । यदिन्द्रो॒ अपि॑ब॒च्छची॑भिः । अ॒ह-न्तद॑स्य॒ मन॑सा शि॒वेन॑ । सोम॒ग्ं॒ राजा॑नमि॒ह भ॑क्षयामि ॥ पि॒तृभ्यः॑ स्वधा॒विभ्यः॑ स्व॒धा नमः॑ । पि॒ता॒म॒हेभ्यः॑ स्वधा॒विभ्यः॑ स्व॒धा नमः॑ । प्रपि॑तामहेभ्य-स्स्वधा॒विभ्यः॑ स्व॒धा नमः॑ । अक्ष॑-न्पि॒तरः॑ ॥ 10 ॥

अमी॑मदन्त पि॒तरः॑ । अती॑तृपन्त पि॒तरः॑ । अमी॑मृजन्त पि॒तरः॑ । पित॑र॒-श्शुन्ध॑द्ध्वम् ॥ पु॒नन्तु॑ मा पि॒तरः॑ सो॒म्यासः॑ । पु॒नन्तु॑ मा पिताम॒हाः । पु॒नन्तु॒ प्रपि॑तामहाः । प॒वित्रे॑ण श॒तायु॑षा । पु॒नन्तु॑ मा पिताम॒हाः । पु॒नन्तु॒ प्रपि॑तामहाः ॥ 11 ॥

प॒वित्रे॑ण श॒तायु॑षा ॥ विश्व॒मायु॒-र्व्य॑श्नवै । अग्न॒ आयूग्ं॑षि पवस॒ आ सु॒वोर्ज॒मिष॑-ञ्च नः । आ॒रे बा॑धस्व दु॒च्छुना᳚म् ॥ अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्चः॑ सु॒वीर्य᳚म् । दध॒-त्पोषग्ं॑ र॒यि-म्मयि॑ ॥। पव॑मान॒-स्सुव॒र्जनः॑ । प॒वित्रे॑ण॒ विच॑र्षणिः । यः पोता॒ स पु॑नातु मा ॥ पु॒नन्तु॑ मा देवज॒नाः । पु॒नन्तु॒ मन॑ वो धि॒या । पु॒नन्तु॒ विश्व॑ आ॒यवः॑ ॥। जात॑वेदः प॒वित्र॑वत् । प॒वित्रे॑ण पुनाहि मा । शु॒क्रेण॑ देव॒ दीद्य॑त् । अग्ने॒ क्रत्वा॒ क्रतू॒ग्ं॒रनु॑ ॥ यत्ते॑ प॒वित्र॑-म॒र्चिषि॑ । अग्ने॒ वित॑तमन्त॒रा । ब्रह्म॒ तेन॑ पुनीमहे ॥। उ॒भाभ्या᳚-न्देव सवितः । प॒वित्रे॑ण स॒वेन॑ च । इ॒द-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे ॥ वै॒श्व॒दे॒वी पु॑न॒ती दे॒व्यागा᳚त् । यस्यै॑ ब॒ह्वी-स्त॒नुवो॑ वी॒तपृ॑ष्ठाः । तया॒ मद॑न्त-स्सध॒माद्ये॑षु । व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥॥ ये स॑मा॒ना-स्सम॑नसः । पि॒तरो॑ यम॒राज्ये᳚ । तेषां᳚-लोँ॒क-स्स्व॒धा नमः॑ । य॒ज्ञो दे॒वेषु॑ कल्पताम् ॥ 12 ॥

ये स॑जा॒ता-स्सम॑नसः । जी॒वा जी॒वेषु॑ माम॒काः । तेषा॒ग्॒ श्रीर्मयि॑ कल्पताम् । अ॒स्मिल् ँलो॒के श॒तग्ं समाः᳚ ॥ द्वे स्रु॒ती अ॑शृणव-म्पितृ॒णाम् । अ॒ह-न्दे॒वाना॑मु॒त मर्त्या॑नाम् । याभ्या॑मि॒दं-विँश्व॒मेज॒-थ्समे॑ति । यद॑न्त॒रा पि॒तर॑-म्मा॒तर॑-ञ्च ॥ इ॒दग्ं ह॒विः प्र॒जन॑न-म्मे अस्तु । दश॑वीरग्ं स॒र्वग॑णग्ग् स्व॒स्तये᳚ । आ॒त्म॒सनि॑ प्रजा॒सनि॑ । प॒शु॒सन्य॑भय॒सनि॑ लोक॒सनि॑ । अ॒ग्निः प्र॒जा-म्ब॑हु॒ला-म्मे॑ करोतु । अन्न॒-म्पयो॒ रेतो॑ अ॒स्मासु॑ धत्त । रा॒यस्पोष॒-मिष॒मूर्ज॑म॒स्मासु॑ दीधर॒-थ्स्वाहा᳚ ॥ 13 ॥

(इ॒न्द्रि॒याय॑ - पि॒तरः॑ - श॒तायु॑षा पु॒नन्तु॑ मा पिताम॒हाः पु॒नन्तु॒ प्रपि॑तामहाः-कल्पताग्-स्व॒स्तये॒ पञ्च॑ च) (अ. 3)

अनुवाकं 4 - उपहोमाः

सीसे॑न॒ तन्त्र॒-म्मन॑सा मनी॒षिणः॑ । ऊ॒र्णा॒सू॒त्रेण॑ क॒वयो॑ वयन्ति । अ॒श्विना॑ य॒ज्ञग्ं स॑वि॒ता सर॑स्वती । इन्द्र॑स्य रू॒पं-वँरु॑णो भिष॒ज्यन्न् ॥ तद॑स्य रू॒पम॒मृत॒ग्ं॒ शची॑भिः । ति॒स्रो द॑धुर्दे॒वता᳚-स्सग्ंररा॒णाः । लोमा॑नि॒ शष्पै᳚-र्बहु॒धा न तोक्म॑भिः । त्वग॑स्य मा॒ग्ं॒सम॑भव॒न्न ला॒जाः ॥ तद॒श्विना॑ भि॒षजा॑ रु॒द्रव॑र्तनी । सर॑स्वती वयति॒ पेशो॒ अन्त॑रः ॥ 14 ॥

अस्थि॑ म॒ज्जान॒-म्मास॑रैः । का॒रो॒त॒रेण॒ दध॑तो॒ गवा᳚-न्त्व॒चि ॥ सर॑स्वती॒ मन॑सा पेश॒लं-वँसु॑ । नास॑त्याभ्यां-वँयति दर्श॒तं-वँपुः॑ । रस॑-म्परि॒स्रुता॒ न रोहि॑तम् । न॒ग्नहु॒र्धीर॒स्तस॑र॒-न्न वेम॑ ॥ पय॑सा शु॒क्रम॒मृत॑-ञ्ज॒नित्र᳚म् । सुर॑या॒ मूत्रा᳚ज्जनयन्ति॒ रेतः॑ । अपाम॑ति-न्दुर्म॒ति-म्बाध॑मानाः । ऊव॑द्ध्यं॒-वाँतग्ं॑ स॒बुव॒-न्तदा॒रात् ॥ 15 ॥

इन्द्रः॑ सु॒त्रामा॒ हृद॑येन स॒त्यम् । पु॒रो॒डाशे॑न सवि॒ता ज॑जान । यकृ॑-त्क्लो॒मानं॒-वँरु॑णो भिष॒ज्यन्न् । मत॑स्ने वाय॒व्यै᳚र्न मि॑नाति पि॒त्तम् ॥ आ॒न्त्राणि॑ स्था॒ली मधु॒ पिन्व॑माना । गुदा॒ पात्रा॑णि सु॒दुघा॒ न धे॒नुः । श्ये॒नस्य॒ पत्र॒-न्न प्ली॒हा शची॑भिः । आ॒स॒न्दी नाभि॑रु॒दर॒-न्न मा॒ता ॥ कु॒म्भो व॑नि॒ष्ठुर्ज॑नि॒ता शची॑भिः । यस्मि॒न्नग्रे॒ योन्या॒-ङ्गर्भो॑ अ॒न्तः ॥ 16 ॥

प्ला॒शीर्व्य॑क्त-श्श॒तधा॑र॒ उथ्सः॑ । दु॒हे न कु॒म्भीग् स्व॒धा-म्पि॒तृभ्यः॑ ॥ मुख॒ग्ं॒ सद॑स्य॒ शिर॒ इथ्सदे॑न । जि॒ह्वा प॒वित्र॑म॒श्विना॒ सग्ं सर॑स्वती । चप्प॒-न्न पा॒युर्भि॒षग॑स्य॒ वालः॑ । व॒स्तिर्न शेपो॒ हर॑सा तर॒स्वी ॥ अ॒श्विभ्या॒-ञ्चक्षु॑र॒मृत॒-ङ्ग्रहा᳚भ्याम् । छागे॑न॒ तेजो॑ ह॒विषा॑ शृ॒तेन॑ । पक्ष्मा॑णि गो॒धूमैः॒ क्व॑लैरु॒तानि॑ । पेशो॒ न शु॒क्लमसि॑तं-वँसाते ॥ 17 ॥

अवि॒र्न मे॒षो न॒सि वी॒र्या॑य । प्रा॒णस्य॒ पन्था॑ अ॒मृतो॒ ग्रहा᳚भ्याम् । सर॑स्व॒त्युप॒वाकै᳚र्व्या॒नम् । नस्या॑नि ब॒र॒ःइ-र्बद॑रै-र्जजान ॥ इन्द्र॑स्य रू॒पमृ॑ष॒भो बला॑य । कर्णा᳚भ्या॒ग्॒ श्रोत्र॑म॒मृत॒-ङ्ग्रहा᳚भ्याम् । यवा॒ न ब॒र॒ःइ-र्भ्रु॒वि केस॑राणि । क॒र्कन्धु॑ जज्ञे॒ मधु॑ सार॒घ-म्मुखा᳚त् ॥ आ॒त्मन्नु॒पस्थे॒ न वृक॑स्य॒ लोम॑ । मुखे॒ श्मश्रू॑णि॒ न व्या᳚घ्रलो॒मम् ॥ 18 ॥

केशा॒ न शी॒र॒.षन्. यश॑से श्रि॒यै शिखा᳚ । सि॒ग्ं॒हस्य॒ लोम॒ त्विषि॑-रिन्द्रि॒याणि॑ ॥ अङ्गा᳚न्या॒त्मन्-भि॒षजा॒ तद॒श्विना᳚ । आ॒त्मान॒मङ्गै॒-स्सम॑धा॒-थ्सर॑स्वती । इन्द्र॑स्य रू॒पग्ं श॒तमा॑न॒मायुः॑ । च॒न्द्रेण॒ ज्योति॑र॒मृत॒-न्दधा॑ना ॥ सर॑स्वती॒ योन्या॒-ङ्गर्भ॑म॒न्तः । अ॒श्विभ्या॒-म्पत्नी॒ सुकृ॑त-म्बिभर्ति । अ॒पाग्ं रसे॑न॒ वरु॑णो॒ न साम्ना᳚ । इन्द्रग्ग्॑ श्रि॒यै ज॒नय॑न्न॒फ्सु राजा᳚ ॥ तेजः॑ पशू॒नाग्ं ह॒विरि॑न्द्रि॒याव॑त् । प॒रि॒स्रुता॒ पय॑सा सार॒घ-म्मधु॑ । अ॒श्विभ्या᳚-न्दु॒ग्ध-म्भि॒षजा॒ सर॑स्वत्या सुतासु॒ताभ्या᳚म् । अ॒मृत॒-स्सोम॒ इन्दुः॑ ॥ 19 ॥

(अन्त॑र - आ॒रा - द॒न्त--र् व॑साते - व्याघ्रलो॒मग्ं - राजा॑ च॒त्वारि॑ च) (अ. 4)

अनुवाकं 5 - अभिषेकः

मि॒त्रो॑-ऽसि॒ वरु॑णो-ऽसि । सम॒हं-विँश्वै᳚र्दे॒वैः ॥ क्ष॒त्रस्य॒ नाभि॑रसि । क्ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि ॥ स्यो॒नामासी॑द । सु॒षदा॒मासी॑द । मा त्वा॑ हिग्ंसीत् । मा मा॑ हिग्ंसीत् ॥ निष॑साद धृ॒तव्र॑तो॒ वरु॑णः । प॒स्त्या᳚स्वा ॥ 20 ॥

साम्रा᳚ज्याय सु॒क्रतुः॑ ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । अ॒श्विनो॒-र्भैष॑ज्येन । तेज॑से ब्रह्मवर्च॒साया॒भिषि॑ञ्चामि ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । सर॑स्वत्यै॒ भैष॑ज्येन ॥ 21 ॥

वी॒र्या॑या॒न्नाद्या॑या॒भिषि॑ञ्चामि ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । इन्द्र॑स्येन्द्रि॒येण॑ । श्रि॒यै यश॑से॒ बला॑या॒भिषि॑ञ्चामि ॥ को॑-ऽसि कत॒मो॑-ऽसि । कस्मै᳚ त्वा॒ काय॑ त्वा ॥ सुश्लो॒काँ(4) सुम॑ड्ग॒लाँ(4) सत्य॑रा॒जा(3)न् ॥ शिरो॑ मे॒ श्रीः ॥ 22 ॥

यशो॒ मुख᳚म् । त्विषिः॒ केशा᳚श्च॒ श्मश्रू॑णि । राजा॑ मे प्रा॒णो॑-ऽमृत᳚म् । स॒म्राट् चक्षुः॑ । वि॒राट्छ्रोत्र᳚म् । जि॒ह्वा मे॑ भ॒द्रम् । वाम्महः॑ । मनो॑ म॒न्युः । स्व॒राड्भामः॑ । मोदाः᳚ प्रमो॒दा अ॒ङ्गुली॒रङ्गा॑नि ॥ 23 ॥

चि॒त्त-म्मे॒ सहः॑ । बा॒हू मे॒ बल॑मिन्द्रि॒यम् । हस्तौ॑ मे॒ कर्म॑ वी॒र्य᳚म् । आ॒त्मा क्ष॒त्रमुरो॒ मम॑ । पृ॒ष्टीर्मे॑ रा॒ष्ट्रमु॒दर॒मग्ंसौ᳚ । ग्री॒वाश्च॒ श्रोण्यौ᳚ । ऊ॒रू अ॑र॒त्नी जानु॑नी । विशो॒ मे-ऽङ्गा॑नि स॒र्वतः॑ । नाभि॑र्मे चि॒त्तं-विँ॒ज्ञान᳚म् । पा॒युर्मे-ऽप॑चितिर्भ॒सत् ॥ 24 ॥

आ॒न॒न्द॒न॒न्दावा॒ण्डौ मे᳚ । भग॒-स्सौभा᳚ग्य॒-म्पसः॑ ॥ जङ्घा᳚भ्या-म्प॒द्भ्या-न्धर्मो᳚-ऽस्मि । वि॒शि राजा॒ प्रति॑ष्ठितः ॥ प्रति॑ क्ष॒त्रे प्रति॑तिष्ठामि रा॒ष्ट्रे । प्रत्यश्वे॑षु॒ प्रति॑तिष्ठामि॒ गोषु॑ । प्रत्यङ्गे॑षु॒ प्रति॑तिष्ठाम्या॒त्मन्न् । प्रति॑ प्रा॒णेषु॒ प्रति॑तिष्ठामि पु॒ष्टे । प्रति॒ द्यावा॑पृथि॒व्योः । प्रतिति॑ष्ठामि य॒ज्ञे ॥ 25 ॥

त्र॒या दे॒वा एका॑दश । त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शा-स्सु॒राध॑सः । बृह॒स्पति॑ पुरोहिताः । दे॒वस्य॑ सवि॒तु-स्स॒वे । दे॒वा दे॒वैर॑वन्तु मा । प्र॒थ॒मा द्वि॒तीयैः᳚ । द्वि॒तीया᳚स्तृ॒तीयैः᳚ । तृ॒तीया᳚-स्स॒त्येन॑ । स॒त्यं-यँ॒ज्ञेन॑ ।य॒ज्ञो यजु॑र्भिः ॥ 26 ॥

यजूग्ं॑षि॒ साम॑भिः । सामा᳚न्यृ॒ग्भिः । ऋचो॑ या॒ज्या॑भिः । या॒ज्या॑ वषट्का॒रैः । व॒ष॒ट्का॒रा आहु॑तिभिः । आहु॑तयो मे॒ कामा॒न्-थ्सम॑र्धयन्तु ॥ भू-स्स्वाहा᳚ ॥ लोमा॑नि॒ प्रय॑ति॒र्मम॑ । त्वम्म॒ आन॑ति॒राग॑तिः । मा॒ग्ं॒स-म्म॒ उप॑नतिः । व स्वस्थि॑ । म॒ज्जा म॒ आन॑तिः ॥ 27 ॥

(प॒स्त्या᳚स्वा - सर॑स्वत्यै॒ भैष॑ज्येन॒ - श्री - रङ्गा॑नि - भ॒स--द्य॒ज्ञे - य॒ज्ञो यजु॑र्भि॒ - रुप॑नति॒र्द्वे च॑) (अ. 5)

अनुवाकं 6 - अवभृथः

य-द्दे॑वा देव॒हेड॑नम् । देवा॑सश्चकृ॒मा व॒यम् । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः । विश्वा᳚-न्मुञ्च॒त्वग्ंह॑सः ॥ यदि॒ दिवा॒ यदि॒ नक्त᳚म् । एनाग्ं॑सि चकृ॒मा व॒यम् । वा॒युर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः । विश्वा᳚-न्मुञ्च॒त्वग्ंह॑सः ॥ यदि॒ जाग्र॒-द्यदि॒ स्वप्ने᳚ । एनाग्ं॑सि चकृ॒मा व॒यम् ॥ 28 ॥

सूर्यो॑ मा॒ तस्मा॒देन॑सः । विश्वा᳚-न्मुञ्च॒त्वग्ंह॑सः ॥ यद्ग्रामे॒ यदर॑ण्ये । य-थ्स॒भायां॒-यँदि॑न्द्रि॒ये । यच्छू॒द्रे यद॒र्ये᳚ । एन॑श्चकृ॒मा व॒यम् । यदेक॒स्याधि॒ धर्म॑णि । तस्या॑व॒यज॑नमसि ॥ यदापो॒ अघ्नि॑या॒ वरु॒णेति॒ शपा॑महे । ततो॑ वरुण नो मुञ्च ॥ 29 ॥

अव॑भृथ निचङ्कुण निचे॒रुर॑सि निचङ्कुण । अव॑ दे॒वै-र्दे॒वकृ॑त॒मेनो॑-ऽयाट् । अव॒ मर्त्यै॒र्मर्त्य॑कृतम् । उ॒रोरा नो॑ देव रि॒षस्पा॑हि ॥ सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय-स्सन्तु । दु॒र्मि॒त्रास्तस्मै॑ भुयासुः । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ । य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ द्रु॒प॒दादि॒वे-न्मु॑मुचा॒नः । स्वि॒न्न-स्स्ना॒त्वी मला॑दिव ॥ 30 ॥

पू॒त-म्प॒वित्रे॑णे॒वाज्य᳚म् । आपः॑ शुन्धन्तु॒ मैन॑सः ॥ उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॑ । पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम् । दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य᳚म् । अग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥ प्रति॑युतो॒ वरु॑णस्य॒ पाशः॑ । प्रत्य॑स्तो॒ वरु॑णस्य॒ पाशः॑ ॥ एधो᳚-ऽस्येधिषी॒महि॑ । स॒मिद॑सि ॥ 31 ॥

तेजो॑-ऽसि॒ तेजो॒ मयि॑ धेहि ॥ अ॒पो अन्व॑चारिषम् । रसे॑न॒ सम॑सृक्ष्महि । पय॑स्वाग्ं अग्न॒ आ-ऽग॑मम् । त-म्मा॒ सग्ंसृ॑ज॒ वर्च॑सा । प्र॒जया॑ च॒ धने॑न च ॥ स॒माव॑वर्ति पृथि॒वी । समु॒षाः । समु॒ सूर्यः॑ । समु॒ विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् । वै॒श्वा॒न॒र ज्यो॑ति-र्भूयासम् । वि॒भु-ङ्कामं॒-व्यँ॑श्नवै ॥ भू-स्स्वाहा᳚ ॥ 32 ॥

(स्वप्न॒ एनाग्ं॑सि चकृ॒मा व॒यं - मु॑ञ्च॒ - मला॑दिव - स॒मिद॑सि॒ - जग॒-त्त्रीणि॑ च) (अ. 6)

अनुवाकं 7 - ऐन्द्रे प्रश्नौ प्रयाजानामेकादश मैत्रावरुणप्रैषाः

होता॑ यक्ष-थ्स॒मिधेन्द्र॑-मि॒डस्प॒दे । नाभा॑ पृथि॒व्या अधि॑ । दि॒वो वर्ष्म॒न्-थ्समि॑द्ध्यते । ओजि॑ष्ठश्चर्षणी॒सहान्॑ । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒त्तनू॒नपा॑तम् । ऊ॒तिभि॒-र्जेता॑र॒-मप॑राजितम् । इन्द्र॑-न्दे॒वग्ं सु॑व॒र्विद᳚म् । प॒थिभि॒-र्मधु॑मत्तमैः । नरा॒शग्ंसे॑न॒ तेज॑सा ॥ 33 ॥

वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒दिडा॑भि॒-रिन्द्र॑-मीडि॒तम् । आ॒जुह्वा॑न॒-मम॑र्त्यम् । दे॒वो दे॒वै-स्सवी᳚र्यः । वज्र॑हस्तः पुरन्द॒रः । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-द्ब॒र॒ःइषीन्द्र॑-न्निषद्व॒रम् । वृ॒ष॒भ-न्नर्या॑पसम् । वसु॑भी रु॒द्रैरा॑दि॒त्यैः । स॒युग्भि॑-र्ब॒र॒ःइरा ऽस॑दत् ॥ 34 ॥

वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒दोजो॒ न वी॒र्य᳚म् । सहो॒ द्वार॒ इन्द्र॑मवर्धयन्न् । सु॒प्रा॒य॒णा विश्र॑यन्तामृता॒वृधः॑ । द्वार॒ इन्द्रा॑य मी॒ढुषे᳚ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्षदु॒षे इन्द्र॑स्य धे॒नू । सु॒दुघे॑ मा॒तरौ॑ म॒ही । सवा॒तरौ॒ न तेज॑सी । व॒थ्समिन्द्र॑-मवर्धताम् ॥ 35 ॥

वी॒तामाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-द्दैव्या॒ होता॑रा । भि॒षजा॒ सखा॑या । ह॒विषेन्द्र॑-म्भिषज्यतः । क॒वी दे॒वौ प्रचे॑तसौ । इन्द्रा॑य धत्त इन्द्रि॒यम् । वी॒तामाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्षत्ति॒स्रो दे॒वीः । त्रय॑स्त्रि॒धात॑वो॒-ऽपसः॑ । इडा॒ सर॑स्वती॒ भार॑ती ॥ 36 ॥

म॒हीन्द्र॑पत्नीर्-ह॒विष्म॑तीः । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒त्त्वष्टा॑र॒-मिन्द्र॑-न्दे॒वम् । भि॒षजग्ं॑ सु॒यज॑-ङ्घृत॒श्रिय᳚म् । पु॒रु॒रूपग्ं॑ सु॒रेत॑स-म्म॒घोनि᳚म् । इन्द्रा॑य॒ त्वष्टा॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑ । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-द्वन॒स्पति᳚म् । श॒मि॒तारग्ं॑ श॒तक्र॑तुम् । धि॒यो जो॒ष्टार॑-मिन्द्रि॒यम् ॥ 37 ॥

मद्ध्वा॑ सम॒ञ्जन्प॒थिभिः॑ सु॒गेभिः॑ । स्वदा॑ति ह॒व्य-म्मधु॑ना घृ॒तेन॑ । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒दिन्द्र॒ग्ग्॒ स्वाहा-ऽऽज्य॑स्य । स्वाहा॒ मेद॑सः । स्वाहा᳚ स्तो॒काना᳚म् । स्वाहा॒ स्वाहा॑कृतीनाम् । स्वाहा॑ ह॒व्यसू᳚क्तीनाम् । स्वाहा॑ दे॒वाग्ं आ᳚ज्य॒पान् । स्वाहेन्द्रग्ं॑ हो॒त्राज्जु॑षा॒णाः । इन्द्र॒ आज्य॑स्य वियन्तु । होत॒र्यज॑ ॥ 38 ॥

(तेज॑सा-ऽसद-दवर्धतां॒-भार॑ती-न्द्रि॒यं-जु॑षा॒णा द्वे च॑) (अ. 7)

(स॒मिधेन्द्र॒-न्तनू॒नपा॑त॒मिडा॑भि-र्ब॒र्॒हिष्योज॑ उ॒षे दैव्या॑ ति॒स्रस्त्वष्टा॑रं॒-वँन॒स्पति॒मिन्द्र᳚म् । स॒मिधेन्द्र॑-ञ्च॒तुर्वेत्वेको॑ वि॒यन्तु॒ द्विर्वी॒तामेको॑ वि॒यन्तु॒ द्विर्वेत्वेको॑ वि॒यन्तु॒ होत॒र्यज॑ )

अनुवाकं 8 - ऐन्द्रे प्रश्नौ प्रयाजयाज्याः

समि॑द्ध॒ इन्द्र॑ उ॒षसा॒मनी॑के । पु॒रो॒रुचा॑ पूर्व॒कृद्वा॑वृधा॒नः । त्रि॒भिर्दे॒वैस्त्रि॒ग्ं॒शता॒ वज्र॑बाहुः । ज॒घान॑ वृ॒त्रं-विँ दुरो॑ ववार ॥ नरा॒शग्ंसः॒ प्रति॒ शूरो॒ मिमा॑नः । तनू॒नपा॒त्-प्रति॑ य॒ज्ञस्य॒ धाम॑ । गोभि॑-र्व॒पावा॒-न्मधु॑ना सम॒ञ्जन्न् । हिर॑ण्यैश्च॒न्द्री य॑जति॒ प्रचे॑ताः ॥ ई॒डि॒तो दे॒वैर्हरि॑वाग्ं अभि॒ष्टिः । आ॒जुह्वा॑नो ह॒विषा॒ शर्ध॑मानः ॥ 39 ॥

पु॒र॒दं॒रो म॒घवा॒न्॒. वज्र॑बाहुः । आया॑तु य॒ज्ञमुप॑ नो जुषा॒णः ॥ जु॒षा॒णो ब॒र॒ःइर्हरि॑वान्न॒ इन्द्रः॑ । प्रा॒चीनग्ं॑ सीदत्प्र॒दिशा॑ पृथि॒व्याः । उ॒रु॒व्यचाः॒ प्रथ॑मानग्ग् स्यो॒नम् । आ॒दि॒त्यैर॒क्तं-वँसु॑भि-स्स॒जोषाः᳚ ॥ इन्द्र॒-न्दुरः॑ कव॒ष्यो॑ धाव॑मानाः । वृषा॑णं-यँन्तु॒ जन॑य-स्सु॒पत्नीः᳚ । द्वारो॑ दे॒वीर॒भितो॒ विश्र॑यन्ताम् । सु॒वीरा॑ वी॒र-म्प्रथ॑माना॒ महो॑भिः ॥ 40 ॥

उ॒षासा॒ नक्ता॑ बृह॒ती बृ॒हन्त᳚म् । पय॑स्वती सु॒दुघे॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् । पेश॑स्वती॒ तन्तु॑ना सं॒व्यँय॑न्ती । दे॒वाना᳚-न्दे॒वं-यँ॑जत-स्सुरु॒क्मे ॥ दैव्या॒ मिमा॑ना॒ मन॑सा पुरु॒त्रा । होता॑रा॒विन्द्र॑-म्प्रथ॒मा सु॒वाचा᳚ । मू॒र्धन्. य॒ज्ञस्य॒ मधु॑ना॒ दधा॑ना । प्रा॒चीन॒-ञ्ज्योति॑र्ह॒विषा॑ वृधातः ॥ ति॒स्रो दे॒वीर्ह॒विषा॒ वर्ध॑मानाः । इन्द्र॑-ञ्जुषा॒णा वृष॑ण॒-न्न पत्नीः᳚ ॥ 41 ॥

अच्छि॑न्न॒-न्तन्तु॒-म्पय॑सा॒ सर॑स्वती । इडा॑ दे॒वी भार॑ती वि॒श्वतू᳚र्तिः ॥ त्वष्टा॒ दध॒दिन्द्रा॑य॒ शुष्म᳚म् । अपा॒को-ऽचि॑ष्टुर्य॒शसे॑ पु॒रूणि॑ । वृषा॒ यज॒न् वृष॑ण॒-म्भूरि॑रेताः । मू॒र्धन्. य॒ज्ञस्य॒ सम॑नक्तु दे॒वान् ॥ वन॒स्पति॒-रव॑सृष्टो॒ न पाशैः᳚ । त्मन्या॑ सम॒ञ्जञ्छ॑मि॒ता न दे॒वः । इन्द्र॑स्य ह॒व्यैर्ज॒ठर॑-म्पृणा॒नः । स्वदा॑ति ह॒व्य-म्मधु॑ना घृ॒तेन॑ ॥ स्तो॒काना॒मिन्दु॒-म्प्रति॒ शूर॒ इन्द्रः॑ । वृ॒षा॒यमा॑णो वृष॒भ-स्तु॑रा॒षाट् । घृ॒त॒प्रुषा॒ मधु॑ना ह॒व्यमु॒न्दन्न् । मू॒र्धन्. य॒ज्ञस्य॑ जुषता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ 42 ॥

(शर्ध॑मानो॒ - महो॑भिः॒ - पत्नी᳚--र् घृ॒तेन॑ च॒त्वारि॑ च) (अ. 8)

अनुवाकं 9 - ऐन्द्रे प्रश्नौ वपादीनां-याँज्यानुवाक्याः

आच॑र्षणि॒प्रा वृ॑ष॒भो जना॑नाम् । राजा॑ कृष्टी॒ना-म्पु॑रुहू॒त इन्द्रः॑ । स्तु॒त-श्श्र॑व॒स्यन्नव॒सोप॑म॒द्रिक् । यु॒क्त्वा हरी॒ वृष॒णा ऽऽया᳚ह्य॒र्वाम् ॥, वि॒वेष॒ यन्मा॑ धि॒षणा॑ ज॒जान॒ स्तवै॑ पु॒रा पार्या॒दिन्द्र॒ मह्नः॑ । अग्ंह॑सो॒ यत्र॑ पी॒पर॒द्यथा॑ नो ना॒वेव॒ यान्त॑ मु॒भये॑ हवन्ते ॥॥ तग्ं स॒ध्रीची॑रू॒तयो॒ वृष्णि॑यानि । पौग्ग्स्या॑नि नि॒युतः॑ सश्चु॒रिन्द्र᳚म् । स॒मु॒द्र-न्न सिन्ध॑व उ॒क्थशु॑ष्माः । उ॒रु॒व्यच॑स॒गिंर॒ आवि॑शन्ति ॥॥ स॒त्यमित्तन्न त्वावाग्ं॑ अ॒न्यो अस्ति॑ । इन्द्र॑ दे॒वो न मर्त्यो॒ ज्यायान्॑ । अह॒न्नहि॑-म्परि॒शया॑न॒मर्णः॑ । अवा॑सृजो॒-ऽपो अच्छा॑ समु॒द्रम् ॥ प्रस॑साहिषे पुरुहूत॒ शत्रून्॑ । ज्येष्ठ॑स्ते॒ शुष्म॑ इ॒ह रा॒तिर॑स्तु । इन्द्राभ॑र॒ दक्षि॑णेना॒ वसू॑नि । पति॒-स्सिन्धू॑नामसि रे॒वती॑नाम् ॥ स शेवृ॑ध॒मधि॑धा द्यु॒म्नम॒स्मे । महि॑ क्ष॒त्र-ञ्ज॑ना॒षाडि॑न्द्र॒ तव्य᳚म् । रक्षा॑ च नो म॒घोनः॑ पा॒हि सू॒रीन् । रा॒ये च॑ न-स्स्वप॒त्या इ॒षे धाः᳚ ॥ 43 ॥

(रे॒वती॑ना-ञ्च॒त्वारि॑ च) (अ. 9)

अनुवाकं 10 - ऐन्द्रे प्रश्नौ अनुयाजानामेकादश मैत्रावरुणप्रैषाः

दे॒व-म्ब॒र्॒हिरिन्द्रग्ं॑ सुदे॒व-न्दे॒वैः । वी॒रव॑-थ्स्ती॒र्णं-वेँद्या॑मवर्धयत् । वस्तो᳚र्वृ॒त-म्प्राक्तो᳚र्भृ॒तम् । रा॒या ब॒र्॒हिष्म॒तो-ऽत्य॑गात् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒वीर्द्वार॒ इन्द्रग्ं॑ सङ्घा॒ते । वि॒ड्वीर्याम॑न्नवर्धयन्न् । आ व॒थ्सेन॒ तरु॑णेन कुमा॒रेण॑ च मीवि॒ता अपार्वा॑णम् । रे॒णुक॑काट-न्नुदन्ताम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 44 ॥

दे॒वी उ॒षासा॒ नक्ता᳚ । इन्द्रं॑-यँ॒ज्ञे प्र॑य॒त्य॑ह्वेताम् । दैवी॒र्विशः॒ प्राया॑सिष्टाम् । सुप्री॑ते॒ सुधि॑ते अभूताम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ दे॒वी जोष्ट्री॒ वसु॑धिती । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धताम् । अया᳚व्य॒न्या-ऽघा द्वेषाग्ं॑सि । आ-ऽन्या वा᳚क्षी॒-द्वसु॒ वार्या॑णि । यज॑मानाय शिक्षि॒ते ॥ 45 ॥

व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती॒ दुघे॑ सु॒दुघे᳚ । पय॒सेन्द्र॑मवर्धताम् । इष॒मूर्ज॑म॒न्या ऽवा᳚क्षीत् । सग्धि॒ग्ं॒ सपी॑तिम॒न्या । नवे॑न॒ पूर्व॒-न्दय॑माने । पु॒रा॒णेन॒ नव᳚म् । अधा॑ता॒-मूर्ज॑मू॒र्जाहु॑ती॒ वसु॒ वार्या॑णि । यज॑मानाय शिक्षि॒ते । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ 46 ॥

दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धताम् । ह॒ताघ॑शग्ं सा॒वाभा᳚र्ष्टां॒-वँसु॒ वार्या॑णि । यज॑मानाय शिक्षि॒तौ । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीः । पति॒मिन्द्र॑मवर्धयन्न् । अस्पृ॑क्ष॒द्भार॑ती॒ दिव᳚म् । रु॒द्रैर्य॒ज्ञग्ं सर॑स्वती । इडा॒ वसु॑मती गृ॒हान् ॥ 47 ॥

व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शग्ंसः॑ । त्रि॒व॒रू॒थ-स्त्रि॑वन्धु॒रः । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । श॒तेन॑ शितिपृ॒ष्ठाना॒माहि॑तः । स॒हस्रे॑ण॒ प्रव॑र्तते । मि॒त्रावरु॒णेद॑स्य हो॒त्रमर्ह॑तः । बृह॒स्पतिः॑ स्तो॒त्रम् । अ॒श्विना-ऽऽद्ध्व॑र्यवम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ 48 ॥

दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पतिः॑ । हिर॑ण्यपर्णो॒ मधु॑शाख-स्सुपिप्प॒लः । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । दिव॒मग्रे॑णाप्रात् । आ-ऽन्तरि॑क्ष-म्पृथि॒वीम॑दृग्ंहीत् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒व-म्ब॒र॒ःइर्वारि॑तीनाम् । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । स्वा॒स॒स्थ-मिन्द्रे॒णास॑न्नम् । अ॒न्या ब॒र्॒हीग्ष्य॒भ्य॑भूत् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒वो अ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृत् । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । स्वि॑ष्ट-ङ्कु॒र्वन्-थ्स्वि॑ष्ट॒कृत् । स्वि॑ष्टम॒द्य क॑रोतु नः । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यजे॑ ॥ 49 ॥

(वि॒य॒न्तु॒ यज॑ - शिक्षि॒ते - शि॑क्षि॒ते व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑-गृ॒हान्.-वे॑तु॒ यजा॑-भू॒-थ्षट्च॑) (अ. 10)

दे॒व-म्ब॒र्॒हि-र्दे॒वीर्द्वारो॑ दे॒वी उ॒षासा॒ नक्ता॑ दे॒वी जोष्ट्री॑ दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा शिक्षि॒तौ दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीः पति॑-न्दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शग्ंसो॑ दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पति॑-र्दे॒व-म्ब॒र्॒हिर्वारि॑तीना-न्दे॒वो अ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृ-द्दे॒वम् । वे॒तु॒ वि॒य॒न्तु॒ च॒तुर्वी॑ता॒मेको॑ वियन्तु च॒तुर्वे॑तु । अ॒व॒र्ध॒य॒द॒व॒र्ध॒य॒-न्त्रिर॑वर्धता॒मेको॑ ऽवर्धयग्ग् श्च॒तुर॑वर्धयत् । वस्तो॒रा व॒थ्सेन॒ दैवी॒रया॒वीषग्ं॑ ह॒तास्पृ॑क्षच्छ॒तेन॒ दिव॒मिन्द्रग्ग्॑ स्वास॒स्थग्ग् स्वि॑ष्टम् । शिक्षि॒ते शि॑क्षि॒ते शि॑क्षि॒तौ ।

अनुवाकं 11 - पशुत्रये प्रय जार्था मैत्रावरुणप्रैषाः

होता॑ यक्ष-थ्स॒मिधा॒-ऽग्नि-मि॒डस्प॒दे । अ॒श्विनेन्द्र॒ग्ं॒ सर॑स्वतीम् । अ॒जो धू॒म्रो न गो॒धूमैः॒ क्व॑लैर्भेष॒जम् । मधु॒ शष्पै॒र्न तेज॑ इन्द्रि॒यम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒त्तनू॒नपा॒-थ्सर॑स्वती । अवि॑र्मे॒षो न भे॑ष॒जम् । प॒था मधु॑म॒ता ऽऽभ॑रन्न् । अ॒श्विनेन्द्रा॑य वी॒र्य᳚म् ॥ 50 ॥

बद॑रैरुप॒वाका॑भि-र्भेष॒ज-न्तोक्म॑भिः । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒न्नरा॒शग्ंस॒न-न्न॒ग्नहु᳚म् । पति॒ग्ं॒ सुरा॑यै भेष॒जम् । मे॒ष-स्सर॑स्वती भि॒षक् । रथो॒ न च॒न्द्र्य॑श्विनो᳚र्व॒पा इन्द्र॑स्य वी॒र्य᳚म् । बद॑रैरुप॒वाका॑भि-र्भेष॒ज-न्तोक्म॑भिः । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ 51 ॥

होता॑ यक्षदि॒डेडि॒त आ॒जुह्वा॑न॒-स्सर॑स्वतीम् । इन्द्र॒-म्बले॑न व॒र्धयन्न्॑ । ऋ॒ष॒भेण॒ गवे᳚न्द्रि॒यम् । अ॒श्विनेन्द्रा॑य वी॒र्य᳚म् । यवैः᳚ क॒र्कन्धु॑भिः । मधु॑ ला॒जैर्न मास॑रम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-द्ब॒र॒ःइ-स्सु॒ष्टरी॒मो-ऽर्ण॑म्रदाः । भि॒षन्नास॑त्या ॥ 52 ॥

भि॒षजा॒-ऽश्विना-ऽश्वा॒ शिशु॑मती । भि॒षग्धे॒नु-स्सर॑स्वती । भि॒षग्दु॒ह इन्द्रा॑य भेष॒जम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒द्दुरो॒ दिशः॑ । क॒व॒ष्यो॑ न व्यच॑स्वतीः । अ॒श्विभ्या॒-न्न दुरो॒ दिशः॑ । इन्द्रो॒ न रोद॑सी॒ दुघे᳚ । दु॒हे कामा॒न्-थ्सर॑स्वती ॥ 53 ॥

अ॒श्विनेन्द्रा॑य भेष॒जम् । शु॒क्र-न्न ज्योति॑रिन्द्रि॒यम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-थ्सु॒पेश॑सो॒षे नक्त॒-न्दिवा᳚ । अ॒श्विना॑ सञ्जाना॒ने । सम॑ञ्जाते॒ सर॑स्वत्या । त्विषि॒मिन्द्रे॒ न भे॑ष॒जम् । श्ये॒नो न रज॑सा हृ॒दा । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ ॥ 54 ॥

वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒द्दैव्या॒ होता॑रा भि॒षजा॒-ऽश्विना᳚ । इन्द्र॒-न्न जागृ॑वी॒ दिवा॒ नक्त॒-न्न भे॑ष॒जैः । शूष॒ग्ं॒ सर॑स्वती भि॒षक् । सीसे॑न दुह इन्द्रि॒यम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-त्ति॒स्रो दे॒वीर्न भे॑ष॒जम् । त्रय॑स्त्रि॒धात॑वो॒-ऽपसः॑ । रू॒पमिन्द्रे॑ हिर॒ण्यय᳚म् ॥ 55 ॥

अ॒श्विनेडा॒ न भार॑ती । वा॒चा सर॑स्वती । मह॒ इन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒त्त्वष्टा॑र॒-मिन्द्र॑म॒श्विना᳚ । भि॒षज॒-न्न सर॑स्वतीम् । ओजो॒ न जू॒तिरि॑न्द्रि॒यम् । वृको॒ न र॑भ॒सो भि॒षक् । यश॒-स्सुर॑या भेष॒जम् ॥ 56 ॥

श्रि॒या न मास॑रम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-द्वन॒स्पति᳚म् । श॒मि॒तारग्ं॑ श॒तक्र॑तुम् । भी॒म-न्न म॒न्युग्ं राजा॑नं-व्याँ॒घ्र-न्नम॑सा॒-ऽश्विना॒ भाम᳚म् । सर॑स्वती भि॒षक् । इन्द्रा॑य दुह इन्द्रि॒यम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ 57 ॥

होता॑ यक्षद॒ग्निग्ग् स्वाहा-ऽऽज्य॑स्य स्तो॒काना᳚म् । स्वाहा॒ मेद॑सा॒-म्पृथ॑क् । स्वाहा॒ छाग॑म॒श्विभ्या᳚म् । स्वाहा॑ मे॒षग्ं सर॑स्वत्यै । स्वाहा॑र्ष॒भ-मिन्द्रा॑य सि॒ग्ं॒हाय॒ सह॑सेन्द्रि॒यम् । स्वाहा॒-ऽग्नि-न्न भे॑ष॒जम् । स्वाहा॒ सोम॑मिन्द्रि॒यम् । स्वाहेन्द्रग्ं॑ सु॒त्रामा॑णग्ं सवि॒तारं॒-वँरु॑ण-म्भि॒षजा॒-म्पति᳚म् । स्वाहा॒ वन॒स्पति॑-म्प्रि॒य-म्पाथो॒ न भे॑ष॒जम् । स्वाहा॑ दे॒वाग्ं आ᳚ज्य॒पान् ॥ 58 ॥

स्वाहा॒-ऽग्निग्ं हो॒त्राज्जु॑षा॒णो अ॒ग्नि-र्भे॑ष॒जम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्षद॒श्विना॒ सर॑स्वती॒मिन्द्रग्ं॑ सु॒त्रामा॑णम् । इ॒मे सोमा᳚-स्सु॒रामा॑णः । छागै॒र्न मे॒षैर्-ऋ॑ष॒भै-स्सु॒ताः । शष्पै॒र्न तोक्म॑भिः । ला॒जैर्मह॑स्वन्तः । मदा॒ मास॑रेण॒ परि॑ष्कृताः । शु॒क्राः पय॑स्वन्तो॒-ऽमृताः᳚ । प्रस्थि॑ता वो मधु॒श्चुतः॑ । तान॒श्विना॒ सर॑स्व॒तीन्द्रः॑ सु॒त्रामा॑ वृत्र॒हा । जु॒षन्ताग्ं॑ सौ॒म्य-म्मधु॑ । पिब॑न्तु॒ मद॑न्तु वि॒यन्तु॒ सोम᳚म् । होत॒र्यज॑ ॥ 59 ॥

(वी॒र्यं - ँवि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॒ - नास॑त्या॒ - सर॑स्वती॒ - मधु॑ - हिर॒ण्ययं॑ - भेष॒जं - ँवि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यजा᳚ - ज्य॒पा - न॒मृताः॒ पञ्च॑ च) (अ. 11)

स॒मिधा॒-ऽग्निग्ं षट् । तनू॒नपा᳚-थ्स॒प्त । नरा॒शग्ंस॒मृषिः॑ । इ॒डेडि॒तो यवै॑र॒ष्टौ । ब॒र्॒हि-स्स॒प्त । दुरो॒-ऽश्विना॑ शु॒क्रन्नव॑ । सु॒पेश॑सो॒षे नक्त॒मृषिः॑। दैव्या॒ होता॑रा॒ सीसे॑न॒ रसः॑ । ति॒स्रस्त्वष्टा॑रम॒ष्टाव॑ष्टौ । वन॒स्पति॒मृषिः॑ । अ॒ग्नि-न्त्रयो॑दश । अ॒श्विना॒ द्वाद॑श॒ त्रयो॑दश । स॒मिधा॒-ऽग्नि-म्बद॑रै॒-र्बद॑रै॒-र्यवै॑र॒श्विना॒ त्विषि॑म॒श्विना॒ न भे॑ष॒जग्ं रू॒पम॒श्विना॑ भी॒म-म्भाम᳚म् ।

अनुवाकं 12 - पशुत्रये प्रयाजयाज्या आप्रियः

समि॑द्धो अ॒ग्निर॑श्विना । त॒प्तो घ॒र्मो वि॒राट्-थ्सु॒तः । दु॒हे धे॒नु-स्सर॑स्वती । सोमग्ं॑ शु॒क्रमि॒हेन्द्रि॒यम् ॥ त॒नू॒पा भि॒षजा॑ सु॒ते । अ॒श्विनो॒भा सर॑स्वती । मद्ध्वा॒ रजाग्ं॑सीन्द्रि॒यम् । इन्द्रा॑य प॒थिभि॑-र्वहान् ॥ इन्द्रा॒येन्दु॒ग्ं॒ सर॑स्वती । नरा॒शग्ंसे॑न न॒ग्नहुः॑ ॥ 60 ॥

अधा॑ताम॒श्विना॒ मधु॑ । भे॒ष॒ज-म्भि॒षजा॑ सु॒ते ॥ आ॒जुह्वा॑ना॒ सर॑स्वती । इन्द्रा॑येन्द्रि॒याणि॑ वी॒र्य᳚म् । इडा॑भिरश्विना॒विष᳚म् । समूर्ज॒ग्ं॒ सग्ं र॒यि-न्द॑धुः ॥ अश्वि॑ना॒ नमु॑चे-स्सु॒तम् । सोमग्ं॑ शु॒क्र-म्प॑रि॒स्रुता᳚ । सर॑स्वती॒ तमाभ॑रत् । ब॒र्॒हिषेन्द्रा॑य॒ पात॑वे ॥ 61 ॥

क॒व॒ष्यो॑ न व्यच॑स्वतीः । अ॒श्विभ्या॒-न्न दुरो॒ दिशः॑ । इन्द्रो॒ न रोद॑सी॒ दुघे᳚ । दु॒हे कामा॒न्-थ्सर॑स्वती ॥ उ॒षासा॒ नक्त॑मश्विना । दिवेन्द्रग्ं॑ सा॒यमि॑न्द्रि॒यैः । स॒जा॒न्ना॒ने सु॒पेश॑सा । सम॑ञ्जाते॒ सर॑स्वत्या ॥ पा॒त-न्नो॑ अश्विना॒ दिवा᳚ । पा॒हि नक्तग्ं॑ सरस्वति ॥ 62 ॥

दैव्या॑ होतारा भिषजा । पा॒तमिन्द्र॒ग्ं॒ सचा॑ सु॒ते ॥ ति॒स्रस्त्रे॒धा सर॑स्वती । अ॒श्विना॒ भार॒तीडा᳚ । ती॒व्र-म्प॑रि॒स्रुता॒ सोम᳚म् । इन्द्रा॑य सुषवु॒र्मद᳚म् ॥ अश्वि॑ना भेष॒ज-म्मधु॑ । भे॒ष॒ज-न्न॒-स्सर॑स्वती । इन्द्रे॒ त्वष्टा॒ यश॒-श्श्रिय᳚म् । रू॒पग्ं रू॑पमधु-स्सु॒ते ॥ ऋ॒तु॒थेन्द्रो॒ वन॒स्पतिः॑ । श॒श॒मा॒नः प॑रि॒स्रुता᳚ । की॒लाल॑म॒श्विभ्या॒-म्मधु॑ । दु॒हे धे॒नु-स्सर॑स्वती ॥ गोभि॒र्न सोम॑मश्विना । मास॑रेण परि॒ष्कृता᳚ । सम॑धाता॒ग्ं॒ सर॑स्वत्या । स्वाहेन्द्रे॑ सु॒त-म्मधु॑ ॥ 63 ॥

(न॒ग्नहुः॒ - पात॑वे - सरस्व - त्यधु-स्सु॒ते᳚-ऽष्टौ च॑) (अ. 12)

अनुवाकं 13 - पशुत्रये वपादीनां-याँज्यानुवाक्याः

अ॒श्विना॑ ह॒विरि॑न्द्रि॒यम् । नमु॑चेर्धि॒या सर॑स्वती । आ शु॒क्रमा॑सु॒राद्व॒सु । म॒घमिन्द्रा॑य जभ्रिरे ॥ यम॒श्विना॒ सर॑स्वती । ह॒विषेन्द्र॒-मव॑र्धयन्न् । स बि॑भेद ब॒लं (व॒लं) म॒घम् । नमु॑चावासु॒रे सचा᳚ । तमिन्द्र॑-म्प॒शव॒-स्सचा᳚ ॥ अ॒श्विनो॒भा सर॑स्वती ॥ 64 ॥

दधा॑ना अ॒भ्य॑नूषत । ह॒विषा॑ य॒ज्ञमि॑न्द्रि॒यम् ॥ य इन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॒धुः । स॒वि॒ता वरु॑णो॒ भगः॑ । स सु॒त्रामा॑ ह॒विष्प॑तिः । यज॑मानाय सश्चत ॥ स॒वि॒ता वरु॑णो॒ दध॑त् । यज॑मानाय दा॒शुषे᳚ । आद॑त्त॒ नमु॑चे॒र्वसु॑ । सु॒त्रामा॒ बल॑मिन्द्रि॒यम् ॥ 65 ॥

वरु॑णः, क्ष॒त्रमि॑न्द्रि॒यम् । भगे॑न सवि॒ता श्रिय᳚म् । सु॒त्रामा॒ यश॑सा॒ बल᳚म् । दधा॑ना य॒ज्ञमा॑शत ॥ अश्वि॑ना॒ गोभि॑रिन्द्रि॒यम् । अश्वे॑भि-र्वी॒र्य॑-म्बल᳚म् । ह॒विषेन्द्र॒ग्ं॒ सर॑स्वती । यज॑मान-मवर्धयन्न् ॥ ता नास॑त्या सु॒पेश॑सा । हिर॑ण्यवर्तनी॒ नरा᳚ । सर॑स्वती ह॒विष्म॑ती । इन्द्र॒ कम॑र्सु नो-ऽवत ॥ ता भि॒षजा॑ सु॒कर्म॑णा । सा सु॒दुघा॒ सर॑स्वती । स वृ॑त्र॒हा श॒तक्र॑तुः । इन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम् ॥ 66 ॥

(उ॒भा सर॑स्वती॒ - बल॑मिन्द्रि॒यं - नरा॒ षट्च॑) (अ. 13)

अनुवाकं 14 - पशुत्रये अनूयाजप्रैषाः

दे॒व-म्ब॒र्॒हि-स्सर॑स्वती । सु॒दे॒वमिन्द्रे॑ अ॒श्विना᳚ । तेजो॒ न चक्षु॑र॒क्ष्योः । ब॒र्॒हिषा॑ दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒वीर्द्वारो॑ अ॒श्विना᳚ । भि॒षजेन्द्रे॒ सर॑स्वती । प्रा॒ण-न्न वी॒र्य॑-न्न॒सि । द्वारो॑ दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 67 ॥

दे॒वी उ॒षासा॑व॒श्विना᳚ । भि॒षजेन्द्रे॒ सर॑स्वती । बल॒-न्न वाच॑मा॒स्ये᳚ । उ॒षाभ्या᳚-न्दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒वी जोष्ट्री॑ अ॒श्विना᳚ । सु॒त्रामेन्द्रे॒ सर॑स्वती । श्रोत्र॒-न्न कर्ण॑यो॒र्यशः॑ । जोष्ट्री᳚भ्या-न्दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 68 ॥

दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती॒ दुघे॑ सु॒दुघे᳚ । पय॒सेन्द्र॒ग्ं॒ सर॑स्वत्य॒श्विना॑ भि॒षजा॑-ऽवत । शु॒क्र-न्न ज्योति॒-स्स्तन॑यो॒राहु॑ती धत्त इन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒वा दे॒वाना᳚-म्भि॒षजा᳚ । होता॑रा॒विन्द्र॑-म॒श्विना᳚ । व॒ष॒ट्का॒रै-स्सर॑स्वती । त्विषि॒-न्न हृद॑ये म॒तिम् । होतृ॑भ्या-न्दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 69 ॥

दे॒वी-स्ति॒स्र-स्ति॒स्रो दे॒वीः । सर॑स्वत्य॒श्विना॒ भार॒तीडा᳚ । शूष॒-न्न मद्ध्ये॒ नाभ्या᳚म् । इन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शग्ंसः॑ । त्रि॒व॒रू॒थ-स्सर॑स्वत्या॒ ऽश्विभ्या॑मीयते॒ रथः॑ । रेतो॒ न रू॒पम॒मृत॑-ञ्ज॒नित्र᳚म् । इन्द्रा॑य॒ त्वष्टा॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑ । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 70 ॥

दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पतिः॑ । हिर॑ण्यपर्णो अ॒श्विभ्या᳚म् । सर॑स्वत्या-स्सुपिप्प॒लः । इन्द्रा॑य पच्यते॒ मधु॑ । ओजो॒ न जू॒तिमृ॑ष॒भो न भाम᳚म् । वन॒स्पति॑र्नो॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑ । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒व-म्ब॒र्॒हिर्वारि॑तीनाम् । अ॒द्ध्व॒रे स्ती॒र्णम॒श्विभ्या᳚म् । ऊर्ण॑म्रदा॒-स्सर॑स्वत्याः ॥ 71 ॥

स्यो॒नमि॑न्द्र ते॒ सदः॑ । ई॒शायै॑ म॒न्युग्ं राजा॑न-म्ब॒र्॒हिषा॑ दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒वो अ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृत् । दे॒वान्.य॑क्ष-द्यथाय॒थम् । होता॑रा॒-विन्द्र॑म॒श्विना᳚ । वा॒चा वाच॒ग्ं॒ सर॑स्वतीम् । अ॒ग्निग्ं सोमग्ग्॑ स्विष्ट॒कृत् । स्वि॑ष्ट॒ इन्द्रः॑ सु॒त्रामा॑ सवि॒ता वरु॑णो भि॒षक् । इ॒ष्टो दे॒वो वन॒स्पतिः॑ । स्वि॑ष्टा दे॒वा आ᳚ज्य॒पाः । इ॒ष्टो अ॒ग्निर॒ग्निना᳚ । होता॑ हो॒त्रे स्वि॑ष्ट॒कृत् । यशो॒ न दध॑दिन्द्रि॒यम् । ऊर्ज॒मप॑चितिग्ग् स्व॒धाम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 72 ॥

(द्वारो॑ दधुरिन्द्रि॒यं-वँ॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॒ - जोष्ट्री᳚भ्या-न्दधुरिन्द्रि॒यं-वँ॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॒ -होतृ॑भ्या-न्दधुरिन्द्रि॒यं-वँ॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यजे᳚ - न्द्रि॒याणि॑ वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॒ - सर॑स्वत्या॒ - वन॒स्पति॒-ष्षट्च॑) (अ. 14)

(दे॒व-म्ब॒र्॒हि-र्दे॒वी-र्द्वारो॑ दे॒वी उ॒षासा॑व॒श्विना॑ दे॒वी जोष्ट्र॑ दे॒वी ऊ॒र्जाहू॑ती दे॒वा दे॒वाना᳚-म्भि॒षजा॑ वषट्का॒रै-र्दे॒वीस्तिस्रस्ति॒स्रो दे॒वी-स्सर॑स्वती दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शग्ंसो॑ दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पति॑र्दे॒व-म्ब॒र्॒हिर्वारि॑तीना-न्दे॒वोअ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृ-द्दे॒वान्) ।

(स॒मिधा॒-ऽग्नि-न्दे॒व-म्ब॒र्॒हि-स्सर॑स्वत्या॒श्विना॒ सर्वं॑-विँयन्तु । द्वार॑स्ति॒स्र-स्संर्व॑ वियन्तु । अ॒ज इन्द्र॒मोजो॒-ऽग्नि-म्पर॒-स्सर॑स्वतीम् । नक्त॒म्पूर्व॒-स्सर॑स्वति । अ॒न्यत्र॒ सर॑स्वति । भि॒ष-क्पूर्व॑-न्दुह इन्द्रि॒यम् । अ॒न्यत्र॑ दधुरिन्द्रि॒यम् । सौ॒त्रा॒म॒ण्याग्ं सु॑तासु॒ती । अ॒ञ्जन्त्य॒यं-यँज॑मानः)

अनुवाकं 15 - सूक्तवाकप्रैषः

अ॒ग्निम॒द्य होता॑रमवृणीत । अ॒यग्ं सु॑तासु॒ती यज॑मानः । पच॑-न्प॒क्तीः । पच॑-न्पुरो॒डाशान्॑ । गृ॒ह्ण-न्ग्रहान्॑ । ब॒द्ध्नन्न॒श्विभ्या॒-ञ्छाग॒ग्ं॒ सर॑स्वत्या॒ इन्द्रा॑य । ब॒द्ध्नन्-थ्सर॑स्वत्यै मे॒षमिन्द्रा॑या॒श्विभ्या᳚म् । ब॒द्ध्नन्निन्द्रा॑यर्ष॒भ-म॒श्विभ्या॒ग्ं॒ सर॑स्वत्यै । सू॒प॒स्था अ॒द्य दे॒वो वन॒स्पति॑रभवत् । अ॒श्विभ्या॒-ञ्छागे॑न॒ सर॑स्वत्या॒ इन्द्रा॑य ॥ 73 ॥

सर॑स्वत्यै मे॒षेणेन्द्रा॑या॒श्विभ्या᳚म् । इन्द्रा॑यर्ष॒भेणा॒श्विभ्या॒ग्ं॒ सर॑स्वत्यै । अक्ष॒ग्ग्॒स्तान्मे॑द॒स्तः प्रति॑ पच॒ता-ऽग्र॑भीषुः । अवी॑वृधन्त॒ ग्रहैः᳚ । अपा॑ताम॒श्विना॒ सर॑स्व॒तीन्द्रः॑ सु॒त्रामा॑ वृत्र॒हा । सोमा᳚न्-थ्सु॒राम्णः॑ । उपो॑ उक्थाम॒दा-श्श्रौ॒द्विमदा॑ अदन्न् । अवी॑वृध-न्ताङ्गू॒षैः । त्वाम॒द्यर्ष॑ आर्षेयर्षीणा-न्नपादवृणीत । अ॒यग्ं सु॑तासु॒ती यज॑मानः । ब॒हुभ्य॒ आसङ्ग॑तेभ्यः । ए॒ष मे॑ दे॒वेषु॒ वसु॒ वार्या य॑क्ष्यत॒ इति॑ । ता या दे॒वा दे॑व॒दाना॒न्यदुः॑ । तान्य॑स्मा॒ आ च॒ शास्व॑ । आ च॑ गुरस्व । इ॒षि॒तश्च॑ होत॒रसि॑ भद्र॒वाच्या॑य॒ प्रेषि॑तो॒ मानु॑षः । सू॒क्त॒वा॒काय॑ सू॒क्ता ब्रू॑हि ॥ 74 ॥

(इन्द्रा॑य॒ - यज॑मान-स्स॒प्त च॑) (अ. 15)

अनुवाकं 16 - पितृयज्ञयाज्यानुवाक्याः

उ॒शन्त॑स्त्वा हवामह उ॒शन्त॒-स्समि॑धीमहि । उ॒शन्नु॑श॒त आ व॑ह पि॒तॄन् ह॒विषे॒ अत्त॑वे ॥, आ नो॑ अग्ने सुके॒तुना᳚ । र॒यिं-विँ॒श्वायु॑पोषसम् । मा॒र्डी॒क-न्धे॑हि जी॒वसे᳚ ॥। त्वग्ं सो॑म म॒हे भग᳚म् । त्वं-यूँन॑ ऋताय॒ते । दक्ष॑-न्दधासि जी॒वसे᳚ ॥,त्वग्ं सो॑म॒ प्रचि॑कितो मनी॒षा त्वग्ं रजि॑ष्ठ॒मनु॑ नेषि॒ पन्था᳚म् । तव॒ प्रणी॑ती पि॒तरो॑ न इन्दो दे॒वेषु॒ रत्न॑म भजन्त॒ धीराः᳚ ॥। त्वया॒ हि नः॑ पि॒तरः॑ सोम॒ पूर्वे॒ कर्मा॑णि च॒क्रुः प॑वमान॒ धीराः᳚ । व॒न्वन्नवा॑तः परि॒धीग्ं रपो᳚र्णु वी॒रेभि॒रश्वै᳚र्म॒घवा॑ भवा नः ॥, त्वग्ं सो॑म पि॒तृभिः॑ संविँदा॒नो-ऽनु॒ द्यावा॑पृथि॒वी आ त॑तन्थ । तस्मै॑ त इन्दो ह॒विषा॑ विधेम व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥ । बर्हि॑षदः पितर ऊ॒त्य॑र्वागि॒मा वो॑ ह॒व्या च॑कृमा जु॒षध्व᳚म् । त आ ग॒ता-ऽव॑सा॒ श-न्त॑मे॒नाथा॒स्मभ्य॒ग्ं॒ शं-योँर॑र॒पो द॑धात ॥, आ-ऽह-म्पि॒तॄन्-थ्सु॑वि॒दत्राग्ं॑ अविथ्सि॒ नपा॑त-ञ्च वि॒क्रम॑ण-ञ्च॒ विष्णोः᳚ । ब॒र्हि॒षदो॒ ये स्व॒धया॑ सु॒तस्य॒ भज॑न्त पि॒त्वस्त इ॒हा-ऽऽ ग॑मिष्ठाः ॥ । उप॑हूताः पि॒तरः॑ सो॒म्यासो॑ बर्हि॒ष्ये॑षु नि॒धिषु॑ प्रि॒येषु॑ । त आ ग॑मन्तु॒ त इ॒ह श्रु॑व॒न्त्वधि॑ ब्रुवन्तु॒ ते अ॑वन्त्व॒स्मान् ॥, अग्नि॑ष्वात्ताः पितर॒ एह ग॑च्छत॒ सदः॑ सद-स्सदत सुप्रणीतयः । अ॒त्ता ह॒वीग्ंषि॒ प्रय॑तानि ब॒र्॒हिष्यथा॑ र॒यिग्ं सर्व॑वीर-न्दधातन ॥ ॥ अ॒ग्नि॒ष्वा॒त्तानृ॑तु॒मतो॑ हवामहे । नरा॒शग्ंसे॑ सोमपी॒थं-यँ आ॒शुः । ते नो॒ अर्व॑न्त-स्सु॒हवा॑ भवन्तु । श-न्नो॑ भवन्तु द्वि॒पदे॒ श-ञ्चतु॑ष्पदे ॥ ये अ॑ग्निष्वा॒त्ता ये-ऽन॑ग्निष्वात्ताः ॥ 75 ॥

अ॒ग्ं॒हो॒मुचः॑ पि॒तरः॑ सो॒म्यासः॑ । परे-ऽव॑रे॒-ऽमृता॑सो॒ भव॑न्तः । अधि॑ब्रुवन्तु॒ ते अ॑वन्त्व॒स्मान् ॥ वा॒न्या॑यै दु॒ग्धे जु॒षमा॑णाः कर॒म्भम् । उ॒दीरा॑णा॒ अव॑रे॒ परे॑ च । अ॒ग्नि॒ष्वा॒त्ता ऋ॒तुभिः॑ संविँदा॒नाः । इन्द्र॑वन्तो ह॒विरि॒द-ञ्जु॑षन्ताम् ॥ यद॑ग्ने कव्यवाहन पि॒तॄन् यक्ष्यृ॑ता॒वृधः॑ । प्र च॑ ह॒व्यानि॑ वक्ष्यसि दे॒वेभ्य॑श्च पि॒तृभ्य॒ आ ॥, त्वम॑ग्न ईडि॒तो जा॑तवे॒दो-ऽवा᳚ड्ढ॒व्यानि॑ सुर॒भीणि॑ कृ॒त्वा । प्रादाः᳚ पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धया॒ ते अ॑क्षन्न॒द्धि त्व-न्दे॑व॒ प्रय॑ता ह॒वीग्ंषि॑ । । मात॑ली क॒व्यैर्य॒मो अङ्गि॑रोभि॒ र्बृह॒स्पति॒र्-ऋक्व॑भि र्वावृधा॒नः । याग्श्च॑ दे॒वा वा॑वृ॒धुर्ये च॑ दे॒वान्-थ्स्वाहा॒-ऽन्ये स्व॒धया॒-ऽन्ये म॑दन्ति ॥ ॥ ये ता॑तृ॒पुर्दे॑व॒त्रा जेह॑मानाः । हो॒त्रा॒वृध॒-स्स्तोम॑तष्टासो अ॒र्कैः । आ-ऽग्ने॑ याहि सुवि॒दत्रे॑भिर॒र्वाम् । स॒त्यैः क॒व्यैः पि॒तृभि॑-र्घर्म॒सद्भिः॑ ॥ ह॒व्य॒वाह॑म॒जर॑-म्पुरुप्रि॒यम् । अ॒ग्नि-ङ्घृ॒तेन॑ ह॒विषा॑ सप॒र्यन्न् । उपा॑सद-ङ्कव्य॒वाह॑-म्पितृ॒णाम् । स नः॑ प्र॒जां-वीँ॒रव॑ती॒ग्ं॒ समृ॑ण्वतु ॥ 76 ॥

(अन॑ग्निष्वात्ता॒ - जेह॑माना-स्स॒प्त च॑) (अ. 16)

अनुवाकं 17 - ऐन्द्रो पशौ एकादश प्रयाजाः

होता॑ यक्षदि॒डस्प॒दे । स॒मि॒धा॒न-म्म॒हद्यशः॑ । सुष॑मिद्धं॒-वँरे᳚ण्यम् । अ॒ग्निमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । गा॒य॒त्री-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । त्र्यवि॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒च्छुचि॑व्रतम् । तनू॒नपा॑तमु॒द्भिद᳚म् । य-ङ्गर्भ॒मदि॑तिर्द॒धे ॥ 77 ॥

शुचि॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । उ॒ष्णिह॒-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । दि॒त्य॒वाह॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्षदी॒डेन्य᳚म् । ई॒डि॒तं-वृँ॑त्र॒हन्त॑मम् । इडा॑भि॒रीड्य॒ग्ं॒ सहः॑ । सोम॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । अ॒नु॒ष्टुभ॒-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । त्रि॒व॒थ्स-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् ॥ 78 ॥

वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-थ्सुबर्हि॒षद᳚म् । पू॒ष॒ण्वन्त॒-मम॑र्त्यम् । सीद॑न्त-म्ब॒र्॒हिषि॑ प्रि॒ये । अ॒मृतेन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । बृ॒ह॒ती-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । पञ्चा॑वि॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-द्व्यच॑स्वतीः । सु॒प्रा॒य॒णा ऋ॑ता॒वृधः॑ ॥ 79 ॥

द्वारो॑ दे॒वीर्हि॑र॒ण्ययीः᳚ । ब्र॒ह्माण॒ इन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । प॒ङ्क्ति-ञ्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । तु॒र्य॒वाह॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-थ्सु॒पेश॑से । सु॒शि॒ल्पे बृ॑ह॒ती उ॒भे । नक्तो॒षासा॒ न द॑र्श॒ते । विश्व॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । त्रि॒ष्टुभ॒-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् ॥ 80 ॥

प॒ष्ठ॒वाह॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-त्प्रचे॑तसा । दे॒वाना॑मुत्त॒मं-यँशः॑ । होता॑रा॒ दैव्या॑ क॒वी । स॒युजेन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । जग॑ती॒-ञ्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । अ॒न॒ड्वाह॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-त्पेश॑स्वतीः ॥ 81 ॥

ति॒स्रो दे॒वीर्हि॑र॒ण्ययीः᳚ । भार॑ती-र्बृह॒तीर्म॒हीः । पति॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । वि॒राज॒-ञ्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । धे॒नु-ङ्गा-न्न वयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-थ्सु॒रेत॑सम् । त्वष्टा॑र-म्पुष्टि॒वर्ध॑नम् । रू॒पाणि॒ बिभ्र॑त॒-म्पृथ॑क् । पुष्टि॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् ॥ 82 ॥

द्वि॒पद॒-ञ्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । उ॒क्षाण॒-ङ्गा-न्न वयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्षच्छ॒तक्र॑तुम् । हिर॑ण्यपर्ण-मु॒क्थिन᳚म् । र॒श॒ना-म्बिभ्र॑तं-वँ॒शिम् । भग॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । क॒कुभ॒-ञ्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । व॒शां-वेँ॒हत॒-ङ्गा-न्न वयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-थ्स्वाहा॑कृतीः । अ॒ग्नि-ङ्गृ॒हप॑ति॒-म्पृथ॑क् । वरु॑ण-म्भेष॒ज-ङ्क॒विम् । क्ष॒त्रमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । अति॑च्छन्दस॒-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । बृ॒हदृ॑ष॒भ-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ 83 ॥

(द॒धे - दध॑-द्- ऋता॒वृध॑ - इन्द्रि॒यं - पेश॑स्वती--र् वयो॒धसं॒ - ँवेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ स॒प्त च॑) (अ. 17)

इ॒डस्प॒दे᳚-ऽग्नि-ङ्गा॑य॒त्री-न्त्र्यवि᳚म् । शुचि॑व्रत॒ग्ं॒ शुचि॑मु॒ष्णिह॑-न्दित्य॒वाह᳚म् । ई॒डेन्य॒ग्ं॒ सोम॑-मन॒ष्टुभ॑-न्त्रिव॒थ्सम् । सु॒ब॒र॒ःइ॒षद॑म॒मृतेन्द्र॑-म्बृह॒ती-म्पञ्चा॑विम् । व्यच॑स्वती-स्सुप्राय॒णा द्वारो᳚ ब्रा॒ह्माणः॑ पा॒ङ्क्तिमि॒ह तु॑र्य॒वाह᳚म् । सु॒पेश॑से॒ विश्व॒मिन्द्र॑-न्त्रि॒ष्टुभ॑-म्पष्ठ॒वाह᳚म् । प्रचे॑तसा स॒युजेन्द्र॒-ञ्जग॑तीमि॒हान॒ड्वाह᳚म् । पेश॑स्वतीस्ति॒स्त्रो भार॑तीः॒ पतिं॑-विँ॒राज॑मि॒ह धे॒नु-न्न । सु॒रेत॑स॒-न्त्वष्टा॑र॒-म्पुष्टि॑-न्द्वि॒पद॑मि॒होक्षाण॒-न्न । श॒तक्र॑तु॒-म्भग॒मिन्द्र॑-ङ्क॒कुभ॑मि॒ह व॒शां-वेँ॒हत॒-ङ्गा-न्न । स्वाहा॑कृतीः, क्ष॒त्रमति॑च्छन्दस-म्बृ॒हदृ॑ष॒भ-ङ्गां-वँयः॑ । इ॒न्द्रि॒यमुषि॑वसु॒नव॑द॒शेहे᳚न्द्रिय॒मष्ट॑ नव दश॒ गा-न्न वयो॒ दध॒-थ्सर्व॑वेतु ।

अनुवाकं 18 - ऐन्द्रो पशौ प्रयाजयाज्याः

समि॑द्धो अ॒ग्नि-स्स॒मिधा᳚ । सुष॑मिद्धो॒ वरे᳚ण्यः । गा॒य॒त्री छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । त्र्यवि॒र्गौर्वयो॑ दधुः ॥ तनू॒नपा॒-च्छुचि॑व्रतः । त॒नू॒नपाच्च॒ (त॒नू॒पाच्च) सर॑स्वती । उ॒ष्णिक्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । दि॒त्य॒वाड्गौर्वयो॑ दधुः ॥ इडा॑भिर॒ग्निरीड्यः॑ । सोमो॑ दे॒वो अम॑र्त्यः ॥ 84 ॥

अ॒नु॒ष्टुप्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । त्रि॒व॒थ्सो गौर्वयो॑ दधुः ॥ सु॒ब॒र्॒हिर॒ग्निः पू॑ष॒ण्वान् । स्ती॒र्ण-ब॑र्हि॒रम॑र्त्यः । बृ॒ह॒ती छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । पञ्चा॑वि॒-र्गौर्वयो॑ दधुः ॥ दुरो॑ दे॒वीर्दिशो॑ म॒हीः । ब्र॒ह्मा दे॒वो बृह॒स्पतिः॑ । प॒ङ्क्ति-श्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । तु॒र्य॒वाड् गौर्वयो॑ दधुः ॥ 85 ॥

उ॒षे य॒ह्वी सु॒पेश॑सा । विश्वे॑ दे॒वा अम॑र्त्याः । त्रि॒ष्टु-प्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । प॒ष्ठ॒वाद्गौर्वयो॑ दधुः ॥ दैव्या॑ होतारा भिषजा । इन्द्रे॑ण स॒युजा॑ यु॒जा । जग॑ती॒ छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । अ॒न॒ड्वान्-गौर्वयो॑ दधुः ॥ ति॒स्र इडा॒ सर॑स्वती । भार॑ती म॒रुतो॒ विशः॑ ॥ 86 ॥

वि॒राट्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । धे॒नुर्गौर्न वयो॑ दधुः ॥ त्वष्टा॑ तु॒रीपो॒ अद्भु॑तः । इ॒न्द्रा॒ग्नी पु॑ष्टि॒वर्ध॑ना । द्वि॒पाच्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । उ॒क्षा गौर्न वयो॑ दधुः ॥ श॒मि॒ता नो॒ वन॒स्पतिः॑ । स॒वि॒ता प्र॑सु॒वन्भग᳚म् । क॒कुच्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । व॒शा वे॒हद्गौर्न वयो॑ दधुः ॥ स्वाहा॑ य॒ज्ञं-वँरु॑णः । सु॒क्ष॒त्रो भे॑ष॒ज-ङ्क॑रत् । अतिः॑ छन्दा॒-श्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । बृ॒हदृ॑ष॒भो गौर्वयो॑ दधुः ॥ 87 ॥

(अम॑र्त्य - स्तुर्य॒वाड्गौर्वयो॑ दधु॒--र् विशो॑ - व॒शा वे॒हद्गौर्न वयो॑ दधुश्च॒त्वारि॑ च) (अ. 18)

अनुवाकं 19 - ऐन्द्रो पशौ वपादीनां-यँज्यानुवाक्याः

व॒स॒न्तेन॒र्तुना॑ दे॒वाः । वस॑वस्त्रि॒वृता᳚ स्तु॒तम् । र॒थ॒न्त॒रेण॒ तेज॑सा । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ ग्री॒ष्मेण॑ दे॒वा ऋ॒तुना᳚ । रु॒द्राः प॑ञ्चद॒शे स्तु॒तम् । बृ॒ह॒ता यश॑सा॒ बल᳚म् । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ व॒र॒.षाभि॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽदि॒त्याः । स्तोमे॑ सप्तद॒शे स्तु॒तम् ॥ 88 ॥

वै॒रू॒पेण॑ वि॒शौज॑सा । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ शा॒र॒देन॒र्तुना॑ दे॒वाः । ए॒क॒वि॒ग्ं॒श ऋ॒भवः॑ स्तु॒तम् । वै॒रा॒जेन॑ श्रि॒या श्रिय᳚म् । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ हे॒म॒न्तेन॒र्तुना॑ दे॒वाः । म॒रुत॑स्त्रिण॒वे स्तु॒तम् । बले॑न॒ शक्व॑री॒-स्सहः॑ । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ शै॒शि॒रेण॒र्तुना॑ दे॒वाः । त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शे॑ ऽमृतग्ग्॑ स्तु॒तम् । स॒त्येन॑ रे॒वतीः᳚, क्ष॒त्रम् । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ 89 ॥

(स्तोमे॑ सप्तद॒शे स्तु॒तग्ं - सहो॑ ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुश्च॒त्वारि॑ च) (अ. 19)

(व॒स॒न्तेन॑ ग्री॒ष्मेण॑ व॒र्॒षाभिः॑ शार॒देन॑ हेम॒न्तेन॑ शैशि॒रेण॒ षट् )

अनुवाकं 20 - ऐन्द्रो पशौ अनूयाजाना-म्मैत्रावरिणप्रैषाः

दे॒व-म्ब॒र्॒हिरिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒व-न्दे॒वम॑वर्धयत् । गा॒य॒त्रि॒या छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । तेज॒ इन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒वीर्द्वारो॑ दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वीर्दे॒व-म॑वर्धयन्न् । उ॒ष्णिहा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । प्रा॒णमिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 90 ॥

दे॒वी दे॒वं-वँ॑यो॒धस᳚म् । उ॒षे इन्द्र॑मवर्धताम् । अ॒नु॒ष्टुभा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । वाच॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ दे॒वी जोष्ट्री॑ दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वी दे॒वम॑वर्धताम् । बृ॒ह॒त्या छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । श्रोत्र॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ 91 ॥

दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वी दे॒वम॑वर्धताम् । प॒ङ्क्त्या छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । शु॒क्रमिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वा दे॒वम॑वर्धताम् । त्रि॒ष्टुभा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । त्विषि॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ 92 ॥

दे॒वी-स्ति॒स्र-स्ति॒स्रो दे॒वीर्व॑यो॒धस᳚म् । पति॒मिन्द्र॑-मवर्धयन्न् । जग॑त्या॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । बल॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒वो नरा॒शग्ंसो॑ दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वो दे॒वम॑वर्धयत् । वि॒राजा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । रेत॒ इन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ 93 ॥

दे॒वो वन॒स्पति॑-र्दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वो दे॒वम॑वर्धयत् । द्वि॒पदा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । भग॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒व-म्ब॒र्॒हिर्वारि॑तीना-न्दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वो (दे॒वं) दे॒वम॑वर्धयत् । क॒कुभा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । यश॒ इन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒वो अ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृ-द्दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वो दे॒वम॑वर्धयत् । अति॑च्छन्दसा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । क्ष॒त्रमिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ 94 ॥

(वि॒य॒न्तु॒ यज॑ - वीतां॒-यँज॑-वीतां॒-यँज॑-वेतु॒ यज॑-वेतु॒ यज॒ पञ्च॑ च) (अ. 20)

(दे॒व-म्ब॒र्॒हि-र्गा॑यत्रि॒या तेजः॑ । दे॒वीर्द्वार॑ उ॒ष्णिहा᳚ प्रा॒णम् । दे॒वी दे॒वमु॒षे अ॑नु॒ष्टुभा॒ वाच᳚म् । दे॒वी जोष्ट्री॑ बृह॒त्या श्रोत्र᳚म् । दे॒वी ऊ॒र्जाहू॑ती प॒ङ्क्त्या शु॒क्रम् । दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा त्रि॒ष्टुभा॒ त्विषि᳚म् । दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीः पति॒-ञ्जग॑त्या॒ बल᳚म् । दे॒वो नरा॒शग्ंसो॑ वि॒राजा॒ रेतः॑ । दे॒वो वन॒स्पति॑-र्द्वि॒पदा॒ भग᳚म् । दे॒व-म्ब॒र्॒हि-र्वारि॑तीना-ङ्क॒कुभा॒ यशः॑ । दे॒वो अ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृदति॑च्छन्दसा क्ष॒त्रम् । वे॒तु॒ वि॒य॒न्तु॒ च॒तु-र्वी॑ता॒मेको॑ वियन्तु च॒तुर्वे॑तु । अ॒व॒र्ध॒य॒द॒व॒र्ध॒य॒ग्ग्॒ श्च॒तुर॑वर्धता॒मेको॑ ऽवर्धयग्ग् श्च॒तुर॑वर्धयत् ।)

(स्वा॒द्वी-न्त्वा॒ - सोमः॒ - सुरा॑वन्त॒ग्ं॒ - सीसे॑न - मि॒त्रो॑-ऽसि॒ - य-द्दे॑वा॒ - होता॑ यक्ष-थ्स॒मिधेन्द्र॒ग्ं॒ - समि॑द्ध॒ इन्द्र॒ - आच॑र्षणि॒प्रा - दे॒व-म्ब॒र्॒हिरिन्द्रग्ं॑ सुदे॒वग्ं - होता॑ यक्ष-थ्स॒मिधा॒-ऽग्निग्ं - समि॑द्धो अ॒ग्निर॑श्विना॒ - ऽश्विना॑ ह॒विरि॑न्द्रि॒यं - दे॒व-म्ब॒र्॒हि-स्सर॑स्व - त्या॒ग्निम॒ - द्योशन्तो॒ - होता॑ यक्षदि॒डस्प॒दे - समि॑द्धो अ॒ग्नि-स्स॒मिधा॑ - वस॒न्तेन॑ - दे॒व-म्ब॒र्॒हिरिन्द्रं॑-वँयो॒धसं॑-विँग्ंश॒तिः)

(स्वा॒द्वी-न्त्वा-ऽ - मी॑ मदन्त पि॒तरः॒ - साम्रा᳚ज्याय - पू॒त-म्प॒वित्रे॑णे॒ वाज्य॑ - मु॒षासा॒नक्ता॒ - बद॑रै॒ - रधा॑ताम॒श्विना॑ - दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पतिः॑ - पष्ठ॒वाह॒-ङ्गां - दे॒वी दे॒वं-वँ॑यो॒धस॒-ञ्चतु॑र्नवतिः )

(स्वा॒द्वीन्त्वा॑ - वेतु॒ यज॑)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे द्वितीयाष्टके षष्ठः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥