2.6 - Sautramanih Kaukili Hotram Cha - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Svadvim Tva — Bengali Script

কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয ব্রাহ্মণে দ্বিতীযাষ্টকে ষষ্ঠঃ প্রপাঠকঃ - সৌত্রামণিঃ কৌকিলী হোত্র-ঞ্চ

ও-ন্নমঃ পরমাত্মনে, শ্রী মহাগণপতযে নমঃ,

শ্রী গুরুভ্যো নমঃ । হ॒রিঃ॒ ওম্ ॥

অনুবাকং 1 - গ্রহাঃ

স্বা॒দ্বী-ন্ত্বা᳚ স্বা॒দুনা᳚ । তী॒ব্রা-ন্তী॒ব্রেণ॑ । অ॒মৃতা॑-ম॒মৃতে॑ন । মধু॑মতী॒-ম্মধু॑মতা । সৃ॒জামি॒ সগ্ং সোমে॑ন । সোমো᳚-ঽস্য॒শ্বিভ্যা᳚-ম্পচ্যস্ব । সর॑স্বত্যৈ পচ্যস্ব । ইন্দ্রা॑য সু॒ত্রাম্ণে॑ পচ্যস্ব ॥ পরী॒তোষি॑ঞ্চতা সু॒তম্ । সোমো॒ য উ॑ত্ত॒মগ্ং হ॒বিঃ ॥ 1 ॥

দ॒ধ॒ন্বা যো নর্যো॑ অ॒ফ্স্ব॑ন্তরা । সু॒ষাব॒ সোম॒মদ্রি॑ভিঃ ॥ পু॒নাতু॑ তে পরি॒স্রুত᳚ম্ । সোম॒গ্ং॒ সূর্য॑স্য দুহি॒তা । বারে॑ণ॒ শশ্ব॑তা॒ তনা᳚ । বা॒যুঃ পূ॒তঃ প॒বিত্রে॑ণ । প্রাঙ্খ্সোমো॒ অতি॑দ্রুতঃ । ইন্দ্র॑স্য॒ যুজ্য॒-স্সখা᳚ ॥ বা॒যুঃ পূ॒তঃ প॒বিত্রে॑ণ । প্র॒ত্যঙ্খ্সোমো॒ আতি॑দ্রুতঃ ॥ 2 ॥

ইন্দ্র॑স্য॒ যুজ্য॒-স্সখা᳚ ॥ ব্রহ্ম॑ ক্ষ॒ত্র-ম্প॑বতে॒ তেজ॑ ইন্দ্রি॒যম্ । সুর॑যা॒ সোমঃ॑ সু॒ত আসু॑তো॒ মদা॑য । শু॒ক্রেণ॑ দেব দে॒বতাঃ᳚ পিপৃগ্ধি । রসে॒নান্নং॒-যঁজ॑মানায ধেহি ॥ কু॒বিদ॒ঙ্গ যব॑মন্তো॒ যব॑-ঞ্চিত্ । যথা॒ দান্ত্য॑নুপূ॒র্বং-বিঁ॒যূয॑ । ই॒হেহৈ॑ষা-ঙ্কৃণুত॒ ভোজ॑নানি । যে ব॒র॒ঃইষো॒ নমো॑বৃক্তি॒-ন্ন জ॒গ্মুঃ ॥ উ॒প॒যা॒ম-গৃ॑হীতো-ঽস্য॒শ্বিভ্যা᳚-ন্ত্বা॒ জুষ্ট॑-ঙ্গৃহ্ণামি ॥ 3 ॥

সর॑স্বত্যা॒ ইন্দ্রা॑য সু॒ত্রাম্ণে᳚ ॥ এ॒ষ তে॒ যোনি॒স্তেজ॑সে ত্বা । বী॒র্যা॑য ত্বা॒ বলা॑য ত্বা ॥ তেজো॑-ঽসি॒ তেজো॒ মযি॑ ধেহি । বী॒র্য॑মসি বী॒র্য॑-ম্মযি॑ ধেহি । বল॑মসি॒ বল॒-ম্মযি॑ ধেহি ॥ নানা॒ হি বা᳚-ন্দে॒বহি॑ত॒গ্ং॒ সদঃ॑ কৃ॒তম্ । মা সগ্ংসৃ॑ক্ষাথা-ম্পর॒মে ব্যো॑মন্ন্ । সুরা॒ ত্বমসি॑ শু॒ষ্মিণী॒ সোম॑ এ॒ষঃ । মা মা॑ হিগ্ংসী॒-স্স্বাং-যোঁনি॑মাবি॒শন্ন্ ॥ 4 ॥

উ॒প॒যা॒মগৃ॑হীতো-ঽস্যাশ্বি॒ন-ন্তেজঃ॑ । সা॒র॒স্ব॒তং-বীঁ॒র্য᳚ম্ । ঐ॒ন্দ্র-ম্বল᳚ম্ ॥ এ॒ষ তে॒ যোনি॒র্মোদা॑য ত্বা । আ॒ন॒ন্দায॑ ত্বা॒ মহ॑সে ত্বা ॥ ওজো॒-ঽস্যোজো॒ মযি॑ ধেহি । ম॒ন্যুর॑সি ম॒ন্যু-ম্মযি॑ ধেহি । মহো॑-ঽসি॒ মহো॒ মযি॑ ধেহি । সহো॑-ঽসি॒ সহো॒ মযি॑ ধেহি ॥ যা ব্যা॒ঘ্রং-বিঁষূ॑চিকা । উ॒ভৌ বৃক॑-ঞ্চ॒ রক্ষ॑তি । শ্যে॒ন-ম্প॑ত॒ত্রিণগ্ং॑ সি॒গ্ং॒হম্ । সেম-ম্পা॒ত্বগ্ংহ॑সঃ ॥ স॒-ম্পৃচঃ॑ স্থ॒ স-ম্মা॑ ভ॒দ্রেণ॑ পৃঙ্ক্ত । বি॒পৃচঃ॑ স্থ॒ বি মা॑ পা॒প্মনা॑ পৃঙ্ক্ত ॥ 5 ॥

(হ॒বিঃ - প্র॒ত্যঙ্খ্সোমো॒ আতি॑দ্রুতো - গৃহ্ণা - ম্যাবি॒শন্ - বিষূ॑চিকা॒ পঞ্চ॑ চ) (অ. 1)

অনুবাকং 2 - গ্রহোপস্থানম্

সোমো॒ রাজা॒-ঽমৃতগ্ং॑ সু॒তঃ । ঋ॒জী॒ষেণা॑জহান্মৃ॒ত্যুম্ । ঋ॒তেন॑ স॒ত্যমি॑ন্দ্রি॒যম্ । বিপানগ্ং॑ শু॒ক্রমন্ধ॑সঃ । ইন্দ্র॑স্যেন্দ্রি॒যম্ । ই॒দ-ম্পযো॒-ঽমৃত॒-ম্মধু॑ ॥ সোম॑ম॒দ্ভ্যো ব্য॑পিবত্ । ছন্দ॑সা হ॒গ্ং॒স-শ্শু॑চি॒ষত্ । ঋ॒তেন॑ স॒ত্যমি॑ন্দ্রি॒যম্ । অ॒দ্ভ্যঃ, ক্ষী॒রং-ব্যঁ॑পিবত্ ॥ 6 ॥

ক্রুঙ্ঙা᳚ঙ্গির॒সো ধি॒যা । ঋ॒তেন॑ স॒ত্যমি॑ন্দ্রি॒যম্ । অন্না᳚-ত্পরি॒স্রুতো॒ রস᳚ম্ । ব্রহ্ম॑ণা॒ ব্য॑পিব-ত্ক্ষ॒ত্রম্ । ঋ॒তেন॑ স॒ত্যমি॑ন্দ্রি॒যম্ ॥ রেতো॒ মূত্রং॒-বিঁজ॑হাতি । যোনি॑-ম্প্রবি॒শদি॑ন্দ্রি॒যম্ । গর্ভো॑ জ॒রাযু॒ণা-ঽঽবৃ॑তঃ । উল্ব॑-ঞ্জহাতি॒ জন্ম॑না । ঋ॒তেন॑ স॒ত্যমি॑ন্দ্রি॒যম্ ॥ 7 ॥

বেদে॑ন রূ॒পে ব্য॑করোত্ । স॒তা॒স॒তী প্র॒জাপ॑তিঃ । ঋ॒তেন॑ স॒ত্যমি॑ন্দ্রি॒যম্ ॥ সোমে॑ন॒ সোমৌ॒ ব্য॑পিবত্ । সু॒তা॒সু॒তৌ প্র॒জাপ॑তিঃ । ঋ॒তেন॑ স॒ত্যমি॑ন্দ্রি॒যম্ । দৃ॒ষ্ট্বা রূ॒পে ব্যাক॑রোত্ । স॒ত্যা॒নৃ॒তে প্র॒জাপ॑তিঃ । অশ্র॑দ্ধা॒-মনৃ॒তে-ঽদ॑ধাত্ । শ্র॒দ্ধাগ্ং স॒ত্যে প্র॒জাপ॑তিঃ । ঋ॒তেন॑ স॒ত্যমি॑ন্দ্রি॒যম্ ॥ দৃ॒ষ্ট্বা প॑রি॒স্রুতো॒ রস᳚ম্ । শু॒ক্রেণ॑ শু॒ক্রং-ব্যঁ॑পিবত্ । পয॒-স্সোম॑-ম্প্র॒জাপ॑তিঃ । ঋ॒তেন॑ স॒ত্যমি॑ন্দ্রি॒যম্ । বিপানগ্ং॑ শু॒ক্রমন্ধ॑সঃ । ইন্দ্র॑স্যেন্দ্রি॒যম্ । ই॒দ-ম্পযো॒-ঽমৃত॒-ম্মধু॑ ॥ 8 ॥

(অ॒দ্ভ্যঃ, ক্ষী॒রং-ব্যঁ॑পিব॒ - জ্জন্ম॑ন॒র্তেন॑ স॒ত্যমি॑ন্দ্রি॒যগ্গ্ - শ্র॒দ্ধাগ্ং স॒ত্যে প্র॒জাপ॑তির॒ষ্টৌ চ॑) (অ. 2)

(সোমো॒ রাজা॒ বিপান॒গ্ং॒ সোম॑ম॒দ্ভ্যো-ঽন্না॒-দ্রেতো॒ মূত্রং॒-বেঁদে॑ন সতাস॒তী সোমে॑ন সুতাসু॒তৌ দৃ॒ষ্ট্বা রূ॒পে দৃ॒ষ্ট্বা প॑রি॒স্রুতো॒ রসং॒-বিঁপান॒-ন্দশ॑ )

অনুবাকং 3 - গ্রহহোমঃ

সুরা॑বন্ত-ম্বর্হি॒ষদগ্ং॑ সু॒বীর᳚ম্ । য॒জ্ঞগ্ং হি॑ন্বন্তি মহি॒ষা নমো॑ভিঃ । দধা॑না॒-স্সোম॑-ন্দি॒বি দে॒বতা॑সু । মদে॒মেন্দ্রং॒-যঁজ॑মানা-স্স্ব॒র্কাঃ ॥ যস্তে॒ রস॒-স্সম্ভৃ॑ত॒ ওষ॑ধীষু । সোম॑স্য॒ শুষ্ম॒-স্সুর॑যা সু॒তস্য॑ । তেন॑ জিন্ব॒ যজ॑মান॒-ম্মদে॑ন । সর॑স্বতী-ম॒শ্বিনা॒-বিন্দ্র॑-ম॒গ্নিম্ ॥ যম॒শ্বিনা॒ নমু॑চেরাসু॒রাদধি॑ । সর॑স্ব॒ত্যস॑নোদিন্দ্রি॒যায॑ ॥ 9 ॥

ই॒ম-ন্তগ্ং শু॒ক্র-ম্মধু॑মন্ত॒-মিন্দু᳚ম্ । সোম॒গ্ং॒ রাজা॑নমি॒হ ভ॑ক্ষযামি ॥ যদত্র॑ রি॒প্তগ্ং র॒সিনঃ॑ সু॒তস্য॑ । যদিন্দ্রো॒ অপি॑ব॒চ্ছচী॑ভিঃ । অ॒হ-ন্তদ॑স্য॒ মন॑সা শি॒বেন॑ । সোম॒গ্ং॒ রাজা॑নমি॒হ ভ॑ক্ষযামি ॥ পি॒তৃভ্যঃ॑ স্বধা॒বিভ্যঃ॑ স্ব॒ধা নমঃ॑ । পি॒তা॒ম॒হেভ্যঃ॑ স্বধা॒বিভ্যঃ॑ স্ব॒ধা নমঃ॑ । প্রপি॑তামহেভ্য-স্স্বধা॒বিভ্যঃ॑ স্ব॒ধা নমঃ॑ । অক্ষ॑-ন্পি॒তরঃ॑ ॥ 10 ॥

অমী॑মদন্ত পি॒তরঃ॑ । অতী॑তৃপন্ত পি॒তরঃ॑ । অমী॑মৃজন্ত পি॒তরঃ॑ । পিত॑র॒-শ্শুন্ধ॑দ্ধ্বম্ ॥ পু॒নন্তু॑ মা পি॒তরঃ॑ সো॒ম্যাসঃ॑ । পু॒নন্তু॑ মা পিতাম॒হাঃ । পু॒নন্তু॒ প্রপি॑তামহাঃ । প॒বিত্রে॑ণ শ॒তাযু॑ষা । পু॒নন্তু॑ মা পিতাম॒হাঃ । পু॒নন্তু॒ প্রপি॑তামহাঃ ॥ 11 ॥

প॒বিত্রে॑ণ শ॒তাযু॑ষা ॥ বিশ্ব॒মাযু॒-র্ব্য॑শ্নবৈ । অগ্ন॒ আযূগ্ং॑ষি পবস॒ আ সু॒বোর্জ॒মিষ॑-ঞ্চ নঃ । আ॒রে বা॑ধস্ব দু॒চ্ছুনা᳚ম্ ॥ অগ্নে॒ পব॑স্ব॒ স্বপা॑ অ॒স্মে বর্চঃ॑ সু॒বীর্য᳚ম্ । দধ॒-ত্পোষগ্ং॑ র॒যি-ম্মযি॑ ॥। পব॑মান॒-স্সুব॒র্জনঃ॑ । প॒বিত্রে॑ণ॒ বিচ॑র্ষণিঃ । যঃ পোতা॒ স পু॑নাতু মা ॥ পু॒নন্তু॑ মা দেবজ॒নাঃ । পু॒নন্তু॒ মন॑ বো ধি॒যা । পু॒নন্তু॒ বিশ্ব॑ আ॒যবঃ॑ ॥। জাত॑বেদঃ প॒বিত্র॑বত্ । প॒বিত্রে॑ণ পুনাহি মা । শু॒ক্রেণ॑ দেব॒ দীদ্য॑ত্ । অগ্নে॒ ক্রত্বা॒ ক্রতূ॒গ্ং॒রনু॑ ॥ যত্তে॑ প॒বিত্র॑-ম॒র্চিষি॑ । অগ্নে॒ বিত॑তমন্ত॒রা । ব্রহ্ম॒ তেন॑ পুনীমহে ॥। উ॒ভাভ্যা᳚-ন্দেব সবিতঃ । প॒বিত্রে॑ণ স॒বেন॑ চ । ই॒দ-ম্ব্রহ্ম॑ পুনীমহে ॥ বৈ॒শ্ব॒দে॒বী পু॑ন॒তী দে॒ব্যাগা᳚ত্ । যস্যৈ॑ ব॒হ্বী-স্ত॒নুবো॑ বী॒তপৃ॑ষ্ঠাঃ । তযা॒ মদ॑ন্ত-স্সধ॒মাদ্যে॑ষু । ব॒যগ্গ্ স্যা॑ম॒ পত॑যো রযী॒ণাম্ ॥॥ যে স॑মা॒না-স্সম॑নসঃ । পি॒তরো॑ যম॒রাজ্যে᳚ । তেষাং᳚-লোঁ॒ক-স্স্ব॒ধা নমঃ॑ । য॒জ্ঞো দে॒বেষু॑ কল্পতাম্ ॥ 12 ॥

যে স॑জা॒তা-স্সম॑নসঃ । জী॒বা জী॒বেষু॑ মাম॒কাঃ । তেষা॒গ্॒ শ্রীর্মযি॑ কল্পতাম্ । অ॒স্মিল্ ঁলো॒কে শ॒তগ্ং সমাঃ᳚ ॥ দ্বে স্রু॒তী অ॑শৃণব-ম্পিতৃ॒ণাম্ । অ॒হ-ন্দে॒বানা॑মু॒ত মর্ত্যা॑নাম্ । যাভ্যা॑মি॒দং-বিঁশ্ব॒মেজ॒-থ্সমে॑তি । যদ॑ন্ত॒রা পি॒তর॑-ম্মা॒তর॑-ঞ্চ ॥ ই॒দগ্ং হ॒বিঃ প্র॒জন॑ন-ম্মে অস্তু । দশ॑বীরগ্ং স॒র্বগ॑ণগ্গ্ স্ব॒স্তযে᳚ । আ॒ত্ম॒সনি॑ প্রজা॒সনি॑ । প॒শু॒সন্য॑ভয॒সনি॑ লোক॒সনি॑ । অ॒গ্নিঃ প্র॒জা-ম্ব॑হু॒লা-ম্মে॑ করোতু । অন্ন॒-ম্পযো॒ রেতো॑ অ॒স্মাসু॑ ধত্ত । রা॒যস্পোষ॒-মিষ॒মূর্জ॑ম॒স্মাসু॑ দীধর॒-থ্স্বাহা᳚ ॥ 13 ॥

(ই॒ন্দ্রি॒যায॑ - পি॒তরঃ॑ - শ॒তাযু॑ষা পু॒নন্তু॑ মা পিতাম॒হাঃ পু॒নন্তু॒ প্রপি॑তামহাঃ-কল্পতাগ্-স্ব॒স্তযে॒ পঞ্চ॑ চ) (অ. 3)

অনুবাকং 4 - উপহোমাঃ

সীসে॑ন॒ তন্ত্র॒-ম্মন॑সা মনী॒ষিণঃ॑ । ঊ॒র্ণা॒সূ॒ত্রেণ॑ ক॒বযো॑ বযন্তি । অ॒শ্বিনা॑ য॒জ্ঞগ্ং স॑বি॒তা সর॑স্বতী । ইন্দ্র॑স্য রূ॒পং-বঁরু॑ণো ভিষ॒জ্যন্ন্ ॥ তদ॑স্য রূ॒পম॒মৃত॒গ্ং॒ শচী॑ভিঃ । তি॒স্রো দ॑ধুর্দে॒বতা᳚-স্সগ্ংররা॒ণাঃ । লোমা॑নি॒ শষ্পৈ᳚-র্বহু॒ধা ন তোক্ম॑ভিঃ । ত্বগ॑স্য মা॒গ্ং॒সম॑ভব॒ন্ন লা॒জাঃ ॥ তদ॒শ্বিনা॑ ভি॒ষজা॑ রু॒দ্রব॑র্তনী । সর॑স্বতী বযতি॒ পেশো॒ অন্ত॑রঃ ॥ 14 ॥

অস্থি॑ ম॒জ্জান॒-ম্মাস॑রৈঃ । কা॒রো॒ত॒রেণ॒ দধ॑তো॒ গবা᳚-ন্ত্ব॒চি ॥ সর॑স্বতী॒ মন॑সা পেশ॒লং-বঁসু॑ । নাস॑ত্যাভ্যাং-বঁযতি দর্শ॒তং-বঁপুঃ॑ । রস॑-ম্পরি॒স্রুতা॒ ন রোহি॑তম্ । ন॒গ্নহু॒র্ধীর॒স্তস॑র॒-ন্ন বেম॑ ॥ পয॑সা শু॒ক্রম॒মৃত॑-ঞ্জ॒নিত্র᳚ম্ । সুর॑যা॒ মূত্রা᳚জ্জনযন্তি॒ রেতঃ॑ । অপাম॑তি-ন্দুর্ম॒তি-ম্বাধ॑মানাঃ । ঊব॑দ্ধ্যং॒-বাঁতগ্ং॑ স॒বুব॒-ন্তদা॒রাত্ ॥ 15 ॥

ইন্দ্রঃ॑ সু॒ত্রামা॒ হৃদ॑যেন স॒ত্যম্ । পু॒রো॒ডাশে॑ন সবি॒তা জ॑জান । যকৃ॑-ত্ক্লো॒মানং॒-বঁরু॑ণো ভিষ॒জ্যন্ন্ । মত॑স্নে বায॒ব্যৈ᳚র্ন মি॑নাতি পি॒ত্তম্ ॥ আ॒ন্ত্রাণি॑ স্থা॒লী মধু॒ পিন্ব॑মানা । গুদা॒ পাত্রা॑ণি সু॒দুঘা॒ ন ধে॒নুঃ । শ্যে॒নস্য॒ পত্র॒-ন্ন প্লী॒হা শচী॑ভিঃ । আ॒স॒ন্দী নাভি॑রু॒দর॒-ন্ন মা॒তা ॥ কু॒ম্ভো ব॑নি॒ষ্ঠুর্জ॑নি॒তা শচী॑ভিঃ । যস্মি॒ন্নগ্রে॒ যোন্যা॒-ঙ্গর্ভো॑ অ॒ন্তঃ ॥ 16 ॥

প্লা॒শীর্ব্য॑ক্ত-শ্শ॒তধা॑র॒ উথ্সঃ॑ । দু॒হে ন কু॒ম্ভীগ্ স্ব॒ধা-ম্পি॒তৃভ্যঃ॑ ॥ মুখ॒গ্ং॒ সদ॑স্য॒ শির॒ ইথ্সদে॑ন । জি॒হ্বা প॒বিত্র॑ম॒শ্বিনা॒ সগ্ং সর॑স্বতী । চপ্প॒-ন্ন পা॒যুর্ভি॒ষগ॑স্য॒ বালঃ॑ । ব॒স্তির্ন শেপো॒ হর॑সা তর॒স্বী ॥ অ॒শ্বিভ্যা॒-ঞ্চক্ষু॑র॒মৃত॒-ঙ্গ্রহা᳚ভ্যাম্ । ছাগে॑ন॒ তেজো॑ হ॒বিষা॑ শৃ॒তেন॑ । পক্ষ্মা॑ণি গো॒ধূমৈঃ॒ ক্ব॑লৈরু॒তানি॑ । পেশো॒ ন শু॒ক্লমসি॑তং-বঁসাতে ॥ 17 ॥

অবি॒র্ন মে॒ষো ন॒সি বী॒র্যা॑য । প্রা॒ণস্য॒ পন্থা॑ অ॒মৃতো॒ গ্রহা᳚ভ্যাম্ । সর॑স্ব॒ত্যুপ॒বাকৈ᳚র্ব্যা॒নম্ । নস্যা॑নি ব॒র॒ঃই-র্বদ॑রৈ-র্জজান ॥ ইন্দ্র॑স্য রূ॒পমৃ॑ষ॒ভো বলা॑য । কর্ণা᳚ভ্যা॒গ্॒ শ্রোত্র॑ম॒মৃত॒-ঙ্গ্রহা᳚ভ্যাম্ । যবা॒ ন ব॒র॒ঃই-র্ভ্রু॒বি কেস॑রাণি । ক॒র্কন্ধু॑ জজ্ঞে॒ মধু॑ সার॒ঘ-ম্মুখা᳚ত্ ॥ আ॒ত্মন্নু॒পস্থে॒ ন বৃক॑স্য॒ লোম॑ । মুখে॒ শ্মশ্রূ॑ণি॒ ন ব্যা᳚ঘ্রলো॒মম্ ॥ 18 ॥

কেশা॒ ন শী॒র॒.ষন্. যশ॑সে শ্রি॒যৈ শিখা᳚ । সি॒গ্ং॒হস্য॒ লোম॒ ত্বিষি॑-রিন্দ্রি॒যাণি॑ ॥ অঙ্গা᳚ন্যা॒ত্মন্-ভি॒ষজা॒ তদ॒শ্বিনা᳚ । আ॒ত্মান॒মঙ্গৈ॒-স্সম॑ধা॒-থ্সর॑স্বতী । ইন্দ্র॑স্য রূ॒পগ্ং শ॒তমা॑ন॒মাযুঃ॑ । চ॒ন্দ্রেণ॒ জ্যোতি॑র॒মৃত॒-ন্দধা॑না ॥ সর॑স্বতী॒ যোন্যা॒-ঙ্গর্ভ॑ম॒ন্তঃ । অ॒শ্বিভ্যা॒-ম্পত্নী॒ সুকৃ॑ত-ম্বিভর্তি । অ॒পাগ্ং রসে॑ন॒ বরু॑ণো॒ ন সাম্না᳚ । ইন্দ্রগ্গ্॑ শ্রি॒যৈ জ॒নয॑ন্ন॒ফ্সু রাজা᳚ ॥ তেজঃ॑ পশূ॒নাগ্ং হ॒বিরি॑ন্দ্রি॒যাব॑ত্ । প॒রি॒স্রুতা॒ পয॑সা সার॒ঘ-ম্মধু॑ । অ॒শ্বিভ্যা᳚-ন্দু॒গ্ধ-ম্ভি॒ষজা॒ সর॑স্বত্যা সুতাসু॒তাভ্যা᳚ম্ । অ॒মৃত॒-স্সোম॒ ইন্দুঃ॑ ॥ 19 ॥

(অন্ত॑র - আ॒রা - দ॒ন্ত--র্ ব॑সাতে - ব্যাঘ্রলো॒মগ্ং - রাজা॑ চ॒ত্বারি॑ চ) (অ. 4)

অনুবাকং 5 - অভিষেকঃ

মি॒ত্রো॑-ঽসি॒ বরু॑ণো-ঽসি । সম॒হং-বিঁশ্বৈ᳚র্দে॒বৈঃ ॥ ক্ষ॒ত্রস্য॒ নাভি॑রসি । ক্ষ॒ত্রস্য॒ যোনি॑রসি ॥ স্যো॒নামাসী॑দ । সু॒ষদা॒মাসী॑দ । মা ত্বা॑ হিগ্ংসীত্ । মা মা॑ হিগ্ংসীত্ ॥ নিষ॑সাদ ধৃ॒তব্র॑তো॒ বরু॑ণঃ । প॒স্ত্যা᳚স্বা ॥ 20 ॥

সাম্রা᳚জ্যায সু॒ক্রতুঃ॑ ॥ দে॒বস্য॑ ত্বা সবি॒তুঃ প্র॑স॒বে । অ॒শ্বিনো᳚-র্বা॒হুভ্যা᳚ম্ । পূ॒ষ্ণো হস্তা᳚ভ্যাম্ । অ॒শ্বিনো॒-র্ভৈষ॑জ্যেন । তেজ॑সে ব্রহ্মবর্চ॒সাযা॒ভিষি॑ঞ্চামি ॥ দে॒বস্য॑ ত্বা সবি॒তুঃ প্র॑স॒বে । অ॒শ্বিনো᳚-র্বা॒হুভ্যা᳚ম্ । পূ॒ষ্ণো হস্তা᳚ভ্যাম্ । সর॑স্বত্যৈ॒ ভৈষ॑জ্যেন ॥ 21 ॥

বী॒র্যা॑যা॒ন্নাদ্যা॑যা॒ভিষি॑ঞ্চামি ॥ দে॒বস্য॑ ত্বা সবি॒তুঃ প্র॑স॒বে । অ॒শ্বিনো᳚-র্বা॒হুভ্যা᳚ম্ । পূ॒ষ্ণো হস্তা᳚ভ্যাম্ । ইন্দ্র॑স্যেন্দ্রি॒যেণ॑ । শ্রি॒যৈ যশ॑সে॒ বলা॑যা॒ভিষি॑ঞ্চামি ॥ কো॑-ঽসি কত॒মো॑-ঽসি । কস্মৈ᳚ ত্বা॒ কায॑ ত্বা ॥ সুশ্লো॒কাঁ(4) সুম॑ড্গ॒লাঁ(4) সত্য॑রা॒জা(3)ন্ ॥ শিরো॑ মে॒ শ্রীঃ ॥ 22 ॥

যশো॒ মুখ᳚ম্ । ত্বিষিঃ॒ কেশা᳚শ্চ॒ শ্মশ্রূ॑ণি । রাজা॑ মে প্রা॒ণো॑-ঽমৃত᳚ম্ । স॒ম্রাট্ চক্ষুঃ॑ । বি॒রাট্ছ্রোত্র᳚ম্ । জি॒হ্বা মে॑ ভ॒দ্রম্ । বাম্মহঃ॑ । মনো॑ ম॒ন্যুঃ । স্ব॒রাড্ভামঃ॑ । মোদাঃ᳚ প্রমো॒দা অ॒ঙ্গুলী॒রঙ্গা॑নি ॥ 23 ॥

চি॒ত্ত-ম্মে॒ সহঃ॑ । বা॒হূ মে॒ বল॑মিন্দ্রি॒যম্ । হস্তৌ॑ মে॒ কর্ম॑ বী॒র্য᳚ম্ । আ॒ত্মা ক্ষ॒ত্রমুরো॒ মম॑ । পৃ॒ষ্টীর্মে॑ রা॒ষ্ট্রমু॒দর॒মগ্ংসৌ᳚ । গ্রী॒বাশ্চ॒ শ্রোণ্যৌ᳚ । ঊ॒রূ অ॑র॒ত্নী জানু॑নী । বিশো॒ মে-ঽঙ্গা॑নি স॒র্বতঃ॑ । নাভি॑র্মে চি॒ত্তং-বিঁ॒জ্ঞান᳚ম্ । পা॒যুর্মে-ঽপ॑চিতির্ভ॒সত্ ॥ 24 ॥

আ॒ন॒ন্দ॒ন॒ন্দাবা॒ণ্ডৌ মে᳚ । ভগ॒-স্সৌভা᳚গ্য॒-ম্পসঃ॑ ॥ জঙ্ঘা᳚ভ্যা-ম্প॒দ্ভ্যা-ন্ধর্মো᳚-ঽস্মি । বি॒শি রাজা॒ প্রতি॑ষ্ঠিতঃ ॥ প্রতি॑ ক্ষ॒ত্রে প্রতি॑তিষ্ঠামি রা॒ষ্ট্রে । প্রত্যশ্বে॑ষু॒ প্রতি॑তিষ্ঠামি॒ গোষু॑ । প্রত্যঙ্গে॑ষু॒ প্রতি॑তিষ্ঠাম্যা॒ত্মন্ন্ । প্রতি॑ প্রা॒ণেষু॒ প্রতি॑তিষ্ঠামি পু॒ষ্টে । প্রতি॒ দ্যাবা॑পৃথি॒ব্যোঃ । প্রতিতি॑ষ্ঠামি য॒জ্ঞে ॥ 25 ॥

ত্র॒যা দে॒বা একা॑দশ । ত্র॒য॒স্ত্রি॒গ্ং॒শা-স্সু॒রাধ॑সঃ । বৃহ॒স্পতি॑ পুরোহিতাঃ । দে॒বস্য॑ সবি॒তু-স্স॒বে । দে॒বা দে॒বৈর॑বন্তু মা । প্র॒থ॒মা দ্বি॒তীযৈঃ᳚ । দ্বি॒তীযা᳚স্তৃ॒তীযৈঃ᳚ । তৃ॒তীযা᳚-স্স॒ত্যেন॑ । স॒ত্যং-যঁ॒জ্ঞেন॑ ।য॒জ্ঞো যজু॑র্ভিঃ ॥ 26 ॥

যজূগ্ং॑ষি॒ সাম॑ভিঃ । সামা᳚ন্যৃ॒গ্ভিঃ । ঋচো॑ যা॒জ্যা॑ভিঃ । যা॒জ্যা॑ বষট্কা॒রৈঃ । ব॒ষ॒ট্কা॒রা আহু॑তিভিঃ । আহু॑তযো মে॒ কামা॒ন্-থ্সম॑র্ধযন্তু ॥ ভূ-স্স্বাহা᳚ ॥ লোমা॑নি॒ প্রয॑তি॒র্মম॑ । ত্বম্ম॒ আন॑তি॒রাগ॑তিঃ । মা॒গ্ং॒স-ম্ম॒ উপ॑নতিঃ । ব স্বস্থি॑ । ম॒জ্জা ম॒ আন॑তিঃ ॥ 27 ॥

(প॒স্ত্যা᳚স্বা - সর॑স্বত্যৈ॒ ভৈষ॑জ্যেন॒ - শ্রী - রঙ্গা॑নি - ভ॒স--দ্য॒জ্ঞে - য॒জ্ঞো যজু॑র্ভি॒ - রুপ॑নতি॒র্দ্বে চ॑) (অ. 5)

অনুবাকং 6 - অবভৃথঃ

য-দ্দে॑বা দেব॒হেড॑নম্ । দেবা॑সশ্চকৃ॒মা ব॒যম্ । অ॒গ্নির্মা॒ তস্মা॒দেন॑সঃ । বিশ্বা᳚-ন্মুঞ্চ॒ত্বগ্ংহ॑সঃ ॥ যদি॒ দিবা॒ যদি॒ নক্ত᳚ম্ । এনাগ্ং॑সি চকৃ॒মা ব॒যম্ । বা॒যুর্মা॒ তস্মা॒দেন॑সঃ । বিশ্বা᳚-ন্মুঞ্চ॒ত্বগ্ংহ॑সঃ ॥ যদি॒ জাগ্র॒-দ্যদি॒ স্বপ্নে᳚ । এনাগ্ং॑সি চকৃ॒মা ব॒যম্ ॥ 28 ॥

সূর্যো॑ মা॒ তস্মা॒দেন॑সঃ । বিশ্বা᳚-ন্মুঞ্চ॒ত্বগ্ংহ॑সঃ ॥ যদ্গ্রামে॒ যদর॑ণ্যে । য-থ্স॒ভাযাং॒-যঁদি॑ন্দ্রি॒যে । যচ্ছূ॒দ্রে যদ॒র্যে᳚ । এন॑শ্চকৃ॒মা ব॒যম্ । যদেক॒স্যাধি॒ ধর্ম॑ণি । তস্যা॑ব॒যজ॑নমসি ॥ যদাপো॒ অঘ্নি॑যা॒ বরু॒ণেতি॒ শপা॑মহে । ততো॑ বরুণ নো মুঞ্চ ॥ 29 ॥

অব॑ভৃথ নিচঙ্কুণ নিচে॒রুর॑সি নিচঙ্কুণ । অব॑ দে॒বৈ-র্দে॒বকৃ॑ত॒মেনো॑-ঽযাট্ । অব॒ মর্ত্যৈ॒র্মর্ত্য॑কৃতম্ । উ॒রোরা নো॑ দেব রি॒ষস্পা॑হি ॥ সু॒মি॒ত্রা ন॒ আপ॒ ওষ॑ধয-স্সন্তু । দু॒র্মি॒ত্রাস্তস্মৈ॑ ভুযাসুঃ । যো᳚-ঽস্মা-ন্দ্বেষ্টি॑ । য-ঞ্চ॑ ব॒য-ন্দ্বি॒ষ্মঃ ॥ দ্রু॒প॒দাদি॒বে-ন্মু॑মুচা॒নঃ । স্বি॒ন্ন-স্স্না॒ত্বী মলা॑দিব ॥ 30 ॥

পূ॒ত-ম্প॒বিত্রে॑ণে॒বাজ্য᳚ম্ । আপঃ॑ শুন্ধন্তু॒ মৈন॑সঃ ॥ উদ্ব॒য-ন্তম॑স॒স্পরি॑ । পশ্য॑ন্তো॒ জ্যোতি॒রুত্ত॑রম্ । দে॒ব-ন্দে॑ব॒ত্রা সূর্য᳚ম্ । অগ॑ন্ম॒ জ্যোতি॑রুত্ত॒মম্ ॥ প্রতি॑যুতো॒ বরু॑ণস্য॒ পাশঃ॑ । প্রত্য॑স্তো॒ বরু॑ণস্য॒ পাশঃ॑ ॥ এধো᳚-ঽস্যেধিষী॒মহি॑ । স॒মিদ॑সি ॥ 31 ॥

তেজো॑-ঽসি॒ তেজো॒ মযি॑ ধেহি ॥ অ॒পো অন্ব॑চারিষম্ । রসে॑ন॒ সম॑সৃক্ষ্মহি । পয॑স্বাগ্ং অগ্ন॒ আ-ঽগ॑মম্ । ত-ম্মা॒ সগ্ংসৃ॑জ॒ বর্চ॑সা । প্র॒জযা॑ চ॒ ধনে॑ন চ ॥ স॒মাব॑বর্তি পৃথি॒বী । সমু॒ষাঃ । সমু॒ সূর্যঃ॑ । সমু॒ বিশ্ব॑মি॒দ-ঞ্জগ॑ত্ । বৈ॒শ্বা॒ন॒র জ্যো॑তি-র্ভূযাসম্ । বি॒ভু-ঙ্কামং॒-ব্যঁ॑শ্নবৈ ॥ ভূ-স্স্বাহা᳚ ॥ 32 ॥

(স্বপ্ন॒ এনাগ্ং॑সি চকৃ॒মা ব॒যং - মু॑ঞ্চ॒ - মলা॑দিব - স॒মিদ॑সি॒ - জগ॒-ত্ত্রীণি॑ চ) (অ. 6)

অনুবাকং 7 - ঐন্দ্রে প্রশ্নৌ প্রযাজানামেকাদশ মৈত্রাবরুণপ্রৈষাঃ

হোতা॑ যক্ষ-থ্স॒মিধেন্দ্র॑-মি॒ডস্প॒দে । নাভা॑ পৃথি॒ব্যা অধি॑ । দি॒বো বর্ষ্ম॒ন্-থ্সমি॑দ্ধ্যতে । ওজি॑ষ্ঠশ্চর্ষণী॒সহান্॑ । বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒ত্তনূ॒নপা॑তম্ । ঊ॒তিভি॒-র্জেতা॑র॒-মপ॑রাজিতম্ । ইন্দ্র॑-ন্দে॒বগ্ং সু॑ব॒র্বিদ᳚ম্ । প॒থিভি॒-র্মধু॑মত্তমৈঃ । নরা॒শগ্ংসে॑ন॒ তেজ॑সা ॥ 33 ॥

বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒দিডা॑ভি॒-রিন্দ্র॑-মীডি॒তম্ । আ॒জুহ্বা॑ন॒-মম॑র্ত্যম্ । দে॒বো দে॒বৈ-স্সবী᳚র্যঃ । বজ্র॑হস্তঃ পুরন্দ॒রঃ । বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ-দ্ব॒র॒ঃইষীন্দ্র॑-ন্নিষদ্ব॒রম্ । বৃ॒ষ॒ভ-ন্নর্যা॑পসম্ । বসু॑ভী রু॒দ্রৈরা॑দি॒ত্যৈঃ । স॒যুগ্ভি॑-র্ব॒র॒ঃইরা ঽস॑দত্ ॥ 34 ॥

বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒দোজো॒ ন বী॒র্য᳚ম্ । সহো॒ দ্বার॒ ইন্দ্র॑মবর্ধযন্ন্ । সু॒প্রা॒য॒ণা বিশ্র॑যন্তামৃতা॒বৃধঃ॑ । দ্বার॒ ইন্দ্রা॑য মী॒ঢুষে᳚ । বি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষদু॒ষে ইন্দ্র॑স্য ধে॒নূ । সু॒দুঘে॑ মা॒তরৌ॑ ম॒হী । সবা॒তরৌ॒ ন তেজ॑সী । ব॒থ্সমিন্দ্র॑-মবর্ধতাম্ ॥ 35 ॥

বী॒তামাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒-দ্দৈব্যা॒ হোতা॑রা । ভি॒ষজা॒ সখা॑যা । হ॒বিষেন্দ্র॑-ম্ভিষজ্যতঃ । ক॒বী দে॒বৌ প্রচে॑তসৌ । ইন্দ্রা॑য ধত্ত ইন্দ্রি॒যম্ । বী॒তামাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষত্তি॒স্রো দে॒বীঃ । ত্রয॑স্ত্রি॒ধাত॑বো॒-ঽপসঃ॑ । ইডা॒ সর॑স্বতী॒ ভার॑তী ॥ 36 ॥

ম॒হীন্দ্র॑পত্নীর্-হ॒বিষ্ম॑তীঃ । বি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒ত্ত্বষ্টা॑র॒-মিন্দ্র॑-ন্দে॒বম্ । ভি॒ষজগ্ং॑ সু॒যজ॑-ঙ্ঘৃত॒শ্রিয᳚ম্ । পু॒রু॒রূপগ্ং॑ সু॒রেত॑স-ম্ম॒ঘোনি᳚ম্ । ইন্দ্রা॑য॒ ত্বষ্টা॒ দধ॑দিন্দ্রি॒যাণি॑ । বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒-দ্বন॒স্পতি᳚ম্ । শ॒মি॒তারগ্ং॑ শ॒তক্র॑তুম্ । ধি॒যো জো॒ষ্টার॑-মিন্দ্রি॒যম্ ॥ 37 ॥

মদ্ধ্বা॑ সম॒ঞ্জন্প॒থিভিঃ॑ সু॒গেভিঃ॑ । স্বদা॑তি হ॒ব্য-ম্মধু॑না ঘৃ॒তেন॑ । বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒দিন্দ্র॒গ্গ্॒ স্বাহা-ঽঽজ্য॑স্য । স্বাহা॒ মেদ॑সঃ । স্বাহা᳚ স্তো॒কানা᳚ম্ । স্বাহা॒ স্বাহা॑কৃতীনাম্ । স্বাহা॑ হ॒ব্যসূ᳚ক্তীনাম্ । স্বাহা॑ দে॒বাগ্ং আ᳚জ্য॒পান্ । স্বাহেন্দ্রগ্ং॑ হো॒ত্রাজ্জু॑ষা॒ণাঃ । ইন্দ্র॒ আজ্য॑স্য বিযন্তু । হোত॒র্যজ॑ ॥ 38 ॥

(তেজ॑সা-ঽসদ-দবর্ধতাং॒-ভার॑তী-ন্দ্রি॒যং-জু॑ষা॒ণা দ্বে চ॑) (অ. 7)

(স॒মিধেন্দ্র॒-ন্তনূ॒নপা॑ত॒মিডা॑ভি-র্ব॒র্॒হিষ্যোজ॑ উ॒ষে দৈব্যা॑ তি॒স্রস্ত্বষ্টা॑রং॒-বঁন॒স্পতি॒মিন্দ্র᳚ম্ । স॒মিধেন্দ্র॑-ঞ্চ॒তুর্বেত্বেকো॑ বি॒যন্তু॒ দ্বির্বী॒তামেকো॑ বি॒যন্তু॒ দ্বির্বেত্বেকো॑ বি॒যন্তু॒ হোত॒র্যজ॑ )

অনুবাকং 8 - ঐন্দ্রে প্রশ্নৌ প্রযাজযাজ্যাঃ

সমি॑দ্ধ॒ ইন্দ্র॑ উ॒ষসা॒মনী॑কে । পু॒রো॒রুচা॑ পূর্ব॒কৃদ্বা॑বৃধা॒নঃ । ত্রি॒ভির্দে॒বৈস্ত্রি॒গ্ং॒শতা॒ বজ্র॑বাহুঃ । জ॒ঘান॑ বৃ॒ত্রং-বিঁ দুরো॑ ববার ॥ নরা॒শগ্ংসঃ॒ প্রতি॒ শূরো॒ মিমা॑নঃ । তনূ॒নপা॒ত্-প্রতি॑ য॒জ্ঞস্য॒ ধাম॑ । গোভি॑-র্ব॒পাবা॒-ন্মধু॑না সম॒ঞ্জন্ন্ । হির॑ণ্যৈশ্চ॒ন্দ্রী য॑জতি॒ প্রচে॑তাঃ ॥ ঈ॒ডি॒তো দে॒বৈর্হরি॑বাগ্ং অভি॒ষ্টিঃ । আ॒জুহ্বা॑নো হ॒বিষা॒ শর্ধ॑মানঃ ॥ 39 ॥

পু॒র॒দং॒রো ম॒ঘবা॒ন্॒. বজ্র॑বাহুঃ । আযা॑তু য॒জ্ঞমুপ॑ নো জুষা॒ণঃ ॥ জু॒ষা॒ণো ব॒র॒ঃইর্হরি॑বান্ন॒ ইন্দ্রঃ॑ । প্রা॒চীনগ্ং॑ সীদত্প্র॒দিশা॑ পৃথি॒ব্যাঃ । উ॒রু॒ব্যচাঃ॒ প্রথ॑মানগ্গ্ স্যো॒নম্ । আ॒দি॒ত্যৈর॒ক্তং-বঁসু॑ভি-স্স॒জোষাঃ᳚ ॥ ইন্দ্র॒-ন্দুরঃ॑ কব॒ষ্যো॑ ধাব॑মানাঃ । বৃষা॑ণং-যঁন্তু॒ জন॑য-স্সু॒পত্নীঃ᳚ । দ্বারো॑ দে॒বীর॒ভিতো॒ বিশ্র॑যন্তাম্ । সু॒বীরা॑ বী॒র-ম্প্রথ॑মানা॒ মহো॑ভিঃ ॥ 40 ॥

উ॒ষাসা॒ নক্তা॑ বৃহ॒তী বৃ॒হন্ত᳚ম্ । পয॑স্বতী সু॒দুঘে॒ শূর॒মিন্দ্র᳚ম্ । পেশ॑স্বতী॒ তন্তু॑না সং॒ব্যঁয॑ন্তী । দে॒বানা᳚-ন্দে॒বং-যঁ॑জত-স্সুরু॒ক্মে ॥ দৈব্যা॒ মিমা॑না॒ মন॑সা পুরু॒ত্রা । হোতা॑রা॒বিন্দ্র॑-ম্প্রথ॒মা সু॒বাচা᳚ । মূ॒র্ধন্. য॒জ্ঞস্য॒ মধু॑না॒ দধা॑না । প্রা॒চীন॒-ঞ্জ্যোতি॑র্হ॒বিষা॑ বৃধাতঃ ॥ তি॒স্রো দে॒বীর্হ॒বিষা॒ বর্ধ॑মানাঃ । ইন্দ্র॑-ঞ্জুষা॒ণা বৃষ॑ণ॒-ন্ন পত্নীঃ᳚ ॥ 41 ॥

অচ্ছি॑ন্ন॒-ন্তন্তু॒-ম্পয॑সা॒ সর॑স্বতী । ইডা॑ দে॒বী ভার॑তী বি॒শ্বতূ᳚র্তিঃ ॥ ত্বষ্টা॒ দধ॒দিন্দ্রা॑য॒ শুষ্ম᳚ম্ । অপা॒কো-ঽচি॑ষ্টুর্য॒শসে॑ পু॒রূণি॑ । বৃষা॒ যজ॒ন্ বৃষ॑ণ॒-ম্ভূরি॑রেতাঃ । মূ॒র্ধন্. য॒জ্ঞস্য॒ সম॑নক্তু দে॒বান্ ॥ বন॒স্পতি॒-রব॑সৃষ্টো॒ ন পাশৈঃ᳚ । ত্মন্যা॑ সম॒ঞ্জঞ্ছ॑মি॒তা ন দে॒বঃ । ইন্দ্র॑স্য হ॒ব্যৈর্জ॒ঠর॑-ম্পৃণা॒নঃ । স্বদা॑তি হ॒ব্য-ম্মধু॑না ঘৃ॒তেন॑ ॥ স্তো॒কানা॒মিন্দু॒-ম্প্রতি॒ শূর॒ ইন্দ্রঃ॑ । বৃ॒ষা॒যমা॑ণো বৃষ॒ভ-স্তু॑রা॒ষাট্ । ঘৃ॒ত॒প্রুষা॒ মধু॑না হ॒ব্যমু॒ন্দন্ন্ । মূ॒র্ধন্. য॒জ্ঞস্য॑ জুষতা॒গ্॒ স্বাহা᳚ ॥ 42 ॥

(শর্ধ॑মানো॒ - মহো॑ভিঃ॒ - পত্নী᳚--র্ ঘৃ॒তেন॑ চ॒ত্বারি॑ চ) (অ. 8)

অনুবাকং 9 - ঐন্দ্রে প্রশ্নৌ বপাদীনাং-যাঁজ্যানুবাক্যাঃ

আচ॑র্ষণি॒প্রা বৃ॑ষ॒ভো জনা॑নাম্ । রাজা॑ কৃষ্টী॒না-ম্পু॑রুহূ॒ত ইন্দ্রঃ॑ । স্তু॒ত-শ্শ্র॑ব॒স্যন্নব॒সোপ॑ম॒দ্রিক্ । যু॒ক্ত্বা হরী॒ বৃষ॒ণা ঽঽযা᳚হ্য॒র্বাম্ ॥, বি॒বেষ॒ যন্মা॑ ধি॒ষণা॑ জ॒জান॒ স্তবৈ॑ পু॒রা পার্যা॒দিন্দ্র॒ মহ্নঃ॑ । অগ্ংহ॑সো॒ যত্র॑ পী॒পর॒দ্যথা॑ নো না॒বেব॒ যান্ত॑ মু॒ভযে॑ হবন্তে ॥॥ তগ্ং স॒ধ্রীচী॑রূ॒তযো॒ বৃষ্ণি॑যানি । পৌগ্গ্স্যা॑নি নি॒যুতঃ॑ সশ্চু॒রিন্দ্র᳚ম্ । স॒মু॒দ্র-ন্ন সিন্ধ॑ব উ॒ক্থশু॑ষ্মাঃ । উ॒রু॒ব্যচ॑স॒গিংর॒ আবি॑শন্তি ॥॥ স॒ত্যমিত্তন্ন ত্বাবাগ্ং॑ অ॒ন্যো অস্তি॑ । ইন্দ্র॑ দে॒বো ন মর্ত্যো॒ জ্যাযান্॑ । অহ॒ন্নহি॑-ম্পরি॒শযা॑ন॒মর্ণঃ॑ । অবা॑সৃজো॒-ঽপো অচ্ছা॑ সমু॒দ্রম্ ॥ প্রস॑সাহিষে পুরুহূত॒ শত্রূন্॑ । জ্যেষ্ঠ॑স্তে॒ শুষ্ম॑ ই॒হ রা॒তির॑স্তু । ইন্দ্রাভ॑র॒ দক্ষি॑ণেনা॒ বসূ॑নি । পতি॒-স্সিন্ধূ॑নামসি রে॒বতী॑নাম্ ॥ স শেবৃ॑ধ॒মধি॑ধা দ্যু॒ম্নম॒স্মে । মহি॑ ক্ষ॒ত্র-ঞ্জ॑না॒ষাডি॑ন্দ্র॒ তব্য᳚ম্ । রক্ষা॑ চ নো ম॒ঘোনঃ॑ পা॒হি সূ॒রীন্ । রা॒যে চ॑ ন-স্স্বপ॒ত্যা ই॒ষে ধাঃ᳚ ॥ 43 ॥

(রে॒বতী॑না-ঞ্চ॒ত্বারি॑ চ) (অ. 9)

অনুবাকং 10 - ঐন্দ্রে প্রশ্নৌ অনুযাজানামেকাদশ মৈত্রাবরুণপ্রৈষাঃ

দে॒ব-ম্ব॒র্॒হিরিন্দ্রগ্ং॑ সুদে॒ব-ন্দে॒বৈঃ । বী॒রব॑-থ্স্তী॒র্ণং-বেঁদ্যা॑মবর্ধযত্ । বস্তো᳚র্বৃ॒ত-ম্প্রাক্তো᳚র্ভৃ॒তম্ । রা॒যা ব॒র্॒হিষ্ম॒তো-ঽত্য॑গাত্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু॒ যজ॑ ॥ দে॒বীর্দ্বার॒ ইন্দ্রগ্ং॑ সঙ্ঘা॒তে । বি॒ড্বীর্যাম॑ন্নবর্ধযন্ন্ । আ ব॒থ্সেন॒ তরু॑ণেন কুমা॒রেণ॑ চ মীবি॒তা অপার্বা॑ণম্ । রে॒ণুক॑কাট-ন্নুদন্তাম্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥ 44 ॥

দে॒বী উ॒ষাসা॒ নক্তা᳚ । ইন্দ্রং॑-যঁ॒জ্ঞে প্র॑য॒ত্য॑হ্বেতাম্ । দৈবী॒র্বিশঃ॒ প্রাযা॑সিষ্টাম্ । সুপ্রী॑তে॒ সুধি॑তে অভূতাম্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাং॒-যঁজ॑ ॥ দে॒বী জোষ্ট্রী॒ বসু॑ধিতী । দে॒বমিন্দ্র॑মবর্ধতাম্ । অযা᳚ব্য॒ন্যা-ঽঘা দ্বেষাগ্ং॑সি । আ-ঽন্যা বা᳚ক্ষী॒-দ্বসু॒ বার্যা॑ণি । যজ॑মানায শিক্ষি॒তে ॥ 45 ॥

ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাং॒-যঁজ॑ ॥ দে॒বী ঊ॒র্জাহু॑তী॒ দুঘে॑ সু॒দুঘে᳚ । পয॒সেন্দ্র॑মবর্ধতাম্ । ইষ॒মূর্জ॑ম॒ন্যা ঽবা᳚ক্ষীত্ । সগ্ধি॒গ্ং॒ সপী॑তিম॒ন্যা । নবে॑ন॒ পূর্ব॒-ন্দয॑মানে । পু॒রা॒ণেন॒ নব᳚ম্ । অধা॑তা॒-মূর্জ॑মূ॒র্জাহু॑তী॒ বসু॒ বার্যা॑ণি । যজ॑মানায শিক্ষি॒তে । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাং॒-যঁজ॑ ॥ 46 ॥

দে॒বা দৈব্যা॒ হোতা॑রা । দে॒বমিন্দ্র॑মবর্ধতাম্ । হ॒তাঘ॑শগ্ং সা॒বাভা᳚র্ষ্টাং॒-বঁসু॒ বার্যা॑ণি । যজ॑মানায শিক্ষি॒তৌ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাং॒-যঁজ॑ ॥ দে॒বীস্তি॒স্রস্তি॒স্রো দে॒বীঃ । পতি॒মিন্দ্র॑মবর্ধযন্ন্ । অস্পৃ॑ক্ষ॒দ্ভার॑তী॒ দিব᳚ম্ । রু॒দ্রৈর্য॒জ্ঞগ্ং সর॑স্বতী । ইডা॒ বসু॑মতী গৃ॒হান্ ॥ 47 ॥

ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥ দে॒ব ইন্দ্রো॒ নরা॒শগ্ংসঃ॑ । ত্রি॒ব॒রূ॒থ-স্ত্রি॑বন্ধু॒রঃ । দে॒বমিন্দ্র॑মবর্ধযত্ । শ॒তেন॑ শিতিপৃ॒ষ্ঠানা॒মাহি॑তঃ । স॒হস্রে॑ণ॒ প্রব॑র্ততে । মি॒ত্রাবরু॒ণেদ॑স্য হো॒ত্রমর্হ॑তঃ । বৃহ॒স্পতিঃ॑ স্তো॒ত্রম্ । অ॒শ্বিনা-ঽঽদ্ধ্ব॑র্যবম্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু॒ যজ॑ ॥ 48 ॥

দে॒ব ইন্দ্রো॒ বন॒স্পতিঃ॑ । হির॑ণ্যপর্ণো॒ মধু॑শাখ-স্সুপিপ্প॒লঃ । দে॒বমিন্দ্র॑মবর্ধযত্ । দিব॒মগ্রে॑ণাপ্রাত্ । আ-ঽন্তরি॑ক্ষ-ম্পৃথি॒বীম॑দৃগ্ংহীত্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু॒ যজ॑ ॥ দে॒ব-ম্ব॒র॒ঃইর্বারি॑তীনাম্ । দে॒বমিন্দ্র॑মবর্ধযত্ । স্বা॒স॒স্থ-মিন্দ্রে॒ণাস॑ন্নম্ । অ॒ন্যা ব॒র্॒হীগ্ষ্য॒ভ্য॑ভূত্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু॒ যজ॑ ॥ দে॒বো অ॒গ্নি-স্স্বি॑ষ্ট॒কৃত্ । দে॒বমিন্দ্র॑মবর্ধযত্ । স্বি॑ষ্ট-ঙ্কু॒র্বন্-থ্স্বি॑ষ্ট॒কৃত্ । স্বি॑ষ্টম॒দ্য ক॑রোতু নঃ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু॒ যজে॑ ॥ 49 ॥

(বি॒য॒ন্তু॒ যজ॑ - শিক্ষি॒তে - শি॑ক্ষি॒তে ব॑সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাং॒-যঁজ॑-গৃ॒হান্.-বে॑তু॒ যজা॑-ভূ॒-থ্ষট্চ॑) (অ. 10)

দে॒ব-ম্ব॒র্॒হি-র্দে॒বীর্দ্বারো॑ দে॒বী উ॒ষাসা॒ নক্তা॑ দে॒বী জোষ্ট্রী॑ দে॒বী ঊ॒র্জাহু॑তী দে॒বা দৈব্যা॒ হোতা॑রা শিক্ষি॒তৌ দে॒বীস্তি॒স্রস্তি॒স্রো দে॒বীঃ পতি॑-ন্দে॒ব ইন্দ্রো॒ নরা॒শগ্ংসো॑ দে॒ব ইন্দ্রো॒ বন॒স্পতি॑-র্দে॒ব-ম্ব॒র্॒হির্বারি॑তীনা-ন্দে॒বো অ॒গ্নি-স্স্বি॑ষ্ট॒কৃ-দ্দে॒বম্ । বে॒তু॒ বি॒য॒ন্তু॒ চ॒তুর্বী॑তা॒মেকো॑ বিযন্তু চ॒তুর্বে॑তু । অ॒ব॒র্ধ॒য॒দ॒ব॒র্ধ॒য॒-ন্ত্রির॑বর্ধতা॒মেকো॑ ঽবর্ধযগ্গ্ শ্চ॒তুর॑বর্ধযত্ । বস্তো॒রা ব॒থ্সেন॒ দৈবী॒রযা॒বীষগ্ং॑ হ॒তাস্পৃ॑ক্ষচ্ছ॒তেন॒ দিব॒মিন্দ্রগ্গ্॑ স্বাস॒স্থগ্গ্ স্বি॑ষ্টম্ । শিক্ষি॒তে শি॑ক্ষি॒তে শি॑ক্ষি॒তৌ ।

অনুবাকং 11 - পশুত্রযে প্রয জার্থা মৈত্রাবরুণপ্রৈষাঃ

হোতা॑ যক্ষ-থ্স॒মিধা॒-ঽগ্নি-মি॒ডস্প॒দে । অ॒শ্বিনেন্দ্র॒গ্ং॒ সর॑স্বতীম্ । অ॒জো ধূ॒ম্রো ন গো॒ধূমৈঃ॒ ক্ব॑লৈর্ভেষ॒জম্ । মধু॒ শষ্পৈ॒র্ন তেজ॑ ইন্দ্রি॒যম্ । পয॒-স্সোমঃ॑ পরি॒স্রুতা॑ ঘৃ॒ত-ম্মধু॑ । বি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒ত্তনূ॒নপা॒-থ্সর॑স্বতী । অবি॑র্মে॒ষো ন ভে॑ষ॒জম্ । প॒থা মধু॑ম॒তা ঽঽভ॑রন্ন্ । অ॒শ্বিনেন্দ্রা॑য বী॒র্য᳚ম্ ॥ 50 ॥

বদ॑রৈরুপ॒বাকা॑ভি-র্ভেষ॒জ-ন্তোক্ম॑ভিঃ । পয॒-স্সোমঃ॑ পরি॒স্রুতা॑ ঘৃ॒ত-ম্মধু॑ । বি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒ন্নরা॒শগ্ংস॒ন-ন্ন॒গ্নহু᳚ম্ । পতি॒গ্ং॒ সুরা॑যৈ ভেষ॒জম্ । মে॒ষ-স্সর॑স্বতী ভি॒ষক্ । রথো॒ ন চ॒ন্দ্র্য॑শ্বিনো᳚র্ব॒পা ইন্দ্র॑স্য বী॒র্য᳚ম্ । বদ॑রৈরুপ॒বাকা॑ভি-র্ভেষ॒জ-ন্তোক্ম॑ভিঃ । পয॒-স্সোমঃ॑ পরি॒স্রুতা॑ ঘৃ॒ত-ম্মধু॑ । বি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ 51 ॥

হোতা॑ যক্ষদি॒ডেডি॒ত আ॒জুহ্বা॑ন॒-স্সর॑স্বতীম্ । ইন্দ্র॒-ম্বলে॑ন ব॒র্ধযন্ন্॑ । ঋ॒ষ॒ভেণ॒ গবে᳚ন্দ্রি॒যম্ । অ॒শ্বিনেন্দ্রা॑য বী॒র্য᳚ম্ । যবৈঃ᳚ ক॒র্কন্ধু॑ভিঃ । মধু॑ লা॒জৈর্ন মাস॑রম্ । পয॒-স্সোমঃ॑ পরি॒স্রুতা॑ ঘৃ॒ত-ম্মধু॑ । বি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ-দ্ব॒র॒ঃই-স্সু॒ষ্টরী॒মো-ঽর্ণ॑ম্রদাঃ । ভি॒ষন্নাস॑ত্যা ॥ 52 ॥

ভি॒ষজা॒-ঽশ্বিনা-ঽশ্বা॒ শিশু॑মতী । ভি॒ষগ্ধে॒নু-স্সর॑স্বতী । ভি॒ষগ্দু॒হ ইন্দ্রা॑য ভেষ॒জম্ । পয॒-স্সোমঃ॑ পরি॒স্রুতা॑ ঘৃ॒ত-ম্মধু॑ । বি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒দ্দুরো॒ দিশঃ॑ । ক॒ব॒ষ্যো॑ ন ব্যচ॑স্বতীঃ । অ॒শ্বিভ্যা॒-ন্ন দুরো॒ দিশঃ॑ । ইন্দ্রো॒ ন রোদ॑সী॒ দুঘে᳚ । দু॒হে কামা॒ন্-থ্সর॑স্বতী ॥ 53 ॥

অ॒শ্বিনেন্দ্রা॑য ভেষ॒জম্ । শু॒ক্র-ন্ন জ্যোতি॑রিন্দ্রি॒যম্ । পয॒-স্সোমঃ॑ পরি॒স্রুতা॑ ঘৃ॒ত-ম্মধু॑ । বি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ-থ্সু॒পেশ॑সো॒ষে নক্ত॒-ন্দিবা᳚ । অ॒শ্বিনা॑ সঞ্জানা॒নে । সম॑ঞ্জাতে॒ সর॑স্বত্যা । ত্বিষি॒মিন্দ্রে॒ ন ভে॑ষ॒জম্ । শ্যে॒নো ন রজ॑সা হৃ॒দা । পয॒-স্সোমঃ॑ পরি॒স্রুতা॑ ঘৃ॒ত-ম্মধু॑ ॥ 54 ॥

বি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒দ্দৈব্যা॒ হোতা॑রা ভি॒ষজা॒-ঽশ্বিনা᳚ । ইন্দ্র॒-ন্ন জাগৃ॑বী॒ দিবা॒ নক্ত॒-ন্ন ভে॑ষ॒জৈঃ । শূষ॒গ্ং॒ সর॑স্বতী ভি॒ষক্ । সীসে॑ন দুহ ইন্দ্রি॒যম্ । পয॒-স্সোমঃ॑ পরি॒স্রুতা॑ ঘৃ॒ত-ম্মধু॑ । বি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ-ত্তি॒স্রো দে॒বীর্ন ভে॑ষ॒জম্ । ত্রয॑স্ত্রি॒ধাত॑বো॒-ঽপসঃ॑ । রূ॒পমিন্দ্রে॑ হির॒ণ্যয᳚ম্ ॥ 55 ॥

অ॒শ্বিনেডা॒ ন ভার॑তী । বা॒চা সর॑স্বতী । মহ॒ ইন্দ্রা॑য দধুরিন্দ্রি॒যম্ । পয॒-স্সোমঃ॑ পরি॒স্রুতা॑ ঘৃ॒ত-ম্মধু॑ । বি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒ত্ত্বষ্টা॑র॒-মিন্দ্র॑ম॒শ্বিনা᳚ । ভি॒ষজ॒-ন্ন সর॑স্বতীম্ । ওজো॒ ন জূ॒তিরি॑ন্দ্রি॒যম্ । বৃকো॒ ন র॑ভ॒সো ভি॒ষক্ । যশ॒-স্সুর॑যা ভেষ॒জম্ ॥ 56 ॥

শ্রি॒যা ন মাস॑রম্ । পয॒-স্সোমঃ॑ পরি॒স্রুতা॑ ঘৃ॒ত-ম্মধু॑ । বি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒-দ্বন॒স্পতি᳚ম্ । শ॒মি॒তারগ্ং॑ শ॒তক্র॑তুম্ । ভী॒ম-ন্ন ম॒ন্যুগ্ং রাজা॑নং-ব্যাঁ॒ঘ্র-ন্নম॑সা॒-ঽশ্বিনা॒ ভাম᳚ম্ । সর॑স্বতী ভি॒ষক্ । ইন্দ্রা॑য দুহ ইন্দ্রি॒যম্ । পয॒-স্সোমঃ॑ পরি॒স্রুতা॑ ঘৃ॒ত-ম্মধু॑ । বি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ 57 ॥

হোতা॑ যক্ষদ॒গ্নিগ্গ্ স্বাহা-ঽঽজ্য॑স্য স্তো॒কানা᳚ম্ । স্বাহা॒ মেদ॑সা॒-ম্পৃথ॑ক্ । স্বাহা॒ ছাগ॑ম॒শ্বিভ্যা᳚ম্ । স্বাহা॑ মে॒ষগ্ং সর॑স্বত্যৈ । স্বাহা॑র্ষ॒ভ-মিন্দ্রা॑য সি॒গ্ং॒হায॒ সহ॑সেন্দ্রি॒যম্ । স্বাহা॒-ঽগ্নি-ন্ন ভে॑ষ॒জম্ । স্বাহা॒ সোম॑মিন্দ্রি॒যম্ । স্বাহেন্দ্রগ্ং॑ সু॒ত্রামা॑ণগ্ং সবি॒তারং॒-বঁরু॑ণ-ম্ভি॒ষজা॒-ম্পতি᳚ম্ । স্বাহা॒ বন॒স্পতি॑-ম্প্রি॒য-ম্পাথো॒ ন ভে॑ষ॒জম্ । স্বাহা॑ দে॒বাগ্ং আ᳚জ্য॒পান্ ॥ 58 ॥

স্বাহা॒-ঽগ্নিগ্ং হো॒ত্রাজ্জু॑ষা॒ণো অ॒গ্নি-র্ভে॑ষ॒জম্ । পয॒-স্সোমঃ॑ পরি॒স্রুতা॑ ঘৃ॒ত-ম্মধু॑ । বি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষদ॒শ্বিনা॒ সর॑স্বতী॒মিন্দ্রগ্ং॑ সু॒ত্রামা॑ণম্ । ই॒মে সোমা᳚-স্সু॒রামা॑ণঃ । ছাগৈ॒র্ন মে॒ষৈর্-ঋ॑ষ॒ভৈ-স্সু॒তাঃ । শষ্পৈ॒র্ন তোক্ম॑ভিঃ । লা॒জৈর্মহ॑স্বন্তঃ । মদা॒ মাস॑রেণ॒ পরি॑ষ্কৃতাঃ । শু॒ক্রাঃ পয॑স্বন্তো॒-ঽমৃতাঃ᳚ । প্রস্থি॑তা বো মধু॒শ্চুতঃ॑ । তান॒শ্বিনা॒ সর॑স্ব॒তীন্দ্রঃ॑ সু॒ত্রামা॑ বৃত্র॒হা । জু॒ষন্তাগ্ং॑ সৌ॒ম্য-ম্মধু॑ । পিব॑ন্তু॒ মদ॑ন্তু বি॒যন্তু॒ সোম᳚ম্ । হোত॒র্যজ॑ ॥ 59 ॥

(বী॒র্যং - ঁবি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॒ - নাস॑ত্যা॒ - সর॑স্বতী॒ - মধু॑ - হির॒ণ্যযং॑ - ভেষ॒জং - ঁবি॒যন্ত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজা᳚ - জ্য॒পা - ন॒মৃতাঃ॒ পঞ্চ॑ চ) (অ. 11)

স॒মিধা॒-ঽগ্নিগ্ং ষট্ । তনূ॒নপা᳚-থ্স॒প্ত । নরা॒শগ্ংস॒মৃষিঃ॑ । ই॒ডেডি॒তো যবৈ॑র॒ষ্টৌ । ব॒র্॒হি-স্স॒প্ত । দুরো॒-ঽশ্বিনা॑ শু॒ক্রন্নব॑ । সু॒পেশ॑সো॒ষে নক্ত॒মৃষিঃ॑। দৈব্যা॒ হোতা॑রা॒ সীসে॑ন॒ রসঃ॑ । তি॒স্রস্ত্বষ্টা॑রম॒ষ্টাব॑ষ্টৌ । বন॒স্পতি॒মৃষিঃ॑ । অ॒গ্নি-ন্ত্রযো॑দশ । অ॒শ্বিনা॒ দ্বাদ॑শ॒ ত্রযো॑দশ । স॒মিধা॒-ঽগ্নি-ম্বদ॑রৈ॒-র্বদ॑রৈ॒-র্যবৈ॑র॒শ্বিনা॒ ত্বিষি॑ম॒শ্বিনা॒ ন ভে॑ষ॒জগ্ং রূ॒পম॒শ্বিনা॑ ভী॒ম-ম্ভাম᳚ম্ ।

অনুবাকং 12 - পশুত্রযে প্রযাজযাজ্যা আপ্রিযঃ

সমি॑দ্ধো অ॒গ্নির॑শ্বিনা । ত॒প্তো ঘ॒র্মো বি॒রাট্-থ্সু॒তঃ । দু॒হে ধে॒নু-স্সর॑স্বতী । সোমগ্ং॑ শু॒ক্রমি॒হেন্দ্রি॒যম্ ॥ ত॒নূ॒পা ভি॒ষজা॑ সু॒তে । অ॒শ্বিনো॒ভা সর॑স্বতী । মদ্ধ্বা॒ রজাগ্ং॑সীন্দ্রি॒যম্ । ইন্দ্রা॑য প॒থিভি॑-র্বহান্ ॥ ইন্দ্রা॒যেন্দু॒গ্ং॒ সর॑স্বতী । নরা॒শগ্ংসে॑ন ন॒গ্নহুঃ॑ ॥ 60 ॥

অধা॑তাম॒শ্বিনা॒ মধু॑ । ভে॒ষ॒জ-ম্ভি॒ষজা॑ সু॒তে ॥ আ॒জুহ্বা॑না॒ সর॑স্বতী । ইন্দ্রা॑যেন্দ্রি॒যাণি॑ বী॒র্য᳚ম্ । ইডা॑ভিরশ্বিনা॒বিষ᳚ম্ । সমূর্জ॒গ্ং॒ সগ্ং র॒যি-ন্দ॑ধুঃ ॥ অশ্বি॑না॒ নমু॑চে-স্সু॒তম্ । সোমগ্ং॑ শু॒ক্র-ম্প॑রি॒স্রুতা᳚ । সর॑স্বতী॒ তমাভ॑রত্ । ব॒র্॒হিষেন্দ্রা॑য॒ পাত॑বে ॥ 61 ॥

ক॒ব॒ষ্যো॑ ন ব্যচ॑স্বতীঃ । অ॒শ্বিভ্যা॒-ন্ন দুরো॒ দিশঃ॑ । ইন্দ্রো॒ ন রোদ॑সী॒ দুঘে᳚ । দু॒হে কামা॒ন্-থ্সর॑স্বতী ॥ উ॒ষাসা॒ নক্ত॑মশ্বিনা । দিবেন্দ্রগ্ং॑ সা॒যমি॑ন্দ্রি॒যৈঃ । স॒জা॒ন্না॒নে সু॒পেশ॑সা । সম॑ঞ্জাতে॒ সর॑স্বত্যা ॥ পা॒ত-ন্নো॑ অশ্বিনা॒ দিবা᳚ । পা॒হি নক্তগ্ং॑ সরস্বতি ॥ 62 ॥

দৈব্যা॑ হোতারা ভিষজা । পা॒তমিন্দ্র॒গ্ং॒ সচা॑ সু॒তে ॥ তি॒স্রস্ত্রে॒ধা সর॑স্বতী । অ॒শ্বিনা॒ ভার॒তীডা᳚ । তী॒ব্র-ম্প॑রি॒স্রুতা॒ সোম᳚ম্ । ইন্দ্রা॑য সুষবু॒র্মদ᳚ম্ ॥ অশ্বি॑না ভেষ॒জ-ম্মধু॑ । ভে॒ষ॒জ-ন্ন॒-স্সর॑স্বতী । ইন্দ্রে॒ ত্বষ্টা॒ যশ॒-শ্শ্রিয᳚ম্ । রূ॒পগ্ং রূ॑পমধু-স্সু॒তে ॥ ঋ॒তু॒থেন্দ্রো॒ বন॒স্পতিঃ॑ । শ॒শ॒মা॒নঃ প॑রি॒স্রুতা᳚ । কী॒লাল॑ম॒শ্বিভ্যা॒-ম্মধু॑ । দু॒হে ধে॒নু-স্সর॑স্বতী ॥ গোভি॒র্ন সোম॑মশ্বিনা । মাস॑রেণ পরি॒ষ্কৃতা᳚ । সম॑ধাতা॒গ্ং॒ সর॑স্বত্যা । স্বাহেন্দ্রে॑ সু॒ত-ম্মধু॑ ॥ 63 ॥

(ন॒গ্নহুঃ॒ - পাত॑বে - সরস্ব - ত্যধু-স্সু॒তে᳚-ঽষ্টৌ চ॑) (অ. 12)

অনুবাকং 13 - পশুত্রযে বপাদীনাং-যাঁজ্যানুবাক্যাঃ

অ॒শ্বিনা॑ হ॒বিরি॑ন্দ্রি॒যম্ । নমু॑চের্ধি॒যা সর॑স্বতী । আ শু॒ক্রমা॑সু॒রাদ্ব॒সু । ম॒ঘমিন্দ্রা॑য জভ্রিরে ॥ যম॒শ্বিনা॒ সর॑স্বতী । হ॒বিষেন্দ্র॒-মব॑র্ধযন্ন্ । স বি॑ভেদ ব॒লং (ব॒লং) ম॒ঘম্ । নমু॑চাবাসু॒রে সচা᳚ । তমিন্দ্র॑-ম্প॒শব॒-স্সচা᳚ ॥ অ॒শ্বিনো॒ভা সর॑স্বতী ॥ 64 ॥

দধা॑না অ॒ভ্য॑নূষত । হ॒বিষা॑ য॒জ্ঞমি॑ন্দ্রি॒যম্ ॥ য ইন্দ্র॑ ইন্দ্রি॒য-ন্দ॒ধুঃ । স॒বি॒তা বরু॑ণো॒ ভগঃ॑ । স সু॒ত্রামা॑ হ॒বিষ্প॑তিঃ । যজ॑মানায সশ্চত ॥ স॒বি॒তা বরু॑ণো॒ দধ॑ত্ । যজ॑মানায দা॒শুষে᳚ । আদ॑ত্ত॒ নমু॑চে॒র্বসু॑ । সু॒ত্রামা॒ বল॑মিন্দ্রি॒যম্ ॥ 65 ॥

বরু॑ণঃ, ক্ষ॒ত্রমি॑ন্দ্রি॒যম্ । ভগে॑ন সবি॒তা শ্রিয᳚ম্ । সু॒ত্রামা॒ যশ॑সা॒ বল᳚ম্ । দধা॑না য॒জ্ঞমা॑শত ॥ অশ্বি॑না॒ গোভি॑রিন্দ্রি॒যম্ । অশ্বে॑ভি-র্বী॒র্য॑-ম্বল᳚ম্ । হ॒বিষেন্দ্র॒গ্ং॒ সর॑স্বতী । যজ॑মান-মবর্ধযন্ন্ ॥ তা নাস॑ত্যা সু॒পেশ॑সা । হির॑ণ্যবর্তনী॒ নরা᳚ । সর॑স্বতী হ॒বিষ্ম॑তী । ইন্দ্র॒ কম॑র্সু নো-ঽবত ॥ তা ভি॒ষজা॑ সু॒কর্ম॑ণা । সা সু॒দুঘা॒ সর॑স্বতী । স বৃ॑ত্র॒হা শ॒তক্র॑তুঃ । ইন্দ্রা॑য দধুরিন্দ্রি॒যম্ ॥ 66 ॥

(উ॒ভা সর॑স্বতী॒ - বল॑মিন্দ্রি॒যং - নরা॒ ষট্চ॑) (অ. 13)

অনুবাকং 14 - পশুত্রযে অনূযাজপ্রৈষাঃ

দে॒ব-ম্ব॒র্॒হি-স্সর॑স্বতী । সু॒দে॒বমিন্দ্রে॑ অ॒শ্বিনা᳚ । তেজো॒ ন চক্ষু॑র॒ক্ষ্যোঃ । ব॒র্॒হিষা॑ দধুরিন্দ্রি॒যম্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥ দে॒বীর্দ্বারো॑ অ॒শ্বিনা᳚ । ভি॒ষজেন্দ্রে॒ সর॑স্বতী । প্রা॒ণ-ন্ন বী॒র্য॑-ন্ন॒সি । দ্বারো॑ দধুরিন্দ্রি॒যম্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥ 67 ॥

দে॒বী উ॒ষাসা॑ব॒শ্বিনা᳚ । ভি॒ষজেন্দ্রে॒ সর॑স্বতী । বল॒-ন্ন বাচ॑মা॒স্যে᳚ । উ॒ষাভ্যা᳚-ন্দধুরিন্দ্রি॒যম্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥ দে॒বী জোষ্ট্রী॑ অ॒শ্বিনা᳚ । সু॒ত্রামেন্দ্রে॒ সর॑স্বতী । শ্রোত্র॒-ন্ন কর্ণ॑যো॒র্যশঃ॑ । জোষ্ট্রী᳚ভ্যা-ন্দধুরিন্দ্রি॒যম্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥ 68 ॥

দে॒বী ঊ॒র্জাহু॑তী॒ দুঘে॑ সু॒দুঘে᳚ । পয॒সেন্দ্র॒গ্ং॒ সর॑স্বত্য॒শ্বিনা॑ ভি॒ষজা॑-ঽবত । শু॒ক্র-ন্ন জ্যোতি॒-স্স্তন॑যো॒রাহু॑তী ধত্ত ইন্দ্রি॒যম্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥ দে॒বা দে॒বানা᳚-ম্ভি॒ষজা᳚ । হোতা॑রা॒বিন্দ্র॑-ম॒শ্বিনা᳚ । ব॒ষ॒ট্কা॒রৈ-স্সর॑স্বতী । ত্বিষি॒-ন্ন হৃদ॑যে ম॒তিম্ । হোতৃ॑ভ্যা-ন্দধুরিন্দ্রি॒যম্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥ 69 ॥

দে॒বী-স্তি॒স্র-স্তি॒স্রো দে॒বীঃ । সর॑স্বত্য॒শ্বিনা॒ ভার॒তীডা᳚ । শূষ॒-ন্ন মদ্ধ্যে॒ নাভ্যা᳚ম্ । ইন্দ্রা॑য দধুরিন্দ্রি॒যম্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥ দে॒ব ইন্দ্রো॒ নরা॒শগ্ংসঃ॑ । ত্রি॒ব॒রূ॒থ-স্সর॑স্বত্যা॒ ঽশ্বিভ্যা॑মীযতে॒ রথঃ॑ । রেতো॒ ন রূ॒পম॒মৃত॑-ঞ্জ॒নিত্র᳚ম্ । ইন্দ্রা॑য॒ ত্বষ্টা॒ দধ॑দিন্দ্রি॒যাণি॑ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥ 70 ॥

দে॒ব ইন্দ্রো॒ বন॒স্পতিঃ॑ । হির॑ণ্যপর্ণো অ॒শ্বিভ্যা᳚ম্ । সর॑স্বত্যা-স্সুপিপ্প॒লঃ । ইন্দ্রা॑য পচ্যতে॒ মধু॑ । ওজো॒ ন জূ॒তিমৃ॑ষ॒ভো ন ভাম᳚ম্ । বন॒স্পতি॑র্নো॒ দধ॑দিন্দ্রি॒যাণি॑ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥ দে॒ব-ম্ব॒র্॒হির্বারি॑তীনাম্ । অ॒দ্ধ্ব॒রে স্তী॒র্ণম॒শ্বিভ্যা᳚ম্ । ঊর্ণ॑ম্রদা॒-স্সর॑স্বত্যাঃ ॥ 71 ॥

স্যো॒নমি॑ন্দ্র তে॒ সদঃ॑ । ঈ॒শাযৈ॑ ম॒ন্যুগ্ং রাজা॑ন-ম্ব॒র্॒হিষা॑ দধুরিন্দ্রি॒যম্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥ দে॒বো অ॒গ্নি-স্স্বি॑ষ্ট॒কৃত্ । দে॒বান্.য॑ক্ষ-দ্যথায॒থম্ । হোতা॑রা॒-বিন্দ্র॑ম॒শ্বিনা᳚ । বা॒চা বাচ॒গ্ং॒ সর॑স্বতীম্ । অ॒গ্নিগ্ং সোমগ্গ্॑ স্বিষ্ট॒কৃত্ । স্বি॑ষ্ট॒ ইন্দ্রঃ॑ সু॒ত্রামা॑ সবি॒তা বরু॑ণো ভি॒ষক্ । ই॒ষ্টো দে॒বো বন॒স্পতিঃ॑ । স্বি॑ষ্টা দে॒বা আ᳚জ্য॒পাঃ । ই॒ষ্টো অ॒গ্নির॒গ্নিনা᳚ । হোতা॑ হো॒ত্রে স্বি॑ষ্ট॒কৃত্ । যশো॒ ন দধ॑দিন্দ্রি॒যম্ । ঊর্জ॒মপ॑চিতিগ্গ্ স্ব॒ধাম্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥ 72 ॥

(দ্বারো॑ দধুরিন্দ্রি॒যং-বঁ॑সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॒ - জোষ্ট্রী᳚ভ্যা-ন্দধুরিন্দ্রি॒যং-বঁ॑সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॒ -হোতৃ॑ভ্যা-ন্দধুরিন্দ্রি॒যং-বঁ॑সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজে᳚ - ন্দ্রি॒যাণি॑ বসু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॒ - সর॑স্বত্যা॒ - বন॒স্পতি॒-ষ্ষট্চ॑) (অ. 14)

(দে॒ব-ম্ব॒র্॒হি-র্দে॒বী-র্দ্বারো॑ দে॒বী উ॒ষাসা॑ব॒শ্বিনা॑ দে॒বী জোষ্ট্র॑ দে॒বী ঊ॒র্জাহূ॑তী দে॒বা দে॒বানা᳚-ম্ভি॒ষজা॑ বষট্কা॒রৈ-র্দে॒বীস্তিস্রস্তি॒স্রো দে॒বী-স্সর॑স্বতী দে॒ব ইন্দ্রো॒ নরা॒শগ্ংসো॑ দে॒ব ইন্দ্রো॒ বন॒স্পতি॑র্দে॒ব-ম্ব॒র্॒হির্বারি॑তীনা-ন্দে॒বোঅ॒গ্নি-স্স্বি॑ষ্ট॒কৃ-দ্দে॒বান্) ।

(স॒মিধা॒-ঽগ্নি-ন্দে॒ব-ম্ব॒র্॒হি-স্সর॑স্বত্যা॒শ্বিনা॒ সর্বং॑-বিঁযন্তু । দ্বার॑স্তি॒স্র-স্সংর্ব॑ বিযন্তু । অ॒জ ইন্দ্র॒মোজো॒-ঽগ্নি-ম্পর॒-স্সর॑স্বতীম্ । নক্ত॒ম্পূর্ব॒-স্সর॑স্বতি । অ॒ন্যত্র॒ সর॑স্বতি । ভি॒ষ-ক্পূর্ব॑-ন্দুহ ইন্দ্রি॒যম্ । অ॒ন্যত্র॑ দধুরিন্দ্রি॒যম্ । সৌ॒ত্রা॒ম॒ণ্যাগ্ং সু॑তাসু॒তী । অ॒ঞ্জন্ত্য॒যং-যঁজ॑মানঃ)

অনুবাকং 15 - সূক্তবাকপ্রৈষঃ

অ॒গ্নিম॒দ্য হোতা॑রমবৃণীত । অ॒যগ্ং সু॑তাসু॒তী যজ॑মানঃ । পচ॑-ন্প॒ক্তীঃ । পচ॑-ন্পুরো॒ডাশান্॑ । গৃ॒হ্ণ-ন্গ্রহান্॑ । ব॒দ্ধ্নন্ন॒শ্বিভ্যা॒-ঞ্ছাগ॒গ্ং॒ সর॑স্বত্যা॒ ইন্দ্রা॑য । ব॒দ্ধ্নন্-থ্সর॑স্বত্যৈ মে॒ষমিন্দ্রা॑যা॒শ্বিভ্যা᳚ম্ । ব॒দ্ধ্নন্নিন্দ্রা॑যর্ষ॒ভ-ম॒শ্বিভ্যা॒গ্ং॒ সর॑স্বত্যৈ । সূ॒প॒স্থা অ॒দ্য দে॒বো বন॒স্পতি॑রভবত্ । অ॒শ্বিভ্যা॒-ঞ্ছাগে॑ন॒ সর॑স্বত্যা॒ ইন্দ্রা॑য ॥ 73 ॥

সর॑স্বত্যৈ মে॒ষেণেন্দ্রা॑যা॒শ্বিভ্যা᳚ম্ । ইন্দ্রা॑যর্ষ॒ভেণা॒শ্বিভ্যা॒গ্ং॒ সর॑স্বত্যৈ । অক্ষ॒গ্গ্॒স্তান্মে॑দ॒স্তঃ প্রতি॑ পচ॒তা-ঽগ্র॑ভীষুঃ । অবী॑বৃধন্ত॒ গ্রহৈঃ᳚ । অপা॑তাম॒শ্বিনা॒ সর॑স্ব॒তীন্দ্রঃ॑ সু॒ত্রামা॑ বৃত্র॒হা । সোমা᳚ন্-থ্সু॒রাম্ণঃ॑ । উপো॑ উক্থাম॒দা-শ্শ্রৌ॒দ্বিমদা॑ অদন্ন্ । অবী॑বৃধ-ন্তাঙ্গূ॒ষৈঃ । ত্বাম॒দ্যর্ষ॑ আর্ষেযর্ষীণা-ন্নপাদবৃণীত । অ॒যগ্ং সু॑তাসু॒তী যজ॑মানঃ । ব॒হুভ্য॒ আসঙ্গ॑তেভ্যঃ । এ॒ষ মে॑ দে॒বেষু॒ বসু॒ বার্যা য॑ক্ষ্যত॒ ইতি॑ । তা যা দে॒বা দে॑ব॒দানা॒ন্যদুঃ॑ । তান্য॑স্মা॒ আ চ॒ শাস্ব॑ । আ চ॑ গুরস্ব । ই॒ষি॒তশ্চ॑ হোত॒রসি॑ ভদ্র॒বাচ্যা॑য॒ প্রেষি॑তো॒ মানু॑ষঃ । সূ॒ক্ত॒বা॒কায॑ সূ॒ক্তা ব্রূ॑হি ॥ 74 ॥

(ইন্দ্রা॑য॒ - যজ॑মান-স্স॒প্ত চ॑) (অ. 15)

অনুবাকং 16 - পিতৃযজ্ঞযাজ্যানুবাক্যাঃ

উ॒শন্ত॑স্ত্বা হবামহ উ॒শন্ত॒-স্সমি॑ধীমহি । উ॒শন্নু॑শ॒ত আ ব॑হ পি॒তৄন্ হ॒বিষে॒ অত্ত॑বে ॥, আ নো॑ অগ্নে সুকে॒তুনা᳚ । র॒যিং-বিঁ॒শ্বাযু॑পোষসম্ । মা॒র্ডী॒ক-ন্ধে॑হি জী॒বসে᳚ ॥। ত্বগ্ং সো॑ম ম॒হে ভগ᳚ম্ । ত্বং-যূঁন॑ ঋতায॒তে । দক্ষ॑-ন্দধাসি জী॒বসে᳚ ॥,ত্বগ্ং সো॑ম॒ প্রচি॑কিতো মনী॒ষা ত্বগ্ং রজি॑ষ্ঠ॒মনু॑ নেষি॒ পন্থা᳚ম্ । তব॒ প্রণী॑তী পি॒তরো॑ ন ইন্দো দে॒বেষু॒ রত্ন॑ম ভজন্ত॒ ধীরাঃ᳚ ॥। ত্বযা॒ হি নঃ॑ পি॒তরঃ॑ সোম॒ পূর্বে॒ কর্মা॑ণি চ॒ক্রুঃ প॑বমান॒ ধীরাঃ᳚ । ব॒ন্বন্নবা॑তঃ পরি॒ধীগ্ং রপো᳚র্ণু বী॒রেভি॒রশ্বৈ᳚র্ম॒ঘবা॑ ভবা নঃ ॥, ত্বগ্ং সো॑ম পি॒তৃভিঃ॑ সংবিঁদা॒নো-ঽনু॒ দ্যাবা॑পৃথি॒বী আ ত॑তন্থ । তস্মৈ॑ ত ইন্দো হ॒বিষা॑ বিধেম ব॒যগ্গ্ স্যা॑ম॒ পত॑যো রযী॒ণাম্ ॥ । বর্হি॑ষদঃ পিতর ঊ॒ত্য॑র্বাগি॒মা বো॑ হ॒ব্যা চ॑কৃমা জু॒ষধ্ব᳚ম্ । ত আ গ॒তা-ঽব॑সা॒ শ-ন্ত॑মে॒নাথা॒স্মভ্য॒গ্ং॒ শং-যোঁর॑র॒পো দ॑ধাত ॥, আ-ঽহ-ম্পি॒তৄন্-থ্সু॑বি॒দত্রাগ্ং॑ অবিথ্সি॒ নপা॑ত-ঞ্চ বি॒ক্রম॑ণ-ঞ্চ॒ বিষ্ণোঃ᳚ । ব॒র্হি॒ষদো॒ যে স্ব॒ধযা॑ সু॒তস্য॒ ভজ॑ন্ত পি॒ত্বস্ত ই॒হা-ঽঽ গ॑মিষ্ঠাঃ ॥ । উপ॑হূতাঃ পি॒তরঃ॑ সো॒ম্যাসো॑ বর্হি॒ষ্যে॑ষু নি॒ধিষু॑ প্রি॒যেষু॑ । ত আ গ॑মন্তু॒ ত ই॒হ শ্রু॑ব॒ন্ত্বধি॑ ব্রুবন্তু॒ তে অ॑বন্ত্ব॒স্মান্ ॥, অগ্নি॑ষ্বাত্তাঃ পিতর॒ এহ গ॑চ্ছত॒ সদঃ॑ সদ-স্সদত সুপ্রণীতযঃ । অ॒ত্তা হ॒বীগ্ংষি॒ প্রয॑তানি ব॒র্॒হিষ্যথা॑ র॒যিগ্ং সর্ব॑বীর-ন্দধাতন ॥ ॥ অ॒গ্নি॒ষ্বা॒ত্তানৃ॑তু॒মতো॑ হবামহে । নরা॒শগ্ংসে॑ সোমপী॒থং-যঁ আ॒শুঃ । তে নো॒ অর্ব॑ন্ত-স্সু॒হবা॑ ভবন্তু । শ-ন্নো॑ ভবন্তু দ্বি॒পদে॒ শ-ঞ্চতু॑ষ্পদে ॥ যে অ॑গ্নিষ্বা॒ত্তা যে-ঽন॑গ্নিষ্বাত্তাঃ ॥ 75 ॥

অ॒গ্ং॒হো॒মুচঃ॑ পি॒তরঃ॑ সো॒ম্যাসঃ॑ । পরে-ঽব॑রে॒-ঽমৃতা॑সো॒ ভব॑ন্তঃ । অধি॑ব্রুবন্তু॒ তে অ॑বন্ত্ব॒স্মান্ ॥ বা॒ন্যা॑যৈ দু॒গ্ধে জু॒ষমা॑ণাঃ কর॒ম্ভম্ । উ॒দীরা॑ণা॒ অব॑রে॒ পরে॑ চ । অ॒গ্নি॒ষ্বা॒ত্তা ঋ॒তুভিঃ॑ সংবিঁদা॒নাঃ । ইন্দ্র॑বন্তো হ॒বিরি॒দ-ঞ্জু॑ষন্তাম্ ॥ যদ॑গ্নে কব্যবাহন পি॒তৄন্ যক্ষ্যৃ॑তা॒বৃধঃ॑ । প্র চ॑ হ॒ব্যানি॑ বক্ষ্যসি দে॒বেভ্য॑শ্চ পি॒তৃভ্য॒ আ ॥, ত্বম॑গ্ন ঈডি॒তো জা॑তবে॒দো-ঽবা᳚ড্ঢ॒ব্যানি॑ সুর॒ভীণি॑ কৃ॒ত্বা । প্রাদাঃ᳚ পি॒তৃভ্যঃ॑ স্ব॒ধযা॒ তে অ॑ক্ষন্ন॒দ্ধি ত্ব-ন্দে॑ব॒ প্রয॑তা হ॒বীগ্ংষি॑ । । মাত॑লী ক॒ব্যৈর্য॒মো অঙ্গি॑রোভি॒ র্বৃহ॒স্পতি॒র্-ঋক্ব॑ভি র্বাবৃধা॒নঃ । যাগ্শ্চ॑ দে॒বা বা॑বৃ॒ধুর্যে চ॑ দে॒বান্-থ্স্বাহা॒-ঽন্যে স্ব॒ধযা॒-ঽন্যে ম॑দন্তি ॥ ॥ যে তা॑তৃ॒পুর্দে॑ব॒ত্রা জেহ॑মানাঃ । হো॒ত্রা॒বৃধ॒-স্স্তোম॑তষ্টাসো অ॒র্কৈঃ । আ-ঽগ্নে॑ যাহি সুবি॒দত্রে॑ভির॒র্বাম্ । স॒ত্যৈঃ ক॒ব্যৈঃ পি॒তৃভি॑-র্ঘর্ম॒সদ্ভিঃ॑ ॥ হ॒ব্য॒বাহ॑ম॒জর॑-ম্পুরুপ্রি॒যম্ । অ॒গ্নি-ঙ্ঘৃ॒তেন॑ হ॒বিষা॑ সপ॒র্যন্ন্ । উপা॑সদ-ঙ্কব্য॒বাহ॑-ম্পিতৃ॒ণাম্ । স নঃ॑ প্র॒জাং-বীঁ॒রব॑তী॒গ্ং॒ সমৃ॑ণ্বতু ॥ 76 ॥

(অন॑গ্নিষ্বাত্তা॒ - জেহ॑মানা-স্স॒প্ত চ॑) (অ. 16)

অনুবাকং 17 - ঐন্দ্রো পশৌ একাদশ প্রযাজাঃ

হোতা॑ যক্ষদি॒ডস্প॒দে । স॒মি॒ধা॒ন-ম্ম॒হদ্যশঃ॑ । সুষ॑মিদ্ধং॒-বঁরে᳚ণ্যম্ । অ॒গ্নিমিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । গা॒য॒ত্রী-ঞ্ছন্দ॑ ইন্দ্রি॒যম্ । ত্র্যবি॒-ঙ্গাং-বঁযো॒ দধ॑ত্ । বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒চ্ছুচি॑ব্রতম্ । তনূ॒নপা॑তমু॒দ্ভিদ᳚ম্ । য-ঙ্গর্ভ॒মদি॑তির্দ॒ধে ॥ 77 ॥

শুচি॒মিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । উ॒ষ্ণিহ॒-ঞ্ছন্দ॑ ইন্দ্রি॒যম্ । দি॒ত্য॒বাহ॒-ঙ্গাং-বঁযো॒ দধ॑ত্ । বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষদী॒ডেন্য᳚ম্ । ঈ॒ডি॒তং-বৃঁ॑ত্র॒হন্ত॑মম্ । ইডা॑ভি॒রীড্য॒গ্ং॒ সহঃ॑ । সোম॒মিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । অ॒নু॒ষ্টুভ॒-ঞ্ছন্দ॑ ইন্দ্রি॒যম্ । ত্রি॒ব॒থ্স-ঙ্গাং-বঁযো॒ দধ॑ত্ ॥ 78 ॥

বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ-থ্সুবর্হি॒ষদ᳚ম্ । পূ॒ষ॒ণ্বন্ত॒-মম॑র্ত্যম্ । সীদ॑ন্ত-ম্ব॒র্॒হিষি॑ প্রি॒যে । অ॒মৃতেন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । বৃ॒হ॒তী-ঞ্ছন্দ॑ ইন্দ্রি॒যম্ । পঞ্চা॑বি॒-ঙ্গাং-বঁযো॒ দধ॑ত্ । বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒-দ্ব্যচ॑স্বতীঃ । সু॒প্রা॒য॒ণা ঋ॑তা॒বৃধঃ॑ ॥ 79 ॥

দ্বারো॑ দে॒বীর্হি॑র॒ণ্যযীঃ᳚ । ব্র॒হ্মাণ॒ ইন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । প॒ঙ্ক্তি-ঞ্ছন্দ॑ ই॒হেন্দ্রি॒যম্ । তু॒র্য॒বাহ॒-ঙ্গাং-বঁযো॒ দধ॑ত্ । বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ-থ্সু॒পেশ॑সে । সু॒শি॒ল্পে বৃ॑হ॒তী উ॒ভে । নক্তো॒ষাসা॒ ন দ॑র্শ॒তে । বিশ্ব॒মিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । ত্রি॒ষ্টুভ॒-ঞ্ছন্দ॑ ইন্দ্রি॒যম্ ॥ 80 ॥

প॒ষ্ঠ॒বাহ॒-ঙ্গাং-বঁযো॒ দধ॑ত্ । বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒-ত্প্রচে॑তসা । দে॒বানা॑মুত্ত॒মং-যঁশঃ॑ । হোতা॑রা॒ দৈব্যা॑ ক॒বী । স॒যুজেন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । জগ॑তী॒-ঞ্ছন্দ॑ ই॒হেন্দ্রি॒যম্ । অ॒ন॒ড্বাহ॒-ঙ্গাং-বঁযো॒ দধ॑ত্ । বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒-ত্পেশ॑স্বতীঃ ॥ 81 ॥

তি॒স্রো দে॒বীর্হি॑র॒ণ্যযীঃ᳚ । ভার॑তী-র্বৃহ॒তীর্ম॒হীঃ । পতি॒মিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । বি॒রাজ॒-ঞ্ছন্দ॑ ই॒হেন্দ্রি॒যম্ । ধে॒নু-ঙ্গা-ন্ন বযো॒ দধ॑ত্ । বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ-থ্সু॒রেত॑সম্ । ত্বষ্টা॑র-ম্পুষ্টি॒বর্ধ॑নম্ । রূ॒পাণি॒ বিভ্র॑ত॒-ম্পৃথ॑ক্ । পুষ্টি॒মিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ ॥ 82 ॥

দ্বি॒পদ॒-ঞ্ছন্দ॑ ই॒হেন্দ্রি॒যম্ । উ॒ক্ষাণ॒-ঙ্গা-ন্ন বযো॒ দধ॑ত্ । বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষচ্ছ॒তক্র॑তুম্ । হির॑ণ্যপর্ণ-মু॒ক্থিন᳚ম্ । র॒শ॒না-ম্বিভ্র॑তং-বঁ॒শিম্ । ভগ॒মিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । ক॒কুভ॒-ঞ্ছন্দ॑ ই॒হেন্দ্রি॒যম্ । ব॒শাং-বেঁ॒হত॒-ঙ্গা-ন্ন বযো॒ দধ॑ত্ । বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ হোতা॑ যক্ষ॒-থ্স্বাহা॑কৃতীঃ । অ॒গ্নি-ঙ্গৃ॒হপ॑তি॒-ম্পৃথ॑ক্ । বরু॑ণ-ম্ভেষ॒জ-ঙ্ক॒বিম্ । ক্ষ॒ত্রমিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । অতি॑চ্ছন্দস॒-ঞ্ছন্দ॑ ইন্দ্রি॒যম্ । বৃ॒হদৃ॑ষ॒ভ-ঙ্গাং-বঁযো॒ দধ॑ত্ । বেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ ॥ 83 ॥

(দ॒ধে - দধ॑-দ্- ঋতা॒বৃধ॑ - ইন্দ্রি॒যং - পেশ॑স্বতী--র্ বযো॒ধসং॒ - ঁবেত্বাজ্য॑স্য॒ হোত॒র্যজ॑ স॒প্ত চ॑) (অ. 17)

ই॒ডস্প॒দে᳚-ঽগ্নি-ঙ্গা॑য॒ত্রী-ন্ত্র্যবি᳚ম্ । শুচি॑ব্রত॒গ্ং॒ শুচি॑মু॒ষ্ণিহ॑-ন্দিত্য॒বাহ᳚ম্ । ঈ॒ডেন্য॒গ্ং॒ সোম॑-মন॒ষ্টুভ॑-ন্ত্রিব॒থ্সম্ । সু॒ব॒র॒ঃই॒ষদ॑ম॒মৃতেন্দ্র॑-ম্বৃহ॒তী-ম্পঞ্চা॑বিম্ । ব্যচ॑স্বতী-স্সুপ্রায॒ণা দ্বারো᳚ ব্রা॒হ্মাণঃ॑ পা॒ঙ্ক্তিমি॒হ তু॑র্য॒বাহ᳚ম্ । সু॒পেশ॑সে॒ বিশ্ব॒মিন্দ্র॑-ন্ত্রি॒ষ্টুভ॑-ম্পষ্ঠ॒বাহ᳚ম্ । প্রচে॑তসা স॒যুজেন্দ্র॒-ঞ্জগ॑তীমি॒হান॒ড্বাহ᳚ম্ । পেশ॑স্বতীস্তি॒স্ত্রো ভার॑তীঃ॒ পতিং॑-বিঁ॒রাজ॑মি॒হ ধে॒নু-ন্ন । সু॒রেত॑স॒-ন্ত্বষ্টা॑র॒-ম্পুষ্টি॑-ন্দ্বি॒পদ॑মি॒হোক্ষাণ॒-ন্ন । শ॒তক্র॑তু॒-ম্ভগ॒মিন্দ্র॑-ঙ্ক॒কুভ॑মি॒হ ব॒শাং-বেঁ॒হত॒-ঙ্গা-ন্ন । স্বাহা॑কৃতীঃ, ক্ষ॒ত্রমতি॑চ্ছন্দস-ম্বৃ॒হদৃ॑ষ॒ভ-ঙ্গাং-বঁযঃ॑ । ই॒ন্দ্রি॒যমুষি॑বসু॒নব॑দ॒শেহে᳚ন্দ্রিয॒মষ্ট॑ নব দশ॒ গা-ন্ন বযো॒ দধ॒-থ্সর্ব॑বেতু ।

অনুবাকং 18 - ঐন্দ্রো পশৌ প্রযাজযাজ্যাঃ

সমি॑দ্ধো অ॒গ্নি-স্স॒মিধা᳚ । সুষ॑মিদ্ধো॒ বরে᳚ণ্যঃ । গা॒য॒ত্রী ছন্দ॑ ইন্দ্রি॒যম্ । ত্র্যবি॒র্গৌর্বযো॑ দধুঃ ॥ তনূ॒নপা॒-চ্ছুচি॑ব্রতঃ । ত॒নূ॒নপাচ্চ॒ (ত॒নূ॒পাচ্চ) সর॑স্বতী । উ॒ষ্ণিক্ছন্দ॑ ইন্দ্রি॒যম্ । দি॒ত্য॒বাড্গৌর্বযো॑ দধুঃ ॥ ইডা॑ভির॒গ্নিরীড্যঃ॑ । সোমো॑ দে॒বো অম॑র্ত্যঃ ॥ 84 ॥

অ॒নু॒ষ্টুপ্ছন্দ॑ ইন্দ্রি॒যম্ । ত্রি॒ব॒থ্সো গৌর্বযো॑ দধুঃ ॥ সু॒ব॒র্॒হির॒গ্নিঃ পূ॑ষ॒ণ্বান্ । স্তী॒র্ণ-ব॑র্হি॒রম॑র্ত্যঃ । বৃ॒হ॒তী ছন্দ॑ ইন্দ্রি॒যম্ । পঞ্চা॑বি॒-র্গৌর্বযো॑ দধুঃ ॥ দুরো॑ দে॒বীর্দিশো॑ ম॒হীঃ । ব্র॒হ্মা দে॒বো বৃহ॒স্পতিঃ॑ । প॒ঙ্ক্তি-শ্ছন্দ॑ ই॒হেন্দ্রি॒যম্ । তু॒র্য॒বাড্ গৌর্বযো॑ দধুঃ ॥ 85 ॥

উ॒ষে য॒হ্বী সু॒পেশ॑সা । বিশ্বে॑ দে॒বা অম॑র্ত্যাঃ । ত্রি॒ষ্টু-প্ছন্দ॑ ইন্দ্রি॒যম্ । প॒ষ্ঠ॒বাদ্গৌর্বযো॑ দধুঃ ॥ দৈব্যা॑ হোতারা ভিষজা । ইন্দ্রে॑ণ স॒যুজা॑ যু॒জা । জগ॑তী॒ ছন্দ॑ ই॒হেন্দ্রি॒যম্ । অ॒ন॒ড্বান্-গৌর্বযো॑ দধুঃ ॥ তি॒স্র ইডা॒ সর॑স্বতী । ভার॑তী ম॒রুতো॒ বিশঃ॑ ॥ 86 ॥

বি॒রাট্ছন্দ॑ ই॒হেন্দ্রি॒যম্ । ধে॒নুর্গৌর্ন বযো॑ দধুঃ ॥ ত্বষ্টা॑ তু॒রীপো॒ অদ্ভু॑তঃ । ই॒ন্দ্রা॒গ্নী পু॑ষ্টি॒বর্ধ॑না । দ্বি॒পাচ্ছন্দ॑ ই॒হেন্দ্রি॒যম্ । উ॒ক্ষা গৌর্ন বযো॑ দধুঃ ॥ শ॒মি॒তা নো॒ বন॒স্পতিঃ॑ । স॒বি॒তা প্র॑সু॒বন্ভগ᳚ম্ । ক॒কুচ্ছন্দ॑ ই॒হেন্দ্রি॒যম্ । ব॒শা বে॒হদ্গৌর্ন বযো॑ দধুঃ ॥ স্বাহা॑ য॒জ্ঞং-বঁরু॑ণঃ । সু॒ক্ষ॒ত্রো ভে॑ষ॒জ-ঙ্ক॑রত্ । অতিঃ॑ ছন্দা॒-শ্ছন্দ॑ ইন্দ্রি॒যম্ । বৃ॒হদৃ॑ষ॒ভো গৌর্বযো॑ দধুঃ ॥ 87 ॥

(অম॑র্ত্য - স্তুর্য॒বাড্গৌর্বযো॑ দধু॒--র্ বিশো॑ - ব॒শা বে॒হদ্গৌর্ন বযো॑ দধুশ্চ॒ত্বারি॑ চ) (অ. 18)

অনুবাকং 19 - ঐন্দ্রো পশৌ বপাদীনাং-যঁজ্যানুবাক্যাঃ

ব॒স॒ন্তেন॒র্তুনা॑ দে॒বাঃ । বস॑বস্ত্রি॒বৃতা᳚ স্তু॒তম্ । র॒থ॒ন্ত॒রেণ॒ তেজ॑সা । হ॒বিরিন্দ্রে॒ বযো॑ দধুঃ ॥ গ্রী॒ষ্মেণ॑ দে॒বা ঋ॒তুনা᳚ । রু॒দ্রাঃ প॑ঞ্চদ॒শে স্তু॒তম্ । বৃ॒হ॒তা যশ॑সা॒ বল᳚ম্ । হ॒বিরিন্দ্রে॒ বযো॑ দধুঃ ॥ ব॒র॒.ষাভি॑র্-ঋ॒তুনা॑-ঽঽদি॒ত্যাঃ । স্তোমে॑ সপ্তদ॒শে স্তু॒তম্ ॥ 88 ॥

বৈ॒রূ॒পেণ॑ বি॒শৌজ॑সা । হ॒বিরিন্দ্রে॒ বযো॑ দধুঃ ॥ শা॒র॒দেন॒র্তুনা॑ দে॒বাঃ । এ॒ক॒বি॒গ্ং॒শ ঋ॒ভবঃ॑ স্তু॒তম্ । বৈ॒রা॒জেন॑ শ্রি॒যা শ্রিয᳚ম্ । হ॒বিরিন্দ্রে॒ বযো॑ দধুঃ ॥ হে॒ম॒ন্তেন॒র্তুনা॑ দে॒বাঃ । ম॒রুত॑স্ত্রিণ॒বে স্তু॒তম্ । বলে॑ন॒ শক্ব॑রী॒-স্সহঃ॑ । হ॒বিরিন্দ্রে॒ বযো॑ দধুঃ ॥ শৈ॒শি॒রেণ॒র্তুনা॑ দে॒বাঃ । ত্র॒য॒স্ত্রি॒গ্ং॒শে॑ ঽমৃতগ্গ্॑ স্তু॒তম্ । স॒ত্যেন॑ রে॒বতীঃ᳚, ক্ষ॒ত্রম্ । হ॒বিরিন্দ্রে॒ বযো॑ দধুঃ ॥ 89 ॥

(স্তোমে॑ সপ্তদ॒শে স্তু॒তগ্ং - সহো॑ হ॒বিরিন্দ্রে॒ বযো॑ দধুশ্চ॒ত্বারি॑ চ) (অ. 19)

(ব॒স॒ন্তেন॑ গ্রী॒ষ্মেণ॑ ব॒র্॒ষাভিঃ॑ শার॒দেন॑ হেম॒ন্তেন॑ শৈশি॒রেণ॒ ষট্ )

অনুবাকং 20 - ঐন্দ্রো পশৌ অনূযাজানা-ম্মৈত্রাবরিণপ্রৈষাঃ

দে॒ব-ম্ব॒র্॒হিরিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । দে॒ব-ন্দে॒বম॑বর্ধযত্ । গা॒য॒ত্রি॒যা ছন্দ॑সেন্দ্রি॒যম্ । তেজ॒ ইন্দ্রে॒ বযো॒ দধ॑ত্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু॒ যজ॑ ॥ দে॒বীর্দ্বারো॑ দে॒বমিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । দে॒বীর্দে॒ব-ম॑বর্ধযন্ন্ । উ॒ষ্ণিহা॒ ছন্দ॑সেন্দ্রি॒যম্ । প্রা॒ণমিন্দ্রে॒ বযো॒ দধ॑ত্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥ 90 ॥

দে॒বী দে॒বং-বঁ॑যো॒ধস᳚ম্ । উ॒ষে ইন্দ্র॑মবর্ধতাম্ । অ॒নু॒ষ্টুভা॒ ছন্দ॑সেন্দ্রি॒যম্ । বাচ॒মিন্দ্রে॒ বযো॒ দধ॑ত্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাং॒-যঁজ॑ ॥ দে॒বী জোষ্ট্রী॑ দে॒বমিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । দে॒বী দে॒বম॑বর্ধতাম্ । বৃ॒হ॒ত্যা ছন্দ॑সেন্দ্রি॒যম্ । শ্রোত্র॒মিন্দ্রে॒ বযো॒ দধ॑ত্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাং॒-যঁজ॑ ॥ 91 ॥

দে॒বী ঊ॒র্জাহু॑তী দে॒বমিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । দে॒বী দে॒বম॑বর্ধতাম্ । প॒ঙ্ক্ত্যা ছন্দ॑সেন্দ্রি॒যম্ । শু॒ক্রমিন্দ্রে॒ বযো॒ দধ॑ত্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাং॒-যঁজ॑ ॥ দে॒বা দৈব্যা॒ হোতা॑রা দে॒বমিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । দে॒বা দে॒বম॑বর্ধতাম্ । ত্রি॒ষ্টুভা॒ ছন্দ॑সেন্দ্রি॒যম্ । ত্বিষি॒মিন্দ্রে॒ বযো॒ দধ॑ত্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বীতাং॒-যঁজ॑ ॥ 92 ॥

দে॒বী-স্তি॒স্র-স্তি॒স্রো দে॒বীর্ব॑যো॒ধস᳚ম্ । পতি॒মিন্দ্র॑-মবর্ধযন্ন্ । জগ॑ত্যা॒ ছন্দ॑সেন্দ্রি॒যম্ । বল॒মিন্দ্রে॒ বযো॒ দধ॑ত্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বিযন্তু॒ যজ॑ ॥ দে॒বো নরা॒শগ্ংসো॑ দে॒বমিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । দে॒বো দে॒বম॑বর্ধযত্ । বি॒রাজা॒ ছন্দ॑সেন্দ্রি॒যম্ । রেত॒ ইন্দ্রে॒ বযো॒ দধ॑ত্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু॒ যজ॑ ॥ 93 ॥

দে॒বো বন॒স্পতি॑-র্দে॒বমিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । দে॒বো দে॒বম॑বর্ধযত্ । দ্বি॒পদা॒ ছন্দ॑সেন্দ্রি॒যম্ । ভগ॒মিন্দ্রে॒ বযো॒ দধ॑ত্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু॒ যজ॑ ॥ দে॒ব-ম্ব॒র্॒হির্বারি॑তীনা-ন্দে॒বমিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । দে॒বো (দে॒বং) দে॒বম॑বর্ধযত্ । ক॒কুভা॒ ছন্দ॑সেন্দ্রি॒যম্ । যশ॒ ইন্দ্রে॒ বযো॒ দধ॑ত্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু॒ যজ॑ ॥ দে॒বো অ॒গ্নি-স্স্বি॑ষ্ট॒কৃ-দ্দে॒বমিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধস᳚ম্ । দে॒বো দে॒বম॑বর্ধযত্ । অতি॑চ্ছন্দসা॒ ছন্দ॑সেন্দ্রি॒যম্ । ক্ষ॒ত্রমিন্দ্রে॒ বযো॒ দধ॑ত্ । ব॒সু॒বনে॑ বসু॒ধেয॑স্য বেতু॒ যজ॑ ॥ 94 ॥

(বি॒য॒ন্তু॒ যজ॑ - বীতাং॒-যঁজ॑-বীতাং॒-যঁজ॑-বেতু॒ যজ॑-বেতু॒ যজ॒ পঞ্চ॑ চ) (অ. 20)

(দে॒ব-ম্ব॒র্॒হি-র্গা॑যত্রি॒যা তেজঃ॑ । দে॒বীর্দ্বার॑ উ॒ষ্ণিহা᳚ প্রা॒ণম্ । দে॒বী দে॒বমু॒ষে অ॑নু॒ষ্টুভা॒ বাচ᳚ম্ । দে॒বী জোষ্ট্রী॑ বৃহ॒ত্যা শ্রোত্র᳚ম্ । দে॒বী ঊ॒র্জাহূ॑তী প॒ঙ্ক্ত্যা শু॒ক্রম্ । দে॒বা দৈব্যা॒ হোতা॑রা ত্রি॒ষ্টুভা॒ ত্বিষি᳚ম্ । দে॒বীস্তি॒স্রস্তি॒স্রো দে॒বীঃ পতি॒-ঞ্জগ॑ত্যা॒ বল᳚ম্ । দে॒বো নরা॒শগ্ংসো॑ বি॒রাজা॒ রেতঃ॑ । দে॒বো বন॒স্পতি॑-র্দ্বি॒পদা॒ ভগ᳚ম্ । দে॒ব-ম্ব॒র্॒হি-র্বারি॑তীনা-ঙ্ক॒কুভা॒ যশঃ॑ । দে॒বো অ॒গ্নি-স্স্বি॑ষ্ট॒কৃদতি॑চ্ছন্দসা ক্ষ॒ত্রম্ । বে॒তু॒ বি॒য॒ন্তু॒ চ॒তু-র্বী॑তা॒মেকো॑ বিযন্তু চ॒তুর্বে॑তু । অ॒ব॒র্ধ॒য॒দ॒ব॒র্ধ॒য॒গ্গ্॒ শ্চ॒তুর॑বর্ধতা॒মেকো॑ ঽবর্ধযগ্গ্ শ্চ॒তুর॑বর্ধযত্ ।)

(স্বা॒দ্বী-ন্ত্বা॒ - সোমঃ॒ - সুরা॑বন্ত॒গ্ং॒ - সীসে॑ন - মি॒ত্রো॑-ঽসি॒ - য-দ্দে॑বা॒ - হোতা॑ যক্ষ-থ্স॒মিধেন্দ্র॒গ্ং॒ - সমি॑দ্ধ॒ ইন্দ্র॒ - আচ॑র্ষণি॒প্রা - দে॒ব-ম্ব॒র্॒হিরিন্দ্রগ্ং॑ সুদে॒বগ্ং - হোতা॑ যক্ষ-থ্স॒মিধা॒-ঽগ্নিগ্ং - সমি॑দ্ধো অ॒গ্নির॑শ্বিনা॒ - ঽশ্বিনা॑ হ॒বিরি॑ন্দ্রি॒যং - দে॒ব-ম্ব॒র্॒হি-স্সর॑স্ব - ত্যা॒গ্নিম॒ - দ্যোশন্তো॒ - হোতা॑ যক্ষদি॒ডস্প॒দে - সমি॑দ্ধো অ॒গ্নি-স্স॒মিধা॑ - বস॒ন্তেন॑ - দে॒ব-ম্ব॒র্॒হিরিন্দ্রং॑-বঁযো॒ধসং॑-বিঁগ্ংশ॒তিঃ)

(স্বা॒দ্বী-ন্ত্বা-ঽ - মী॑ মদন্ত পি॒তরঃ॒ - সাম্রা᳚জ্যায - পূ॒ত-ম্প॒বিত্রে॑ণে॒ বাজ্য॑ - মু॒ষাসা॒নক্তা॒ - বদ॑রৈ॒ - রধা॑তাম॒শ্বিনা॑ - দে॒ব ইন্দ্রো॒ বন॒স্পতিঃ॑ - পষ্ঠ॒বাহ॒-ঙ্গাং - দে॒বী দে॒বং-বঁ॑যো॒ধস॒-ঞ্চতু॑র্নবতিঃ )

(স্বা॒দ্বীন্ত্বা॑ - বেতু॒ যজ॑)

॥ হরিঃ॑ ওম্ ॥

॥ কৃষ্ণ যজুর্বেদীয তৈত্তিরীয ব্রাহ্মণে দ্বিতীযাষ্টকে ষষ্ঠঃ প্রপাঠক-স্সমাপ্তঃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - sautrāmaṇiḥ kaukilī hotra-ñca

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - grahāḥ

svā॒dvī-ntvā᳚ svā॒dunā᳚ | tī॒vrā-ntī॒vreṇa̭ | a॒mṛtā̭-ma॒mṛtḙna | madhṷmatī॒-mmadhṷmatā | sṛ॒jāmi॒ sagṃ somḙna | somo᳚-'sya॒śvibhyā᳚-mpacyasva | sara̭svatyai pacyasva | indrā̭ya su॒trāmṇḙ pacyasva || parī॒toṣi̭ñcatā su॒tam | somo॒ ya ṷtta॒magṃ ha॒viḥ || 1 ||

da॒dha॒nvā yo naryo̭ a॒phsva̭ntarā | su॒ṣāva॒ soma॒madri̭bhiḥ || pu॒nātṷ te pari॒sruta᳚m | soma॒gṃ॒ sūrya̭sya duhi॒tā | vārḙṇa॒ śaśva̭tā॒ tanā᳚ | vā॒yuḥ pū॒taḥ pa॒vitrḙṇa | prāṅkhsomo॒ ati̭drutaḥ | indra̭sya॒ yujya॒-ssakhā᳚ || vā॒yuḥ pū॒taḥ pa॒vitrḙṇa | pra॒tyaṅkhsomo॒ āti̭drutaḥ || 2 ||

indra̭sya॒ yujya॒-ssakhā᳚ || brahma̭ kṣa॒tra-mpa̭vate॒ teja̭ indri॒yam | sura̭yā॒ somaḥ̭ su॒ta āsṷto॒ madā̭ya | śu॒kreṇa̭ deva de॒vatāḥ᳚ pipṛgdhi | rase॒nānnaṃ॒-ya~ja̭mānāya dhehi || ku॒vida॒ṅga yava̭manto॒ yava̭-ñcit | yathā॒ dāntya̭nupū॒rvaṃ-vi~॒yūya̭ | i॒hehai̭ṣā-ṅkṛṇuta॒ bhoja̭nāni | ye ba॒ra॒ḥiṣo॒ namo̭vṛkti॒-nna ja॒gmuḥ || u॒pa॒yā॒ma-gṛ̭hīto-'sya॒śvibhyā᳚-ntvā॒ juṣṭa̭-ṅgṛhṇāmi || 3 ||

sara̭svatyā॒ indrā̭ya su॒trāmṇe᳚ || e॒ṣa te॒ yoni॒steja̭se tvā | vī॒ryā̭ya tvā॒ balā̭ya tvā || tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhehi | vī॒rya̭masi vī॒rya̭-mmayi̭ dhehi | bala̭masi॒ bala॒-mmayi̭ dhehi || nānā॒ hi vā᳚-nde॒vahi̭ta॒gṃ॒ sadaḥ̭ kṛ॒tam | mā sagṃsṛ̭kṣāthā-mpara॒me vyo̭mann | surā॒ tvamasi̭ śu॒ṣmiṇī॒ soma̭ e॒ṣaḥ | mā mā̭ higṃsī॒-ssvāṃ-yo~ni̭māvi॒śann || 4 ||

u॒pa॒yā॒magṛ̭hīto-'syāśvi॒na-ntejaḥ̭ | sā॒ra॒sva॒taṃ-vī~॒rya᳚m | ai॒ndra-mbala᳚m || e॒ṣa te॒ yoni॒rmodā̭ya tvā | ā॒na॒ndāya̭ tvā॒ maha̭se tvā || ojo॒-'syojo॒ mayi̭ dhehi | ma॒nyura̭si ma॒nyu-mmayi̭ dhehi | maho̭-'si॒ maho॒ mayi̭ dhehi | saho̭-'si॒ saho॒ mayi̭ dhehi || yā vyā॒ghraṃ-vi~ṣṷ̄cikā | u॒bhau vṛka̭-ñca॒ rakṣa̭ti | śye॒na-mpa̭ta॒triṇagṃ̭ si॒gṃ॒ham | sema-mpā॒tvagṃha̭saḥ || sa॒-mpṛcaḥ̭ stha॒ sa-mmā̭ bha॒dreṇa̭ pṛṅkta | vi॒pṛcaḥ̭ stha॒ vi mā̭ pā॒pmanā̭ pṛṅkta || 5 ||

(ha॒viḥ - pra॒tyaṅkhsomo॒ āti̭druto - gṛhṇā - myāvi॒śan - viṣṷ̄cikā॒ pañca̭ ca) (a. 1)

anuvākaṃ 2 - grahopasthānam

somo॒ rājā॒-'mṛtagṃ̭ su॒taḥ | ṛ॒jī॒ṣeṇā̭jahānmṛ॒tyum | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | vipānagṃ̭ śu॒kramandha̭saḥ | indra̭syendri॒yam | i॒da-mpayo॒-'mṛta॒-mmadhṷ || soma̭ma॒dbhyo vya̭pibat | chanda̭sā ha॒gṃ॒sa-śśṷci॒ṣat | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | a॒dbhyaḥ, kṣī॒raṃ-vya~̭pibat || 6 ||

kruṅṅā᳚ṅgira॒so dhi॒yā | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | annā᳚-tpari॒sruto॒ rasa᳚m | brahma̭ṇā॒ vya̭piba-tkṣa॒tram | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || reto॒ mūtraṃ॒-vi~ja̭hāti | yoni̭-mpravi॒śadi̭ndri॒yam | garbho̭ ja॒rāyu॒ṇā-''vṛ̭taḥ | ulba̭-ñjahāti॒ janma̭nā | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || 7 ||

vedḙna rū॒pe vya̭karot | sa॒tā॒sa॒tī pra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || somḙna॒ somau॒ vya̭pibat | su॒tā॒su॒tau pra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | dṛ॒ṣṭvā rū॒pe vyāka̭rot | sa॒tyā॒nṛ॒te pra॒jāpa̭tiḥ | aśra̭ddhā॒-manṛ॒te-'da̭dhāt | śra॒ddhāgṃ sa॒tye pra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam || dṛ॒ṣṭvā pa̭ri॒sruto॒ rasa᳚m | śu॒kreṇa̭ śu॒kraṃ-vya~̭pibat | paya॒-ssoma̭-mpra॒jāpa̭tiḥ | ṛ॒tena̭ sa॒tyami̭ndri॒yam | vipānagṃ̭ śu॒kramandha̭saḥ | indra̭syendri॒yam | i॒da-mpayo॒-'mṛta॒-mmadhṷ || 8 ||

(a॒dbhyaḥ, kṣī॒raṃ-vya~̭piba॒ - jjanma̭na॒rtena̭ sa॒tyami̭ndri॒yagg - śra॒ddhāgṃ sa॒tye pra॒jāpa̭tira॒ṣṭau ca̭) (a. 2)

(somo॒ rājā॒ vipāna॒gṃ॒ soma̭ma॒dbhyo-'nnā॒-dreto॒ mūtraṃ॒-ve~dḙna satāsa॒tī somḙna sutāsu॒tau dṛ॒ṣṭvā rū॒pe dṛ॒ṣṭvā pa̭ri॒sruto॒ rasaṃ॒-vi~pāna॒-ndaśa̭ )

anuvākaṃ 3 - grahahomaḥ

surā̭vanta-mbarhi॒ṣadagṃ̭ su॒vīra᳚m | ya॒jñagṃ hi̭nvanti mahi॒ṣā namo̭bhiḥ | dadhā̭nā॒-ssoma̭-ndi॒vi de॒vatā̭su | made॒mendraṃ॒-ya~ja̭mānā-ssva॒rkāḥ || yaste॒ rasa॒-ssambhṛ̭ta॒ oṣa̭dhīṣu | soma̭sya॒ śuṣma॒-ssura̭yā su॒tasya̭ | tena̭ jinva॒ yaja̭māna॒-mmadḙna | sara̭svatī-ma॒śvinā॒-vindra̭-ma॒gnim || yama॒śvinā॒ namṷcerāsu॒rādadhi̭ | sara̭sva॒tyasa̭nodindri॒yāya̭ || 9 ||

i॒ma-ntagṃ śu॒kra-mmadhṷmanta॒-mindu᳚m | soma॒gṃ॒ rājā̭nami॒ha bha̭kṣayāmi || yadatra̭ ri॒ptagṃ ra॒sinaḥ̭ su॒tasya̭ | yadindro॒ api̭ba॒cchacī̭bhiḥ | a॒ha-ntada̭sya॒ mana̭sā śi॒vena̭ | soma॒gṃ॒ rājā̭nami॒ha bha̭kṣayāmi || pi॒tṛbhyaḥ̭ svadhā॒vibhyaḥ̭ sva॒dhā namaḥ̭ | pi॒tā॒ma॒hebhyaḥ̭ svadhā॒vibhyaḥ̭ sva॒dhā namaḥ̭ | prapi̭tāmahebhya-ssvadhā॒vibhyaḥ̭ sva॒dhā namaḥ̭ | akṣa̭-npi॒taraḥ̭ || 10 ||

amī̭madanta pi॒taraḥ̭ | atī̭tṛpanta pi॒taraḥ̭ | amī̭mṛjanta pi॒taraḥ̭ | pita̭ra॒-śśundha̭ddhvam || pu॒nantṷ mā pi॒taraḥ̭ so॒myāsaḥ̭ | pu॒nantṷ mā pitāma॒hāḥ | pu॒nantu॒ prapi̭tāmahāḥ | pa॒vitrḙṇa śa॒tāyṷṣā | pu॒nantṷ mā pitāma॒hāḥ | pu॒nantu॒ prapi̭tāmahāḥ || 11 ||

pa॒vitrḙṇa śa॒tāyṷṣā || viśva॒māyu॒-rvya̭śnavai | agna॒ āyūgṃ̭ṣi pavasa॒ ā su॒vorja॒miṣa̭-ñca naḥ | ā॒re bā̭dhasva du॒cchunā᳚m || agne॒ pava̭sva॒ svapā̭ a॒sme varcaḥ̭ su॒vīrya᳚m | dadha॒-tpoṣagṃ̭ ra॒yi-mmayi̭ ||| pava̭māna॒-ssuva॒rjanaḥ̭ | pa॒vitrḙṇa॒ vica̭rṣaṇiḥ | yaḥ potā॒ sa pṷnātu mā || pu॒nantṷ mā devaja॒nāḥ | pu॒nantu॒ mana̭ vo dhi॒yā | pu॒nantu॒ viśva̭ ā॒yavaḥ̭ ||| jāta̭vedaḥ pa॒vitra̭vat | pa॒vitrḙṇa punāhi mā | śu॒kreṇa̭ deva॒ dīdya̭t | agne॒ kratvā॒ kratū॒gṃ॒ranṷ || yattḙ pa॒vitra̭-ma॒rciṣi̭ | agne॒ vita̭tamanta॒rā | brahma॒ tena̭ punīmahe ||| u॒bhābhyā᳚-ndeva savitaḥ | pa॒vitrḙṇa sa॒vena̭ ca | i॒da-mbrahma̭ punīmahe || vai॒śva॒de॒vī pṷna॒tī de॒vyāgā᳚t | yasyai̭ ba॒hvī-sta॒nuvo̭ vī॒tapṛ̭ṣṭhāḥ | tayā॒ mada̭nta-ssadha॒mādyḙṣu | va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām |||| ye sa̭mā॒nā-ssama̭nasaḥ | pi॒taro̭ yama॒rājye᳚ | teṣāṃ᳚-lo~॒ka-ssva॒dhā namaḥ̭ | ya॒jño de॒veṣṷ kalpatām || 12 ||

ye sa̭jā॒tā-ssama̭nasaḥ | jī॒vā jī॒veṣṷ māma॒kāḥ | teṣā॒g॒ śrīrmayi̭ kalpatām | a॒smil ~lo॒ke śa॒tagṃ samāḥ᳚ || dve sru॒tī a̭śṛṇava-mpitṛ॒ṇām | a॒ha-nde॒vānā̭mu॒ta martyā̭nām | yābhyā̭mi॒daṃ-vi~śva॒meja॒-thsamḙti | yada̭nta॒rā pi॒tara̭-mmā॒tara̭-ñca || i॒dagṃ ha॒viḥ pra॒jana̭na-mme astu | daśa̭vīragṃ sa॒rvaga̭ṇagg sva॒staye᳚ | ā॒tma॒sani̭ prajā॒sani̭ | pa॒śu॒sanya̭bhaya॒sani̭ loka॒sani̭ | a॒gniḥ pra॒jā-mba̭hu॒lā-mmḙ karotu | anna॒-mpayo॒ reto̭ a॒smāsṷ dhatta | rā॒yaspoṣa॒-miṣa॒mūrja̭ma॒smāsṷ dīdhara॒-thsvāhā᳚ || 13 ||

(i॒ndri॒yāya̭ - pi॒taraḥ̭ - śa॒tāyṷṣā pu॒nantṷ mā pitāma॒hāḥ pu॒nantu॒ prapi̭tāmahāḥ-kalpatāg-sva॒staye॒ pañca̭ ca) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - upahomāḥ

sīsḙna॒ tantra॒-mmana̭sā manī॒ṣiṇaḥ̭ | ū॒rṇā॒sū॒treṇa̭ ka॒vayo̭ vayanti | a॒śvinā̭ ya॒jñagṃ sa̭vi॒tā sara̭svatī | indra̭sya rū॒paṃ-va~rṷṇo bhiṣa॒jyann || tada̭sya rū॒pama॒mṛta॒gṃ॒ śacī̭bhiḥ | ti॒sro da̭dhurde॒vatā᳚-ssagṃrarā॒ṇāḥ | lomā̭ni॒ śaṣpai᳚-rbahu॒dhā na tokma̭bhiḥ | tvaga̭sya mā॒gṃ॒sama̭bhava॒nna lā॒jāḥ || tada॒śvinā̭ bhi॒ṣajā̭ ru॒drava̭rtanī | sara̭svatī vayati॒ peśo॒ anta̭raḥ || 14 ||

asthi̭ ma॒jjāna॒-mmāsa̭raiḥ | kā॒ro॒ta॒reṇa॒ dadha̭to॒ gavā᳚-ntva॒ci || sara̭svatī॒ mana̭sā peśa॒laṃ-va~sṷ | nāsa̭tyābhyāṃ-va~yati darśa॒taṃ-va~puḥ̭ | rasa̭-mpari॒srutā॒ na rohi̭tam | na॒gnahu॒rdhīra॒stasa̭ra॒-nna vema̭ || paya̭sā śu॒krama॒mṛta̭-ñja॒nitra᳚m | sura̭yā॒ mūtrā᳚jjanayanti॒ retaḥ̭ | apāma̭ti-ndurma॒ti-mbādha̭mānāḥ | ūva̭ddhyaṃ॒-vā~tagṃ̭ sa॒buva॒-ntadā॒rāt || 15 ||

indraḥ̭ su॒trāmā॒ hṛda̭yena sa॒tyam | pu॒ro॒ḍāśḙna savi॒tā ja̭jāna | yakṛ̭-tklo॒mānaṃ॒-va~rṷṇo bhiṣa॒jyann | mata̭sne vāya॒vyai᳚rna mi̭nāti pi॒ttam || ā॒ntrāṇi̭ sthā॒lī madhu॒ pinva̭mānā | gudā॒ pātrā̭ṇi su॒dughā॒ na dhe॒nuḥ | śye॒nasya॒ patra॒-nna plī॒hā śacī̭bhiḥ | ā॒sa॒ndī nābhi̭ru॒dara॒-nna mā॒tā || ku॒mbho va̭ni॒ṣṭhurja̭ni॒tā śacī̭bhiḥ | yasmi॒nnagre॒ yonyā॒-ṅgarbho̭ a॒ntaḥ || 16 ||

plā॒śīrvya̭kta-śśa॒tadhā̭ra॒ uthsaḥ̭ | du॒he na ku॒mbhīg sva॒dhā-mpi॒tṛbhyaḥ̭ || mukha॒gṃ॒ sada̭sya॒ śira॒ ithsadḙna | ji॒hvā pa॒vitra̭ma॒śvinā॒ sagṃ sara̭svatī | cappa॒-nna pā॒yurbhi॒ṣaga̭sya॒ vālaḥ̭ | va॒stirna śepo॒ hara̭sā tara॒svī || a॒śvibhyā॒-ñcakṣṷra॒mṛta॒-ṅgrahā᳚bhyām | chāgḙna॒ tejo̭ ha॒viṣā̭ śṛ॒tena̭ | pakṣmā̭ṇi go॒dhūmaiḥ॒ kva̭lairu॒tāni̭ | peśo॒ na śu॒klamasi̭taṃ-va~sāte || 17 ||

avi॒rna me॒ṣo na॒si vī॒ryā̭ya | prā॒ṇasya॒ panthā̭ a॒mṛto॒ grahā᳚bhyām | sara̭sva॒tyupa॒vākai᳚rvyā॒nam | nasyā̭ni ba॒ra॒ḥi-rbada̭rai-rjajāna || indra̭sya rū॒pamṛ̭ṣa॒bho balā̭ya | karṇā᳚bhyā॒g॒ śrotra̭ma॒mṛta॒-ṅgrahā᳚bhyām | yavā॒ na ba॒ra॒ḥi-rbhru॒vi kesa̭rāṇi | ka॒rkandhṷ jajñe॒ madhṷ sāra॒gha-mmukhā᳚t || ā॒tmannu॒pasthe॒ na vṛka̭sya॒ loma̭ | mukhe॒ śmaśrṷ̄ṇi॒ na vyā᳚ghralo॒mam || 18 ||

keśā॒ na śī॒ra॒.ṣan. yaśa̭se śri॒yai śikhā᳚ | si॒gṃ॒hasya॒ loma॒ tviṣi̭-rindri॒yāṇi̭ || aṅgā᳚nyā॒tman-bhi॒ṣajā॒ tada॒śvinā᳚ | ā॒tmāna॒maṅgai॒-ssama̭dhā॒-thsara̭svatī | indra̭sya rū॒pagṃ śa॒tamā̭na॒māyuḥ̭ | ca॒ndreṇa॒ jyoti̭ra॒mṛta॒-ndadhā̭nā || sara̭svatī॒ yonyā॒-ṅgarbha̭ma॒ntaḥ | a॒śvibhyā॒-mpatnī॒ sukṛ̭ta-mbibharti | a॒pāgṃ rasḙna॒ varṷṇo॒ na sāmnā᳚ | indragg̭ śri॒yai ja॒naya̭nna॒phsu rājā᳚ || tejaḥ̭ paśū॒nāgṃ ha॒viri̭ndri॒yāva̭t | pa॒ri॒srutā॒ paya̭sā sāra॒gha-mmadhṷ | a॒śvibhyā᳚-ndu॒gdha-mbhi॒ṣajā॒ sara̭svatyā sutāsu॒tābhyā᳚m | a॒mṛta॒-ssoma॒ induḥ̭ || 19 ||

(anta̭ra - ā॒rā - da॒nta--r va̭sāte - vyāghralo॒magṃ - rājā̭ ca॒tvāri̭ ca) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - abhiṣekaḥ

mi॒tro̭-'si॒ varṷṇo-'si | sama॒haṃ-vi~śvai᳚rde॒vaiḥ || kṣa॒trasya॒ nābhi̭rasi | kṣa॒trasya॒ yoni̭rasi || syo॒nāmāsī̭da | su॒ṣadā॒māsī̭da | mā tvā̭ higṃsīt | mā mā̭ higṃsīt || niṣa̭sāda dhṛ॒tavra̭to॒ varṷṇaḥ | pa॒styā᳚svā || 20 ||

sāmrā᳚jyāya su॒kratuḥ̭ || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m | pū॒ṣṇo hastā᳚bhyām | a॒śvino॒-rbhaiṣa̭jyena | teja̭se brahmavarca॒sāyā॒bhiṣi̭ñcāmi || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m | pū॒ṣṇo hastā᳚bhyām | sara̭svatyai॒ bhaiṣa̭jyena || 21 ||

vī॒ryā̭yā॒nnādyā̭yā॒bhiṣi̭ñcāmi || de॒vasya̭ tvā savi॒tuḥ pra̭sa॒ve | a॒śvino᳚-rbā॒hubhyā᳚m | pū॒ṣṇo hastā᳚bhyām | indra̭syendri॒yeṇa̭ | śri॒yai yaśa̭se॒ balā̭yā॒bhiṣi̭ñcāmi || ko̭-'si kata॒mo̭-'si | kasmai᳚ tvā॒ kāya̭ tvā || suślo॒kā~(4) suma̭ḍga॒lā~(4) satya̭rā॒jā(3)n || śiro̭ me॒ śrīḥ || 22 ||

yaśo॒ mukha᳚m | tviṣiḥ॒ keśā᳚śca॒ śmaśrṷ̄ṇi | rājā̭ me prā॒ṇo̭-'mṛta᳚m | sa॒mrāṭ cakṣuḥ̭ | vi॒rāṭchrotra᳚m | ji॒hvā mḙ bha॒dram | vāmmahaḥ̭ | mano̭ ma॒nyuḥ | sva॒rāḍbhāmaḥ̭ | modāḥ᳚ pramo॒dā a॒ṅgulī॒raṅgā̭ni || 23 ||

ci॒tta-mme॒ sahaḥ̭ | bā॒hū me॒ bala̭mindri॒yam | hastaṷ me॒ karma̭ vī॒rya᳚m | ā॒tmā kṣa॒tramuro॒ mama̭ | pṛ॒ṣṭīrmḙ rā॒ṣṭramu॒dara॒magṃsau᳚ | grī॒vāśca॒ śroṇyau᳚ | ū॒rū a̭ra॒tnī jānṷnī | viśo॒ me-'ṅgā̭ni sa॒rvataḥ̭ | nābhi̭rme ci॒ttaṃ-vi~॒jñāna᳚m | pā॒yurme-'pa̭citirbha॒sat || 24 ||

ā॒na॒nda॒na॒ndāvā॒ṇḍau me᳚ | bhaga॒-ssaubhā᳚gya॒-mpasaḥ̭ || jaṅghā᳚bhyā-mpa॒dbhyā-ndharmo᳚-'smi | vi॒śi rājā॒ prati̭ṣṭhitaḥ || prati̭ kṣa॒tre prati̭tiṣṭhāmi rā॒ṣṭre | pratyaśvḙṣu॒ prati̭tiṣṭhāmi॒ goṣṷ | pratyaṅgḙṣu॒ prati̭tiṣṭhāmyā॒tmann | prati̭ prā॒ṇeṣu॒ prati̭tiṣṭhāmi pu॒ṣṭe | prati॒ dyāvā̭pṛthi॒vyoḥ | pratiti̭ṣṭhāmi ya॒jñe || 25 ||

tra॒yā de॒vā ekā̭daśa | tra॒ya॒stri॒gṃ॒śā-ssu॒rādha̭saḥ | bṛha॒spati̭ purohitāḥ | de॒vasya̭ savi॒tu-ssa॒ve | de॒vā de॒vaira̭vantu mā | pra॒tha॒mā dvi॒tīyaiḥ᳚ | dvi॒tīyā᳚stṛ॒tīyaiḥ᳚ | tṛ॒tīyā᳚-ssa॒tyena̭ | sa॒tyaṃ-ya~॒jñena̭ |ya॒jño yajṷrbhiḥ || 26 ||

yajūgṃ̭ṣi॒ sāma̭bhiḥ | sāmā᳚nyṛ॒gbhiḥ | ṛco̭ yā॒jyā̭bhiḥ | yā॒jyā̭ vaṣaṭkā॒raiḥ | va॒ṣa॒ṭkā॒rā āhṷtibhiḥ | āhṷtayo me॒ kāmā॒n-thsama̭rdhayantu || bhū-ssvāhā᳚ || lomā̭ni॒ praya̭ti॒rmama̭ | tvamma॒ āna̭ti॒rāga̭tiḥ | mā॒gṃ॒sa-mma॒ upa̭natiḥ | va svasthi̭ | ma॒jjā ma॒ āna̭tiḥ || 27 ||

(pa॒styā᳚svā - sara̭svatyai॒ bhaiṣa̭jyena॒ - śrī - raṅgā̭ni - bha॒sa--dya॒jñe - ya॒jño yajṷrbhi॒ - rupa̭nati॒rdve ca̭) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - avabhṛthaḥ

ya-ddḙvā deva॒heḍa̭nam | devā̭saścakṛ॒mā va॒yam | a॒gnirmā॒ tasmā॒dena̭saḥ | viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || yadi॒ divā॒ yadi॒ nakta᳚m | enāgṃ̭si cakṛ॒mā va॒yam | vā॒yurmā॒ tasmā॒dena̭saḥ | viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || yadi॒ jāgra॒-dyadi॒ svapne᳚ | enāgṃ̭si cakṛ॒mā va॒yam || 28 ||

sūryo̭ mā॒ tasmā॒dena̭saḥ | viśvā᳚-nmuñca॒tvagṃha̭saḥ || yadgrāme॒ yadara̭ṇye | ya-thsa॒bhāyāṃ॒-ya~di̭ndri॒ye | yacchū॒dre yada॒rye᳚ | ena̭ścakṛ॒mā va॒yam | yadeka॒syādhi॒ dharma̭ṇi | tasyā̭va॒yaja̭namasi || yadāpo॒ aghni̭yā॒ varu॒ṇeti॒ śapā̭mahe | tato̭ varuṇa no muñca || 29 ||

ava̭bhṛtha nicaṅkuṇa nice॒rura̭si nicaṅkuṇa | ava̭ de॒vai-rde॒vakṛ̭ta॒meno̭-'yāṭ | ava॒ martyai॒rmartya̭kṛtam | u॒rorā no̭ deva ri॒ṣaspā̭hi || su॒mi॒trā na॒ āpa॒ oṣa̭dhaya-ssantu | du॒rmi॒trāstasmai̭ bhuyāsuḥ | yo᳚-'smā-ndveṣṭi̭ | ya-ñca̭ va॒ya-ndvi॒ṣmaḥ || dru॒pa॒dādi॒ve-nmṷmucā॒naḥ | svi॒nna-ssnā॒tvī malā̭diva || 30 ||

pū॒ta-mpa॒vitrḙṇe॒vājya᳚m | āpaḥ̭ śundhantu॒ maina̭saḥ || udva॒ya-ntama̭sa॒spari̭ | paśya̭nto॒ jyoti॒rutta̭ram | de॒va-ndḙva॒trā sūrya᳚m | aga̭nma॒ jyoti̭rutta॒mam || prati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ̭ | pratya̭sto॒ varṷṇasya॒ pāśaḥ̭ || edho᳚-'syedhiṣī॒mahi̭ | sa॒mida̭si || 31 ||

tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhehi || a॒po anva̭cāriṣam | rasḙna॒ sama̭sṛkṣmahi | paya̭svāgṃ agna॒ ā-'ga̭mam | ta-mmā॒ sagṃsṛ̭ja॒ varca̭sā | pra॒jayā̭ ca॒ dhanḙna ca || sa॒māva̭varti pṛthi॒vī | samu॒ṣāḥ | samu॒ sūryaḥ̭ | samu॒ viśva̭mi॒da-ñjaga̭t | vai॒śvā॒na॒ra jyo̭ti-rbhūyāsam | vi॒bhu-ṅkāmaṃ॒-vya~̭śnavai || bhū-ssvāhā᳚ || 32 ||

(svapna॒ enāgṃ̭si cakṛ॒mā va॒yaṃ - mṷñca॒ - malā̭diva - sa॒mida̭si॒ - jaga॒-ttrīṇi̭ ca) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - aindre praśnau prayājānāmekādaśa maitrāvaruṇapraiṣāḥ

hotā̭ yakṣa-thsa॒midhendra̭-mi॒ḍaspa॒de | nābhā̭ pṛthi॒vyā adhi̭ | di॒vo varṣma॒n-thsami̭ddhyate | oji̭ṣṭhaścarṣaṇī॒sahāṋ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttanū॒napā̭tam | ū॒tibhi॒-rjetā̭ra॒-mapa̭rājitam | indra̭-nde॒vagṃ sṷva॒rvida᳚m | pa॒thibhi॒-rmadhṷmattamaiḥ | narā॒śagṃsḙna॒ teja̭sā || 33 ||

vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒diḍā̭bhi॒-rindra̭-mīḍi॒tam | ā॒juhvā̭na॒-mama̭rtyam | de॒vo de॒vai-ssavī᳚ryaḥ | vajra̭hastaḥ puranda॒raḥ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-dba॒ra॒ḥiṣīndra̭-nniṣadva॒ram | vṛ॒ṣa॒bha-nnaryā̭pasam | vasṷbhī ru॒drairā̭di॒tyaiḥ | sa॒yugbhi̭-rba॒ra॒ḥirā 'sa̭dat || 34 ||

vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒dojo॒ na vī॒rya᳚m | saho॒ dvāra॒ indra̭mavardhayann | su॒prā॒ya॒ṇā viśra̭yantāmṛtā॒vṛdhaḥ̭ | dvāra॒ indrā̭ya mī॒ḍhuṣe᳚ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣadu॒ṣe indra̭sya dhe॒nū | su॒dughḙ mā॒taraṷ ma॒hī | savā॒tarau॒ na teja̭sī | va॒thsamindra̭-mavardhatām || 35 ||

vī॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-ddaivyā॒ hotā̭rā | bhi॒ṣajā॒ sakhā̭yā | ha॒viṣendra̭-mbhiṣajyataḥ | ka॒vī de॒vau pracḙtasau | indrā̭ya dhatta indri॒yam | vī॒tāmājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣatti॒sro de॒vīḥ | traya̭stri॒dhāta̭vo॒-'pasaḥ̭ | iḍā॒ sara̭svatī॒ bhāra̭tī || 36 ||

ma॒hīndra̭patnīr-ha॒viṣma̭tīḥ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttvaṣṭā̭ra॒-mindra̭-nde॒vam | bhi॒ṣajagṃ̭ su॒yaja̭-ṅghṛta॒śriya᳚m | pu॒ru॒rūpagṃ̭ su॒reta̭sa-mma॒ghoni᳚m | indrā̭ya॒ tvaṣṭā॒ dadha̭dindri॒yāṇi̭ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati᳚m | śa॒mi॒tāragṃ̭ śa॒takra̭tum | dhi॒yo jo॒ṣṭāra̭-mindri॒yam || 37 ||

maddhvā̭ sama॒ñjanpa॒thibhiḥ̭ su॒gebhiḥ̭ | svadā̭ti ha॒vya-mmadhṷnā ghṛ॒tena̭ | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒dindra॒gg॒ svāhā-''jya̭sya | svāhā॒ meda̭saḥ | svāhā᳚ sto॒kānā᳚m | svāhā॒ svāhā̭kṛtīnām | svāhā̭ ha॒vyasū᳚ktīnām | svāhā̭ de॒vāgṃ ā᳚jya॒pān | svāhendragṃ̭ ho॒trājjṷṣā॒ṇāḥ | indra॒ ājya̭sya viyantu | hota॒ryaja̭ || 38 ||

(teja̭sā-'sada-davardhatāṃ॒-bhāra̭tī-ndri॒yaṃ-jṷṣā॒ṇā dve ca̭) (a. 7)

(sa॒midhendra॒-ntanū॒napā̭ta॒miḍā̭bhi-rba॒r॒hiṣyoja̭ u॒ṣe daivyā̭ ti॒srastvaṣṭā̭raṃ॒-va~na॒spati॒mindra᳚m | sa॒midhendra̭-ñca॒turvetveko̭ vi॒yantu॒ dvirvī॒tāmeko̭ vi॒yantu॒ dvirvetveko̭ vi॒yantu॒ hota॒ryaja̭ )

anuvākaṃ 8 - aindre praśnau prayājayājyāḥ

sami̭ddha॒ indra̭ u॒ṣasā॒manī̭ke | pu॒ro॒rucā̭ pūrva॒kṛdvā̭vṛdhā॒naḥ | tri॒bhirde॒vaistri॒gṃ॒śatā॒ vajra̭bāhuḥ | ja॒ghāna̭ vṛ॒traṃ-vi~ duro̭ vavāra || narā॒śagṃsaḥ॒ prati॒ śūro॒ mimā̭naḥ | tanū॒napā॒t-prati̭ ya॒jñasya॒ dhāma̭ | gobhi̭-rva॒pāvā॒-nmadhṷnā sama॒ñjann | hira̭ṇyaiśca॒ndrī ya̭jati॒ pracḙtāḥ || ī॒ḍi॒to de॒vairhari̭vāgṃ abhi॒ṣṭiḥ | ā॒juhvā̭no ha॒viṣā॒ śardha̭mānaḥ || 39 ||

pu॒ra॒daṃ॒ro ma॒ghavā॒n॒. vajra̭bāhuḥ | āyā̭tu ya॒jñamupa̭ no juṣā॒ṇaḥ || ju॒ṣā॒ṇo ba॒ra॒ḥirhari̭vānna॒ indraḥ̭ | prā॒cīnagṃ̭ sīdatpra॒diśā̭ pṛthi॒vyāḥ | u॒ru॒vyacāḥ॒ pratha̭mānagg syo॒nam | ā॒di॒tyaira॒ktaṃ-va~sṷbhi-ssa॒joṣāḥ᳚ || indra॒-nduraḥ̭ kava॒ṣyo̭ dhāva̭mānāḥ | vṛṣā̭ṇaṃ-ya~ntu॒ jana̭ya-ssu॒patnīḥ᳚ | dvāro̭ de॒vīra॒bhito॒ viśra̭yantām | su॒vīrā̭ vī॒ra-mpratha̭mānā॒ maho̭bhiḥ || 40 ||

u॒ṣāsā॒ naktā̭ bṛha॒tī bṛ॒hanta᳚m | paya̭svatī su॒dughe॒ śūra॒mindra᳚m | peśa̭svatī॒ tantṷnā saṃ॒vya~ya̭ntī | de॒vānā᳚-nde॒vaṃ-ya~̭jata-ssuru॒kme || daivyā॒ mimā̭nā॒ mana̭sā puru॒trā | hotā̭rā॒vindra̭-mpratha॒mā su॒vācā᳚ | mū॒rdhan. ya॒jñasya॒ madhṷnā॒ dadhā̭nā | prā॒cīna॒-ñjyoti̭rha॒viṣā̭ vṛdhātaḥ || ti॒sro de॒vīrha॒viṣā॒ vardha̭mānāḥ | indra̭-ñjuṣā॒ṇā vṛṣa̭ṇa॒-nna patnīḥ᳚ || 41 ||

acchi̭nna॒-ntantu॒-mpaya̭sā॒ sara̭svatī | iḍā̭ de॒vī bhāra̭tī vi॒śvatū᳚rtiḥ || tvaṣṭā॒ dadha॒dindrā̭ya॒ śuṣma᳚m | apā॒ko-'ci̭ṣṭurya॒śasḙ pu॒rūṇi̭ | vṛṣā॒ yaja॒n vṛṣa̭ṇa॒-mbhūri̭retāḥ | mū॒rdhan. ya॒jñasya॒ sama̭naktu de॒vān || vana॒spati॒-rava̭sṛṣṭo॒ na pāśaiḥ᳚ | tmanyā̭ sama॒ñjañcha̭mi॒tā na de॒vaḥ | indra̭sya ha॒vyairja॒ṭhara̭-mpṛṇā॒naḥ | svadā̭ti ha॒vya-mmadhṷnā ghṛ॒tena̭ || sto॒kānā॒mindu॒-mprati॒ śūra॒ indraḥ̭ | vṛ॒ṣā॒yamā̭ṇo vṛṣa॒bha-stṷrā॒ṣāṭ | ghṛ॒ta॒pruṣā॒ madhṷnā ha॒vyamu॒ndann | mū॒rdhan. ya॒jñasya̭ juṣatā॒g॒ svāhā᳚ || 42 ||

(śardha̭māno॒ - maho̭bhiḥ॒ - patnī᳚--r ghṛ॒tena̭ ca॒tvāri̭ ca) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - aindre praśnau vapādīnāṃ-yā~jyānuvākyāḥ

āca̭rṣaṇi॒prā vṛ̭ṣa॒bho janā̭nām | rājā̭ kṛṣṭī॒nā-mpṷruhū॒ta indraḥ̭ | stu॒ta-śśra̭va॒syannava॒sopa̭ma॒drik | yu॒ktvā harī॒ vṛṣa॒ṇā ''yā᳚hya॒rvām ||, vi॒veṣa॒ yanmā̭ dhi॒ṣaṇā̭ ja॒jāna॒ stavai̭ pu॒rā pāryā॒dindra॒ mahnaḥ̭ | agṃha̭so॒ yatra̭ pī॒para॒dyathā̭ no nā॒veva॒ yānta̭ mu॒bhayḙ havante |||| tagṃ sa॒dhrīcī̭rū॒tayo॒ vṛṣṇi̭yāni | pauggsyā̭ni ni॒yutaḥ̭ saścu॒rindra᳚m | sa॒mu॒dra-nna sindha̭va u॒kthaśṷṣmāḥ | u॒ru॒vyaca̭sa॒giṃra॒ āvi̭śanti |||| sa॒tyamittanna tvāvāgṃ̭ a॒nyo asti̭ | indra̭ de॒vo na martyo॒ jyāyāṋ | aha॒nnahi̭-mpari॒śayā̭na॒marṇaḥ̭ | avā̭sṛjo॒-'po acchā̭ samu॒dram || prasa̭sāhiṣe puruhūta॒ śatrūṋ | jyeṣṭha̭ste॒ śuṣma̭ i॒ha rā॒tira̭stu | indrābha̭ra॒ dakṣi̭ṇenā॒ vasṷ̄ni | pati॒-ssindhṷ̄nāmasi re॒vatī̭nām || sa śevṛ̭dha॒madhi̭dhā dyu॒mnama॒sme | mahi̭ kṣa॒tra-ñja̭nā॒ṣāḍi̭ndra॒ tavya᳚m | rakṣā̭ ca no ma॒ghonaḥ̭ pā॒hi sū॒rīn | rā॒ye ca̭ na-ssvapa॒tyā i॒ṣe dhāḥ᳚ || 43 ||

(re॒vatī̭nā-ñca॒tvāri̭ ca) (a. 9)

anuvākaṃ 10 - aindre praśnau anuyājānāmekādaśa maitrāvaruṇapraiṣāḥ

de॒va-mba॒r॒hirindragṃ̭ sude॒va-nde॒vaiḥ | vī॒rava̭-thstī॒rṇaṃ-ve~dyā̭mavardhayat | vasto᳚rvṛ॒ta-mprākto᳚rbhṛ॒tam | rā॒yā ba॒r॒hiṣma॒to-'tya̭gāt | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vīrdvāra॒ indragṃ̭ saṅghā॒te | vi॒ḍvīryāma̭nnavardhayann | ā va॒thsena॒ tarṷṇena kumā॒reṇa̭ ca mīvi॒tā apārvā̭ṇam | re॒ṇuka̭kāṭa-nnudantām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 44 ||

de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā᳚ | indraṃ̭-ya~॒jñe pra̭ya॒tya̭hvetām | daivī॒rviśaḥ॒ prāyā̭siṣṭām | suprī̭te॒ sudhi̭te abhūtām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vī joṣṭrī॒ vasṷdhitī | de॒vamindra̭mavardhatām | ayā᳚vya॒nyā-'ghā dveṣāgṃ̭si | ā-'nyā vā᳚kṣī॒-dvasu॒ vāryā̭ṇi | yaja̭mānāya śikṣi॒te || 45 ||

va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vī ū॒rjāhṷtī॒ dughḙ su॒dughe᳚ | paya॒sendra̭mavardhatām | iṣa॒mūrja̭ma॒nyā 'vā᳚kṣīt | sagdhi॒gṃ॒ sapī̭tima॒nyā | navḙna॒ pūrva॒-ndaya̭māne | pu॒rā॒ṇena॒ nava᳚m | adhā̭tā॒-mūrja̭mū॒rjāhṷtī॒ vasu॒ vāryā̭ṇi | yaja̭mānāya śikṣi॒te | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || 46 ||

de॒vā daivyā॒ hotā̭rā | de॒vamindra̭mavardhatām | ha॒tāgha̭śagṃ sā॒vābhā᳚rṣṭāṃ॒-va~su॒ vāryā̭ṇi | yaja̭mānāya śikṣi॒tau | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vīsti॒srasti॒sro de॒vīḥ | pati॒mindra̭mavardhayann | aspṛ̭kṣa॒dbhāra̭tī॒ diva᳚m | ru॒drairya॒jñagṃ sara̭svatī | iḍā॒ vasṷmatī gṛ॒hān || 47 ||

va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒va indro॒ narā॒śagṃsaḥ̭ | tri॒va॒rū॒tha-stri̭vandhu॒raḥ | de॒vamindra̭mavardhayat | śa॒tena̭ śitipṛ॒ṣṭhānā॒māhi̭taḥ | sa॒hasrḙṇa॒ prava̭rtate | mi॒trāvaru॒ṇeda̭sya ho॒tramarha̭taḥ | bṛha॒spatiḥ̭ sto॒tram | a॒śvinā-''ddhva̭ryavam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || 48 ||

de॒va indro॒ vana॒spatiḥ̭ | hira̭ṇyaparṇo॒ madhṷśākha-ssupippa॒laḥ | de॒vamindra̭mavardhayat | diva॒magrḙṇāprāt | ā-'ntari̭kṣa-mpṛthi॒vīma̭dṛgṃhīt | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒va-mba॒ra॒ḥirvāri̭tīnām | de॒vamindra̭mavardhayat | svā॒sa॒stha-mindre॒ṇāsa̭nnam | a॒nyā ba॒r॒hīgṣya॒bhya̭bhūt | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛt | de॒vamindra̭mavardhayat | svi̭ṣṭa-ṅku॒rvan-thsvi̭ṣṭa॒kṛt | svi̭ṣṭama॒dya ka̭rotu naḥ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yajḙ || 49 ||

(vi॒ya॒ntu॒ yaja̭ - śikṣi॒te - śi̭kṣi॒te va̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭-gṛ॒hān.-vḙtu॒ yajā̭-bhū॒-thṣaṭca̭) (a. 10)

de॒va-mba॒r॒hi-rde॒vīrdvāro̭ de॒vī u॒ṣāsā॒ naktā̭ de॒vī joṣṭrī̭ de॒vī ū॒rjāhṷtī de॒vā daivyā॒ hotā̭rā śikṣi॒tau de॒vīsti॒srasti॒sro de॒vīḥ pati̭-nde॒va indro॒ narā॒śagṃso̭ de॒va indro॒ vana॒spati̭-rde॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nde॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-dde॒vam | ve॒tu॒ vi॒ya॒ntu॒ ca॒turvī̭tā॒meko̭ viyantu ca॒turvḙtu | a॒va॒rdha॒ya॒da॒va॒rdha॒ya॒-ntrira̭vardhatā॒meko̭ 'vardhayagg śca॒tura̭vardhayat | vasto॒rā va॒thsena॒ daivī॒rayā॒vīṣagṃ̭ ha॒tāspṛ̭kṣaccha॒tena॒ diva॒mindragg̭ svāsa॒sthagg svi̭ṣṭam | śikṣi॒te śi̭kṣi॒te śi̭kṣi॒tau |

anuvākaṃ 11 - paśutraye praya jārthā maitrāvaruṇapraiṣāḥ

hotā̭ yakṣa-thsa॒midhā॒-'gni-mi॒ḍaspa॒de | a॒śvinendra॒gṃ॒ sara̭svatīm | a॒jo dhū॒mro na go॒dhūmaiḥ॒ kva̭lairbheṣa॒jam | madhu॒ śaṣpai॒rna teja̭ indri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttanū॒napā॒-thsara̭svatī | avi̭rme॒ṣo na bhḙṣa॒jam | pa॒thā madhṷma॒tā ''bha̭rann | a॒śvinendrā̭ya vī॒rya᳚m || 50 ||

bada̭rairupa॒vākā̭bhi-rbheṣa॒ja-ntokma̭bhiḥ | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒nnarā॒śagṃsa॒na-nna॒gnahu᳚m | pati॒gṃ॒ surā̭yai bheṣa॒jam | me॒ṣa-ssara̭svatī bhi॒ṣak | ratho॒ na ca॒ndrya̭śvino᳚rva॒pā indra̭sya vī॒rya᳚m | bada̭rairupa॒vākā̭bhi-rbheṣa॒ja-ntokma̭bhiḥ | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 51 ||

hotā̭ yakṣadi॒ḍeḍi॒ta ā॒juhvā̭na॒-ssara̭svatīm | indra॒-mbalḙna va॒rdhayanṋ | ṛ॒ṣa॒bheṇa॒ gave᳚ndri॒yam | a॒śvinendrā̭ya vī॒rya᳚m | yavaiḥ᳚ ka॒rkandhṷbhiḥ | madhṷ lā॒jairna māsa̭ram | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-dba॒ra॒ḥi-ssu॒ṣṭarī॒mo-'rṇa̭mradāḥ | bhi॒ṣannāsa̭tyā || 52 ||

bhi॒ṣajā॒-'śvinā-'śvā॒ śiśṷmatī | bhi॒ṣagdhe॒nu-ssara̭svatī | bhi॒ṣagdu॒ha indrā̭ya bheṣa॒jam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒dduro॒ diśaḥ̭ | ka॒va॒ṣyo̭ na vyaca̭svatīḥ | a॒śvibhyā॒-nna duro॒ diśaḥ̭ | indro॒ na roda̭sī॒ dughe᳚ | du॒he kāmā॒n-thsara̭svatī || 53 ||

a॒śvinendrā̭ya bheṣa॒jam | śu॒kra-nna jyoti̭rindri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsu॒peśa̭so॒ṣe nakta॒-ndivā᳚ | a॒śvinā̭ sañjānā॒ne | sama̭ñjāte॒ sara̭svatyā | tviṣi॒mindre॒ na bhḙṣa॒jam | śye॒no na raja̭sā hṛ॒dā | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ || 54 ||

vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ddaivyā॒ hotā̭rā bhi॒ṣajā॒-'śvinā᳚ | indra॒-nna jāgṛ̭vī॒ divā॒ nakta॒-nna bhḙṣa॒jaiḥ | śūṣa॒gṃ॒ sara̭svatī bhi॒ṣak | sīsḙna duha indri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-tti॒sro de॒vīrna bhḙṣa॒jam | traya̭stri॒dhāta̭vo॒-'pasaḥ̭ | rū॒pamindrḙ hira॒ṇyaya᳚m || 55 ||

a॒śvineḍā॒ na bhāra̭tī | vā॒cā sara̭svatī | maha॒ indrā̭ya dadhurindri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒ttvaṣṭā̭ra॒-mindra̭ma॒śvinā᳚ | bhi॒ṣaja॒-nna sara̭svatīm | ojo॒ na jū॒tiri̭ndri॒yam | vṛko॒ na ra̭bha॒so bhi॒ṣak | yaśa॒-ssura̭yā bheṣa॒jam || 56 ||

śri॒yā na māsa̭ram | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-dvana॒spati᳚m | śa॒mi॒tāragṃ̭ śa॒takra̭tum | bhī॒ma-nna ma॒nyugṃ rājā̭naṃ-vyā~॒ghra-nnama̭sā॒-'śvinā॒ bhāma᳚m | sara̭svatī bhi॒ṣak | indrā̭ya duha indri॒yam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 57 ||

hotā̭ yakṣada॒gnigg svāhā-''jya̭sya sto॒kānā᳚m | svāhā॒ meda̭sā॒-mpṛtha̭k | svāhā॒ chāga̭ma॒śvibhyā᳚m | svāhā̭ me॒ṣagṃ sara̭svatyai | svāhā̭rṣa॒bha-mindrā̭ya si॒gṃ॒hāya॒ saha̭sendri॒yam | svāhā॒-'gni-nna bhḙṣa॒jam | svāhā॒ soma̭mindri॒yam | svāhendragṃ̭ su॒trāmā̭ṇagṃ savi॒tāraṃ॒-va~rṷṇa-mbhi॒ṣajā॒-mpati᳚m | svāhā॒ vana॒spati̭-mpri॒ya-mpātho॒ na bhḙṣa॒jam | svāhā̭ de॒vāgṃ ā᳚jya॒pān || 58 ||

svāhā॒-'gnigṃ ho॒trājjṷṣā॒ṇo a॒gni-rbhḙṣa॒jam | paya॒-ssomaḥ̭ pari॒srutā̭ ghṛ॒ta-mmadhṷ | vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣada॒śvinā॒ sara̭svatī॒mindragṃ̭ su॒trāmā̭ṇam | i॒me somā᳚-ssu॒rāmā̭ṇaḥ | chāgai॒rna me॒ṣair-ṛ̭ṣa॒bhai-ssu॒tāḥ | śaṣpai॒rna tokma̭bhiḥ | lā॒jairmaha̭svantaḥ | madā॒ māsa̭reṇa॒ pari̭ṣkṛtāḥ | śu॒krāḥ paya̭svanto॒-'mṛtāḥ᳚ | prasthi̭tā vo madhu॒ścutaḥ̭ | tāna॒śvinā॒ sara̭sva॒tīndraḥ̭ su॒trāmā̭ vṛtra॒hā | ju॒ṣantāgṃ̭ sau॒mya-mmadhṷ | piba̭ntu॒ mada̭ntu vi॒yantu॒ soma᳚m | hota॒ryaja̭ || 59 ||

(vī॒ryaṃ - ~vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryaja॒ - nāsa̭tyā॒ - sara̭svatī॒ - madhṷ - hira॒ṇyayaṃ̭ - bheṣa॒jaṃ - ~vi॒yantvājya̭sya॒ hota॒ryajā᳚ - jya॒pā - na॒mṛtāḥ॒ pañca̭ ca) (a. 11)

anuvākaṃ 12 - paśutraye prayājayājyā āpriyaḥ

sami̭ddho a॒gnira̭śvinā | ta॒pto gha॒rmo vi॒rāṭ-thsu॒taḥ | du॒he dhe॒nu-ssara̭svatī | somagṃ̭ śu॒krami॒hendri॒yam || ta॒nū॒pā bhi॒ṣajā̭ su॒te | a॒śvino॒bhā sara̭svatī | maddhvā॒ rajāgṃ̭sīndri॒yam | indrā̭ya pa॒thibhi̭-rvahān || indrā॒yendu॒gṃ॒ sara̭svatī | narā॒śagṃsḙna na॒gnahuḥ̭ || 60 ||

adhā̭tāma॒śvinā॒ madhṷ | bhe॒ṣa॒ja-mbhi॒ṣajā̭ su॒te || ā॒juhvā̭nā॒ sara̭svatī | indrā̭yendri॒yāṇi̭ vī॒rya᳚m | iḍā̭bhiraśvinā॒viṣa᳚m | samūrja॒gṃ॒ sagṃ ra॒yi-nda̭dhuḥ || aśvi̭nā॒ namṷce-ssu॒tam | somagṃ̭ śu॒kra-mpa̭ri॒srutā᳚ | sara̭svatī॒ tamābha̭rat | ba॒r॒hiṣendrā̭ya॒ pāta̭ve || 61 ||

ka॒va॒ṣyo̭ na vyaca̭svatīḥ | a॒śvibhyā॒-nna duro॒ diśaḥ̭ | indro॒ na roda̭sī॒ dughe᳚ | du॒he kāmā॒n-thsara̭svatī || u॒ṣāsā॒ nakta̭maśvinā | divendragṃ̭ sā॒yami̭ndri॒yaiḥ | sa॒jā॒nnā॒ne su॒peśa̭sā | sama̭ñjāte॒ sara̭svatyā || pā॒ta-nno̭ aśvinā॒ divā᳚ | pā॒hi naktagṃ̭ sarasvati || 62 ||

daivyā̭ hotārā bhiṣajā | pā॒tamindra॒gṃ॒ sacā̭ su॒te || ti॒srastre॒dhā sara̭svatī | a॒śvinā॒ bhāra॒tīḍā᳚ | tī॒vra-mpa̭ri॒srutā॒ soma᳚m | indrā̭ya suṣavu॒rmada᳚m || aśvi̭nā bheṣa॒ja-mmadhṷ | bhe॒ṣa॒ja-nna॒-ssara̭svatī | indre॒ tvaṣṭā॒ yaśa॒-śśriya᳚m | rū॒pagṃ rṷ̄pamadhu-ssu॒te || ṛ॒tu॒thendro॒ vana॒spatiḥ̭ | śa॒śa॒mā॒naḥ pa̭ri॒srutā᳚ | kī॒lāla̭ma॒śvibhyā॒-mmadhṷ | du॒he dhe॒nu-ssara̭svatī || gobhi॒rna soma̭maśvinā | māsa̭reṇa pari॒ṣkṛtā᳚ | sama̭dhātā॒gṃ॒ sara̭svatyā | svāhendrḙ su॒ta-mmadhṷ || 63 ||

(na॒gnahuḥ॒ - pāta̭ve - sarasva - tyadhu-ssu॒te᳚-'ṣṭau ca̭) (a. 12)

anuvākaṃ 13 - paśutraye vapādīnāṃ-yā~jyānuvākyāḥ

a॒śvinā̭ ha॒viri̭ndri॒yam | namṷcerdhi॒yā sara̭svatī | ā śu॒kramā̭su॒rādva॒su | ma॒ghamindrā̭ya jabhrire || yama॒śvinā॒ sara̭svatī | ha॒viṣendra॒-mava̭rdhayann | sa bi̭bheda ba॒laṃ (va॒laṃ) ma॒gham | namṷcāvāsu॒re sacā᳚ | tamindra̭-mpa॒śava॒-ssacā᳚ || a॒śvino॒bhā sara̭svatī || 64 ||

dadhā̭nā a॒bhya̭nūṣata | ha॒viṣā̭ ya॒jñami̭ndri॒yam || ya indra̭ indri॒ya-nda॒dhuḥ | sa॒vi॒tā varṷṇo॒ bhagaḥ̭ | sa su॒trāmā̭ ha॒viṣpa̭tiḥ | yaja̭mānāya saścata || sa॒vi॒tā varṷṇo॒ dadha̭t | yaja̭mānāya dā॒śuṣe᳚ | āda̭tta॒ namṷce॒rvasṷ | su॒trāmā॒ bala̭mindri॒yam || 65 ||

varṷṇaḥ, kṣa॒trami̭ndri॒yam | bhagḙna savi॒tā śriya᳚m | su॒trāmā॒ yaśa̭sā॒ bala᳚m | dadhā̭nā ya॒jñamā̭śata || aśvi̭nā॒ gobhi̭rindri॒yam | aśvḙbhi-rvī॒rya̭-mbala᳚m | ha॒viṣendra॒gṃ॒ sara̭svatī | yaja̭māna-mavardhayann || tā nāsa̭tyā su॒peśa̭sā | hira̭ṇyavartanī॒ narā᳚ | sara̭svatī ha॒viṣma̭tī | indra॒ kama̭rsu no-'vata || tā bhi॒ṣajā̭ su॒karma̭ṇā | sā su॒dughā॒ sara̭svatī | sa vṛ̭tra॒hā śa॒takra̭tuḥ | indrā̭ya dadhurindri॒yam || 66 ||

(u॒bhā sara̭svatī॒ - bala̭mindri॒yaṃ - narā॒ ṣaṭca̭) (a. 13)

anuvākaṃ 14 - paśutraye anūyājapraiṣāḥ

de॒va-mba॒r॒hi-ssara̭svatī | su॒de॒vamindrḙ a॒śvinā᳚ | tejo॒ na cakṣṷra॒kṣyoḥ | ba॒r॒hiṣā̭ dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vīrdvāro̭ a॒śvinā᳚ | bhi॒ṣajendre॒ sara̭svatī | prā॒ṇa-nna vī॒rya̭-nna॒si | dvāro̭ dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 67 ||

de॒vī u॒ṣāsā̭va॒śvinā᳚ | bhi॒ṣajendre॒ sara̭svatī | bala॒-nna vāca̭mā॒sye᳚ | u॒ṣābhyā᳚-ndadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vī joṣṭrī̭ a॒śvinā᳚ | su॒trāmendre॒ sara̭svatī | śrotra॒-nna karṇa̭yo॒ryaśaḥ̭ | joṣṭrī᳚bhyā-ndadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 68 ||

de॒vī ū॒rjāhṷtī॒ dughḙ su॒dughe᳚ | paya॒sendra॒gṃ॒ sara̭svatya॒śvinā̭ bhi॒ṣajā̭-'vata | śu॒kra-nna jyoti॒-sstana̭yo॒rāhṷtī dhatta indri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vā de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajā᳚ | hotā̭rā॒vindra̭-ma॒śvinā᳚ | va॒ṣa॒ṭkā॒rai-ssara̭svatī | tviṣi॒-nna hṛda̭ye ma॒tim | hotṛ̭bhyā-ndadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 69 ||

de॒vī-sti॒sra-sti॒sro de॒vīḥ | sara̭svatya॒śvinā॒ bhāra॒tīḍā᳚ | śūṣa॒-nna maddhye॒ nābhyā᳚m | indrā̭ya dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒va indro॒ narā॒śagṃsaḥ̭ | tri॒va॒rū॒tha-ssara̭svatyā॒ 'śvibhyā̭mīyate॒ rathaḥ̭ | reto॒ na rū॒pama॒mṛta̭-ñja॒nitra᳚m | indrā̭ya॒ tvaṣṭā॒ dadha̭dindri॒yāṇi̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 70 ||

de॒va indro॒ vana॒spatiḥ̭ | hira̭ṇyaparṇo a॒śvibhyā᳚m | sara̭svatyā-ssupippa॒laḥ | indrā̭ya pacyate॒ madhṷ | ojo॒ na jū॒timṛ̭ṣa॒bho na bhāma᳚m | vana॒spati̭rno॒ dadha̭dindri॒yāṇi̭ | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnām | a॒ddhva॒re stī॒rṇama॒śvibhyā᳚m | ūrṇa̭mradā॒-ssara̭svatyāḥ || 71 ||

syo॒nami̭ndra te॒ sadaḥ̭ | ī॒śāyai̭ ma॒nyugṃ rājā̭na-mba॒r॒hiṣā̭ dadhurindri॒yam | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛt | de॒vān.ya̭kṣa-dyathāya॒tham | hotā̭rā॒-vindra̭ma॒śvinā᳚ | vā॒cā vāca॒gṃ॒ sara̭svatīm | a॒gnigṃ somagg̭ sviṣṭa॒kṛt | svi̭ṣṭa॒ indraḥ̭ su॒trāmā̭ savi॒tā varṷṇo bhi॒ṣak | i॒ṣṭo de॒vo vana॒spatiḥ̭ | svi̭ṣṭā de॒vā ā᳚jya॒pāḥ | i॒ṣṭo a॒gnira॒gninā᳚ | hotā̭ ho॒tre svi̭ṣṭa॒kṛt | yaśo॒ na dadha̭dindri॒yam | ūrja॒mapa̭citigg sva॒dhām | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 72 ||

(dvāro̭ dadhurindri॒yaṃ-va~̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja॒ - joṣṭrī᳚bhyā-ndadhurindri॒yaṃ-va~̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja॒ -hotṛ̭bhyā-ndadhurindri॒yaṃ-va~̭su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaje᳚ - ndri॒yāṇi̭ vasu॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja॒ - sara̭svatyā॒ - vana॒spati॒-ṣṣaṭca̭) (a. 14)

(de॒va-mba॒r॒hi-rde॒vī-rdvāro̭ de॒vī u॒ṣāsā̭va॒śvinā̭ de॒vī joṣṭra̭ de॒vī ū॒rjāhṷ̄tī de॒vā de॒vānā᳚-mbhi॒ṣajā̭ vaṣaṭkā॒rai-rde॒vīstisrasti॒sro de॒vī-ssara̭svatī de॒va indro॒ narā॒śagṃso̭ de॒va indro॒ vana॒spati̭rde॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nde॒voa॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-dde॒vān) |

anuvākaṃ 15 - sūktavākapraiṣaḥ

a॒gnima॒dya hotā̭ramavṛṇīta | a॒yagṃ sṷtāsu॒tī yaja̭mānaḥ | paca̭-npa॒ktīḥ | paca̭-npuro॒ḍāśāṋ | gṛ॒hṇa-ngrahāṋ | ba॒ddhnanna॒śvibhyā॒-ñchāga॒gṃ॒ sara̭svatyā॒ indrā̭ya | ba॒ddhnan-thsara̭svatyai me॒ṣamindrā̭yā॒śvibhyā᳚m | ba॒ddhnannindrā̭yarṣa॒bha-ma॒śvibhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai | sū॒pa॒sthā a॒dya de॒vo vana॒spati̭rabhavat | a॒śvibhyā॒-ñchāgḙna॒ sara̭svatyā॒ indrā̭ya || 73 ||

sara̭svatyai me॒ṣeṇendrā̭yā॒śvibhyā᳚m | indrā̭yarṣa॒bheṇā॒śvibhyā॒gṃ॒ sara̭svatyai | akṣa॒gg॒stānmḙda॒staḥ prati̭ paca॒tā-'gra̭bhīṣuḥ | avī̭vṛdhanta॒ grahaiḥ᳚ | apā̭tāma॒śvinā॒ sara̭sva॒tīndraḥ̭ su॒trāmā̭ vṛtra॒hā | somā᳚n-thsu॒rāmṇaḥ̭ | upo̭ ukthāma॒dā-śśrau॒dvimadā̭ adann | avī̭vṛdha-ntāṅgū॒ṣaiḥ | tvāma॒dyarṣa̭ ārṣeyarṣīṇā-nnapādavṛṇīta | a॒yagṃ sṷtāsu॒tī yaja̭mānaḥ | ba॒hubhya॒ āsaṅga̭tebhyaḥ | e॒ṣa mḙ de॒veṣu॒ vasu॒ vāryā ya̭kṣyata॒ iti̭ | tā yā de॒vā dḙva॒dānā॒nyaduḥ̭ | tānya̭smā॒ ā ca॒ śāsva̭ | ā ca̭ gurasva | i॒ṣi॒taśca̭ hota॒rasi̭ bhadra॒vācyā̭ya॒ preṣi̭to॒ mānṷṣaḥ | sū॒kta॒vā॒kāya̭ sū॒ktā brṷ̄hi || 74 ||

(indrā̭ya॒ - yaja̭māna-ssa॒pta ca̭) (a. 15)

anuvākaṃ 16 - pitṛyajñayājyānuvākyāḥ

u॒śanta̭stvā havāmaha u॒śanta॒-ssami̭dhīmahi | u॒śannṷśa॒ta ā va̭ha pi॒tṝn ha॒viṣe॒ atta̭ve ||, ā no̭ agne suke॒tunā᳚ | ra॒yiṃ-vi~॒śvāyṷpoṣasam | mā॒rḍī॒ka-ndhḙhi jī॒vase᳚ ||| tvagṃ so̭ma ma॒he bhaga᳚m | tvaṃ-yū~na̭ ṛtāya॒te | dakṣa̭-ndadhāsi jī॒vase᳚ ||,tvagṃ so̭ma॒ praci̭kito manī॒ṣā tvagṃ raji̭ṣṭha॒manṷ neṣi॒ panthā᳚m | tava॒ praṇī̭tī pi॒taro̭ na indo de॒veṣu॒ ratna̭ma bhajanta॒ dhīrāḥ᳚ ||| tvayā॒ hi naḥ̭ pi॒taraḥ̭ soma॒ pūrve॒ karmā̭ṇi ca॒kruḥ pa̭vamāna॒ dhīrāḥ᳚ | va॒nvannavā̭taḥ pari॒dhīgṃ rapo᳚rṇu vī॒rebhi॒raśvai᳚rma॒ghavā̭ bhavā naḥ ||, tvagṃ so̭ma pi॒tṛbhiḥ̭ saṃvi~dā॒no-'nu॒ dyāvā̭pṛthi॒vī ā ta̭tantha | tasmai̭ ta indo ha॒viṣā̭ vidhema va॒yagg syā̭ma॒ pata̭yo rayī॒ṇām || | barhi̭ṣadaḥ pitara ū॒tya̭rvāgi॒mā vo̭ ha॒vyā ca̭kṛmā ju॒ṣadhva᳚m | ta ā ga॒tā-'va̭sā॒ śa-nta̭me॒nāthā॒smabhya॒gṃ॒ śaṃ-yo~ra̭ra॒po da̭dhāta ||, ā-'ha-mpi॒tṝn-thsṷvi॒datrāgṃ̭ avithsi॒ napā̭ta-ñca vi॒krama̭ṇa-ñca॒ viṣṇoḥ᳚ | ba॒rhi॒ṣado॒ ye sva॒dhayā̭ su॒tasya॒ bhaja̭nta pi॒tvasta i॒hā-'' ga̭miṣṭhāḥ || | upa̭hūtāḥ pi॒taraḥ̭ so॒myāso̭ barhi॒ṣyḙṣu ni॒dhiṣṷ pri॒yeṣṷ | ta ā ga̭mantu॒ ta i॒ha śrṷva॒ntvadhi̭ bruvantu॒ te a̭vantva॒smān ||, agni̭ṣvāttāḥ pitara॒ eha ga̭cchata॒ sadaḥ̭ sada-ssadata supraṇītayaḥ | a॒ttā ha॒vīgṃṣi॒ praya̭tāni ba॒r॒hiṣyathā̭ ra॒yigṃ sarva̭vīra-ndadhātana || || a॒gni॒ṣvā॒ttānṛ̭tu॒mato̭ havāmahe | narā॒śagṃsḙ somapī॒thaṃ-ya~ ā॒śuḥ | te no॒ arva̭nta-ssu॒havā̭ bhavantu | śa-nno̭ bhavantu dvi॒pade॒ śa-ñcatṷṣpade || ye a̭gniṣvā॒ttā ye-'na̭gniṣvāttāḥ || 75 ||

a॒gṃ॒ho॒mucaḥ̭ pi॒taraḥ̭ so॒myāsaḥ̭ | pare-'va̭re॒-'mṛtā̭so॒ bhava̭ntaḥ | adhi̭bruvantu॒ te a̭vantva॒smān || vā॒nyā̭yai du॒gdhe ju॒ṣamā̭ṇāḥ kara॒mbham | u॒dīrā̭ṇā॒ ava̭re॒ parḙ ca | a॒gni॒ṣvā॒ttā ṛ॒tubhiḥ̭ saṃvi~dā॒nāḥ | indra̭vanto ha॒viri॒da-ñjṷṣantām || yada̭gne kavyavāhana pi॒tṝn yakṣyṛ̭tā॒vṛdhaḥ̭ | pra ca̭ ha॒vyāni̭ vakṣyasi de॒vebhya̭śca pi॒tṛbhya॒ ā ||, tvama̭gna īḍi॒to jā̭tave॒do-'vā᳚ḍḍha॒vyāni̭ sura॒bhīṇi̭ kṛ॒tvā | prādāḥ᳚ pi॒tṛbhyaḥ̭ sva॒dhayā॒ te a̭kṣanna॒ddhi tva-ndḙva॒ praya̭tā ha॒vīgṃṣi̭ | | māta̭lī ka॒vyairya॒mo aṅgi̭robhi॒ rbṛha॒spati॒r-ṛkva̭bhi rvāvṛdhā॒naḥ | yāgśca̭ de॒vā vā̭vṛ॒dhurye ca̭ de॒vān-thsvāhā॒-'nye sva॒dhayā॒-'nye ma̭danti || || ye tā̭tṛ॒purdḙva॒trā jeha̭mānāḥ | ho॒trā॒vṛdha॒-sstoma̭taṣṭāso a॒rkaiḥ | ā-'gnḙ yāhi suvi॒datrḙbhira॒rvām | sa॒tyaiḥ ka॒vyaiḥ pi॒tṛbhi̭-rgharma॒sadbhiḥ̭ || ha॒vya॒vāha̭ma॒jara̭-mpurupri॒yam | a॒gni-ṅghṛ॒tena̭ ha॒viṣā̭ sapa॒ryann | upā̭sada-ṅkavya॒vāha̭-mpitṛ॒ṇām | sa naḥ̭ pra॒jāṃ-vī~॒rava̭tī॒gṃ॒ samṛ̭ṇvatu || 76 ||

(ana̭gniṣvāttā॒ - jeha̭mānā-ssa॒pta ca̭) (a. 16)

anuvākaṃ 17 - aindro paśau ekādaśa prayājāḥ

hotā̭ yakṣadi॒ḍaspa॒de | sa॒mi॒dhā॒na-mma॒hadyaśaḥ̭ | suṣa̭middhaṃ॒-va~re᳚ṇyam | a॒gnimindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | gā॒ya॒trī-ñchanda̭ indri॒yam | tryavi॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒cchuci̭vratam | tanū॒napā̭tamu॒dbhida᳚m | ya-ṅgarbha॒madi̭tirda॒dhe || 77 ||

śuci॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | u॒ṣṇiha॒-ñchanda̭ indri॒yam | di॒tya॒vāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣadī॒ḍenya᳚m | ī॒ḍi॒taṃ-vṛ~̭tra॒hanta̭mam | iḍā̭bhi॒rīḍya॒gṃ॒ sahaḥ̭ | soma॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | a॒nu॒ṣṭubha॒-ñchanda̭ indri॒yam | tri॒va॒thsa-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t || 78 ||

vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsubarhi॒ṣada᳚m | pū॒ṣa॒ṇvanta॒-mama̭rtyam | sīda̭nta-mba॒r॒hiṣi̭ pri॒ye | a॒mṛtendraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | bṛ॒ha॒tī-ñchanda̭ indri॒yam | pañcā̭vi॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-dvyaca̭svatīḥ | su॒prā॒ya॒ṇā ṛ̭tā॒vṛdhaḥ̭ || 79 ||

dvāro̭ de॒vīrhi̭ra॒ṇyayīḥ᳚ | bra॒hmāṇa॒ indraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | pa॒ṅkti-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | tu॒rya॒vāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsu॒peśa̭se | su॒śi॒lpe bṛ̭ha॒tī u॒bhe | nakto॒ṣāsā॒ na da̭rśa॒te | viśva॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | tri॒ṣṭubha॒-ñchanda̭ indri॒yam || 80 ||

pa॒ṣṭha॒vāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-tpracḙtasā | de॒vānā̭mutta॒maṃ-ya~śaḥ̭ | hotā̭rā॒ daivyā̭ ka॒vī | sa॒yujendraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | jaga̭tī॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | a॒na॒ḍvāha॒-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-tpeśa̭svatīḥ || 81 ||

ti॒sro de॒vīrhi̭ra॒ṇyayīḥ᳚ | bhāra̭tī-rbṛha॒tīrma॒hīḥ | pati॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | vi॒rāja॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | dhe॒nu-ṅgā-nna vayo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa-thsu॒reta̭sam | tvaṣṭā̭ra-mpuṣṭi॒vardha̭nam | rū॒pāṇi॒ bibhra̭ta॒-mpṛtha̭k | puṣṭi॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m || 82 ||

dvi॒pada॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | u॒kṣāṇa॒-ṅgā-nna vayo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣaccha॒takra̭tum | hira̭ṇyaparṇa-mu॒kthina᳚m | ra॒śa॒nā-mbibhra̭taṃ-va~॒śim | bhaga॒mindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | ka॒kubha॒-ñchanda̭ i॒hendri॒yam | va॒śāṃ-ve~॒hata॒-ṅgā-nna vayo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || hotā̭ yakṣa॒-thsvāhā̭kṛtīḥ | a॒gni-ṅgṛ॒hapa̭ti॒-mpṛtha̭k | varṷṇa-mbheṣa॒ja-ṅka॒vim | kṣa॒tramindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | ati̭cchandasa॒-ñchanda̭ indri॒yam | bṛ॒hadṛ̭ṣa॒bha-ṅgāṃ-va~yo॒ dadha̭t | vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ || 83 ||

(da॒dhe - dadha̭-d- ṛtā॒vṛdha̭ - indri॒yaṃ - peśa̭svatī--r vayo॒dhasaṃ॒ - ~vetvājya̭sya॒ hota॒ryaja̭ sa॒pta ca̭) (a. 17)

i॒ḍaspa॒de᳚-'gni-ṅgā̭ya॒trī-ntryavi᳚m | śuci̭vrata॒gṃ॒ śuci̭mu॒ṣṇiha̭-nditya॒vāha᳚m | ī॒ḍenya॒gṃ॒ soma̭-mana॒ṣṭubha̭-ntriva॒thsam | su॒ba॒ra॒ḥi॒ṣada̭ma॒mṛtendra̭-mbṛha॒tī-mpañcā̭vim | vyaca̭svatī-ssuprāya॒ṇā dvāro᳚ brā॒hmāṇaḥ̭ pā॒ṅktimi॒ha tṷrya॒vāha᳚m | su॒peśa̭se॒ viśva॒mindra̭-ntri॒ṣṭubha̭-mpaṣṭha॒vāha᳚m | pracḙtasā sa॒yujendra॒-ñjaga̭tīmi॒hāna॒ḍvāha᳚m | peśa̭svatīsti॒stro bhāra̭tīḥ॒ patiṃ̭-vi~॒rāja̭mi॒ha dhe॒nu-nna | su॒reta̭sa॒-ntvaṣṭā̭ra॒-mpuṣṭi̭-ndvi॒pada̭mi॒hokṣāṇa॒-nna | śa॒takra̭tu॒-mbhaga॒mindra̭-ṅka॒kubha̭mi॒ha va॒śāṃ-ve~॒hata॒-ṅgā-nna | svāhā̭kṛtīḥ, kṣa॒tramati̭cchandasa-mbṛ॒hadṛ̭ṣa॒bha-ṅgāṃ-va~yaḥ̭ | i॒ndri॒yamuṣi̭vasu॒nava̭da॒śehe᳚ndriya॒maṣṭa̭ nava daśa॒ gā-nna vayo॒ dadha॒-thsarva̭vetu |

anuvākaṃ 18 - aindro paśau prayājayājyāḥ

sami̭ddho a॒gni-ssa॒midhā᳚ | suṣa̭middho॒ vare᳚ṇyaḥ | gā॒ya॒trī chanda̭ indri॒yam | tryavi॒rgaurvayo̭ dadhuḥ || tanū॒napā॒-cchuci̭vrataḥ | ta॒nū॒napācca॒ (ta॒nū॒pācca) sara̭svatī | u॒ṣṇikchanda̭ indri॒yam | di॒tya॒vāḍgaurvayo̭ dadhuḥ || iḍā̭bhira॒gnirīḍyaḥ̭ | somo̭ de॒vo ama̭rtyaḥ || 84 ||

a॒nu॒ṣṭupchanda̭ indri॒yam | tri॒va॒thso gaurvayo̭ dadhuḥ || su॒ba॒r॒hira॒gniḥ pṷ̄ṣa॒ṇvān | stī॒rṇa-ba̭rhi॒rama̭rtyaḥ | bṛ॒ha॒tī chanda̭ indri॒yam | pañcā̭vi॒-rgaurvayo̭ dadhuḥ || duro̭ de॒vīrdiśo̭ ma॒hīḥ | bra॒hmā de॒vo bṛha॒spatiḥ̭ | pa॒ṅkti-śchanda̭ i॒hendri॒yam | tu॒rya॒vāḍ gaurvayo̭ dadhuḥ || 85 ||

u॒ṣe ya॒hvī su॒peśa̭sā | viśvḙ de॒vā ama̭rtyāḥ | tri॒ṣṭu-pchanda̭ indri॒yam | pa॒ṣṭha॒vādgaurvayo̭ dadhuḥ || daivyā̭ hotārā bhiṣajā | indrḙṇa sa॒yujā̭ yu॒jā | jaga̭tī॒ chanda̭ i॒hendri॒yam | a॒na॒ḍvān-gaurvayo̭ dadhuḥ || ti॒sra iḍā॒ sara̭svatī | bhāra̭tī ma॒ruto॒ viśaḥ̭ || 86 ||

vi॒rāṭchanda̭ i॒hendri॒yam | dhe॒nurgaurna vayo̭ dadhuḥ || tvaṣṭā̭ tu॒rīpo॒ adbhṷtaḥ | i॒ndrā॒gnī pṷṣṭi॒vardha̭nā | dvi॒pācchanda̭ i॒hendri॒yam | u॒kṣā gaurna vayo̭ dadhuḥ || śa॒mi॒tā no॒ vana॒spatiḥ̭ | sa॒vi॒tā pra̭su॒vanbhaga᳚m | ka॒kucchanda̭ i॒hendri॒yam | va॒śā ve॒hadgaurna vayo̭ dadhuḥ || svāhā̭ ya॒jñaṃ-va~rṷṇaḥ | su॒kṣa॒tro bhḙṣa॒ja-ṅka̭rat | atiḥ̭ chandā॒-śchanda̭ indri॒yam | bṛ॒hadṛ̭ṣa॒bho gaurvayo̭ dadhuḥ || 87 ||

(ama̭rtya - sturya॒vāḍgaurvayo̭ dadhu॒--r viśo̭ - va॒śā ve॒hadgaurna vayo̭ dadhuśca॒tvāri̭ ca) (a. 18)

anuvākaṃ 19 - aindro paśau vapādīnāṃ-ya~jyānuvākyāḥ

va॒sa॒ntena॒rtunā̭ de॒vāḥ | vasa̭vastri॒vṛtā᳚ stu॒tam | ra॒tha॒nta॒reṇa॒ teja̭sā | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || grī॒ṣmeṇa̭ de॒vā ṛ॒tunā᳚ | ru॒drāḥ pa̭ñcada॒śe stu॒tam | bṛ॒ha॒tā yaśa̭sā॒ bala᳚m | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || va॒ra॒.ṣābhi̭r-ṛ॒tunā̭-''di॒tyāḥ | stomḙ saptada॒śe stu॒tam || 88 ||

vai॒rū॒peṇa̭ vi॒śauja̭sā | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || śā॒ra॒dena॒rtunā̭ de॒vāḥ | e॒ka॒vi॒gṃ॒śa ṛ॒bhavaḥ̭ stu॒tam | vai॒rā॒jena̭ śri॒yā śriya᳚m | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || he॒ma॒ntena॒rtunā̭ de॒vāḥ | ma॒ruta̭striṇa॒ve stu॒tam | balḙna॒ śakva̭rī॒-ssahaḥ̭ | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || śai॒śi॒reṇa॒rtunā̭ de॒vāḥ | tra॒ya॒stri॒gṃ॒śḙ 'mṛtagg̭ stu॒tam | sa॒tyena̭ re॒vatīḥ᳚, kṣa॒tram | ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuḥ || 89 ||

(stomḙ saptada॒śe stu॒tagṃ - saho̭ ha॒virindre॒ vayo̭ dadhuśca॒tvāri̭ ca) (a. 19)

(va॒sa॒ntena̭ grī॒ṣmeṇa̭ va॒r॒ṣābhiḥ̭ śāra॒dena̭ hema॒ntena̭ śaiśi॒reṇa॒ ṣaṭ )

anuvākaṃ 20 - aindro paśau anūyājānā-mmaitrāvariṇapraiṣāḥ

de॒va-mba॒r॒hirindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒va-nde॒vama̭vardhayat | gā॒ya॒tri॒yā chanda̭sendri॒yam | teja॒ indre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vīrdvāro̭ de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vīrde॒va-ma̭vardhayann | u॒ṣṇihā॒ chanda̭sendri॒yam | prā॒ṇamindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || 90 ||

de॒vī de॒vaṃ-va~̭yo॒dhasa᳚m | u॒ṣe indra̭mavardhatām | a॒nu॒ṣṭubhā॒ chanda̭sendri॒yam | vāca॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vī joṣṭrī̭ de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vī de॒vama̭vardhatām | bṛ॒ha॒tyā chanda̭sendri॒yam | śrotra॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || 91 ||

de॒vī ū॒rjāhṷtī de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vī de॒vama̭vardhatām | pa॒ṅktyā chanda̭sendri॒yam | śu॒kramindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || de॒vā daivyā॒ hotā̭rā de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vā de॒vama̭vardhatām | tri॒ṣṭubhā॒ chanda̭sendri॒yam | tviṣi॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vītāṃ॒-ya~ja̭ || 92 ||

de॒vī-sti॒sra-sti॒sro de॒vīrva̭yo॒dhasa᳚m | pati॒mindra̭-mavardhayann | jaga̭tyā॒ chanda̭sendri॒yam | bala॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya viyantu॒ yaja̭ || de॒vo narā॒śagṃso̭ de॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo de॒vama̭vardhayat | vi॒rājā॒ chanda̭sendri॒yam | reta॒ indre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || 93 ||

de॒vo vana॒spati̭-rde॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo de॒vama̭vardhayat | dvi॒padā॒ chanda̭sendri॒yam | bhaga॒mindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒va-mba॒r॒hirvāri̭tīnā-nde॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo (de॒vaṃ) de॒vama̭vardhayat | ka॒kubhā॒ chanda̭sendri॒yam | yaśa॒ indre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || de॒vo a॒gni-ssvi̭ṣṭa॒kṛ-dde॒vamindraṃ̭-va~yo॒dhasa᳚m | de॒vo de॒vama̭vardhayat | ati̭cchandasā॒ chanda̭sendri॒yam | kṣa॒tramindre॒ vayo॒ dadha̭t | va॒su॒vanḙ vasu॒dheya̭sya vetu॒ yaja̭ || 94 ||

(vi॒ya॒ntu॒ yaja̭ - vītāṃ॒-ya~ja̭-vītāṃ॒-ya~ja̭-vetu॒ yaja̭-vetu॒ yaja॒ pañca̭ ca) (a. 20)

(svā॒dvī-ntvā॒ - somaḥ॒ - surā̭vanta॒gṃ॒ - sīsḙna - mi॒tro̭-'si॒ - ya-ddḙvā॒ - hotā̭ yakṣa-thsa॒midhendra॒gṃ॒ - sami̭ddha॒ indra॒ - āca̭rṣaṇi॒prā - de॒va-mba॒r॒hirindragṃ̭ sude॒vagṃ - hotā̭ yakṣa-thsa॒midhā॒-'gnigṃ - sami̭ddho a॒gnira̭śvinā॒ - 'śvinā̭ ha॒viri̭ndri॒yaṃ - de॒va-mba॒r॒hi-ssara̭sva - tyā॒gnima॒ - dyośanto॒ - hotā̭ yakṣadi॒ḍaspa॒de - sami̭ddho a॒gni-ssa॒midhā̭ - vasa॒ntena̭ - de॒va-mba॒r॒hirindraṃ̭-va~yo॒dhasaṃ̭-vi~gṃśa॒tiḥ)

(svā॒dvī-ntvā-' - mī̭ madanta pi॒taraḥ॒ - sāmrā᳚jyāya - pū॒ta-mpa॒vitrḙṇe॒ vājya̭ - mu॒ṣāsā॒naktā॒ - bada̭rai॒ - radhā̭tāma॒śvinā̭ - de॒va indro॒ vana॒spatiḥ̭ - paṣṭha॒vāha॒-ṅgāṃ - de॒vī de॒vaṃ-va~̭yo॒dhasa॒-ñcatṷrnavatiḥ )

(svā॒dvīntvā̭ - vetu॒ yaja̭)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe dvitīyāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे द्वितीयाष्टके षष्ठः प्रपाठकः - सौत्रामणिः कौकिली होत्र-ञ्च

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

अनुवाकं 1 - ग्रहाः

स्वा॒द्वी-न्त्वा᳚ स्वा॒दुना᳚ । ती॒व्रा-न्ती॒व्रेण॑ । अ॒मृता॑-म॒मृते॑न । मधु॑मती॒-म्मधु॑मता । सृ॒जामि॒ सग्ं सोमे॑न । सोमो᳚-ऽस्य॒श्विभ्या᳚-म्पच्यस्व । सर॑स्वत्यै पच्यस्व । इन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे॑ पच्यस्व ॥ परी॒तोषि॑ञ्चता सु॒तम् । सोमो॒ य उ॑त्त॒मग्ं ह॒विः ॥ 1 ॥

द॒ध॒न्वा यो नर्यो॑ अ॒फ्स्व॑न्तरा । सु॒षाव॒ सोम॒मद्रि॑भिः ॥ पु॒नातु॑ ते परि॒स्रुत᳚म् । सोम॒ग्ं॒ सूर्य॑स्य दुहि॒ता । वारे॑ण॒ शश्व॑ता॒ तना᳚ । वा॒युः पू॒तः प॒वित्रे॑ण । प्राङ्ख्सोमो॒ अति॑द्रुतः । इन्द्र॑स्य॒ युज्य॒-स्सखा᳚ ॥ वा॒युः पू॒तः प॒वित्रे॑ण । प्र॒त्यङ्ख्सोमो॒ आति॑द्रुतः ॥ 2 ॥

इन्द्र॑स्य॒ युज्य॒-स्सखा᳚ ॥ ब्रह्म॑ क्ष॒त्र-म्प॑वते॒ तेज॑ इन्द्रि॒यम् । सुर॑या॒ सोमः॑ सु॒त आसु॑तो॒ मदा॑य । शु॒क्रेण॑ देव दे॒वताः᳚ पिपृग्धि । रसे॒नान्नं॒-यँज॑मानाय धेहि ॥ कु॒विद॒ङ्ग यव॑मन्तो॒ यव॑-ञ्चित् । यथा॒ दान्त्य॑नुपू॒र्वं-विँ॒यूय॑ । इ॒हेहै॑षा-ङ्कृणुत॒ भोज॑नानि । ये ब॒र॒ःइषो॒ नमो॑वृक्ति॒-न्न ज॒ग्मुः ॥ उ॒प॒या॒म-गृ॑हीतो-ऽस्य॒श्विभ्या᳚-न्त्वा॒ जुष्ट॑-ङ्गृह्णामि ॥ 3 ॥

सर॑स्वत्या॒ इन्द्रा॑य सु॒त्राम्णे᳚ ॥ ए॒ष ते॒ योनि॒स्तेज॑से त्वा । वी॒र्या॑य त्वा॒ बला॑य त्वा ॥ तेजो॑-ऽसि॒ तेजो॒ मयि॑ धेहि । वी॒र्य॑मसि वी॒र्य॑-म्मयि॑ धेहि । बल॑मसि॒ बल॒-म्मयि॑ धेहि ॥ नाना॒ हि वा᳚-न्दे॒वहि॑त॒ग्ं॒ सदः॑ कृ॒तम् । मा सग्ंसृ॑क्षाथा-म्पर॒मे व्यो॑मन्न् । सुरा॒ त्वमसि॑ शु॒ष्मिणी॒ सोम॑ ए॒षः । मा मा॑ हिग्ंसी॒-स्स्वां-योँनि॑मावि॒शन्न् ॥ 4 ॥

उ॒प॒या॒मगृ॑हीतो-ऽस्याश्वि॒न-न्तेजः॑ । सा॒र॒स्व॒तं-वीँ॒र्य᳚म् । ऐ॒न्द्र-म्बल᳚म् ॥ ए॒ष ते॒ योनि॒र्मोदा॑य त्वा । आ॒न॒न्दाय॑ त्वा॒ मह॑से त्वा ॥ ओजो॒-ऽस्योजो॒ मयि॑ धेहि । म॒न्युर॑सि म॒न्यु-म्मयि॑ धेहि । महो॑-ऽसि॒ महो॒ मयि॑ धेहि । सहो॑-ऽसि॒ सहो॒ मयि॑ धेहि ॥ या व्या॒घ्रं-विँषू॑चिका । उ॒भौ वृक॑-ञ्च॒ रक्ष॑ति । श्ये॒न-म्प॑त॒त्रिणग्ं॑ सि॒ग्ं॒हम् । सेम-म्पा॒त्वग्ंह॑सः ॥ स॒-म्पृचः॑ स्थ॒ स-म्मा॑ भ॒द्रेण॑ पृङ्क्त । वि॒पृचः॑ स्थ॒ वि मा॑ पा॒प्मना॑ पृङ्क्त ॥ 5 ॥

(ह॒विः - प्र॒त्यङ्ख्सोमो॒ आति॑द्रुतो - गृह्णा - म्यावि॒शन् - विषू॑चिका॒ पञ्च॑ च) (अ. 1)

अनुवाकं 2 - ग्रहोपस्थानम्

सोमो॒ राजा॒-ऽमृतग्ं॑ सु॒तः । ऋ॒जी॒षेणा॑जहान्मृ॒त्युम् । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् । विपानग्ं॑ शु॒क्रमन्ध॑सः । इन्द्र॑स्येन्द्रि॒यम् । इ॒द-म्पयो॒-ऽमृत॒-म्मधु॑ ॥ सोम॑म॒द्भ्यो व्य॑पिबत् । छन्द॑सा ह॒ग्ं॒स-श्शु॑चि॒षत् । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् । अ॒द्भ्यः, क्षी॒रं-व्यँ॑पिबत् ॥ 6 ॥

क्रुङ्ङा᳚ङ्गिर॒सो धि॒या । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् । अन्ना᳚-त्परि॒स्रुतो॒ रस᳚म् । ब्रह्म॑णा॒ व्य॑पिब-त्क्ष॒त्रम् । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् ॥ रेतो॒ मूत्रं॒-विँज॑हाति । योनि॑-म्प्रवि॒शदि॑न्द्रि॒यम् । गर्भो॑ ज॒रायु॒णा-ऽऽवृ॑तः । उल्ब॑-ञ्जहाति॒ जन्म॑ना । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् ॥ 7 ॥

वेदे॑न रू॒पे व्य॑करोत् । स॒ता॒स॒ती प्र॒जाप॑तिः । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् ॥ सोमे॑न॒ सोमौ॒ व्य॑पिबत् । सु॒ता॒सु॒तौ प्र॒जाप॑तिः । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् । दृ॒ष्ट्वा रू॒पे व्याक॑रोत् । स॒त्या॒नृ॒ते प्र॒जाप॑तिः । अश्र॑द्धा॒-मनृ॒ते-ऽद॑धात् । श्र॒द्धाग्ं स॒त्ये प्र॒जाप॑तिः । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् ॥ दृ॒ष्ट्वा प॑रि॒स्रुतो॒ रस᳚म् । शु॒क्रेण॑ शु॒क्रं-व्यँ॑पिबत् । पय॒-स्सोम॑-म्प्र॒जाप॑तिः । ऋ॒तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यम् । विपानग्ं॑ शु॒क्रमन्ध॑सः । इन्द्र॑स्येन्द्रि॒यम् । इ॒द-म्पयो॒-ऽमृत॒-म्मधु॑ ॥ 8 ॥

(अ॒द्भ्यः, क्षी॒रं-व्यँ॑पिब॒ - ज्जन्म॑न॒र्तेन॑ स॒त्यमि॑न्द्रि॒यग्ग् - श्र॒द्धाग्ं स॒त्ये प्र॒जाप॑तिर॒ष्टौ च॑) (अ. 2)

(सोमो॒ राजा॒ विपान॒ग्ं॒ सोम॑म॒द्भ्यो-ऽन्ना॒-द्रेतो॒ मूत्रं॒-वेँदे॑न सतास॒ती सोमे॑न सुतासु॒तौ दृ॒ष्ट्वा रू॒पे दृ॒ष्ट्वा प॑रि॒स्रुतो॒ रसं॒-विँपान॒-न्दश॑ )

अनुवाकं 3 - ग्रहहोमः

सुरा॑वन्त-म्बर्हि॒षदग्ं॑ सु॒वीर᳚म् । य॒ज्ञग्ं हि॑न्वन्ति महि॒षा नमो॑भिः । दधा॑ना॒-स्सोम॑-न्दि॒वि दे॒वता॑सु । मदे॒मेन्द्रं॒-यँज॑माना-स्स्व॒र्काः ॥ यस्ते॒ रस॒-स्सम्भृ॑त॒ ओष॑धीषु । सोम॑स्य॒ शुष्म॒-स्सुर॑या सु॒तस्य॑ । तेन॑ जिन्व॒ यज॑मान॒-म्मदे॑न । सर॑स्वती-म॒श्विना॒-विन्द्र॑-म॒ग्निम् ॥ यम॒श्विना॒ नमु॑चेरासु॒रादधि॑ । सर॑स्व॒त्यस॑नोदिन्द्रि॒याय॑ ॥ 9 ॥

इ॒म-न्तग्ं शु॒क्र-म्मधु॑मन्त॒-मिन्दु᳚म् । सोम॒ग्ं॒ राजा॑नमि॒ह भ॑क्षयामि ॥ यदत्र॑ रि॒प्तग्ं र॒सिनः॑ सु॒तस्य॑ । यदिन्द्रो॒ अपि॑ब॒च्छची॑भिः । अ॒ह-न्तद॑स्य॒ मन॑सा शि॒वेन॑ । सोम॒ग्ं॒ राजा॑नमि॒ह भ॑क्षयामि ॥ पि॒तृभ्यः॑ स्वधा॒विभ्यः॑ स्व॒धा नमः॑ । पि॒ता॒म॒हेभ्यः॑ स्वधा॒विभ्यः॑ स्व॒धा नमः॑ । प्रपि॑तामहेभ्य-स्स्वधा॒विभ्यः॑ स्व॒धा नमः॑ । अक्ष॑-न्पि॒तरः॑ ॥ 10 ॥

अमी॑मदन्त पि॒तरः॑ । अती॑तृपन्त पि॒तरः॑ । अमी॑मृजन्त पि॒तरः॑ । पित॑र॒-श्शुन्ध॑द्ध्वम् ॥ पु॒नन्तु॑ मा पि॒तरः॑ सो॒म्यासः॑ । पु॒नन्तु॑ मा पिताम॒हाः । पु॒नन्तु॒ प्रपि॑तामहाः । प॒वित्रे॑ण श॒तायु॑षा । पु॒नन्तु॑ मा पिताम॒हाः । पु॒नन्तु॒ प्रपि॑तामहाः ॥ 11 ॥

प॒वित्रे॑ण श॒तायु॑षा ॥ विश्व॒मायु॒-र्व्य॑श्नवै । अग्न॒ आयूग्ं॑षि पवस॒ आ सु॒वोर्ज॒मिष॑-ञ्च नः । आ॒रे बा॑धस्व दु॒च्छुना᳚म् ॥ अग्ने॒ पव॑स्व॒ स्वपा॑ अ॒स्मे वर्चः॑ सु॒वीर्य᳚म् । दध॒-त्पोषग्ं॑ र॒यि-म्मयि॑ ॥। पव॑मान॒-स्सुव॒र्जनः॑ । प॒वित्रे॑ण॒ विच॑र्षणिः । यः पोता॒ स पु॑नातु मा ॥ पु॒नन्तु॑ मा देवज॒नाः । पु॒नन्तु॒ मन॑ वो धि॒या । पु॒नन्तु॒ विश्व॑ आ॒यवः॑ ॥। जात॑वेदः प॒वित्र॑वत् । प॒वित्रे॑ण पुनाहि मा । शु॒क्रेण॑ देव॒ दीद्य॑त् । अग्ने॒ क्रत्वा॒ क्रतू॒ग्ं॒रनु॑ ॥ यत्ते॑ प॒वित्र॑-म॒र्चिषि॑ । अग्ने॒ वित॑तमन्त॒रा । ब्रह्म॒ तेन॑ पुनीमहे ॥। उ॒भाभ्या᳚-न्देव सवितः । प॒वित्रे॑ण स॒वेन॑ च । इ॒द-म्ब्रह्म॑ पुनीमहे ॥ वै॒श्व॒दे॒वी पु॑न॒ती दे॒व्यागा᳚त् । यस्यै॑ ब॒ह्वी-स्त॒नुवो॑ वी॒तपृ॑ष्ठाः । तया॒ मद॑न्त-स्सध॒माद्ये॑षु । व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥॥ ये स॑मा॒ना-स्सम॑नसः । पि॒तरो॑ यम॒राज्ये᳚ । तेषां᳚-लोँ॒क-स्स्व॒धा नमः॑ । य॒ज्ञो दे॒वेषु॑ कल्पताम् ॥ 12 ॥

ये स॑जा॒ता-स्सम॑नसः । जी॒वा जी॒वेषु॑ माम॒काः । तेषा॒ग्॒ श्रीर्मयि॑ कल्पताम् । अ॒स्मिल् ँलो॒के श॒तग्ं समाः᳚ ॥ द्वे स्रु॒ती अ॑शृणव-म्पितृ॒णाम् । अ॒ह-न्दे॒वाना॑मु॒त मर्त्या॑नाम् । याभ्या॑मि॒दं-विँश्व॒मेज॒-थ्समे॑ति । यद॑न्त॒रा पि॒तर॑-म्मा॒तर॑-ञ्च ॥ इ॒दग्ं ह॒विः प्र॒जन॑न-म्मे अस्तु । दश॑वीरग्ं स॒र्वग॑णग्ग् स्व॒स्तये᳚ । आ॒त्म॒सनि॑ प्रजा॒सनि॑ । प॒शु॒सन्य॑भय॒सनि॑ लोक॒सनि॑ । अ॒ग्निः प्र॒जा-म्ब॑हु॒ला-म्मे॑ करोतु । अन्न॒-म्पयो॒ रेतो॑ अ॒स्मासु॑ धत्त । रा॒यस्पोष॒-मिष॒मूर्ज॑म॒स्मासु॑ दीधर॒-थ्स्वाहा᳚ ॥ 13 ॥

(इ॒न्द्रि॒याय॑ - पि॒तरः॑ - श॒तायु॑षा पु॒नन्तु॑ मा पिताम॒हाः पु॒नन्तु॒ प्रपि॑तामहाः-कल्पताग्-स्व॒स्तये॒ पञ्च॑ च) (अ. 3)

अनुवाकं 4 - उपहोमाः

सीसे॑न॒ तन्त्र॒-म्मन॑सा मनी॒षिणः॑ । ऊ॒र्णा॒सू॒त्रेण॑ क॒वयो॑ वयन्ति । अ॒श्विना॑ य॒ज्ञग्ं स॑वि॒ता सर॑स्वती । इन्द्र॑स्य रू॒पं-वँरु॑णो भिष॒ज्यन्न् ॥ तद॑स्य रू॒पम॒मृत॒ग्ं॒ शची॑भिः । ति॒स्रो द॑धुर्दे॒वता᳚-स्सग्ंररा॒णाः । लोमा॑नि॒ शष्पै᳚-र्बहु॒धा न तोक्म॑भिः । त्वग॑स्य मा॒ग्ं॒सम॑भव॒न्न ला॒जाः ॥ तद॒श्विना॑ भि॒षजा॑ रु॒द्रव॑र्तनी । सर॑स्वती वयति॒ पेशो॒ अन्त॑रः ॥ 14 ॥

अस्थि॑ म॒ज्जान॒-म्मास॑रैः । का॒रो॒त॒रेण॒ दध॑तो॒ गवा᳚-न्त्व॒चि ॥ सर॑स्वती॒ मन॑सा पेश॒लं-वँसु॑ । नास॑त्याभ्यां-वँयति दर्श॒तं-वँपुः॑ । रस॑-म्परि॒स्रुता॒ न रोहि॑तम् । न॒ग्नहु॒र्धीर॒स्तस॑र॒-न्न वेम॑ ॥ पय॑सा शु॒क्रम॒मृत॑-ञ्ज॒नित्र᳚म् । सुर॑या॒ मूत्रा᳚ज्जनयन्ति॒ रेतः॑ । अपाम॑ति-न्दुर्म॒ति-म्बाध॑मानाः । ऊव॑द्ध्यं॒-वाँतग्ं॑ स॒बुव॒-न्तदा॒रात् ॥ 15 ॥

इन्द्रः॑ सु॒त्रामा॒ हृद॑येन स॒त्यम् । पु॒रो॒डाशे॑न सवि॒ता ज॑जान । यकृ॑-त्क्लो॒मानं॒-वँरु॑णो भिष॒ज्यन्न् । मत॑स्ने वाय॒व्यै᳚र्न मि॑नाति पि॒त्तम् ॥ आ॒न्त्राणि॑ स्था॒ली मधु॒ पिन्व॑माना । गुदा॒ पात्रा॑णि सु॒दुघा॒ न धे॒नुः । श्ये॒नस्य॒ पत्र॒-न्न प्ली॒हा शची॑भिः । आ॒स॒न्दी नाभि॑रु॒दर॒-न्न मा॒ता ॥ कु॒म्भो व॑नि॒ष्ठुर्ज॑नि॒ता शची॑भिः । यस्मि॒न्नग्रे॒ योन्या॒-ङ्गर्भो॑ अ॒न्तः ॥ 16 ॥

प्ला॒शीर्व्य॑क्त-श्श॒तधा॑र॒ उथ्सः॑ । दु॒हे न कु॒म्भीग् स्व॒धा-म्पि॒तृभ्यः॑ ॥ मुख॒ग्ं॒ सद॑स्य॒ शिर॒ इथ्सदे॑न । जि॒ह्वा प॒वित्र॑म॒श्विना॒ सग्ं सर॑स्वती । चप्प॒-न्न पा॒युर्भि॒षग॑स्य॒ वालः॑ । व॒स्तिर्न शेपो॒ हर॑सा तर॒स्वी ॥ अ॒श्विभ्या॒-ञ्चक्षु॑र॒मृत॒-ङ्ग्रहा᳚भ्याम् । छागे॑न॒ तेजो॑ ह॒विषा॑ शृ॒तेन॑ । पक्ष्मा॑णि गो॒धूमैः॒ क्व॑लैरु॒तानि॑ । पेशो॒ न शु॒क्लमसि॑तं-वँसाते ॥ 17 ॥

अवि॒र्न मे॒षो न॒सि वी॒र्या॑य । प्रा॒णस्य॒ पन्था॑ अ॒मृतो॒ ग्रहा᳚भ्याम् । सर॑स्व॒त्युप॒वाकै᳚र्व्या॒नम् । नस्या॑नि ब॒र॒ःइ-र्बद॑रै-र्जजान ॥ इन्द्र॑स्य रू॒पमृ॑ष॒भो बला॑य । कर्णा᳚भ्या॒ग्॒ श्रोत्र॑म॒मृत॒-ङ्ग्रहा᳚भ्याम् । यवा॒ न ब॒र॒ःइ-र्भ्रु॒वि केस॑राणि । क॒र्कन्धु॑ जज्ञे॒ मधु॑ सार॒घ-म्मुखा᳚त् ॥ आ॒त्मन्नु॒पस्थे॒ न वृक॑स्य॒ लोम॑ । मुखे॒ श्मश्रू॑णि॒ न व्या᳚घ्रलो॒मम् ॥ 18 ॥

केशा॒ न शी॒र॒.षन्. यश॑से श्रि॒यै शिखा᳚ । सि॒ग्ं॒हस्य॒ लोम॒ त्विषि॑-रिन्द्रि॒याणि॑ ॥ अङ्गा᳚न्या॒त्मन्-भि॒षजा॒ तद॒श्विना᳚ । आ॒त्मान॒मङ्गै॒-स्सम॑धा॒-थ्सर॑स्वती । इन्द्र॑स्य रू॒पग्ं श॒तमा॑न॒मायुः॑ । च॒न्द्रेण॒ ज्योति॑र॒मृत॒-न्दधा॑ना ॥ सर॑स्वती॒ योन्या॒-ङ्गर्भ॑म॒न्तः । अ॒श्विभ्या॒-म्पत्नी॒ सुकृ॑त-म्बिभर्ति । अ॒पाग्ं रसे॑न॒ वरु॑णो॒ न साम्ना᳚ । इन्द्रग्ग्॑ श्रि॒यै ज॒नय॑न्न॒फ्सु राजा᳚ ॥ तेजः॑ पशू॒नाग्ं ह॒विरि॑न्द्रि॒याव॑त् । प॒रि॒स्रुता॒ पय॑सा सार॒घ-म्मधु॑ । अ॒श्विभ्या᳚-न्दु॒ग्ध-म्भि॒षजा॒ सर॑स्वत्या सुतासु॒ताभ्या᳚म् । अ॒मृत॒-स्सोम॒ इन्दुः॑ ॥ 19 ॥

(अन्त॑र - आ॒रा - द॒न्त--र् व॑साते - व्याघ्रलो॒मग्ं - राजा॑ च॒त्वारि॑ च) (अ. 4)

अनुवाकं 5 - अभिषेकः

मि॒त्रो॑-ऽसि॒ वरु॑णो-ऽसि । सम॒हं-विँश्वै᳚र्दे॒वैः ॥ क्ष॒त्रस्य॒ नाभि॑रसि । क्ष॒त्रस्य॒ योनि॑रसि ॥ स्यो॒नामासी॑द । सु॒षदा॒मासी॑द । मा त्वा॑ हिग्ंसीत् । मा मा॑ हिग्ंसीत् ॥ निष॑साद धृ॒तव्र॑तो॒ वरु॑णः । प॒स्त्या᳚स्वा ॥ 20 ॥

साम्रा᳚ज्याय सु॒क्रतुः॑ ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । अ॒श्विनो॒-र्भैष॑ज्येन । तेज॑से ब्रह्मवर्च॒साया॒भिषि॑ञ्चामि ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । सर॑स्वत्यै॒ भैष॑ज्येन ॥ 21 ॥

वी॒र्या॑या॒न्नाद्या॑या॒भिषि॑ञ्चामि ॥ दे॒वस्य॑ त्वा सवि॒तुः प्र॑स॒वे । अ॒श्विनो᳚-र्बा॒हुभ्या᳚म् । पू॒ष्णो हस्ता᳚भ्याम् । इन्द्र॑स्येन्द्रि॒येण॑ । श्रि॒यै यश॑से॒ बला॑या॒भिषि॑ञ्चामि ॥ को॑-ऽसि कत॒मो॑-ऽसि । कस्मै᳚ त्वा॒ काय॑ त्वा ॥ सुश्लो॒काँ(4) सुम॑ड्ग॒लाँ(4) सत्य॑रा॒जा(3)न् ॥ शिरो॑ मे॒ श्रीः ॥ 22 ॥

यशो॒ मुख᳚म् । त्विषिः॒ केशा᳚श्च॒ श्मश्रू॑णि । राजा॑ मे प्रा॒णो॑-ऽमृत᳚म् । स॒म्राट् चक्षुः॑ । वि॒राट्छ्रोत्र᳚म् । जि॒ह्वा मे॑ भ॒द्रम् । वाम्महः॑ । मनो॑ म॒न्युः । स्व॒राड्भामः॑ । मोदाः᳚ प्रमो॒दा अ॒ङ्गुली॒रङ्गा॑नि ॥ 23 ॥

चि॒त्त-म्मे॒ सहः॑ । बा॒हू मे॒ बल॑मिन्द्रि॒यम् । हस्तौ॑ मे॒ कर्म॑ वी॒र्य᳚म् । आ॒त्मा क्ष॒त्रमुरो॒ मम॑ । पृ॒ष्टीर्मे॑ रा॒ष्ट्रमु॒दर॒मग्ंसौ᳚ । ग्री॒वाश्च॒ श्रोण्यौ᳚ । ऊ॒रू अ॑र॒त्नी जानु॑नी । विशो॒ मे-ऽङ्गा॑नि स॒र्वतः॑ । नाभि॑र्मे चि॒त्तं-विँ॒ज्ञान᳚म् । पा॒युर्मे-ऽप॑चितिर्भ॒सत् ॥ 24 ॥

आ॒न॒न्द॒न॒न्दावा॒ण्डौ मे᳚ । भग॒-स्सौभा᳚ग्य॒-म्पसः॑ ॥ जङ्घा᳚भ्या-म्प॒द्भ्या-न्धर्मो᳚-ऽस्मि । वि॒शि राजा॒ प्रति॑ष्ठितः ॥ प्रति॑ क्ष॒त्रे प्रति॑तिष्ठामि रा॒ष्ट्रे । प्रत्यश्वे॑षु॒ प्रति॑तिष्ठामि॒ गोषु॑ । प्रत्यङ्गे॑षु॒ प्रति॑तिष्ठाम्या॒त्मन्न् । प्रति॑ प्रा॒णेषु॒ प्रति॑तिष्ठामि पु॒ष्टे । प्रति॒ द्यावा॑पृथि॒व्योः । प्रतिति॑ष्ठामि य॒ज्ञे ॥ 25 ॥

त्र॒या दे॒वा एका॑दश । त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शा-स्सु॒राध॑सः । बृह॒स्पति॑ पुरोहिताः । दे॒वस्य॑ सवि॒तु-स्स॒वे । दे॒वा दे॒वैर॑वन्तु मा । प्र॒थ॒मा द्वि॒तीयैः᳚ । द्वि॒तीया᳚स्तृ॒तीयैः᳚ । तृ॒तीया᳚-स्स॒त्येन॑ । स॒त्यं-यँ॒ज्ञेन॑ ।य॒ज्ञो यजु॑र्भिः ॥ 26 ॥

यजूग्ं॑षि॒ साम॑भिः । सामा᳚न्यृ॒ग्भिः । ऋचो॑ या॒ज्या॑भिः । या॒ज्या॑ वषट्का॒रैः । व॒ष॒ट्का॒रा आहु॑तिभिः । आहु॑तयो मे॒ कामा॒न्-थ्सम॑र्धयन्तु ॥ भू-स्स्वाहा᳚ ॥ लोमा॑नि॒ प्रय॑ति॒र्मम॑ । त्वम्म॒ आन॑ति॒राग॑तिः । मा॒ग्ं॒स-म्म॒ उप॑नतिः । व स्वस्थि॑ । म॒ज्जा म॒ आन॑तिः ॥ 27 ॥

(प॒स्त्या᳚स्वा - सर॑स्वत्यै॒ भैष॑ज्येन॒ - श्री - रङ्गा॑नि - भ॒स--द्य॒ज्ञे - य॒ज्ञो यजु॑र्भि॒ - रुप॑नति॒र्द्वे च॑) (अ. 5)

अनुवाकं 6 - अवभृथः

य-द्दे॑वा देव॒हेड॑नम् । देवा॑सश्चकृ॒मा व॒यम् । अ॒ग्निर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः । विश्वा᳚-न्मुञ्च॒त्वग्ंह॑सः ॥ यदि॒ दिवा॒ यदि॒ नक्त᳚म् । एनाग्ं॑सि चकृ॒मा व॒यम् । वा॒युर्मा॒ तस्मा॒देन॑सः । विश्वा᳚-न्मुञ्च॒त्वग्ंह॑सः ॥ यदि॒ जाग्र॒-द्यदि॒ स्वप्ने᳚ । एनाग्ं॑सि चकृ॒मा व॒यम् ॥ 28 ॥

सूर्यो॑ मा॒ तस्मा॒देन॑सः । विश्वा᳚-न्मुञ्च॒त्वग्ंह॑सः ॥ यद्ग्रामे॒ यदर॑ण्ये । य-थ्स॒भायां॒-यँदि॑न्द्रि॒ये । यच्छू॒द्रे यद॒र्ये᳚ । एन॑श्चकृ॒मा व॒यम् । यदेक॒स्याधि॒ धर्म॑णि । तस्या॑व॒यज॑नमसि ॥ यदापो॒ अघ्नि॑या॒ वरु॒णेति॒ शपा॑महे । ततो॑ वरुण नो मुञ्च ॥ 29 ॥

अव॑भृथ निचङ्कुण निचे॒रुर॑सि निचङ्कुण । अव॑ दे॒वै-र्दे॒वकृ॑त॒मेनो॑-ऽयाट् । अव॒ मर्त्यै॒र्मर्त्य॑कृतम् । उ॒रोरा नो॑ देव रि॒षस्पा॑हि ॥ सु॒मि॒त्रा न॒ आप॒ ओष॑धय-स्सन्तु । दु॒र्मि॒त्रास्तस्मै॑ भुयासुः । यो᳚-ऽस्मा-न्द्वेष्टि॑ । य-ञ्च॑ व॒य-न्द्वि॒ष्मः ॥ द्रु॒प॒दादि॒वे-न्मु॑मुचा॒नः । स्वि॒न्न-स्स्ना॒त्वी मला॑दिव ॥ 30 ॥

पू॒त-म्प॒वित्रे॑णे॒वाज्य᳚म् । आपः॑ शुन्धन्तु॒ मैन॑सः ॥ उद्व॒य-न्तम॑स॒स्परि॑ । पश्य॑न्तो॒ ज्योति॒रुत्त॑रम् । दे॒व-न्दे॑व॒त्रा सूर्य᳚म् । अग॑न्म॒ ज्योति॑रुत्त॒मम् ॥ प्रति॑युतो॒ वरु॑णस्य॒ पाशः॑ । प्रत्य॑स्तो॒ वरु॑णस्य॒ पाशः॑ ॥ एधो᳚-ऽस्येधिषी॒महि॑ । स॒मिद॑सि ॥ 31 ॥

तेजो॑-ऽसि॒ तेजो॒ मयि॑ धेहि ॥ अ॒पो अन्व॑चारिषम् । रसे॑न॒ सम॑सृक्ष्महि । पय॑स्वाग्ं अग्न॒ आ-ऽग॑मम् । त-म्मा॒ सग्ंसृ॑ज॒ वर्च॑सा । प्र॒जया॑ च॒ धने॑न च ॥ स॒माव॑वर्ति पृथि॒वी । समु॒षाः । समु॒ सूर्यः॑ । समु॒ विश्व॑मि॒द-ञ्जग॑त् । वै॒श्वा॒न॒र ज्यो॑ति-र्भूयासम् । वि॒भु-ङ्कामं॒-व्यँ॑श्नवै ॥ भू-स्स्वाहा᳚ ॥ 32 ॥

(स्वप्न॒ एनाग्ं॑सि चकृ॒मा व॒यं - मु॑ञ्च॒ - मला॑दिव - स॒मिद॑सि॒ - जग॒-त्त्रीणि॑ च) (अ. 6)

अनुवाकं 7 - ऐन्द्रे प्रश्नौ प्रयाजानामेकादश मैत्रावरुणप्रैषाः

होता॑ यक्ष-थ्स॒मिधेन्द्र॑-मि॒डस्प॒दे । नाभा॑ पृथि॒व्या अधि॑ । दि॒वो वर्ष्म॒न्-थ्समि॑द्ध्यते । ओजि॑ष्ठश्चर्षणी॒सहान्॑ । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒त्तनू॒नपा॑तम् । ऊ॒तिभि॒-र्जेता॑र॒-मप॑राजितम् । इन्द्र॑-न्दे॒वग्ं सु॑व॒र्विद᳚म् । प॒थिभि॒-र्मधु॑मत्तमैः । नरा॒शग्ंसे॑न॒ तेज॑सा ॥ 33 ॥

वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒दिडा॑भि॒-रिन्द्र॑-मीडि॒तम् । आ॒जुह्वा॑न॒-मम॑र्त्यम् । दे॒वो दे॒वै-स्सवी᳚र्यः । वज्र॑हस्तः पुरन्द॒रः । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-द्ब॒र॒ःइषीन्द्र॑-न्निषद्व॒रम् । वृ॒ष॒भ-न्नर्या॑पसम् । वसु॑भी रु॒द्रैरा॑दि॒त्यैः । स॒युग्भि॑-र्ब॒र॒ःइरा ऽस॑दत् ॥ 34 ॥

वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒दोजो॒ न वी॒र्य᳚म् । सहो॒ द्वार॒ इन्द्र॑मवर्धयन्न् । सु॒प्रा॒य॒णा विश्र॑यन्तामृता॒वृधः॑ । द्वार॒ इन्द्रा॑य मी॒ढुषे᳚ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्षदु॒षे इन्द्र॑स्य धे॒नू । सु॒दुघे॑ मा॒तरौ॑ म॒ही । सवा॒तरौ॒ न तेज॑सी । व॒थ्समिन्द्र॑-मवर्धताम् ॥ 35 ॥

वी॒तामाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-द्दैव्या॒ होता॑रा । भि॒षजा॒ सखा॑या । ह॒विषेन्द्र॑-म्भिषज्यतः । क॒वी दे॒वौ प्रचे॑तसौ । इन्द्रा॑य धत्त इन्द्रि॒यम् । वी॒तामाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्षत्ति॒स्रो दे॒वीः । त्रय॑स्त्रि॒धात॑वो॒-ऽपसः॑ । इडा॒ सर॑स्वती॒ भार॑ती ॥ 36 ॥

म॒हीन्द्र॑पत्नीर्-ह॒विष्म॑तीः । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒त्त्वष्टा॑र॒-मिन्द्र॑-न्दे॒वम् । भि॒षजग्ं॑ सु॒यज॑-ङ्घृत॒श्रिय᳚म् । पु॒रु॒रूपग्ं॑ सु॒रेत॑स-म्म॒घोनि᳚म् । इन्द्रा॑य॒ त्वष्टा॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑ । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-द्वन॒स्पति᳚म् । श॒मि॒तारग्ं॑ श॒तक्र॑तुम् । धि॒यो जो॒ष्टार॑-मिन्द्रि॒यम् ॥ 37 ॥

मद्ध्वा॑ सम॒ञ्जन्प॒थिभिः॑ सु॒गेभिः॑ । स्वदा॑ति ह॒व्य-म्मधु॑ना घृ॒तेन॑ । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒दिन्द्र॒ग्ग्॒ स्वाहा-ऽऽज्य॑स्य । स्वाहा॒ मेद॑सः । स्वाहा᳚ स्तो॒काना᳚म् । स्वाहा॒ स्वाहा॑कृतीनाम् । स्वाहा॑ ह॒व्यसू᳚क्तीनाम् । स्वाहा॑ दे॒वाग्ं आ᳚ज्य॒पान् । स्वाहेन्द्रग्ं॑ हो॒त्राज्जु॑षा॒णाः । इन्द्र॒ आज्य॑स्य वियन्तु । होत॒र्यज॑ ॥ 38 ॥

(तेज॑सा-ऽसद-दवर्धतां॒-भार॑ती-न्द्रि॒यं-जु॑षा॒णा द्वे च॑) (अ. 7)

(स॒मिधेन्द्र॒-न्तनू॒नपा॑त॒मिडा॑भि-र्ब॒र्॒हिष्योज॑ उ॒षे दैव्या॑ ति॒स्रस्त्वष्टा॑रं॒-वँन॒स्पति॒मिन्द्र᳚म् । स॒मिधेन्द्र॑-ञ्च॒तुर्वेत्वेको॑ वि॒यन्तु॒ द्विर्वी॒तामेको॑ वि॒यन्तु॒ द्विर्वेत्वेको॑ वि॒यन्तु॒ होत॒र्यज॑ )

अनुवाकं 8 - ऐन्द्रे प्रश्नौ प्रयाजयाज्याः

समि॑द्ध॒ इन्द्र॑ उ॒षसा॒मनी॑के । पु॒रो॒रुचा॑ पूर्व॒कृद्वा॑वृधा॒नः । त्रि॒भिर्दे॒वैस्त्रि॒ग्ं॒शता॒ वज्र॑बाहुः । ज॒घान॑ वृ॒त्रं-विँ दुरो॑ ववार ॥ नरा॒शग्ंसः॒ प्रति॒ शूरो॒ मिमा॑नः । तनू॒नपा॒त्-प्रति॑ य॒ज्ञस्य॒ धाम॑ । गोभि॑-र्व॒पावा॒-न्मधु॑ना सम॒ञ्जन्न् । हिर॑ण्यैश्च॒न्द्री य॑जति॒ प्रचे॑ताः ॥ ई॒डि॒तो दे॒वैर्हरि॑वाग्ं अभि॒ष्टिः । आ॒जुह्वा॑नो ह॒विषा॒ शर्ध॑मानः ॥ 39 ॥

पु॒र॒दं॒रो म॒घवा॒न्॒. वज्र॑बाहुः । आया॑तु य॒ज्ञमुप॑ नो जुषा॒णः ॥ जु॒षा॒णो ब॒र॒ःइर्हरि॑वान्न॒ इन्द्रः॑ । प्रा॒चीनग्ं॑ सीदत्प्र॒दिशा॑ पृथि॒व्याः । उ॒रु॒व्यचाः॒ प्रथ॑मानग्ग् स्यो॒नम् । आ॒दि॒त्यैर॒क्तं-वँसु॑भि-स्स॒जोषाः᳚ ॥ इन्द्र॒-न्दुरः॑ कव॒ष्यो॑ धाव॑मानाः । वृषा॑णं-यँन्तु॒ जन॑य-स्सु॒पत्नीः᳚ । द्वारो॑ दे॒वीर॒भितो॒ विश्र॑यन्ताम् । सु॒वीरा॑ वी॒र-म्प्रथ॑माना॒ महो॑भिः ॥ 40 ॥

उ॒षासा॒ नक्ता॑ बृह॒ती बृ॒हन्त᳚म् । पय॑स्वती सु॒दुघे॒ शूर॒मिन्द्र᳚म् । पेश॑स्वती॒ तन्तु॑ना सं॒व्यँय॑न्ती । दे॒वाना᳚-न्दे॒वं-यँ॑जत-स्सुरु॒क्मे ॥ दैव्या॒ मिमा॑ना॒ मन॑सा पुरु॒त्रा । होता॑रा॒विन्द्र॑-म्प्रथ॒मा सु॒वाचा᳚ । मू॒र्धन्. य॒ज्ञस्य॒ मधु॑ना॒ दधा॑ना । प्रा॒चीन॒-ञ्ज्योति॑र्ह॒विषा॑ वृधातः ॥ ति॒स्रो दे॒वीर्ह॒विषा॒ वर्ध॑मानाः । इन्द्र॑-ञ्जुषा॒णा वृष॑ण॒-न्न पत्नीः᳚ ॥ 41 ॥

अच्छि॑न्न॒-न्तन्तु॒-म्पय॑सा॒ सर॑स्वती । इडा॑ दे॒वी भार॑ती वि॒श्वतू᳚र्तिः ॥ त्वष्टा॒ दध॒दिन्द्रा॑य॒ शुष्म᳚म् । अपा॒को-ऽचि॑ष्टुर्य॒शसे॑ पु॒रूणि॑ । वृषा॒ यज॒न् वृष॑ण॒-म्भूरि॑रेताः । मू॒र्धन्. य॒ज्ञस्य॒ सम॑नक्तु दे॒वान् ॥ वन॒स्पति॒-रव॑सृष्टो॒ न पाशैः᳚ । त्मन्या॑ सम॒ञ्जञ्छ॑मि॒ता न दे॒वः । इन्द्र॑स्य ह॒व्यैर्ज॒ठर॑-म्पृणा॒नः । स्वदा॑ति ह॒व्य-म्मधु॑ना घृ॒तेन॑ ॥ स्तो॒काना॒मिन्दु॒-म्प्रति॒ शूर॒ इन्द्रः॑ । वृ॒षा॒यमा॑णो वृष॒भ-स्तु॑रा॒षाट् । घृ॒त॒प्रुषा॒ मधु॑ना ह॒व्यमु॒न्दन्न् । मू॒र्धन्. य॒ज्ञस्य॑ जुषता॒ग्॒ स्वाहा᳚ ॥ 42 ॥

(शर्ध॑मानो॒ - महो॑भिः॒ - पत्नी᳚--र् घृ॒तेन॑ च॒त्वारि॑ च) (अ. 8)

अनुवाकं 9 - ऐन्द्रे प्रश्नौ वपादीनां-याँज्यानुवाक्याः

आच॑र्षणि॒प्रा वृ॑ष॒भो जना॑नाम् । राजा॑ कृष्टी॒ना-म्पु॑रुहू॒त इन्द्रः॑ । स्तु॒त-श्श्र॑व॒स्यन्नव॒सोप॑म॒द्रिक् । यु॒क्त्वा हरी॒ वृष॒णा ऽऽया᳚ह्य॒र्वाम् ॥, वि॒वेष॒ यन्मा॑ धि॒षणा॑ ज॒जान॒ स्तवै॑ पु॒रा पार्या॒दिन्द्र॒ मह्नः॑ । अग्ंह॑सो॒ यत्र॑ पी॒पर॒द्यथा॑ नो ना॒वेव॒ यान्त॑ मु॒भये॑ हवन्ते ॥॥ तग्ं स॒ध्रीची॑रू॒तयो॒ वृष्णि॑यानि । पौग्ग्स्या॑नि नि॒युतः॑ सश्चु॒रिन्द्र᳚म् । स॒मु॒द्र-न्न सिन्ध॑व उ॒क्थशु॑ष्माः । उ॒रु॒व्यच॑स॒गिंर॒ आवि॑शन्ति ॥॥ स॒त्यमित्तन्न त्वावाग्ं॑ अ॒न्यो अस्ति॑ । इन्द्र॑ दे॒वो न मर्त्यो॒ ज्यायान्॑ । अह॒न्नहि॑-म्परि॒शया॑न॒मर्णः॑ । अवा॑सृजो॒-ऽपो अच्छा॑ समु॒द्रम् ॥ प्रस॑साहिषे पुरुहूत॒ शत्रून्॑ । ज्येष्ठ॑स्ते॒ शुष्म॑ इ॒ह रा॒तिर॑स्तु । इन्द्राभ॑र॒ दक्षि॑णेना॒ वसू॑नि । पति॒-स्सिन्धू॑नामसि रे॒वती॑नाम् ॥ स शेवृ॑ध॒मधि॑धा द्यु॒म्नम॒स्मे । महि॑ क्ष॒त्र-ञ्ज॑ना॒षाडि॑न्द्र॒ तव्य᳚म् । रक्षा॑ च नो म॒घोनः॑ पा॒हि सू॒रीन् । रा॒ये च॑ न-स्स्वप॒त्या इ॒षे धाः᳚ ॥ 43 ॥

(रे॒वती॑ना-ञ्च॒त्वारि॑ च) (अ. 9)

अनुवाकं 10 - ऐन्द्रे प्रश्नौ अनुयाजानामेकादश मैत्रावरुणप्रैषाः

दे॒व-म्ब॒र्॒हिरिन्द्रग्ं॑ सुदे॒व-न्दे॒वैः । वी॒रव॑-थ्स्ती॒र्णं-वेँद्या॑मवर्धयत् । वस्तो᳚र्वृ॒त-म्प्राक्तो᳚र्भृ॒तम् । रा॒या ब॒र्॒हिष्म॒तो-ऽत्य॑गात् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒वीर्द्वार॒ इन्द्रग्ं॑ सङ्घा॒ते । वि॒ड्वीर्याम॑न्नवर्धयन्न् । आ व॒थ्सेन॒ तरु॑णेन कुमा॒रेण॑ च मीवि॒ता अपार्वा॑णम् । रे॒णुक॑काट-न्नुदन्ताम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 44 ॥

दे॒वी उ॒षासा॒ नक्ता᳚ । इन्द्रं॑-यँ॒ज्ञे प्र॑य॒त्य॑ह्वेताम् । दैवी॒र्विशः॒ प्राया॑सिष्टाम् । सुप्री॑ते॒ सुधि॑ते अभूताम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ दे॒वी जोष्ट्री॒ वसु॑धिती । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धताम् । अया᳚व्य॒न्या-ऽघा द्वेषाग्ं॑सि । आ-ऽन्या वा᳚क्षी॒-द्वसु॒ वार्या॑णि । यज॑मानाय शिक्षि॒ते ॥ 45 ॥

व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती॒ दुघे॑ सु॒दुघे᳚ । पय॒सेन्द्र॑मवर्धताम् । इष॒मूर्ज॑म॒न्या ऽवा᳚क्षीत् । सग्धि॒ग्ं॒ सपी॑तिम॒न्या । नवे॑न॒ पूर्व॒-न्दय॑माने । पु॒रा॒णेन॒ नव᳚म् । अधा॑ता॒-मूर्ज॑मू॒र्जाहु॑ती॒ वसु॒ वार्या॑णि । यज॑मानाय शिक्षि॒ते । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ 46 ॥

दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धताम् । ह॒ताघ॑शग्ं सा॒वाभा᳚र्ष्टां॒-वँसु॒ वार्या॑णि । यज॑मानाय शिक्षि॒तौ । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीः । पति॒मिन्द्र॑मवर्धयन्न् । अस्पृ॑क्ष॒द्भार॑ती॒ दिव᳚म् । रु॒द्रैर्य॒ज्ञग्ं सर॑स्वती । इडा॒ वसु॑मती गृ॒हान् ॥ 47 ॥

व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शग्ंसः॑ । त्रि॒व॒रू॒थ-स्त्रि॑वन्धु॒रः । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । श॒तेन॑ शितिपृ॒ष्ठाना॒माहि॑तः । स॒हस्रे॑ण॒ प्रव॑र्तते । मि॒त्रावरु॒णेद॑स्य हो॒त्रमर्ह॑तः । बृह॒स्पतिः॑ स्तो॒त्रम् । अ॒श्विना-ऽऽद्ध्व॑र्यवम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ 48 ॥

दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पतिः॑ । हिर॑ण्यपर्णो॒ मधु॑शाख-स्सुपिप्प॒लः । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । दिव॒मग्रे॑णाप्रात् । आ-ऽन्तरि॑क्ष-म्पृथि॒वीम॑दृग्ंहीत् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒व-म्ब॒र॒ःइर्वारि॑तीनाम् । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । स्वा॒स॒स्थ-मिन्द्रे॒णास॑न्नम् । अ॒न्या ब॒र्॒हीग्ष्य॒भ्य॑भूत् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒वो अ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृत् । दे॒वमिन्द्र॑मवर्धयत् । स्वि॑ष्ट-ङ्कु॒र्वन्-थ्स्वि॑ष्ट॒कृत् । स्वि॑ष्टम॒द्य क॑रोतु नः । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यजे॑ ॥ 49 ॥

(वि॒य॒न्तु॒ यज॑ - शिक्षि॒ते - शि॑क्षि॒ते व॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑-गृ॒हान्.-वे॑तु॒ यजा॑-भू॒-थ्षट्च॑) (अ. 10)

दे॒व-म्ब॒र्॒हि-र्दे॒वीर्द्वारो॑ दे॒वी उ॒षासा॒ नक्ता॑ दे॒वी जोष्ट्री॑ दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा शिक्षि॒तौ दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीः पति॑-न्दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शग्ंसो॑ दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पति॑-र्दे॒व-म्ब॒र्॒हिर्वारि॑तीना-न्दे॒वो अ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृ-द्दे॒वम् । वे॒तु॒ वि॒य॒न्तु॒ च॒तुर्वी॑ता॒मेको॑ वियन्तु च॒तुर्वे॑तु । अ॒व॒र्ध॒य॒द॒व॒र्ध॒य॒-न्त्रिर॑वर्धता॒मेको॑ ऽवर्धयग्ग् श्च॒तुर॑वर्धयत् । वस्तो॒रा व॒थ्सेन॒ दैवी॒रया॒वीषग्ं॑ ह॒तास्पृ॑क्षच्छ॒तेन॒ दिव॒मिन्द्रग्ग्॑ स्वास॒स्थग्ग् स्वि॑ष्टम् । शिक्षि॒ते शि॑क्षि॒ते शि॑क्षि॒तौ ।

अनुवाकं 11 - पशुत्रये प्रय जार्था मैत्रावरुणप्रैषाः

होता॑ यक्ष-थ्स॒मिधा॒-ऽग्नि-मि॒डस्प॒दे । अ॒श्विनेन्द्र॒ग्ं॒ सर॑स्वतीम् । अ॒जो धू॒म्रो न गो॒धूमैः॒ क्व॑लैर्भेष॒जम् । मधु॒ शष्पै॒र्न तेज॑ इन्द्रि॒यम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒त्तनू॒नपा॒-थ्सर॑स्वती । अवि॑र्मे॒षो न भे॑ष॒जम् । प॒था मधु॑म॒ता ऽऽभ॑रन्न् । अ॒श्विनेन्द्रा॑य वी॒र्य᳚म् ॥ 50 ॥

बद॑रैरुप॒वाका॑भि-र्भेष॒ज-न्तोक्म॑भिः । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒न्नरा॒शग्ंस॒न-न्न॒ग्नहु᳚म् । पति॒ग्ं॒ सुरा॑यै भेष॒जम् । मे॒ष-स्सर॑स्वती भि॒षक् । रथो॒ न च॒न्द्र्य॑श्विनो᳚र्व॒पा इन्द्र॑स्य वी॒र्य᳚म् । बद॑रैरुप॒वाका॑भि-र्भेष॒ज-न्तोक्म॑भिः । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ 51 ॥

होता॑ यक्षदि॒डेडि॒त आ॒जुह्वा॑न॒-स्सर॑स्वतीम् । इन्द्र॒-म्बले॑न व॒र्धयन्न्॑ । ऋ॒ष॒भेण॒ गवे᳚न्द्रि॒यम् । अ॒श्विनेन्द्रा॑य वी॒र्य᳚म् । यवैः᳚ क॒र्कन्धु॑भिः । मधु॑ ला॒जैर्न मास॑रम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-द्ब॒र॒ःइ-स्सु॒ष्टरी॒मो-ऽर्ण॑म्रदाः । भि॒षन्नास॑त्या ॥ 52 ॥

भि॒षजा॒-ऽश्विना-ऽश्वा॒ शिशु॑मती । भि॒षग्धे॒नु-स्सर॑स्वती । भि॒षग्दु॒ह इन्द्रा॑य भेष॒जम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒द्दुरो॒ दिशः॑ । क॒व॒ष्यो॑ न व्यच॑स्वतीः । अ॒श्विभ्या॒-न्न दुरो॒ दिशः॑ । इन्द्रो॒ न रोद॑सी॒ दुघे᳚ । दु॒हे कामा॒न्-थ्सर॑स्वती ॥ 53 ॥

अ॒श्विनेन्द्रा॑य भेष॒जम् । शु॒क्र-न्न ज्योति॑रिन्द्रि॒यम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-थ्सु॒पेश॑सो॒षे नक्त॒-न्दिवा᳚ । अ॒श्विना॑ सञ्जाना॒ने । सम॑ञ्जाते॒ सर॑स्वत्या । त्विषि॒मिन्द्रे॒ न भे॑ष॒जम् । श्ये॒नो न रज॑सा हृ॒दा । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ ॥ 54 ॥

वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒द्दैव्या॒ होता॑रा भि॒षजा॒-ऽश्विना᳚ । इन्द्र॒-न्न जागृ॑वी॒ दिवा॒ नक्त॒-न्न भे॑ष॒जैः । शूष॒ग्ं॒ सर॑स्वती भि॒षक् । सीसे॑न दुह इन्द्रि॒यम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-त्ति॒स्रो दे॒वीर्न भे॑ष॒जम् । त्रय॑स्त्रि॒धात॑वो॒-ऽपसः॑ । रू॒पमिन्द्रे॑ हिर॒ण्यय᳚म् ॥ 55 ॥

अ॒श्विनेडा॒ न भार॑ती । वा॒चा सर॑स्वती । मह॒ इन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒त्त्वष्टा॑र॒-मिन्द्र॑म॒श्विना᳚ । भि॒षज॒-न्न सर॑स्वतीम् । ओजो॒ न जू॒तिरि॑न्द्रि॒यम् । वृको॒ न र॑भ॒सो भि॒षक् । यश॒-स्सुर॑या भेष॒जम् ॥ 56 ॥

श्रि॒या न मास॑रम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-द्वन॒स्पति᳚म् । श॒मि॒तारग्ं॑ श॒तक्र॑तुम् । भी॒म-न्न म॒न्युग्ं राजा॑नं-व्याँ॒घ्र-न्नम॑सा॒-ऽश्विना॒ भाम᳚म् । सर॑स्वती भि॒षक् । इन्द्रा॑य दुह इन्द्रि॒यम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ 57 ॥

होता॑ यक्षद॒ग्निग्ग् स्वाहा-ऽऽज्य॑स्य स्तो॒काना᳚म् । स्वाहा॒ मेद॑सा॒-म्पृथ॑क् । स्वाहा॒ छाग॑म॒श्विभ्या᳚म् । स्वाहा॑ मे॒षग्ं सर॑स्वत्यै । स्वाहा॑र्ष॒भ-मिन्द्रा॑य सि॒ग्ं॒हाय॒ सह॑सेन्द्रि॒यम् । स्वाहा॒-ऽग्नि-न्न भे॑ष॒जम् । स्वाहा॒ सोम॑मिन्द्रि॒यम् । स्वाहेन्द्रग्ं॑ सु॒त्रामा॑णग्ं सवि॒तारं॒-वँरु॑ण-म्भि॒षजा॒-म्पति᳚म् । स्वाहा॒ वन॒स्पति॑-म्प्रि॒य-म्पाथो॒ न भे॑ष॒जम् । स्वाहा॑ दे॒वाग्ं आ᳚ज्य॒पान् ॥ 58 ॥

स्वाहा॒-ऽग्निग्ं हो॒त्राज्जु॑षा॒णो अ॒ग्नि-र्भे॑ष॒जम् । पय॒-स्सोमः॑ परि॒स्रुता॑ घृ॒त-म्मधु॑ । वि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्षद॒श्विना॒ सर॑स्वती॒मिन्द्रग्ं॑ सु॒त्रामा॑णम् । इ॒मे सोमा᳚-स्सु॒रामा॑णः । छागै॒र्न मे॒षैर्-ऋ॑ष॒भै-स्सु॒ताः । शष्पै॒र्न तोक्म॑भिः । ला॒जैर्मह॑स्वन्तः । मदा॒ मास॑रेण॒ परि॑ष्कृताः । शु॒क्राः पय॑स्वन्तो॒-ऽमृताः᳚ । प्रस्थि॑ता वो मधु॒श्चुतः॑ । तान॒श्विना॒ सर॑स्व॒तीन्द्रः॑ सु॒त्रामा॑ वृत्र॒हा । जु॒षन्ताग्ं॑ सौ॒म्य-म्मधु॑ । पिब॑न्तु॒ मद॑न्तु वि॒यन्तु॒ सोम᳚म् । होत॒र्यज॑ ॥ 59 ॥

(वी॒र्यं - ँवि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॒ - नास॑त्या॒ - सर॑स्वती॒ - मधु॑ - हिर॒ण्ययं॑ - भेष॒जं - ँवि॒यन्त्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यजा᳚ - ज्य॒पा - न॒मृताः॒ पञ्च॑ च) (अ. 11)

स॒मिधा॒-ऽग्निग्ं षट् । तनू॒नपा᳚-थ्स॒प्त । नरा॒शग्ंस॒मृषिः॑ । इ॒डेडि॒तो यवै॑र॒ष्टौ । ब॒र्॒हि-स्स॒प्त । दुरो॒-ऽश्विना॑ शु॒क्रन्नव॑ । सु॒पेश॑सो॒षे नक्त॒मृषिः॑। दैव्या॒ होता॑रा॒ सीसे॑न॒ रसः॑ । ति॒स्रस्त्वष्टा॑रम॒ष्टाव॑ष्टौ । वन॒स्पति॒मृषिः॑ । अ॒ग्नि-न्त्रयो॑दश । अ॒श्विना॒ द्वाद॑श॒ त्रयो॑दश । स॒मिधा॒-ऽग्नि-म्बद॑रै॒-र्बद॑रै॒-र्यवै॑र॒श्विना॒ त्विषि॑म॒श्विना॒ न भे॑ष॒जग्ं रू॒पम॒श्विना॑ भी॒म-म्भाम᳚म् ।

अनुवाकं 12 - पशुत्रये प्रयाजयाज्या आप्रियः

समि॑द्धो अ॒ग्निर॑श्विना । त॒प्तो घ॒र्मो वि॒राट्-थ्सु॒तः । दु॒हे धे॒नु-स्सर॑स्वती । सोमग्ं॑ शु॒क्रमि॒हेन्द्रि॒यम् ॥ त॒नू॒पा भि॒षजा॑ सु॒ते । अ॒श्विनो॒भा सर॑स्वती । मद्ध्वा॒ रजाग्ं॑सीन्द्रि॒यम् । इन्द्रा॑य प॒थिभि॑-र्वहान् ॥ इन्द्रा॒येन्दु॒ग्ं॒ सर॑स्वती । नरा॒शग्ंसे॑न न॒ग्नहुः॑ ॥ 60 ॥

अधा॑ताम॒श्विना॒ मधु॑ । भे॒ष॒ज-म्भि॒षजा॑ सु॒ते ॥ आ॒जुह्वा॑ना॒ सर॑स्वती । इन्द्रा॑येन्द्रि॒याणि॑ वी॒र्य᳚म् । इडा॑भिरश्विना॒विष᳚म् । समूर्ज॒ग्ं॒ सग्ं र॒यि-न्द॑धुः ॥ अश्वि॑ना॒ नमु॑चे-स्सु॒तम् । सोमग्ं॑ शु॒क्र-म्प॑रि॒स्रुता᳚ । सर॑स्वती॒ तमाभ॑रत् । ब॒र्॒हिषेन्द्रा॑य॒ पात॑वे ॥ 61 ॥

क॒व॒ष्यो॑ न व्यच॑स्वतीः । अ॒श्विभ्या॒-न्न दुरो॒ दिशः॑ । इन्द्रो॒ न रोद॑सी॒ दुघे᳚ । दु॒हे कामा॒न्-थ्सर॑स्वती ॥ उ॒षासा॒ नक्त॑मश्विना । दिवेन्द्रग्ं॑ सा॒यमि॑न्द्रि॒यैः । स॒जा॒न्ना॒ने सु॒पेश॑सा । सम॑ञ्जाते॒ सर॑स्वत्या ॥ पा॒त-न्नो॑ अश्विना॒ दिवा᳚ । पा॒हि नक्तग्ं॑ सरस्वति ॥ 62 ॥

दैव्या॑ होतारा भिषजा । पा॒तमिन्द्र॒ग्ं॒ सचा॑ सु॒ते ॥ ति॒स्रस्त्रे॒धा सर॑स्वती । अ॒श्विना॒ भार॒तीडा᳚ । ती॒व्र-म्प॑रि॒स्रुता॒ सोम᳚म् । इन्द्रा॑य सुषवु॒र्मद᳚म् ॥ अश्वि॑ना भेष॒ज-म्मधु॑ । भे॒ष॒ज-न्न॒-स्सर॑स्वती । इन्द्रे॒ त्वष्टा॒ यश॒-श्श्रिय᳚म् । रू॒पग्ं रू॑पमधु-स्सु॒ते ॥ ऋ॒तु॒थेन्द्रो॒ वन॒स्पतिः॑ । श॒श॒मा॒नः प॑रि॒स्रुता᳚ । की॒लाल॑म॒श्विभ्या॒-म्मधु॑ । दु॒हे धे॒नु-स्सर॑स्वती ॥ गोभि॒र्न सोम॑मश्विना । मास॑रेण परि॒ष्कृता᳚ । सम॑धाता॒ग्ं॒ सर॑स्वत्या । स्वाहेन्द्रे॑ सु॒त-म्मधु॑ ॥ 63 ॥

(न॒ग्नहुः॒ - पात॑वे - सरस्व - त्यधु-स्सु॒ते᳚-ऽष्टौ च॑) (अ. 12)

अनुवाकं 13 - पशुत्रये वपादीनां-याँज्यानुवाक्याः

अ॒श्विना॑ ह॒विरि॑न्द्रि॒यम् । नमु॑चेर्धि॒या सर॑स्वती । आ शु॒क्रमा॑सु॒राद्व॒सु । म॒घमिन्द्रा॑य जभ्रिरे ॥ यम॒श्विना॒ सर॑स्वती । ह॒विषेन्द्र॒-मव॑र्धयन्न् । स बि॑भेद ब॒लं (व॒लं) म॒घम् । नमु॑चावासु॒रे सचा᳚ । तमिन्द्र॑-म्प॒शव॒-स्सचा᳚ ॥ अ॒श्विनो॒भा सर॑स्वती ॥ 64 ॥

दधा॑ना अ॒भ्य॑नूषत । ह॒विषा॑ य॒ज्ञमि॑न्द्रि॒यम् ॥ य इन्द्र॑ इन्द्रि॒य-न्द॒धुः । स॒वि॒ता वरु॑णो॒ भगः॑ । स सु॒त्रामा॑ ह॒विष्प॑तिः । यज॑मानाय सश्चत ॥ स॒वि॒ता वरु॑णो॒ दध॑त् । यज॑मानाय दा॒शुषे᳚ । आद॑त्त॒ नमु॑चे॒र्वसु॑ । सु॒त्रामा॒ बल॑मिन्द्रि॒यम् ॥ 65 ॥

वरु॑णः, क्ष॒त्रमि॑न्द्रि॒यम् । भगे॑न सवि॒ता श्रिय᳚म् । सु॒त्रामा॒ यश॑सा॒ बल᳚म् । दधा॑ना य॒ज्ञमा॑शत ॥ अश्वि॑ना॒ गोभि॑रिन्द्रि॒यम् । अश्वे॑भि-र्वी॒र्य॑-म्बल᳚म् । ह॒विषेन्द्र॒ग्ं॒ सर॑स्वती । यज॑मान-मवर्धयन्न् ॥ ता नास॑त्या सु॒पेश॑सा । हिर॑ण्यवर्तनी॒ नरा᳚ । सर॑स्वती ह॒विष्म॑ती । इन्द्र॒ कम॑र्सु नो-ऽवत ॥ ता भि॒षजा॑ सु॒कर्म॑णा । सा सु॒दुघा॒ सर॑स्वती । स वृ॑त्र॒हा श॒तक्र॑तुः । इन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम् ॥ 66 ॥

(उ॒भा सर॑स्वती॒ - बल॑मिन्द्रि॒यं - नरा॒ षट्च॑) (अ. 13)

अनुवाकं 14 - पशुत्रये अनूयाजप्रैषाः

दे॒व-म्ब॒र्॒हि-स्सर॑स्वती । सु॒दे॒वमिन्द्रे॑ अ॒श्विना᳚ । तेजो॒ न चक्षु॑र॒क्ष्योः । ब॒र्॒हिषा॑ दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒वीर्द्वारो॑ अ॒श्विना᳚ । भि॒षजेन्द्रे॒ सर॑स्वती । प्रा॒ण-न्न वी॒र्य॑-न्न॒सि । द्वारो॑ दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 67 ॥

दे॒वी उ॒षासा॑व॒श्विना᳚ । भि॒षजेन्द्रे॒ सर॑स्वती । बल॒-न्न वाच॑मा॒स्ये᳚ । उ॒षाभ्या᳚-न्दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒वी जोष्ट्री॑ अ॒श्विना᳚ । सु॒त्रामेन्द्रे॒ सर॑स्वती । श्रोत्र॒-न्न कर्ण॑यो॒र्यशः॑ । जोष्ट्री᳚भ्या-न्दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 68 ॥

दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती॒ दुघे॑ सु॒दुघे᳚ । पय॒सेन्द्र॒ग्ं॒ सर॑स्वत्य॒श्विना॑ भि॒षजा॑-ऽवत । शु॒क्र-न्न ज्योति॒-स्स्तन॑यो॒राहु॑ती धत्त इन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒वा दे॒वाना᳚-म्भि॒षजा᳚ । होता॑रा॒विन्द्र॑-म॒श्विना᳚ । व॒ष॒ट्का॒रै-स्सर॑स्वती । त्विषि॒-न्न हृद॑ये म॒तिम् । होतृ॑भ्या-न्दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 69 ॥

दे॒वी-स्ति॒स्र-स्ति॒स्रो दे॒वीः । सर॑स्वत्य॒श्विना॒ भार॒तीडा᳚ । शूष॒-न्न मद्ध्ये॒ नाभ्या᳚म् । इन्द्रा॑य दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शग्ंसः॑ । त्रि॒व॒रू॒थ-स्सर॑स्वत्या॒ ऽश्विभ्या॑मीयते॒ रथः॑ । रेतो॒ न रू॒पम॒मृत॑-ञ्ज॒नित्र᳚म् । इन्द्रा॑य॒ त्वष्टा॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑ । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 70 ॥

दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पतिः॑ । हिर॑ण्यपर्णो अ॒श्विभ्या᳚म् । सर॑स्वत्या-स्सुपिप्प॒लः । इन्द्रा॑य पच्यते॒ मधु॑ । ओजो॒ न जू॒तिमृ॑ष॒भो न भाम᳚म् । वन॒स्पति॑र्नो॒ दध॑दिन्द्रि॒याणि॑ । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒व-म्ब॒र्॒हिर्वारि॑तीनाम् । अ॒द्ध्व॒रे स्ती॒र्णम॒श्विभ्या᳚म् । ऊर्ण॑म्रदा॒-स्सर॑स्वत्याः ॥ 71 ॥

स्यो॒नमि॑न्द्र ते॒ सदः॑ । ई॒शायै॑ म॒न्युग्ं राजा॑न-म्ब॒र्॒हिषा॑ दधुरिन्द्रि॒यम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒वो अ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृत् । दे॒वान्.य॑क्ष-द्यथाय॒थम् । होता॑रा॒-विन्द्र॑म॒श्विना᳚ । वा॒चा वाच॒ग्ं॒ सर॑स्वतीम् । अ॒ग्निग्ं सोमग्ग्॑ स्विष्ट॒कृत् । स्वि॑ष्ट॒ इन्द्रः॑ सु॒त्रामा॑ सवि॒ता वरु॑णो भि॒षक् । इ॒ष्टो दे॒वो वन॒स्पतिः॑ । स्वि॑ष्टा दे॒वा आ᳚ज्य॒पाः । इ॒ष्टो अ॒ग्निर॒ग्निना᳚ । होता॑ हो॒त्रे स्वि॑ष्ट॒कृत् । यशो॒ न दध॑दिन्द्रि॒यम् । ऊर्ज॒मप॑चितिग्ग् स्व॒धाम् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 72 ॥

(द्वारो॑ दधुरिन्द्रि॒यं-वँ॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॒ - जोष्ट्री᳚भ्या-न्दधुरिन्द्रि॒यं-वँ॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॒ -होतृ॑भ्या-न्दधुरिन्द्रि॒यं-वँ॑सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यजे᳚ - न्द्रि॒याणि॑ वसु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॒ - सर॑स्वत्या॒ - वन॒स्पति॒-ष्षट्च॑) (अ. 14)

(दे॒व-म्ब॒र्॒हि-र्दे॒वी-र्द्वारो॑ दे॒वी उ॒षासा॑व॒श्विना॑ दे॒वी जोष्ट्र॑ दे॒वी ऊ॒र्जाहू॑ती दे॒वा दे॒वाना᳚-म्भि॒षजा॑ वषट्का॒रै-र्दे॒वीस्तिस्रस्ति॒स्रो दे॒वी-स्सर॑स्वती दे॒व इन्द्रो॒ नरा॒शग्ंसो॑ दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पति॑र्दे॒व-म्ब॒र्॒हिर्वारि॑तीना-न्दे॒वोअ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृ-द्दे॒वान्) ।

(स॒मिधा॒-ऽग्नि-न्दे॒व-म्ब॒र्॒हि-स्सर॑स्वत्या॒श्विना॒ सर्वं॑-विँयन्तु । द्वार॑स्ति॒स्र-स्संर्व॑ वियन्तु । अ॒ज इन्द्र॒मोजो॒-ऽग्नि-म्पर॒-स्सर॑स्वतीम् । नक्त॒म्पूर्व॒-स्सर॑स्वति । अ॒न्यत्र॒ सर॑स्वति । भि॒ष-क्पूर्व॑-न्दुह इन्द्रि॒यम् । अ॒न्यत्र॑ दधुरिन्द्रि॒यम् । सौ॒त्रा॒म॒ण्याग्ं सु॑तासु॒ती । अ॒ञ्जन्त्य॒यं-यँज॑मानः)

अनुवाकं 15 - सूक्तवाकप्रैषः

अ॒ग्निम॒द्य होता॑रमवृणीत । अ॒यग्ं सु॑तासु॒ती यज॑मानः । पच॑-न्प॒क्तीः । पच॑-न्पुरो॒डाशान्॑ । गृ॒ह्ण-न्ग्रहान्॑ । ब॒द्ध्नन्न॒श्विभ्या॒-ञ्छाग॒ग्ं॒ सर॑स्वत्या॒ इन्द्रा॑य । ब॒द्ध्नन्-थ्सर॑स्वत्यै मे॒षमिन्द्रा॑या॒श्विभ्या᳚म् । ब॒द्ध्नन्निन्द्रा॑यर्ष॒भ-म॒श्विभ्या॒ग्ं॒ सर॑स्वत्यै । सू॒प॒स्था अ॒द्य दे॒वो वन॒स्पति॑रभवत् । अ॒श्विभ्या॒-ञ्छागे॑न॒ सर॑स्वत्या॒ इन्द्रा॑य ॥ 73 ॥

सर॑स्वत्यै मे॒षेणेन्द्रा॑या॒श्विभ्या᳚म् । इन्द्रा॑यर्ष॒भेणा॒श्विभ्या॒ग्ं॒ सर॑स्वत्यै । अक्ष॒ग्ग्॒स्तान्मे॑द॒स्तः प्रति॑ पच॒ता-ऽग्र॑भीषुः । अवी॑वृधन्त॒ ग्रहैः᳚ । अपा॑ताम॒श्विना॒ सर॑स्व॒तीन्द्रः॑ सु॒त्रामा॑ वृत्र॒हा । सोमा᳚न्-थ्सु॒राम्णः॑ । उपो॑ उक्थाम॒दा-श्श्रौ॒द्विमदा॑ अदन्न् । अवी॑वृध-न्ताङ्गू॒षैः । त्वाम॒द्यर्ष॑ आर्षेयर्षीणा-न्नपादवृणीत । अ॒यग्ं सु॑तासु॒ती यज॑मानः । ब॒हुभ्य॒ आसङ्ग॑तेभ्यः । ए॒ष मे॑ दे॒वेषु॒ वसु॒ वार्या य॑क्ष्यत॒ इति॑ । ता या दे॒वा दे॑व॒दाना॒न्यदुः॑ । तान्य॑स्मा॒ आ च॒ शास्व॑ । आ च॑ गुरस्व । इ॒षि॒तश्च॑ होत॒रसि॑ भद्र॒वाच्या॑य॒ प्रेषि॑तो॒ मानु॑षः । सू॒क्त॒वा॒काय॑ सू॒क्ता ब्रू॑हि ॥ 74 ॥

(इन्द्रा॑य॒ - यज॑मान-स्स॒प्त च॑) (अ. 15)

अनुवाकं 16 - पितृयज्ञयाज्यानुवाक्याः

उ॒शन्त॑स्त्वा हवामह उ॒शन्त॒-स्समि॑धीमहि । उ॒शन्नु॑श॒त आ व॑ह पि॒तॄन् ह॒विषे॒ अत्त॑वे ॥, आ नो॑ अग्ने सुके॒तुना᳚ । र॒यिं-विँ॒श्वायु॑पोषसम् । मा॒र्डी॒क-न्धे॑हि जी॒वसे᳚ ॥। त्वग्ं सो॑म म॒हे भग᳚म् । त्वं-यूँन॑ ऋताय॒ते । दक्ष॑-न्दधासि जी॒वसे᳚ ॥,त्वग्ं सो॑म॒ प्रचि॑कितो मनी॒षा त्वग्ं रजि॑ष्ठ॒मनु॑ नेषि॒ पन्था᳚म् । तव॒ प्रणी॑ती पि॒तरो॑ न इन्दो दे॒वेषु॒ रत्न॑म भजन्त॒ धीराः᳚ ॥। त्वया॒ हि नः॑ पि॒तरः॑ सोम॒ पूर्वे॒ कर्मा॑णि च॒क्रुः प॑वमान॒ धीराः᳚ । व॒न्वन्नवा॑तः परि॒धीग्ं रपो᳚र्णु वी॒रेभि॒रश्वै᳚र्म॒घवा॑ भवा नः ॥, त्वग्ं सो॑म पि॒तृभिः॑ संविँदा॒नो-ऽनु॒ द्यावा॑पृथि॒वी आ त॑तन्थ । तस्मै॑ त इन्दो ह॒विषा॑ विधेम व॒यग्ग् स्या॑म॒ पत॑यो रयी॒णाम् ॥ । बर्हि॑षदः पितर ऊ॒त्य॑र्वागि॒मा वो॑ ह॒व्या च॑कृमा जु॒षध्व᳚म् । त आ ग॒ता-ऽव॑सा॒ श-न्त॑मे॒नाथा॒स्मभ्य॒ग्ं॒ शं-योँर॑र॒पो द॑धात ॥, आ-ऽह-म्पि॒तॄन्-थ्सु॑वि॒दत्राग्ं॑ अविथ्सि॒ नपा॑त-ञ्च वि॒क्रम॑ण-ञ्च॒ विष्णोः᳚ । ब॒र्हि॒षदो॒ ये स्व॒धया॑ सु॒तस्य॒ भज॑न्त पि॒त्वस्त इ॒हा-ऽऽ ग॑मिष्ठाः ॥ । उप॑हूताः पि॒तरः॑ सो॒म्यासो॑ बर्हि॒ष्ये॑षु नि॒धिषु॑ प्रि॒येषु॑ । त आ ग॑मन्तु॒ त इ॒ह श्रु॑व॒न्त्वधि॑ ब्रुवन्तु॒ ते अ॑वन्त्व॒स्मान् ॥, अग्नि॑ष्वात्ताः पितर॒ एह ग॑च्छत॒ सदः॑ सद-स्सदत सुप्रणीतयः । अ॒त्ता ह॒वीग्ंषि॒ प्रय॑तानि ब॒र्॒हिष्यथा॑ र॒यिग्ं सर्व॑वीर-न्दधातन ॥ ॥ अ॒ग्नि॒ष्वा॒त्तानृ॑तु॒मतो॑ हवामहे । नरा॒शग्ंसे॑ सोमपी॒थं-यँ आ॒शुः । ते नो॒ अर्व॑न्त-स्सु॒हवा॑ भवन्तु । श-न्नो॑ भवन्तु द्वि॒पदे॒ श-ञ्चतु॑ष्पदे ॥ ये अ॑ग्निष्वा॒त्ता ये-ऽन॑ग्निष्वात्ताः ॥ 75 ॥

अ॒ग्ं॒हो॒मुचः॑ पि॒तरः॑ सो॒म्यासः॑ । परे-ऽव॑रे॒-ऽमृता॑सो॒ भव॑न्तः । अधि॑ब्रुवन्तु॒ ते अ॑वन्त्व॒स्मान् ॥ वा॒न्या॑यै दु॒ग्धे जु॒षमा॑णाः कर॒म्भम् । उ॒दीरा॑णा॒ अव॑रे॒ परे॑ च । अ॒ग्नि॒ष्वा॒त्ता ऋ॒तुभिः॑ संविँदा॒नाः । इन्द्र॑वन्तो ह॒विरि॒द-ञ्जु॑षन्ताम् ॥ यद॑ग्ने कव्यवाहन पि॒तॄन् यक्ष्यृ॑ता॒वृधः॑ । प्र च॑ ह॒व्यानि॑ वक्ष्यसि दे॒वेभ्य॑श्च पि॒तृभ्य॒ आ ॥, त्वम॑ग्न ईडि॒तो जा॑तवे॒दो-ऽवा᳚ड्ढ॒व्यानि॑ सुर॒भीणि॑ कृ॒त्वा । प्रादाः᳚ पि॒तृभ्यः॑ स्व॒धया॒ ते अ॑क्षन्न॒द्धि त्व-न्दे॑व॒ प्रय॑ता ह॒वीग्ंषि॑ । । मात॑ली क॒व्यैर्य॒मो अङ्गि॑रोभि॒ र्बृह॒स्पति॒र्-ऋक्व॑भि र्वावृधा॒नः । याग्श्च॑ दे॒वा वा॑वृ॒धुर्ये च॑ दे॒वान्-थ्स्वाहा॒-ऽन्ये स्व॒धया॒-ऽन्ये म॑दन्ति ॥ ॥ ये ता॑तृ॒पुर्दे॑व॒त्रा जेह॑मानाः । हो॒त्रा॒वृध॒-स्स्तोम॑तष्टासो अ॒र्कैः । आ-ऽग्ने॑ याहि सुवि॒दत्रे॑भिर॒र्वाम् । स॒त्यैः क॒व्यैः पि॒तृभि॑-र्घर्म॒सद्भिः॑ ॥ ह॒व्य॒वाह॑म॒जर॑-म्पुरुप्रि॒यम् । अ॒ग्नि-ङ्घृ॒तेन॑ ह॒विषा॑ सप॒र्यन्न् । उपा॑सद-ङ्कव्य॒वाह॑-म्पितृ॒णाम् । स नः॑ प्र॒जां-वीँ॒रव॑ती॒ग्ं॒ समृ॑ण्वतु ॥ 76 ॥

(अन॑ग्निष्वात्ता॒ - जेह॑माना-स्स॒प्त च॑) (अ. 16)

अनुवाकं 17 - ऐन्द्रो पशौ एकादश प्रयाजाः

होता॑ यक्षदि॒डस्प॒दे । स॒मि॒धा॒न-म्म॒हद्यशः॑ । सुष॑मिद्धं॒-वँरे᳚ण्यम् । अ॒ग्निमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । गा॒य॒त्री-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । त्र्यवि॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒च्छुचि॑व्रतम् । तनू॒नपा॑तमु॒द्भिद᳚म् । य-ङ्गर्भ॒मदि॑तिर्द॒धे ॥ 77 ॥

शुचि॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । उ॒ष्णिह॒-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । दि॒त्य॒वाह॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्षदी॒डेन्य᳚म् । ई॒डि॒तं-वृँ॑त्र॒हन्त॑मम् । इडा॑भि॒रीड्य॒ग्ं॒ सहः॑ । सोम॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । अ॒नु॒ष्टुभ॒-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । त्रि॒व॒थ्स-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् ॥ 78 ॥

वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-थ्सुबर्हि॒षद᳚म् । पू॒ष॒ण्वन्त॒-मम॑र्त्यम् । सीद॑न्त-म्ब॒र्॒हिषि॑ प्रि॒ये । अ॒मृतेन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । बृ॒ह॒ती-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । पञ्चा॑वि॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-द्व्यच॑स्वतीः । सु॒प्रा॒य॒णा ऋ॑ता॒वृधः॑ ॥ 79 ॥

द्वारो॑ दे॒वीर्हि॑र॒ण्ययीः᳚ । ब्र॒ह्माण॒ इन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । प॒ङ्क्ति-ञ्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । तु॒र्य॒वाह॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-थ्सु॒पेश॑से । सु॒शि॒ल्पे बृ॑ह॒ती उ॒भे । नक्तो॒षासा॒ न द॑र्श॒ते । विश्व॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । त्रि॒ष्टुभ॒-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् ॥ 80 ॥

प॒ष्ठ॒वाह॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-त्प्रचे॑तसा । दे॒वाना॑मुत्त॒मं-यँशः॑ । होता॑रा॒ दैव्या॑ क॒वी । स॒युजेन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । जग॑ती॒-ञ्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । अ॒न॒ड्वाह॒-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-त्पेश॑स्वतीः ॥ 81 ॥

ति॒स्रो दे॒वीर्हि॑र॒ण्ययीः᳚ । भार॑ती-र्बृह॒तीर्म॒हीः । पति॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । वि॒राज॒-ञ्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । धे॒नु-ङ्गा-न्न वयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष-थ्सु॒रेत॑सम् । त्वष्टा॑र-म्पुष्टि॒वर्ध॑नम् । रू॒पाणि॒ बिभ्र॑त॒-म्पृथ॑क् । पुष्टि॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् ॥ 82 ॥

द्वि॒पद॒-ञ्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । उ॒क्षाण॒-ङ्गा-न्न वयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्षच्छ॒तक्र॑तुम् । हिर॑ण्यपर्ण-मु॒क्थिन᳚म् । र॒श॒ना-म्बिभ्र॑तं-वँ॒शिम् । भग॒मिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । क॒कुभ॒-ञ्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । व॒शां-वेँ॒हत॒-ङ्गा-न्न वयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ होता॑ यक्ष॒-थ्स्वाहा॑कृतीः । अ॒ग्नि-ङ्गृ॒हप॑ति॒-म्पृथ॑क् । वरु॑ण-म्भेष॒ज-ङ्क॒विम् । क्ष॒त्रमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । अति॑च्छन्दस॒-ञ्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । बृ॒हदृ॑ष॒भ-ङ्गां-वँयो॒ दध॑त् । वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ ॥ 83 ॥

(द॒धे - दध॑-द्- ऋता॒वृध॑ - इन्द्रि॒यं - पेश॑स्वती--र् वयो॒धसं॒ - ँवेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑ स॒प्त च॑) (अ. 17)

इ॒डस्प॒दे᳚-ऽग्नि-ङ्गा॑य॒त्री-न्त्र्यवि᳚म् । शुचि॑व्रत॒ग्ं॒ शुचि॑मु॒ष्णिह॑-न्दित्य॒वाह᳚म् । ई॒डेन्य॒ग्ं॒ सोम॑-मन॒ष्टुभ॑-न्त्रिव॒थ्सम् । सु॒ब॒र॒ःइ॒षद॑म॒मृतेन्द्र॑-म्बृह॒ती-म्पञ्चा॑विम् । व्यच॑स्वती-स्सुप्राय॒णा द्वारो᳚ ब्रा॒ह्माणः॑ पा॒ङ्क्तिमि॒ह तु॑र्य॒वाह᳚म् । सु॒पेश॑से॒ विश्व॒मिन्द्र॑-न्त्रि॒ष्टुभ॑-म्पष्ठ॒वाह᳚म् । प्रचे॑तसा स॒युजेन्द्र॒-ञ्जग॑तीमि॒हान॒ड्वाह᳚म् । पेश॑स्वतीस्ति॒स्त्रो भार॑तीः॒ पतिं॑-विँ॒राज॑मि॒ह धे॒नु-न्न । सु॒रेत॑स॒-न्त्वष्टा॑र॒-म्पुष्टि॑-न्द्वि॒पद॑मि॒होक्षाण॒-न्न । श॒तक्र॑तु॒-म्भग॒मिन्द्र॑-ङ्क॒कुभ॑मि॒ह व॒शां-वेँ॒हत॒-ङ्गा-न्न । स्वाहा॑कृतीः, क्ष॒त्रमति॑च्छन्दस-म्बृ॒हदृ॑ष॒भ-ङ्गां-वँयः॑ । इ॒न्द्रि॒यमुषि॑वसु॒नव॑द॒शेहे᳚न्द्रिय॒मष्ट॑ नव दश॒ गा-न्न वयो॒ दध॒-थ्सर्व॑वेतु ।

अनुवाकं 18 - ऐन्द्रो पशौ प्रयाजयाज्याः

समि॑द्धो अ॒ग्नि-स्स॒मिधा᳚ । सुष॑मिद्धो॒ वरे᳚ण्यः । गा॒य॒त्री छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । त्र्यवि॒र्गौर्वयो॑ दधुः ॥ तनू॒नपा॒-च्छुचि॑व्रतः । त॒नू॒नपाच्च॒ (त॒नू॒पाच्च) सर॑स्वती । उ॒ष्णिक्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । दि॒त्य॒वाड्गौर्वयो॑ दधुः ॥ इडा॑भिर॒ग्निरीड्यः॑ । सोमो॑ दे॒वो अम॑र्त्यः ॥ 84 ॥

अ॒नु॒ष्टुप्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । त्रि॒व॒थ्सो गौर्वयो॑ दधुः ॥ सु॒ब॒र्॒हिर॒ग्निः पू॑ष॒ण्वान् । स्ती॒र्ण-ब॑र्हि॒रम॑र्त्यः । बृ॒ह॒ती छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । पञ्चा॑वि॒-र्गौर्वयो॑ दधुः ॥ दुरो॑ दे॒वीर्दिशो॑ म॒हीः । ब्र॒ह्मा दे॒वो बृह॒स्पतिः॑ । प॒ङ्क्ति-श्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । तु॒र्य॒वाड् गौर्वयो॑ दधुः ॥ 85 ॥

उ॒षे य॒ह्वी सु॒पेश॑सा । विश्वे॑ दे॒वा अम॑र्त्याः । त्रि॒ष्टु-प्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । प॒ष्ठ॒वाद्गौर्वयो॑ दधुः ॥ दैव्या॑ होतारा भिषजा । इन्द्रे॑ण स॒युजा॑ यु॒जा । जग॑ती॒ छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । अ॒न॒ड्वान्-गौर्वयो॑ दधुः ॥ ति॒स्र इडा॒ सर॑स्वती । भार॑ती म॒रुतो॒ विशः॑ ॥ 86 ॥

वि॒राट्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । धे॒नुर्गौर्न वयो॑ दधुः ॥ त्वष्टा॑ तु॒रीपो॒ अद्भु॑तः । इ॒न्द्रा॒ग्नी पु॑ष्टि॒वर्ध॑ना । द्वि॒पाच्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । उ॒क्षा गौर्न वयो॑ दधुः ॥ श॒मि॒ता नो॒ वन॒स्पतिः॑ । स॒वि॒ता प्र॑सु॒वन्भग᳚म् । क॒कुच्छन्द॑ इ॒हेन्द्रि॒यम् । व॒शा वे॒हद्गौर्न वयो॑ दधुः ॥ स्वाहा॑ य॒ज्ञं-वँरु॑णः । सु॒क्ष॒त्रो भे॑ष॒ज-ङ्क॑रत् । अतिः॑ छन्दा॒-श्छन्द॑ इन्द्रि॒यम् । बृ॒हदृ॑ष॒भो गौर्वयो॑ दधुः ॥ 87 ॥

(अम॑र्त्य - स्तुर्य॒वाड्गौर्वयो॑ दधु॒--र् विशो॑ - व॒शा वे॒हद्गौर्न वयो॑ दधुश्च॒त्वारि॑ च) (अ. 18)

अनुवाकं 19 - ऐन्द्रो पशौ वपादीनां-यँज्यानुवाक्याः

व॒स॒न्तेन॒र्तुना॑ दे॒वाः । वस॑वस्त्रि॒वृता᳚ स्तु॒तम् । र॒थ॒न्त॒रेण॒ तेज॑सा । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ ग्री॒ष्मेण॑ दे॒वा ऋ॒तुना᳚ । रु॒द्राः प॑ञ्चद॒शे स्तु॒तम् । बृ॒ह॒ता यश॑सा॒ बल᳚म् । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ व॒र॒.षाभि॑र्-ऋ॒तुना॑-ऽऽदि॒त्याः । स्तोमे॑ सप्तद॒शे स्तु॒तम् ॥ 88 ॥

वै॒रू॒पेण॑ वि॒शौज॑सा । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ शा॒र॒देन॒र्तुना॑ दे॒वाः । ए॒क॒वि॒ग्ं॒श ऋ॒भवः॑ स्तु॒तम् । वै॒रा॒जेन॑ श्रि॒या श्रिय᳚म् । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ हे॒म॒न्तेन॒र्तुना॑ दे॒वाः । म॒रुत॑स्त्रिण॒वे स्तु॒तम् । बले॑न॒ शक्व॑री॒-स्सहः॑ । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ शै॒शि॒रेण॒र्तुना॑ दे॒वाः । त्र॒य॒स्त्रि॒ग्ं॒शे॑ ऽमृतग्ग्॑ स्तु॒तम् । स॒त्येन॑ रे॒वतीः᳚, क्ष॒त्रम् । ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुः ॥ 89 ॥

(स्तोमे॑ सप्तद॒शे स्तु॒तग्ं - सहो॑ ह॒विरिन्द्रे॒ वयो॑ दधुश्च॒त्वारि॑ च) (अ. 19)

(व॒स॒न्तेन॑ ग्री॒ष्मेण॑ व॒र्॒षाभिः॑ शार॒देन॑ हेम॒न्तेन॑ शैशि॒रेण॒ षट् )

अनुवाकं 20 - ऐन्द्रो पशौ अनूयाजाना-म्मैत्रावरिणप्रैषाः

दे॒व-म्ब॒र्॒हिरिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒व-न्दे॒वम॑वर्धयत् । गा॒य॒त्रि॒या छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । तेज॒ इन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒वीर्द्वारो॑ दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वीर्दे॒व-म॑वर्धयन्न् । उ॒ष्णिहा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । प्रा॒णमिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ 90 ॥

दे॒वी दे॒वं-वँ॑यो॒धस᳚म् । उ॒षे इन्द्र॑मवर्धताम् । अ॒नु॒ष्टुभा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । वाच॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ दे॒वी जोष्ट्री॑ दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वी दे॒वम॑वर्धताम् । बृ॒ह॒त्या छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । श्रोत्र॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ 91 ॥

दे॒वी ऊ॒र्जाहु॑ती दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वी दे॒वम॑वर्धताम् । प॒ङ्क्त्या छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । शु॒क्रमिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वा दे॒वम॑वर्धताम् । त्रि॒ष्टुभा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । त्विषि॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वीतां॒-यँज॑ ॥ 92 ॥

दे॒वी-स्ति॒स्र-स्ति॒स्रो दे॒वीर्व॑यो॒धस᳚म् । पति॒मिन्द्र॑-मवर्धयन्न् । जग॑त्या॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । बल॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वियन्तु॒ यज॑ ॥ दे॒वो नरा॒शग्ंसो॑ दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वो दे॒वम॑वर्धयत् । वि॒राजा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । रेत॒ इन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ 93 ॥

दे॒वो वन॒स्पति॑-र्दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वो दे॒वम॑वर्धयत् । द्वि॒पदा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । भग॒मिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒व-म्ब॒र्॒हिर्वारि॑तीना-न्दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वो (दे॒वं) दे॒वम॑वर्धयत् । क॒कुभा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । यश॒ इन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ दे॒वो अ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृ-द्दे॒वमिन्द्रं॑-वँयो॒धस᳚म् । दे॒वो दे॒वम॑वर्धयत् । अति॑च्छन्दसा॒ छन्द॑सेन्द्रि॒यम् । क्ष॒त्रमिन्द्रे॒ वयो॒ दध॑त् । व॒सु॒वने॑ वसु॒धेय॑स्य वेतु॒ यज॑ ॥ 94 ॥

(वि॒य॒न्तु॒ यज॑ - वीतां॒-यँज॑-वीतां॒-यँज॑-वेतु॒ यज॑-वेतु॒ यज॒ पञ्च॑ च) (अ. 20)

(दे॒व-म्ब॒र्॒हि-र्गा॑यत्रि॒या तेजः॑ । दे॒वीर्द्वार॑ उ॒ष्णिहा᳚ प्रा॒णम् । दे॒वी दे॒वमु॒षे अ॑नु॒ष्टुभा॒ वाच᳚म् । दे॒वी जोष्ट्री॑ बृह॒त्या श्रोत्र᳚म् । दे॒वी ऊ॒र्जाहू॑ती प॒ङ्क्त्या शु॒क्रम् । दे॒वा दैव्या॒ होता॑रा त्रि॒ष्टुभा॒ त्विषि᳚म् । दे॒वीस्ति॒स्रस्ति॒स्रो दे॒वीः पति॒-ञ्जग॑त्या॒ बल᳚म् । दे॒वो नरा॒शग्ंसो॑ वि॒राजा॒ रेतः॑ । दे॒वो वन॒स्पति॑-र्द्वि॒पदा॒ भग᳚म् । दे॒व-म्ब॒र्॒हि-र्वारि॑तीना-ङ्क॒कुभा॒ यशः॑ । दे॒वो अ॒ग्नि-स्स्वि॑ष्ट॒कृदति॑च्छन्दसा क्ष॒त्रम् । वे॒तु॒ वि॒य॒न्तु॒ च॒तु-र्वी॑ता॒मेको॑ वियन्तु च॒तुर्वे॑तु । अ॒व॒र्ध॒य॒द॒व॒र्ध॒य॒ग्ग्॒ श्च॒तुर॑वर्धता॒मेको॑ ऽवर्धयग्ग् श्च॒तुर॑वर्धयत् ।)

(स्वा॒द्वी-न्त्वा॒ - सोमः॒ - सुरा॑वन्त॒ग्ं॒ - सीसे॑न - मि॒त्रो॑-ऽसि॒ - य-द्दे॑वा॒ - होता॑ यक्ष-थ्स॒मिधेन्द्र॒ग्ं॒ - समि॑द्ध॒ इन्द्र॒ - आच॑र्षणि॒प्रा - दे॒व-म्ब॒र्॒हिरिन्द्रग्ं॑ सुदे॒वग्ं - होता॑ यक्ष-थ्स॒मिधा॒-ऽग्निग्ं - समि॑द्धो अ॒ग्निर॑श्विना॒ - ऽश्विना॑ ह॒विरि॑न्द्रि॒यं - दे॒व-म्ब॒र्॒हि-स्सर॑स्व - त्या॒ग्निम॒ - द्योशन्तो॒ - होता॑ यक्षदि॒डस्प॒दे - समि॑द्धो अ॒ग्नि-स्स॒मिधा॑ - वस॒न्तेन॑ - दे॒व-म्ब॒र्॒हिरिन्द्रं॑-वँयो॒धसं॑-विँग्ंश॒तिः)

(स्वा॒द्वी-न्त्वा-ऽ - मी॑ मदन्त पि॒तरः॒ - साम्रा᳚ज्याय - पू॒त-म्प॒वित्रे॑णे॒ वाज्य॑ - मु॒षासा॒नक्ता॒ - बद॑रै॒ - रधा॑ताम॒श्विना॑ - दे॒व इन्द्रो॒ वन॒स्पतिः॑ - पष्ठ॒वाह॒-ङ्गां - दे॒वी दे॒वं-वँ॑यो॒धस॒-ञ्चतु॑र्नवतिः )

(स्वा॒द्वीन्त्वा॑ - वेतु॒ यज॑)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे द्वितीयाष्टके षष्ठः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥