വിനിയോഗഃ
പുരാണപുരുഷോ വിഷ്ണുഃ പുരുഷോത്തമ ഉച്യതേ ।
നാമ്നാം സഹസ്രം വക്ഷ്യാമി തസ്യ ഭാഗവതോദ്ധൃതമ് ॥ 1॥
യസ്യ പ്രസാദാദ്വാഗീശാഃ പ്രജേശാ വിഭവോന്നതാഃ ।
ക്ഷുദ്രാ അപി ഭവന്ത്യാശു ശ്രീകൃഷ്ണം തം നതോഽസ്മ്യഹമ് ॥ 2॥
അനന്താ ഏവ കൃഷ്ണസ്യ ലീലാ നാമപ്രവര്തികാഃ ।
ഉക്താ ഭാഗവതേ ഗൂഹാഃ പ്രകടാ അപി കുത്രചിത് ॥ 3॥
അതസ്താനി പ്രവക്ഷ്യാമി നാമാനി മുരവൈരിണഃ ।
സഹസ്രം യൈസ്തു പഠിതൈഃ പഠിതം സ്യാച്ഛുകാമൃതമ് ॥ 4॥
കൃഷ്ണനാമസഹസ്രസ്യ ഋഷിരഗ്നിര്നിരൂപിതഃ ।
ഗായത്രീ ച തഥാ ഛന്ദോ ദേവതാ പുരുഷോത്തമഃ ॥ 5॥
വിനിയോഗഃ സമസ്തേഷു പുരുഷാര്ഥേഷു വൈ മതഃ ।
ബീജം ഭക്തപ്രിയഃ ശക്തിഃ സത്യവാഗുച്യതേ ഹരിഃ ॥ 6॥
ഭക്തോദ്ധരണയത്നസ്തു മന്ത്രോഽത്ര പരമോ മതഃ ।
അവതാരിതഭക്താംശഃ കീലകം പരികീര്തിതമ് ॥ 7॥
അസ്ത്രം സര്വസമര്ഥശ്ച ഗോവിന്ദഃ കവചം മതമ് ।
പുരുഷോ ധ്യാനമത്രോക്തഃ സിദ്ധിഃ ശരണസംസ്മൃതിഃ ॥ 8॥
അധികാരലീലാ
ശ്രീകൃഷ്ണഃ സച്ചിദാനന്ദോ നിത്യലീലാവിനോദകൃത് ।
സര്വാഗമവിനോദീ ച ലക്ഷ്മീശഃ പുരുഷോത്തമഃ ॥ 9॥
ആദികാലഃ സര്വകാലഃ കാലാത്മാ മായയാവൃതഃ ।
ഭക്തോദ്ധാരപ്രയത്നാത്മാ ജഗത്കര്താ ജഗന്മയഃ ॥ 10॥
നാമലീലാപരോ വിഷ്ണുര്വ്യാസാത്മാ ശുകമോക്ഷദഃ ।
വ്യാപിവൈകുണ്ഠദാതാ ച ശ്രീമദ്ഭാഗവതാഗമഃ ॥ 11॥
ശുകവാഗമൃതാബ്ധീന്ദുഃ ശൌനകാദ്യഖിലേഷ്ടദഃ ।
ഭക്തിപ്രവര്തകസ്ത്രാതാ വ്യാസചിന്താവിനാശകഃ ॥ 12॥
സര്വസിദ്ധാന്തവാഗാത്മാ നാരദാദ്യഖിലേഷ്ടദഃ ।
അന്തരാത്മാ ധ്യാനഗമ്യോ ഭക്തിരത്നപ്രദായകഃ ॥ 13॥
മുക്തോപസൃപ്യഃ പൂര്ണാത്മാ മുക്താനാം രതിവര്ധനഃ ।
ഭക്തകാര്യൈകനിരതോ ദ്രൌണ്യസ്ത്രവിനിവാരകഃ ॥ 14॥
ഭക്തസ്മയപ്രണേതാ ച ഭക്തവാക്പരിപാലകഃ ।
ബ്രഹ്മണ്യദേവോ ധര്മാത്മാ ഭക്താനാം ച പരീക്ഷകഃ ॥ 15॥
ആസന്നഹിതകര്താ ച മായാഹിതകരഃ പ്രഭുഃ ।
ഉത്തരാപ്രാണദാതാ ച ബ്രഹ്മാസ്ത്രവിനിവാരകഃ ॥ 16॥
സര്വതഃ പാണവപതിഃ പരീക്ഷിച്ഛുദ്ധികാരണമ് ।
ഗൂഹാത്മാ സര്വവേദേഷു ഭക്തൈകഹൃദയങ്ഗമഃ ॥ 17॥
കുന്തീസ്തുത്യഃ പ്രസന്നാത്മാ പരമാദ്ഭുതകാര്യകൃത് ।
ഭീഷ്മമുക്തിപ്രദഃ സ്വാമീ ഭക്തമോഹനിവാരകഃ ॥ 18॥
സര്വാവസ്ഥാസു സംസേവ്യഃ സമഃ സുഖഹിതപ്രദഃ ।
കൃതകൃത്യഃ സര്വസാക്ഷീ ഭക്തസ്ത്രീരതിവര്ധനഃ ॥ 19॥
സര്വസൌഭാഗ്യനിലയഃ പരമാശ്ചര്യരൂപധൃക് ।
അനന്യപുരുഷസ്വാമീ ദ്വാരകാഭാഗ്യഭാജനമ് ॥ 20॥
ബീജസംസ്കാരകര്താ ച പരീക്ഷിജ്ജാനപോഷകഃ ।
സര്വത്രപൂര്ണഗുണകഃ സര്വഭൂഷണഭൂഷിതഃ ॥ 21॥
സര്വലക്ഷണദാതാ ച ധൃതരാഷ്ട്രവിമുക്തിദഃ ।
സന്മാര്ഗരക്ഷകോ നിത്യം വിദുരപ്രീതിപൂരകഃ ॥ 22॥
ലീലാവ്യാമോഹകര്താ ച കാലധര്മപ്രവര്തകഃ ।
പാണവാനാം മോക്ഷദാതാ പരീക്ഷിദ്ഭാഗ്യവര്ധനഃ ॥ 23॥
കലിനിഗ്രഹകര്താ ച ധര്മാദീനാം ച പോഷകഃ ।
സത്സങ്ഗജാനഹേതുശ്ച ശ്രീഭാഗവതകാരണമ് ॥ 24॥
പ്രാകൃതാദൃഷ്ടമാര്ഗശ്ച॥॥॥॥॥॥ ചോന്തിനുഏദ്
ജ്ഞാന-സാധന-ലീലാ
॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥ ശ്രോതവ്യഃ സകലാഗമൈഃ ।
കീര്തിതവ്യഃ ശുദ്ധഭാവൈഃ സ്മര്തവ്യശ്ചാത്മവിത്തമൈഃ ॥ 25॥
അനേകമാര്ഗകര്താ ച നാനാവിധഗതിപ്രദഃ ।
പുരുഷഃ സകലാധാരഃ സത്ത്വൈകനിലയാത്മഭൂഃ ॥ 26॥
സര്വധ്യേയോ യോഗഗമ്യോ ഭക്ത്യാ ഗ്രാഹ്യഃ സുരപ്രിയഃ ।
ജന്മാദിസാര്ഥകകൃതിര്ലീലാകര്താ പതിഃ സതാമ് ॥ 27॥
ആദികര്താ തത്ത്വകര്താ സര്വകര്താ വിശാരദഃ ।
നാനാവതാരകര്താ ച ബ്രഹ്മാവിര്ഭാവകാരണമ് ॥ 28॥
ദശലീലാവിനോദീ ച നാനാസൃഷ്ടിപ്രവര്തകഃ ।
അനേകകല്പകര്താ ച സര്വദോഷവിവര്ജിതഃ ॥ 29॥
സര്ഗലീലാ
വൈരാഗ്യഹേതുസ്തീര്ഥാത്മാ സര്വതീര്ഥഫലപ്രദഃ ।
തീര്ഥശുദ്ധൈകനിലയഃ സ്വമാര്ഗപരിപോഷകഃ ॥ 30॥
തീര്ഥകീര്തിര്ഭക്തഗമ്യോ ഭക്താനുശയകാര്യകൃത് ।
ഭക്തതുല്യഃ സര്വതുല്യഃ സ്വേച്ഛാസര്വപ്രവര്തകഃ ॥ 31॥
ഗുണാതീതോഽനവദ്യാത്മാ സര്ഗലീലാപ്രവര്തകഃ ।
സാക്ഷാത്സര്വജഗത്കര്താ മഹദാദിപ്രവര്തകഃ ॥ 32॥
മായാപ്രവര്തകഃ സാക്ഷീ മായാരതിവിവര്ധനഃ ।
ആകാശാത്മാ ചതുര്മൂര്തിശ്ചതുര്ധാ ഭൂതഭാവനഃ ॥ 33॥
രജഃപ്രവര്തകോ ബ്രഹ്മാ മരീച്യാദിപിതാമഹഃ ।
വേദകര്താ യജ്ഞകര്താ സര്വകര്താഽമിതാത്മകഃ ॥ 34॥
അനേകസൃഷ്ടികര്താ ച ദശധാസൃഷ്ടികാരകഃ ।
യജ്ഞാങ്ഗോ യജ്ഞവാരാഹോ ഭൂധരോ ഭൂമിപാലകഃ ॥ 35॥
സേതുര്വിധരണോ ജൈത്രോ ഹിരണ്യാക്ഷാന്തകഃ സുരഃ ।
ദിതികശ്യപകാമൈകഹേതുസൃഷ്ടിപ്രവര്തകഃ ॥ 36॥
ദേവാഭയപ്രദാതാ ച വൈകുണ്ഠാധിപതിര്മഹാന് ।
സര്വഗര്വപ്രഹാരീ ച സനകാദ്യഖിലാര്ഥദഃ ॥ 37॥
സര്വാശ്വാസനകര്താ ച ഭക്തതുല്യാഹവപ്രദഃ ।
കാലലക്ഷണഹേതുശ്ച സര്വാര്ഥജ്ഞാപകഃ പരഃ ॥ 38॥
ഭക്തോന്നതികരഃ സര്വപ്രകാരസുഖദായകഃ ।
നാനായുദ്ധപ്രഹരണോ ബ്രഹ്മശാപവിമോചകഃ ॥ 39॥
പുഷ്ടിസര്ഗപ്രണേതാ ച ഗുണസൃഷ്ടിപ്രവര്തകഃ ।
കര്ദമേഷ്ടപ്രദാതാ ച ദേവഹൂത്യഖിലാര്ഥദഃ ॥ 40॥
ശുക്ലനാരായണഃ സത്യകാലധര്മപ്രവര്തകഃ ।
ജ്ഞാനാവതാരഃ ശാന്താത്മാ കപിലഃ കാലനാശകഃ ॥ 41॥
ത്രിഗുണാധിപതിഃ സാങ്ഖ്യശാസ്ത്രകര്താ വിശാരദഃ ।
സര്ഗദൂഷണഹാരീ ച പുഷ്ടിമോക്ഷപ്രവര്തകഃ ॥ 42॥
ലൌകികാനന്ദദാതാ ച ബ്രഹ്മാനന്ദപ്രവര്തകഃ ।
ഭക്തിസിദ്ധാന്തവക്താ ച സഗുണജ്ഞാനദീപകഃ ॥ 43॥
ആത്മപ്രദഃ പൂര്ണകാമോ യോഗാത്മാ യോഗഭാവിതഃ ।
ജീവന്മുക്തിപ്രദഃ ശ്രീമാനന്യഭക്തിപ്രവര്തകഃ ॥ 44॥
കാലസാമര്ഥ്യദാതാ ച കാലദോഷനിവാരകഃ ।
ഗര്ഭോത്തമജ്ഞാനദാതാ കര്മമാര്ഗനിയാമകഃ ॥ 45॥
സര്വമാര്ഗനിരാകര്താ ഭക്തിമാര്ഗൈകപോഷകഃ ।
സിദ്ധിഹേതുഃ സര്വഹേതുഃ സര്വാശ്ചര്യൈകകാരണമ് ॥ 46॥
ചേതനാചേതനപതിഃ സമുദ്രപരിപൂജിതഃ ।
സാങ്ഖ്യാചാര്യസ്തുതഃ സിദ്ധപൂജിതഃ സര്വപൂജിതഃ ॥ 47॥
വിസര്ഗലീലാ
വിസര്ഗകര്താ സര്വേശഃ കോടിസൂര്യസമപ്രഭഃ ।
അനന്തഗുണഗമ്ഭീരോ മഹാപുരുഷപൂജിതഃ ॥ 48॥
അനന്തസുഖദാതാ ച ബ്രഹ്മകോടിപ്രജാപതിഃ ।
സുധാകോടിസ്വാസ്ഥ്യഹേതുഃ കാമധുക്കോടികാമദഃ ॥ 49॥
സമുദ്രകോടിഗമ്ഭീരസ്തീര്ഥകോടിസമാഹ്വയഃ ।
സുമേരുകോടിനിഷ്കമ്പഃ കോടിബ്രഹ്മാണ്ഡവിഗ്രഹഃ ॥ 50॥
കോട്യശ്വമേധപാപഘ്നോ വായുകോടിമഹാബലഃ ।
കോടീന്ദുജഗദാനന്ദീ ശിവകോടിപ്രസാദകൃത് ॥ 51॥
സര്വസദ്ഗുണമാഹാത്മ്യഃ സര്വസദ്ഗുണഭാജനമ് ।
മന്വാദിപ്രേരകോ ധര്മോ യജ്ഞനാരായണഃ പരഃ ॥ 52॥
ആകൂതിസൂനുര്ദേവേന്ദ്രോ രുചിജന്മാഽഭയപ്രദഃ ।
ദക്ഷിണാപതിരോജസ്വീ ക്രിയാശക്തിഃ പരായണഃ ॥ 53॥
ദത്താത്രേയോ യോഗപതിര്യോഗമാര്ഗപ്രവര്തകഃ ।
അനസൂയാഗര്ഭരത്നമൃഷിവംശവിവര്ധനഃ ॥ 54॥
ഗുണത്രയവിഭാഗജ്ഞശ്ചതുര്വര്ഗവിശാരദഃ ।
നാരായണോ ധര്മസൂനുര്മൂര്തിപുണ്യയശസ്കരഃ ॥ 55॥
സഹസ്രകവചച്ഛേദീ തപഃസാരോ നരപ്രിയഃ ।
വിശ്വാനന്ദപ്രദഃ കര്മസാക്ഷീ ഭാരതപൂജിതഃ ॥ 56॥
അനന്താദ്ഭുതമാഹാത്മ്യോ ബദരീസ്ഥാനഭൂഷണമ് ।
ജിതകാമോ ജിതക്രോധോ ജിതസങ്ഗോ ജിതേന്ദ്രിയഃ ॥ 57॥
ഉര്വശീപ്രഭവഃ സ്വര്ഗസുഖദായീ സ്ഥിതിപ്രദഃ ।
അമാനീ മാനദോ ഗോപ്താ ഭഗവച്ഛാസ്ത്രബോധകഃ ॥ 58॥
ബ്രഹ്മാദിവന്ദ്യോ ഹംസശ്രീര്മായാവൈഭവകാരണമ് ।
വിവിധാനന്തസര്ഗാത്മാ വിശ്വപൂരണതത്പരഃ ॥ 59॥
യജ്ഞജീവനഹേതുശ്ച യജ്ഞസ്വാമീഷ്ടബോധകഃ ।
നാനാസിദ്ധാന്തഗമ്യശ്ച സപ്തതന്തുശ്ച ഷഡ്ഗുണഃ ॥ 60॥
പ്രതിസര്ഗജഗത്കര്താ നാനാലീലാവിശാരദഃ ।
ധ്രുവപ്രിയോ ധ്രുവസ്വാമീ ചിന്തിതാധികദായകഃ ॥ 61॥
ദുര്ലഭാനന്തഫലദോ ദയാനിധിരമിത്രഹാ ।
അങ്ഗസ്വാമീ കൃപാസാരോ വൈന്യോ ഭൂമിനിയാമകഃ ॥ 62॥
ഭൂമിദോഗ്ധാ പ്രജാപ്രാണപാലനൈകപരായണഃ ।
യശോദാതാ ജ്ഞാനദാതാ സര്വധര്മപ്രദര്ശകഃ ॥ 63॥
പുരഞ്ജനോ ജഗന്മിത്രം വിസര്ഗാന്തപ്രദര്ശകഃ ।
പ്രചേതസാം പതിശ്ചിത്രഭക്തിഹേതുര്ജനാര്ദനഃ ॥ 64॥
സ്മൃതിഹേതുബ്രഹ്മഭാവസായുജ്യാദിപ്രദഃ ശുഭഃ ।
വിജയീ ॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥ ചോന്തിനുഏദ്
സ്ഥാനലീലാ
॥॥ സ്ഥിതിലീലാബ്ധിരച്യുതോ വിജയപ്രദഃ ॥ 65॥
സ്വസാമര്ഥ്യപ്രദോ ഭക്തകീര്തിഹേതുരധോക്ഷജഃ ।
പ്രിയവ്രതപ്രിയസ്വാമീ സ്വേച്ഛാവാദവിശാരദഃ ॥ 66॥
സങ്ഗ്യഗമ്യഃ സ്വപ്രകാശഃ സര്വസങ്ഗവിവര്ജിതഃ ।
ഇച്ഛായാം ച സമര്യാദസ്ത്യാഗമാത്രോപലമ്ഭനഃ ॥ 67॥
അചിന്ത്യകാര്യകര്താ ച തര്കാഗോചരകാര്യകൃത് ।
ശഋങ്ഗാരരസമര്യാദാ ആഗ്നീധ്രരസഭാജനമ് ॥ 68॥
നാഭീഷ്ടപൂരകഃ കര്മമര്യാദാദര്ശനോത്സുകഃ ।
സര്വരൂപോഽദ്ഭുതതമോ മര്യാദാപുരുഷോത്തമഃ ॥ 69॥
സര്വരൂപേഷു സത്യാത്മാ കാലസാക്ഷീ ശശിപ്രഭഃ ।
മേരുദേവീവ്രതഫലമൃഷഭോ ഭഗലക്ഷണഃ ॥ 70॥
ജഗത്സന്തര്പകോ മേഘരൂപീ ദേവേന്ദ്രദര്പഹാ ।
ജയന്തീപതിരത്യന്തപ്രമാണാശേഷലൌകികഃ ॥ 71॥
ശതധാന്യസ്തഭൂതാത്മാ ശതാനന്ദോ ഗുണപ്രസൂഃ ।
വൈഷ്ണവോത്പാദനപരഃ സര്വധര്മോപദേശകഃ ॥ 72॥
പരഹംസക്രിയാഗോപ്താ യോഗചര്യാപ്രദര്ശകഃ ।
ചതുര്ഥാശ്രമനിര്ണേതാ സദാനന്ദശരീരവാന് ॥ 73॥
പ്രദര്ശിതാന്യധര്മശ്ച ഭരതസ്വാമ്യപാരകൃത് ।
യഥാവത്കര്മകര്താ ച സങ്ഗാനിഷ്ടപ്രദര്ശകഃ ॥ 74॥
ആവശ്യകപുനര്ജന്മകര്മമാര്ഗപ്രദര്ശകഃ ।
യജ്ഞരൂപമൃഗഃ ശാന്തഃ സഹിഷ്ണുഃ സത്പരാക്രമഃ ॥ 75॥
രഹൂഗണഗതിജ്ഞശ്ച രഹൂഗണവിമോചകഃ ।
ഭവാടവീതത്ത്വവക്താ ബഹിര്മുഖഹിതേ രതഃ ॥ 76॥
ഗയസ്വാമീ സ്ഥാനവംശകര്താ സ്ഥാനവിഭേദകൃത് ।
പുരുഷാവയവോ ഭൂമിവിശേഷവിനിരൂപകഃ ॥ 77॥
ജമ്ബൂദ്വീപപതിര്മേരുനാഭിപദ്മരുഹാശ്രയഃ ।
നാനാവിഭൂതിലീലാഢ്യോ ഗങ്ഗോത്പത്തിനിദാനകൃത് ॥ 78॥
ഗങ്ഗാമാഹാത്മ്യഹേതുശ്ച ഗങ്ഗാരൂപോഽതിഗൂഢകൃത് ।
വൈകുണ്ഠദേഹഹേത്വമ്ബുജന്മകൃത് സര്വപാവനഃ ॥ 79॥
ശിവസ്വാമീ ശിവോപാസ്യോ ഗൂഢഃ സങ്കര്ഷണാത്മകഃ ।
സ്ഥാനരക്ഷാര്ഥമത്സ്യാദിരൂപഃ സര്വൈകപൂജിതഃ ॥ 80॥
ഉപാസ്യനാനാരൂപാത്മാ ജ്യോതീരൂപോ ഗതിപ്രദഃ ।
സൂര്യനാരായണോ വേദകാന്തിരുജ്ജ്വലവേഷധൃക് ॥ 81॥
ഹംസോഽന്തരിക്ഷഗമനഃ സര്വപ്രസവകാരണമ് ।
ആനന്ദകര്താ വസുദോ ബുധോ വാക്പതിരുജ്ജ്വലഃ ॥ 82॥
കാലാത്മാ കാലകാലശ്ച കാലച്ഛേദകൃദുത്തമഃ ।
ശിശുമാരഃ സര്വമൂര്തിരാധിദൈവികരൂപധൃക് ॥ 83॥
അനന്തസുഖഭോഗാഢ്യോ വിവരൈശ്വര്യഭാജനമ് ।
സങ്കര്ഷണോ ദൈത്യപതിഃ സര്വാധാരോ ബൃഹദ്വപുഃ ॥ 84॥
അനന്തനരകച്ഛേദീ സ്മൃതിമാത്രാര്തിനാശനഃ ।
സര്വാനുഗ്രഹകര്താ ച ॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥ ചോന്തിനുഏദ്
പോഷണ-പുഷ്ടി-ലീലാ
॥॥॥॥॥॥॥॥ മര്യാദാഭിന്നശാസ്ത്രകൃത് ॥ 85 ॥
കാലാന്തകഭയച്ഛേദീ നാമസാമര്ഥ്യരൂപധൃക് ।
ഉദ്ധാരാനര്ഹഗോപ്ത്രാത്മാ നാമാദിപ്രേരകോത്തമഃ ॥ 86॥
അജാമിലമഹാദുഷ്ടമോചകോഽഘവിമോചകഃ ।
ധര്മവക്താഽക്ലിഷ്ടവക്താ വിഷ്ണുധര്മസ്വരൂപധൃക് ॥ 87॥
സന്മാര്ഗപ്രേരകോ ധര്താ ത്യാഗഹേതുരധോക്ഷജഃ ।
വൈകുണ്ഠപുരനേതാ ച ദാസസംവൃദ്ധികാരകഃ ॥ 88॥
ദക്ഷപ്രസാദകൃദ്ധംസഗുഹ്യസ്തുതിവിഭാവനഃ ।
സ്വാഭിപ്രായപ്രവക്താ ച മുക്തജീവപ്രസൂതികൃത് ॥ 89॥
നാരദപ്രേരണാത്മാ ച ഹര്യശ്വബ്രഹ്മഭാവനഃ ।
ശബലാശ്വഹിതോ ഗൂഢവാക്യാര്ഥജ്ഞാപനക്ഷമഃ ॥ 90॥
ഗൂഢാര്ഥജ്ഞാപനഃ സര്വമോക്ഷാനന്ദപ്രതിഷ്ഠിതഃ ।
പുഷ്ടിപ്രരോഹഹേതുശ്ച ദാസൈകജ്ഞാതഹൃദ്ഗതഃ ॥ 91॥
ശാന്തികര്താ സുഹിതകൃത് സ്ത്രീപ്രസൂഃ സര്വകാമധുക് ।
പുഷ്ടിവംശപ്രണേതാ ച വിശ്വരൂപേഷ്ടദേവതാ ॥ 92॥
കവചാത്മാ പാലനാത്മാ വര്മോപചിതികാരണമ് ।
വിശ്വരൂപശിരശ്ഛേദീ ത്വാഷ്ട്രയജ്ഞവിനാശകഃ ॥ 93॥
വൃത്രസ്വാമീ വൃത്രഗമ്യോ വൃത്രവ്രതപരായണഃ ।
വൃത്രകീര്തിര്വൃത്രമോക്ഷോ മഘവത്പ്രാണരക്ഷകഃ ॥ 94॥
അശ്വമേധഹവിര്ഭോക്താ ദേവേന്ദ്രാമീവനാശകഃ ।
സംസാരമോചകശ്ചിത്രകേതുബോധനതത്പരഃ ॥ 95॥
മന്ത്രസിദ്ധിഃ സിദ്ധിഹേതുഃ സുസിദ്ധിഫലദായകഃ ।
മഹാദേവതിരസ്കര്താ ഭക്ത്യൈ പൂര്വാര്ഥനാശകഃ ॥ 96॥
ദേവബ്രാഹ്മണവിദ്വേഷവൈമുഖ്യജ്ഞാപകഃ ശിവഃ ।
ആദിത്യോ ദൈത്യരാജശ്ച മഹത്പതിരചിന്ത്യകൃത് ॥ 97॥
മരുതാം ഭേദകസ്ത്രാതാ വ്രതാത്മാ പുമ്പ്രസൂതികൃത് ।
ഊതിലീലാ
കര്മാത്മാ വാസനാത്മാ ച ഊതിലീലാപരായണഃ ॥ 98॥
സമദൈത്യസുരഃ സ്വാത്മാ വൈഷമ്യജ്ഞാനസംശ്രയഃ ।
ദേഹാദ്യുപാധിരഹിതഃ സര്വജ്ഞഃ സര്വഹേതുവിദ് ॥ 99॥
ബ്രഹ്മവാക്സ്ഥാപനപരഃ സ്വജന്മാവധികാര്യകൃത് ।
സദസദ്വാസനാഹേതുസ്ത്രിസത്യോ ഭക്തമോചകഃ ॥ 100॥
ഹിരണ്യകശിപുദ്വേഷീ പ്രവിഷ്ടാത്മാഽതിഭീഷണഃ ।
ശാന്തിജ്ഞാനാദിഹേതുശ്ച പ്രഹ്ലാദോത്പത്തികാരണമ് ॥ 101॥
ദൈത്യസിദ്ധാന്തസദ്വക്താ തപഃസാര ഉദാരധീഃ ।
ദൈത്യഹേതുപ്രകടനോ ഭക്തിചിഹ്നപ്രകാശകഃ ॥ 102॥
സദ്ദ്വേഷഹേതുഃ സദ്ദ്വേഷവാസനാത്മാ നിരന്തരഃ ।
നൈഷ്ഠുര്യസീമാ പ്രഹ്ലാദവത്സലഃ സങ്ഗദോഷഹാ ॥ 103॥
മഹാനുഭാവഃ സാകാരഃ സര്വാകാരഃ പ്രമാണഭൂഃ ।
സ്തമ്ഭപ്രസൂതിര്നൃഹരിര്നൃസിംഹോ ഭീമവിക്രമഃ ॥ 104॥
വികടാസ്യോ ലലജ്ജിഹ്വോ നഖശസ്ത്രോ ജവോത്കടഃ ।
ഹിരണ്യകശിപുച്ഛേദീ ക്രൂരദൈത്യനിവാരകഃ ॥ 105॥
സിംഹാസനസ്ഥഃ ക്രോധാത്മാ ലക്ഷ്മീഭയവിവര്ധനഃ ।
ബ്രഹ്മാദ്യത്യന്തഭയഭൂരപൂര്വാചിന്ത്യരൂപധൃക് ॥ 106॥
ഭക്തൈകശാന്തഹൃദയോ ഭക്തസ്തുത്യഃ സ്തുതിപ്രിയഃ ।
ഭക്താങ്ഗലേഹനോദ്ധൂതക്രോധപുങ്ജഃ പ്രശാന്തധീഃ ॥ 107॥
സ്മൃതിമാത്രഭയത്രാതാ ബ്രഹ്മബുദ്ധിപ്രദായകഃ ।
ഗോരൂപധാര്യമൃതപാഃ ശിവകീര്തിവിവര്ധനഃ ॥ 108॥
ധര്മാത്മാ സര്വകര്മാത്മാ വിശേഷാത്മാഽഽശ്രമപ്രഭുഃ ।
സംസാരമഗ്നസ്വോദ്ധര്താ സന്മാര്ഗാഖിലതത്ത്വവാക് ॥ 109॥
ആചാരാത്മാ സദാചാരഃ ॥॥॥॥॥॥॥॥॥ ചോന്തിനുഏദ്
മന്വന്തരലീലാ
॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥മന്വന്തരവിഭാവനഃ ।
സ്മൃത്യാഽശേഷാശുഭഹരോ ഗജേന്ദ്രസ്മൃതികാരണമ് ॥ 110॥
ജാതിസ്മരണഹേത്വൈകപൂജാഭക്തിസ്വരൂപദഃ ।
യജ്ഞോ ഭയാന്മനുത്രാതാ വിഭുര്ബ്രഹ്മവ്രതാശ്രയഃ ॥ 111॥
സത്യസേനോ ദുഷ്ടഘാതീ ഹരിര്ഗജവിമോചകഃ ।
വൈകുണ്ഠോ ലോകകര്താ ച അജിതോഽമൃതകാരണമ് ॥ 112॥
ഉരുക്രമോ ഭൂമിഹര്താ സാര്വഭൌമോ ബലിപ്രിയഃ ।
വിഭുഃ സര്വഹിതൈകാത്മാ വിഷ്വക്സേനഃ ശിവപ്രിയഃ ॥ 113॥
ധര്മസേതുര്ലോകധൃതിഃ സുധാമാന്തരപാലകഃ ।
ഉപഹര്താ യോഗപതിര്ബൃഹദ്ഭാനുഃ ക്രിയാപതിഃ ॥ 114॥
ചതുര്ദശപ്രമാണാത്മാ ധര്മോ മന്വാദിബോധകഃ ।
ലക്ഷ്മീഭോഗൈകനിലയോ ദേവമന്ത്രപ്രദായകഃ ॥ 115॥
ദൈത്യവ്യാമോഹകഃ സാക്ഷാദ്ഗരുഡസ്കന്ധസംശ്രയഃ ।
ലീലാമന്ദരധാരീ ച ദൈത്യവാസുകിപൂജിതഃ ॥ 116॥
സമുദ്രോന്മഥനായത്തോഽവിഘ്നകര്താ സ്വവാക്യകൃത് ।
ആദികൂര്മഃ പവിത്രാത്മാ മന്ദരാഘര്ഷണോത്സുകഃ ॥ 117॥
ശ്വാസൈജദബ്ധിവാര്വീചിഃ കല്പാന്താവധികാര്യകൃത് ।
ചതുര്ദശമഹാരത്നോ ലക്ഷ്മീസൌഭാഗ്യവര്ധനഃ ॥ 118॥
ധന്വന്തരിഃ സുധാഹസ്തോ യജ്ഞഭോക്താഽഽര്തിനാശനഃ ।
ആയുര്വേദപ്രണേതാ ച ദേവദൈത്യാഖിലാര്ചിതഃ ॥ 119॥
ബുദ്ധിവ്യാമോഹകോ ദേവകാര്യസാധനതത്പരഃ ।
സ്ത്രീരൂപോ മായയാ വക്താ ദൈത്യാന്തഃകരണപ്രിയഃ ॥ 120॥
പായിതാമൃതദേവാംശോ യുദ്ധഹേതുസ്മൃതിപ്രദഃ ।
സുമാലിമാലിവധകൃന്മാല്യവത്പ്രാണഹാരകഃ ॥ 121॥
കാലനേമിശിരശ്ഛേദീ ദൈത്യയജ്ഞവിനാശകഃ ।
ഇന്ദ്രസാമര്ഥ്യദാതാ ച ദൈത്യശേഷസ്ഥിതിപ്രിയഃ ॥ 122॥
ശിവവ്യാമോഹകോ മായീ ഭൃഗുമന്ത്രസ്വശക്തിദഃ ।
ബലിജീവനകര്താ ച സ്വര്ഗഹേതുര്വ്രതാര്ചിതഃ ॥ 123॥
അദിത്യാനന്ദകര്താ ച കശ്യപാദിതിസമ്ഭവഃ ।
ഉപേന്ദ്ര ഇന്ദ്രാവരജോ വാമനബ്രഹ്മരൂപധൃക് ॥ 124॥
ബ്രഹ്മാദിസേവിതവപുര്യജ്ഞപാവനതത്പരഃ ।
യാച്ഞോപദേശകര്താ ച ജ്ഞാപിതാശേഷസംസ്ഥിതിഃ ॥ 125॥
സത്യാര്ഥപ്രേരകഃ സര്വഹര്താ ഗര്വവിനാശകഃ ।
ത്രിവിക്രമസ്ത്രിലോകാത്മാ വിശ്വമൂര്തിഃ പൃഥുശ്രവാഃ ॥ 126॥
പാശബദ്ധബലിഃ സര്വദൈത്യപക്ഷോപമര്ദകഃ ।
സുതലസ്ഥാപിതബലിഃ സ്വര്ഗാധികസുഖപ്രദഃ ॥ 127॥
കര്മസമ്പൂര്തികര്താ ച സ്വര്ഗസംസ്ഥാപിതാമരഃ ।
ജ്ഞാതത്രിവിധധര്മാത്മാ മഹാമീനോഽബ്ധിസംശ്രയഃ ॥ 128॥
സത്യവ്രതപ്രിയോ ഗോപ്താ മത്സ്യമൂര്തിധൃതശ്രുതിഃ ।
ശഋങ്ഗബദ്ധധൃതക്ഷോണിഃ സര്വാര്ഥജ്ഞാപകോ ഗുരുഃ ॥ 129॥
ഈശാനുകഥാലീലാ
ഈശസേവകലീലാത്മാ സൂര്യവംശപ്രവര്തകഃ ।
സോമവംശോദ്ഭവകരോ മനുപുത്രഗതിപ്രദഃ ॥ 130॥
അമ്ബരീഷപ്രിയഃ സാധുര്ദുര്വാസോഗര്വനാശകഃ ।
ബ്രഹ്മശാപോപസംഹര്താ ഭക്തകീര്തിവിവര്ധനഃ ॥ 131॥
ഇക്ഷ്വാകുവംശജനകഃ സഗരാദ്യഖിലാര്ഥദഃ ।
ഭഗീരഥമഹായത്നോ ഗങ്ഗാധൌതാങ്ഘ്രിപങ്കജഃ ॥ 132॥
ബ്രഹ്മസ്വാമീ ശിവസ്വാമീ സഗരാത്മജമുക്തിദഃ ।
ഖട്വാങ്ഗമോക്ഷഹേതുശ്ച രഘുവംശവിവര്ധനഃ ॥ 133॥
രഘുനാഥോ രാമചന്ദ്രോ രാമഭദ്രോ രഘുപ്രിയഃ ।
അനന്തകീര്തിഃ പുണ്യാത്മാ പുണ്യശ്ലോകൈകഭാസ്കരഃ ॥ 134॥
കോശലേന്ദ്രഃ പ്രമാണാത്മാ സേവ്യോ ദശരഥാത്മജഃ ।
ലക്ഷ്മണോ ഭരതശ്ചൈവ ശത്രുഘ്നോ വ്യൂഹവിഗ്രഹഃ ॥ 135॥
വിശ്വാമിത്രപ്രിയോ ദാന്തസ്താഡകാവധമോക്ഷദഃ ।
വായവ്യാസ്ത്രാബ്ധിനിക്ഷിപ്തമാരീചശ്ച സുബാഹുഹാ ॥ 136॥
വൃഷധ്വജധനുര്ഭങ്ഗപ്രാപ്തസീതാമഹോത്സവഃ ।
സീതാപതിര്ഭൃഗുപതിഗര്വപര്വതനാശകഃ ॥ 137॥
അയോധ്യാസ്ഥമഹാഭോഗയുക്തലക്ഷ്മീവിനോദവാന് ।
കൈകേയീവാക്യകര്താ ച പിതൃവാക്പരിപാലകഃ ॥ 138॥
വൈരാഗ്യബോധകോഽനന്യസാത്ത്വികസ്ഥാനബോധകഃ ।
അഹല്യാദുഃഖഹാരീ ച ഗുഹസ്വാമീ സലക്ഷ്മണഃ ॥ 139॥
ചിത്രകൂടപ്രിയസ്ഥാനോ ദണ്ഡകാരണ്യപാവനഃ ।
ശരഭങ്ഗസുതീക്ഷ്ണാദിപൂജിതോഽഗസ്ത്യഭാഗ്യഭൂഃ ॥ 140॥
ഋഷിസമ്പ്രാര്ഥിതകൃതിര്വിരാധവധപണ്ഡിതഃ ।
ഛിന്നശൂര്പണഖാനാസഃ ഖരദൂഷണഘാതകഃ ॥ 141॥
ഏകബാണഹതാനേകസഹസ്രബലരാക്ഷസഃ ।
മാരീചഘാതീ നിയതസീതാസമ്ബന്ധശോഭിതഃ ॥ 142॥
സീതാവിയോഗനാട്യശ്ച ജടായുര്വധമോക്ഷദഃ ।
ശബരീപൂജിതോ ഭക്തഹനുമത്പ്രമുഖാവൃതഃ ॥ 143॥
ദുന്ദുഭ്യസ്ഥിപ്രഹരണഃ സപ്തതാലവിഭേദനഃ ।
സുഗ്രീവരാജ്യദോ വാലിഘാതീ സാഗരശോഷണഃ ॥ 144॥
സേതുബന്ധനകര്താ ച വിഭീഷണഹിതപ്രദഃ ।
രാവണാദിശിരശ്ഛേദീ രാക്ഷസാഘൌഘനാശകഃ ॥ 145॥
സീതാഽഭയപ്രദാതാ ച പുഷ്പകാഗമനോത്സുകഃ ।
അയോധ്യാപതിരത്യന്തസര്വലോകസുഖപ്രദഃ ॥ 146॥
മഥുരാപുരനിര്മാതാ സുകൃതജ്ഞസ്വരൂപദഃ ।
ജനകജ്ഞാനഗമ്യശ്ച ഐലാന്തപ്രകടശ്രുതിഃ ॥ 147॥
ഹൈഹയാന്തകരോ രാമോ ദുഷ്ടക്ഷത്രവിനാശകഃ ।
സോമവംശഹിതൈകാത്മാ യദുവംശവിവര്ധനഃ ॥ 148॥
നിരോധലീലാ
പരബ്രഹ്മാവതരണഃ കേശവഃ ക്ലേശനാശനഃ ।
ഭൂമിഭാരാവതരണോ ഭക്താര്ഥാഖിലമാനസഃ ॥ 149॥
സര്വഭക്തനിരോധാത്മാ ലീലാനന്തനിരോധകൃത് ।
ഭൂമിഷ്ഠപരമാനന്ദോ ദേവകീശുദ്ധികാരണമ് ॥ 150॥
വസുദേവജ്ഞാനനിഷ്ഠസമജീവനിവാരകഃ ।
സര്വവൈരാഗ്യകരണസ്വലീലാധാരശോധകഃ ॥ 151॥
മായാജ്ഞാപനകര്താ ച ശേഷസമ്ഭാരസമ്ഭൃതിഃ ।
ഭക്തക്ലേശപരിജ്ഞാതാ തന്നിവാരണതത്പരഃ ॥ 152॥
ആവിഷ്ടവസുദേവാംശോ ദേവകീഗര്ഭഭൂഷണമ് ।
പൂര്ണതേജോമയഃ പൂര്ണഃ കംസാധൃഷ്യപ്രതാപവാന് ॥ 153॥
വിവേകജ്ഞാനദാതാ ച ബ്രഹ്മാദ്യഖിലസംസ്തുതഃ ।
സത്യോ ജഗത്കല്പതരുര്നാനാരൂപവിമോഹനഃ ॥ 154॥
ഭക്തിമാര്ഗപ്രതിഷ്ഠാതാ വിദ്വന്മോഹപ്രവര്തകഃ ।
മൂലകാലഗുണദ്രഷ്ടാ നയനാനന്ദഭാജനമ് ॥ 155॥
വസുദേവസുഖാബ്ധിശ്ച ദേവകീനയനാമൃതമ് ।
പിതൃമാതൃസ്തുതഃ പൂര്വസര്വവൃത്താന്തബോധകഃ ॥ 156॥
ഗോകുലാഗതിലീലാപ്തവസുദേവകരസ്ഥിതിഃ ।
സര്വേശത്വപ്രകടനോ മായാവ്യത്യയകാരകഃ ॥ 157॥
ജ്ഞാനമോഹിതദുഷ്ടേശഃ പ്രപഞ്ചാസ്മൃതികാരണമ് ।
യശോദാനന്ദനോ നന്ദഭാഗ്യഭൂഗോകുലോത്സവഃ ॥ 158॥
നന്ദപ്രിയോ നന്ദസൂനുര്യശോദായാഃ സ്തനന്ധയഃ ।
പൂതനാസുപയഃപാതാ മുഗ്ധഭാവാതിസുന്ദരഃ ॥ 159॥
സുന്ദരീഹൃദയാനന്ദോ ഗോപീമന്ത്രാഭിമന്ത്രിതഃ ।
ഗോപാലാശ്ചര്യരസകൃത് ശകടാസുരഖണ്ഡനഃ ॥ 160॥
നന്ദവ്രജജനാനന്ദീ നന്ദഭാഗ്യമഹോദയഃ ।
തൃണാവര്തവധോത്സാഹോ യശോദാജ്ഞാനവിഗ്രഹഃ ॥ 161॥
ബലഭദ്രപ്രിയഃ കൃഷ്ണഃ സങ്കര്ഷണസഹായവാന് ।
രാമാനുജോ വാസുദേവോ ഗോഷ്ഠാങ്ഗണഗതിപ്രിയഃ ॥ 162॥
കിങ്കിണീരവഭാവജ്ഞോ വത്സപുച്ഛാവലമ്ബനഃ ।
നവനീതപ്രിയോ ഗോപീമോഹസംസാരനാശകഃ ॥ 163॥
ഗോപബാലകഭാവജ്ഞശ്ചൌര്യവിദ്യാവിശാരദഃ ।
മൃത്സ്നാഭക്ഷണലീലാസ്യമാഹാത്മ്യജ്ഞാനദായകഃ ॥ 164॥
ധരാദ്രോണപ്രീതികര്താ ദധിഭാണ്ഡവിഭേദനഃ ।
ദാമോദരോ ഭക്തവശ്യോ യമലാര്ജുനഭഞ്ജനഃ ॥ 165॥
ബൃഹദ്വനമഹാശ്ചര്യോ വൃന്ദാവനഗതിപ്രിയഃ ।
വത്സഘാതീ ബാലകേലിര്ബകാസുരനിഷൂദനഃ ॥ 166॥
അരണ്യഭോക്താഽപ്യഥവാ ബാലലീലാപരായണഃ ।
പ്രോത്സാഹജനകശ്ചൈവമഘാസുരനിഷൂദനഃ ॥ 167॥
വ്യാലമോക്ഷപ്രദഃ പുഷ്ടോ ബ്രഹ്മമോഹപ്രവര്ധനഃ ।
അനന്തമൂര്തിഃ സര്വാത്മാ ജങ്ഗമസ്ഥാവരാകൃതിഃ ॥ 168॥
ബ്രഹ്മമോഹനകര്താ ച സ്തുത്യ ആത്മാ സദാപ്രിയഃ ।
പൌഗണ്ഡലീലാഭിരതിര്ഗോചാരണപരായണഃ ॥ 169॥
വൃന്ദാവനലതാഗുല്മവൃക്ഷരൂപനിരൂപകഃ ।
നാദബ്രഹ്മപ്രകടനോ വയഃപ്രതികൃതിസ്വനഃ ॥ 170॥
ബര്ഹിനൃത്യാനുകരണോ ഗോപാലാനുകൃതിസ്വനഃ ।
സദാചാരപ്രതിഷ്ഠാതാ ബലശ്രമനിരാകൃതിഃ ॥ 171॥
തരുമൂലകൃതാശേഷതല്പശായീ സഖിസ്തുതഃ ।
ഗോപാലസേവിതപദഃ ശ്രീലാലിതപദാമ്ബുജഃ ॥ 172॥
ഗോപസമ്പ്രാര്ഥിതഫലദാനനാശിതധേനുകഃ ।
കാലീയഫണിമാണിക്യരഞ്ജിതശ്രീപദാമ്ബുജഃ ॥ 173॥
ദൃഷ്ടിസങ്ജീവിതാശേഷഗോപഗോഗോപികാപ്രിയഃ ।
ലീലാസമ്പീതദാവാഗ്നിഃ പ്രലമ്ബവധപണ്ഡിതഃ ॥ 174॥
ദാവാഗ്ന്യാവൃതഗോപാലദൃഷ്ട്യാച്ഛാദനവഹ്നിപഃ ।
വര്ഷാശരദ്വിഭൂതിശ്രീര്ഗോപീകാമപ്രബോധകഃ ॥ 175॥
ഗോപീരത്നസ്തുതാശേഷവേണുവാദ്യവിശാരദഃ ।
കാത്യായനീവ്രതവ്യാജസര്വഭാവാശ്രിതാങ്ഗനഃ ॥ 176॥
സത്സങ്ഗതിസ്തുതിവ്യാജസ്തുതവൃന്ദാവനാങ്ഘ്രിപഃ ।
ഗോപക്ഷുച്ഛാന്തിസംവ്യാജവിപ്രഭാര്യാപ്രസാദകൃത് ॥ 177॥
ഹേതുപ്രാപ്തേന്ദ്രയാഗസ്വകാര്യഗോസവബോധകഃ ।
ശൈലരൂപകൃതാശേഷരസഭോഗസുഖാവഹഃ ॥ 178॥
ലീലാഗോവര്ധനോദ്ധാരപാലിതസ്വവ്രജപ്രിയഃ ।
ഗോപസ്വച്ഛന്ദലീലാര്ഥഗര്ഗവാക്യാര്ഥബോധകഃ ॥ 179॥
ഇന്ദ്രധേനുസ്തുതിപ്രാപ്തഗോവിന്ദേന്ദ്രാഭിധാനവാന് ।
വ്രതാദിധര്മസംസക്തനന്ദക്ലേശവിനാശകഃ ॥ 180॥
നന്ദാദിഗോപമാത്രേഷ്ടവൈകുണ്ഠഗതിദായകഃ ।
വേണുവാദസ്മരക്ഷോഭമത്തഗോപീവിമുക്തിദഃ ॥ 181॥
സര്വഭാവപ്രാപ്തഗോപീസുഖസംവര്ധനക്ഷമഃ ।
ഗോപീഗര്വപ്രണാശാര്ഥതിരോധാനസുഖപ്രദഃ ॥ 182॥
കൃഷ്ണഭാവവ്യാപ്തവിശ്വഗോപീഭാവിതവേഷധൃക് ।
രാധാവിശേഷസമ്ഭോഗപ്രാപ്തദോഷനിവാരകഃ ॥ 183॥
പരമപ്രീതിസങ്ഗീതസര്വാദ്ഭുതമഹാഗുണഃ ।
മാനാപനോദനാക്രന്ദഗോപീദൃഷ്ടിമഹോത്സവഃ ॥ 184॥
ഗോപികാവ്യാപ്തസര്വാങ്ഗഃ സ്ത്രീസമ്ഭാഷാവിശാരദഃ ।
രാസോത്സവമഹാസൌഖ്യഗോപീസമ്ഭോഗസാഗരഃ ॥ 185॥
ജലസ്ഥലരതിവ്യാപ്തഗോപീദൃഷ്ട്യഭിപൂജിതഃ ।
ശാസ്ത്രാനപേക്ഷകാമൈകമുക്തിദ്വാരവിവര്ധനഃ ॥ 186॥
സുദര്ശനമഹാസര്പഗ്രസ്തനന്ദവിമോചകഃ ।
ഗീതമോഹിതഗോപീധൃക്ഷങ്ഖചൂഡവിനാശകഃ ॥ 187॥
ഗുണസങ്ഗീതസന്തുഷ്ടിര്ഗോപീസംസാരവിസ്മൃതിഃ ।
അരിഷ്ടമഥനോ ദൈത്യബുദ്ധിവ്യാമോഹകാരകഃ ॥ 188॥
കേശിഘാതീ നാരദേഷ്ടോ വ്യോമാസുരവിനാശകഃ ।
അക്രൂരഭക്തിസംരാദ്ധപാദരേണുമഹാനിധിഃ ॥ 189॥
രഥാവരോഹശുദ്ധാത്മാ ഗോപീമാനസഹാരകഃ ।
ഹ്രദസന്ദര്ശിതാശേഷവൈകുണ്ഠാക്രൂരസംസ്തുതഃ ॥ 190॥
മഥുരാഗമനോത്സാഹോ മഥുരാഭാഗ്യഭാജനമ് ।
മഥുരാനഗരീശോഭാദര്ശനോത്സുകമാനസഃ ॥ 191॥
ദുഷ്ടരഞ്ജകഘാതീ ച വായകാര്ചിതവിഗ്രഹഃ ।
വസ്ത്രമാലാസുശോഭാങ്ഗഃ കുബ്ജാലേപനഭൂഷിതഃ ॥ 192॥
കുബ്ജാസുരൂപകര്താ ച കുബ്ജാരതിവരപ്രദഃ ।
പ്രസാദരൂപസന്തുഷ്ടഹരകോദണ്ഡഖണ്ഡനഃ ॥ 193॥
ശകലാഹതകംസാപ്തധനൂരക്ഷകസൈനികഃ ।
ജാഗ്രത്സ്വപ്നഭയവ്യാപ്തമൃത്യുലക്ഷണബോധകഃ ॥ 194॥
മഥുരാമല്ല ഓജസ്വീ മല്ലയുദ്ധവിശാരദഃ ।
സദ്യഃ കുവലയാപീഡഘാതീ ചാണൂരമര്ദനഃ ॥ 195॥
ലീലാഹതമഹാമല്ലഃ ശലതോശലഘാതകഃ ।
കംസാന്തകോ ജിതാമിത്രോ വസുദേവവിമോചകഃ ॥ 196॥
ജ്ഞാതതത്ത്വപിതൃജ്ഞാനമോഹനാമൃതവാങ്മയഃ ।
ഉഗ്രസേനപ്രതിഷ്ഠാതാ യാദവാധിവിനാശകഃ ॥ 197॥
നന്ദാദിസാന്ത്വനകരോ ബ്രഹ്മചര്യവ്രതേ സ്ഥിതഃ ।
ഗുരുശുശ്രൂഷണപരോ വിദ്യാപാരമിതേശ്വരഃ ॥ 198॥
സാന്ദീപനിമൃതാപത്യദാതാ കാലാന്തകാദിജിത് ।
ഗോകുലാശ്വാസനപരോ യശോദാനന്ദപോഷകഃ ॥ 199॥
ഗോപികാവിരഹവ്യാജമനോഗതിരതിപ്രദഃ ।
സമോദ്ധവഭ്രമരവാക് ഗോപികാമോഹനാശകഃ ॥ 200॥
കുബ്ജാരതിപ്രദോഽക്രൂരപവിത്രീകൃതഭൂഗൃഹഃ ।
പൃഥാദുഃഖപ്രണേതാ ച പാണ്ഡവാനാം സുഖപ്രദഃ ॥ 201॥
ദശമസ്കന്ധോത്തരാര്ധനാമാനി നിരോധലീലാ
ജരാസന്ധസമാനീതസൈന്യഘാതീ വിചാരകഃ ।
യവനവ്യാപ്തമഥുരാജനദത്തകുശസ്ഥലിഃ ॥ 202॥
ദ്വാരകാദ്ഭുതനിര്മാണവിസ്മാപിതസുരാസുരഃ ।
മനുഷ്യമാത്രഭോഗാര്ഥഭൂമ്യാനീതേന്ദ്രവൈഭവഃ ॥ 203॥
യവനവ്യാപ്തമഥുരാനിര്ഗമാനന്ദവിഗ്രഹഃ ।
മുചുകുന്ദമഹാബോധയവനപ്രാണദര്പഹാ ॥ 204॥
മുചുകുന്ദസ്തുതാശേഷഗുണകര്മമഹോദയഃ ।
ഫലപ്രദാനസന്തുഷ്ടിര്ജന്മാന്തരിതമോക്ഷദഃ ॥ 205॥
ശിവബ്രാഹ്മണവാക്യാപ്തജയഭീതിവിഭാവനഃ ।
പ്രവര്ഷണപ്രാര്ഥിതാഗ്നിദാനപുണ്യമഹോത്സവഃ ॥ 206॥
രുക്മിണീരമണഃ കാമപിതാ പ്രദ്യുമ്നഭാവനഃ ।
സ്യമന്തകമണിവ്യാജപ്രാപ്തജാമ്ബവതീപതിഃ ॥ 207॥
സത്യഭാമാപ്രാണപതിഃ കാലിന്ദീരതിവര്ധനഃ ।
മിത്രവിന്ദാപതിഃ സത്യാപതിര്വൃഷനിഷൂദനഃ ॥ 208॥
ഭദ്രാവാഞ്ഛിതഭര്താ ച ലക്ഷ്മണാവരണക്ഷമഃ ।
ഇന്ദ്രാദിപ്രാര്ഥിതവധനരകാസുരസൂദനഃ ॥ 209॥
മുരാരിഃ പീഠഹന്താ ച താമ്രാദിപ്രാണഹാരകഃ ।
ഷോഡശസ്ത്രീസഹസ്രേശഃ ഛത്രകുണ്ഡലദാനകൃത് ॥ 210॥
പാരിജാതാപഹരണോ ദേവേന്ദ്രമദനാശകഃ ।
രുക്മിണീസമസര്വസ്ത്രീസാധ്യഭോഗരതിപ്രദഃ ॥ 211॥
രുക്മിണീപരിഹാസോക്തിവാക്തിരോധാനകാരകഃ ।
പുത്രപൌത്രമഹാഭാഗ്യഗൃഹധര്മപ്രവര്തകഃ ॥ 212॥
ശമ്ബരാന്തകസത്പുത്രവിവാഹഹതരുക്മികഃ ।
ഉഷാപഹൃതപൌത്രശ്രീര്ബാണബാഹുനിവാരകഃ ॥ 213॥
ശീതജ്വരഭയവ്യാപ്തജ്വരസംസ്തുതഷഡ്ഗുണഃ ।
ശങ്കരപ്രതിയോദ്ധാ ച ദ്വന്ദ്വയുദ്ധവിശാരദഃ ॥ 214॥
നൃഗപാപപ്രഭേത്താ ച ബ്രഹ്മസ്വഗുണദോഷദൃക് ।
വിഷ്ണുഭക്തിവിരോധൈകബ്രഹ്മസ്വവിനിവാരകഃ ॥ 215॥
ബലഭദ്രാഹിതഗുണോ ഗോകുലപ്രീതിദായകഃ ।
ഗോപീസ്നേഹൈകനിലയോ ഗോപീപ്രാണസ്ഥിതിപ്രദഃ ॥ 216॥
വാക്യാതിഗാമിയമുനാഹലാകര്ഷണവൈഭവഃ ।
പൌണ്ഡ്രകത്യാജിതസ്പര്ധഃ കാശീരാജവിഭേദനഃ ॥ 217॥
കാശീനിദാഹകരണഃ ശിവഭസ്മപ്രദായകഃ ।
ദ്വിവിദപ്രാണഘാതീ ച കൌരവാഖര്വഗര്വനുത് ॥ 218॥
ലാങ്ഗലാകൃഷ്ടനഗരീസംവിഗ്നാഖിലനാഗരഃ ।
പ്രപന്നാഭയദഃ സാമ്ബപ്രാപ്തസന്മാനഭാജനമ് ॥ 219॥
നാരദാന്വിഷ്ടചരണോ ഭക്തവിക്ഷേപനാശകഃ ।
സദാചാരൈകനിലയഃ സുധര്മാധ്യാസിതാസനഃ ॥ 220॥
ജരാസന്ധാവരുദ്ധേന വിജ്ഞാപിതനിജക്ലമഃ ।
മന്ത്ര്യുദ്ധവാദിവാക്യോക്തപ്രകാരൈകപരായണഃ ॥ 221॥
രാജസൂയാദിമഖകൃത് സമ്പ്രാര്ഥിതസഹായകൃത് ।
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥപ്രയാണാര്ഥമഹത്സമ്ഭാരസമ്ഭൃതിഃ ॥ 222॥
ജരാസന്ധവധവ്യാജമോചിതാശേഷഭൂമിപഃ ।
സന്മാര്ഗബോധകോ യജ്ഞക്ഷിതിവാരണതത്പരഃ ॥ 223॥
ശിശുപാലഹതിവ്യാജജയശാപവിമോചകഃ ।
ദുര്യോധനാഭിമാനാബ്ധിശോഷബാണവൃകോദരഃ॥ 224॥
മഹാദേവവരപ്രാപ്തപുരശാല്വവിനാശകഃ ।
ദന്തവക്ത്രവധവ്യാജവിജയാഘൌഘനാശകഃ ॥ 225॥
വിദൂരഥപ്രാണഹര്താ ന്യസ്തശസ്ത്രാസ്ത്രവിഗ്രഹഃ ।
ഉപധര്മവിലിപ്താങ്ഗസൂതഘാതീ വരപ്രദഃ ॥ 226॥
ബല്വലപ്രാണഹരണപാലിതര്ഷിശ്രുതിക്രിയഃ ।
സര്വതീര്ഥാഘനാശാര്ഥതീര്ഥയാത്രാവിശാരദഃ ॥ 227॥
ജ്ഞാനക്രിയാവിഭേദേഷ്ടഫലസാധനതത്പരഃ ।
സാരഥ്യാദിക്രിയാകര്താ ഭക്തവശ്യത്വബോധകഃ ॥ 228॥
സുദാമാരങ്കഭാര്യാര്ഥഭൂമ്യാനീതേന്ദ്രവൈഭവഃ ।
രവിഗ്രഹനിമിത്താപ്തകുരുക്ഷേത്രൈകപാവനഃ ॥ 229॥
നൃപഗോപീസമസ്തസ്ത്രീപാവനാര്ഥാഖിലക്രിയഃ ।
ഋഷിമാര്ഗപ്രതിഷ്ഠാതാ വസുദേവമഖക്രിയഃ ॥ 230॥
വസുദേവജ്ഞാനദാതാ ദേവകീപുത്രദായകഃ ।
അര്ജുനസ്ത്രീപ്രദാതാ ച ബഹുലാശ്വസ്വരൂപദഃ ॥ 231॥
ശ്രുതദേവേഷ്ടദാതാ ച സര്വശ്രുതിനിരൂപിതഃ ।
മഹാദേവാദ്യതിശ്രേഷ്ഠോ ഭക്തിലക്ഷണനിര്ണയഃ ॥ 232॥
വൃകഗ്രസ്തശിവത്രാതാ നാനാവാക്യവിശാരദഃ ।
നരഗര്വവിനാശാര്ഥഹൃതബ്രാഹ്മണബാലകഃ ॥ 233॥
ലോകാലോകപരസ്ഥാനസ്ഥിതബാലകദായകഃ ।
ദ്വാരകാസ്ഥമഹാഭോഗനാനാസ്ത്രീരതിവര്ധനഃ ॥ 234॥
മനസ്തിരോധാനകൃതവ്യഗ്രസ്ത്രീചിത്തഭാവിതഃ ।
മുക്തിലീലാ
മുക്തിലീലാവിഹരണോ മൌശലവ്യാജസംഹൃതിഃ ॥ 235॥
ശ്രീഭാഗവതധര്മാദിബോധകോ ഭക്തിനീതികൃത് ।
ഉദ്ധവജ്ഞാനദാതാ ച പഞ്ചവിംശതിധാ ഗുരുഃ ॥ 236॥
ആചാരഭക്തിമുക്ത്യാദിവക്താ ശബ്ദോദ്ഭവസ്ഥിതിഃ ।
ഹംസോ ധര്മപ്രവക്താ ച സനകാദ്യുപദേശകൃത് ॥ 237॥
ഭക്തിസാധനവക്താ ച യോഗസിദ്ധിപ്രദായകഃ ।
നാനാവിഭൂതിവക്താ ച ശുദ്ധധര്മാവബോധകഃ ॥ 238॥
മാര്ഗത്രയവിഭേദാത്മാ നാനാശങ്കാനിവാരകഃ ।
ഭിക്ഷുഗീതാപ്രവക്താ ച ശുദ്ധസാങ്ഖ്യപ്രവര്തകഃ ॥ 239॥
മനോഗുണവിശേഷാത്മാ ജ്ഞാപകോക്തപുരൂരവാഃ ।
പൂജാവിധിപ്രവക്താ ച സര്വസിദ്ധാന്തബോധകഃ ॥ 240॥
ലഘുസ്വമാര്ഗവക്താ ച സ്വസ്ഥാനഗതിബോധകഃ ।
യാദവാങ്ഗോപസംഹര്താ സര്വാശ്ചര്യഗതിക്രിയഃ ॥ 241॥
ആശ്രയലീലാ
കാലധര്മവിഭേദാര്ഥവര്ണനാശനതത്പരഃ ।
ബുദ്ധോ ഗുപ്താര്ഥവക്താ ച നാനാശാസ്ത്രവിധായകഃ ॥ 242॥
നഷ്ടധര്മമനുഷ്യാദിലക്ഷണജ്ഞാപനോത്സുകഃ ।
ആശ്രയൈകഗതിജ്ഞാതാ കല്കിഃ കലിമലാപഹഃ ॥ 243॥
ശാസ്ത്രവൈരാഗ്യസമ്ബോധോ നാനാപ്രലയബോധകഃ ।
വിശേഷതഃ ശുകവ്യാജപരീക്ഷിജ്ജ്ഞാനബോധകഃ ॥ 244॥
ശുകേഷ്ടഗതിരൂപാത്മാ പരീക്ഷിദ്ദേഹമോക്ഷദഃ ।
ശബ്ദരൂപോ നാദരൂപോ വേദരൂപോ വിഭേദനഃ ॥ 245॥
വ്യാസഃ ശാഖാപ്രവക്താ ച പുരാണാര്ഥപ്രവര്തകഃ ।
മാര്കണ്ഡേയപ്രസന്നാത്മാ വടപത്രപുടേശയഃ ॥ 246॥
മായാവ്യാപ്തമഹാമോഹദുഃഖശാന്തിപ്രവര്തകഃ ।
മഹാദേവസ്വരൂപശ്ച ഭക്തിദാതാ കൃപാനിധിഃ ॥ 247॥
ആദിത്യാന്തര്ഗതഃ കാലഃ ദ്വാദശാത്മാ സുപൂജിതഃ ।
ശ്രീഭാഗവതരൂപശ്ച സര്വാര്ഥഫലദായകഃ ॥ 248॥
ഇതീദം കീര്തനീയസ്യ ഹരേര്നാമസഹസ്രകമ് ।
പഞ്ചസപ്തതിവിസ്തീര്ണം പുരാണാന്തരഭാഷിതമ് ॥ 249॥
യ ഏതത്പ്രാതരുത്ഥായ ശ്രദ്ധാവാന് സുസമാഹിതഃ ।
ജപേദര്ഥാഹിതമതിഃ സ ഗോവിന്ദപദം ലഭേത് ॥ 250॥
സര്വധര്മവിനിര്മുക്തഃ സര്വസാധനവര്ജിതഃ ।
ഏതദ്ധാരണമാത്രേണ കൃഷ്ണസ്യ പദവീം വ്രജേത് ॥ 251॥
ഹര്യാവേശിതചിത്തേന ശ്രീഭാഗവതസാഗരാത് ।
സമുദ്ധൃതാനി നാമാനി ചിന്താമണിനിഭാനി ഹി ॥ 252॥
കണ്ഠസ്ഥിതാന്യര്ഥദീപ്ത്യാ ബാധന്തേഽജ്ഞാനജം തമഃ ।
ഭക്തിം ശ്രീകൃഷ്ണദേവസ്യ സാധയന്തി വിനിശ്ചിതമ് ॥ 253॥
കിമ്ബഹൂക്തേന ഭഗവാന് നാമഭിഃ സ്തുതഷഡ്ഗുണഃ ।
ആത്മഭാവം നയത്യാശു ഭക്തിം ച കുരുതേ ദൃഢാമ് ॥ 254॥
യഃ കൃഷ്ണഭക്തിമിഹ വാഞ്ഛതി സാധനൌഘൈര്-
നാമാനി ഭാസുരയശാംസി ജപേത്സ നിത്യമ് ।
തം വൈ ഹരിഃ സ്വപുരുഷം കുരുതേഽതിശീഘ്രമ്-
ആത്മാര്പണം സമധിഗച്ഛതി ഭാവതുഷ്ടഃ ॥ 255॥
ശ്രീകൃഷ്ണ കൃഷ്ണസഖ വൃഷ്ണിവൃഷാവനിധ്രുഗ്-
രാജന്യവംശദഹനാനപവര്ഗവീര്യ ।
ഗോവിന്ദ ഗോപവനിതാവ്രജഭൃത്യഗീത
തീര്ഥശ്രവഃ ശ്രവണമങ്ഗല പാഹി ഭൃത്യാന് ॥ 256॥
॥ ഇതി ശ്രീഭാഗവതസാരസമുച്ചയേ വൈശ്വാനരോക്തം
ശ്രീവല്ലഭാചാര്യവിരചിതം
ശ്രീപുരുഷോത്തമസഹസ്രനാമസ്തോത്രം സമ്പൂര്ണമ് ॥
Roman (IAST) Transliteration
viniyogaḥ
purāṇapuruṣo viṣṇuḥ puruṣottama ucyate |
nāmnāṃ sahasraṃ vakṣyāmi tasya bhāgavatoddhṛtam || 1||
yasya prasādādvāgīśāḥ prajeśā vibhavonnatāḥ |
kṣudrā api bhavantyāśu śrīkṛṣṇaṃ taṃ nato'smyaham || 2||
anantā eva kṛṣṇasya līlā nāmapravartikāḥ |
uktā bhāgavate gūhāḥ prakaṭā api kutracit || 3||
atastāni pravakṣyāmi nāmāni muravairiṇaḥ |
sahasraṃ yaistu paṭhitaiḥ paṭhitaṃ syācchukāmṛtam || 4||
kṛṣṇanāmasahasrasya ṛṣiragnirnirūpitaḥ |
gāyatrī ca tathā chando devatā puruṣottamaḥ || 5||
viniyogaḥ samasteṣu puruṣārtheṣu vai mataḥ |
bījaṃ bhaktapriyaḥ śaktiḥ satyavāgucyate hariḥ || 6||
bhaktoddharaṇayatnastu mantro'tra paramo mataḥ |
avatāritabhaktāṃśaḥ kīlakaṃ parikīrtitam || 7||
astraṃ sarvasamarthaśca govindaḥ kavacaṃ matam |
puruṣo dhyānamatroktaḥ siddhiḥ śaraṇasaṃsmṛtiḥ || 8||
adhikāralīlā
śrīkṛṣṇaḥ saccidānando nityalīlāvinodakṛt |
sarvāgamavinodī ca lakṣmīśaḥ puruṣottamaḥ || 9||
ādikālaḥ sarvakālaḥ kālātmā māyayāvṛtaḥ |
bhaktoddhāraprayatnātmā jagatkartā jaganmayaḥ || 10||
nāmalīlāparo viṣṇurvyāsātmā śukamokṣadaḥ |
vyāpivaikuṇṭhadātā ca śrīmadbhāgavatāgamaḥ || 11||
śukavāgamṛtābdhīnduḥ śaunakādyakhileṣṭadaḥ |
bhaktipravartakastrātā vyāsacintāvināśakaḥ || 12||
sarvasiddhāntavāgātmā nāradādyakhileṣṭadaḥ |
antarātmā dhyānagamyo bhaktiratnapradāyakaḥ || 13||
muktopasṛpyaḥ pūrṇātmā muktānāṃ rativardhanaḥ |
bhaktakāryaikanirato drauṇyastravinivārakaḥ || 14||
bhaktasmayapraṇetā ca bhaktavākparipālakaḥ |
brahmaṇyadevo dharmātmā bhaktānāṃ ca parīkṣakaḥ || 15||
āsannahitakartā ca māyāhitakaraḥ prabhuḥ |
uttarāprāṇadātā ca brahmāstravinivārakaḥ || 16||
sarvataḥ pāṇavapatiḥ parīkṣicchuddhikāraṇam |
gūhātmā sarvavedeṣu bhaktaikahṛdayaṅgamaḥ || 17||
kuntīstutyaḥ prasannātmā paramādbhutakāryakṛt |
bhīṣmamuktipradaḥ svāmī bhaktamohanivārakaḥ || 18||
sarvāvasthāsu saṃsevyaḥ samaḥ sukhahitapradaḥ |
kṛtakṛtyaḥ sarvasākṣī bhaktastrīrativardhanaḥ || 19||
sarvasaubhāgyanilayaḥ paramāścaryarūpadhṛk |
ananyapuruṣasvāmī dvārakābhāgyabhājanam || 20||
bījasaṃskārakartā ca parīkṣijjānapoṣakaḥ |
sarvatrapūrṇaguṇakaḥ sarvabhūṣaṇabhūṣitaḥ || 21||
sarvalakṣaṇadātā ca dhṛtarāṣṭravimuktidaḥ |
sanmārgarakṣako nityaṃ viduraprītipūrakaḥ || 22||
līlāvyāmohakartā ca kāladharmapravartakaḥ |
pāṇavānāṃ mokṣadātā parīkṣidbhāgyavardhanaḥ || 23||
kalinigrahakartā ca dharmādīnāṃ ca poṣakaḥ |
satsaṅgajānahetuśca śrībhāgavatakāraṇam || 24||
prākṛtādṛṣṭamārgaśca|||||||||||| continued
jñāna-sādhana-līlā
|||||||||||||||||||||||| śrotavyaḥ sakalāgamaiḥ |
kīrtitavyaḥ śuddhabhāvaiḥ smartavyaścātmavittamaiḥ || 25||
anekamārgakartā ca nānāvidhagatipradaḥ |
puruṣaḥ sakalādhāraḥ sattvaikanilayātmabhūḥ || 26||
sarvadhyeyo yogagamyo bhaktyā grāhyaḥ surapriyaḥ |
janmādisārthakakṛtirlīlākartā patiḥ satām || 27||
ādikartā tattvakartā sarvakartā viśāradaḥ |
nānāvatārakartā ca brahmāvirbhāvakāraṇam || 28||
daśalīlāvinodī ca nānāsṛṣṭipravartakaḥ |
anekakalpakartā ca sarvadoṣavivarjitaḥ || 29||
sargalīlā
vairāgyahetustīrthātmā sarvatīrthaphalapradaḥ |
tīrthaśuddhaikanilayaḥ svamārgaparipoṣakaḥ || 30||
tīrthakīrtirbhaktagamyo bhaktānuśayakāryakṛt |
bhaktatulyaḥ sarvatulyaḥ svecchāsarvapravartakaḥ || 31||
guṇātīto'navadyātmā sargalīlāpravartakaḥ |
sākṣātsarvajagatkartā mahadādipravartakaḥ || 32||
māyāpravartakaḥ sākṣī māyārativivardhanaḥ |
ākāśātmā caturmūrtiścaturdhā bhūtabhāvanaḥ || 33||
rajaḥpravartako brahmā marīcyādipitāmahaḥ |
vedakartā yajñakartā sarvakartā'mitātmakaḥ || 34||
anekasṛṣṭikartā ca daśadhāsṛṣṭikārakaḥ |
yajñāṅgo yajñavārāho bhūdharo bhūmipālakaḥ || 35||
seturvidharaṇo jaitro hiraṇyākṣāntakaḥ suraḥ |
ditikaśyapakāmaikahetusṛṣṭipravartakaḥ || 36||
devābhayapradātā ca vaikuṇṭhādhipatirmahān |
sarvagarvaprahārī ca sanakādyakhilārthadaḥ || 37||
sarvāśvāsanakartā ca bhaktatulyāhavapradaḥ |
kālalakṣaṇahetuśca sarvārthajñāpakaḥ paraḥ || 38||
bhaktonnatikaraḥ sarvaprakārasukhadāyakaḥ |
nānāyuddhapraharaṇo brahmaśāpavimocakaḥ || 39||
puṣṭisargapraṇetā ca guṇasṛṣṭipravartakaḥ |
kardameṣṭapradātā ca devahūtyakhilārthadaḥ || 40||
śuklanārāyaṇaḥ satyakāladharmapravartakaḥ |
jñānāvatāraḥ śāntātmā kapilaḥ kālanāśakaḥ || 41||
triguṇādhipatiḥ sāṅkhyaśāstrakartā viśāradaḥ |
sargadūṣaṇahārī ca puṣṭimokṣapravartakaḥ || 42||
laukikānandadātā ca brahmānandapravartakaḥ |
bhaktisiddhāntavaktā ca saguṇajñānadīpakaḥ || 43||
ātmapradaḥ pūrṇakāmo yogātmā yogabhāvitaḥ |
jīvanmuktipradaḥ śrīmānanyabhaktipravartakaḥ || 44||
kālasāmarthyadātā ca kāladoṣanivārakaḥ |
garbhottamajñānadātā karmamārganiyāmakaḥ || 45||
sarvamārganirākartā bhaktimārgaikapoṣakaḥ |
siddhihetuḥ sarvahetuḥ sarvāścaryaikakāraṇam || 46||
cetanācetanapatiḥ samudraparipūjitaḥ |
sāṅkhyācāryastutaḥ siddhapūjitaḥ sarvapūjitaḥ || 47||
visargalīlā
visargakartā sarveśaḥ koṭisūryasamaprabhaḥ |
anantaguṇagambhīro mahāpuruṣapūjitaḥ || 48||
anantasukhadātā ca brahmakoṭiprajāpatiḥ |
sudhākoṭisvāsthyahetuḥ kāmadhukkoṭikāmadaḥ || 49||
samudrakoṭigambhīrastīrthakoṭisamāhvayaḥ |
sumerukoṭiniṣkampaḥ koṭibrahmāṇḍavigrahaḥ || 50||
koṭyaśvamedhapāpaghno vāyukoṭimahābalaḥ |
koṭīndujagadānandī śivakoṭiprasādakṛt || 51||
sarvasadguṇamāhātmyaḥ sarvasadguṇabhājanam |
manvādiprerako dharmo yajñanārāyaṇaḥ paraḥ || 52||
ākūtisūnurdevendro rucijanmā'bhayapradaḥ |
dakṣiṇāpatirojasvī kriyāśaktiḥ parāyaṇaḥ || 53||
dattātreyo yogapatiryogamārgapravartakaḥ |
anasūyāgarbharatnamṛṣivaṃśavivardhanaḥ || 54||
guṇatrayavibhāgajñaścaturvargaviśāradaḥ |
nārāyaṇo dharmasūnurmūrtipuṇyayaśaskaraḥ || 55||
sahasrakavacacchedī tapaḥsāro narapriyaḥ |
viśvānandapradaḥ karmasākṣī bhāratapūjitaḥ || 56||
anantādbhutamāhātmyo badarīsthānabhūṣaṇam |
jitakāmo jitakrodho jitasaṅgo jitendriyaḥ || 57||
urvaśīprabhavaḥ svargasukhadāyī sthitipradaḥ |
amānī mānado goptā bhagavacchāstrabodhakaḥ || 58||
brahmādivandyo haṃsaśrīrmāyāvaibhavakāraṇam |
vividhānantasargātmā viśvapūraṇatatparaḥ || 59||
yajñajīvanahetuśca yajñasvāmīṣṭabodhakaḥ |
nānāsiddhāntagamyaśca saptatantuśca ṣaḍguṇaḥ || 60||
pratisargajagatkartā nānālīlāviśāradaḥ |
dhruvapriyo dhruvasvāmī cintitādhikadāyakaḥ || 61||
durlabhānantaphalado dayānidhiramitrahā |
aṅgasvāmī kṛpāsāro vainyo bhūminiyāmakaḥ || 62||
bhūmidogdhā prajāprāṇapālanaikaparāyaṇaḥ |
yaśodātā jñānadātā sarvadharmapradarśakaḥ || 63||
purañjano jaganmitraṃ visargāntapradarśakaḥ |
pracetasāṃ patiścitrabhaktiheturjanārdanaḥ || 64||
smṛtihetubrahmabhāvasāyujyādipradaḥ śubhaḥ |
vijayī |||||||||||||||||||| continued
sthānalīlā
|||| sthitilīlābdhiracyuto vijayapradaḥ || 65||
svasāmarthyaprado bhaktakīrtiheturadhokṣajaḥ |
priyavratapriyasvāmī svecchāvādaviśāradaḥ || 66||
saṅgyagamyaḥ svaprakāśaḥ sarvasaṅgavivarjitaḥ |
icchāyāṃ ca samaryādastyāgamātropalambhanaḥ || 67||
acintyakāryakartā ca tarkāgocarakāryakṛt |
śaṛṅgārarasamaryādā āgnīdhrarasabhājanam || 68||
nābhīṣṭapūrakaḥ karmamaryādādarśanotsukaḥ |
sarvarūpo'dbhutatamo maryādāpuruṣottamaḥ || 69||
sarvarūpeṣu satyātmā kālasākṣī śaśiprabhaḥ |
merudevīvrataphalamṛṣabho bhagalakṣaṇaḥ || 70||
jagatsantarpako megharūpī devendradarpahā |
jayantīpatiratyantapramāṇāśeṣalaukikaḥ || 71||
śatadhānyastabhūtātmā śatānando guṇaprasūḥ |
vaiṣṇavotpādanaparaḥ sarvadharmopadeśakaḥ || 72||
parahaṃsakriyāgoptā yogacaryāpradarśakaḥ |
caturthāśramanirṇetā sadānandaśarīravān || 73||
pradarśitānyadharmaśca bharatasvāmyapārakṛt |
yathāvatkarmakartā ca saṅgāniṣṭapradarśakaḥ || 74||
āvaśyakapunarjanmakarmamārgapradarśakaḥ |
yajñarūpamṛgaḥ śāntaḥ sahiṣṇuḥ satparākramaḥ || 75||
rahūgaṇagatijñaśca rahūgaṇavimocakaḥ |
bhavāṭavītattvavaktā bahirmukhahite rataḥ || 76||
gayasvāmī sthānavaṃśakartā sthānavibhedakṛt |
puruṣāvayavo bhūmiviśeṣavinirūpakaḥ || 77||
jambūdvīpapatirmerunābhipadmaruhāśrayaḥ |
nānāvibhūtilīlāḍhyo gaṅgotpattinidānakṛt || 78||
gaṅgāmāhātmyahetuśca gaṅgārūpo'tigūḍhakṛt |
vaikuṇṭhadehahetvambujanmakṛt sarvapāvanaḥ || 79||
śivasvāmī śivopāsyo gūḍhaḥ saṅkarṣaṇātmakaḥ |
sthānarakṣārthamatsyādirūpaḥ sarvaikapūjitaḥ || 80||
upāsyanānārūpātmā jyotīrūpo gatipradaḥ |
sūryanārāyaṇo vedakāntirujjvalaveṣadhṛk || 81||
haṃso'ntarikṣagamanaḥ sarvaprasavakāraṇam |
ānandakartā vasudo budho vākpatirujjvalaḥ || 82||
kālātmā kālakālaśca kālacchedakṛduttamaḥ |
śiśumāraḥ sarvamūrtirādhidaivikarūpadhṛk || 83||
anantasukhabhogāḍhyo vivaraiśvaryabhājanam |
saṅkarṣaṇo daityapatiḥ sarvādhāro bṛhadvapuḥ || 84||
anantanarakacchedī smṛtimātrārtināśanaḥ |
sarvānugrahakartā ca |||||||||||||||||||| continued
poṣaṇa-puṣṭi-līlā
|||||||||||||||| maryādābhinnaśāstrakṛt || 85 ||
kālāntakabhayacchedī nāmasāmarthyarūpadhṛk |
uddhārānarhagoptrātmā nāmādiprerakottamaḥ || 86||
ajāmilamahāduṣṭamocako'ghavimocakaḥ |
dharmavaktā'kliṣṭavaktā viṣṇudharmasvarūpadhṛk || 87||
sanmārgaprerako dhartā tyāgaheturadhokṣajaḥ |
vaikuṇṭhapuranetā ca dāsasaṃvṛddhikārakaḥ || 88||
dakṣaprasādakṛddhaṃsaguhyastutivibhāvanaḥ |
svābhiprāyapravaktā ca muktajīvaprasūtikṛt || 89||
nāradapreraṇātmā ca haryaśvabrahmabhāvanaḥ |
śabalāśvahito gūḍhavākyārthajñāpanakṣamaḥ || 90||
gūḍhārthajñāpanaḥ sarvamokṣānandapratiṣṭhitaḥ |
puṣṭiprarohahetuśca dāsaikajñātahṛdgataḥ || 91||
śāntikartā suhitakṛt strīprasūḥ sarvakāmadhuk |
puṣṭivaṃśapraṇetā ca viśvarūpeṣṭadevatā || 92||
kavacātmā pālanātmā varmopacitikāraṇam |
viśvarūpaśiraśchedī tvāṣṭrayajñavināśakaḥ || 93||
vṛtrasvāmī vṛtragamyo vṛtravrataparāyaṇaḥ |
vṛtrakīrtirvṛtramokṣo maghavatprāṇarakṣakaḥ || 94||
aśvamedhahavirbhoktā devendrāmīvanāśakaḥ |
saṃsāramocakaścitraketubodhanatatparaḥ || 95||
mantrasiddhiḥ siddhihetuḥ susiddhiphaladāyakaḥ |
mahādevatiraskartā bhaktyai pūrvārthanāśakaḥ || 96||
devabrāhmaṇavidveṣavaimukhyajñāpakaḥ śivaḥ |
ādityo daityarājaśca mahatpatiracintyakṛt || 97||
marutāṃ bhedakastrātā vratātmā pumprasūtikṛt |
ūtilīlā
karmātmā vāsanātmā ca ūtilīlāparāyaṇaḥ || 98||
samadaityasuraḥ svātmā vaiṣamyajñānasaṃśrayaḥ |
dehādyupādhirahitaḥ sarvajñaḥ sarvahetuvid || 99||
brahmavāksthāpanaparaḥ svajanmāvadhikāryakṛt |
sadasadvāsanāhetustrisatyo bhaktamocakaḥ || 100||
hiraṇyakaśipudveṣī praviṣṭātmā'tibhīṣaṇaḥ |
śāntijñānādihetuśca prahlādotpattikāraṇam || 101||
daityasiddhāntasadvaktā tapaḥsāra udāradhīḥ |
daityahetuprakaṭano bhakticihnaprakāśakaḥ || 102||
saddveṣahetuḥ saddveṣavāsanātmā nirantaraḥ |
naiṣṭhuryasīmā prahlādavatsalaḥ saṅgadoṣahā || 103||
mahānubhāvaḥ sākāraḥ sarvākāraḥ pramāṇabhūḥ |
stambhaprasūtirnṛharirnṛsiṃho bhīmavikramaḥ || 104||
vikaṭāsyo lalajjihvo nakhaśastro javotkaṭaḥ |
hiraṇyakaśipucchedī krūradaityanivārakaḥ || 105||
siṃhāsanasthaḥ krodhātmā lakṣmībhayavivardhanaḥ |
brahmādyatyantabhayabhūrapūrvācintyarūpadhṛk || 106||
bhaktaikaśāntahṛdayo bhaktastutyaḥ stutipriyaḥ |
bhaktāṅgalehanoddhūtakrodhapuṅjaḥ praśāntadhīḥ || 107||
smṛtimātrabhayatrātā brahmabuddhipradāyakaḥ |
gorūpadhāryamṛtapāḥ śivakīrtivivardhanaḥ || 108||
dharmātmā sarvakarmātmā viśeṣātmā''śramaprabhuḥ |
saṃsāramagnasvoddhartā sanmārgākhilatattvavāk || 109||
ācārātmā sadācāraḥ |||||||||||||||||| continued
manvantaralīlā
||||||||||||||||||||manvantaravibhāvanaḥ |
smṛtyā'śeṣāśubhaharo gajendrasmṛtikāraṇam || 110||
jātismaraṇahetvaikapūjābhaktisvarūpadaḥ |
yajño bhayānmanutrātā vibhurbrahmavratāśrayaḥ || 111||
satyaseno duṣṭaghātī harirgajavimocakaḥ |
vaikuṇṭho lokakartā ca ajito'mṛtakāraṇam || 112||
urukramo bhūmihartā sārvabhaumo balipriyaḥ |
vibhuḥ sarvahitaikātmā viṣvaksenaḥ śivapriyaḥ || 113||
dharmaseturlokadhṛtiḥ sudhāmāntarapālakaḥ |
upahartā yogapatirbṛhadbhānuḥ kriyāpatiḥ || 114||
caturdaśapramāṇātmā dharmo manvādibodhakaḥ |
lakṣmībhogaikanilayo devamantrapradāyakaḥ || 115||
daityavyāmohakaḥ sākṣādgaruḍaskandhasaṃśrayaḥ |
līlāmandaradhārī ca daityavāsukipūjitaḥ || 116||
samudronmathanāyatto'vighnakartā svavākyakṛt |
ādikūrmaḥ pavitrātmā mandarāgharṣaṇotsukaḥ || 117||
śvāsaijadabdhivārvīciḥ kalpāntāvadhikāryakṛt |
caturdaśamahāratno lakṣmīsaubhāgyavardhanaḥ || 118||
dhanvantariḥ sudhāhasto yajñabhoktā''rtināśanaḥ |
āyurvedapraṇetā ca devadaityākhilārcitaḥ || 119||
buddhivyāmohako devakāryasādhanatatparaḥ |
strīrūpo māyayā vaktā daityāntaḥkaraṇapriyaḥ || 120||
pāyitāmṛtadevāṃśo yuddhahetusmṛtipradaḥ |
sumālimālivadhakṛnmālyavatprāṇahārakaḥ || 121||
kālanemiśiraśchedī daityayajñavināśakaḥ |
indrasāmarthyadātā ca daityaśeṣasthitipriyaḥ || 122||
śivavyāmohako māyī bhṛgumantrasvaśaktidaḥ |
balijīvanakartā ca svargaheturvratārcitaḥ || 123||
adityānandakartā ca kaśyapāditisambhavaḥ |
upendra indrāvarajo vāmanabrahmarūpadhṛk || 124||
brahmādisevitavapuryajñapāvanatatparaḥ |
yācñopadeśakartā ca jñāpitāśeṣasaṃsthitiḥ || 125||
satyārthaprerakaḥ sarvahartā garvavināśakaḥ |
trivikramastrilokātmā viśvamūrtiḥ pṛthuśravāḥ || 126||
pāśabaddhabaliḥ sarvadaityapakṣopamardakaḥ |
sutalasthāpitabaliḥ svargādhikasukhapradaḥ || 127||
karmasampūrtikartā ca svargasaṃsthāpitāmaraḥ |
jñātatrividhadharmātmā mahāmīno'bdhisaṃśrayaḥ || 128||
satyavratapriyo goptā matsyamūrtidhṛtaśrutiḥ |
śaṛṅgabaddhadhṛtakṣoṇiḥ sarvārthajñāpako guruḥ || 129||
īśānukathālīlā
īśasevakalīlātmā sūryavaṃśapravartakaḥ |
somavaṃśodbhavakaro manuputragatipradaḥ || 130||
ambarīṣapriyaḥ sādhurdurvāsogarvanāśakaḥ |
brahmaśāpopasaṃhartā bhaktakīrtivivardhanaḥ || 131||
ikṣvākuvaṃśajanakaḥ sagarādyakhilārthadaḥ |
bhagīrathamahāyatno gaṅgādhautāṅghripaṅkajaḥ || 132||
brahmasvāmī śivasvāmī sagarātmajamuktidaḥ |
khaṭvāṅgamokṣahetuśca raghuvaṃśavivardhanaḥ || 133||
raghunātho rāmacandro rāmabhadro raghupriyaḥ |
anantakīrtiḥ puṇyātmā puṇyaślokaikabhāskaraḥ || 134||
kośalendraḥ pramāṇātmā sevyo daśarathātmajaḥ |
lakṣmaṇo bharataścaiva śatrughno vyūhavigrahaḥ || 135||
viśvāmitrapriyo dāntastāḍakāvadhamokṣadaḥ |
vāyavyāstrābdhinikṣiptamārīcaśca subāhuhā || 136||
vṛṣadhvajadhanurbhaṅgaprāptasītāmahotsavaḥ |
sītāpatirbhṛgupatigarvaparvatanāśakaḥ || 137||
ayodhyāsthamahābhogayuktalakṣmīvinodavān |
kaikeyīvākyakartā ca pitṛvākparipālakaḥ || 138||
vairāgyabodhako'nanyasāttvikasthānabodhakaḥ |
ahalyāduḥkhahārī ca guhasvāmī salakṣmaṇaḥ || 139||
citrakūṭapriyasthāno daṇḍakāraṇyapāvanaḥ |
śarabhaṅgasutīkṣṇādipūjito'gastyabhāgyabhūḥ || 140||
ṛṣisamprārthitakṛtirvirādhavadhapaṇḍitaḥ |
chinnaśūrpaṇakhānāsaḥ kharadūṣaṇaghātakaḥ || 141||
ekabāṇahatānekasahasrabalarākṣasaḥ |
mārīcaghātī niyatasītāsambandhaśobhitaḥ || 142||
sītāviyoganāṭyaśca jaṭāyurvadhamokṣadaḥ |
śabarīpūjito bhaktahanumatpramukhāvṛtaḥ || 143||
dundubhyasthipraharaṇaḥ saptatālavibhedanaḥ |
sugrīvarājyado vālighātī sāgaraśoṣaṇaḥ || 144||
setubandhanakartā ca vibhīṣaṇahitapradaḥ |
rāvaṇādiśiraśchedī rākṣasāghaughanāśakaḥ || 145||
sītā'bhayapradātā ca puṣpakāgamanotsukaḥ |
ayodhyāpatiratyantasarvalokasukhapradaḥ || 146||
mathurāpuranirmātā sukṛtajñasvarūpadaḥ |
janakajñānagamyaśca ailāntaprakaṭaśrutiḥ || 147||
haihayāntakaro rāmo duṣṭakṣatravināśakaḥ |
somavaṃśahitaikātmā yaduvaṃśavivardhanaḥ || 148||
nirodhalīlā
parabrahmāvataraṇaḥ keśavaḥ kleśanāśanaḥ |
bhūmibhārāvataraṇo bhaktārthākhilamānasaḥ || 149||
sarvabhaktanirodhātmā līlānantanirodhakṛt |
bhūmiṣṭhaparamānando devakīśuddhikāraṇam || 150||
vasudevajñānaniṣṭhasamajīvanivārakaḥ |
sarvavairāgyakaraṇasvalīlādhāraśodhakaḥ || 151||
māyājñāpanakartā ca śeṣasambhārasambhṛtiḥ |
bhaktakleśaparijñātā tannivāraṇatatparaḥ || 152||
āviṣṭavasudevāṃśo devakīgarbhabhūṣaṇam |
pūrṇatejomayaḥ pūrṇaḥ kaṃsādhṛṣyapratāpavān || 153||
vivekajñānadātā ca brahmādyakhilasaṃstutaḥ |
satyo jagatkalpatarurnānārūpavimohanaḥ || 154||
bhaktimārgapratiṣṭhātā vidvanmohapravartakaḥ |
mūlakālaguṇadraṣṭā nayanānandabhājanam || 155||
vasudevasukhābdhiśca devakīnayanāmṛtam |
pitṛmātṛstutaḥ pūrvasarvavṛttāntabodhakaḥ || 156||
gokulāgatilīlāptavasudevakarasthitiḥ |
sarveśatvaprakaṭano māyāvyatyayakārakaḥ || 157||
jñānamohitaduṣṭeśaḥ prapañcāsmṛtikāraṇam |
yaśodānandano nandabhāgyabhūgokulotsavaḥ || 158||
nandapriyo nandasūnuryaśodāyāḥ stanandhayaḥ |
pūtanāsupayaḥpātā mugdhabhāvātisundaraḥ || 159||
sundarīhṛdayānando gopīmantrābhimantritaḥ |
gopālāścaryarasakṛt śakaṭāsurakhaṇḍanaḥ || 160||
nandavrajajanānandī nandabhāgyamahodayaḥ |
tṛṇāvartavadhotsāho yaśodājñānavigrahaḥ || 161||
balabhadrapriyaḥ kṛṣṇaḥ saṅkarṣaṇasahāyavān |
rāmānujo vāsudevo goṣṭhāṅgaṇagatipriyaḥ || 162||
kiṅkiṇīravabhāvajño vatsapucchāvalambanaḥ |
navanītapriyo gopīmohasaṃsāranāśakaḥ || 163||
gopabālakabhāvajñaścauryavidyāviśāradaḥ |
mṛtsnābhakṣaṇalīlāsyamāhātmyajñānadāyakaḥ || 164||
dharādroṇaprītikartā dadhibhāṇḍavibhedanaḥ |
dāmodaro bhaktavaśyo yamalārjunabhañjanaḥ || 165||
bṛhadvanamahāścaryo vṛndāvanagatipriyaḥ |
vatsaghātī bālakelirbakāsuraniṣūdanaḥ || 166||
araṇyabhoktā'pyathavā bālalīlāparāyaṇaḥ |
protsāhajanakaścaivamaghāsuraniṣūdanaḥ || 167||
vyālamokṣapradaḥ puṣṭo brahmamohapravardhanaḥ |
anantamūrtiḥ sarvātmā jaṅgamasthāvarākṛtiḥ || 168||
brahmamohanakartā ca stutya ātmā sadāpriyaḥ |
paugaṇḍalīlābhiratirgocāraṇaparāyaṇaḥ || 169||
vṛndāvanalatāgulmavṛkṣarūpanirūpakaḥ |
nādabrahmaprakaṭano vayaḥpratikṛtisvanaḥ || 170||
barhinṛtyānukaraṇo gopālānukṛtisvanaḥ |
sadācārapratiṣṭhātā balaśramanirākṛtiḥ || 171||
tarumūlakṛtāśeṣatalpaśāyī sakhistutaḥ |
gopālasevitapadaḥ śrīlālitapadāmbujaḥ || 172||
gopasamprārthitaphaladānanāśitadhenukaḥ |
kālīyaphaṇimāṇikyarañjitaśrīpadāmbujaḥ || 173||
dṛṣṭisaṅjīvitāśeṣagopagogopikāpriyaḥ |
līlāsampītadāvāgniḥ pralambavadhapaṇḍitaḥ || 174||
dāvāgnyāvṛtagopāladṛṣṭyācchādanavahnipaḥ |
varṣāśaradvibhūtiśrīrgopīkāmaprabodhakaḥ || 175||
gopīratnastutāśeṣaveṇuvādyaviśāradaḥ |
kātyāyanīvratavyājasarvabhāvāśritāṅganaḥ || 176||
satsaṅgatistutivyājastutavṛndāvanāṅghripaḥ |
gopakṣucchāntisaṃvyājaviprabhāryāprasādakṛt || 177||
hetuprāptendrayāgasvakāryagosavabodhakaḥ |
śailarūpakṛtāśeṣarasabhogasukhāvahaḥ || 178||
līlāgovardhanoddhārapālitasvavrajapriyaḥ |
gopasvacchandalīlārthagargavākyārthabodhakaḥ || 179||
indradhenustutiprāptagovindendrābhidhānavān |
vratādidharmasaṃsaktanandakleśavināśakaḥ || 180||
nandādigopamātreṣṭavaikuṇṭhagatidāyakaḥ |
veṇuvādasmarakṣobhamattagopīvimuktidaḥ || 181||
sarvabhāvaprāptagopīsukhasaṃvardhanakṣamaḥ |
gopīgarvapraṇāśārthatirodhānasukhapradaḥ || 182||
kṛṣṇabhāvavyāptaviśvagopībhāvitaveṣadhṛk |
rādhāviśeṣasambhogaprāptadoṣanivārakaḥ || 183||
paramaprītisaṅgītasarvādbhutamahāguṇaḥ |
mānāpanodanākrandagopīdṛṣṭimahotsavaḥ || 184||
gopikāvyāptasarvāṅgaḥ strīsambhāṣāviśāradaḥ |
rāsotsavamahāsaukhyagopīsambhogasāgaraḥ || 185||
jalasthalarativyāptagopīdṛṣṭyabhipūjitaḥ |
śāstrānapekṣakāmaikamuktidvāravivardhanaḥ || 186||
sudarśanamahāsarpagrastanandavimocakaḥ |
gītamohitagopīdhṛkṣaṅkhacūḍavināśakaḥ || 187||
guṇasaṅgītasantuṣṭirgopīsaṃsāravismṛtiḥ |
ariṣṭamathano daityabuddhivyāmohakārakaḥ || 188||
keśighātī nāradeṣṭo vyomāsuravināśakaḥ |
akrūrabhaktisaṃrāddhapādareṇumahānidhiḥ || 189||
rathāvarohaśuddhātmā gopīmānasahārakaḥ |
hradasandarśitāśeṣavaikuṇṭhākrūrasaṃstutaḥ || 190||
mathurāgamanotsāho mathurābhāgyabhājanam |
mathurānagarīśobhādarśanotsukamānasaḥ || 191||
duṣṭarañjakaghātī ca vāyakārcitavigrahaḥ |
vastramālāsuśobhāṅgaḥ kubjālepanabhūṣitaḥ || 192||
kubjāsurūpakartā ca kubjārativarapradaḥ |
prasādarūpasantuṣṭaharakodaṇḍakhaṇḍanaḥ || 193||
śakalāhatakaṃsāptadhanūrakṣakasainikaḥ |
jāgratsvapnabhayavyāptamṛtyulakṣaṇabodhakaḥ || 194||
mathurāmalla ojasvī mallayuddhaviśāradaḥ |
sadyaḥ kuvalayāpīḍaghātī cāṇūramardanaḥ || 195||
līlāhatamahāmallaḥ śalatośalaghātakaḥ |
kaṃsāntako jitāmitro vasudevavimocakaḥ || 196||
jñātatattvapitṛjñānamohanāmṛtavāṅmayaḥ |
ugrasenapratiṣṭhātā yādavādhivināśakaḥ || 197||
nandādisāntvanakaro brahmacaryavrate sthitaḥ |
guruśuśrūṣaṇaparo vidyāpāramiteśvaraḥ || 198||
sāndīpanimṛtāpatyadātā kālāntakādijit |
gokulāśvāsanaparo yaśodānandapoṣakaḥ || 199||
gopikāvirahavyājamanogatiratipradaḥ |
samoddhavabhramaravāk gopikāmohanāśakaḥ || 200||
kubjāratiprado'krūrapavitrīkṛtabhūgṛhaḥ |
pṛthāduḥkhapraṇetā ca pāṇḍavānāṃ sukhapradaḥ || 201||
daśamaskandhottarārdhanāmāni nirodhalīlā
jarāsandhasamānītasainyaghātī vicārakaḥ |
yavanavyāptamathurājanadattakuśasthaliḥ || 202||
dvārakādbhutanirmāṇavismāpitasurāsuraḥ |
manuṣyamātrabhogārthabhūmyānītendravaibhavaḥ || 203||
yavanavyāptamathurānirgamānandavigrahaḥ |
mucukundamahābodhayavanaprāṇadarpahā || 204||
mucukundastutāśeṣaguṇakarmamahodayaḥ |
phalapradānasantuṣṭirjanmāntaritamokṣadaḥ || 205||
śivabrāhmaṇavākyāptajayabhītivibhāvanaḥ |
pravarṣaṇaprārthitāgnidānapuṇyamahotsavaḥ || 206||
rukmiṇīramaṇaḥ kāmapitā pradyumnabhāvanaḥ |
syamantakamaṇivyājaprāptajāmbavatīpatiḥ || 207||
satyabhāmāprāṇapatiḥ kālindīrativardhanaḥ |
mitravindāpatiḥ satyāpatirvṛṣaniṣūdanaḥ || 208||
bhadrāvāñchitabhartā ca lakṣmaṇāvaraṇakṣamaḥ |
indrādiprārthitavadhanarakāsurasūdanaḥ || 209||
murāriḥ pīṭhahantā ca tāmrādiprāṇahārakaḥ |
ṣoḍaśastrīsahasreśaḥ chatrakuṇḍaladānakṛt || 210||
pārijātāpaharaṇo devendramadanāśakaḥ |
rukmiṇīsamasarvastrīsādhyabhogaratipradaḥ || 211||
rukmiṇīparihāsoktivāktirodhānakārakaḥ |
putrapautramahābhāgyagṛhadharmapravartakaḥ || 212||
śambarāntakasatputravivāhahatarukmikaḥ |
uṣāpahṛtapautraśrīrbāṇabāhunivārakaḥ || 213||
śītajvarabhayavyāptajvarasaṃstutaṣaḍguṇaḥ |
śaṅkarapratiyoddhā ca dvandvayuddhaviśāradaḥ || 214||
nṛgapāpaprabhettā ca brahmasvaguṇadoṣadṛk |
viṣṇubhaktivirodhaikabrahmasvavinivārakaḥ || 215||
balabhadrāhitaguṇo gokulaprītidāyakaḥ |
gopīsnehaikanilayo gopīprāṇasthitipradaḥ || 216||
vākyātigāmiyamunāhalākarṣaṇavaibhavaḥ |
pauṇḍrakatyājitaspardhaḥ kāśīrājavibhedanaḥ || 217||
kāśīnidāhakaraṇaḥ śivabhasmapradāyakaḥ |
dvividaprāṇaghātī ca kauravākharvagarvanut || 218||
lāṅgalākṛṣṭanagarīsaṃvignākhilanāgaraḥ |
prapannābhayadaḥ sāmbaprāptasanmānabhājanam || 219||
nāradānviṣṭacaraṇo bhaktavikṣepanāśakaḥ |
sadācāraikanilayaḥ sudharmādhyāsitāsanaḥ || 220||
jarāsandhāvaruddhena vijñāpitanijaklamaḥ |
mantryuddhavādivākyoktaprakāraikaparāyaṇaḥ || 221||
rājasūyādimakhakṛt samprārthitasahāyakṛt |
indraprasthaprayāṇārthamahatsambhārasambhṛtiḥ || 222||
jarāsandhavadhavyājamocitāśeṣabhūmipaḥ |
sanmārgabodhako yajñakṣitivāraṇatatparaḥ || 223||
śiśupālahativyājajayaśāpavimocakaḥ |
duryodhanābhimānābdhiśoṣabāṇavṛkodaraḥ|| 224||
mahādevavaraprāptapuraśālvavināśakaḥ |
dantavaktravadhavyājavijayāghaughanāśakaḥ || 225||
vidūrathaprāṇahartā nyastaśastrāstravigrahaḥ |
upadharmaviliptāṅgasūtaghātī varapradaḥ || 226||
balvalaprāṇaharaṇapālitarṣiśrutikriyaḥ |
sarvatīrthāghanāśārthatīrthayātrāviśāradaḥ || 227||
jñānakriyāvibhedeṣṭaphalasādhanatatparaḥ |
sārathyādikriyākartā bhaktavaśyatvabodhakaḥ || 228||
sudāmāraṅkabhāryārthabhūmyānītendravaibhavaḥ |
ravigrahanimittāptakurukṣetraikapāvanaḥ || 229||
nṛpagopīsamastastrīpāvanārthākhilakriyaḥ |
ṛṣimārgapratiṣṭhātā vasudevamakhakriyaḥ || 230||
vasudevajñānadātā devakīputradāyakaḥ |
arjunastrīpradātā ca bahulāśvasvarūpadaḥ || 231||
śrutadeveṣṭadātā ca sarvaśrutinirūpitaḥ |
mahādevādyatiśreṣṭho bhaktilakṣaṇanirṇayaḥ || 232||
vṛkagrastaśivatrātā nānāvākyaviśāradaḥ |
naragarvavināśārthahṛtabrāhmaṇabālakaḥ || 233||
lokālokaparasthānasthitabālakadāyakaḥ |
dvārakāsthamahābhoganānāstrīrativardhanaḥ || 234||
manastirodhānakṛtavyagrastrīcittabhāvitaḥ |
muktilīlā
muktilīlāviharaṇo mauśalavyājasaṃhṛtiḥ || 235||
śrībhāgavatadharmādibodhako bhaktinītikṛt |
uddhavajñānadātā ca pañcaviṃśatidhā guruḥ || 236||
ācārabhaktimuktyādivaktā śabdodbhavasthitiḥ |
haṃso dharmapravaktā ca sanakādyupadeśakṛt || 237||
bhaktisādhanavaktā ca yogasiddhipradāyakaḥ |
nānāvibhūtivaktā ca śuddhadharmāvabodhakaḥ || 238||
mārgatrayavibhedātmā nānāśaṅkānivārakaḥ |
bhikṣugītāpravaktā ca śuddhasāṅkhyapravartakaḥ || 239||
manoguṇaviśeṣātmā jñāpakoktapurūravāḥ |
pūjāvidhipravaktā ca sarvasiddhāntabodhakaḥ || 240||
laghusvamārgavaktā ca svasthānagatibodhakaḥ |
yādavāṅgopasaṃhartā sarvāścaryagatikriyaḥ || 241||
āśrayalīlā
kāladharmavibhedārthavarṇanāśanatatparaḥ |
buddho guptārthavaktā ca nānāśāstravidhāyakaḥ || 242||
naṣṭadharmamanuṣyādilakṣaṇajñāpanotsukaḥ |
āśrayaikagatijñātā kalkiḥ kalimalāpahaḥ || 243||
śāstravairāgyasambodho nānāpralayabodhakaḥ |
viśeṣataḥ śukavyājaparīkṣijjñānabodhakaḥ || 244||
śukeṣṭagatirūpātmā parīkṣiddehamokṣadaḥ |
śabdarūpo nādarūpo vedarūpo vibhedanaḥ || 245||
vyāsaḥ śākhāpravaktā ca purāṇārthapravartakaḥ |
mārkaṇḍeyaprasannātmā vaṭapatrapuṭeśayaḥ || 246||
māyāvyāptamahāmohaduḥkhaśāntipravartakaḥ |
mahādevasvarūpaśca bhaktidātā kṛpānidhiḥ || 247||
ādityāntargataḥ kālaḥ dvādaśātmā supūjitaḥ |
śrībhāgavatarūpaśca sarvārthaphaladāyakaḥ || 248||
itīdaṃ kīrtanīyasya harernāmasahasrakam |
pañcasaptativistīrṇaṃ purāṇāntarabhāṣitam || 249||
ya etatprātarutthāya śraddhāvān susamāhitaḥ |
japedarthāhitamatiḥ sa govindapadaṃ labhet || 250||
sarvadharmavinirmuktaḥ sarvasādhanavarjitaḥ |
etaddhāraṇamātreṇa kṛṣṇasya padavīṃ vrajet || 251||
haryāveśitacittena śrībhāgavatasāgarāt |
samuddhṛtāni nāmāni cintāmaṇinibhāni hi || 252||
kaṇṭhasthitānyarthadīptyā bādhante'jñānajaṃ tamaḥ |
bhaktiṃ śrīkṛṣṇadevasya sādhayanti viniścitam || 253||
kimbahūktena bhagavān nāmabhiḥ stutaṣaḍguṇaḥ |
ātmabhāvaṃ nayatyāśu bhaktiṃ ca kurute dṛḍhām || 254||
yaḥ kṛṣṇabhaktimiha vāñchati sādhanaughair-
nāmāni bhāsurayaśāṃsi japetsa nityam |
taṃ vai hariḥ svapuruṣaṃ kurute'tiśīghram-
ātmārpaṇaṃ samadhigacchati bhāvatuṣṭaḥ || 255||
śrīkṛṣṇa kṛṣṇasakha vṛṣṇivṛṣāvanidhrug-
rājanyavaṃśadahanānapavargavīrya |
govinda gopavanitāvrajabhṛtyagīta
tīrthaśravaḥ śravaṇamaṅgala pāhi bhṛtyān || 256||
|| iti śrībhāgavatasārasamuccaye vaiśvānaroktaṃ
śrīvallabhācāryaviracitaṃ
śrīpuruṣottamasahasranāmastotraṃ sampūrṇam ||
Sanskrit — Devanagari (original)
विनियोगः
पुराणपुरुषो विष्णुः पुरुषोत्तम उच्यते ।
नाम्नां सहस्रं वक्ष्यामि तस्य भागवतोद्धृतम् ॥ 1॥
यस्य प्रसादाद्वागीशाः प्रजेशा विभवोन्नताः ।
क्षुद्रा अपि भवन्त्याशु श्रीकृष्णं तं नतोऽस्म्यहम् ॥ 2॥
अनन्ता एव कृष्णस्य लीला नामप्रवर्तिकाः ।
उक्ता भागवते गूहाः प्रकटा अपि कुत्रचित् ॥ 3॥
अतस्तानि प्रवक्ष्यामि नामानि मुरवैरिणः ।
सहस्रं यैस्तु पठितैः पठितं स्याच्छुकामृतम् ॥ 4॥
कृष्णनामसहस्रस्य ऋषिरग्निर्निरूपितः ।
गायत्री च तथा छन्दो देवता पुरुषोत्तमः ॥ 5॥
विनियोगः समस्तेषु पुरुषार्थेषु वै मतः ।
बीजं भक्तप्रियः शक्तिः सत्यवागुच्यते हरिः ॥ 6॥
भक्तोद्धरणयत्नस्तु मन्त्रोऽत्र परमो मतः ।
अवतारितभक्तांशः कीलकं परिकीर्तितम् ॥ 7॥
अस्त्रं सर्वसमर्थश्च गोविन्दः कवचं मतम् ।
पुरुषो ध्यानमत्रोक्तः सिद्धिः शरणसंस्मृतिः ॥ 8॥
अधिकारलीला
श्रीकृष्णः सच्चिदानन्दो नित्यलीलाविनोदकृत् ।
सर्वागमविनोदी च लक्ष्मीशः पुरुषोत्तमः ॥ 9॥
आदिकालः सर्वकालः कालात्मा माययावृतः ।
भक्तोद्धारप्रयत्नात्मा जगत्कर्ता जगन्मयः ॥ 10॥
नामलीलापरो विष्णुर्व्यासात्मा शुकमोक्षदः ।
व्यापिवैकुण्ठदाता च श्रीमद्भागवतागमः ॥ 11॥
शुकवागमृताब्धीन्दुः शौनकाद्यखिलेष्टदः ।
भक्तिप्रवर्तकस्त्राता व्यासचिन्ताविनाशकः ॥ 12॥
सर्वसिद्धान्तवागात्मा नारदाद्यखिलेष्टदः ।
अन्तरात्मा ध्यानगम्यो भक्तिरत्नप्रदायकः ॥ 13॥
मुक्तोपसृप्यः पूर्णात्मा मुक्तानां रतिवर्धनः ।
भक्तकार्यैकनिरतो द्रौण्यस्त्रविनिवारकः ॥ 14॥
भक्तस्मयप्रणेता च भक्तवाक्परिपालकः ।
ब्रह्मण्यदेवो धर्मात्मा भक्तानां च परीक्षकः ॥ 15॥
आसन्नहितकर्ता च मायाहितकरः प्रभुः ।
उत्तराप्राणदाता च ब्रह्मास्त्रविनिवारकः ॥ 16॥
सर्वतः पाणवपतिः परीक्षिच्छुद्धिकारणम् ।
गूहात्मा सर्ववेदेषु भक्तैकहृदयङ्गमः ॥ 17॥
कुन्तीस्तुत्यः प्रसन्नात्मा परमाद्भुतकार्यकृत् ।
भीष्ममुक्तिप्रदः स्वामी भक्तमोहनिवारकः ॥ 18॥
सर्वावस्थासु संसेव्यः समः सुखहितप्रदः ।
कृतकृत्यः सर्वसाक्षी भक्तस्त्रीरतिवर्धनः ॥ 19॥
सर्वसौभाग्यनिलयः परमाश्चर्यरूपधृक् ।
अनन्यपुरुषस्वामी द्वारकाभाग्यभाजनम् ॥ 20॥
बीजसंस्कारकर्ता च परीक्षिज्जानपोषकः ।
सर्वत्रपूर्णगुणकः सर्वभूषणभूषितः ॥ 21॥
सर्वलक्षणदाता च धृतराष्ट्रविमुक्तिदः ।
सन्मार्गरक्षको नित्यं विदुरप्रीतिपूरकः ॥ 22॥
लीलाव्यामोहकर्ता च कालधर्मप्रवर्तकः ।
पाणवानां मोक्षदाता परीक्षिद्भाग्यवर्धनः ॥ 23॥
कलिनिग्रहकर्ता च धर्मादीनां च पोषकः ।
सत्सङ्गजानहेतुश्च श्रीभागवतकारणम् ॥ 24॥
प्राकृतादृष्टमार्गश्च॥॥॥॥॥॥ चोन्तिनुएद्
ज्ञान-साधन-लीला
॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥ श्रोतव्यः सकलागमैः ।
कीर्तितव्यः शुद्धभावैः स्मर्तव्यश्चात्मवित्तमैः ॥ 25॥
अनेकमार्गकर्ता च नानाविधगतिप्रदः ।
पुरुषः सकलाधारः सत्त्वैकनिलयात्मभूः ॥ 26॥
सर्वध्येयो योगगम्यो भक्त्या ग्राह्यः सुरप्रियः ।
जन्मादिसार्थककृतिर्लीलाकर्ता पतिः सताम् ॥ 27॥
आदिकर्ता तत्त्वकर्ता सर्वकर्ता विशारदः ।
नानावतारकर्ता च ब्रह्माविर्भावकारणम् ॥ 28॥
दशलीलाविनोदी च नानासृष्टिप्रवर्तकः ।
अनेककल्पकर्ता च सर्वदोषविवर्जितः ॥ 29॥
सर्गलीला
वैराग्यहेतुस्तीर्थात्मा सर्वतीर्थफलप्रदः ।
तीर्थशुद्धैकनिलयः स्वमार्गपरिपोषकः ॥ 30॥
तीर्थकीर्तिर्भक्तगम्यो भक्तानुशयकार्यकृत् ।
भक्ततुल्यः सर्वतुल्यः स्वेच्छासर्वप्रवर्तकः ॥ 31॥
गुणातीतोऽनवद्यात्मा सर्गलीलाप्रवर्तकः ।
साक्षात्सर्वजगत्कर्ता महदादिप्रवर्तकः ॥ 32॥
मायाप्रवर्तकः साक्षी मायारतिविवर्धनः ।
आकाशात्मा चतुर्मूर्तिश्चतुर्धा भूतभावनः ॥ 33॥
रजःप्रवर्तको ब्रह्मा मरीच्यादिपितामहः ।
वेदकर्ता यज्ञकर्ता सर्वकर्ताऽमितात्मकः ॥ 34॥
अनेकसृष्टिकर्ता च दशधासृष्टिकारकः ।
यज्ञाङ्गो यज्ञवाराहो भूधरो भूमिपालकः ॥ 35॥
सेतुर्विधरणो जैत्रो हिरण्याक्षान्तकः सुरः ।
दितिकश्यपकामैकहेतुसृष्टिप्रवर्तकः ॥ 36॥
देवाभयप्रदाता च वैकुण्ठाधिपतिर्महान् ।
सर्वगर्वप्रहारी च सनकाद्यखिलार्थदः ॥ 37॥
सर्वाश्वासनकर्ता च भक्ततुल्याहवप्रदः ।
काललक्षणहेतुश्च सर्वार्थज्ञापकः परः ॥ 38॥
भक्तोन्नतिकरः सर्वप्रकारसुखदायकः ।
नानायुद्धप्रहरणो ब्रह्मशापविमोचकः ॥ 39॥
पुष्टिसर्गप्रणेता च गुणसृष्टिप्रवर्तकः ।
कर्दमेष्टप्रदाता च देवहूत्यखिलार्थदः ॥ 40॥
शुक्लनारायणः सत्यकालधर्मप्रवर्तकः ।
ज्ञानावतारः शान्तात्मा कपिलः कालनाशकः ॥ 41॥
त्रिगुणाधिपतिः साङ्ख्यशास्त्रकर्ता विशारदः ।
सर्गदूषणहारी च पुष्टिमोक्षप्रवर्तकः ॥ 42॥
लौकिकानन्ददाता च ब्रह्मानन्दप्रवर्तकः ।
भक्तिसिद्धान्तवक्ता च सगुणज्ञानदीपकः ॥ 43॥
आत्मप्रदः पूर्णकामो योगात्मा योगभावितः ।
जीवन्मुक्तिप्रदः श्रीमानन्यभक्तिप्रवर्तकः ॥ 44॥
कालसामर्थ्यदाता च कालदोषनिवारकः ।
गर्भोत्तमज्ञानदाता कर्ममार्गनियामकः ॥ 45॥
सर्वमार्गनिराकर्ता भक्तिमार्गैकपोषकः ।
सिद्धिहेतुः सर्वहेतुः सर्वाश्चर्यैककारणम् ॥ 46॥
चेतनाचेतनपतिः समुद्रपरिपूजितः ।
साङ्ख्याचार्यस्तुतः सिद्धपूजितः सर्वपूजितः ॥ 47॥
विसर्गलीला
विसर्गकर्ता सर्वेशः कोटिसूर्यसमप्रभः ।
अनन्तगुणगम्भीरो महापुरुषपूजितः ॥ 48॥
अनन्तसुखदाता च ब्रह्मकोटिप्रजापतिः ।
सुधाकोटिस्वास्थ्यहेतुः कामधुक्कोटिकामदः ॥ 49॥
समुद्रकोटिगम्भीरस्तीर्थकोटिसमाह्वयः ।
सुमेरुकोटिनिष्कम्पः कोटिब्रह्माण्डविग्रहः ॥ 50॥
कोट्यश्वमेधपापघ्नो वायुकोटिमहाबलः ।
कोटीन्दुजगदानन्दी शिवकोटिप्रसादकृत् ॥ 51॥
सर्वसद्गुणमाहात्म्यः सर्वसद्गुणभाजनम् ।
मन्वादिप्रेरको धर्मो यज्ञनारायणः परः ॥ 52॥
आकूतिसूनुर्देवेन्द्रो रुचिजन्माऽभयप्रदः ।
दक्षिणापतिरोजस्वी क्रियाशक्तिः परायणः ॥ 53॥
दत्तात्रेयो योगपतिर्योगमार्गप्रवर्तकः ।
अनसूयागर्भरत्नमृषिवंशविवर्धनः ॥ 54॥
गुणत्रयविभागज्ञश्चतुर्वर्गविशारदः ।
नारायणो धर्मसूनुर्मूर्तिपुण्ययशस्करः ॥ 55॥
सहस्रकवचच्छेदी तपःसारो नरप्रियः ।
विश्वानन्दप्रदः कर्मसाक्षी भारतपूजितः ॥ 56॥
अनन्ताद्भुतमाहात्म्यो बदरीस्थानभूषणम् ।
जितकामो जितक्रोधो जितसङ्गो जितेन्द्रियः ॥ 57॥
उर्वशीप्रभवः स्वर्गसुखदायी स्थितिप्रदः ।
अमानी मानदो गोप्ता भगवच्छास्त्रबोधकः ॥ 58॥
ब्रह्मादिवन्द्यो हंसश्रीर्मायावैभवकारणम् ।
विविधानन्तसर्गात्मा विश्वपूरणतत्परः ॥ 59॥
यज्ञजीवनहेतुश्च यज्ञस्वामीष्टबोधकः ।
नानासिद्धान्तगम्यश्च सप्ततन्तुश्च षड्गुणः ॥ 60॥
प्रतिसर्गजगत्कर्ता नानालीलाविशारदः ।
ध्रुवप्रियो ध्रुवस्वामी चिन्तिताधिकदायकः ॥ 61॥
दुर्लभानन्तफलदो दयानिधिरमित्रहा ।
अङ्गस्वामी कृपासारो वैन्यो भूमिनियामकः ॥ 62॥
भूमिदोग्धा प्रजाप्राणपालनैकपरायणः ।
यशोदाता ज्ञानदाता सर्वधर्मप्रदर्शकः ॥ 63॥
पुरञ्जनो जगन्मित्रं विसर्गान्तप्रदर्शकः ।
प्रचेतसां पतिश्चित्रभक्तिहेतुर्जनार्दनः ॥ 64॥
स्मृतिहेतुब्रह्मभावसायुज्यादिप्रदः शुभः ।
विजयी ॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥ चोन्तिनुएद्
स्थानलीला
॥॥ स्थितिलीलाब्धिरच्युतो विजयप्रदः ॥ 65॥
स्वसामर्थ्यप्रदो भक्तकीर्तिहेतुरधोक्षजः ।
प्रियव्रतप्रियस्वामी स्वेच्छावादविशारदः ॥ 66॥
सङ्ग्यगम्यः स्वप्रकाशः सर्वसङ्गविवर्जितः ।
इच्छायां च समर्यादस्त्यागमात्रोपलम्भनः ॥ 67॥
अचिन्त्यकार्यकर्ता च तर्कागोचरकार्यकृत् ।
शऋङ्गाररसमर्यादा आग्नीध्ररसभाजनम् ॥ 68॥
नाभीष्टपूरकः कर्ममर्यादादर्शनोत्सुकः ।
सर्वरूपोऽद्भुततमो मर्यादापुरुषोत्तमः ॥ 69॥
सर्वरूपेषु सत्यात्मा कालसाक्षी शशिप्रभः ।
मेरुदेवीव्रतफलमृषभो भगलक्षणः ॥ 70॥
जगत्सन्तर्पको मेघरूपी देवेन्द्रदर्पहा ।
जयन्तीपतिरत्यन्तप्रमाणाशेषलौकिकः ॥ 71॥
शतधान्यस्तभूतात्मा शतानन्दो गुणप्रसूः ।
वैष्णवोत्पादनपरः सर्वधर्मोपदेशकः ॥ 72॥
परहंसक्रियागोप्ता योगचर्याप्रदर्शकः ।
चतुर्थाश्रमनिर्णेता सदानन्दशरीरवान् ॥ 73॥
प्रदर्शितान्यधर्मश्च भरतस्वाम्यपारकृत् ।
यथावत्कर्मकर्ता च सङ्गानिष्टप्रदर्शकः ॥ 74॥
आवश्यकपुनर्जन्मकर्ममार्गप्रदर्शकः ।
यज्ञरूपमृगः शान्तः सहिष्णुः सत्पराक्रमः ॥ 75॥
रहूगणगतिज्ञश्च रहूगणविमोचकः ।
भवाटवीतत्त्ववक्ता बहिर्मुखहिते रतः ॥ 76॥
गयस्वामी स्थानवंशकर्ता स्थानविभेदकृत् ।
पुरुषावयवो भूमिविशेषविनिरूपकः ॥ 77॥
जम्बूद्वीपपतिर्मेरुनाभिपद्मरुहाश्रयः ।
नानाविभूतिलीलाढ्यो गङ्गोत्पत्तिनिदानकृत् ॥ 78॥
गङ्गामाहात्म्यहेतुश्च गङ्गारूपोऽतिगूढकृत् ।
वैकुण्ठदेहहेत्वम्बुजन्मकृत् सर्वपावनः ॥ 79॥
शिवस्वामी शिवोपास्यो गूढः सङ्कर्षणात्मकः ।
स्थानरक्षार्थमत्स्यादिरूपः सर्वैकपूजितः ॥ 80॥
उपास्यनानारूपात्मा ज्योतीरूपो गतिप्रदः ।
सूर्यनारायणो वेदकान्तिरुज्ज्वलवेषधृक् ॥ 81॥
हंसोऽन्तरिक्षगमनः सर्वप्रसवकारणम् ।
आनन्दकर्ता वसुदो बुधो वाक्पतिरुज्ज्वलः ॥ 82॥
कालात्मा कालकालश्च कालच्छेदकृदुत्तमः ।
शिशुमारः सर्वमूर्तिराधिदैविकरूपधृक् ॥ 83॥
अनन्तसुखभोगाढ्यो विवरैश्वर्यभाजनम् ।
सङ्कर्षणो दैत्यपतिः सर्वाधारो बृहद्वपुः ॥ 84॥
अनन्तनरकच्छेदी स्मृतिमात्रार्तिनाशनः ।
सर्वानुग्रहकर्ता च ॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥ चोन्तिनुएद्
पोषण-पुष्टि-लीला
॥॥॥॥॥॥॥॥ मर्यादाभिन्नशास्त्रकृत् ॥ 85 ॥
कालान्तकभयच्छेदी नामसामर्थ्यरूपधृक् ।
उद्धारानर्हगोप्त्रात्मा नामादिप्रेरकोत्तमः ॥ 86॥
अजामिलमहादुष्टमोचकोऽघविमोचकः ।
धर्मवक्ताऽक्लिष्टवक्ता विष्णुधर्मस्वरूपधृक् ॥ 87॥
सन्मार्गप्रेरको धर्ता त्यागहेतुरधोक्षजः ।
वैकुण्ठपुरनेता च दाससंवृद्धिकारकः ॥ 88॥
दक्षप्रसादकृद्धंसगुह्यस्तुतिविभावनः ।
स्वाभिप्रायप्रवक्ता च मुक्तजीवप्रसूतिकृत् ॥ 89॥
नारदप्रेरणात्मा च हर्यश्वब्रह्मभावनः ।
शबलाश्वहितो गूढवाक्यार्थज्ञापनक्षमः ॥ 90॥
गूढार्थज्ञापनः सर्वमोक्षानन्दप्रतिष्ठितः ।
पुष्टिप्ररोहहेतुश्च दासैकज्ञातहृद्गतः ॥ 91॥
शान्तिकर्ता सुहितकृत् स्त्रीप्रसूः सर्वकामधुक् ।
पुष्टिवंशप्रणेता च विश्वरूपेष्टदेवता ॥ 92॥
कवचात्मा पालनात्मा वर्मोपचितिकारणम् ।
विश्वरूपशिरश्छेदी त्वाष्ट्रयज्ञविनाशकः ॥ 93॥
वृत्रस्वामी वृत्रगम्यो वृत्रव्रतपरायणः ।
वृत्रकीर्तिर्वृत्रमोक्षो मघवत्प्राणरक्षकः ॥ 94॥
अश्वमेधहविर्भोक्ता देवेन्द्रामीवनाशकः ।
संसारमोचकश्चित्रकेतुबोधनतत्परः ॥ 95॥
मन्त्रसिद्धिः सिद्धिहेतुः सुसिद्धिफलदायकः ।
महादेवतिरस्कर्ता भक्त्यै पूर्वार्थनाशकः ॥ 96॥
देवब्राह्मणविद्वेषवैमुख्यज्ञापकः शिवः ।
आदित्यो दैत्यराजश्च महत्पतिरचिन्त्यकृत् ॥ 97॥
मरुतां भेदकस्त्राता व्रतात्मा पुम्प्रसूतिकृत् ।
ऊतिलीला
कर्मात्मा वासनात्मा च ऊतिलीलापरायणः ॥ 98॥
समदैत्यसुरः स्वात्मा वैषम्यज्ञानसंश्रयः ।
देहाद्युपाधिरहितः सर्वज्ञः सर्वहेतुविद् ॥ 99॥
ब्रह्मवाक्स्थापनपरः स्वजन्मावधिकार्यकृत् ।
सदसद्वासनाहेतुस्त्रिसत्यो भक्तमोचकः ॥ 100॥
हिरण्यकशिपुद्वेषी प्रविष्टात्माऽतिभीषणः ।
शान्तिज्ञानादिहेतुश्च प्रह्लादोत्पत्तिकारणम् ॥ 101॥
दैत्यसिद्धान्तसद्वक्ता तपःसार उदारधीः ।
दैत्यहेतुप्रकटनो भक्तिचिह्नप्रकाशकः ॥ 102॥
सद्द्वेषहेतुः सद्द्वेषवासनात्मा निरन्तरः ।
नैष्ठुर्यसीमा प्रह्लादवत्सलः सङ्गदोषहा ॥ 103॥
महानुभावः साकारः सर्वाकारः प्रमाणभूः ।
स्तम्भप्रसूतिर्नृहरिर्नृसिंहो भीमविक्रमः ॥ 104॥
विकटास्यो ललज्जिह्वो नखशस्त्रो जवोत्कटः ।
हिरण्यकशिपुच्छेदी क्रूरदैत्यनिवारकः ॥ 105॥
सिंहासनस्थः क्रोधात्मा लक्ष्मीभयविवर्धनः ।
ब्रह्माद्यत्यन्तभयभूरपूर्वाचिन्त्यरूपधृक् ॥ 106॥
भक्तैकशान्तहृदयो भक्तस्तुत्यः स्तुतिप्रियः ।
भक्ताङ्गलेहनोद्धूतक्रोधपुङ्जः प्रशान्तधीः ॥ 107॥
स्मृतिमात्रभयत्राता ब्रह्मबुद्धिप्रदायकः ।
गोरूपधार्यमृतपाः शिवकीर्तिविवर्धनः ॥ 108॥
धर्मात्मा सर्वकर्मात्मा विशेषात्माऽऽश्रमप्रभुः ।
संसारमग्नस्वोद्धर्ता सन्मार्गाखिलतत्त्ववाक् ॥ 109॥
आचारात्मा सदाचारः ॥॥॥॥॥॥॥॥॥ चोन्तिनुएद्
मन्वन्तरलीला
॥॥॥॥॥॥॥॥॥॥मन्वन्तरविभावनः ।
स्मृत्याऽशेषाशुभहरो गजेन्द्रस्मृतिकारणम् ॥ 110॥
जातिस्मरणहेत्वैकपूजाभक्तिस्वरूपदः ।
यज्ञो भयान्मनुत्राता विभुर्ब्रह्मव्रताश्रयः ॥ 111॥
सत्यसेनो दुष्टघाती हरिर्गजविमोचकः ।
वैकुण्ठो लोककर्ता च अजितोऽमृतकारणम् ॥ 112॥
उरुक्रमो भूमिहर्ता सार्वभौमो बलिप्रियः ।
विभुः सर्वहितैकात्मा विष्वक्सेनः शिवप्रियः ॥ 113॥
धर्मसेतुर्लोकधृतिः सुधामान्तरपालकः ।
उपहर्ता योगपतिर्बृहद्भानुः क्रियापतिः ॥ 114॥
चतुर्दशप्रमाणात्मा धर्मो मन्वादिबोधकः ।
लक्ष्मीभोगैकनिलयो देवमन्त्रप्रदायकः ॥ 115॥
दैत्यव्यामोहकः साक्षाद्गरुडस्कन्धसंश्रयः ।
लीलामन्दरधारी च दैत्यवासुकिपूजितः ॥ 116॥
समुद्रोन्मथनायत्तोऽविघ्नकर्ता स्ववाक्यकृत् ।
आदिकूर्मः पवित्रात्मा मन्दराघर्षणोत्सुकः ॥ 117॥
श्वासैजदब्धिवार्वीचिः कल्पान्तावधिकार्यकृत् ।
चतुर्दशमहारत्नो लक्ष्मीसौभाग्यवर्धनः ॥ 118॥
धन्वन्तरिः सुधाहस्तो यज्ञभोक्ताऽऽर्तिनाशनः ।
आयुर्वेदप्रणेता च देवदैत्याखिलार्चितः ॥ 119॥
बुद्धिव्यामोहको देवकार्यसाधनतत्परः ।
स्त्रीरूपो मायया वक्ता दैत्यान्तःकरणप्रियः ॥ 120॥
पायितामृतदेवांशो युद्धहेतुस्मृतिप्रदः ।
सुमालिमालिवधकृन्माल्यवत्प्राणहारकः ॥ 121॥
कालनेमिशिरश्छेदी दैत्ययज्ञविनाशकः ।
इन्द्रसामर्थ्यदाता च दैत्यशेषस्थितिप्रियः ॥ 122॥
शिवव्यामोहको मायी भृगुमन्त्रस्वशक्तिदः ।
बलिजीवनकर्ता च स्वर्गहेतुर्व्रतार्चितः ॥ 123॥
अदित्यानन्दकर्ता च कश्यपादितिसम्भवः ।
उपेन्द्र इन्द्रावरजो वामनब्रह्मरूपधृक् ॥ 124॥
ब्रह्मादिसेवितवपुर्यज्ञपावनतत्परः ।
याच्ञोपदेशकर्ता च ज्ञापिताशेषसंस्थितिः ॥ 125॥
सत्यार्थप्रेरकः सर्वहर्ता गर्वविनाशकः ।
त्रिविक्रमस्त्रिलोकात्मा विश्वमूर्तिः पृथुश्रवाः ॥ 126॥
पाशबद्धबलिः सर्वदैत्यपक्षोपमर्दकः ।
सुतलस्थापितबलिः स्वर्गाधिकसुखप्रदः ॥ 127॥
कर्मसम्पूर्तिकर्ता च स्वर्गसंस्थापितामरः ।
ज्ञातत्रिविधधर्मात्मा महामीनोऽब्धिसंश्रयः ॥ 128॥
सत्यव्रतप्रियो गोप्ता मत्स्यमूर्तिधृतश्रुतिः ।
शऋङ्गबद्धधृतक्षोणिः सर्वार्थज्ञापको गुरुः ॥ 129॥
ईशानुकथालीला
ईशसेवकलीलात्मा सूर्यवंशप्रवर्तकः ।
सोमवंशोद्भवकरो मनुपुत्रगतिप्रदः ॥ 130॥
अम्बरीषप्रियः साधुर्दुर्वासोगर्वनाशकः ।
ब्रह्मशापोपसंहर्ता भक्तकीर्तिविवर्धनः ॥ 131॥
इक्ष्वाकुवंशजनकः सगराद्यखिलार्थदः ।
भगीरथमहायत्नो गङ्गाधौताङ्घ्रिपङ्कजः ॥ 132॥
ब्रह्मस्वामी शिवस्वामी सगरात्मजमुक्तिदः ।
खट्वाङ्गमोक्षहेतुश्च रघुवंशविवर्धनः ॥ 133॥
रघुनाथो रामचन्द्रो रामभद्रो रघुप्रियः ।
अनन्तकीर्तिः पुण्यात्मा पुण्यश्लोकैकभास्करः ॥ 134॥
कोशलेन्द्रः प्रमाणात्मा सेव्यो दशरथात्मजः ।
लक्ष्मणो भरतश्चैव शत्रुघ्नो व्यूहविग्रहः ॥ 135॥
विश्वामित्रप्रियो दान्तस्ताडकावधमोक्षदः ।
वायव्यास्त्राब्धिनिक्षिप्तमारीचश्च सुबाहुहा ॥ 136॥
वृषध्वजधनुर्भङ्गप्राप्तसीतामहोत्सवः ।
सीतापतिर्भृगुपतिगर्वपर्वतनाशकः ॥ 137॥
अयोध्यास्थमहाभोगयुक्तलक्ष्मीविनोदवान् ।
कैकेयीवाक्यकर्ता च पितृवाक्परिपालकः ॥ 138॥
वैराग्यबोधकोऽनन्यसात्त्विकस्थानबोधकः ।
अहल्यादुःखहारी च गुहस्वामी सलक्ष्मणः ॥ 139॥
चित्रकूटप्रियस्थानो दण्डकारण्यपावनः ।
शरभङ्गसुतीक्ष्णादिपूजितोऽगस्त्यभाग्यभूः ॥ 140॥
ऋषिसम्प्रार्थितकृतिर्विराधवधपण्डितः ।
छिन्नशूर्पणखानासः खरदूषणघातकः ॥ 141॥
एकबाणहतानेकसहस्रबलराक्षसः ।
मारीचघाती नियतसीतासम्बन्धशोभितः ॥ 142॥
सीतावियोगनाट्यश्च जटायुर्वधमोक्षदः ।
शबरीपूजितो भक्तहनुमत्प्रमुखावृतः ॥ 143॥
दुन्दुभ्यस्थिप्रहरणः सप्ततालविभेदनः ।
सुग्रीवराज्यदो वालिघाती सागरशोषणः ॥ 144॥
सेतुबन्धनकर्ता च विभीषणहितप्रदः ।
रावणादिशिरश्छेदी राक्षसाघौघनाशकः ॥ 145॥
सीताऽभयप्रदाता च पुष्पकागमनोत्सुकः ।
अयोध्यापतिरत्यन्तसर्वलोकसुखप्रदः ॥ 146॥
मथुरापुरनिर्माता सुकृतज्ञस्वरूपदः ।
जनकज्ञानगम्यश्च ऐलान्तप्रकटश्रुतिः ॥ 147॥
हैहयान्तकरो रामो दुष्टक्षत्रविनाशकः ।
सोमवंशहितैकात्मा यदुवंशविवर्धनः ॥ 148॥
निरोधलीला
परब्रह्मावतरणः केशवः क्लेशनाशनः ।
भूमिभारावतरणो भक्तार्थाखिलमानसः ॥ 149॥
सर्वभक्तनिरोधात्मा लीलानन्तनिरोधकृत् ।
भूमिष्ठपरमानन्दो देवकीशुद्धिकारणम् ॥ 150॥
वसुदेवज्ञाननिष्ठसमजीवनिवारकः ।
सर्ववैराग्यकरणस्वलीलाधारशोधकः ॥ 151॥
मायाज्ञापनकर्ता च शेषसम्भारसम्भृतिः ।
भक्तक्लेशपरिज्ञाता तन्निवारणतत्परः ॥ 152॥
आविष्टवसुदेवांशो देवकीगर्भभूषणम् ।
पूर्णतेजोमयः पूर्णः कंसाधृष्यप्रतापवान् ॥ 153॥
विवेकज्ञानदाता च ब्रह्माद्यखिलसंस्तुतः ।
सत्यो जगत्कल्पतरुर्नानारूपविमोहनः ॥ 154॥
भक्तिमार्गप्रतिष्ठाता विद्वन्मोहप्रवर्तकः ।
मूलकालगुणद्रष्टा नयनानन्दभाजनम् ॥ 155॥
वसुदेवसुखाब्धिश्च देवकीनयनामृतम् ।
पितृमातृस्तुतः पूर्वसर्ववृत्तान्तबोधकः ॥ 156॥
गोकुलागतिलीलाप्तवसुदेवकरस्थितिः ।
सर्वेशत्वप्रकटनो मायाव्यत्ययकारकः ॥ 157॥
ज्ञानमोहितदुष्टेशः प्रपञ्चास्मृतिकारणम् ।
यशोदानन्दनो नन्दभाग्यभूगोकुलोत्सवः ॥ 158॥
नन्दप्रियो नन्दसूनुर्यशोदायाः स्तनन्धयः ।
पूतनासुपयःपाता मुग्धभावातिसुन्दरः ॥ 159॥
सुन्दरीहृदयानन्दो गोपीमन्त्राभिमन्त्रितः ।
गोपालाश्चर्यरसकृत् शकटासुरखण्डनः ॥ 160॥
नन्दव्रजजनानन्दी नन्दभाग्यमहोदयः ।
तृणावर्तवधोत्साहो यशोदाज्ञानविग्रहः ॥ 161॥
बलभद्रप्रियः कृष्णः सङ्कर्षणसहायवान् ।
रामानुजो वासुदेवो गोष्ठाङ्गणगतिप्रियः ॥ 162॥
किङ्किणीरवभावज्ञो वत्सपुच्छावलम्बनः ।
नवनीतप्रियो गोपीमोहसंसारनाशकः ॥ 163॥
गोपबालकभावज्ञश्चौर्यविद्याविशारदः ।
मृत्स्नाभक्षणलीलास्यमाहात्म्यज्ञानदायकः ॥ 164॥
धराद्रोणप्रीतिकर्ता दधिभाण्डविभेदनः ।
दामोदरो भक्तवश्यो यमलार्जुनभञ्जनः ॥ 165॥
बृहद्वनमहाश्चर्यो वृन्दावनगतिप्रियः ।
वत्सघाती बालकेलिर्बकासुरनिषूदनः ॥ 166॥
अरण्यभोक्ताऽप्यथवा बाललीलापरायणः ।
प्रोत्साहजनकश्चैवमघासुरनिषूदनः ॥ 167॥
व्यालमोक्षप्रदः पुष्टो ब्रह्ममोहप्रवर्धनः ।
अनन्तमूर्तिः सर्वात्मा जङ्गमस्थावराकृतिः ॥ 168॥
ब्रह्ममोहनकर्ता च स्तुत्य आत्मा सदाप्रियः ।
पौगण्डलीलाभिरतिर्गोचारणपरायणः ॥ 169॥
वृन्दावनलतागुल्मवृक्षरूपनिरूपकः ।
नादब्रह्मप्रकटनो वयःप्रतिकृतिस्वनः ॥ 170॥
बर्हिनृत्यानुकरणो गोपालानुकृतिस्वनः ।
सदाचारप्रतिष्ठाता बलश्रमनिराकृतिः ॥ 171॥
तरुमूलकृताशेषतल्पशायी सखिस्तुतः ।
गोपालसेवितपदः श्रीलालितपदाम्बुजः ॥ 172॥
गोपसम्प्रार्थितफलदाननाशितधेनुकः ।
कालीयफणिमाणिक्यरञ्जितश्रीपदाम्बुजः ॥ 173॥
दृष्टिसङ्जीविताशेषगोपगोगोपिकाप्रियः ।
लीलासम्पीतदावाग्निः प्रलम्बवधपण्डितः ॥ 174॥
दावाग्न्यावृतगोपालदृष्ट्याच्छादनवह्निपः ।
वर्षाशरद्विभूतिश्रीर्गोपीकामप्रबोधकः ॥ 175॥
गोपीरत्नस्तुताशेषवेणुवाद्यविशारदः ।
कात्यायनीव्रतव्याजसर्वभावाश्रिताङ्गनः ॥ 176॥
सत्सङ्गतिस्तुतिव्याजस्तुतवृन्दावनाङ्घ्रिपः ।
गोपक्षुच्छान्तिसंव्याजविप्रभार्याप्रसादकृत् ॥ 177॥
हेतुप्राप्तेन्द्रयागस्वकार्यगोसवबोधकः ।
शैलरूपकृताशेषरसभोगसुखावहः ॥ 178॥
लीलागोवर्धनोद्धारपालितस्वव्रजप्रियः ।
गोपस्वच्छन्दलीलार्थगर्गवाक्यार्थबोधकः ॥ 179॥
इन्द्रधेनुस्तुतिप्राप्तगोविन्देन्द्राभिधानवान् ।
व्रतादिधर्मसंसक्तनन्दक्लेशविनाशकः ॥ 180॥
नन्दादिगोपमात्रेष्टवैकुण्ठगतिदायकः ।
वेणुवादस्मरक्षोभमत्तगोपीविमुक्तिदः ॥ 181॥
सर्वभावप्राप्तगोपीसुखसंवर्धनक्षमः ।
गोपीगर्वप्रणाशार्थतिरोधानसुखप्रदः ॥ 182॥
कृष्णभावव्याप्तविश्वगोपीभावितवेषधृक् ।
राधाविशेषसम्भोगप्राप्तदोषनिवारकः ॥ 183॥
परमप्रीतिसङ्गीतसर्वाद्भुतमहागुणः ।
मानापनोदनाक्रन्दगोपीदृष्टिमहोत्सवः ॥ 184॥
गोपिकाव्याप्तसर्वाङ्गः स्त्रीसम्भाषाविशारदः ।
रासोत्सवमहासौख्यगोपीसम्भोगसागरः ॥ 185॥
जलस्थलरतिव्याप्तगोपीदृष्ट्यभिपूजितः ।
शास्त्रानपेक्षकामैकमुक्तिद्वारविवर्धनः ॥ 186॥
सुदर्शनमहासर्पग्रस्तनन्दविमोचकः ।
गीतमोहितगोपीधृक्षङ्खचूडविनाशकः ॥ 187॥
गुणसङ्गीतसन्तुष्टिर्गोपीसंसारविस्मृतिः ।
अरिष्टमथनो दैत्यबुद्धिव्यामोहकारकः ॥ 188॥
केशिघाती नारदेष्टो व्योमासुरविनाशकः ।
अक्रूरभक्तिसंराद्धपादरेणुमहानिधिः ॥ 189॥
रथावरोहशुद्धात्मा गोपीमानसहारकः ।
ह्रदसन्दर्शिताशेषवैकुण्ठाक्रूरसंस्तुतः ॥ 190॥
मथुरागमनोत्साहो मथुराभाग्यभाजनम् ।
मथुरानगरीशोभादर्शनोत्सुकमानसः ॥ 191॥
दुष्टरञ्जकघाती च वायकार्चितविग्रहः ।
वस्त्रमालासुशोभाङ्गः कुब्जालेपनभूषितः ॥ 192॥
कुब्जासुरूपकर्ता च कुब्जारतिवरप्रदः ।
प्रसादरूपसन्तुष्टहरकोदण्डखण्डनः ॥ 193॥
शकलाहतकंसाप्तधनूरक्षकसैनिकः ।
जाग्रत्स्वप्नभयव्याप्तमृत्युलक्षणबोधकः ॥ 194॥
मथुरामल्ल ओजस्वी मल्लयुद्धविशारदः ।
सद्यः कुवलयापीडघाती चाणूरमर्दनः ॥ 195॥
लीलाहतमहामल्लः शलतोशलघातकः ।
कंसान्तको जितामित्रो वसुदेवविमोचकः ॥ 196॥
ज्ञाततत्त्वपितृज्ञानमोहनामृतवाङ्मयः ।
उग्रसेनप्रतिष्ठाता यादवाधिविनाशकः ॥ 197॥
नन्दादिसान्त्वनकरो ब्रह्मचर्यव्रते स्थितः ।
गुरुशुश्रूषणपरो विद्यापारमितेश्वरः ॥ 198॥
सान्दीपनिमृतापत्यदाता कालान्तकादिजित् ।
गोकुलाश्वासनपरो यशोदानन्दपोषकः ॥ 199॥
गोपिकाविरहव्याजमनोगतिरतिप्रदः ।
समोद्धवभ्रमरवाक् गोपिकामोहनाशकः ॥ 200॥
कुब्जारतिप्रदोऽक्रूरपवित्रीकृतभूगृहः ।
पृथादुःखप्रणेता च पाण्डवानां सुखप्रदः ॥ 201॥
दशमस्कन्धोत्तरार्धनामानि निरोधलीला
जरासन्धसमानीतसैन्यघाती विचारकः ।
यवनव्याप्तमथुराजनदत्तकुशस्थलिः ॥ 202॥
द्वारकाद्भुतनिर्माणविस्मापितसुरासुरः ।
मनुष्यमात्रभोगार्थभूम्यानीतेन्द्रवैभवः ॥ 203॥
यवनव्याप्तमथुरानिर्गमानन्दविग्रहः ।
मुचुकुन्दमहाबोधयवनप्राणदर्पहा ॥ 204॥
मुचुकुन्दस्तुताशेषगुणकर्ममहोदयः ।
फलप्रदानसन्तुष्टिर्जन्मान्तरितमोक्षदः ॥ 205॥
शिवब्राह्मणवाक्याप्तजयभीतिविभावनः ।
प्रवर्षणप्रार्थिताग्निदानपुण्यमहोत्सवः ॥ 206॥
रुक्मिणीरमणः कामपिता प्रद्युम्नभावनः ।
स्यमन्तकमणिव्याजप्राप्तजाम्बवतीपतिः ॥ 207॥
सत्यभामाप्राणपतिः कालिन्दीरतिवर्धनः ।
मित्रविन्दापतिः सत्यापतिर्वृषनिषूदनः ॥ 208॥
भद्रावाञ्छितभर्ता च लक्ष्मणावरणक्षमः ।
इन्द्रादिप्रार्थितवधनरकासुरसूदनः ॥ 209॥
मुरारिः पीठहन्ता च ताम्रादिप्राणहारकः ।
षोडशस्त्रीसहस्रेशः छत्रकुण्डलदानकृत् ॥ 210॥
पारिजातापहरणो देवेन्द्रमदनाशकः ।
रुक्मिणीसमसर्वस्त्रीसाध्यभोगरतिप्रदः ॥ 211॥
रुक्मिणीपरिहासोक्तिवाक्तिरोधानकारकः ।
पुत्रपौत्रमहाभाग्यगृहधर्मप्रवर्तकः ॥ 212॥
शम्बरान्तकसत्पुत्रविवाहहतरुक्मिकः ।
उषापहृतपौत्रश्रीर्बाणबाहुनिवारकः ॥ 213॥
शीतज्वरभयव्याप्तज्वरसंस्तुतषड्गुणः ।
शङ्करप्रतियोद्धा च द्वन्द्वयुद्धविशारदः ॥ 214॥
नृगपापप्रभेत्ता च ब्रह्मस्वगुणदोषदृक् ।
विष्णुभक्तिविरोधैकब्रह्मस्वविनिवारकः ॥ 215॥
बलभद्राहितगुणो गोकुलप्रीतिदायकः ।
गोपीस्नेहैकनिलयो गोपीप्राणस्थितिप्रदः ॥ 216॥
वाक्यातिगामियमुनाहलाकर्षणवैभवः ।
पौण्ड्रकत्याजितस्पर्धः काशीराजविभेदनः ॥ 217॥
काशीनिदाहकरणः शिवभस्मप्रदायकः ।
द्विविदप्राणघाती च कौरवाखर्वगर्वनुत् ॥ 218॥
लाङ्गलाकृष्टनगरीसंविग्नाखिलनागरः ।
प्रपन्नाभयदः साम्बप्राप्तसन्मानभाजनम् ॥ 219॥
नारदान्विष्टचरणो भक्तविक्षेपनाशकः ।
सदाचारैकनिलयः सुधर्माध्यासितासनः ॥ 220॥
जरासन्धावरुद्धेन विज्ञापितनिजक्लमः ।
मन्त्र्युद्धवादिवाक्योक्तप्रकारैकपरायणः ॥ 221॥
राजसूयादिमखकृत् सम्प्रार्थितसहायकृत् ।
इन्द्रप्रस्थप्रयाणार्थमहत्सम्भारसम्भृतिः ॥ 222॥
जरासन्धवधव्याजमोचिताशेषभूमिपः ।
सन्मार्गबोधको यज्ञक्षितिवारणतत्परः ॥ 223॥
शिशुपालहतिव्याजजयशापविमोचकः ।
दुर्योधनाभिमानाब्धिशोषबाणवृकोदरः॥ 224॥
महादेववरप्राप्तपुरशाल्वविनाशकः ।
दन्तवक्त्रवधव्याजविजयाघौघनाशकः ॥ 225॥
विदूरथप्राणहर्ता न्यस्तशस्त्रास्त्रविग्रहः ।
उपधर्मविलिप्ताङ्गसूतघाती वरप्रदः ॥ 226॥
बल्वलप्राणहरणपालितर्षिश्रुतिक्रियः ।
सर्वतीर्थाघनाशार्थतीर्थयात्राविशारदः ॥ 227॥
ज्ञानक्रियाविभेदेष्टफलसाधनतत्परः ।
सारथ्यादिक्रियाकर्ता भक्तवश्यत्वबोधकः ॥ 228॥
सुदामारङ्कभार्यार्थभूम्यानीतेन्द्रवैभवः ।
रविग्रहनिमित्ताप्तकुरुक्षेत्रैकपावनः ॥ 229॥
नृपगोपीसमस्तस्त्रीपावनार्थाखिलक्रियः ।
ऋषिमार्गप्रतिष्ठाता वसुदेवमखक्रियः ॥ 230॥
वसुदेवज्ञानदाता देवकीपुत्रदायकः ।
अर्जुनस्त्रीप्रदाता च बहुलाश्वस्वरूपदः ॥ 231॥
श्रुतदेवेष्टदाता च सर्वश्रुतिनिरूपितः ।
महादेवाद्यतिश्रेष्ठो भक्तिलक्षणनिर्णयः ॥ 232॥
वृकग्रस्तशिवत्राता नानावाक्यविशारदः ।
नरगर्वविनाशार्थहृतब्राह्मणबालकः ॥ 233॥
लोकालोकपरस्थानस्थितबालकदायकः ।
द्वारकास्थमहाभोगनानास्त्रीरतिवर्धनः ॥ 234॥
मनस्तिरोधानकृतव्यग्रस्त्रीचित्तभावितः ।
मुक्तिलीला
मुक्तिलीलाविहरणो मौशलव्याजसंहृतिः ॥ 235॥
श्रीभागवतधर्मादिबोधको भक्तिनीतिकृत् ।
उद्धवज्ञानदाता च पञ्चविंशतिधा गुरुः ॥ 236॥
आचारभक्तिमुक्त्यादिवक्ता शब्दोद्भवस्थितिः ।
हंसो धर्मप्रवक्ता च सनकाद्युपदेशकृत् ॥ 237॥
भक्तिसाधनवक्ता च योगसिद्धिप्रदायकः ।
नानाविभूतिवक्ता च शुद्धधर्मावबोधकः ॥ 238॥
मार्गत्रयविभेदात्मा नानाशङ्कानिवारकः ।
भिक्षुगीताप्रवक्ता च शुद्धसाङ्ख्यप्रवर्तकः ॥ 239॥
मनोगुणविशेषात्मा ज्ञापकोक्तपुरूरवाः ।
पूजाविधिप्रवक्ता च सर्वसिद्धान्तबोधकः ॥ 240॥
लघुस्वमार्गवक्ता च स्वस्थानगतिबोधकः ।
यादवाङ्गोपसंहर्ता सर्वाश्चर्यगतिक्रियः ॥ 241॥
आश्रयलीला
कालधर्मविभेदार्थवर्णनाशनतत्परः ।
बुद्धो गुप्तार्थवक्ता च नानाशास्त्रविधायकः ॥ 242॥
नष्टधर्ममनुष्यादिलक्षणज्ञापनोत्सुकः ।
आश्रयैकगतिज्ञाता कल्किः कलिमलापहः ॥ 243॥
शास्त्रवैराग्यसम्बोधो नानाप्रलयबोधकः ।
विशेषतः शुकव्याजपरीक्षिज्ज्ञानबोधकः ॥ 244॥
शुकेष्टगतिरूपात्मा परीक्षिद्देहमोक्षदः ।
शब्दरूपो नादरूपो वेदरूपो विभेदनः ॥ 245॥
व्यासः शाखाप्रवक्ता च पुराणार्थप्रवर्तकः ।
मार्कण्डेयप्रसन्नात्मा वटपत्रपुटेशयः ॥ 246॥
मायाव्याप्तमहामोहदुःखशान्तिप्रवर्तकः ।
महादेवस्वरूपश्च भक्तिदाता कृपानिधिः ॥ 247॥
आदित्यान्तर्गतः कालः द्वादशात्मा सुपूजितः ।
श्रीभागवतरूपश्च सर्वार्थफलदायकः ॥ 248॥
इतीदं कीर्तनीयस्य हरेर्नामसहस्रकम् ।
पञ्चसप्ततिविस्तीर्णं पुराणान्तरभाषितम् ॥ 249॥
य एतत्प्रातरुत्थाय श्रद्धावान् सुसमाहितः ।
जपेदर्थाहितमतिः स गोविन्दपदं लभेत् ॥ 250॥
सर्वधर्मविनिर्मुक्तः सर्वसाधनवर्जितः ।
एतद्धारणमात्रेण कृष्णस्य पदवीं व्रजेत् ॥ 251॥
हर्यावेशितचित्तेन श्रीभागवतसागरात् ।
समुद्धृतानि नामानि चिन्तामणिनिभानि हि ॥ 252॥
कण्ठस्थितान्यर्थदीप्त्या बाधन्तेऽज्ञानजं तमः ।
भक्तिं श्रीकृष्णदेवस्य साधयन्ति विनिश्चितम् ॥ 253॥
किम्बहूक्तेन भगवान् नामभिः स्तुतषड्गुणः ।
आत्मभावं नयत्याशु भक्तिं च कुरुते दृढाम् ॥ 254॥
यः कृष्णभक्तिमिह वाञ्छति साधनौघैर्-
नामानि भासुरयशांसि जपेत्स नित्यम् ।
तं वै हरिः स्वपुरुषं कुरुतेऽतिशीघ्रम्-
आत्मार्पणं समधिगच्छति भावतुष्टः ॥ 255॥
श्रीकृष्ण कृष्णसख वृष्णिवृषावनिध्रुग्-
राजन्यवंशदहनानपवर्गवीर्य ।
गोविन्द गोपवनिताव्रजभृत्यगीत
तीर्थश्रवः श्रवणमङ्गल पाहि भृत्यान् ॥ 256॥
॥ इति श्रीभागवतसारसमुच्चये वैश्वानरोक्तं
श्रीवल्लभाचार्यविरचितं
श्रीपुरुषोत्तमसहस्रनामस्तोत्रं सम्पूर्णम् ॥
viniyogaḥ
purāṇapuruṣo viṣṇuḥ puruṣottama ucyate |
nāmnāṃ sahasraṃ vakṣyāmi tasya bhāgavatoddhṛtam || 1||
yasya prasādādvāgīśāḥ prajeśā vibhavonnatāḥ |
kṣudrā api bhavantyāśu śrīkṛṣṇaṃ taṃ nato'smyaham || 2||
anantā eva kṛṣṇasya līlā nāmapravartikāḥ |
uktā bhāgavate gūhāḥ prakaṭā api kutracit || 3||
atastāni pravakṣyāmi nāmāni muravairiṇaḥ |
sahasraṃ yaistu paṭhitaiḥ paṭhitaṃ syācchukāmṛtam || 4||
kṛṣṇanāmasahasrasya ṛṣiragnirnirūpitaḥ |
gāyatrī ca tathā chando devatā puruṣottamaḥ || 5||
viniyogaḥ samasteṣu puruṣārtheṣu vai mataḥ |
bījaṃ bhaktapriyaḥ śaktiḥ satyavāgucyate hariḥ || 6||
bhaktoddharaṇayatnastu mantro'tra paramo mataḥ |
avatāritabhaktāṃśaḥ kīlakaṃ parikīrtitam || 7||
astraṃ sarvasamarthaśca govindaḥ kavacaṃ matam |
puruṣo dhyānamatroktaḥ siddhiḥ śaraṇasaṃsmṛtiḥ || 8||
adhikāralīlā
śrīkṛṣṇaḥ saccidānando nityalīlāvinodakṛt |
sarvāgamavinodī ca lakṣmīśaḥ puruṣottamaḥ || 9||
ādikālaḥ sarvakālaḥ kālātmā māyayāvṛtaḥ |
bhaktoddhāraprayatnātmā jagatkartā jaganmayaḥ || 10||
nāmalīlāparo viṣṇurvyāsātmā śukamokṣadaḥ |
vyāpivaikuṇṭhadātā ca śrīmadbhāgavatāgamaḥ || 11||
śukavāgamṛtābdhīnduḥ śaunakādyakhileṣṭadaḥ |
bhaktipravartakastrātā vyāsacintāvināśakaḥ || 12||
sarvasiddhāntavāgātmā nāradādyakhileṣṭadaḥ |
antarātmā dhyānagamyo bhaktiratnapradāyakaḥ || 13||
muktopasṛpyaḥ pūrṇātmā muktānāṃ rativardhanaḥ |
bhaktakāryaikanirato drauṇyastravinivārakaḥ || 14||
bhaktasmayapraṇetā ca bhaktavākparipālakaḥ |
brahmaṇyadevo dharmātmā bhaktānāṃ ca parīkṣakaḥ || 15||
āsannahitakartā ca māyāhitakaraḥ prabhuḥ |
uttarāprāṇadātā ca brahmāstravinivārakaḥ || 16||
sarvataḥ pāṇavapatiḥ parīkṣicchuddhikāraṇam |
gūhātmā sarvavedeṣu bhaktaikahṛdayaṅgamaḥ || 17||
kuntīstutyaḥ prasannātmā paramādbhutakāryakṛt |
bhīṣmamuktipradaḥ svāmī bhaktamohanivārakaḥ || 18||
sarvāvasthāsu saṃsevyaḥ samaḥ sukhahitapradaḥ |
kṛtakṛtyaḥ sarvasākṣī bhaktastrīrativardhanaḥ || 19||
sarvasaubhāgyanilayaḥ paramāścaryarūpadhṛk |
ananyapuruṣasvāmī dvārakābhāgyabhājanam || 20||
bījasaṃskārakartā ca parīkṣijjānapoṣakaḥ |
sarvatrapūrṇaguṇakaḥ sarvabhūṣaṇabhūṣitaḥ || 21||
sarvalakṣaṇadātā ca dhṛtarāṣṭravimuktidaḥ |
sanmārgarakṣako nityaṃ viduraprītipūrakaḥ || 22||
līlāvyāmohakartā ca kāladharmapravartakaḥ |
pāṇavānāṃ mokṣadātā parīkṣidbhāgyavardhanaḥ || 23||
kalinigrahakartā ca dharmādīnāṃ ca poṣakaḥ |
satsaṅgajānahetuśca śrībhāgavatakāraṇam || 24||
prākṛtādṛṣṭamārgaśca|||||||||||| continued
jñāna-sādhana-līlā
|||||||||||||||||||||||| śrotavyaḥ sakalāgamaiḥ |
kīrtitavyaḥ śuddhabhāvaiḥ smartavyaścātmavittamaiḥ || 25||
anekamārgakartā ca nānāvidhagatipradaḥ |
puruṣaḥ sakalādhāraḥ sattvaikanilayātmabhūḥ || 26||
sarvadhyeyo yogagamyo bhaktyā grāhyaḥ surapriyaḥ |
janmādisārthakakṛtirlīlākartā patiḥ satām || 27||
ādikartā tattvakartā sarvakartā viśāradaḥ |
nānāvatārakartā ca brahmāvirbhāvakāraṇam || 28||
daśalīlāvinodī ca nānāsṛṣṭipravartakaḥ |
anekakalpakartā ca sarvadoṣavivarjitaḥ || 29||
sargalīlā
vairāgyahetustīrthātmā sarvatīrthaphalapradaḥ |
tīrthaśuddhaikanilayaḥ svamārgaparipoṣakaḥ || 30||
tīrthakīrtirbhaktagamyo bhaktānuśayakāryakṛt |
bhaktatulyaḥ sarvatulyaḥ svecchāsarvapravartakaḥ || 31||
guṇātīto'navadyātmā sargalīlāpravartakaḥ |
sākṣātsarvajagatkartā mahadādipravartakaḥ || 32||
māyāpravartakaḥ sākṣī māyārativivardhanaḥ |
ākāśātmā caturmūrtiścaturdhā bhūtabhāvanaḥ || 33||
rajaḥpravartako brahmā marīcyādipitāmahaḥ |
vedakartā yajñakartā sarvakartā'mitātmakaḥ || 34||
anekasṛṣṭikartā ca daśadhāsṛṣṭikārakaḥ |
yajñāṅgo yajñavārāho bhūdharo bhūmipālakaḥ || 35||
seturvidharaṇo jaitro hiraṇyākṣāntakaḥ suraḥ |
ditikaśyapakāmaikahetusṛṣṭipravartakaḥ || 36||
devābhayapradātā ca vaikuṇṭhādhipatirmahān |
sarvagarvaprahārī ca sanakādyakhilārthadaḥ || 37||
sarvāśvāsanakartā ca bhaktatulyāhavapradaḥ |
kālalakṣaṇahetuśca sarvārthajñāpakaḥ paraḥ || 38||
bhaktonnatikaraḥ sarvaprakārasukhadāyakaḥ |
nānāyuddhapraharaṇo brahmaśāpavimocakaḥ || 39||
puṣṭisargapraṇetā ca guṇasṛṣṭipravartakaḥ |
kardameṣṭapradātā ca devahūtyakhilārthadaḥ || 40||
śuklanārāyaṇaḥ satyakāladharmapravartakaḥ |
jñānāvatāraḥ śāntātmā kapilaḥ kālanāśakaḥ || 41||
triguṇādhipatiḥ sāṅkhyaśāstrakartā viśāradaḥ |
sargadūṣaṇahārī ca puṣṭimokṣapravartakaḥ || 42||
laukikānandadātā ca brahmānandapravartakaḥ |
bhaktisiddhāntavaktā ca saguṇajñānadīpakaḥ || 43||
ātmapradaḥ pūrṇakāmo yogātmā yogabhāvitaḥ |
jīvanmuktipradaḥ śrīmānanyabhaktipravartakaḥ || 44||
kālasāmarthyadātā ca kāladoṣanivārakaḥ |
garbhottamajñānadātā karmamārganiyāmakaḥ || 45||
sarvamārganirākartā bhaktimārgaikapoṣakaḥ |
siddhihetuḥ sarvahetuḥ sarvāścaryaikakāraṇam || 46||
cetanācetanapatiḥ samudraparipūjitaḥ |
sāṅkhyācāryastutaḥ siddhapūjitaḥ sarvapūjitaḥ || 47||
visargalīlā
visargakartā sarveśaḥ koṭisūryasamaprabhaḥ |
anantaguṇagambhīro mahāpuruṣapūjitaḥ || 48||
anantasukhadātā ca brahmakoṭiprajāpatiḥ |
sudhākoṭisvāsthyahetuḥ kāmadhukkoṭikāmadaḥ || 49||
samudrakoṭigambhīrastīrthakoṭisamāhvayaḥ |
sumerukoṭiniṣkampaḥ koṭibrahmāṇḍavigrahaḥ || 50||
koṭyaśvamedhapāpaghno vāyukoṭimahābalaḥ |
koṭīndujagadānandī śivakoṭiprasādakṛt || 51||
sarvasadguṇamāhātmyaḥ sarvasadguṇabhājanam |
manvādiprerako dharmo yajñanārāyaṇaḥ paraḥ || 52||
ākūtisūnurdevendro rucijanmā'bhayapradaḥ |
dakṣiṇāpatirojasvī kriyāśaktiḥ parāyaṇaḥ || 53||
dattātreyo yogapatiryogamārgapravartakaḥ |
anasūyāgarbharatnamṛṣivaṃśavivardhanaḥ || 54||
guṇatrayavibhāgajñaścaturvargaviśāradaḥ |
nārāyaṇo dharmasūnurmūrtipuṇyayaśaskaraḥ || 55||
sahasrakavacacchedī tapaḥsāro narapriyaḥ |
viśvānandapradaḥ karmasākṣī bhāratapūjitaḥ || 56||
anantādbhutamāhātmyo badarīsthānabhūṣaṇam |
jitakāmo jitakrodho jitasaṅgo jitendriyaḥ || 57||
urvaśīprabhavaḥ svargasukhadāyī sthitipradaḥ |
amānī mānado goptā bhagavacchāstrabodhakaḥ || 58||
brahmādivandyo haṃsaśrīrmāyāvaibhavakāraṇam |
vividhānantasargātmā viśvapūraṇatatparaḥ || 59||
yajñajīvanahetuśca yajñasvāmīṣṭabodhakaḥ |
nānāsiddhāntagamyaśca saptatantuśca ṣaḍguṇaḥ || 60||
pratisargajagatkartā nānālīlāviśāradaḥ |
dhruvapriyo dhruvasvāmī cintitādhikadāyakaḥ || 61||
durlabhānantaphalado dayānidhiramitrahā |
aṅgasvāmī kṛpāsāro vainyo bhūminiyāmakaḥ || 62||
bhūmidogdhā prajāprāṇapālanaikaparāyaṇaḥ |
yaśodātā jñānadātā sarvadharmapradarśakaḥ || 63||
purañjano jaganmitraṃ visargāntapradarśakaḥ |
pracetasāṃ patiścitrabhaktiheturjanārdanaḥ || 64||
smṛtihetubrahmabhāvasāyujyādipradaḥ śubhaḥ |
vijayī |||||||||||||||||||| continued
sthānalīlā
|||| sthitilīlābdhiracyuto vijayapradaḥ || 65||
svasāmarthyaprado bhaktakīrtiheturadhokṣajaḥ |
priyavratapriyasvāmī svecchāvādaviśāradaḥ || 66||
saṅgyagamyaḥ svaprakāśaḥ sarvasaṅgavivarjitaḥ |
icchāyāṃ ca samaryādastyāgamātropalambhanaḥ || 67||
acintyakāryakartā ca tarkāgocarakāryakṛt |
śaṛṅgārarasamaryādā āgnīdhrarasabhājanam || 68||
nābhīṣṭapūrakaḥ karmamaryādādarśanotsukaḥ |
sarvarūpo'dbhutatamo maryādāpuruṣottamaḥ || 69||
sarvarūpeṣu satyātmā kālasākṣī śaśiprabhaḥ |
merudevīvrataphalamṛṣabho bhagalakṣaṇaḥ || 70||
jagatsantarpako megharūpī devendradarpahā |
jayantīpatiratyantapramāṇāśeṣalaukikaḥ || 71||
śatadhānyastabhūtātmā śatānando guṇaprasūḥ |
vaiṣṇavotpādanaparaḥ sarvadharmopadeśakaḥ || 72||
parahaṃsakriyāgoptā yogacaryāpradarśakaḥ |
caturthāśramanirṇetā sadānandaśarīravān || 73||
pradarśitānyadharmaśca bharatasvāmyapārakṛt |
yathāvatkarmakartā ca saṅgāniṣṭapradarśakaḥ || 74||
āvaśyakapunarjanmakarmamārgapradarśakaḥ |
yajñarūpamṛgaḥ śāntaḥ sahiṣṇuḥ satparākramaḥ || 75||
rahūgaṇagatijñaśca rahūgaṇavimocakaḥ |
bhavāṭavītattvavaktā bahirmukhahite rataḥ || 76||
gayasvāmī sthānavaṃśakartā sthānavibhedakṛt |
puruṣāvayavo bhūmiviśeṣavinirūpakaḥ || 77||
jambūdvīpapatirmerunābhipadmaruhāśrayaḥ |
nānāvibhūtilīlāḍhyo gaṅgotpattinidānakṛt || 78||
gaṅgāmāhātmyahetuśca gaṅgārūpo'tigūḍhakṛt |
vaikuṇṭhadehahetvambujanmakṛt sarvapāvanaḥ || 79||
śivasvāmī śivopāsyo gūḍhaḥ saṅkarṣaṇātmakaḥ |
sthānarakṣārthamatsyādirūpaḥ sarvaikapūjitaḥ || 80||
upāsyanānārūpātmā jyotīrūpo gatipradaḥ |
sūryanārāyaṇo vedakāntirujjvalaveṣadhṛk || 81||
haṃso'ntarikṣagamanaḥ sarvaprasavakāraṇam |
ānandakartā vasudo budho vākpatirujjvalaḥ || 82||
kālātmā kālakālaśca kālacchedakṛduttamaḥ |
śiśumāraḥ sarvamūrtirādhidaivikarūpadhṛk || 83||
anantasukhabhogāḍhyo vivaraiśvaryabhājanam |
saṅkarṣaṇo daityapatiḥ sarvādhāro bṛhadvapuḥ || 84||
anantanarakacchedī smṛtimātrārtināśanaḥ |
sarvānugrahakartā ca |||||||||||||||||||| continued
poṣaṇa-puṣṭi-līlā
|||||||||||||||| maryādābhinnaśāstrakṛt || 85 ||
kālāntakabhayacchedī nāmasāmarthyarūpadhṛk |
uddhārānarhagoptrātmā nāmādiprerakottamaḥ || 86||
ajāmilamahāduṣṭamocako'ghavimocakaḥ |
dharmavaktā'kliṣṭavaktā viṣṇudharmasvarūpadhṛk || 87||
sanmārgaprerako dhartā tyāgaheturadhokṣajaḥ |
vaikuṇṭhapuranetā ca dāsasaṃvṛddhikārakaḥ || 88||
dakṣaprasādakṛddhaṃsaguhyastutivibhāvanaḥ |
svābhiprāyapravaktā ca muktajīvaprasūtikṛt || 89||
nāradapreraṇātmā ca haryaśvabrahmabhāvanaḥ |
śabalāśvahito gūḍhavākyārthajñāpanakṣamaḥ || 90||
gūḍhārthajñāpanaḥ sarvamokṣānandapratiṣṭhitaḥ |
puṣṭiprarohahetuśca dāsaikajñātahṛdgataḥ || 91||
śāntikartā suhitakṛt strīprasūḥ sarvakāmadhuk |
puṣṭivaṃśapraṇetā ca viśvarūpeṣṭadevatā || 92||
kavacātmā pālanātmā varmopacitikāraṇam |
viśvarūpaśiraśchedī tvāṣṭrayajñavināśakaḥ || 93||
vṛtrasvāmī vṛtragamyo vṛtravrataparāyaṇaḥ |
vṛtrakīrtirvṛtramokṣo maghavatprāṇarakṣakaḥ || 94||
aśvamedhahavirbhoktā devendrāmīvanāśakaḥ |
saṃsāramocakaścitraketubodhanatatparaḥ || 95||
mantrasiddhiḥ siddhihetuḥ susiddhiphaladāyakaḥ |
mahādevatiraskartā bhaktyai pūrvārthanāśakaḥ || 96||
devabrāhmaṇavidveṣavaimukhyajñāpakaḥ śivaḥ |
ādityo daityarājaśca mahatpatiracintyakṛt || 97||
marutāṃ bhedakastrātā vratātmā pumprasūtikṛt |
ūtilīlā
karmātmā vāsanātmā ca ūtilīlāparāyaṇaḥ || 98||
samadaityasuraḥ svātmā vaiṣamyajñānasaṃśrayaḥ |
dehādyupādhirahitaḥ sarvajñaḥ sarvahetuvid || 99||
brahmavāksthāpanaparaḥ svajanmāvadhikāryakṛt |
sadasadvāsanāhetustrisatyo bhaktamocakaḥ || 100||
hiraṇyakaśipudveṣī praviṣṭātmā'tibhīṣaṇaḥ |
śāntijñānādihetuśca prahlādotpattikāraṇam || 101||
daityasiddhāntasadvaktā tapaḥsāra udāradhīḥ |
daityahetuprakaṭano bhakticihnaprakāśakaḥ || 102||
saddveṣahetuḥ saddveṣavāsanātmā nirantaraḥ |
naiṣṭhuryasīmā prahlādavatsalaḥ saṅgadoṣahā || 103||
mahānubhāvaḥ sākāraḥ sarvākāraḥ pramāṇabhūḥ |
stambhaprasūtirnṛharirnṛsiṃho bhīmavikramaḥ || 104||
vikaṭāsyo lalajjihvo nakhaśastro javotkaṭaḥ |
hiraṇyakaśipucchedī krūradaityanivārakaḥ || 105||
siṃhāsanasthaḥ krodhātmā lakṣmībhayavivardhanaḥ |
brahmādyatyantabhayabhūrapūrvācintyarūpadhṛk || 106||
bhaktaikaśāntahṛdayo bhaktastutyaḥ stutipriyaḥ |
bhaktāṅgalehanoddhūtakrodhapuṅjaḥ praśāntadhīḥ || 107||
smṛtimātrabhayatrātā brahmabuddhipradāyakaḥ |
gorūpadhāryamṛtapāḥ śivakīrtivivardhanaḥ || 108||
dharmātmā sarvakarmātmā viśeṣātmā''śramaprabhuḥ |
saṃsāramagnasvoddhartā sanmārgākhilatattvavāk || 109||
ācārātmā sadācāraḥ |||||||||||||||||| continued
manvantaralīlā
||||||||||||||||||||manvantaravibhāvanaḥ |
smṛtyā'śeṣāśubhaharo gajendrasmṛtikāraṇam || 110||
jātismaraṇahetvaikapūjābhaktisvarūpadaḥ |
yajño bhayānmanutrātā vibhurbrahmavratāśrayaḥ || 111||
satyaseno duṣṭaghātī harirgajavimocakaḥ |
vaikuṇṭho lokakartā ca ajito'mṛtakāraṇam || 112||
urukramo bhūmihartā sārvabhaumo balipriyaḥ |
vibhuḥ sarvahitaikātmā viṣvaksenaḥ śivapriyaḥ || 113||
dharmaseturlokadhṛtiḥ sudhāmāntarapālakaḥ |
upahartā yogapatirbṛhadbhānuḥ kriyāpatiḥ || 114||
caturdaśapramāṇātmā dharmo manvādibodhakaḥ |
lakṣmībhogaikanilayo devamantrapradāyakaḥ || 115||
daityavyāmohakaḥ sākṣādgaruḍaskandhasaṃśrayaḥ |
līlāmandaradhārī ca daityavāsukipūjitaḥ || 116||
samudronmathanāyatto'vighnakartā svavākyakṛt |
ādikūrmaḥ pavitrātmā mandarāgharṣaṇotsukaḥ || 117||
śvāsaijadabdhivārvīciḥ kalpāntāvadhikāryakṛt |
caturdaśamahāratno lakṣmīsaubhāgyavardhanaḥ || 118||
dhanvantariḥ sudhāhasto yajñabhoktā''rtināśanaḥ |
āyurvedapraṇetā ca devadaityākhilārcitaḥ || 119||
buddhivyāmohako devakāryasādhanatatparaḥ |
strīrūpo māyayā vaktā daityāntaḥkaraṇapriyaḥ || 120||
pāyitāmṛtadevāṃśo yuddhahetusmṛtipradaḥ |
sumālimālivadhakṛnmālyavatprāṇahārakaḥ || 121||
kālanemiśiraśchedī daityayajñavināśakaḥ |
indrasāmarthyadātā ca daityaśeṣasthitipriyaḥ || 122||
śivavyāmohako māyī bhṛgumantrasvaśaktidaḥ |
balijīvanakartā ca svargaheturvratārcitaḥ || 123||
adityānandakartā ca kaśyapāditisambhavaḥ |
upendra indrāvarajo vāmanabrahmarūpadhṛk || 124||
brahmādisevitavapuryajñapāvanatatparaḥ |
yācñopadeśakartā ca jñāpitāśeṣasaṃsthitiḥ || 125||
satyārthaprerakaḥ sarvahartā garvavināśakaḥ |
trivikramastrilokātmā viśvamūrtiḥ pṛthuśravāḥ || 126||
pāśabaddhabaliḥ sarvadaityapakṣopamardakaḥ |
sutalasthāpitabaliḥ svargādhikasukhapradaḥ || 127||
karmasampūrtikartā ca svargasaṃsthāpitāmaraḥ |
jñātatrividhadharmātmā mahāmīno'bdhisaṃśrayaḥ || 128||
satyavratapriyo goptā matsyamūrtidhṛtaśrutiḥ |
śaṛṅgabaddhadhṛtakṣoṇiḥ sarvārthajñāpako guruḥ || 129||
īśānukathālīlā
īśasevakalīlātmā sūryavaṃśapravartakaḥ |
somavaṃśodbhavakaro manuputragatipradaḥ || 130||
ambarīṣapriyaḥ sādhurdurvāsogarvanāśakaḥ |
brahmaśāpopasaṃhartā bhaktakīrtivivardhanaḥ || 131||
ikṣvākuvaṃśajanakaḥ sagarādyakhilārthadaḥ |
bhagīrathamahāyatno gaṅgādhautāṅghripaṅkajaḥ || 132||
brahmasvāmī śivasvāmī sagarātmajamuktidaḥ |
khaṭvāṅgamokṣahetuśca raghuvaṃśavivardhanaḥ || 133||
raghunātho rāmacandro rāmabhadro raghupriyaḥ |
anantakīrtiḥ puṇyātmā puṇyaślokaikabhāskaraḥ || 134||
kośalendraḥ pramāṇātmā sevyo daśarathātmajaḥ |
lakṣmaṇo bharataścaiva śatrughno vyūhavigrahaḥ || 135||
viśvāmitrapriyo dāntastāḍakāvadhamokṣadaḥ |
vāyavyāstrābdhinikṣiptamārīcaśca subāhuhā || 136||
vṛṣadhvajadhanurbhaṅgaprāptasītāmahotsavaḥ |
sītāpatirbhṛgupatigarvaparvatanāśakaḥ || 137||
ayodhyāsthamahābhogayuktalakṣmīvinodavān |
kaikeyīvākyakartā ca pitṛvākparipālakaḥ || 138||
vairāgyabodhako'nanyasāttvikasthānabodhakaḥ |
ahalyāduḥkhahārī ca guhasvāmī salakṣmaṇaḥ || 139||
citrakūṭapriyasthāno daṇḍakāraṇyapāvanaḥ |
śarabhaṅgasutīkṣṇādipūjito'gastyabhāgyabhūḥ || 140||
ṛṣisamprārthitakṛtirvirādhavadhapaṇḍitaḥ |
chinnaśūrpaṇakhānāsaḥ kharadūṣaṇaghātakaḥ || 141||
ekabāṇahatānekasahasrabalarākṣasaḥ |
mārīcaghātī niyatasītāsambandhaśobhitaḥ || 142||
sītāviyoganāṭyaśca jaṭāyurvadhamokṣadaḥ |
śabarīpūjito bhaktahanumatpramukhāvṛtaḥ || 143||
dundubhyasthipraharaṇaḥ saptatālavibhedanaḥ |
sugrīvarājyado vālighātī sāgaraśoṣaṇaḥ || 144||
setubandhanakartā ca vibhīṣaṇahitapradaḥ |
rāvaṇādiśiraśchedī rākṣasāghaughanāśakaḥ || 145||
sītā'bhayapradātā ca puṣpakāgamanotsukaḥ |
ayodhyāpatiratyantasarvalokasukhapradaḥ || 146||
mathurāpuranirmātā sukṛtajñasvarūpadaḥ |
janakajñānagamyaśca ailāntaprakaṭaśrutiḥ || 147||
haihayāntakaro rāmo duṣṭakṣatravināśakaḥ |
somavaṃśahitaikātmā yaduvaṃśavivardhanaḥ || 148||
nirodhalīlā
parabrahmāvataraṇaḥ keśavaḥ kleśanāśanaḥ |
bhūmibhārāvataraṇo bhaktārthākhilamānasaḥ || 149||
sarvabhaktanirodhātmā līlānantanirodhakṛt |
bhūmiṣṭhaparamānando devakīśuddhikāraṇam || 150||
vasudevajñānaniṣṭhasamajīvanivārakaḥ |
sarvavairāgyakaraṇasvalīlādhāraśodhakaḥ || 151||
māyājñāpanakartā ca śeṣasambhārasambhṛtiḥ |
bhaktakleśaparijñātā tannivāraṇatatparaḥ || 152||
āviṣṭavasudevāṃśo devakīgarbhabhūṣaṇam |
pūrṇatejomayaḥ pūrṇaḥ kaṃsādhṛṣyapratāpavān || 153||
vivekajñānadātā ca brahmādyakhilasaṃstutaḥ |
satyo jagatkalpatarurnānārūpavimohanaḥ || 154||
bhaktimārgapratiṣṭhātā vidvanmohapravartakaḥ |
mūlakālaguṇadraṣṭā nayanānandabhājanam || 155||
vasudevasukhābdhiśca devakīnayanāmṛtam |
pitṛmātṛstutaḥ pūrvasarvavṛttāntabodhakaḥ || 156||
gokulāgatilīlāptavasudevakarasthitiḥ |
sarveśatvaprakaṭano māyāvyatyayakārakaḥ || 157||
jñānamohitaduṣṭeśaḥ prapañcāsmṛtikāraṇam |
yaśodānandano nandabhāgyabhūgokulotsavaḥ || 158||
nandapriyo nandasūnuryaśodāyāḥ stanandhayaḥ |
pūtanāsupayaḥpātā mugdhabhāvātisundaraḥ || 159||
sundarīhṛdayānando gopīmantrābhimantritaḥ |
gopālāścaryarasakṛt śakaṭāsurakhaṇḍanaḥ || 160||
nandavrajajanānandī nandabhāgyamahodayaḥ |
tṛṇāvartavadhotsāho yaśodājñānavigrahaḥ || 161||
balabhadrapriyaḥ kṛṣṇaḥ saṅkarṣaṇasahāyavān |
rāmānujo vāsudevo goṣṭhāṅgaṇagatipriyaḥ || 162||
kiṅkiṇīravabhāvajño vatsapucchāvalambanaḥ |
navanītapriyo gopīmohasaṃsāranāśakaḥ || 163||
gopabālakabhāvajñaścauryavidyāviśāradaḥ |
mṛtsnābhakṣaṇalīlāsyamāhātmyajñānadāyakaḥ || 164||
dharādroṇaprītikartā dadhibhāṇḍavibhedanaḥ |
dāmodaro bhaktavaśyo yamalārjunabhañjanaḥ || 165||
bṛhadvanamahāścaryo vṛndāvanagatipriyaḥ |
vatsaghātī bālakelirbakāsuraniṣūdanaḥ || 166||
araṇyabhoktā'pyathavā bālalīlāparāyaṇaḥ |
protsāhajanakaścaivamaghāsuraniṣūdanaḥ || 167||
vyālamokṣapradaḥ puṣṭo brahmamohapravardhanaḥ |
anantamūrtiḥ sarvātmā jaṅgamasthāvarākṛtiḥ || 168||
brahmamohanakartā ca stutya ātmā sadāpriyaḥ |
paugaṇḍalīlābhiratirgocāraṇaparāyaṇaḥ || 169||
vṛndāvanalatāgulmavṛkṣarūpanirūpakaḥ |
nādabrahmaprakaṭano vayaḥpratikṛtisvanaḥ || 170||
barhinṛtyānukaraṇo gopālānukṛtisvanaḥ |
sadācārapratiṣṭhātā balaśramanirākṛtiḥ || 171||
tarumūlakṛtāśeṣatalpaśāyī sakhistutaḥ |
gopālasevitapadaḥ śrīlālitapadāmbujaḥ || 172||
gopasamprārthitaphaladānanāśitadhenukaḥ |
kālīyaphaṇimāṇikyarañjitaśrīpadāmbujaḥ || 173||
dṛṣṭisaṅjīvitāśeṣagopagogopikāpriyaḥ |
līlāsampītadāvāgniḥ pralambavadhapaṇḍitaḥ || 174||
dāvāgnyāvṛtagopāladṛṣṭyācchādanavahnipaḥ |
varṣāśaradvibhūtiśrīrgopīkāmaprabodhakaḥ || 175||
gopīratnastutāśeṣaveṇuvādyaviśāradaḥ |
kātyāyanīvratavyājasarvabhāvāśritāṅganaḥ || 176||
satsaṅgatistutivyājastutavṛndāvanāṅghripaḥ |
gopakṣucchāntisaṃvyājaviprabhāryāprasādakṛt || 177||
hetuprāptendrayāgasvakāryagosavabodhakaḥ |
śailarūpakṛtāśeṣarasabhogasukhāvahaḥ || 178||
līlāgovardhanoddhārapālitasvavrajapriyaḥ |
gopasvacchandalīlārthagargavākyārthabodhakaḥ || 179||
indradhenustutiprāptagovindendrābhidhānavān |
vratādidharmasaṃsaktanandakleśavināśakaḥ || 180||
nandādigopamātreṣṭavaikuṇṭhagatidāyakaḥ |
veṇuvādasmarakṣobhamattagopīvimuktidaḥ || 181||
sarvabhāvaprāptagopīsukhasaṃvardhanakṣamaḥ |
gopīgarvapraṇāśārthatirodhānasukhapradaḥ || 182||
kṛṣṇabhāvavyāptaviśvagopībhāvitaveṣadhṛk |
rādhāviśeṣasambhogaprāptadoṣanivārakaḥ || 183||
paramaprītisaṅgītasarvādbhutamahāguṇaḥ |
mānāpanodanākrandagopīdṛṣṭimahotsavaḥ || 184||
gopikāvyāptasarvāṅgaḥ strīsambhāṣāviśāradaḥ |
rāsotsavamahāsaukhyagopīsambhogasāgaraḥ || 185||
jalasthalarativyāptagopīdṛṣṭyabhipūjitaḥ |
śāstrānapekṣakāmaikamuktidvāravivardhanaḥ || 186||
sudarśanamahāsarpagrastanandavimocakaḥ |
gītamohitagopīdhṛkṣaṅkhacūḍavināśakaḥ || 187||
guṇasaṅgītasantuṣṭirgopīsaṃsāravismṛtiḥ |
ariṣṭamathano daityabuddhivyāmohakārakaḥ || 188||
keśighātī nāradeṣṭo vyomāsuravināśakaḥ |
akrūrabhaktisaṃrāddhapādareṇumahānidhiḥ || 189||
rathāvarohaśuddhātmā gopīmānasahārakaḥ |
hradasandarśitāśeṣavaikuṇṭhākrūrasaṃstutaḥ || 190||
mathurāgamanotsāho mathurābhāgyabhājanam |
mathurānagarīśobhādarśanotsukamānasaḥ || 191||
duṣṭarañjakaghātī ca vāyakārcitavigrahaḥ |
vastramālāsuśobhāṅgaḥ kubjālepanabhūṣitaḥ || 192||
kubjāsurūpakartā ca kubjārativarapradaḥ |
prasādarūpasantuṣṭaharakodaṇḍakhaṇḍanaḥ || 193||
śakalāhatakaṃsāptadhanūrakṣakasainikaḥ |
jāgratsvapnabhayavyāptamṛtyulakṣaṇabodhakaḥ || 194||
mathurāmalla ojasvī mallayuddhaviśāradaḥ |
sadyaḥ kuvalayāpīḍaghātī cāṇūramardanaḥ || 195||
līlāhatamahāmallaḥ śalatośalaghātakaḥ |
kaṃsāntako jitāmitro vasudevavimocakaḥ || 196||
jñātatattvapitṛjñānamohanāmṛtavāṅmayaḥ |
ugrasenapratiṣṭhātā yādavādhivināśakaḥ || 197||
nandādisāntvanakaro brahmacaryavrate sthitaḥ |
guruśuśrūṣaṇaparo vidyāpāramiteśvaraḥ || 198||
sāndīpanimṛtāpatyadātā kālāntakādijit |
gokulāśvāsanaparo yaśodānandapoṣakaḥ || 199||
gopikāvirahavyājamanogatiratipradaḥ |
samoddhavabhramaravāk gopikāmohanāśakaḥ || 200||
kubjāratiprado'krūrapavitrīkṛtabhūgṛhaḥ |
pṛthāduḥkhapraṇetā ca pāṇḍavānāṃ sukhapradaḥ || 201||
daśamaskandhottarārdhanāmāni nirodhalīlā
jarāsandhasamānītasainyaghātī vicārakaḥ |
yavanavyāptamathurājanadattakuśasthaliḥ || 202||
dvārakādbhutanirmāṇavismāpitasurāsuraḥ |
manuṣyamātrabhogārthabhūmyānītendravaibhavaḥ || 203||
yavanavyāptamathurānirgamānandavigrahaḥ |
mucukundamahābodhayavanaprāṇadarpahā || 204||
mucukundastutāśeṣaguṇakarmamahodayaḥ |
phalapradānasantuṣṭirjanmāntaritamokṣadaḥ || 205||
śivabrāhmaṇavākyāptajayabhītivibhāvanaḥ |
pravarṣaṇaprārthitāgnidānapuṇyamahotsavaḥ || 206||
rukmiṇīramaṇaḥ kāmapitā pradyumnabhāvanaḥ |
syamantakamaṇivyājaprāptajāmbavatīpatiḥ || 207||
satyabhāmāprāṇapatiḥ kālindīrativardhanaḥ |
mitravindāpatiḥ satyāpatirvṛṣaniṣūdanaḥ || 208||
bhadrāvāñchitabhartā ca lakṣmaṇāvaraṇakṣamaḥ |
indrādiprārthitavadhanarakāsurasūdanaḥ || 209||
murāriḥ pīṭhahantā ca tāmrādiprāṇahārakaḥ |
ṣoḍaśastrīsahasreśaḥ chatrakuṇḍaladānakṛt || 210||
pārijātāpaharaṇo devendramadanāśakaḥ |
rukmiṇīsamasarvastrīsādhyabhogaratipradaḥ || 211||
rukmiṇīparihāsoktivāktirodhānakārakaḥ |
putrapautramahābhāgyagṛhadharmapravartakaḥ || 212||
śambarāntakasatputravivāhahatarukmikaḥ |
uṣāpahṛtapautraśrīrbāṇabāhunivārakaḥ || 213||
śītajvarabhayavyāptajvarasaṃstutaṣaḍguṇaḥ |
śaṅkarapratiyoddhā ca dvandvayuddhaviśāradaḥ || 214||
nṛgapāpaprabhettā ca brahmasvaguṇadoṣadṛk |
viṣṇubhaktivirodhaikabrahmasvavinivārakaḥ || 215||
balabhadrāhitaguṇo gokulaprītidāyakaḥ |
gopīsnehaikanilayo gopīprāṇasthitipradaḥ || 216||
vākyātigāmiyamunāhalākarṣaṇavaibhavaḥ |
pauṇḍrakatyājitaspardhaḥ kāśīrājavibhedanaḥ || 217||
kāśīnidāhakaraṇaḥ śivabhasmapradāyakaḥ |
dvividaprāṇaghātī ca kauravākharvagarvanut || 218||
lāṅgalākṛṣṭanagarīsaṃvignākhilanāgaraḥ |
prapannābhayadaḥ sāmbaprāptasanmānabhājanam || 219||
nāradānviṣṭacaraṇo bhaktavikṣepanāśakaḥ |
sadācāraikanilayaḥ sudharmādhyāsitāsanaḥ || 220||
jarāsandhāvaruddhena vijñāpitanijaklamaḥ |
mantryuddhavādivākyoktaprakāraikaparāyaṇaḥ || 221||
rājasūyādimakhakṛt samprārthitasahāyakṛt |
indraprasthaprayāṇārthamahatsambhārasambhṛtiḥ || 222||
jarāsandhavadhavyājamocitāśeṣabhūmipaḥ |
sanmārgabodhako yajñakṣitivāraṇatatparaḥ || 223||
śiśupālahativyājajayaśāpavimocakaḥ |
duryodhanābhimānābdhiśoṣabāṇavṛkodaraḥ|| 224||
mahādevavaraprāptapuraśālvavināśakaḥ |
dantavaktravadhavyājavijayāghaughanāśakaḥ || 225||
vidūrathaprāṇahartā nyastaśastrāstravigrahaḥ |
upadharmaviliptāṅgasūtaghātī varapradaḥ || 226||
balvalaprāṇaharaṇapālitarṣiśrutikriyaḥ |
sarvatīrthāghanāśārthatīrthayātrāviśāradaḥ || 227||
jñānakriyāvibhedeṣṭaphalasādhanatatparaḥ |
sārathyādikriyākartā bhaktavaśyatvabodhakaḥ || 228||
sudāmāraṅkabhāryārthabhūmyānītendravaibhavaḥ |
ravigrahanimittāptakurukṣetraikapāvanaḥ || 229||
nṛpagopīsamastastrīpāvanārthākhilakriyaḥ |
ṛṣimārgapratiṣṭhātā vasudevamakhakriyaḥ || 230||
vasudevajñānadātā devakīputradāyakaḥ |
arjunastrīpradātā ca bahulāśvasvarūpadaḥ || 231||
śrutadeveṣṭadātā ca sarvaśrutinirūpitaḥ |
mahādevādyatiśreṣṭho bhaktilakṣaṇanirṇayaḥ || 232||
vṛkagrastaśivatrātā nānāvākyaviśāradaḥ |
naragarvavināśārthahṛtabrāhmaṇabālakaḥ || 233||
lokālokaparasthānasthitabālakadāyakaḥ |
dvārakāsthamahābhoganānāstrīrativardhanaḥ || 234||
manastirodhānakṛtavyagrastrīcittabhāvitaḥ |
muktilīlā
muktilīlāviharaṇo mauśalavyājasaṃhṛtiḥ || 235||
śrībhāgavatadharmādibodhako bhaktinītikṛt |
uddhavajñānadātā ca pañcaviṃśatidhā guruḥ || 236||
ācārabhaktimuktyādivaktā śabdodbhavasthitiḥ |
haṃso dharmapravaktā ca sanakādyupadeśakṛt || 237||
bhaktisādhanavaktā ca yogasiddhipradāyakaḥ |
nānāvibhūtivaktā ca śuddhadharmāvabodhakaḥ || 238||
mārgatrayavibhedātmā nānāśaṅkānivārakaḥ |
bhikṣugītāpravaktā ca śuddhasāṅkhyapravartakaḥ || 239||
manoguṇaviśeṣātmā jñāpakoktapurūravāḥ |
pūjāvidhipravaktā ca sarvasiddhāntabodhakaḥ || 240||
laghusvamārgavaktā ca svasthānagatibodhakaḥ |
yādavāṅgopasaṃhartā sarvāścaryagatikriyaḥ || 241||
āśrayalīlā
kāladharmavibhedārthavarṇanāśanatatparaḥ |
buddho guptārthavaktā ca nānāśāstravidhāyakaḥ || 242||
naṣṭadharmamanuṣyādilakṣaṇajñāpanotsukaḥ |
āśrayaikagatijñātā kalkiḥ kalimalāpahaḥ || 243||
śāstravairāgyasambodho nānāpralayabodhakaḥ |
viśeṣataḥ śukavyājaparīkṣijjñānabodhakaḥ || 244||
śukeṣṭagatirūpātmā parīkṣiddehamokṣadaḥ |
śabdarūpo nādarūpo vedarūpo vibhedanaḥ || 245||
vyāsaḥ śākhāpravaktā ca purāṇārthapravartakaḥ |
mārkaṇḍeyaprasannātmā vaṭapatrapuṭeśayaḥ || 246||
māyāvyāptamahāmohaduḥkhaśāntipravartakaḥ |
mahādevasvarūpaśca bhaktidātā kṛpānidhiḥ || 247||
ādityāntargataḥ kālaḥ dvādaśātmā supūjitaḥ |
śrībhāgavatarūpaśca sarvārthaphaladāyakaḥ || 248||
itīdaṃ kīrtanīyasya harernāmasahasrakam |
pañcasaptativistīrṇaṃ purāṇāntarabhāṣitam || 249||
ya etatprātarutthāya śraddhāvān susamāhitaḥ |
japedarthāhitamatiḥ sa govindapadaṃ labhet || 250||
sarvadharmavinirmuktaḥ sarvasādhanavarjitaḥ |
etaddhāraṇamātreṇa kṛṣṇasya padavīṃ vrajet || 251||
haryāveśitacittena śrībhāgavatasāgarāt |
samuddhṛtāni nāmāni cintāmaṇinibhāni hi || 252||
kaṇṭhasthitānyarthadīptyā bādhante'jñānajaṃ tamaḥ |
bhaktiṃ śrīkṛṣṇadevasya sādhayanti viniścitam || 253||
kimbahūktena bhagavān nāmabhiḥ stutaṣaḍguṇaḥ |
ātmabhāvaṃ nayatyāśu bhaktiṃ ca kurute dṛḍhām || 254||
yaḥ kṛṣṇabhaktimiha vāñchati sādhanaughair-
nāmāni bhāsurayaśāṃsi japetsa nityam |
taṃ vai hariḥ svapuruṣaṃ kurute'tiśīghram-
ātmārpaṇaṃ samadhigacchati bhāvatuṣṭaḥ || 255||
śrīkṛṣṇa kṛṣṇasakha vṛṣṇivṛṣāvanidhrug-
rājanyavaṃśadahanānapavargavīrya |
govinda gopavanitāvrajabhṛtyagīta
tīrthaśravaḥ śravaṇamaṅgala pāhi bhṛtyān || 256||
|| iti śrībhāgavatasārasamuccaye vaiśvānaroktaṃ
śrīvallabhācāryaviracitaṃ
śrīpuruṣottamasahasranāmastotraṃ sampūrṇam ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Malayalam script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.