Valmiki Ramayana Yuddha Kanda Sarga 31 — Devanagari Script

⚠️ AI-generated translation — the Nepali meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Nepali

यस सर्गमा लङ्काका गुप्तचरहरूले सुवेल पर्वतमा राम बसेको खबर रावणलाई सुनाएपछि रावणले मन्त्रीहरूसँग मन्त्रणा गरेको र मायावी विद्युज्जिह्वलाई बोलाएको वर्णन छ। रावणले विद्युज्जिह्वलाई मायाले बनेको रामको शिर र धनु लिएर आफ्नो अगाडि उभिन लगाए र अशोक वनिकामा गएर सीतालाई रामको सेनाले मारिएको भ्रम देखाए। विद्युज्जिह्वले त्यो मायाको शिर सीताको अगाडि राखेर अन्तर्धान भयो र रावणले त्यो शिर र धनुष भूमिमा फ्याँकेर सीतालाई सम्बोधन गरे।

AI-generated · not yet verified

The Nepali meaning of each verse is shown below the verse.

⚠️ AI-generated translation — the Kannada meaning was produced by AI and automatically cross-checked against the Sanskrit, but it may still contain errors. It has not yet been reviewed by a scholar. Please refer to a traditional commentary for study.

Summary — Kannada

ರಾವಣನ ಚಾರರು ರಾಮನು ಸುವೇಲ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿದಾಗ ರಾವಣನು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿ, ಮಾಯಾವಿಯಾದ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವನನ್ನು ಕರೆಸಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸಲು ಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದನು. ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವನು ಮಾಯೆಯಿಂದ ರಾಮನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ರಾವಣನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದನು. ರಾವಣನು ಅಶೋಕವನಿಕೆಗೆ ಹೋಗಿ ಸೀತೆಗೆ ರಾಮನು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಹತನಾದನೆಂದು ಹೇಳಿ, ಮಾಯೆಯ ಶಿರಸ್ಸನ್ನೂ ಧನುಸ್ಸನ್ನೂ ಅವಳ ಮುಂದೆ ಇಡಿಸಿದನು. ಈ ಸರ್ಗವು ರಾವಣನ ಮಾಯಾ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸೀತೆಗೆ ರಾಮನ ವಧೆಯ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.

AI-generated · not yet verified

The Kannada meaning of each verse is shown below the verse.

Meaning —

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।

अथ एकत्रिंशस्सर्गः ।

Shloka 1

ततस्तमक्षोभ्यबलंलङ्काधिपतयेचराः ।
सुवेलेराघवंशैलेनिविष्टम्प्रत्यवेदयन् ॥ 1 ॥

tatastamakṣobhyabalaṃlaṅkādhipatayecarāḥ |
suvelerāghavaṃśaileniviṣṭampratyavedayan || 1 ||

ಆಗ ಲಂಕಾಧಿಪತಿಯಾದ ರಾವಣನ ಚಾರರಾದ, ಅಕ್ಷೋಭ್ಯಬಲವುಳ್ಳ ರಾಘವನು ಸುವೇಲ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ^AI

त्यसपछि लङ्काका राजाका गुप्तचरहरूले अक्षोभ्य बल भएका राघव सुवेल पर्वतमा बसेको खबर रावणलाई सुनाए। ^AI

Shloka 2

चाराणांरावणश्श्रुत्वाप्राप्तंरामम्महाबलम् ।
जातोद्वेगोऽभवत्किञ्चित्सचिवानिदमब्रवीत् ॥ 2 ॥

cārāṇāṃrāvaṇaśśrutvāprāptaṃrāmammahābalam |
jātodvego'bhavatkiñcitsacivānidamabravīt || 2 ||

ಚಾರರಿಂದ ಮಹಾಬಲನಾದ ರಾಮನು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾವಣನು ಸ್ವಲ್ಪ ಉದ್ವಿಗ್ನನಾದನು; ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಇಂತು ಹೇಳಿದನು. ^AI

चरहरूबाट महाबली राम आएको कुरा सुनेर रावण केही व्याकुल भयो र आफ्ना मन्त्रीहरूलाई यसो भन्यो। ^AI

Shloka 3

मन्त्रिणश्शीघ्रमायान्तुसर्वेवैसुसमाहिताः ।
अयन्नोमन्त्रकालोहिसम्प्रप्ताइतिराक्षसाः ॥ 3 ॥

mantriṇaśśīghramāyāntusarvevaisusamāhitāḥ |
ayannomantrakālohisampraptāitirākṣasāḥ || 3 ||

ಎಲೈ ರಾಕ್ಷಸರೇ, ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಿಗಳೂ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸನ್ನದ್ಧರಾಗಿ ಬನ್ನಿ; ನಮ್ಮ ಮಂತ್ರಾಲೋಚನೆಯ ಕಾಲವು ಈಗ ಬಂದೊದಗಿದೆ. ^AI

हे राक्षसहरू! सबै मन्त्रीहरू शीघ्र, होसियार भएर आउन्; किनकि अब हाम्रो मन्त्रणाको समय आएको छ। ^AI

Shloka 4

तस्यतद्वचनंश्रुत्वामन्त्रिणोऽभ्यागमन् द्रुतम् ।
ततस्समन्त्रयामासराक्षसैस्सचिवैस्सह ॥ 4 ॥

tasyatadvacanaṃśrutvāmantriṇo'bhyāgaman drutam |
tatassamantrayāmāsarākṣasaissacivaissaha || 4 ||

ಅವನ ಆ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬಂದರು; ಆಗ ಅವನು ಆ ರಾಕ್ಷಸ ಮಂತ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದನು. ^AI

उसको त्यो वचन सुनेर मन्त्रीहरू तुरन्त आए; त्यसपछि उसले ती राक्षस मन्त्रीहरूसँग मन्त्रणा गर्‍यो। ^AI

Shloka 5

मन्त्रयित्वासदुर्धर्षःक्षमंयत्समनन्तरम् ।
विसर्जयित्वासचिवान्प्रविवेशस्वमालयम् ॥ 5 ॥

mantrayitvāsadurdharṣaḥkṣamaṃyatsamanantaram |
visarjayitvāsacivānpraviveśasvamālayam || 5 ||

ಸದುರ್ಧರ್ಷನಾದ ಅವನು ಮಂತ್ರಾಲೋಚನೆ ಮಾಡಿ, ಅನಂತರ ಯೋಗ್ಯವಾದುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟು ತನ್ನ ಮನೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ^AI

दुर्धर्ष राक्षसले जे उचित थियो त्यसको मन्त्रणा गरेपछि मन्त्रीहरूलाई बिदा गरेर आफ्नो महलमा प्रवेश गर्‍यो। ^AI

Shloka 6

ततोराक्षसमाहूयविद्युज्जिह्वम्महाबलम् ।
मायाविदम्महामायःप्राविशद्यत्रमैथिली ॥ 6 ॥

tatorākṣasamāhūyavidyujjihvammahābalam |
māyāvidammahāmāyaḥprāviśadyatramaithilī || 6 ||

ಆಗ ಮಹಾಮಾಯಾವಿಯಾದ ಅವನು ಮಹಾಬಲನೂ ಮಾಯಾವಿಯೂ ಆದ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕರೆಸಿ, ಸೀತೆಯು ಇರುವಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ^AI

त्यसपछि महामायावी रावणले महाबली र मायावी विद्युज्जिह्व राक्षसलाई बोलाएर जहाँ मैथिली थिइन् त्यहाँ प्रवेश गर्‍यो। ^AI

Shloka 7

विद्युज्जिह्वञ्चमायाज्ञमब्रवीद्राक्षसाधिपः ।
मोहयिष्यावहेसीताम्माययाजनकात्मजाम् ॥ 7 ॥

vidyujjihvañcamāyājñamabravīdrākṣasādhipaḥ |
mohayiṣyāvahesītāmmāyayājanakātmajām || 7 ||

ರಾಕ್ಷಸಾಧಿಪತಿಯು ಮಾಯೆಯನ್ನು ತಿಳಿದ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವನನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಿದನು: ನಾವು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಜನಕನ ಮಗಳಾದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸೋಣ. ^AI

राक्षसाधिप रावणले मायामा निपुण विद्युज्जिह्वलाई भन्यो — हामी मायाद्वारा जनककी छोरी सीतालाई मोहित गराउँछौं। ^AI

Shloka 8

शिरोमायामयङ्गृह्यराघवस्यनिशाचरः ।
त्वम्मांसमुतिष्ठस्वमहच्चसशरन्धनुः ॥ 8 ॥

śiromāyāmayaṅgṛhyarāghavasyaniśācaraḥ |
tvammāṃsamutiṣṭhasvamahaccasaśarandhanuḥ || 8 ||

ಎಲೈ ನಿಶಾಚರನೇ, ನೀನು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ರಾಘವನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ದೊಡ್ಡ ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನನ್ನ ಎದುರಿಗೆ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳುವವನಾಗು. ^AI

हे निशाचर! तिमी मायाले बनेको राघवको शिर लिएर ठूलो धनुष र बाणसहित मेरो अगाडि उभिनु। ^AI

Shloka 9

एवमुक्तस्तथेत्याहविद्युज्जिह्वोनिशाचरः ।
दर्शयामासताम्मायांसुप्रयुक्तांसरावणे ॥ 9 ॥

evamuktastathetyāhavidyujjihvoniśācaraḥ |
darśayāmāsatāmmāyāṃsuprayuktāṃsarāvaṇe || 9 ||

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು 'ಹಾಗೆಯೇ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತನ್ನ ಮಾಯೆಯನ್ನು ರಾವಣನಿಗೆ ತೋರಿಸಿದನು. ^AI

यसरी भनिएपछि 'त्यसै गरूँ' भनी विद्युज्जिह्व नामक राक्षसले रावणसमक्ष राम्ररी प्रयोग गरिएको त्यो माया देखायो। ^AI

Shloka 10

तस्यतुष्टोऽभवद्राजाप्रददौचविभूषणम् ।
अशोकवनिकायान्तुसीतादर्शनलालसः ।
वैरृतानामधिपतिस्संविवेशमहाबलः ॥ 10 ॥

tasyatuṣṭo'bhavadrājāpradadaucavibhūṣaṇam |
aśokavanikāyāntusītādarśanalālasaḥ |
vairṛtānāmadhipatissaṃviveśamahābalaḥ || 10 ||

ಅದಕ್ಕೆ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ರಾಜನು ಅವನಿಗೆ ಆಭರಣವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಸೀತೆಯನ್ನು ನೋಡುವ ಆಸೆಯುಳ್ಳ, ಮಹಾಬಲನಾದ, ವೈರಿಗಳ ಒಡೆಯನಾದ ಅವನು ಅಶೋಕವನಿಕೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ^AI

त्यसबाट राजा प्रसन्न भए र उसलाई विभूषण दिए। अनि सीताको दर्शनको लालसा भएको, वैरृतानाको अधिपति महाबली रावण अशोक वनिकामा प्रवेश गर्यो। ^AI

Shloka 11

ततोदीनामदैन्यार्हान्ददर्शधनदानुजः ॥ 11 ॥

tatodīnāmadainyārhāndadarśadhanadānujaḥ || 11 ||

ಆಗ ಧನದ (ಕುಬೇರನ) ತಮ್ಮನಾದ ಅವನು ದೀನಳಾದ, ದೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹಳಲ್ಲದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಂಡನು. ^AI

तब धनदानुज (रावण) ले दीन भएकी, दया गर्न योग्य त्यो सीतालाई देख्यो। ^AI

Shloka 12

अधोमुखींशोकपरामुपविष्टाम्महीतले ।
भर्तारमेवध्यायन्तीमशोकवविकाङ्गताम् ॥ 12 ॥

adhomukhīṃśokaparāmupaviṣṭāmmahītale |
bhartāramevadhyāyantīmaśokavavikāṅgatām || 12 ||

ಶೋಕದಿಂದ ಕೂಡಿದವಳಾಗಿ, ತಲೆಬಾಗಿಸಿ, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು, ಪತಿಯನ್ನೇ ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಅಶೋಕವನದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅವಳನ್ನು ಕಂಡನು. ^AI

शोकले ग्रस्त भएकी, टाउको निहुराएकी, पृथ्वीतलमा बसेकी, पतिकै ध्यान गरिरहेकी, अशोक वनिकामा गएकी सीतालाई देख्यो। ^AI

Shloka 13

उपास्यमानाङ्घोराभीराक्षसीभिरितस्ततः ।
उपसृत्यततस्सीताम्प्रहर्षन्नामकीर्तयन् ॥ 13 ॥

upāsyamānāṅghorābhīrākṣasībhiritastataḥ |
upasṛtyatatassītāmpraharṣannāmakīrtayan || 13 ||

ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದಲೂ ಘೋರ ರಾಕ್ಷಸಿಯರಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿ, ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುತ್ತಾ, ^AI

यताउता घोर राक्षसीहरूबाट सेवा गरिइरहेकी सीताको नजिक गएर हर्षित हुँदै आफ्नो नाम बताउँदै। ^AI

Shloka 14

इदञ्चवचनन्धृष्टमुवाचजनकात्मजाम् ।
सान्त्व्यमानामयाभद्रेयमुपाश्रित्यवल्गसे ।
खरहन्तासतेभर्ताराघवस्समरेहतः ॥ 14 ॥

idañcavacanandhṛṣṭamuvācajanakātmajām |
sāntvyamānāmayābhadreyamupāśrityavalgase |
kharahantāsatebhartārāghavassamarehataḥ || 14 ||

ಜನಕನ ಮಗಳಿಗೆ ಧೃಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಈ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳಿದನು: 'ಎಲೈ ಭದ್ರೆಯೇ, ನನ್ನಿಂದ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ನೀನು ಯಾವ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತಿದ್ದೀ? ಖರನನ್ನು ಕೊಂದ ನಿನ್ನ ಪತಿ ರಾಘವನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ^AI

अनि ऊ धृष्टतापूर्वक यो वचन जनककी छोरीसँग बोल्यो — 'हे भद्रे, मबाट सान्त्वना दिइँदै तिमी यसैको आश्रयमा किन बसिरहेकी छौ? खरको हन्ता तिम्रो पति राघव त रणमा मारिए।' ^AI

Shloka 15

छिन्नन्तेसर्वतोमूलन्दर्पस्तेनिहतोमया ।
व्यसनेनात्मनस्सीते ममभार्याभविष्यसि ॥ 15 ॥

chinnantesarvatomūlandarpastenihatomayā |
vyasanenātmanassīte mamabhāryābhaviṣyasi || 15 ||

ಎಲೈ ಸೀತೆಯೇ, ನಿನ್ನ ದರ್ಪದ ಎಲ್ಲ ಮೂಲವೂ ನನ್ನಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಿನ್ನ ವ್ಯಸನದಿಂದ ನೀನು ನನ್ನ ಭಾರ್ಯೆಯಾಗುವಿ. ^AI

'तिम्रो दर्प सबैतिरबाट मैले छेदन गरें, त्यो मेरो हातबाट नष्ट भयो। हे सीते, आफ्नो यस विपत्तिमा तिमी मेरी भार्या हुनेछौ।' ^AI

Shloka 16

विसृजेमाम्मतिम्मूढेः किम्मृतेनकरिष्यसि ।
भवस्वभद्रेः भार्याणांसर्वेसामीश्वरीमम ॥ 16 ॥

visṛjemāmmatimmūḍheḥ kimmṛtenakariṣyasi |
bhavasvabhadreḥ bhāryāṇāṃsarvesāmīśvarīmama || 16 ||

ಎಲೈ ಮೂಢಳೇ, ಈ ಬುದ್ಧಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡು; ಅವನಿಲ್ಲದೆ ಏನು ಮಾಡುವಿ? ಎಲೈ ಭದ್ರೆಯೇ, ಎಲ್ಲ ಭಾರ್ಯೆಯರಿಗೂ ಒಡತಿಯಾಗಿ ನನ್ನ ಭಾರ್ಯೆಯಾಗು.' ^AI

'हे मूढे, यो बुद्धि त्यागिदेऊ; मृतेन (मरेको पतिसँग) के गर्नेछौ? हे भद्रे, तिमी मेरी भार्या बन, तिमी सबै भार्याहरूकी स्वामिनी हुनेछौ।' ^AI

Shloka 17

अल्पपुण्येः निवृत्तार्थेः मूढेः पण्डितमानिनिः ।
शृणुभर्तृवधंसीतेः घोरंवृत्रवधंयथा ॥ 17 ॥

alpapuṇyeḥ nivṛttārtheḥ mūḍheḥ paṇḍitamāniniḥ |
śṛṇubhartṛvadhaṃsīteḥ ghoraṃvṛtravadhaṃyathā || 17 ||

ಅಲ್ಪ ಪುಣ್ಯವುಳ್ಳವರೂ, ನಿವೃತ್ತಾರ್ಥರೂ (ಪ್ರಯೋಜನ ತಪ್ಪಿದವರೂ), ಮೂರ್ಖರೂ ಆದರೂ ತಮ್ಮನ್ನು ಪಂಡಿತರೆಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೇ, ಸೀತೆಯ ಭರ್ತೃವಧೆಯನ್ನು—ವೃತ್ರನ ವಧೆಯಂತೆ ಘೋರವಾದುದನ್ನು—ಕೇಳು. ^AI

हे अल्प पुण्य भएकी, धर्मबाट विमुख भएकी, मूर्ख तर आफूलाई पण्डित ठान्ने सीते! वृत्रासुरको वध जस्तै भयानक तिम्रा पतिको वध सुन। ^AI

Shloka 18

समायातस्समुद्रान्तम्मांहन्तुङ्किलराघवः ।
वानरेन्द्रप्रणीतेनबलेनमहतावृतः ॥ 18 ॥

samāyātassamudrāntammāṃhantuṅkilarāghavaḥ |
vānarendrapraṇītenabalenamahatāvṛtaḥ || 18 ||

ಸಮುದ್ರದ ತೀರಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಆ ರಾಘವನು ವಾನರೇಂದ್ರನಿಂದ ಮುಂದೆ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾಸೈನ್ಯದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ^AI

त्यो राघव (राम) समुद्रको किनारसम्म आएको छ र वानरेन्द्रको नेतृत्वमा रहेको ठूलो सेनाले घेरिएर मलाई मार्न चाहन्छ। ^AI

Shloka 19

सन्निविष्टस्समुद्रस्यपीड्यतीरमथोत्तरम् ।
बलेनमहतारामोव्रजत्यस्तन्दिवाकरे ॥ 19 ॥

sanniviṣṭassamudrasyapīḍyatīramathottaram |
balenamahatārāmovrajatyastandivākare || 19 ||

ರಾಮನು ಮಹಾಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಮುದ್ರದ ಉತ್ತರ ತೀರವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿ, ಸೂರ್ಯನು ಅಸ್ತಮಿಸುವವರೆಗೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ^AI

ठूलो सेनासहित राम समुद्रको उत्तरी तटलाई पीडित पार्दै त्यहाँ डेरा जमाएर बसेको छ, र सूर्य अस्ताउँदै छ। ^AI

Shloka 20

अथाध्वनिपरिश्रान्तमर्धरात्रेस्थितम्बलम् ।
सुखसुप्तंसमासाद्यचारित्रम्प्रथमञ्चरैः ॥ 20 ॥

athādhvanipariśrāntamardharātresthitambalam |
sukhasuptaṃsamāsādyacāritramprathamañcaraiḥ || 20 ||

ಅನಂತರ ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ದಾರಿಯ ಆಯಾಸದಿಂದ ಬಳಲಿ ಸುಖವಾಗಿ ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು, ಮೊದಲ ಚಾರರಿಂದ ತಿಳಿದು, ನನ್ನ ಪ್ರಹಸ್ತನಿಂದ ಮುಂದೆ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಾಸೈನ್ಯವು— ^AI

अनि पहिलो पहरमा गस्ती गर्ने चरहरूले बाटो हिँडेर थाकेको र आधी रातमा रहेको त्यो सेनालाई सुखसाथ सुतेको अवस्थामा भेटे। ^AI

Shloka 21

तत्प्रहस्तप्रणीतेनबलेनमहतामम ।
बलमस्यहतंरात्रौयत्ररामस्सलक्ष्मणः ॥ 21 ॥

tatprahastapraṇītenabalenamahatāmama |
balamasyahataṃrātrauyatrarāmassalakṣmaṇaḥ || 21 ||

—ಎಲ್ಲಿ ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗಿದ್ದಾನೋ ಅಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿತು. ^AI

प्रहस्तको नेतृत्वमा रहेको मेरो त्यो ठूलो सेनाले रातमा राम र लक्ष्मणसहित रहेको उनको सेनालाई मार्यो। ^AI

Shloka 22

पट्टसान्परिघांश्चक्रान्दण्डान्महायशान् ।
बाणजालानिशूलानिभास्वरान्कूटमुद्गरान् ॥ 22 ॥

paṭṭasānparighāṃścakrāndaṇḍānmahāyaśān |
bāṇajālāniśūlānibhāsvarānkūṭamudgarān || 22 ||

ಪಟ್ಟಸಗಳನ್ನೂ, ಪರಿಘಗಳನ್ನೂ, ಚಕ್ರಗಳನ್ನೂ, ಮಹಾಯಶಸ್ವಿಯಾದ ದಂಡಗಳನ್ನೂ, ಬಾಣಸಮೂಹಗಳನ್ನೂ, ಶೂಲಗಳನ್ನೂ, ಹೊಳೆಯುವ ಕೂಟಮುದ್ಗರಗಳನ್ನೂ— ^AI

पट्टस, परिघ, चक्र, ठूलो कीर्ति भएका दण्ड, बाणजाल, शूल, चम्किला कूट र मुद्गरहरू। ^AI

Shloka 23

यष्टीश्चतोमरान् शक्तीश्चक्राणिमुसलानिच ।
उद्यम्योद्यम्यरक्षोभिर्वानरेषुनिपातिताम् ॥ 23 ॥

yaṣṭīścatomarān śaktīścakrāṇimusalānica |
udyamyodyamyarakṣobhirvānareṣunipātitām || 23 ||

—ಯಷ್ಟಿಗಳನ್ನೂ, ತೋಮರಗಳನ್ನೂ, ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ, ಚಕ್ರಗಳನ್ನೂ, ಮುಸಲಗಳನ್ನೂ ರಾಕ್ಷಸರು ಎತ್ತಿ ಎತ್ತಿ ವಾನರರ ಮೇಲೆ ಬೀಳಿಸಿದರು. ^AI

लाठी, तोमर, शक्ति, चक्र र मुसलहरूलाई उचाली-उचाली राक्षसहरूले वानरहरूमाथि हाने। ^AI

Shloka 24

अथसुप्तस्यरामस्यप्रहस्तेनप्रमाथिना ।
असक्तङ्कृतहस्तेनशिरश्छिन्नम्महासिना ॥ 24 ॥

athasuptasyarāmasyaprahastenapramāthinā |
asaktaṅkṛtahastenaśiraśchinnammahāsinā || 24 ||

ಅನಂತರ ಪ್ರಮಾಥಿಯಾದ ಪ್ರಹಸ್ತನು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಮನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಮಹಾಖಡ್ಗದಿಂದ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು. ^AI

अनि प्रमाथी प्रहस्तले निरन्तर हात चलाएर ठूलो तरवारले सुतेको रामको शिर काटिदियो। ^AI

Shloka 25

विभीषणस्समुत्पत्यनिगृहीतोयदृच्छया ।
दिशःप्रव्राजितस्सर्वैस्सर्लक्ष्मणःप्लवगैस्सहा ॥ 25 ॥

vibhīṣaṇassamutpatyanigṛhītoyadṛcchayā |
diśaḥpravrājitassarvaissarlakṣmaṇaḥplavagaissahā || 25 ||

ವಿಭೀಷಣನು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಡದೆ ಹಾರಿ ಮೇಲೆದ್ದನು; ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಎಲ್ಲಾ ವಾನರರೊಂದಿಗೆ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಓಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ^AI

विभीषण उफ्रिएर उठे, तर संयोगवश उनी पक्रिए; लक्ष्मण र सबै वानरहरूसँगै उनी सबै दिशामा भगाइए। ^AI

Shloka 26

सुग्रीवोग्रीनयासीतेभग्नयाप्लवगाधिपः ।
निरस्तहनुकश्शेतेहनुमान्राक्षसैर्हतः ॥ 26 ॥

sugrīvogrīnayāsītebhagnayāplavagādhipaḥ |
nirastahanukaśśetehanumānrākṣasairhataḥ || 26 ||

ಸುಗ್ರೀವನು ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಭಗ್ನನಾಗಿ ವಾನರಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಬಿದ್ದನು; ಹನುಮಂತನು ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಹತನಾಗಿ ಮುಖ ಕೆಳಗಾಗಿ ಮಲಗಿದನು. ^AI

सुग्रीव घाँटीमा प्रहार भई भाँचिएको गर्दन भएका वानरहरूका राजा शत्रुहरूसँग पराजित भए; हनुमान् राक्षसहरूद्वारा मारिएर निरस्त भएका हनुकसहित लडिरहे। ^AI

Shloka 27

जाम्बवानथजानुभ्यामुत्पतन्निहतोयुधि ।
पट्टसैर्बहुभिश्छिन्नोनिकृत्तःपादपोयथा ॥ 27 ॥

jāmbavānathajānubhyāmutpatannihatoyudhi |
paṭṭasairbahubhiśchinnonikṛttaḥpādapoyathā || 27 ||

ಜಾಂಬವಂತನು ಮಂಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಎದ್ದು ಹಾರುತ್ತಿರುವಾಗ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹತನಾದನು; ಅನೇಕ ಪಟ್ಟಸಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಮರದಂತೆ ಕಡಿದು ಬಿದ್ದನು. ^AI

जाम्बवान् त्यसपछि घुँडाहरूमा टेकेर उफ्रँदै युद्धमा मारिए; धेरै पट्टस (छुरा) हरूले काटिएर रुख जस्तै टुक्रा-टुक्रा भए। ^AI

Shloka 28

मैन्दश्चद्विविदश्चोभौनिहतौवानरर्षभौ ॥ 28 ॥

maindaścadvividaścobhaunihatauvānararṣabhau || 28 ||

ಮೈಂದ ಮತ್ತು ದ್ವಿವಿದ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ವಾನರಶ್ರೇಷ್ಠರೂ ಹತರಾದರು. ^AI

मैन्द र द्विविद दुवै वानरश्रेष्ठ मारिए। ^AI

Shloka 29

निश्श्वसन्तौरुदन्तौचरुधिरेणसमुक्षितौ ।
असिनाव्यायतौछिन्नौमध्येह्यरिनिषूदनौ ॥ 29 ॥

niśśvasantaurudantaucarudhireṇasamukṣitau |
asināvyāyatauchinnaumadhyehyariniṣūdanau || 29 ||

ಶತ್ರುಸಂಹಾರಕರಾದ ಅವರು ನಡುವೆ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ರಕ್ತದಿಂದ ತೊಯ್ದು, ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುತ್ತಾ ಅಳುತ್ತಾ ಬಿದ್ದರು. ^AI

निसास्सिँदै र रुँदै, रगतले भिजेका, तरवारले चिरा परेका ती शत्रुनाशक दुवै बीचमा काटिए। ^AI

Shloka 30

अनुतिष्ठतिमेदिन्याम्पनसःपनसोयथा ॥ 30 ॥

anutiṣṭhatimedinyāmpanasaḥpanasoyathā || 30 ||

ಪನಸನು (ಪನಸ ಎಂಬ ವಾನರನು) ಪನಸ ಹಣ್ಣಿನಂತೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು. ^AI

पनस (फल) जस्तै पनस नामक वानर पृथ्वीमा लडिरहेको छ। ^AI

Shloka 31

नाराचैर्बहुभिश्चिन्नश्शेतेदर्यान्दरीमुखः ।
कुमुदस्तुमहातेजानिष्कूजन्सायकैः कृतः ॥ 31 ॥

nārācairbahubhiścinnaśśetedaryāndarīmukhaḥ |
kumudastumahātejāniṣkūjansāyakaiḥ kṛtaḥ || 31 ||

ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಕುಮುದನು ಅನೇಕ ನಾರಾಚಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಕೂಗುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹತನಾಗಿ ಗುಹೆಯ ಮುಖದಂತೆ (ಬಾಯಿ ತೆರೆದು) ಮಲಗಿದನು. ^AI

धेरै बाणहरूले छिन्नभिन्न भएको दर्यान्दरीमुख (गुफामुख) भएको कुमुद महातेजस्वी, बाणहरूले घायल भई कराउँदै पल्टिरहेको छ। ^AI

Shloka 32

अङ्गदोबहुभिश्छिन्नश्शरैरासाद्यराक्षसैः ।
पतितोरुधिरोद्गारीक्षितौनिपतिताङ्गदः ॥ 32 ॥

aṅgadobahubhiśchinnaśśarairāsādyarākṣasaiḥ |
patitorudhirodgārīkṣitaunipatitāṅgadaḥ || 32 ||

ಅಂಗದನು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿ ಅನೇಕ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ರಕ್ತವನ್ನು ಕಾರುತ್ತಾ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು; ಅಂಗದನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದನು. ^AI

अङ्गद राक्षसहरूसम्म पुगेर धेरै बाणहरूले छिन्नभिन्न भई रगत बगाउँदै भूमिमा पतित भए; अङ्गद भूमिमा लडेका छन्। ^AI

Shloka 33

हरयोमथितानागैरथजातैस्तथापरे ।
शयितामृदिताश्चाश्वैर्यायुवेगैरिवाम्बुदाः ॥ 33 ॥

harayomathitānāgairathajātaistathāpare |
śayitāmṛditāścāśvairyāyuvegairivāmbudāḥ || 33 ||

ಆಗ ಕೆಲವು ಕಪಿಗಳು ಗಜಗಳಿಂದ ಮರ್ದಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ರಥಗಳಿಂದ ಹೊರಟ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಅಶ್ವಗಳ ವೇಗದಿಂದ ಮೇಘಗಳಂತೆ ಚದುರಿ ಮಲಗಿದವು ಮತ್ತು ತುಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟವು. ^AI

केही वानरहरू हात्तीहरूद्वारा मथिए, अरू रथका समूहहरूद्वारा त्यसै गरी मथिए, कोही सुते, कोही घोडाहरूका वेगले बादलहरू उडाएझैं कुल्चिएर उडाइए । ^AI

Shloka 34

प्रहृताश्चपरेत्रस्ताहस्यमानाजघन्यतः ।
अभिद्रुतास्तुरक्षोभिस्सिंहैरिवमहाद्विपाः ॥ 34 ॥

prahṛtāścaparetrastāhasyamānājaghanyataḥ |
abhidrutāsturakṣobhissiṃhairivamahādvipāḥ || 34 ||

ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಭಯಗೊಂಡು, ಹಿಂದಿನಿಂದ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಓಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಸಿಂಹಗಳಿಂದ (ಓಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ) ದೊಡ್ಡ ಆನೆಗಳಂತೆ ಆದರು. ^AI

अरूहरू घाइते भए, अरू त्रस्त भए, पछाडिबाट तर्साइए, र राक्षसहरूद्वारा सिंहहरूले ठूला हात्तीहरूलाई जस्तै लखेटिए । ^AI

Shloka 35

सागरेपतिताःकेचित्केचिग्दगनमाश्रिताः ।
ऋक्षावृक्षानुपारूढावानरींवृत्तिमाश्रिताः ॥ 35 ॥

sāgarepatitāḥkecitkecigdaganamāśritāḥ |
ṛkṣāvṛkṣānupārūḍhāvānarīṃvṛttimāśritāḥ || 35 ||

ಕೆಲವರು ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದರು, ಕೆಲವರು ಆಕಾಶವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಕರಡಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮರಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ ವಾನರ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದರು. ^AI

कोही समुद्रमा खसे, कोही आकाशमा आश्रय लिए, र भालुहरू रूखहरूमा चढे, र वानरहरूले वानरको स्वभाव अपनाए । ^AI

Shloka 36

सागरस्यचतीरेषुशैलेषुचवनेषुच ।
पिङ्गलास्तेविरूपाक्षैर्बहुभिर्बहवोहताः ॥ 36 ॥

sāgarasyacatīreṣuśaileṣucavaneṣuca |
piṅgalāstevirūpākṣairbahubhirbahavohatāḥ || 36 ||

ಸಾಗರದ ದಡಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಪಿಂಗಲ (ಕಂದು-ಬಣ್ಣದ) ಕಪಿಗಳು ಅನೇಕ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ (ವಿಕಾರವಾದ ಕಣ್ಣುಳ್ಳ) ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಹತರಾದರು. ^AI

समुद्रका तीरहरूमा, पर्वतहरूमा र वनहरूमा पिङ्गल वर्णका धेरै वानरहरू धेरै विरूपाक्ष (विकृत आँखा भएका) राक्षसहरूद्वारा मारिए । ^AI

Shloka 37

एवन्तवहतोभर्ताससैन्योममसेनया ।
क्षतजार्द्रंरजोध्वस्तमिदञ्चस्याहृतंशिरः ॥ 37 ॥

evantavahatobhartāsasainyomamasenayā |
kṣatajārdraṃrajodhvastamidañcasyāhṛtaṃśiraḥ || 37 ||

ಹೀಗೆ ನಿನ್ನ ಪತಿಯು ನನ್ನ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಹತನಾದನು; ರಕ್ತದಿಂದ ತೊಯ್ದು, ಧೂಳಿನಿಂದ ಮಲಿನವಾದ ಇದನ್ನು (ಈ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು) ನಿನಗಾಗಿ ತರಲಾಯಿತು. ^AI

यसरी तिम्रा पतिलाई मेरो सेनाले मार्यो; रगतले भिजेको र धुलोले ढाकिएको यो उनको शिर ल्याइयो । ^AI

Shloka 38

ततःपरमदुर्धर्षोरावणोराक्षसेश्वरः ।
सीतायामुपशन्त्यांराक्षसीमिदमब्रवीत् ॥ 38 ॥

tataḥparamadurdharṣorāvaṇorākṣaseśvaraḥ |
sītāyāmupaśantyāṃrākṣasīmidamabravīt || 38 ||

ಆಗ ಪರಮ ದುರ್ಧರ್ಷನೂ ರಾಕ್ಷಸೇಶ್ವರನೂ ಆದ ರಾವಣನು, ಸೀತೆಯು ಶಾಂತಳಾಗಿರುವಾಗ, ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ^AI

तब अत्यन्त दुर्धर्ष राक्षसेश्वर रावणले सीताको नजिक शान्त भएर बसेकी एक राक्षसीलाई यसो भने । ^AI

Shloka 39

राक्षसङ्क्रूरकर्माणंविद्युज्जिह्वन्त्वमानय ।
येनतद्राघवशिरस्सङ्ग्रामात्स्वयमाहृतम् ॥ 39 ॥

rākṣasaṅkrūrakarmāṇaṃvidyujjihvantvamānaya |
yenatadrāghavaśirassaṅgrāmātsvayamāhṛtam || 39 ||

ಎಲೌ! ಕ್ರೂರ ಕರ್ಮದ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವೆಯನ್ನು ನೀನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬಾ; ಅವಳೇ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಆ ರಾಘವನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ತಂದವಳು. ^AI

क्रूर कर्म गर्ने विद्युज्जिह्वलाई तिमी ल्याऊ, जसले युद्धबाट आफैं त्यो राघवको शिर ल्याएको थियो । ^AI

Shloka 40

विद्युज्जिह्वस्ततोगृह्यशिरस्तत्सशरासनम् ।
प्रणामंशिरसाकृत्वारावणस्याग्रतस्थितः ॥ 40 ॥

vidyujjihvastatogṛhyaśirastatsaśarāsanam |
praṇāmaṃśirasākṛtvārāvaṇasyāgratasthitaḥ || 40 ||

ಆಗ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವೆಯು ಆ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತು ಬತ್ತಳಿಕೆಯನ್ನು (ಬಿಲ್ಲನ್ನು) ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ ರಾವಣನ ಮುಂದೆ ನಿಂತಳು. ^AI

तब विद्युज्जिह्वले त्यो शिर र शरासन (धनु) लिएर शिरले प्रणाम गरी रावणको अगाडि उभियो । ^AI

Shloka 41

तमब्रवीत्ततोराजारावणोराक्षसंस्थितम् ।
विद्युज्जिह्वम्महाजिह्वंसमीपपरिवर्तिनम् ॥ 41 ॥

tamabravīttatorājārāvaṇorākṣasaṃsthitam |
vidyujjihvammahājihvaṃsamīpaparivartinam || 41 ||

ಆಗ ರಾಜನಾದ ರಾವಣನು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ, ದೊಡ್ಡ ನಾಲಿಗೆಯುಳ್ಳ ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಿದನು. ^AI

त्यसपछि राजा रावणले आफ्नो नजिकै रहेको, ठूलो जिब्रे भएको, विद्युज्जिह्व नामक राक्षसलाई बोलाए। ^AI

Shloka 42

अग्रतःकुरुसीतायाश्शीघ्रन्दाशरधेशशिरः ।
अवस्थाम्पश्चिमाम्भर्तुःकृपणासाधुपश्यतु ॥ 42 ॥

agrataḥkurusītāyāśśīghrandāśaradheśaśiraḥ |
avasthāmpaścimāmbhartuḥkṛpaṇāsādhupaśyatu || 42 ||

ದಾಶರಥಿಯಾದ ರಾಮನ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸೀತೆಯ ಮುಂದೆ ಇಡು; ಆ ಕೃಪಣಳಾದ ಸಾಧ್ವಿಯು ತನ್ನ ಪತಿಯ ದುರವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೋಡಲಿ. ^AI

दशरथका छोराको शिरलाई तुरन्त सीताको अगाडि राख; यो कृपण (सीता) ले आफ्ना पतिको दुर्दशा राम्ररी देखून्। ^AI

Shloka 43

एवमुक्तन्तुतद्रक्षशशिरस्तत्प्रियदर्शनम् ।
उपनिक्षिप्यसीतायाःक्षिप्रमन्तरधीयत ॥ 43 ॥

evamuktantutadrakṣaśaśirastatpriyadarśanam |
upanikṣipyasītāyāḥkṣipramantaradhīyata || 43 ||

ಹೀಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ರಾಕ್ಷಸನು ಆ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನವಾದ ಶಿರಸ್ಸನ್ನು ಸೀತೆಯ ಬಳಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಅದೃಶ್ಯನಾದನು. ^AI

यसरी भनिएपछि त्यो राक्षसले सीतालाई प्रिय देखिने त्यो शिरलाई नजिकै राखेर तुरन्त अन्तर्धान भयो। ^AI

Shloka 44

रावणश्चापिचिक्षेपभस्वरङ्कार्मुकम्महत् ।
त्रिषुलोकेषुविख्यातंसीतामिदमुवाचह ॥ 44 ॥

rāvaṇaścāpicikṣepabhasvaraṅkārmukammahat |
triṣulokeṣuvikhyātaṃsītāmidamuvācaha || 44 ||

ರಾವಣನೂ ಸಹ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ, ಬೆಳಗುವ ದೊಡ್ಡ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಸೀತೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದನು. ^AI

रावणले पनि तीनै लोकमा प्रसिद्ध, देदीप्यमान ठूलो धनुष तानेर सीतालाई यसो भने। ^AI

Shloka 45

इदन्तुतवरामस्यकार्मुकञ्ज्यासमायुतम् ।
इहप्रहस्तेनानीतंहत्वातन्निशिमानुषम् ॥ 45 ॥

idantutavarāmasyakārmukañjyāsamāyutam |
ihaprahastenānītaṃhatvātanniśimānuṣam || 45 ||

ಇದು ನಿನ್ನ ರಾಮನ ಧನುಸ್ಸು, ಹೆದ್ದಾರಿಯಿಂದ ಸಹಿತವಾದುದು; ಆ ರಾತ್ರಿಸಂಚಾರಿ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕೊಂದು ಪ್ರಹಸ್ತನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಂದನು. ^AI

यो तिम्रा पतिको धनुष हो, जसमा डोरी लगाइएको छ; निशाचर (राक्षस) मारेर प्रहस्तले यसलाई यहाँ ल्याएको हो। ^AI

Shloka 46

सविद्युज्जिह्वेनसहैवतच्छिरोधनुश्चभूमौविनिकीर्यरावणः ।
विदेहराजस्यसुतांयशस्विनीन्ततोऽब्रवीत्ताम्भवमेवशानुगा ॥ 46 ॥

savidyujjihvenasahaivatacchirodhanuścabhūmauvinikīryarāvaṇaḥ |
videharājasyasutāṃyaśasvinīntato'bravīttāmbhavamevaśānugā || 46 ||

ಆಗ ರಾವಣನು ವಿದ್ಯುಜ್ಜಿಹ್ವನೊಂದಿಗೆ ಆ ಶಿರಸ್ಸನ್ನೂ ಧನುಸ್ಸನ್ನೂ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಚೆಲ್ಲಿ, ಕೀರ್ತಿವಂತಳಾದ ವಿದೇಹರಾಜನ ಮಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳಿದನು. ^AI

रावणले विद्युज्जिह्वसहित त्यो शिर र धनुष भूमिमा फ्याँकेर, यशस्विनी विदेहराजकी छोरीलाई यसो भने। ^AI

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीय आदिकाव्ये युद्धकाण्डे एकत्रिंशस्सर्गः ॥

Sanskrit — Devanagari (original)

श्रीमद्वाल्मीकीय रामायणे युद्धकाण्डम् ।

अथ एकत्रिंशस्सर्गः ।

ततस्तमक्षोभ्यबलंलङ्काधिपतयेचराः ।

सुवेलेराघवंशैलेनिविष्टम्प्रत्यवेदयन् ॥ 1 ॥

चाराणांरावणश्श्रुत्वाप्राप्तंरामम्महाबलम् ।

जातोद्वेगोऽभवत्किञ्चित्सचिवानिदमब्रवीत् ॥ 2 ॥

मन्त्रिणश्शीघ्रमायान्तुसर्वेवैसुसमाहिताः ।

अयन्नोमन्त्रकालोहिसम्प्रप्ताइतिराक्षसाः ॥ 3 ॥

तस्यतद्वचनंश्रुत्वामन्त्रिणोऽभ्यागमन् द्रुतम् ।

ततस्समन्त्रयामासराक्षसैस्सचिवैस्सह ॥ 4 ॥

मन्त्रयित्वासदुर्धर्षःक्षमंयत्समनन्तरम् ।

विसर्जयित्वासचिवान्प्रविवेशस्वमालयम् ॥ 5 ॥

ततोराक्षसमाहूयविद्युज्जिह्वम्महाबलम् ।

मायाविदम्महामायःप्राविशद्यत्रमैथिली ॥ 6 ॥

विद्युज्जिह्वञ्चमायाज्ञमब्रवीद्राक्षसाधिपः ।

मोहयिष्यावहेसीताम्माययाजनकात्मजाम् ॥ 7 ॥

शिरोमायामयङ्गृह्यराघवस्यनिशाचरः ।

त्वम्मांसमुतिष्ठस्वमहच्चसशरन्धनुः ॥ 8 ॥

एवमुक्तस्तथेत्याहविद्युज्जिह्वोनिशाचरः ।

दर्शयामासताम्मायांसुप्रयुक्तांसरावणे ॥ 9 ॥

तस्यतुष्टोऽभवद्राजाप्रददौचविभूषणम् ।

अशोकवनिकायान्तुसीतादर्शनलालसः ।

वैरृतानामधिपतिस्संविवेशमहाबलः ॥ 10 ॥

ततोदीनामदैन्यार्हान्ददर्शधनदानुजः ॥ 11 ॥

अधोमुखींशोकपरामुपविष्टाम्महीतले ।

भर्तारमेवध्यायन्तीमशोकवविकाङ्गताम् ॥ 12 ॥

उपास्यमानाङ्घोराभीराक्षसीभिरितस्ततः ।

उपसृत्यततस्सीताम्प्रहर्षन्नामकीर्तयन् ॥ 13 ॥

इदञ्चवचनन्धृष्टमुवाचजनकात्मजाम् ।

सान्त्व्यमानामयाभद्रेयमुपाश्रित्यवल्गसे ।

खरहन्तासतेभर्ताराघवस्समरेहतः ॥ 14 ॥

छिन्नन्तेसर्वतोमूलन्दर्पस्तेनिहतोमया ।

व्यसनेनात्मनस्सीते ममभार्याभविष्यसि ॥ 15 ॥

विसृजेमाम्मतिम्मूढेः किम्मृतेनकरिष्यसि ।

भवस्वभद्रेः भार्याणांसर्वेसामीश्वरीमम ॥ 16 ॥

अल्पपुण्येः निवृत्तार्थेः मूढेः पण्डितमानिनिः ।

शृणुभर्तृवधंसीतेः घोरंवृत्रवधंयथा ॥ 17 ॥

समायातस्समुद्रान्तम्मांहन्तुङ्किलराघवः ।

वानरेन्द्रप्रणीतेनबलेनमहतावृतः ॥ 18 ॥

सन्निविष्टस्समुद्रस्यपीड्यतीरमथोत्तरम् ।

बलेनमहतारामोव्रजत्यस्तन्दिवाकरे ॥ 19 ॥

अथाध्वनिपरिश्रान्तमर्धरात्रेस्थितम्बलम् ।

सुखसुप्तंसमासाद्यचारित्रम्प्रथमञ्चरैः ॥ 20 ॥

तत्प्रहस्तप्रणीतेनबलेनमहतामम ।

बलमस्यहतंरात्रौयत्ररामस्सलक्ष्मणः ॥ 21 ॥

पट्टसान्परिघांश्चक्रान्दण्डान्महायशान् ।

बाणजालानिशूलानिभास्वरान्कूटमुद्गरान् ॥ 22 ॥

यष्टीश्चतोमरान् शक्तीश्चक्राणिमुसलानिच ।

उद्यम्योद्यम्यरक्षोभिर्वानरेषुनिपातिताम् ॥ 23 ॥

अथसुप्तस्यरामस्यप्रहस्तेनप्रमाथिना ।

असक्तङ्कृतहस्तेनशिरश्छिन्नम्महासिना ॥ 24 ॥

विभीषणस्समुत्पत्यनिगृहीतोयदृच्छया ।

दिशःप्रव्राजितस्सर्वैस्सर्लक्ष्मणःप्लवगैस्सहा ॥ 25 ॥

सुग्रीवोग्रीनयासीतेभग्नयाप्लवगाधिपः ।

निरस्तहनुकश्शेतेहनुमान्राक्षसैर्हतः ॥ 26 ॥

जाम्बवानथजानुभ्यामुत्पतन्निहतोयुधि ।

पट्टसैर्बहुभिश्छिन्नोनिकृत्तःपादपोयथा ॥ 27 ॥

मैन्दश्चद्विविदश्चोभौनिहतौवानरर्षभौ ॥ 28 ॥

निश्श्वसन्तौरुदन्तौचरुधिरेणसमुक्षितौ ।

असिनाव्यायतौछिन्नौमध्येह्यरिनिषूदनौ ॥ 29 ॥

अनुतिष्ठतिमेदिन्याम्पनसःपनसोयथा ॥ 30 ॥

नाराचैर्बहुभिश्चिन्नश्शेतेदर्यान्दरीमुखः ।

कुमुदस्तुमहातेजानिष्कूजन्सायकैः कृतः ॥ 31 ॥

अङ्गदोबहुभिश्छिन्नश्शरैरासाद्यराक्षसैः ।

पतितोरुधिरोद्गारीक्षितौनिपतिताङ्गदः ॥ 32 ॥

हरयोमथितानागैरथजातैस्तथापरे ।

शयितामृदिताश्चाश्वैर्यायुवेगैरिवाम्बुदाः ॥ 33 ॥

प्रहृताश्चपरेत्रस्ताहस्यमानाजघन्यतः ।

अभिद्रुतास्तुरक्षोभिस्सिंहैरिवमहाद्विपाः ॥ 34 ॥

सागरेपतिताःकेचित्केचिग्दगनमाश्रिताः ।

ऋक्षावृक्षानुपारूढावानरींवृत्तिमाश्रिताः ॥ 35 ॥

सागरस्यचतीरेषुशैलेषुचवनेषुच ।

पिङ्गलास्तेविरूपाक्षैर्बहुभिर्बहवोहताः ॥ 36 ॥

एवन्तवहतोभर्ताससैन्योममसेनया ।

क्षतजार्द्रंरजोध्वस्तमिदञ्चस्याहृतंशिरः ॥ 37 ॥

ततःपरमदुर्धर्षोरावणोराक्षसेश्वरः ।

सीतायामुपशन्त्यांराक्षसीमिदमब्रवीत् ॥ 38 ॥

राक्षसङ्क्रूरकर्माणंविद्युज्जिह्वन्त्वमानय ।

येनतद्राघवशिरस्सङ्ग्रामात्स्वयमाहृतम् ॥ 39 ॥

विद्युज्जिह्वस्ततोगृह्यशिरस्तत्सशरासनम् ।

प्रणामंशिरसाकृत्वारावणस्याग्रतस्थितः ॥ 40 ॥

तमब्रवीत्ततोराजारावणोराक्षसंस्थितम् ।

विद्युज्जिह्वम्महाजिह्वंसमीपपरिवर्तिनम् ॥ 41 ॥

अग्रतःकुरुसीतायाश्शीघ्रन्दाशरधेशशिरः ।

अवस्थाम्पश्चिमाम्भर्तुःकृपणासाधुपश्यतु ॥ 42 ॥

एवमुक्तन्तुतद्रक्षशशिरस्तत्प्रियदर्शनम् ।

उपनिक्षिप्यसीतायाःक्षिप्रमन्तरधीयत ॥ 43 ॥

रावणश्चापिचिक्षेपभस्वरङ्कार्मुकम्महत् ।

त्रिषुलोकेषुविख्यातंसीतामिदमुवाचह ॥ 44 ॥

इदन्तुतवरामस्यकार्मुकञ्ज्यासमायुतम् ।

इहप्रहस्तेनानीतंहत्वातन्निशिमानुषम् ॥ 45 ॥

सविद्युज्जिह्वेनसहैवतच्छिरोधनुश्चभूमौविनिकीर्यरावणः ।

विदेहराजस्यसुतांयशस्विनीन्ततोऽब्रवीत्ताम्भवमेवशानुगा ॥ 46 ॥

🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Devanagari script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version. It is a transliteration, not a translation — see “Meaning” for translations where available.

6.31 युद्धकाण्ड - एकत्रिंश सर्गः