1.6 - Rajasuyanubrahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Anumatyai Purodasham — Kannada Script

ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಕೇ ಷಷ್ಠಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ರಾಜಸೂಯಾನುಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ

ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,

ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹ॒ರಿಃ॒ ಓಮ್ ॥

ಅನುವಾಕಂ 1 - ಅನುಮತ್ಯಾದ್ಯಾ ಇಷ್ಟಯಃ

ಅನು॑ಮತ್ಯೈ ಪುರೋ॒ಡಾಶ॑-ಮ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪತಿ । ಯೇ ಪ್ರ॒ತ್ಯಞ್ಚ॒-ಶ್ಶಮ್ಯಾ॑ಯಾ ಅವ॒ಶೀಯ॑ನ್ತೇ । ತನ್ನೈರ್॑ಋ॒ತ-ಮೇಕ॑ಕಪಾಲಮ್ । ಇ॒ಯಂ-ವಾಁ ಅನು॑ಮತಿಃ । ಇ॒ಯ-ನ್ನಿರ್-ಋ॑ತಿಃ । ನೈ॒ರ್॒ಋ॒ತೇನ॒ ಪೂರ್ವೇ॑ಣ॒ ಪ್ರಚ॑ರತಿ । ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ॑ಮೇ॒ವ ನಿರ್-ಋ॑ತಿ॒-ಮ್ಪೂರ್ವಾ᳚-ನ್ನಿ॒ರವ॑ದಯತೇ । ಏಕ॑ ಕಪಾಲೋ ಭವತಿ । ಏ॒ಕ॒ಧೈವ ನಿರ್-ಋ॑ತಿ-ನ್ನಿ॒ರವ॑ದಯತೇ । ಯದಹು॑ತ್ವಾ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ ಈ॒ಯುಃ ॥ 1 ॥

ರು॒ದ್ರೋ ಭೂ॒ತ್ವಾ-ಽಗ್ನಿರ॑ನೂ॒ತ್ಥಾಯ॑ । ಅ॒ದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯು-ಞ್ಚ॒ ಯಜ॑ಮಾನ-ಞ್ಚ ಹನ್ಯಾತ್ । ವೀಹಿ॒ ಸ್ವಾಹಾ ಽಽಹು॑ತಿ-ಞ್ಜುಷಾ॒ಣ ಇತ್ಯಾ॑ಹ । ಆಹು॑ತ್ಯೈ॒ವೈನಗ್ಂ॑ ಶಮಯತಿ । ನಾರ್ತಿ॒ಮಾರ್ಚ್ಛ॑-ತ್ಯದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯುರ್ನ ಯಜ॑ಮಾನಃ । ಏ॒ಕೋ॒ಲ್ಮು॒ಕೇನ॑ ಯನ್ತಿ । ತದ್ಧಿ ನಿರ್-ಋ॑ತ್ಯೈ ಭಾಗ॒ಧೇಯ᳚ಮ್ । ಇ॒ಮಾ-ನ್ದಿಶಂ॑-ಯಁನ್ತಿ । ಏ॒ಷಾ ವೈ ನಿರ್-ಋ॑ತ್ಯೈ॒ ದಿಕ್ । ಸ್ವಾಯಾ॑ಮೇ॒ವ ದಿ॒ಶಿ ನಿರ್-ಋ॑ತಿ-ನ್ನಿ॒ರವ॑ದಯತೇ ॥ 2 ॥

ಸ್ವಕೃ॑ತ॒ ಇರಿ॑ಣೇ ಜುಹೋತಿ ಪ್ರದ॒ರೇ ವಾ᳚ । ಏ॒ತದ್ವೈ ನಿರ್-ಋ॑ತ್ಯಾ ಆ॒ಯತ॑ನಮ್ । ಸ್ವ ಏ॒ವಾಯತ॑ನೇ॒ ನಿರ್-ಋ॑ತಿ-ನ್ನಿ॒ರವ॑ದಯತೇ । ಏ॒ಷ ತೇ॑ ನಿರ್-ಋತೇ ಭಾ॒ಗ ಇತ್ಯಾ॑ಹ । ನಿರ್ದಿ॑ಶತ್ಯೇ॒ವೈನಾ᳚ಮ್ । ಭೂತೇ॑ ಹ॒ವಿಷ್ಮ॑ತ್ಯ॒ಸೀತ್ಯಾ॑ಹ । ಭೂತಿ॑ಮೇ॒ವೋಪಾವ॑ರ್ತತೇ । ಮು॒ಞ್ಚೇಮಮಗ್ಂಹ॑ಸ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ । ಅಗ್ಂಹ॑ಸ ಏ॒ವೈನ॑-ಮ್ಮುಞ್ಚತಿ । ಅ॒ಙ್ಗು॒ಷ್ಠಾಭ್ಯಾ᳚-ಞ್ಜುಹೋತಿ ॥ 3 ॥

ಅ॒ನ್ತ॒ತ ಏ॒ವ ನಿರ್-ಋ॑ತಿ-ನ್ನಿ॒ರವ॑ದಯತೇ । ಕೃ॒ಷ್ಣಂ-ವಾಁಸಃ॑ ಕೃ॒ಷ್ಣತೂ॑ಷ॒-ನ್ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ । ಏ॒ತ-ದ್ವೈ ನಿರ್-ಋ॑ತ್ಯೈ ರೂ॒ಪಮ್ । ರೂ॒ಪೇಣೈ॒ವ ನಿರ್-ಋ॑ತಿ-ನ್ನಿ॒ರವ॑ದಯತೇ । ಅಪ್ರ॑ತೀಕ್ಷ॒ಮಾಯ॑ನ್ತಿ । ನಿರ್-ಋ॑ತ್ಯಾ ಅ॒ನ್ತರ್ಹಿ॑ತ್ಯೈ । ಸ್ವಾಹಾ॒ ನಮೋ॒ ಯ ಇ॒ದ-ಞ್ಚ॒ಕಾರೇತಿ॒ ಪುನ॒ರೇತ್ಯ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯೇ ಜುಹೋತಿ । ಆಹು॑ತ್ಯೈ॒ವ ನ॑ಮ॒ಸ್ಯನ್ತೋ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ-ಮು॒ಪಾವ॑ರ್ತನ್ತೇ । ಆ॒ನು॒ಮ॒ತೇನ॒ ಪ್ರಚ॑ರತಿ । ಇ॒ಯಂ-ವಾಁ ಅನು॑ಮತಿಃ ॥ 4 ॥

ಇ॒ಯಮೇ॒ವಾಸ್ಮೈ॑ ರಾ॒ಜ್ಯಮನು॑ಮನ್ಯತೇ । ಧೇ॒ನು-ರ್ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ । ಇ॒ಮಾಮೇ॒ವ ಧೇ॒ನು-ಙ್ಕು॑ರುತೇ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯ-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪತಿ । ಉ॒ಭಯೀ᳚ಷ್ವೇ॒ವ ಪ್ರ॒ಜಾಸ್ವ॒ಭಿಷಿ॑ಚ್ಯತೇ । ದೈವೀ॑ಷು ಚ॒ ಮಾನು॑ಷೀಷು ಚ । ವರೋ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ । ವರೋ॒ ಹಿ ರಾ॒ಜ್ಯಗ್ಂ ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ । ಆ॒ಗ್ನಾ॒ವೈ॒ಷ್ಣ॒ವ-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪತಿ । ಅ॒ಗ್ನಿ-ಸ್ಸರ್ವಾ॑ ದೇ॒ವತಾಃ᳚ ॥ 5 ॥

ವಿಷ್ಣು॑ರ್ಯ॒ಜ್ಞಃ । ದೇ॒ವತಾ᳚ಶ್ಚೈ॒ವ ಯ॒ಜ್ಞ-ಞ್ಚಾವ॑ ರುನ್ಧೇ । ವಾ॒ಮ॒ನೋ ವ॒ಹೀ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ । ಯ-ದ್ವ॒ಹೀ । ತೇನಾ᳚ಗ್ನೇ॒ಯಃ । ಯ-ದ್ವಾ॑ಮ॒ನಃ । ತೇನ॑ ವೈಷ್ಣ॒ವ-ಸ್ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ । ಅ॒ಗ್ನೀ॒ಷೋ॒ಮೀಯ॒-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪತಿ । ಅ॒ಗ್ನೀಷೋಮಾ᳚ಭ್ಯಾಂ॒-ವಾಁ ಇನ್ದ್ರೋ॑ ವೃ॒ತ್ರಮ॑ಹ॒ನ್ನಿತಿ॑ । ಯದ॑ಗ್ನೀಷೋ॒ಮೀಯ॒-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ-ನ್ನಿ॒ರ್ವಪ॑ತಿ ॥ 6 ॥

ವಾರ್ತ್ರ॑ಘ್ನಮೇ॒ವ ವಿಜಿ॑ತ್ಯೈ । ಹಿರ॑ಣ್ಯ॒-ನ್ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ॒ ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ । ಇನ್ದ್ರೋ॑ ವೃ॒ತ್ರಗ್ಂ ಹ॒ತ್ವಾ । ದೇ॒ವತಾ॑ಭಿಶ್ಚೇನ್ದ್ರಿ॒ಯೇಣ॑ ಚ॒ ವ್ಯಾ᳚ರ್ಧ್ಯತ । ಸ ಏ॒ತಮೈ᳚ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನ-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತನ್ನಿರ॑ವಪತ್ । ತೇನ॒ ವೈ ಸ ದೇ॒ವತಾ᳚ಶ್ಚೇನ್ದ್ರಿ॒ಯ-ಞ್ಚಾವಾ॑ರುನ್ಧ । ಯದೈ᳚ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನ-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ-ನ್ನಿ॒ರ್ವಪ॑ತಿ । ದೇ॒ವತಾ᳚ಶ್ಚೈ॒ವ ತೇನೇ᳚ನ್ದ್ರಿ॒ಯ-ಞ್ಚ॒ ಯಜ॑ಮಾ॒ನೋ-ಽವ॑ ರುನ್ಧೇ । ಋ॒ಷ॒ಭೋ ವ॒ಹೀ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ ॥ 7 ॥

ಯ-ದ್ವ॒ಹೀ । ತೇನಾ᳚ಗ್ನೇ॒ಯಃ । ಯದೃ॑ಷ॒ಭಃ । ತೇನೈ॒ನ್ದ್ರ-ಸ್ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ । ಆ॒ಗ್ನೇ॒ಯಮ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪತಿ । ಐ॒ನ್ದ್ರ-ನ್ದಧಿ॑ । ಯದಾ᳚ಗ್ನೇ॒ಯೋ ಭವ॑ತಿ । ಅ॒ಗ್ನಿರ್ವೈ ಯ॑ಜ್ಞಮು॒ಖಮ್ । ಯ॒ಜ್ಞ॒ಮು॒ಖಮೇ॒ವರ್ಧಿ॑-ಮ್ಪು॒ರಾಸ್ತಾ᳚ದ್ಧತ್ತೇ । ಯದೈ॒ನ್ದ್ರ-ನ್ದಧಿ॑ ॥ 8 ॥

ಇ॒ನ್ದ್ರಿ॒ಯಮೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ । ಋ॒ಷ॒ಭೋ ವ॒ಹೀ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ । ಯದ್ವ॒ಹೀ । ತೇನಾ᳚ಗ್ನೇ॒ಯಃ । ಯದೃ॑ಷ॒ಭಃ । ತೇನೈ॒ನ್ದ್ರ-ಸ್ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ । ಯಾವ॑ತೀ॒ರ್ವೈ ಪ್ರ॒ಜಾ ಓಷ॑ಧೀನಾ॒-ಮಹು॑ತಾನಾ॒-ಮಾಶ್ಞನ್ನ್॑ । ತಾಃ ಪರಾ॑-ಽಭವನ್ನ್ । ಆ॒ಗ್ರ॒ಯ॒ಣ-ಮ್ಭ॑ವತಿ ಹು॒ತಾದ್ಯಾ॑ಯ । ಯಜ॑ಮಾನ॒ಸ್ಯಾಪ॑ರಾಭಾವಾಯ ॥ 9 ॥

ದೇ॒ವಾ ವಾ ಓಷ॑ಧೀಷ್ವಾ॒ಜಿಮ॑ಯುಃ । ತಾ ಇ॑ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನೀ ಉದ॑ಜಯತಾಮ್ । ತಾವೇ॒ತಮೈ᳚ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನ-ನ್ದ್ವಾದ॑ಶಕಪಾಲ॒-ನ್ನಿರ॑ವೃಣಾತಾಮ್ । ಯದೈ᳚ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನೋ ಭವ॒ತ್ಯುಜ್ಜಿ॑ತ್ಯೈ । ದ್ವಾದ॑ಶಕಪಾಲೋ ಭವತಿ । ದ್ವಾದ॑ಶ॒ ಮಾಸಾ᳚-ಸ್ಸಂವಁಥ್ಸ॒ರಃ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರೇಣೈ॒ವಾಸ್ಮಾ॒ ಅನ್ನ॒ಮವ॑ರುನ್ಧೇ । ವೈ॒ಶ್ವ॒ದೇ॒ವಶ್ಚ॒ರು-ರ್ಭ॑ವತಿ । ವೈ॒ಶ್ವ॒ದೇ॒ವಂ-ವಾಁ ಅನ್ನ᳚ಮ್ । ಅನ್ನ॑ಮೇ॒ವಾಸ್ಮೈ᳚ ಸ್ವದಯತಿ ॥ 10 ॥

ಪ್ರ॒ಥ॒ಮ॒ಜೋ ವ॒ಥ್ಸೋ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ॒ ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ । ಸೌ॒ಮ್ಯಗ್ಗ್ ಶ್ಯಾ॑ಮಾ॒ಕ-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪತಿ । ಸೋಮೋ॒ ವಾ ಅ॑ಕೃಷ್ಟಪ॒ಚ್ಯಸ್ಯ॒ ರಾಜಾ᳚ । ಅ॒ಕೃ॒ಷ್ಟ॒ಪ॒ಚ್ಯಮೇ॒ವಾಸ್ಮೈ᳚ ಸ್ವದಯತಿ । ವಾಸೋ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ । ಸೌ॒ಮ್ಯಗ್ಂಹಿ ದೇ॒ವತ॑ಯಾ॒ ವಾಸ॒-ಸ್ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ । ಸರ॑ಸ್ವತ್ಯೈ ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪತಿ । ಸರ॑ಸ್ವತೇ ಚ॒ರುಮ್ । ಮಿ॒ಥು॒ನಮೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ । ಮಿ॒ಥು॒ನೌ ಗಾವೌ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ॒ ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ । ಏತಿ॒ ವಾ ಏ॒ಷ ಯ॑ಜ್ಞಮು॒ಖಾದೃದ್ಧ್ಯಾಃ᳚ । ಯೋ᳚-ಽಗ್ನೇರ್ದೇ॒ವತಾ॑ಯಾ॒ ಏತಿ॑ । ಅ॒ಷ್ಟಾವೇ॒ತಾನಿ॑ ಹ॒ವೀಗ್ಂಷಿ॑ ಭವನ್ತಿ । ಅ॒ಷ್ಟಾಕ್ಷ॑ರಾ ಗಾಯ॒ತ್ರೀ । ಗಾ॒ಯ॒ತ್ರೋ᳚-ಽಗ್ನಿಃ । ತೇನೈ॒ವ ಯ॑ಜ್ಞಮು॒ಖಾದೃದ್ಧ್ಯಾ॑ ಅ॒ಗ್ನೇರ್ದೇ॒ವತಾ॑ಯೈ॒ ನೈತಿ॑ ॥ 11 ॥

(ಈ॒ಯು--ರ್ ನಿ॒ರವ॑ದಯತೇ - ಽಙ್ಗು॒ಷ್ಠಾಭ್ಯಾ᳚-ಞ್ಜುಹೋ॒ - ತ್ಯನು॑ಮತಿ--ರ್ ದೇ॒ವತಾ॑ - ನಿ॒ರ್ವಪ॑ತಿ - ವ॒ಹೀ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ॒ - ಯದೈ॒ನ್ದ್ರ-ನ್ದ - ಧ್ಯಪ॑ರಾಭಾವಾಯ - ಸ್ವದಯತಿ॒ - ಗಾವೌ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ॒ ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ॒ ಷಟ್ಚ॑) (ಅ. 1)

ಅನುವಾಕಂ 2 - ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯೇ ವೈಶ್ವದೇವಹವೀಂಷಿ

ವೈ॒ಶ್ವ॒ದೇ॒ವೇನ॒ ವೈ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅ॑ಸೃಜತ । ತಾ-ಸ್ಸೃ॒ಷ್ಟಾ ನ ಪ್ರಾಜಾ॑ಯನ್ತ । ಸೋ᳚-ಽಗ್ನಿರ॑ಕಾಮಯತ । ಅ॒ಹಮಿ॒ಮಾಃ ಪ್ರಜ॑ನಯೇಯ॒ಮಿತಿ॑ । ಸ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಯೇ॒ ಶುಚ॑ಮದಧಾತ್ । ಸೋ॑-ಽಶೋಚತ್-ಪ್ರ॒ಜಾಮಿ॒ಚ್ಛಮಾ॑ನಃ । ತಸ್ಮಾ॒ದ್ಯ-ಞ್ಚ॑ ಪ್ರ॒ಜಾ ಭು॒ನಕ್ತಿ॒ ಯ-ಞ್ಚ॒ ನ । ತಾವು॒ಭೌ ಶೋ॑ಚತಃ ಪ್ರ॒ಜಾಮಿ॒ಚ್ಛಮಾ॑ನೌ । ತಾಸ್ವ॒ಗ್ನಿಮಪ್ಯ॑ ಸೃಜತ್ । ತಾ ಅ॒ಗ್ನಿರದ್ಧ್ಯೈ᳚ತ್ ॥ 12 ॥

ಸೋಮೋ॒ ರೇತೋ॑-ಽದಧಾತ್ । ಸ॒ವಿ॒ತಾ ಪ್ರಾಜ॑ನಯತ್ । ಸರ॑ಸ್ವತೀ॒ ವಾಚ॑ಮದಧಾತ್ । ಪೂ॒ಷಾ ಽಪೋ॑ಷಯತ್ । ತೇ ವಾ ಏ॒ತೇ ತ್ರಿ-ಸ್ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರಸ್ಯ॒ ಪ್ರಯು॑ಜ್ಯನ್ತೇ । ಯೇ ದೇ॒ವಾಃ ಪುಷ್ಟಿ॑ಪತಯಃ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರೋ ವೈ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರೇಣೈ॒ವಾಸ್ಮೈ᳚ ಪ್ರ॒ಜಾಃ ಪ್ರಾಜ॑ನಯತ್ । ತಾಃ ಪ್ರ॒ಜಾ ಜಾ॒ತಾ ಮ॒ರುತೋ᳚ ಘ್ನನ್ನ್ । ಅ॒ಸ್ಮಾನಪಿ॒ ನ ಪ್ರಾಯು॑ಕ್ಷ॒ತೇತಿ॑ ॥ 13 ॥

ಸ ಏ॒ತ-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿರ್ಮಾರು॒ತಗ್ಂ ಸ॒ಪ್ತಕ॑ಪಾಲ-ಮಪಶ್ಯತ್ । ತ-ನ್ನಿರ॑ವಪತ್ । ತತೋ॒ ವೈ ಪ್ರ॒ಜಾಭ್ಯೋ॑ಕಲ್ಪತ । ಯನ್ಮಾ॑ರು॒ತೋ ನಿ॑ರು॒ಪ್ಯತೇ᳚ । ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॒ ಕ್ಲೃಪ್ತ್ಯೈ᳚ । ಪ್ರ॒ಜಾನಾ॒-ಮಘಾ॑ತಾಯ । ಸ॒ಪ್ತಕ॑ಪಾಲೋ ಭವತಿ । ಸ॒ಪ್ತಗ॑ಣಾ॒ ವೈ ಮ॒ರುತಃ॑ । ಗ॒ಣ॒ಶ ಏ॒ವಾಸ್ಮೈ॒ ವಿಶ॑-ಙ್ಕಲ್ಪಯತಿ । ಸ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ರಶೋಚತ್ ॥ 14 ॥

ಯಾಃ ಪೂರ್ವಾಃ᳚ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅಸೃ॑ಕ್ಷಿ । ಮ॒ರುತ॒ಸ್ತಾ ಅ॑ವಧಿಷುಃ । ಕ॒ಥಮಪ॑ರಾ-ಸ್ಸೃಜೇ॒ಯೇತಿ॑ । ತಸ್ಯ॒ ಶುಷ್ಮ॑ ಆ॒ಣ್ಡ-ಮ್ಭೂ॒ತ-ನ್ನಿರ॑ವರ್ತತ । ತದ್ವ್ಯುದ॑ಹರತ್ । ತದ॑ಪೋಷಯತ್ । ತ-ತ್ಪ್ರಾಜಾ॑ಯತ । ಆ॒ಣ್ಡಸ್ಯ॒ ವಾ ಏ॒ತ-ದ್ರೂ॒ಪಮ್ । ಯದಾ॒ಮಿಕ್ಷಾ᳚ । ಯದ್ವ್ಯು॒ದ್ಧರ॑ತಿ ॥ 15 ॥

ಪ್ರ॒ಜಾ ಏ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನಃ ಪೋಷಯತಿ । ವೈ॒ಶ್ವ॒ದೇ॒ವ್ಯಾ॑ಮಿಕ್ಷಾ॑ ಭವತಿ । ವೈ॒ಶ್ವ॒ದೇ॒ವ್ಯೋ॑ ವೈ ಪ್ರ॒ಜಾಃ । ಪ್ರ॒ಜಾ ಏ॒ವಾಸ್ಮೈ॒ ಪ್ರಜ॑ನಯತಿ । ವಾಜಿ॑ನ॒ಮಾನ॑ಯತಿ । ಪ್ರ॒ಜಾಸ್ವೇ॒ವ ಪ್ರಜಾ॑ತಾಸು॒ ರೇತೋ॑ ದಧಾತಿ । ದ್ಯಾ॒ವಾ॒ಪೃ॒ಥಿ॒ವ್ಯ॑ ಏಕ॑ಕಪಾಲೋ ಭವತಿ । ಪ್ರ॒ಜಾ ಏ॒ವ ಪ್ರಜಾ॑ತಾ॒ ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀಭ್ಯಾ॑-ಮುಭ॒ಯತಃ॒ ಪರಿ॑ ಗೃಹ್ಣಾತಿ । ದೇ॒ವಾ॒ಸು॒ರಾ-ಸ್ಸಂಯಁ॑ತ್ತಾ ಆಸನ್ನ್ । ಸಾ᳚-ಽಗ್ನಿರ॑ಬ್ರವೀತ್ ॥ 16 ॥

ಮಾಮಗ್ರೇ॑ ಯಜತ । ಮಯಾ॒ ಮುಖೇ॒ನಾಸು॑ರಾ-ಞ್ಜೇಷ್ಯ॒ಥೇತಿ॑ । ಮಾ-ನ್ದ್ವಿ॒ತೀಯ॒ಮಿತಿ॒ ಸೋಮೋ᳚-ಽಬ್ರವೀತ್ । ಮಯಾ॒ ರಾಜ್ಞಾ॑ ಜೇಷ್ಯ॒ಥೇತಿ॑ । ಮಾ-ನ್ತೃ॒ತೀಯ॒ಮಿತಿ॑ ಸವಿ॒ತಾ । ಮಯಾ॒ ಪ್ರಸೂ॑ತಾ ಜೇಷ್ಯ॒ಥೇತಿ॑ । ಮಾ-ಞ್ಚ॑ತು॒ರ್ಥೀಮಿತಿ॒ ಸರ॑ಸ್ವತೀ । ಇ॒ನ್ದ್ರಿ॒ಯಂ-ವೋಁ॒-ಽಹ-ನ್ಧಾ᳚ಸ್ಯಾ॒ಮೀತಿ॑ । ಮಾ-ಮ್ಪ॑ಞ್ಚ॒ಮಮಿತಿ॑ ಪೂ॒ಷಾ । ಮಯಾ᳚ ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಯಾ॑ ಜೇಷ್ಯ॒ಥೇತಿ॑ ॥ 17 ॥

ತೇ᳚-ಽಗ್ನಿನಾ॒ ಮುಖೇ॒ನಾಸು॑ರಾನಜಯನ್ನ್ । ಸೋಮೇ॑ನ॒ ರಾಜ್ಞಾ᳚ । ಸ॒ವಿ॒ತ್ರಾ ಪ್ರಸೂ॑ತಾಃ । ಸರ॑ಸ್ವತೀನ್ದ್ರಿ॒ಯ-ಮ॑ದಧಾತ್ । ಪೂ॒ಷಾ ಪ್ರ॑ತಿ॒ಷ್ಠಾ ಽಽಸೀ᳚ತ್ । ತತೋ॒ ವೈ ದೇ॒ವಾ ವ್ಯ॑ಜಯನ್ತ । ಯದೇ॒ತಾನಿ॑ ಹ॒ವೀಗ್ಂಷಿ॑ ನಿರು॒ಪ್ಯನ್ತೇ॒ ವಿಜಿ॑ತ್ಯೈ । ನೋತ್ತ॑ರವೇ॒ದಿಮುಪ॑- ವಪತಿ । ಪ॒ಶವೋ॒ ವಾ ಉ॑ತ್ತರವೇ॒ದಿಃ । ಅಜಾ॑ತಾ ಇವ॒ ಹ್ಯೇ॑ತರ್ಹಿ॑ ಪ॒ಶವಃ॑ ॥ 18 ॥

(ಐ॒-ದ್- ಇತ್ಯ॑ - ಶೋಚ-ದ್- ವ್ಯು॒ದ್ಧರ॑ - ತ್ಯಬ್ರವೀತ್ - ಪ್ರತಿ॒ಷ್ಠಯಾ॑ ಜೇಷ್ಯ॒ಥೇ ॒ ತ್ಯೇ॒ತರಃಇ॑ ಪ॒ಶವಃ॑) (ಅ. 2)

ಅನುವಾಕಂ 3 - ವೈಶ್ವದೇವಪರ್ಗತಾನಿ ವಿಶ್ವೇಷಾಙ್ಗಾನಿ

ತ್ರಿ॒ವೃ-ದ್ಬ॒ರ್॒ಹಿ-ರ್ಭ॑ವತಿ । ಮಾ॒ತಾ ಪಿ॒ತಾ ಪು॒ತ್ರಃ । ತದೇ॒ವ ತ-ನ್ಮಿ॑ಥು॒ನಮ್ । ಉಲ್ಬ॒-ಙ್ಗರ್ಭೋ॑ ಜ॒ರಾಯು॑ । ತದೇ॒ವ ತ-ನ್ಮಿ॑ಥು॒ನಮ್ । ತ್ರೇ॒ಧಾ ಬ॒ರ್॒ಹಿ-ಸ್ಸನ್ನ॑ದ್ಧ-ಮ್ಭವತಿ । ತ್ರಯ॑ ಇ॒ಮೇ ಲೋ॒ಕಾಃ । ಏ॒ಷ್ವೇ॑ವ ಲೋ॒ಕೇಷು॒ ಪ್ರತಿ॑ ತಿಷ್ಠತಿ । ಏ॒ಕ॒ಧಾ ಪುನ॒-ಸ್ಸನ್ನ॑ದ್ಧ-ಮ್ಭವತಿ । ಏಕ॑ ಇವ॒ ಹ್ಯ॑ಯಂ-ಲೋಁ॒ಕಃ ॥ 19 ॥

ಅ॒ಸ್ಮಿನ್ನೇ॒ವ ತೇನ॑ ಲೋ॒ಕೇ ಪ್ರತಿ॑ ತಿಷ್ಠತಿ । ಪ್ರ॒ಸುವೋ॑ ಭವನ್ತಿ । ಪ್ರ॒ಥ॒ಮ॒ಜಾಮೇ॒ವ ಪುಷ್ಟಿ॒ಮವ॑ ರುನ್ಧೇ । ಪ್ರ॒ಥ॒ಮ॒ಜೋ ವ॒ಥ್ಸೋ ದಕ್ಷಿ॑ಣಾ॒ ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ । ಪೃ॒ಷ॒ದಾ॒ಜ್ಯ-ಙ್ಗೃ॑ಹ್ಣಾತಿ । ಪ॒ಶವೋ॒ ವೈ ಪೃ॑ಷದಾ॒ಜ್ಯಮ್ । ಪ॒ಶೂನೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ । ಪ॒ಞ್ಚ॒ಗೃ॒ಹೀ॒ತ-ಮ್ಭ॑ವತಿ । ಪಾಙ್ಕ್ತಾ॒ ಹಿ ಪ॒ಶವಃ॑ । ಬ॒ಹು॒ರೂ॒ಪ-ಮ್ಭ॑ವತಿ ॥ 20 ॥

ಬ॒ಹು॒ರೂ॒ಪಾ ಹಿ ಪ॒ಶವ॒-ಸ್ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ । ಅ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಮ॑ನ್ಥನ್ತಿ । ಅ॒ಗ್ನಿಮು॑ಖಾ॒ ವೈ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅ॑ಸೃಜತ । ಯದ॒ಗ್ನಿ-ಮ್ಮನ್ಥ॑ನ್ತಿ । ಅ॒ಗ್ನಿಮು॑ಖಾ ಏ॒ವ ತ-ತ್ಪ್ರ॒ಜಾ ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸೃಜತೇ । ನವ॑ ಪ್ರಯಾ॒ಜಾ ಇ॑ಜ್ಯನ್ತೇ । ನವಾ॑ನೂಯಾ॒ಜಾಃ । ಅ॒ಷ್ಟೌ ಹ॒ವೀಗ್ಂಷಿ॑ । ದ್ವಾವಾ॑ಘಾ॒ರೌ । ದ್ವಾವಾಜ್ಯ॑ಭಾಗೌ ॥ 21 ॥

ತ್ರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ-ಥ್ಸಮ್ಪ॑ದ್ಯನ್ತೇ । ತ್ರಿ॒ಗ್ಂ॒ಶದ॑ಕ್ಷರಾ ವಿ॒ರಾಟ್ । ಅನ್ನಂ॑-ವಿಁ॒ರಾಟ್ । ವಿ॒ರಾಜೈ॒ವಾನ್ನಾದ್ಯ॒ಮವ॑ ರುನ್ಧೇ । ಯಜ॑ಮಾನೋ॒ ವಾ ಏಕ॑ಕಪಾಲಃ । ತೇಜ॒ ಆಜ್ಯ᳚ಮ್ । ಯದೇಕ॑ಕಪಾಲ॒ ಆಜ್ಯ॑ಮಾ॒ನಯ॑ತಿ । ಯಜ॑ಮಾನಮೇ॒ವ ತೇಜ॑ಸಾ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯತಿ । ಯಜ॑ಮಾನೋ॒ ವಾ ಏಕ॑ಕಪಾಲಃ । ಪ॒ಶವ॒ ಆಜ್ಯ᳚ಮ್ ॥ 22 ॥

ಯದೇಕ॑ಕಪಾಲ॒ ಆಜ್ಯ॑ಮಾ॒ನಯ॑ತಿ । ಯಜ॑ಮಾನಮೇ॒ವ ಪ॒ಶುಭಿ॒-ಸ್ಸಮ॑ರ್ಧಯತಿ । ಯದಲ್ಪ॑ಮಾ॒ನಯೇ᳚ತ್ । ಅಲ್ಪಾ॑ ಏನ-ಮ್ಪ॒ಶವೋ॑ ಭು॒ಞ್ಜನ್ತ॒ ಉಪ॑ತಿಷ್ಠೇರನ್ನ್ । ಯ-ದ್ಬ॒ಹ್ವಾ॑ನಯೇ᳚ತ್ । ಬ॒ಹವ॑ ಏನ-ಮ್ಪ॒ಶವೋ ಭು॑ಞ್ಜನ್ತ॒ ಉಪ॑ತಿಷ್ಠೇರನ್ನ್ । ಬ॒ಹ್ವಾ॑ನೀಯಾ॒ವಿಃ ಪೃ॑ಷ್ಠ-ಙ್ಕುರ್ಯಾತ್ । ಬ॒ಹವ॑ ಏ॒ವೈನ॑-ಮ್ಪ॒ಶವೋ॑ ಭು॒ಞ್ಜನ್ತ॒ ಉಪ॑ತಿಷ್ಠನ್ತೇ । ಯಜ॑ಮಾನೋ॒ ವಾ ಏಕ॑ಕಪಾಲಃ । ಯದೇಕ॑ಕಪಾಲಸ್ಯಾವ॒ದ್ಯೇತ್ ॥ 23 ॥

ಯಜ॑ಮಾನ॒ಸ್ಯಾವ॑ದ್ಯೇತ್ । ಉದ್ವಾ॒ ಮಾದ್ಯೇ॒-ದ್ಯಜ॑ಮಾನಃ । ಪ್ರ ವಾ॑ ಮೀಯೇತ । ಸ॒ಕೃದೇ॒ವ ಹೋ॑ತ॒ವ್ಯಃ॑ । ಸ॒ಕೃದಿ॑ವ॒ ಹಿ ಸು॑ವ॒ರ್ಗೋ ಲೋ॒ಕಃ । ಹು॒ತ್ವಾ-ಽಭಿ ಜು॑ಹೋತಿ । ಯಜ॑ಮಾನಮೇ॒ವ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕ-ಙ್ಗ॑ಮಯಿ॒ತ್ವಾ । ತೇಜ॑ಸಾ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯತಿ । ಯಜ॑ಮಾನೋ॒ ವಾ ಏಕ॑ಕಪಾಲಃ । ಸು॒ವ॒ರ್ಗೋ ಲೋ॒ಕ ಆ॑ಹವ॒ನೀಯಃ॑ ॥ 24 ॥

ಯದೇಕ॑ಕಪಾಲ-ಮಾಹವ॒ನೀಯೇ॑ ಜು॒ಹೋತಿ॑ । ಯಜ॑ಮಾನಮೇ॒ವ ಸು॑ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕ-ಙ್ಗ॑ಮಯತಿ । ಯದ್ಧಸ್ತೇ॑ನ ಜುಹು॒ಯಾತ್ । ಸು॒ವ॒ರ್ಗಾ-ಲ್ಲೋ॒ಕಾ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನ॒-ಮವ॑ವಿದ್ಧ್ಯೇತ್ । ಸ್ರು॒ಚಾ ಜು॑ಹೋತಿ । ಸು॒ವ॒ರ್ಗಸ್ಯ॑ ಲೋ॒ಕಸ್ಯ॒ ಸಮ॑ಷ್ಟ್ಯೈ । ಯ-ತ್ಪ್ರಾಮ್ಪದ್ಯೇ॑ತ । ದೇ॒ವ॒ಲೋ॒ಕಮ॒ಭಿ ಜ॑ಯೇತ್ । ಯ-ದ್ದ॑ಕ್ಷಿ॒ಣಾ ಪಿ॑ತೃಲೋ॒ಕಮ್ । ಯ-ತ್ಪ್ರ॒ತ್ಯಕ್ ॥ 25 ॥

ರಕ್ಷಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಯ॒ಜ್ಞಗ್ಂ ಹ॑ನ್ಯುಃ । ಯದುದಙ್ಙ್॑ । ಮ॒ನು॒ಷ್ಯ॒ಲೋ॒ಕ-ಮ॒ಭಿಜ॑ಯೇತ್ । ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತೋ ಹೋತ॒ವ್ಯಃ॑ । ಏಕ॑ಕಪಾಲಂ॒-ವೈಁ ಪ್ರ॑ತಿ॒ತಿಷ್ಠ॑ನ್ತ॒-ನ್ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ಅನು॒ ಪ್ರತಿ॑ತಿಷ್ಠತಃ । ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ಋ॒ತವಃ॑ । ಋ॒ತೂನ್. ಯ॒ಜ್ಞಃ । ಯ॒ಜ್ಞಂ-ಯಁಜ॑ಮಾನಃ । ಯಜ॑ಮಾನ-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾಃ । ತಸ್ಮಾ॒ತ್-ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತೋ ಹೋತ॒ವ್ಯಃ॑ ॥ 26 ॥

ವಾ॒ಜಿನೋ॑ ಯಜತಿ । ಅ॒ಗ್ನಿರ್ವಾ॒ಯು-ಸ್ಸೂರ್ಯಃ॑ । ತೇ ವೈ ವಾ॒ಜಿನಃ॑ । ತಾನೇ॒ವ ತ-ದ್ಯ॑ಜತಿ । ಅಥೋ॒ ಖಲ್ವಾ॑ಹುಃ । ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ವೈ ವಾ॒ಜಿನ॒ ಇತಿ॑ । ತಾನ್ಯೇ॒ವ ತ-ದ್ಯ॑ಜತಿ । ಋ॒ಖ್ಸಾ॒ಮೇ ವಾ ಇನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ॒ ಹರೀ॑ ಸೋಮ॒ಪಾನೌ᳚ । ತಯೋಃ᳚ ಪರಿ॒ಧಯ॑ ಆ॒ಧಾನ᳚ಮ್ । ವಾಜಿ॑ನ-ಮ್ಭಾಗ॒ಧೇಯ᳚ಮ್ ॥ 27 ॥

ಯದಪ್ರ॑ಹೃತ್ಯ ಪರಿ॒ಧೀಞ್ಜು॑ಹು॒ಯಾತ್ । ಅ॒ನ್ತರಾ॑ಧಾನಾಭ್ಯಾ-ಙ್ಘಾ॒ಸ-ಮ್ಪ್ರಯ॑ಚ್ಛೇತ್ । ಪ್ರ॒ಹೃತ್ಯ॑ ಪರಿ॒ಧೀಞ್ಜು॑ಹೋತಿ । ನಿರಾ॑ಧಾನಾಭ್ಯಾಮೇ॒ವ ಘಾ॒ಸ-ಮ್ಪ್ರಯ॑ಚ್ಛತಿ । ಬ॒ರ್॒ಹಿಷಿ॑ ವಿಷಿ॒ಞ್ಚನ್ವಾಜಿ॑ನ॒-ಮಾನ॑ಯತಿ । ಪ್ರ॒ಜಾ ವೈ ಬ॒ರ॒ಃಇಃ । ರೇತೋ॒ ವಾಜಿ॑ನಮ್ । ಪ್ರ॒ಜಾಸ್ವೇ॒ವ ರೇತೋ॑ ದಧಾತಿ । ಸ॒ಮು॒ಪ॒ಹೂಯ॑ ಭಕ್ಷಯನ್ತಿ । ಏ॒ತ-ಥ್ಸೋ॑ಮಪೀಥಾ॒ ಹ್ಯೇ॑ತೇ । ಅಥೋ॑ ಆ॒ತ್ಮನ್ನೇ॒ವ ರೇತೋ॑ ದಧತೇ । ಯಜ॑ಮಾನ ಉತ್ತ॒ಮೋ ಭ॑ಕ್ಷಯತಿ । ಪ॒ಶವೋ॒ ವೈ ವಾಜಿ॑ನಮ್ । ಯಜ॑ಮಾನ ಏ॒ವ ಪ॒ಶೂ-ನ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಾಪಯನ್ತಿ ॥ 28 ॥

(ಲೋ॒ಕೋ - ಬ॑ಹುರೂ॒ಪ-ಮ್ಭ॑ವ॒ - ತ್ಯಾಜ್ಯ॑ಭಾಗೌ - ಪ॒ಶವ॒ ಆಜ್ಯ॑ - ಮವ॒ದ್ಯೇ - ದಾ॑ಹವ॒ನೀಯಃ॑ - ಪ್ರ॒ತ್ಯಕ್ - ತಸ್ಮಾ॒-ತ್ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತೋ ಹೋತ॒ವ್ಯೋ॑ - ಭಾಗ॒ಧೇಯ॑ - ಮೇ॒ತೇ ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚ) (ಅ. 3)

ಅನುವಾಕಂ 4 - ವರುಣಪ್ರಘಾಸಾಃ

ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ಸ್ಸವಿ॒ತಾ ಭೂ॒ತ್ವಾ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅ॑ಸೃಜತ । ತಾ ಏ॑ನ॒ಮತ್ಯ॑ಮನ್ಯನ್ತ । ತಾ ಅ॑ಸ್ಮಾ॒ದಪಾ᳚ಕ್ರಾಮನ್ನ್ । ತಾ ವರು॑ಣೋ ಭೂ॒ತ್ವಾ ಪ್ರ॒ಜಾ ವರು॑ಣೇನಾಗ್ರಾಹಯತ್ । ತಾಃ ಪ್ರ॒ಜಾ ವರು॑ಣಗೃಹೀತಾಃ । ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒-ಮ್ಪುನ॒ರುಪಾ॑ಧಾವನ್ನಾ॒ಥ-ಮಿ॒ಚ್ಛಮಾ॑ನಾಃ । ಸ ಏ॒ತಾನ್-ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ರ್ವರುಣ ಪ್ರಘಾ॒ಸಾನ॑ಪಶ್ಯತ್ । ತಾನ್ನಿರ॑ವಪತ್ । ತೈರ್ವೈ ಸ ಪ್ರ॒ಜಾ ವ॑ರುಣ-ಪಾ॒ಶಾದ॑ಮುಞ್ಚತ್ । ಯ-ದ್ವ॑ರುಣ-ಪ್ರಘಾ॒ಸಾ ನಿ॑ರು॒ಪ್ಯನ್ತೇ᳚ ॥ 29 ॥

ಪ್ರ॒ಜಾನಾ॒ಮವ॑ರುಣಗ್ರಾಹಾಯ । ತಾಸಾ॒-ನ್ದಕ್ಷಿ॑ಣೋ ಬಾ॒ಹು-ರ್ನ್ಯ॑ಕ್ನ॒ ಆಸೀ᳚ತ್ । ಸ॒ವ್ಯಃ ಪ್ರಸೃ॑ತಃ । ಸ ಏ॒ತಾ-ನ್ದ್ವಿ॒ತೀಯಾ᳚-ನ್ದಕ್ಷಿಣ॒ತೋ ವೇದಿ॒ಮುದ॑ಹನ್ನ್ । ತತೋ॒ ವೈ ಸ ಪ್ರ॒ಜಾನಾ॒-ನ್ದಕ್ಷಿ॑ಣ-ಮ್ಬಾ॒ಹು-ಮ್ಪ್ರಾಸಾ॑ರಯತ್ । ಯ-ದ್ದ್ವಿ॒ತೀಯಾ᳚-ನ್ದಕ್ಷಿಣ॒ತೋ ವೇದಿ॑ಮು॒ದ್ಧನ್ತಿ॑ । ಪ್ರ॒ಜಾನಾ॑ಮೇ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನೋ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣ-ಮ್ಬಾ॒ಹು-ಮ್ಪ್ರಸಾ॑ರಯತಿ । ತಸ್ಮಾ᳚ಚ್ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಯಾ॒ಜ್ಯ॑ಮುಷ್ಮಿ॑ನ್ ಁಲೋ॒ಕ ಉ॑ಭ॒ಯಾಬಾ॑ಹುಃ । ಯ॒ಜ್ಞಾಭಿ॑ಜಿತ॒ಗ್ಗ್॒ ಹ್ಯ॑ಸ್ಯ । ಪೃ॒ಥ॒ಮಾ॒ತ್ರಾ-ದ್ವೇದೀ॒ ಅಸ॑ಭಿನ್ನ್ನೇ ಭವತಃ ॥ 30 ॥

ತಸ್ಮಾ᳚ತ್-ಪೃಥಮಾ॒ತ್ರಂ-ವ್ಯಁಗ್ಂಸೌ᳚ । ಉತ್ತ॑ರಸ್ಯಾಂ॒-ವೇಁದ್ಯಾ॑ಮುತ್ತರವೇ॒ದಿಮುಪ॑ ವಪತಿ । ಪ॒ಶವೋ॒ ವಾ ಉ॑ತ್ತರವೇ॒ದಿಃ । ಪ॒ಶೂನೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ । ಅಥೋ॑ ಯಜ್ಞಪ॒ರುಷೋ-ಽನ॑ನ್ತರಿತ್ಯೈ । ಏ॒ತ-ದ್ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮಣಾನ್ಯೇ॒ವ ಪಞ್ಚ॑ ಹ॒ವೀಗ್ಂಷಿ॑ । ಅಥೈ॒ಷ ಐ᳚ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನೋ ಭ॑ವತಿ । ಪ್ರಾ॒ಣಾ॒ಪಾ॒ನೌ ವಾ ಏ॒ತೌ ದೇ॒ವಾನಾ᳚ಮ್ । ಯದಿ॑ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನೀ । ಯದೈ᳚ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನೋ ಭವ॑ತಿ ॥ 31 ॥

ಪ್ರಾ॒ಣಾ॒ಪಾ॒ನಾವೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ । ಓಜೋ॒ ಬಲಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತೌ ದೇ॒ವಾನಾ᳚ಮ್ । ಯದಿ॑ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನೀ । ಯದೈ᳚ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನೋ ಭವ॑ತಿ । ಓಜೋ॒ ಬಲ॑ಮೇ॒ವಾವ॑ ರುನ್ಧೇ । ಮಾ॒ರು॒ತ್ಯಾ॑ಮಿಕ್ಷಾ॑ ಭವತಿ । ವಾ॒ರು॒ಣ್ಯಾ॑ಮಿಕ್ಷಾ᳚ । ಮೇ॒ಷೀ ಚ॑ ಮೇ॒ಷಶ್ಚ॑ ಭವತಃ । ಮಿ॒ಥು॒ನಾ ಏ॒ವ ಪ್ರ॒ಜಾ ವ॑ರುಣಪಾ॒ಶಾ-ನ್ಮು॑ಞ್ಚತಿ । ಲೋ॒ಮ॒ಶೌ ಭ॑ವತೋ ಮೇದ್ಧ್ಯ॒ತ್ವಾಯ॑ ॥ 32 ॥

ಶ॒ಮೀ॒ಪ॒ರ್ಣಾನ್ಯುಪ॑ ವಪತಿ । ಘಾ॒ಸಮೇ॒ವಾಭ್ಯಾ॒ಮಪಿ॑ ಯಚ್ಛತಿ । ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಮ॒ನ್ನಾದ್ಯ॒-ನ್ನೋಪಾ॑ನಮತ್ । ಸ ಏ॒ತೇನ॑ ಶ॒ತೇದ್ಧ್ಮೇ॑ನ ಹ॒ವಿಷಾ॒ ಽನ್ನಾದ್ಯ॒ಮ-ವಾ॑ರುನ್ಧ । ಯ-ತ್ಪ॑ರ-ಶ್ಶ॒ತಾನಿ॑ ಶಮೀಪ॒ರ್ಣಾನಿ॒ ಭವ॑ನ್ತಿ । ಅ॒ನ್ನಾದ್ಯ॒ಸ್ಯಾವ॑-ರುದ್ಧ್ಯೈ । ಸೌ॒ಮ್ಯಾನಿ॒ ವೈ ಕ॒ರೀರಾ॑ಣಿ । ಸೌ॒ಮ್ಯಾ ಖಲು॒ ವಾ ಆಹು॑ತಿ-ರ್ದಿ॒ವೋ ವೃಷ್ಟಿ॑-ಞ್ಚ್ಯಾವಯತಿ । ಯತ್-ಕ॒ರೀರಾ॑ಣಿ॒ ಭವ॑ನ್ತಿ । ಸೌ॒ಮ್ಯಯೈ॒ವಾಹು॑ತ್ಯಾ ದಿ॒ವೋ ವೃಷ್ಟಿ॒ಮವ॑ ರುನ್ಧೇ । ಕಾ॒ಯ ಏಕ॑ಕಪಾಲೋ ಭವತಿ । ಪ್ರ॒ಜಾನಾ᳚-ಙ್ಕ॒ತ್ವಾಂಯಁ॑ । ಪ್ರ॒ತಿ॒ಪೂ॒ರು॒ಷ-ಙ್ಕ॑ರಮ್ಭ ಪಾ॒ತ್ರಾಣಿ॑ ಭವನ್ತಿ । ಜಾ॒ತಾ ಏ॒ವ ಪ್ರ॒ಜಾ ವ॑ರುಣಪಾ॒ಶಾ-ನ್ಮು॑ಞ್ಚತಿ । ಏಕ॒-ಮತಿ॑ರಿಕ್ತಮ್ । ಜ॒ನಿ॒ಷ್ಯಮಾ॑ಣಾ ಏ॒ವ ಪ್ರ॒ಜಾ ವ॑ರುಣಪಾ॒ಶಾ-ನ್ಮು॑ಞ್ಚತಿ ॥ 33 ॥

(ನಿ॒ರು॒ಪ್ಯನ್ತೇ॑- ಭವತೋ॒ - ಭವ॑ತಿ - ಮೇದ್ಧ್ಯ॒ತ್ವಾಯ॑ - ರುನ್ಧೇ॒ ಷಟ್ಚ॑) (ಅ. 4)

ಅನುವಾಕಂ 5 - ತಚ್ಛೇಷಃ

ಉತ್ತ॑ರಸ್ಯಾಂ॒-ವೇಁದ್ಯಾ॑ಮ॒ನ್ಯಾನಿ॑ ಹ॒ವೀಗ್ಂಷಿ॑ ಸಾದಯತಿ । ದಕ್ಷಿ॑ಣಾಯಾ-ಮ್ಮಾರು॒ತೀಮ್ । ಅ॒ಪ॒ಧು॒ರಮೇ॒ವೈನಾ॑ ಯುನಕ್ತಿ । ಅಥೋ॒ ಓಜ॑ ಏ॒ವಾಸಾ॒ಮವ॑ಹರತಿ । ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಶ್ಚ ಕ್ಷ॒ತ್ರಾಚ್ಚ॒ ವಿಶೋ᳚-ಽನ್ಯತೋ-ಽಪಕ್ರ॒ಮಿಣೀಃ᳚ । ಮಾ॒ರು॒ತ್ಯಾ ಪೂರ್ವ॑ಯಾ॒ ಪ್ರಚ॑ರತಿ । ಅನೃ॑ತಮೇ॒ವಾವ॑ ಯಜತೇ । ವಾ॒ರು॒ಣ್ಯೋತ್ತ॑ರಯಾ । ಅ॒ನ್ತ॒ತ ಏ॒ವ ವರು॑ಣ॒ಮವ॑-ಯಜತೇ । ಯದೇ॒ವಾದ್ಧ್ವ॒ರ್ಯುಃ ಕ॒ರೋತಿ॑ ॥ 34 ॥

ತ-ತ್ಪ್ರ॑ತಿಪ್ರಸ್ಥಾ॒ತಾ ಕ॑ರೋತಿ । ತಸ್ಮಾ॒-ದ್ಯಚ್ಛ್ರೇಯಾ᳚ನ್-ಕ॒ರೋತಿ॑ । ತ-ತ್ಪಾಪೀ॑ಯಾನ್-ಕರೋತಿ । ಪತ್ನೀಂ᳚ ಁವಾಚಯತಿ । ಮೇದ್ಧ್ಯಾ॑ಮೇ॒ವೈನಾ᳚-ಙ್ಕರೋತಿ । ಅಥೋ॒ ತಪ॑ ಏ॒ವೈನಾ॒ಮುಪ॑ ನಯತಿ । ಯಜ್ಜಾ॒ರಗ್ಂ ಸನ್ತ॒-ನ್ನ ಪ್ರ॑ಬ್ರೂ॒ಯಾತ್ । ಪ್ರಿ॒ಯ-ಞ್ಜ್ಞಾ॒ತಿಗ್ಂ ರು॑ನ್ಧ್ಯಾತ್ । ಅ॒ಸೌ ಮೇ॑ ಜಾ॒ರ ಇತಿ॒ ನಿರ್ದಿ॑ಶೇತ್ । ನಿ॒ರ್ದಿಶ್ಯೈ॒ವೈನಂ॑-ವಁರುಣಪಾ॒ಶೇನ॑ ಗ್ರಾಹಯತಿ ॥ 35 ॥

ಪ್ರ॒ಘಾ॒ಸ್ಯಾನ್॑. ಹವಾಮಹ॒ ಇತಿ॒ ಪತ್ನೀ॑-ಮು॒ದಾನ॑ಯತಿ । ಅಹ್ವ॑ತೈ॒ವೈನಾ᳚ಮ್ । ಯತ್-ಪತ್ನೀ॑ ಪುರೋನುವಾ॒ಕ್ಯಾ॑ಮನು ಬ್ರೂ॒ಯಾತ್ । ನಿರ್ವೀ᳚ರ್ಯೋ॒ ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಯಜ॑ಮಾ॒ನೋ ಽನ್ವಾ॑ಹ । ಆ॒ತ್ಮನ್ನೇ॒ವ ವೀ॒ರ್ಯ॑-ನ್ಧತ್ತೇ । ಉ॒ಭೌ ಯಾ॒ಜ್ಯಾಗ್ಂ॑ ಸವೀರ್ಯ॒ತ್ವಾಯ॑ । ಯದ್ಗ್ರಾಮೇ॒ ಯದರ॑ಣ್ಯ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ । ಯ॒ಥೋ॒ದಿ॒ತಮೇ॒ವ ವರು॑ಣ॒ಮವ॑ ಯಜತೇ । ಯ॒ಜ॒ಮಾ॒ನ॒ದೇ॒ವ॒ತ್ಯೋ॑ ವಾ ಆ॑ಹವ॒ನೀಯಃ॑ ॥ 36 ॥

ಭ್ರಾ॒ತೃ॒ವ್ಯ॒ ದೇ॒ವ॒ತ್ಯೋ॑ ದಕ್ಷಿ॑ಣಃ । ಯದಾ॑ಹವ॒ನೀಯೇ॑ ಜುಹು॒ಯಾತ್ । ಯಜ॑ಮಾನಂ-ವಁರುಣಪಾ॒ಶೇನ॑ ಗ್ರಾಹಯೇತ್ । ದಕ್ಷಿ॑ಣೇ॒ ಽಗ್ನೌ ಜು॑ಹೋತಿ । ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಮೇ॒ವ ವ॑ರುಣಪಾ॒ಶೇನ॑ ಗ್ರಾಹಯತಿ । ಶೂರ್ಪೇ॑ಣ ಜುಹೋತಿ । ಅನ್ಯ॑ಮೇ॒ವ ವರು॑ಣ॒ಮವ॑ಯಜತೇ । ಶೀ॒ರ್॒ಷನ್ನ॑ಧಿ ನಿ॒ಧಾಯ॑ ಜುಹೋತಿ । ಶೀ॒ರ್॒ಷ॒ತ ಏ॒ವ ವರು॑ಣ॒ಮವ॑ ಯಜತೇ । ಪ್ರ॒ತ್ಯನ್ತಿಷ್ಠ॑ಞ್ಜುಹೋತಿ ॥ 37 ॥

ಪ್ರ॒ತ್ಯಙ್ಙೇ॒ವ ವರು॑ಣಪಾ॒ಶಾ-ನ್ನಿರ್ಮು॑ಚ್ಯತೇ । ಅಕ್ರ॒ನ್ಕರ್ಮ॑ ಕರ್ಮ॒ಕೃತ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ । ದೇ॒ವಾನೃ॒ಣ-ನ್ನಿ॑ರವ॒ದಾಯ॑ । ಅ॒ನೃ॒ಣಾ ಗೃ॒ಹಾನುಪ॒-ಪ್ರೇತೇತಿ॒ ವಾವೈತದಾ॑ಹ । ವರು॑ಣ ಗೃಹೀತಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತ-ದ್ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॑ । ಯ-ದ್ಯಜು॑ಷಾ ಗೃಹೀ॒ತಸ್ಯಾ॑ತಿ॒ರಿಚ್ಯ॑ತೇ । ತುಷಾ᳚ಶ್ಚ ನಿಷ್ಕಾ॒ಸಶ್ಚ॑ । ತುಷೈ᳚ಶ್ಚ ನಿಷ್ಕಾ॒ಸೇನ॑ ಚಾವಭೃ॒ಥಮವೈ॑ತಿ । ವರು॑ಣ-ಗೃಹೀತೇನೈ॒ವ ವರು॑ಣ॒ಮವ॑ಯಜತೇ । ಅ॒ಪೋ॑-ಽವಭೃ॒ಥಮವೈ॑ತಿ ॥ 38 ॥

ಅ॒ಫ್ಸು ವೈ ವರು॑ಣಃ । ಸಾ॒ಕ್ಷಾದೇ॒ವ ವರು॑ಣ॒ಮವ॑ ಯಜತೇ । ಪ್ರತಿ॑ಯುತೋ॒ ವರು॑ಣಸ್ಯ॒ ಪಾಶ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ । ವ॒ರು॒ಣ॒ಪಾ॒ಶಾದೇ॒ವ ನಿರ್ಮು॑ಚ್ಯತೇ । ಅಪ್ರ॑ತೀಕ್ಷ॒-ಮಾಯ॑ನ್ತಿ । ವರು॑ಣಸ್ಯಾ॒ನ್ತರ್ಹಿ॑ತ್ಯೈ । ಏಧೋ᳚-ಽಸ್ಯೇಧಿಷೀ॒ಮಹೀತ್ಯಾ॑ಹ । ಸ॒ಮಿಧೈ॒ವಾಗ್ನಿ-ನ್ನ॑ಮ॒ಸ್ಯನ್ತ॑ ಉ॒ಪಾಯ॑ನ್ತಿ । ತೇಜೋ॑-ಽಸಿ॒ ತೇಜೋ॒ ಮಯಿ॑ ಧೇ॒ಹೀತ್ಯಾ॑ಹ । ತೇಜ॑ ಏ॒ವಾತ್ಮನ್ಧ॑ತ್ತೇ ॥ 39 ॥

(ಕ॒ರೋತಿ॑ - ಗ್ರಾಹಯ - ತ್ಯಾಹವ॒ನೀಯ॒ - ಸ್ತಿಷ್ಠ॑ಞ್ಜುಹೋ - ತ್ಯ॒ಪೋ॑-ಽವಭೃ॒ಥಮವೈ॑ತಿ - ಧತ್ತೇ) (ಅ. 5)

ಅನುವಾಕಂ 6 - ಸಾಕಮೇಧಾಃ

ದೇ॒ವಾ॒ಸು॒ರಾ-ಸ್ಸಂಯಁ॑ತ್ತಾ ಆಸನ್ನ್ । ಸೋ᳚-ಽಗ್ನಿರ॑ಬ್ರವೀತ್ । ಮಮೇ॒ಯ-ಮನೀ॑ಕವತೀ ತ॒ನೂಃ । ತಾ-ಮ್ಪ್ರೀ॑ಣೀತ । ಅಥಾಸು॑ರಾನ॒ಭಿ ಭ॑ವಿಷ್ಯ॒ಥೇತಿ॑ । ತೇ ದೇ॒ವಾ ಅ॒ಗ್ನಯೇ-ಽನೀ॑ಕವತೇ ಪುರೋ॒ಡಾಶ॑ಮ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲ॒-ನ್ನಿರ॑ವಪನ್ನ್ । ಸೋ᳚-ಽಗ್ನಿರನೀ॑ಕವಾ॒ನ್-ಥ್ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॑ನ ಪ್ರೀ॒ತಃ । ಚ॒ತು॒ರ್ಧಾ ಽನೀ॑ಕಾ-ನ್ಯಜನಯತ । ತತೋ॑ ದೇ॒ವಾ ಅಭ॑ವನ್ನ್ । ಪರಾ ಽಸು॑ರಾಃ ॥ 40 ॥

ಯದ॒ಗ್ನಯೇ-ಽನೀ॑ಕವತೇ ಪುರೋ॒ಡಾಶ॑ಮ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲ-ನ್ನಿ॒ರ್ವಪ॑ತಿ । ಅ॒ಗ್ನಿಮೇ॒ವಾನೀ॑ಕವನ್ತ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॑ನ ಪ್ರೀಣಾತಿ । ಸೋ᳚-ಽಗ್ನಿರನೀ॑ಕವಾ॒ನ್-ಥ್ಸ್ವೇನ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯೇ॑ನ ಪ್ರೀ॒ತಃ । ಚ॒ತು॒ರ್ಧಾ ಽನೀ॑ಕಾನಿ ಜನಯತೇ । ಅ॒ಸೌ ವಾ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯೋ᳚-ಽಗ್ನಿ-ರನೀ॑ಕವಾನ್ । ತಸ್ಯ॑ ರ॒ಶ್ಮಯೋ-ಽನೀ॑ಕಾನಿ । ಸಾ॒ಕಗ್ಂ ಸೂರ್ಯೇ॑ಣೋದ್ಯ॒ತಾ ನಿರ್ವ॑ಪತಿ । ಸಾ॒ಕ್ಷಾದೇ॒ವಾಸ್ಮಾ॒ ಅನೀ॑ಕಾನಿ ಜನಯತಿ । ತೇ-ಽಸು॑ರಾಃ॒ ಪರಾ॑ಜಿತಾ॒ ಯನ್ತಃ॑ । ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀ ಉಪಾ᳚ಶ್ರಯನ್ನ್ ॥ 41 ॥

ತೇ ದೇ॒ವಾ ಮ॒ರುದ್ಭ್ಯಃ॑ ಸಾನ್ತಪ॒ನೇಭ್ಯ॑ಶ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ॑ವಪನ್ನ್ । ತಾ-ನ್ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀಭ್ಯಾ॑-ಮೇ॒ವೋಭ॒ಯತ॒-ಸ್ಸಮ॑ತಪನ್ನ್ । ಯನ್ಮ॒ರುದ್ಭ್ಯಃ॑ ಸಾನ್ತಪ॒ನೇಭ್ಯ॑ಶ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿ॒ರ್ವಪ॑ತಿ । ದ್ಯಾವಾ॑ಪೃಥಿ॒ವೀಭ್ಯಾ॑ಮೇ॒ವ ತದು॑ಭ॒ಯತೋ॒ ಯಜ॑ಮಾನೋ॒ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಾ॒ನ್-ಥ್ಸನ್ತ॑ಪತಿ । ಮ॒ದ್ಧ್ಯನ್ದಿ॑ನೇ॒ ನಿರ್ವ॑ಪತಿ । ತರ್ಹಿ॒ ಹಿ ತೇ-ಽಕ್ಷ್ಣಿ॑ಷ್ಠ॒-ನ್ತಪ॑ತಿ । ಚ॒ರುರ್ಭ॑ವತಿ । ಸ॒ರ್ವತ॑ ಏ॒ವೈನಾ॒ನ್-ಥ್ಸನ್ತ॑ಪತಿ । ತೇ ದೇ॒ವಾ-ಶ್ಶ್ವೋ॑ ವಿಜ॒ಯಿನ॒-ಸ್ಸನ್ತಃ॑ । ಸರ್ವಾ॑ಸಾ-ನ್ದು॒ಗ್ಧೇ ಗೃ॑ಹಮೇ॒ಧೀಯ॑-ಞ್ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ॑ವಪನ್ನ್ ॥ 42 ॥

ಆಶಿ॑ತಾ ಏ॒ವಾದ್ಯೋಪ॑ವಸಾಮ । ಕಸ್ಯ॒ ವಾ-ಽಹೇ॒ದಮ್ । ಕಸ್ಯ॑ ವಾ॒ ಶ್ವೋ ಭ॑ವಿ॒ತೇತಿ॑ । ಸ ಶೃ॒ತೋ॑-ಽಭವತ್ । ತಸ್ಯಾಹು॑ತಸ್ಯ॒ ನಾಶ್ಞನ್ನ್॑ । ನ ಹಿ ದೇ॒ವಾ ಅಹು॑ತಸ್ಯಾ॒ಶ್ಞನ್ತಿ॑ । ತೇ᳚-ಽಬ್ರುವನ್ನ್ । ಕಸ್ಮಾ॑ ಇ॒ಮಗ್ಂ ಹೋ᳚ಷ್ಯಾಮ॒ ಇತಿ॑ । ಮ॒ರುದ್ಭ್ಯೋ॑ ಗೃಹಮೇ॒ಧಿಭ್ಯ॒ ಇತ್ಯ॑ಬ್ರುವನ್ನ್ । ತ-ಮ್ಮ॒ರುದ್ಭ್ಯೋ॑ ಗೃಹಮೇ॒ಧಿಭ್ಯೋ॑-ಽಜುಹವುಃ ॥ 43 ॥

ತತೋ॑ ದೇ॒ವಾ ಅಭ॑ವನ್ನ್ । ಪರಾ-ಽಸು॑ರಾಃ । ಯಸ್ಯೈ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದುಷೋ॑ ಮ॒ರುದ್ಭ್ಯೋ॑ ಗೃಹಮೇ॒ಧಿಭ್ಯೋ॑ ಗೃ॒ಹೇ ಜುಹ್ವ॑ತಿ । ಭವ॑ತ್ಯಾ॒ತ್ಮನಾ᳚ । ಪರಾ᳚-ಽಸ್ಯ॒ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯೋ ಭವತಿ । ಯದ್ವೈ ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॑ ಪಾಕ॒ತ್ರಾ ಕ್ರಿ॒ಯತೇ᳚ । ಪ॒ಶ॒ವ್ಯ॑-ನ್ತತ್ । ಪಾ॒ಕ॒ತ್ರಾ ವಾ ಏ॒ತತ್ಕ್ರಿ॑ಯತೇ । ಯನ್ನೇದ್ಧ್ಮಾಬ॒ರ್॒ಹಿ-ರ್ಭವ॑ತಿ । ನ ಸಾ॑ಮಿಧೇ॒ನೀ-ರ॒ನ್ವಾಹ॑ ॥ 44 ॥

ನ ಪ್ರ॑ಯಾ॒ಜಾ ಇ॒ಜ್ಯನ್ತೇ᳚ । ನಾನೂ॑ಯಾ॒ಜಾಃ । ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದ॑ । ಪ॒ಶು॒ಮಾ-ನ್ಭ॑ವತಿ । ಆಜ್ಯ॑ಭಾಗೌ ಯಜತಿ । ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯೈ॒ವ ಚಕ್ಷು॑ಷೀ॒ ನಾನ್ತರೇ॑ತಿ । ಮ॒ರುತೋ॑ ಗೃಹಮೇ॒ಧಿನೋ॑ ಯಜತಿ । ಭಾ॒ಗ॒ಧೇಯೇ॑-ನೈ॒ವೈನಾ॒ನ್-ಥ್ಸಮ॑ರ್ಧಯತಿ । ಅ॒ಗ್ನಿಗ್ಗ್ ಸ್ವಿ॑ಷ್ಟ॒ಕೃತಂ॑-ಯಁಜತಿ॒ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಿತ್ಯೈ । ಇಡಾ᳚ನ್ತೋ ಭವತಿ । ಪ॒ಶವೋ॒ ವಾ ಇಡಾ᳚ । ಪ॒ಶುಷ್ವೇ॒ವೋಪರಿ॑ಷ್ಟಾ॒-ತ್ಪ್ರತಿ॑ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ 45 ॥

(ಅಸು॑ರಾ - ಅಶ್ರಯನ್ - ಗೃಹಮೇ॒ಧೀಯಂ॑ ಚ॒ರು-ನ್ನಿರ॑ವಪನ್ - ನಜುಹವು - ರ॒ನ್ವಾ - ಹೇಡಾ᳚ನ್ತೋ ಭವತಿ॒ ದ್ವೇ ಚ॑) (ಅ. 6)

ಅನುವಾಕಂ 7 - ತಚ್ಛೇಷಃ

ಯತ್ಪತ್ನೀ॑ ಗೃಹಮೇ॒ಧೀಯ॑-ಸ್ಯಾಶ್ಞೀ॒ಯಾತ್ । ಗೃ॒ಹ॒ಮೇ॒ದ್ಧ್ಯೇ॑ವ ಸ್ಯಾ᳚ತ್ । ವಿ ತ್ವ॑ಸ್ಯ ಯ॒ಜ್ಞ ಋ॑ಧ್ಯೇತ । ಯನ್ನಾಶ್ಞೀ॒ಯಾತ್ । ಅಗೃ॑ಹಮೇಧೀ ಸ್ಯಾತ್ । ನಾಸ್ಯ॑ ಯ॒ಜ್ಞೋ ವ್ಯೃ॑ದ್ಧ್ಯೇತ । ಪ್ರತಿ॑ವೇಶ-ಮ್ಪಚೇಯುಃ । ತಸ್ಯಾ᳚ಶ್ಞೀಯಾತ್ । ಗೃ॒ಹ॒ಮೇ॒ದ್ಧ್ಯೇ॑ವ ಭ॑ವತಿ । ನಾಸ್ಯ॑ ಯ॒ಜ್ಞೋ ವ್ಯೃ॑ದ್ಧ್ಯತೇ ॥ 46 ॥

ತೇ ದೇ॒ವಾ ಗೃ॑ಹಮೇ॒ಧೀಯೇ॑ನೇ॒ಷ್ಟ್ವಾ । ಆಶಿ॑ತಾ ಅಭವನ್ನ್ । ಆಞ್ಜ॑ತಾ॒ಭ್ಯ॑ಞ್ಜತ । ಅನು॑ ವ॒ಥ್ಸಾ-ನ॑ವಾಸಯನ್ನ್ । ತೇಭ್ಯೋ-ಽಸು॑ರಾಃ॒, ಕ್ಷುಧ॒-ಮ್ಪ್ರಾಹಿ॑ಣ್ವನ್ನ್ । ಸಾ ದೇ॒ವೇಷು॑ ಲೋ॒ಕಮವಿ॑ತ್ತ್ವಾ । ಅಸು॑ರಾ॒ನ್-ಪುನ॑ರಗಚ್ಛತ್ । ಗೃ॒ಹ॒ಮೇ॒ಧೀಯೇ॑ನೇ॒ಷ್ಟ್ವಾ । ಆಶಿ॑ತಾ ಭವನ್ತಿ । ಆಞ್ಜ॑ತೇ॒-ಽಭ್ಯ॑ಞ್ಜತೇ ॥ 47 ॥

ಅನು॑ ವ॒ಥ್ಸಾನ್. ವಾ॑ಸಯನ್ತಿ । ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಾಯೈ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನಃ॒, ಕ್ಷುಧ॒-ಮ್ಪ್ರಹಿ॑ಣೋತಿ । ತೇ ದೇ॒ವಾ ಗೃ॑ಹಮೇ॒ಧೀಯೇ॑ನೇ॒ಷ್ಟ್ವಾ । ಇನ್ದ್ರಾ॑ಯ ನಿಷ್ಕಾ॒ಸ-ನ್ನ್ಯ॑ದಧುಃ । ಅ॒ಸ್ಮಾನೇ॒ವ ಶ್ವ ಇನ್ದ್ರೋ॒ ನಿಹಿ॑ತಭಾಗ ಉಪಾವರ್ತಿ॒ತೇತಿ॑ । ತಾನಿನ್ದ್ರೋ॒ ನಿಹಿ॑ತಭಾಗ ಉ॒ಪಾವ॑ರ್ತತ । ಗೃ॒ಹ॒ಮೇ॒ಧೀಯೇ॑ನೇ॒ಷ್ಟ್ವಾ । ಇನ್ದ್ರಾ॑ಯ ನಿಷ್ಕಾ॒ಸ-ನ್ನಿದ॑ದ್ಧ್ಯಾತ್ । ಇನ್ದ್ರ॑ ಏ॒ವೈನ॒-ನ್ನಿಹಿ॑ತಭಾಗ ಉ॒ಪಾವ॑ರ್ತತೇ । ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯೇ ಜುಹೋತಿ ॥ 48 ॥

ಭಾ॒ಗ॒ಧೇಯೇ॑ನೇ॒ವೈನ॒ಗ್ಂ॒ ಸಮ॑ರ್ಧಯತಿ । ಋ॒ಷ॒ಭಮಾಹ್ವ॑ಯತಿ । ವ॒ಷ॒ಟ್ಕಾ॒ರ ಏ॒ವಾಸ್ಯ॒ ಸಃ । ಅಥೋ॑ ಇನ್ದ್ರಿ॒ಯಮೇ॒ವ ತ-ದ್ವೀ॒ರ್ಯಂ॑-ಯಁಜ॑ಮಾನೋ॒ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಸ್ಯ ವೃಙ್ಕ್ತೇ । ಇನ್ದ್ರೋ॑ ವೃ॒ತ್ರಗ್ಂ ಹ॒ತ್ವಾ । ಪರಾ᳚-ಮ್ಪರಾ॒ವತ॑-ಮಗಚ್ಛತ್ । ಅಪಾ॑ರಾಧ॒ಮಿತಿ॒ ಮನ್ಯ॑ಮಾನಃ । ಸೋ᳚-ಽಬ್ರವೀತ್ । ಕ ಇ॒ದಂ-ವೇಁ॑ದಿಷ್ಯ॒ತೀತಿ॑ । ತೇ᳚-ಽಬ್ರುವ-ನ್ಮ॒ರುತೋ॒ ವರಂ॑-ವೃಁಣಾಮಹೈ ॥ 49 ॥

ಅಥ॑ ವ॒ಯಂ-ವೇಁ॑ದಾಮ । ಅ॒ಸ್ಮಭ್ಯ॑ಮೇ॒ವ ಪ್ರ॑ಥ॒ಮಗ್ಂ ಹ॒ವಿರ್ನಿರು॑ಪ್ಯಾತಾ॒ ಇತಿ॑ । ತ ಏ॑ನ॒ಮದ್ಧ್ಯ॑-ಕ್ರೀಡನ್ನ್ । ತತ್ಕ್ರೀ॒ಡಿನಾ᳚-ಙ್ಕ್ರೀಡಿ॒ತ್ವಮ್ । ಯ-ನ್ಮ॒ರುದ್ಭ್ಯಃ॑ ಕ್ರೀ॒ಡಿಭ್ಯಃ॑ ಪ್ರಥ॒ಮಗ್ಂ ಹ॒ವಿರ್ನಿ॑ರು॒ಪ್ಯತೇ॒ ವಿಜಿ॑ತ್ಯೈ । ಸಾ॒ಕಗ್ಂ ಸೂರ್ಯೇ॑ಣೋದ್ಯ॒ತಾ ನಿರ್ವ॑ಪತಿ । ಏ॒ತಸ್ಮಿ॒ನ್ ವೈ ಲೋ॒ಕ ಇನ್ದ್ರೋ॑ ವೃ॒ತ್ರಮ॑ಹ॒ನ್-ಥ್ಸಮೃ॑ದ್ಧ್ಯೈ । ಏ॒ತ-ದ್ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮಣಾನ್ಯೇ॒ವ ಪಞ್ಚ॑ ಹ॒ವೀಗ್ಂಷಿ॑ । ಏ॒ತ-ದ್ಬ್ರಾ᳚ಹ್ಮಣ ಐನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನಃ । ಅಥೈ॒ಷ ಐ॒ನ್ದ್ರಶ್ಚ॒ರು-ರ್ಭ॑ವತಿ ॥ 50 ॥

ಉ॒ದ್ಧಾ॒ರಂ-ವಾಁ ಏ॒ತಮಿನ್ದ್ರ॒ ಉದ॑ಹರತ । ವೃ॒ತ್ರಗ್ಂ ಹ॒ತ್ವಾ । ಅ॒ನ್ಯಾಸು॑ ದೇ॒ವತಾ॒ಸ್ವಧಿ॑ । ಯದೇ॒ಷ ಐ॒ನ್ದ್ರ-ಶ್ಚ॒ರು-ರ್ಭವ॑ತಿ । ಉ॒ದ್ಧಾ॒ರಮೇ॒ವ ತಂ-ಯಁಜ॑ಮಾನ॒ ಉದ್ಧ॑ರತೇ । ಅ॒ನ್ಯಾಸು॑ ಪ್ರ॒ಜಾಸ್ವಧಿ॑ । ವೈ॒ಶ್ವ॒ಕ॒ರ್ಮ॒ಣ ಏಕ॑ಕಪಾಲೋ ಭವತಿ । ವಿಶ್ವಾ᳚ನ್ಯೇ॒ವ ತೇನ॒ ಕರ್ಮಾ॑ಣಿ॒ ಯಜ॑ಮಾ॒ನೋ ಽವ॑ರುನ್ಧೇ ॥ 51 ॥

(ಋ॒ದ್ಧ್ಯ॒ತೇ॒-ಽ-ಭ್ಯ॑ಞ್ಜತೇ-ಜುಹೋತಿ-ವೃಣಾಮಹೈ-ಭವತ್ಯ॒- +ಷ್ಟೌ ಚ॑) (ಅ. 7)

ಅನುವಾಕಂ 8 - ಪಿತೃಯಜ್ಞಃ

ವೈ॒ಶ್ವ॒ದೇ॒ವೇನ॒ ವೈ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪ್ರ॒ಜಾ ಅ॑ಸೃಜತ । ತಾ ವ॑ರುಣ-ಪ್ರಘಾ॒ಸೈ-ರ್ವ॑ರುಣಪಾ॒ಶಾದ॑ಮುಞ್ಚತ್ । ಸಾ॒ಕ॒ಮೇ॒ಧೈಃ ಪ್ರತ್ಯ॑ಸ್ಥಾಪಯತ್ । ತ್ರ್ಯ॑ಮ್ಬಕೈ ರು॒ದ್ರ-ನ್ನಿ॒ರವಾ॑ದಯತ । ಪಿ॒ತೃ॒ಯ॒ಜ್ಞೇನ॑ ಸುವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮ॑ಗಮಯತ್ । ಯ-ದ್ವೈ᳚ಶ್ವದೇ॒ವೇನ॒ ಯಜ॑ತೇ । ಪ್ರ॒ಜಾ ಏ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸೃಜತೇ । ತಾ ವ॑ರುಣ-ಪ್ರಘಾ॒ಸೈ-ರ್ವ॑ರುಣಪಾ॒ಶಾ-ನ್ಮು॑ಞ್ಚತಿ । ಸಾ॒ಕ॒ಮೇ॒ಧೈಃ ಪ್ರತಿ॑ಷ್ಠಾಪಯತಿ । ತ್ರ್ಯ॑ಮ್ಬಕೈರು॒ದ್ರ-ನ್ನಿ॒ರವ॑ದಯತೇ ॥ 52 ॥

ಪಿ॒ತೃ॒ಯ॒ಜ್ಞೇನ॑ ಸುವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕ-ಙ್ಗ॑ಮಯತಿ । ದ॒ಕ್ಷಿ॒ಣ॒ತಃ ಪ್ರಾ॑ಚೀನಾವೀ॒ತೀ ನಿರ್ವ॑ಪತಿ । ದ॒ಕ್ಷಿ॒ಣಾವೃ॒ದ್ಧಿ ಪಿ॑ತೃ॒ಣಾಮ್ । ಅನಾ॑ದೃತ್ಯ॒ ತತ್ । ಉ॒ತ್ತ॒ರ॒ತ ಏ॒ವೋಪ॒ವೀಯ॒ ನಿರ್ವ॑ಪೇತ್ । ಉ॒ಭಯೇ॒ ಹಿ ದೇ॒ವಾಶ್ಚ॑ ಪಿ॒ತರ॑ಶ್ಚೇ॒ಜ್ಯನ್ತೇ᳚ । ಅಥೋ॒ ಯದೇ॒ವ ದ॑ಕ್ಷಿಣಾ॒ರ್ಧೇ॑-ಽಧಿ॒ ಶ್ರಯ॑ತಿ । ತೇನ॑ ದಕ್ಷಿ॒ಣಾವೃ॑ತ್ । ಸೋಮಾ॑ಯ ಪಿತೃ॒ಮತೇ॑ ಪುರೋ॒ಡಾಶ॒ಗ್ಂ॒ ಷಟ್ಕ॑ಪಾಲ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪತಿ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರೋ ವೈ ಸೋಮಃ॑ ಪಿತೃ॒ಮಾನ್ ॥ 53 ॥

ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರಮೇ॒ವ ಪ್ರೀ॑ಣಾತಿ । ಪಿ॒ತೃಭ್ಯೋ॑ ಬರ್ಹಿ॒ಷದ್ಭ್ಯೋ॑ ಧಾ॒ನಾಃ । ಮಾಸಾ॒ ವೈ ಪಿ॒ತರೋ॑ ಬರ್ಹಿ॒ಷದಃ॑ । ಮಾಸಾ॑ನೇ॒ವ ಪ್ರೀ॑ಣಾತಿ । ಯಸ್ಮಿ॒ನ್ ವಾ ಋ॒ತೌ ಪುರು॑ಷಃ ಪ್ರ॒ಮೀಯ॑ತೇ । ಸೋ᳚-ಽಸ್ಯಾ॒ಮುಷ್ಮಿ॑ನ್ ಁಲೋ॒ಕೇ ಭ॑ವತಿ । ಬ॒ಹು॒ರೂ॒ಪಾ ಧಾ॒ನಾ ಭ॑ವನ್ತಿ । ಅ॒ಹೋ॒ರಾ॒ತ್ರಾಣಾ॑-ಮ॒ಭಿಜಿ॑ತ್ಯೈ । ಪಿ॒ತೃಭ್ಯೋ᳚ ಽಗ್ನಿಷ್ವಾ॒ತ್ತೇಭ್ಯೋ॑ ಮ॒ನ್ಥಮ್ । ಅ॒ರ್ಧ॒ಮಾ॒ಸಾ ವೈ ಪಿ॒ತರೋ᳚-ಽಗ್ನಿಷ್ವಾ॒ತ್ತಾಃ ॥ 54 ॥

ಅ॒ರ್ಧ॒ಮಾ॒ಸಾನೇ॒ವ ಪ್ರೀ॑ಣಾತಿ । ಅ॒ಭಿ॒ವಾ॒ನ್ಯಾ॑ಯೈ ದು॒ಗ್ಧೇ ಭ॑ವತಿ । ಸಾ ಹಿ ಪಿ॑ತೃದೇವ॒ತ್ಯ॑-ನ್ದು॒ಹೇ । ಯ-ತ್ಪೂ॒ರ್ಣಮ್ । ತ-ನ್ಮ॑ನು॒ಷ್ಯಾ॑ಣಾಮ್ । ಉ॒ಪ॒ರ್ಯ॒ರ್ಧೋ ದೇ॒ವಾನಾ᳚ಮ್ । ಅ॒ರ್ಧಃ ಪಿ॑ತೃ॒ಣಾಮ್ । ಅ॒ರ್ಧ ಉಪ॑ಮನ್ಥತಿ । ಅ॒ರ್ಧೋ ಹಿ ಪಿ॑ತೃ॒ಣಾಮ್ । ಏಕ॒ಯೋಪ॑ಮನ್ಥತಿ ॥ 55 ॥

ಏಕಾ॒ ಹಿ ಪಿ॑ತೃ॒ಣಾಮ್ । ದ॒ಕ್ಷಿ॒ಣೋಪ॑ಮನ್ಥತಿ । ದ॒ಕ್ಷಿ॒ಣಾ ವೃ॒ದ್ಧಿ ಪಿ॑ತೃ॒ಣಾಮ್ । ಅನಾ॑ರ॒ಭ್ಯೋಪ॑ಮನ್ಥತಿ । ತದ್ಧಿ ಪಿ॒ತೄನ್-ಗಚ್ಛ॑ತಿ । ಇ॒ಮಾ-ನ್ದಿಶಂ॒-ವೇಁದಿ॒ಮುದ್ಧ॑ನ್ತಿ । ಉ॒ಭಯೇ॒ ಹಿ ದೇ॒ವಾಶ್ಚ॑ ಪಿ॒ತರ॑ಶ್ಚೇ॒ಜ್ಯನ್ತೇ᳚ । ಚತುಃ॑ ಸ್ರಕ್ತಿರ್ಭವತಿ । ಸರ್ವಾ॒ ಹ್ಯನು॒ ದಿಶಃ॑ ಪಿ॒ತರಃ॑ । ಅಖಾ॑ತಾ ಭವತಿ ॥ 56 ॥

ಖಾ॒ತಾ ಹಿ ದೇ॒ವಾನಾ᳚ಮ್ । ಮ॒ದ್ಧ್ಯ॒ತೋ᳚ ಽಗ್ನಿರಾಧೀ॑ಯತೇ । ಅ॒ನ್ತ॒ತೋ ಹಿ ದೇ॒ವಾನಾ॑-ಮಾಧೀ॒ಯತೇ᳚ । ವರ್ಷೀ॑ಯಾನಿ॒ದ್ಧ್ಮ ಇ॒ದ್ಧ್ಮಾ-ದ್ಭ॑ವತಿ॒ ವ್ಯಾವೃ॑ತ್ತ್ಯೈ । ಪರಿ॑ ಶ್ರಯತಿ । ಅ॒ನ್ತರ್ಹಿ॑ತೋ॒ ಹಿ ಪಿ॑ತೃಲೋ॒ಕೋ ಮ॑ನುಷ್ಯಲೋ॒ಕಾತ್ । ಯತ್-ಪರು॑ಷಿ ದಿ॒ನಮ್ । ತ-ದ್ದೇ॒ವಾನಾ᳚ಮ್ । ಯದ॑ನ್ತ॒ರಾ । ತ-ನ್ಮ॑ನು॒ಷ್ಯಾ॑ಣಾಮ್ ॥ 57 ॥

ಯ-ಥ್ಸಮೂ॑ಲಮ್ । ತ-ತ್ಪಿ॑ತೃ॒ಣಾಮ್ । ಸಮೂ॑ಲ-ಮ್ಬ॒ರ್॒ಹಿ-ರ್ಭ॑ವತಿ॒ ವ್ಯಾವೃ॑ತ್ತ್ಯೈ । ದ॒ಕ್ಷಿ॒ಣಾ ಸ್ತೃ॑ಣಾತಿ । ದ॒ಕ್ಷಿ॒ಣಾ ವೃ॒ದ್ಧಿ ಪಿ॑ತೃ॒ಣಾಮ್ । ತ್ರಿಃ ಪರ್ಯೇ॑ತಿ । ತೃ॒ತೀಯೇ॒ ವಾ ಇ॒ತೋ ಲೋ॒ಕೇ ಪಿ॒ತರಃ॑ । ತಾನೇ॒ವ ಪ್ರೀ॑ಣಾತಿ । ತ್ರಿಃ ಪುನಃ॒ ಪರ್ಯೇ॑ತಿ । ಷಟ್ಥ್ಸಮ್ಪ॑ದ್ಯನ್ತೇ ॥ 58 ॥

ಷಡ್ವಾ ಋ॒ತವಃ॑ । ಋ॒ತೂನೇ॒ವ ಪ್ರೀ॑ಣಾತಿ । ಯ-ತ್ಪ್ರ॑ಸ್ತ॒ರಂ-ಯಁಜು॑ಷಾ ಗೃಹ್ಣೀ॒ಯಾತ್ । ಪ್ರ॒ಮಾಯು॑ಕೋ॒ ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಯನ್ನ ಗೃ॑ಹ್ಣೀ॒ಯಾತ್ । ಅ॒ನಾ॒ಯ॒ತ॒ನ-ಸ್ಸ್ಯಾ᳚ತ್ । ತೂ॒ಷ್ಣೀಮೇ॒ವ ನ್ಯ॑ಸ್ಯೇತ್ । ನ ಪ್ರ॒ಮಾಯು॑ಕೋ॒ ಭವ॑ತಿ । ನಾನಾ॑ಯತ॒ನಃ । ಯತ್-ತ್ರೀನ್-ಪ॑ರಿ॒ಧೀ-ನ್ಪ॑ರಿದ॒ದ್ಧ್ಯಾತ್ ॥ 59 ॥

ಮೃ॒ತ್ಯುನಾ॒ ಯಜ॑ಮಾನ॒-ಮ್ಪರಿ॑ ಗೃಹ್ಣೀಯಾತ್ । ಯನ್ನ ಪ॑ರಿ-ದ॒ದ್ಧ್ಯಾತ್ । ರಕ್ಷಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಯ॒ಜ್ಞಗ್ಂ ಹ॑ನ್ಯುಃ । ದ್ವೌ ಪ॑ರಿ॒ಧೀ ಪರಿ॑ದಧಾತಿ । ರಕ್ಷ॑ಸಾ॒-ಮಪ॑ಹತ್ಯೈ । ಅಥೋ॑ ಮೃ॒ತ್ಯೋರೇ॒ವ ಯಜ॑ಮಾನ॒-ಮುಥ್ಸೃ॑ಜತಿ । ಯ-ತ್ತ್ರೀಣಿ॑ ತ್ರೀಣಿ ಹ॒ವೀಗ್ಷ್ಯು॑ದಾ॒ಹರೇ॑ಯುಃ । ತ್ರಯ॑ಸ್ತ್ರಯ ಏಷಾಗ್ಂ ಸಾ॒ಕ-ಮ್ಪ್ರಮೀ॑ಯೇರನ್ನ್ । ಏಕೈ॑ಕ-ಮನೂ॒ಚೀನಾ᳚-ನ್ಯು॒ದಾಹ॑ರನ್ತಿ । ಏಕೈ॑ಕ ಏ॒ವೈಷಾ॑ಮ॒ನ್ವಞ್ಚಃ॒ ಪ್ರಮೀ॑ಯತೇ । ಕ॒ಶಿಪು॑ ಕಶಿಪ॒ವ್ಯಾ॑ಯ । ಉ॒ಪ॒ಬರ್ಹ॑ಣ-ಮುಪಬರ್ಹ॒ಣ್ಯಾ॑ಯ । ಆಞ್ಜ॑ನ-ಮಾಞ್ಜ॒ನ್ಯಾ॑ಯ । ಅ॒ಭ್ಯಞ್ಜ॑ನ-ಮಭ್ಯಞ್ಜ॒ನ್ಯಾ॑ಯ । ಯ॒ಥಾ॒ಭಾ॒ಗಮೇ॒ವೈನಾ᳚-ನ್ಪ್ರೀಣಾತಿ ॥ 60 ॥

(ನಿ॒ರವ॑ದಯತೇ - ಪಿತೃ॒ಮಾ - ನ॑ಗ್ನಿಷ್ವಾ॒ತ್ತಾ - ಏಕ॒ಯೋಪ॑ ಮನ್ಥ॒ - ತ್ಯಖಾ॑ತಾ ಭವತಿ-ಮನು॒ಷ್ಯಾ॑ಣಾಂ - ಪದ್ಯನ್ತೇ - ಪರಿದ॒ದ್ಧ್ಯಾನ್ - ಮೀ॑ಯತೇ॒ ಪಞ್ಚ॑ ಚ) (ಅ. 8)

ಅನುವಾಕಂ 9 - ತಚ್ಛೇಷಃ

ಅ॒ಗ್ನಯೇ॑ ದೇ॒ವೇಭ್ಯಃ॑ ಪಿ॒ತೃಭ್ಯಃ॑ ಸಮಿ॒ದ್ಧ್ಯಮಾ॑ನಾ॒ಯಾನು॑ಬ್ರೂ॒ಹೀತ್ಯಾ॑ಹ ।

ಉ॒ಭಯೇ॒ ಹಿ ದೇ॒ವಾಶ್ಚ॑ ಪಿ॒ತರ॑ಶ್ಚೇ॒ಜ್ಯನ್ತೇ᳚ । ಏಕಾ॒ಮನ್ವಾ॑ಹ । ಏಕಾ॒ ಹಿ ಪಿ॑ತೃ॒ಣಾಮ್ । ತ್ರಿರನ್ವಾ॑ಹ । ತ್ರಿರ್ಹಿ ದೇ॒ವಾನಾ᳚ಮ್ । ಆ॒ಘಾ॒ರಾವಾಘಾ॑ರಯತಿ । ಯ॒ಜ್ಞ॒ ಪ॒ರುಷೋ॒ರನ॑ನ್ತರಿತ್ಯೈ । ನಾರ್ಷೇ॒ಯಂ-ವೃಁ॑ಣೀತೇ । ನ ಹೋತಾ॑ರಮ್ ॥ 61 ॥

ಯದಾ॑ರ್ಷೇ॒ಯಂ-ವೃಁ॑ಣೀ॒ತ । ಯದ್ಧೋತಾ॑ರಮ್ । ಪ್ರ॒ಮಾಯು॑ಕೋ॒ ಯಜ॑ಮಾನ-ಸ್ಸ್ಯಾತ್ । ಪ್ರ॒ಮಾಯು॑ಕೋ॒ ಹೋತಾ᳚ । ತಸ್ಮಾ॒ನ್ನ ವೃ॑ಣೀತೇ । ಯಜ॑ಮಾನಸ್ಯ॒ ಹೋತು॑-ರ್ಗೋಪೀ॒ಥಾಯ॑ । ಅಪ॑ಬರ್ಹಿಷಃ ಪ್ರಯಾ॒ಜಾನ್.-ಯ॑ಜತಿ । ಪ್ರ॒ಜಾ ವೈ ಬ॒ರ್॒ಹಿಃ । ಪ್ರ॒ಜಾ ಏ॒ವ ಮೃ॒ತ್ಯೋರುಥ್ಸೃ॑ಜತಿ । ಆಜ್ಯ॑ಭಾಗೌ ಯಜತಿ ॥ 62 ॥

ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯೈ॒ವ ಚಕ್ಷು॑ಷೀ॒ ನಾನ್ತರೇ॑ತಿ । ಪ್ರಾ॒ಚೀ॒ನಾ॒ವೀ॒ತೀ ಸೋಮಂ॑-ಯಁಜತಿ । ಪಿ॒ತೃ॒ದೇ॒ವ॒ತ್ಯಾ॑ ಹಿ । ಏ॒ಷಾ ಽಽಹು॑ತಿಃ । ಪಞ್ಚ॒ ಕೃತ್ವೋ-ಽವ॑ದ್ಯತಿ । ಪಞ್ಚ॒ ಹ್ಯೇ॑ತಾ ದೇ॒ವತಾಃ᳚ । ದ್ವೇ ಪು॑ರೋ-ಽನುವಾ॒ಕ್ಯೇ᳚ । ಯಾ॒ಜ್ಯಾ॑ ದೇ॒ವತಾ॑ ವಷಟ್ಕಾ॒ರಃ । ತಾ ಏ॒ವ ಪ್ರೀ॑ಣಾತಿ । ಸನ್ತ॑ತ॒ಮವ॑ ದ್ಯತಿ ॥ 63 ॥

ಋ॒ತೂ॒ನಾಗ್ಂ ಸನ್ತ॑ತ್ಯೈ । ಪ್ರೈವೈಭ್ಯಃ॒ ಪೂರ್ವ॑ಯಾ ಪುರೋ-ಽನುವಾ॒ಕ್ಯ॑ಯಾ ಽಽಹ । ಪ್ರಣ॑ಯತಿ ದ್ವಿ॒ತೀಯ॑ಯಾ । ಗ॒ಮಯ॑ತಿ ಯಾ॒ಜ್ಯ॑ಯಾ । ತೃ॒ತೀಯೇ॒ ವಾ ಇ॒ತೋ ಲೋ॒ಕೇ ಪಿ॒ತರಃ॑ । ಅಹ್ನ॑ ಏ॒ವೈನಾ॒-ನ್ಪೂರ್ವ॑ಯಾ ಪುರೋ-ಽನುವಾ॒ಕ್ಯ॑ಯಾ॒ ಽತ್ಯಾನ॑ಯತಿ । ರಾತ್ರಿ॑ಯೈ ದ್ವಿ॒ತೀಯ॑ಯಾ । ಐವೈನಾನ್॑. ಯಾ॒ಜ್ಯ॑ಯಾ ಗಮಯತಿ । ದ॒ಕ್ಷಿ॒ಣ॒ತೋ॑-ಽವ॒ದಾಯ॑ । ಉದ॒ಙ್ಙತಿ॑ ಕ್ರಾಮತಿ॒ ವ್ಯಾವೃ॑ತ್ತ್ಯೈ ॥ 64 ॥

ಆ ಸ್ವ॒ಧೇತ್ಯಾ-ಶ್ರಾ॑ವಯತಿ । ಅಸ್ತು॑ ಸ್ವ॒ಧೇತಿ॑ ಪ್ರ॒ತ್ಯಾಶ್ರಾ॑ವಯತಿ । ಸ್ವ॒ಧಾ ನಮ॒ ಇತಿ॒ ವಷ॑ಟ್ಕರೋತಿ । ಸ್ವ॒ಧಾ॒ಕಾ॒ರೋ ಹಿ ಪಿ॑ತೃ॒ಣಾಮ್ । ಸೋಮ॒ಮಗ್ರೇ॑ ಯಜತಿ । ಸೋಮ॑ ಪ್ರಯಾಜಾ॒ ಹಿ ಪಿ॒ತರಃ॑ । ಸೋಮ॑-ಮ್ಪಿತೃ॒ಮನ್ತಂ॑-ಯಁಜತಿ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರೋ ವೈ ಸೋಮಃ॑ ಪಿತೃ॒ಮಾನ್ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರಮೇ॒ವ ತ-ದ್ಯ॑ಜತಿ । ಪಿ॒ತೄನ್-ಬ॑ರ್ಹಿ॒ಷದೋ॑ ಯಜತಿ ॥ 65 ॥

ಯೇ ವೈ ಯಜ್ವಾ॑ನಃ । ತೇ ಪಿ॒ತರೋ॑ ಬರ್ಹಿ॒ಷದಃ॑ । ತಾನೇ॒ವ ತ-ದ್ಯ॑ಜತಿ । ಪಿ॒ತೄನ॑ಗ್ನಿಷ್ವಾ॒ತ್ತಾನ್. ಯ॑ಜತಿ । ಯೇ ವಾ ಅಯ॑ಜ್ವಾನೋ ಗೃಹಮೇ॒ಧಿನಃ॑ । ತೇ ಪಿ॒ತರೋ᳚-ಽಗ್ನಿಷ್ವಾ॒ತ್ತಾಃ । ತಾನೇ॒ವ ತ-ದ್ಯ॑ಜತಿ । ಅ॒ಗ್ನಿ-ಙ್ಕ॑ವ್ಯ॒ವಾಹ॑ನಂ-ಯಁಜತಿ । ಯ ಏ॒ವ ಪಿ॑ತೃ॒ಣಾಮ॒ಗ್ನಿಃ । ತಮೇ॒ವ ತ-ದ್ಯ॑ಜತಿ ॥ 66 ॥

ಅಥೋ॒ ಯಥಾ॒-ಽಗ್ನಿಗ್ಗ್ ಸ್ವಿ॑ಷ್ಟ॒ಕೃತಂ॒-ಯಁಜ॑ತಿ । ತಾ॒ದೃಗೇ॒ವ ತತ್ । ಏ॒ತತ್ತೇ॑ ತತ॒ ಯೇ ಚ॒ ತ್ವಾಮನ್ವಿತಿ॑ ತಿ॒ಸೃಷು॑ ಸ್ರ॒ಕ್ತೀಷು॒ ನಿದ॑ಧಾತಿ । ತಸ್ಮಾ॒ದಾ ತೃ॒ತೀಯಾ॒-ತ್ಪುರು॑ಷಾ॒ನ್ನಾಮ॒ ನ ಗೃ॑ಹ್ಣನ್ತಿ । ಏ॒ತಾವ॑ನ್ತೋ॒ ಹೀಜ್ಯನ್ತೇ᳚ । ಅತ್ರ॑ ಪಿತರೋ ಯಥಾಭಾ॒ಗ-ಮ್ಮ॑ನ್ದದ್ಧ್ವ॒ಮಿತ್ಯಾ॑ಹ । ಹ್ಲೀಕಾ॒ ಹಿ ಪಿ॒ತರಃ॑ । ಉದ॑ಞ್ಚೋ॒ ನಿಷ್ಕ್ರಾ॑ಮನ್ತಿ । ಏ॒ಷಾ ವೈ ಮ॑ನು॒ಷ್ಯಾ॑ಣಾ॒-ನ್ದಿಕ್ । ಸ್ವಾಮೇ॒ವ ತ-ದ್ದಿಶ॒ಮನು॒ ನಿಷ್ಕ್ರಾ॑ಮನ್ತಿ ॥ 67 ॥

ಆ॒ಹ॒ವ॒ನೀಯ॒-ಮುಪ॑ತಿಷ್ಠನ್ತೇ । ನ್ಯೇ॑ವಾಸ್ಮೈ॒ ತದ್ಧ್ನು॑ವತೇ । ಯಥ್ಸ॒ತ್ಯಾ॑ಹವ॒ನೀಯೇ᳚ । ಅಥಾ॒ನ್ಯತ್ರ॒ ಚರ॑ನ್ತಿ । ಆತಮಿ॑ತೋ॒ರುಪ॑ತಿಷ್ಠನ್ತೇ । ಅ॒ಗ್ನಿಮೇ॒ವೋಪ॑ದ್ರ॒ಷ್ಟಾರ॑-ಙ್ಕೃ॒ತ್ವಾ । ಪಿ॒ತೄ-ನ್ನಿ॒ರವ॑ದಯನ್ತೇ । ಅನ್ತಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ತೇ ಪ್ರಾ॒ಣಾನಾ᳚-ಙ್ಗಚ್ಛನ್ತಿ । ಯ ಆತಮಿ॑ತೋರುಪ॒ತಿಷ್ಠ॑ನ್ತೇ । ಸು॒ಸ॒ನ್ದೃಶ॑-ನ್ತ್ವಾ ವ॒ಯಮಿತ್ಯಾ॑ಹ ॥ 68 ॥

ಪ್ರಾ॒ಣೋ ವೈ ಸು॑ಸ॒ನ್ದೃಕ್ । ಪ್ರಾ॒ಣಮೇ॒ವಾತ್ಮನ್-ದ॑ಧತೇ । ಯೋಜಾ॒ ನ್ವಿ॑ನ್ದ್ರ ತೇ॒ ಹರೀ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ । ಪ್ರಾ॒ಣಮೇ॒ವ ಪುನ॑ರಯುಕ್ತ । ಅಕ್ಷ॒ನ್ನಮೀ॑ಮದನ್ತ॒ ಹೀತಿ॒ ಗಾರ್ಹ॑ಪತ್ಯ॒-ಮುಪ॑ತಿಷ್ಠನ್ತೇ । ಅಕ್ಷ॒ನ್ನಮೀ॑ಮದ॒ನ್ತಾಥ॒ ತ್ವೋಪ॑ತಿಷ್ಠಾಮಹ॒ ಇತಿ॒ ವಾವೈತದಾ॑ಹ । ಅಮೀ॑ಮದನ್ತ ಪಿ॒ತರಃ॑ ಸೋ॒ಮ್ಯಾ ಇತ್ಯ॒ಭಿ ಪ್ರಪ॑ದ್ಯನ್ತೇ । ಅಮೀ॑ಮದನ್ತ ಪಿ॒ತರೋ-ಽಥ॑ ತ್ವಾ॒-ಽಭಿ ಪ್ರಪ॑ದ್ಯಾಮಹ॒ ಇತಿ॒ ವಾವೈತದಾ॑ಹ । ಅ॒ಪಃ ಪರಿ॑ಷಿಞ್ಚತಿ । ಮಾ॒ರ್ಜಯ॑ತ್ಯೇ॒ವೈನಾನ್॑ ॥ 69 ॥

ಅಥೋ॑ ತ॒ರ್ಪಯ॑ತ್ಯೇ॒ವ । ತೃಪ್ಯ॑ತಿ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॑ ಪ॒ಶುಭಿಃ॑ । ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದ॑ । ಅಪ॑ ಬರ್ಹಿಷಾವನೂಯಾ॒ಜೌ ಯ॑ಜತಿ । ಪ್ರ॒ಜಾ ವೈ ಬ॒ರ್॒ಹಿಃ । ಪ್ರ॒ಜಾ ಏ॒ವ ಮೃ॒ತ್ಯೋರುಥ್ಸೃ॑ಜತಿ । ಚ॒ತುರಃ॑ ಪ್ರಯಾ॒ಜಾನ್. ಯ॑ಜತಿ । ದ್ವಾವ॑ನೂಯಾ॒ಜೌ । ಷಟ್ಥ್ಸಮ್ಪ॑ದ್ಯನ್ತೇ । ಷಡ್ವಾ ಋ॒ತವಃ॑ ॥ 70 ॥

ಋ॒ತೂನೇ॒ವ ಪ್ರೀ॑ಣಾತಿ । ನ ಪತ್ನ್ಯನ್ವಾ᳚ಸ್ತೇ । ನ ಸಂಯಾಁ॑ಜಯನ್ತಿ । ಯತ್ಪತ್ನ್ಯ॒ನ್ವಾಸೀ॑ತ । ಯಥ್ಸಂ॑ಯಾಁ॒ಜಯೇ॑ಯುಃ । ಪ್ರ॒ಮಾಯು॑ಕಾ ಸ್ಯಾತ್ । ತಸ್ಮಾ॒ನ್ನಾನ್ವಾ᳚ಸ್ತೇ । ನ ಸಂಯಾಁ॑ಜಯನ್ತಿ । ಪತ್ನಿ॑ಯೈ ಗೋಪೀ॒ಥಾಯ॑ ॥ 71 ॥

(ಹೋತಾ॑ರ॒ - ಮಾಜ್ಯ॑ಭಾಗೌ ಯಜತಿ॒ - ಸನ್ತ॑ತ॒ಮವ॑ದ್ಯತಿ॒ - ವ್ಯಾವೃ॑ತ್ತ್ಯೈ - ಬರ್ಹಿ॒ಷದೋ॑ ಯಜತಿ॒ - ತಮೇ॒ವ ತ-ದ್ಯ॑ಜ॒- ತ್ಯನು॒ ನಿಷ್ಕ್ರಾ॑ಮನ್ತ್ಯಾ - ಹೈ - ನಾನ್ - ಋ॒ತವೋ॒ - +ನವ॑ ಚ) (ಅ. 9)

ಅನುವಾಕಂ 10 - ತ್ರ್ಯಮ್ಬಕಹವೀಂಷಿ

ಪ್ರ॒ತಿ॒ಪೂ॒ರು॒ಷಮೇಕ॑ಕಪಾಲಾ॒-ನ್ನಿರ್ವ॑ಪತಿ । ಜಾ॒ತಾ ಏ॒ವ ಪ್ರ॒ಜಾ ರು॒ದ್ರಾನ್ನಿ॒ರವ॑ದಯತೇ । ಏಕ॒ಮತಿ॑ರಿಕ್ತಮ್ । ಜ॒ನಿ॒ಷ್ಯಮಾ॑ಣಾ ಏ॒ವ ಪ್ರ॒ಜಾ ರು॒ದ್ರಾನ್ನಿ॒ರವ॑ದಯತೇ । ಏಕ॑ಕಪಾಲಾ ಭವನ್ತಿ । ಏ॒ಕ॒ಧೈವ ರು॒ದ್ರ-ನ್ನಿ॒ರವ॑ದಯತೇ । ನಾಭಿಘಾ॑ರಯತಿ । ಯದ॑ಭಿಘಾ॒ರಯೇ᳚ತ್ । ಅ॒ನ್ತ॒ರ॒ವ॒ಚಾ॒ರಿಣಗ್ಂ॑ ರು॒ದ್ರ-ಙ್ಕು॑ರ್ಯಾತ್ । ಏ॒ಕೋ॒ಲ್ಮು॒ಕೇನ॑ ಯನ್ತಿ ॥ 72 ॥

ತದ್ಧಿ ರು॒ದ್ರಸ್ಯ॑ ಭಾಗ॒ಧೇಯ᳚ಮ್ । ಇ॒ಮಾ-ನ್ದಿಶಂ॑-ಯಁನ್ತಿ । ಏ॒ಷಾ ವೈ ರು॒ದ್ರಸ್ಯ॒ ದಿಕ್ । ಸ್ವಾಯಾ॑ಮೇ॒ವ ದಿ॒ಶಿ ರು॒ದ್ರ-ನ್ನಿ॒ರವ॑ದಯತೇ । ರು॒ದ್ರೋ ವಾ ಅ॑ಪ॒ಶುಕಾ॑ಯಾ॒ ಆಹು॑ತ್ಯೈ॒ ನಾತಿ॑ಷ್ಠತ । ಅ॒ಸೌ ತೇ॑ ಪ॒ಶುರಿತಿ॒ ನಿರ್ದಿ॑ಶೇ॒ದ್ಯ-ನ್ದ್ವಿ॒ಷ್ಯಾತ್ । ಯಮೇ॒ವ ದ್ವೇಷ್ಟಿ॑ । ತಮ॑ಸ್ಮೈ ಪ॒ಶು-ನ್ನಿರ್ದಿ॑ಶತಿ । ಯದಿ॒ ನ ದ್ವಿ॒ಷ್ಯಾತ್ । ಆ॒ಖುಸ್ತೇ॑ ಪ॒ಶುರಿತಿ॑ ಬ್ರೂಯಾತ್ ॥ 73 ॥

ನ ಗ್ರಾ॒ಮ್ಯಾ-ನ್ಪ॒ಶೂನ್. ಹಿ॒ನಸ್ತಿ॑ । ನಾರ॒ಣ್ಯಾನ್ । ಚ॒ತು॒ಷ್ಪ॒ಥೇ ಜು॑ಹೋತಿ । ಏ॒ಷ ವಾ ಅ॑ಗ್ನೀ॒ನಾ-ಮ್ಪಡ್ಬೀ॑ಶೋ॒ ನಾಮ॑ । ಅ॒ಗ್ನಿ॒ವತ್ಯೇ॒ವ ಜು॑ಹೋತಿ । ಮ॒ದ್ಧ್ಯ॒ಮೇನ॑ ಪ॒ರ್ಣೇನ॑ ಜುಹೋತಿ । ಸ್ರುಗ್ಘ್ಯೇ॑ಷಾ । ಅಥೋ॒ ಖಲು॑ । ಅ॒ನ್ತ॒ಮೇನೈ॒ವ ಹೋ॑ತ॒ವ್ಯ᳚ಮ್ । ಅ॒ನ್ತ॒ತ ಏ॒ವ ರು॒ದ್ರ-ನ್ನಿ॒ರವ॑ದಯತೇ ॥ 74 ॥

ಏ॒ಷ ತೇ॑ ರುದ್ರ ಭಾ॒ಗ-ಸ್ಸ॒ಹ ಸ್ವಸ್ರಾ-ಽಮ್ಬಿ॑ಕ॒ಯೇತ್ಯಾ॑ಹ । ಶ॒ರದ್ವಾ ಅ॒ಸ್ಯಾಮ್ಬಿ॑ಕಾ॒ ಸ್ವಸಾ᳚ । ತಯಾ॒ ವಾ ಏ॒ಷ ಹಿ॑ನಸ್ತಿ । ಯಗ್ಂ ಹಿ॒ನಸ್ತಿ॑ । ತಯೈ॒ವೈನಗ್ಂ॑ ಸ॒ಹ ಶ॑ಮಯತಿ । ಭೇ॒ಷ॒ಜ-ಙ್ಗವ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ । ಯಾವ॑ನ್ತ ಏ॒ವ ಗ್ರಾ॒ಮ್ಯಾಃ ಪ॒ಶವಃ॑ । ತೇಭ್ಯೋ॑ ಭೇಷ॒ಜ-ಙ್ಕ॑ರೋತಿ । ಅವಾ᳚ಮ್ಬ ರು॒ದ್ರಮ॑ದಿಮ॒ಹೀತ್ಯಾ॑ಹ । ಆ॒ಶಿಷ॑ಮೇ॒ವೈತಾಮಾಶಾ᳚ಸ್ತೇ ॥ 75 ॥

ತ್ರ್ಯ॑ಮ್ಬಕಂ-ಯಁಜಾಮಹ॒ ಇತ್ಯಾ॑ಹ । ಮೃ॒ತ್ಯೋ-ರ್ಮು॑ಕ್ಷೀಯ॒ ಮಾ ಽಮೃತಾ॒ದಿತಿ॒ ವಾವೈತದಾ॑ಹ । ಉತ್ಕಿ॑ರನ್ತಿ । ಭಗ॑ಸ್ಯ ಲೀಫ್ಸನ್ತೇ । ಮೂತೇ॑ ಕೃ॒ತ್ವಾ-ಽಽಸ॑ಜನ್ತಿ । ಯಥಾ॒ ಜನಂ॑-ಯಁ॒ತೇ॑-ಽವ॒ಸ-ಙ್ಕ॒ರೋತಿ॑ । ತಾ॒ದೃಗೇ॒ವತತ್ । ಏ॒ಷ ತೇ॑ ರುದ್ರ ಭಾ॒ಗ ಇತ್ಯಾ॑ಹ ನಿ॒ರವ॑ತ್ತ್ಯೈ । ಅಪ್ರ॑ತೀಕ್ಷ॒ಮಾಯ॑ನ್ತಿ । ಅ॒ಪಃ ಪರಿ॑ಷಿಞ್ಚತಿ । ರು॒ದ್ರಸ್ಯಾ॒ನ್ತರ್ಹಿ॑ತ್ಯೈ । ಪ್ರ ವಾ ಏ॒ತೇ᳚-ಽಸ್ಮಾ-ಲ್ಲೋ॒ಕಾಚ್ಚ್ಯ॑ವನ್ತೇ । ಯೇ ತ್ರ್ಯ॑ಮ್ಬಕೈ॒ಶ್ಚರ॑ನ್ತಿ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯ-ಞ್ಚ॒ರು-ಮ್ಪುನ॒ರೇತ್ಯ॒ ನಿರ್ವ॑ಪತಿ । ಇ॒ಯಂ-ವಾಁ ಅದಿ॑ತಿಃ । ಅ॒ಸ್ಯಾಮೇ॒ವ ಪ್ರತಿ॑ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ ॥ 76 ॥

(ಯ॒ನ್ತಿ॒ - ಬ್ರೂ॒ಯಾ॒ನ್ - ನಿ॒ರವ॑ದಯತೇ - ಶಾಸ್ತೇ - ಸಿಞ್ಚತಿ॒ ಷಟ್ಚ॑) (ಅ. 10)

(ಅನು॑ಮತ್ಯೈ - ವೈಶ್ವದೇ॒ವೇನ॒ ತಾ-ಸ್ಸೃ॒ಷ್ಟಾ - ಸ್ತ್ರಿ॒ವೃತ್ - ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ಸ್ಸವಿ॒ - ತೋತ್ತ॑ರಸ್ಯಾಂ - ದೇವಾಸು॒ರಾ-ಸ್ಸೋ᳚-ಽಗ್ನಿ--ರ್ ಯ-ತ್ಪತ್ನೀ॑ -ವೈಶ್ವದೇ॒ವೇನ॒ ತಾ ವ॑ರುಣಪ್ರಘಾ॒ಸೈ - ರ॒ಗ್ನಯೇ॑ ದೇ॒ವೇಭ್ಯಃ॑ - ಪ್ರತಿಪೂರು॒ಷ-ನ್ದಶ॑)

(ಅನು॑ಮತ್ಯೈ - ಪ್ರಥಮ॒ಜೋ ವ॒ಥ್ಸೋ - ಬ॑ಹುರೂ॒ಪಾ ಹಿ ಪ॒ಶವ॒ - ಸ್ತಸ್ಮಾ᳚-ತ್ಪೃಥಮಾ॒ತ್ರಂ - ಁಯದ॒ಗ್ನಯೇ-ಽನೀ॑ಕವತ - ಉದ್ಧಾ॒ರಂ-ವಾಁ - ಅ॒ಗ್ನಯೇ॑ ದೇ॒ವೇಭ್ಯ॑ - ಋ॒ತೂನೇ॒ವ ಷಟ್ಥ್ಸ॑ಪ್ತತಿಃ)

(ಅನು॑ಮತ್ಯೈ॒ - ಪ್ರತಿ॑ ತಿಷ್ಠನ್ತಿ)

॥ ಹರಿಃ॑ ಓಮ್ ॥

॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಕೇ ಷಷ್ಠಃ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ॥

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - rājasūyānubrāhmaṇaṃ

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - anumatyādyā iṣṭayaḥ

anṷmatyai puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pati | ye pra॒tyañca॒-śśamyā̭yā ava॒śīya̭nte | tannair̭ṛ॒ta-meka̭kapālam | i॒yaṃ-vā~ anṷmatiḥ | i॒ya-nnir-ṛ̭tiḥ | nai॒r॒ṛ॒tena॒ pūrvḙṇa॒ praca̭rati | pā॒pmāna̭me॒va nir-ṛ̭ti॒-mpūrvā᳚-nni॒rava̭dayate | eka̭ kapālo bhavati | e॒ka॒dhaiva nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | yadahṷtvā॒ gārha̭patya ī॒yuḥ || 1 ||

ru॒dro bhū॒tvā-'gnira̭nū॒tthāya̭ | a॒ddhva॒ryu-ñca॒ yaja̭māna-ñca hanyāt | vīhi॒ svāhā ''hṷti-ñjuṣā॒ṇa ityā̭ha | āhṷtyai॒vainagṃ̭ śamayati | nārti॒mārccha̭-tyaddhva॒ryurna yaja̭mānaḥ | e॒ko॒lmu॒kena̭ yanti | taddhi nir-ṛ̭tyai bhāga॒dheya᳚m | i॒mā-ndiśaṃ̭-ya~nti | e॒ṣā vai nir-ṛ̭tyai॒ dik | svāyā̭me॒va di॒śi nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate || 2 ||

svakṛ̭ta॒ iri̭ṇe juhoti prada॒re vā᳚ | e॒tadvai nir-ṛ̭tyā ā॒yata̭nam | sva e॒vāyata̭ne॒ nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | e॒ṣa tḙ nir-ṛte bhā॒ga ityā̭ha | nirdi̭śatye॒vainā᳚m | bhūtḙ ha॒viṣma̭tya॒sītyā̭ha | bhūti̭me॒vopāva̭rtate | mu॒ñcemamagṃha̭sa॒ ityā̭ha | agṃha̭sa e॒vaina̭-mmuñcati | a॒ṅgu॒ṣṭhābhyā᳚-ñjuhoti || 3 ||

a॒nta॒ta e॒va nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | kṛ॒ṣṇaṃ-vā~saḥ̭ kṛ॒ṣṇatṷ̄ṣa॒-ndakṣi̭ṇā | e॒ta-dvai nir-ṛ̭tyai rū॒pam | rū॒peṇai॒va nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | apra̭tīkṣa॒māya̭nti | nir-ṛ̭tyā a॒ntarhi̭tyai | svāhā॒ namo॒ ya i॒da-ñca॒kāreti॒ puna॒retya॒ gārha̭patye juhoti | āhṷtyai॒va na̭ma॒syanto॒ gārha̭patya-mu॒pāva̭rtante | ā॒nu॒ma॒tena॒ praca̭rati | i॒yaṃ-vā~ anṷmatiḥ || 4 ||

i॒yame॒vāsmai̭ rā॒jyamanṷmanyate | dhe॒nu-rdakṣi̭ṇā | i॒māme॒va dhe॒nu-ṅkṷrute | ā॒di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pati | u॒bhayī᳚ṣve॒va pra॒jāsva॒bhiṣi̭cyate | daivī̭ṣu ca॒ mānṷṣīṣu ca | varo॒ dakṣi̭ṇā | varo॒ hi rā॒jyagṃ samṛ̭ddhyai | ā॒gnā॒vai॒ṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pati | a॒gni-ssarvā̭ de॒vatāḥ᳚ || 5 ||

viṣṇṷrya॒jñaḥ | de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jña-ñcāva̭ rundhe | vā॒ma॒no va॒hī dakṣi̭ṇā | ya-dva॒hī | tenā᳚gne॒yaḥ | ya-dvā̭ma॒naḥ | tena̭ vaiṣṇa॒va-ssamṛ̭ddhyai | a॒gnī॒ṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pati | a॒gnīṣomā᳚bhyāṃ॒-vā~ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒nniti̭ | yada̭gnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla-nni॒rvapa̭ti || 6 ||

vārtra̭ghname॒va viji̭tyai | hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā | de॒vatā̭bhiścendri॒yeṇa̭ ca॒ vyā᳚rdhyata | sa e॒tamai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla-mapaśyat | tannira̭vapat | tena॒ vai sa de॒vatā᳚ścendri॒ya-ñcāvā̭rundha | yadai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla-nni॒rvapa̭ti | de॒vatā᳚ścai॒va tene᳚ndri॒ya-ñca॒ yaja̭mā॒no-'va̭ rundhe | ṛ॒ṣa॒bho va॒hī dakṣi̭ṇā || 7 ||

ya-dva॒hī | tenā᳚gne॒yaḥ | yadṛ̭ṣa॒bhaḥ | tenai॒ndra-ssamṛ̭ddhyai | ā॒gne॒yama॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pati | ai॒ndra-ndadhi̭ | yadā᳚gne॒yo bhava̭ti | a॒gnirvai ya̭jñamu॒kham | ya॒jña॒mu॒khame॒vardhi̭-mpu॒rāstā᳚ddhatte | yadai॒ndra-ndadhi̭ || 8 ||

i॒ndri॒yame॒vāva̭ rundhe | ṛ॒ṣa॒bho va॒hī dakṣi̭ṇā | yadva॒hī | tenā᳚gne॒yaḥ | yadṛ̭ṣa॒bhaḥ | tenai॒ndra-ssamṛ̭ddhyai | yāva̭tī॒rvai pra॒jā oṣa̭dhīnā॒-mahṷtānā॒-māśñanṋ | tāḥ parā̭-'bhavann | ā॒gra॒ya॒ṇa-mbha̭vati hu॒tādyā̭ya | yaja̭māna॒syāpa̭rābhāvāya || 9 ||

de॒vā vā oṣa̭dhīṣvā॒jima̭yuḥ | tā i̭ndrā॒gnī uda̭jayatām | tāve॒tamai᳚ndrā॒gna-ndvāda̭śakapāla॒-nnira̭vṛṇātām | yadai᳚ndrā॒gno bhava॒tyujji̭tyai | dvāda̭śakapālo bhavati | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃva~thsa॒raḥ | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsmā॒ anna॒mava̭rundhe | vai॒śva॒de॒vaśca॒ru-rbha̭vati | vai॒śva॒de॒vaṃ-vā~ anna᳚m | anna̭me॒vāsmai᳚ svadayati || 10 ||

pra॒tha॒ma॒jo va॒thso dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | sau॒myagg śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pati | somo॒ vā a̭kṛṣṭapa॒cyasya॒ rājā᳚ | a॒kṛ॒ṣṭa॒pa॒cyame॒vāsmai᳚ svadayati | vāso॒ dakṣi̭ṇā | sau॒myagṃhi de॒vata̭yā॒ vāsa॒-ssamṛ̭ddhyai | sara̭svatyai ca॒ru-nnirva̭pati | sara̭svate ca॒rum | mi॒thu॒name॒vāva̭ rundhe | mi॒thu॒nau gāvau॒ dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | eti॒ vā e॒ṣa ya̭jñamu॒khādṛddhyāḥ᳚ | yo᳚-'gnerde॒vatā̭yā॒ eti̭ | a॒ṣṭāve॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti | a॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī | gā॒ya॒tro᳚-'gniḥ | tenai॒va ya̭jñamu॒khādṛddhyā̭ a॒gnerde॒vatā̭yai॒ naiti̭ || 11 ||

(ī॒yu--r ni॒rava̭dayate - 'ṅgu॒ṣṭhābhyā᳚-ñjuho॒ - tyanṷmati--r de॒vatā̭ - ni॒rvapa̭ti - va॒hī dakṣi̭ṇā॒ - yadai॒ndra-nda - dhyapa̭rābhāvāya - svadayati॒ - gāvau॒ dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai॒ ṣaṭca̭) (a. 1)

anuvākaṃ 2 - cāturmāsye vaiśvadevahavīṃṣi

vai॒śva॒de॒vena॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tā-ssṛ॒ṣṭā na prājā̭yanta | so᳚-'gnira̭kāmayata | a॒hami॒māḥ praja̭nayeya॒miti̭ | sa pra॒jāpa̭taye॒ śuca̭madadhāt | so̭-'śocat-pra॒jāmi॒cchamā̭naḥ | tasmā॒dya-ñca̭ pra॒jā bhu॒nakti॒ ya-ñca॒ na | tāvu॒bhau śo̭cataḥ pra॒jāmi॒cchamā̭nau | tāsva॒gnimapya̭ sṛjat | tā a॒gniraddhyai᳚t || 12 ||

somo॒ reto̭-'dadhāt | sa॒vi॒tā prāja̭nayat | sara̭svatī॒ vāca̭madadhāt | pū॒ṣā 'po̭ṣayat | te vā e॒te tri-ssaṃ̭va~thsa॒rasya॒ prayṷjyante | ye de॒vāḥ puṣṭi̭patayaḥ | saṃ॒va~॒thsa॒ro vai pra॒jāpa̭tiḥ | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ prāja̭nayat | tāḥ pra॒jā jā॒tā ma॒ruto᳚ ghnann | a॒smānapi॒ na prāyṷkṣa॒teti̭ || 13 ||

sa e॒ta-mpra॒jāpa̭tirmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla-mapaśyat | ta-nnira̭vapat | tato॒ vai pra॒jābhyo̭kalpata | yanmā̭ru॒to ni̭ru॒pyate᳚ | ya॒jñasya॒ klṛptyai᳚ | pra॒jānā॒-maghā̭tāya | sa॒ptaka̭pālo bhavati | sa॒ptaga̭ṇā॒ vai ma॒rutaḥ̭ | ga॒ṇa॒śa e॒vāsmai॒ viśa̭-ṅkalpayati | sa pra॒jāpa̭ti-raśocat || 14 ||

yāḥ pūrvāḥ᳚ pra॒jā asṛ̭kṣi | ma॒ruta॒stā a̭vadhiṣuḥ | ka॒thamapa̭rā-ssṛje॒yeti̭ | tasya॒ śuṣma̭ ā॒ṇḍa-mbhū॒ta-nnira̭vartata | tadvyuda̭harat | tada̭poṣayat | ta-tprājā̭yata | ā॒ṇḍasya॒ vā e॒ta-drū॒pam | yadā॒mikṣā᳚ | yadvyu॒ddhara̭ti || 15 ||

pra॒jā e॒va ta-dyaja̭mānaḥ poṣayati | vai॒śva॒de॒vyā̭mikṣā̭ bhavati | vai॒śva॒de॒vyo̭ vai pra॒jāḥ | pra॒jā e॒vāsmai॒ praja̭nayati | vāji̭na॒māna̭yati | pra॒jāsve॒va prajā̭tāsu॒ reto̭ dadhāti | dyā॒vā॒pṛ॒thi॒vya̭ eka̭kapālo bhavati | pra॒jā e॒va prajā̭tā॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭-mubha॒yataḥ॒ pari̭ gṛhṇāti | de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | sā᳚-'gnira̭bravīt || 16 ||

māmagrḙ yajata | mayā॒ mukhe॒nāsṷrā-ñjeṣya॒theti̭ | mā-ndvi॒tīya॒miti॒ somo᳚-'bravīt | mayā॒ rājñā̭ jeṣya॒theti̭ | mā-ntṛ॒tīya॒miti̭ savi॒tā | mayā॒ prasṷ̄tā jeṣya॒theti̭ | mā-ñca̭tu॒rthīmiti॒ sara̭svatī | i॒ndri॒yaṃ-vo~॒-'ha-ndhā᳚syā॒mīti̭ | mā-mpa̭ñca॒mamiti̭ pū॒ṣā | mayā᳚ prati॒ṣṭhayā̭ jeṣya॒theti̭ || 17 ||

te᳚-'gninā॒ mukhe॒nāsṷrānajayann | somḙna॒ rājñā᳚ | sa॒vi॒trā prasṷ̄tāḥ | sara̭svatīndri॒ya-ma̭dadhāt | pū॒ṣā pra̭ti॒ṣṭhā ''sī᳚t | tato॒ vai de॒vā vya̭jayanta | yade॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ niru॒pyante॒ viji̭tyai | notta̭rave॒dimupa̭- vapati | pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ | ajā̭tā iva॒ hyḙtarhi̭ pa॒śavaḥ̭ || 18 ||

(ai॒-d- itya̭ - śoca-d- vyu॒ddhara̭ - tyabravīt - prati॒ṣṭhayā̭ jeṣya॒the ॒ tye॒taraḥi̭ pa॒śavaḥ̭) (a. 2)

anuvākaṃ 3 - vaiśvadevapargatāni viśveṣāṅgāni

tri॒vṛ-dba॒r॒hi-rbha̭vati | mā॒tā pi॒tā pu॒traḥ | tade॒va ta-nmi̭thu॒nam | ulba॒-ṅgarbho̭ ja॒rāyṷ | tade॒va ta-nmi̭thu॒nam | tre॒dhā ba॒r॒hi-ssanna̭ddha-mbhavati | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙva lo॒keṣu॒ prati̭ tiṣṭhati | e॒ka॒dhā puna॒-ssanna̭ddha-mbhavati | eka̭ iva॒ hya̭yaṃ-lo~॒kaḥ || 19 ||

a॒sminne॒va tena̭ lo॒ke prati̭ tiṣṭhati | pra॒suvo̭ bhavanti | pra॒tha॒ma॒jāme॒va puṣṭi॒mava̭ rundhe | pra॒tha॒ma॒jo va॒thso dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | pṛ॒ṣa॒dā॒jya-ṅgṛ̭hṇāti | pa॒śavo॒ vai pṛ̭ṣadā॒jyam | pa॒śūne॒vāva̭ rundhe | pa॒ñca॒gṛ॒hī॒ta-mbha̭vati | pāṅktā॒ hi pa॒śavaḥ̭ | ba॒hu॒rū॒pa-mbha̭vati || 20 ||

ba॒hu॒rū॒pā hi pa॒śava॒-ssamṛ̭ddhyai | a॒gni-mma̭nthanti | a॒gnimṷkhā॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | yada॒gni-mmantha̭nti | a॒gnimṷkhā e॒va ta-tpra॒jā yaja̭māna-ssṛjate | nava̭ prayā॒jā i̭jyante | navā̭nūyā॒jāḥ | a॒ṣṭau ha॒vīgṃṣi̭ | dvāvā̭ghā॒rau | dvāvājya̭bhāgau || 21 ||

tri॒gṃ॒śa-thsampa̭dyante | tri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rāṭ | annaṃ̭-vi~॒rāṭ | vi॒rājai॒vānnādya॒mava̭ rundhe | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | teja॒ ājya᳚m | yadeka̭kapāla॒ ājya̭mā॒naya̭ti | yaja̭māname॒va teja̭sā॒ sama̭rdhayati | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | pa॒śava॒ ājya᳚m || 22 ||

yadeka̭kapāla॒ ājya̭mā॒naya̭ti | yaja̭māname॒va pa॒śubhi॒-ssama̭rdhayati | yadalpa̭mā॒naye᳚t | alpā̭ ena-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭tiṣṭherann | ya-dba॒hvā̭naye᳚t | ba॒hava̭ ena-mpa॒śavo bhṷñjanta॒ upa̭tiṣṭherann | ba॒hvā̭nīyā॒viḥ pṛ̭ṣṭha-ṅkuryāt | ba॒hava̭ e॒vaina̭-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭tiṣṭhante | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | yadeka̭kapālasyāva॒dyet || 23 ||

yaja̭māna॒syāva̭dyet | udvā॒ mādye॒-dyaja̭mānaḥ | pra vā̭ mīyeta | sa॒kṛde॒va ho̭ta॒vyaḥ̭ | sa॒kṛdi̭va॒ hi sṷva॒rgo lo॒kaḥ | hu॒tvā-'bhi jṷhoti | yaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayi॒tvā | teja̭sā॒ sama̭rdhayati | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | su॒va॒rgo lo॒ka ā̭hava॒nīyaḥ̭ || 24 ||

yadeka̭kapāla-māhava॒nīyḙ ju॒hoti̭ | yaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati | yaddhastḙna juhu॒yāt | su॒va॒rgā-llo॒kā-dyaja̭māna॒-mava̭viddhyet | sru॒cā jṷhoti | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai | ya-tprāmpadyḙta | de॒va॒lo॒kama॒bhi ja̭yet | ya-dda̭kṣi॒ṇā pi̭tṛlo॒kam | ya-tpra॒tyak || 25 ||

rakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyuḥ | yadudaṅṋ̇ | ma॒nu॒ṣya॒lo॒ka-ma॒bhija̭yet | prati̭ṣṭhito hota॒vyaḥ̭ | eka̭kapālaṃ॒-vai~ pra̭ti॒tiṣṭha̭nta॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī anu॒ prati̭tiṣṭhataḥ | dyāvā̭pṛthi॒vī ṛ॒tavaḥ̭ | ṛ॒tūn. ya॒jñaḥ | ya॒jñaṃ-ya~ja̭mānaḥ | yaja̭māna-mpra॒jāḥ | tasmā॒t-prati̭ṣṭhito hota॒vyaḥ̭ || 26 ||

vā॒jino̭ yajati | a॒gnirvā॒yu-ssūryaḥ̭ | te vai vā॒jinaḥ̭ | tāne॒va ta-dya̭jati | atho॒ khalvā̭huḥ | chandāgṃ̭si॒ vai vā॒jina॒ iti̭ | tānye॒va ta-dya̭jati | ṛ॒khsā॒me vā indra̭sya॒ harī̭ soma॒pānau᳚ | tayoḥ᳚ pari॒dhaya̭ ā॒dhāna᳚m | vāji̭na-mbhāga॒dheya᳚m || 27 ||

yadapra̭hṛtya pari॒dhīñjṷhu॒yāt | a॒ntarā̭dhānābhyā-ṅghā॒sa-mpraya̭cchet | pra॒hṛtya̭ pari॒dhīñjṷhoti | nirā̭dhānābhyāme॒va ghā॒sa-mpraya̭cchati | ba॒r॒hiṣi̭ viṣi॒ñcanvāji̭na॒-māna̭yati | pra॒jā vai ba॒ra॒ḥiḥ | reto॒ vāji̭nam | pra॒jāsve॒va reto̭ dadhāti | sa॒mu॒pa॒hūya̭ bhakṣayanti | e॒ta-thso̭mapīthā॒ hyḙte | atho̭ ā॒tmanne॒va reto̭ dadhate | yaja̭māna utta॒mo bha̭kṣayati | pa॒śavo॒ vai vāji̭nam | yaja̭māna e॒va pa॒śū-nprati̭ṣṭhāpayanti || 28 ||

(lo॒ko - ba̭hurū॒pa-mbha̭va॒ - tyājya̭bhāgau - pa॒śava॒ ājya̭ - mava॒dye - dā̭hava॒nīyaḥ̭ - pra॒tyak - tasmā॒-tprati̭ṣṭhito hota॒vyo̭ - bhāga॒dheya̭ - me॒te ca॒tvāri̭ ca) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - varuṇapraghāsāḥ

pra॒jāpa̭ti-ssavi॒tā bhū॒tvā pra॒jā a̭sṛjata | tā ḙna॒matya̭manyanta | tā a̭smā॒dapā᳚krāmann | tā varṷṇo bhū॒tvā pra॒jā varṷṇenāgrāhayat | tāḥ pra॒jā varṷṇagṛhītāḥ | pra॒jāpa̭ti॒-mpuna॒rupā̭dhāvannā॒tha-mi॒cchamā̭nāḥ | sa e॒tān-pra॒jāpa̭ti-rvaruṇa praghā॒sāna̭paśyat | tānnira̭vapat | tairvai sa pra॒jā va̭ruṇa-pā॒śāda̭muñcat | ya-dva̭ruṇa-praghā॒sā ni̭ru॒pyante᳚ || 29 ||

pra॒jānā॒mava̭ruṇagrāhāya | tāsā॒-ndakṣi̭ṇo bā॒hu-rnya̭kna॒ āsī᳚t | sa॒vyaḥ prasṛ̭taḥ | sa e॒tā-ndvi॒tīyā᳚-ndakṣiṇa॒to vedi॒muda̭hann | tato॒ vai sa pra॒jānā॒-ndakṣi̭ṇa-mbā॒hu-mprāsā̭rayat | ya-ddvi॒tīyā᳚-ndakṣiṇa॒to vedi̭mu॒ddhanti̭ | pra॒jānā̭me॒va ta-dyaja̭māno॒ dakṣi̭ṇa-mbā॒hu-mprasā̭rayati | tasmā᳚ccāturmāsyayā॒jya̭muṣmi̭n ~lo॒ka ṷbha॒yābā̭huḥ | ya॒jñābhi̭jita॒gg॒ hya̭sya | pṛ॒tha॒mā॒trā-dvedī॒ asa̭bhinnne bhavataḥ || 30 ||

tasmā᳚t-pṛthamā॒traṃ-vya~gṃsau᳚ | utta̭rasyāṃ॒-ve~dyā̭muttarave॒dimupa̭ vapati | pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ | pa॒śūne॒vāva̭ rundhe | atho̭ yajñapa॒ruṣo-'na̭ntarityai | e॒ta-dbrā᳚hmaṇānye॒va pañca̭ ha॒vīgṃṣi̭ | athai॒ṣa ai᳚ndrā॒gno bha̭vati | prā॒ṇā॒pā॒nau vā e॒tau de॒vānā᳚m | yadi̭ndrā॒gnī | yadai᳚ndrā॒gno bhava̭ti || 31 ||

prā॒ṇā॒pā॒nāve॒vāva̭ rundhe | ojo॒ balaṃ॒-vā~ e॒tau de॒vānā᳚m | yadi̭ndrā॒gnī | yadai᳚ndrā॒gno bhava̭ti | ojo॒ bala̭me॒vāva̭ rundhe | mā॒ru॒tyā̭mikṣā̭ bhavati | vā॒ru॒ṇyā̭mikṣā᳚ | me॒ṣī ca̭ me॒ṣaśca̭ bhavataḥ | mi॒thu॒nā e॒va pra॒jā va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati | lo॒ma॒śau bha̭vato meddhya॒tvāya̭ || 32 ||

śa॒mī॒pa॒rṇānyupa̭ vapati | ghā॒same॒vābhyā॒mapi̭ yacchati | pra॒jāpa̭tima॒nnādya॒-nnopā̭namat | sa e॒tena̭ śa॒teddhmḙna ha॒viṣā॒ 'nnādya॒ma-vā̭rundha | ya-tpa̭ra-śśa॒tāni̭ śamīpa॒rṇāni॒ bhava̭nti | a॒nnādya॒syāva̭-ruddhyai | sau॒myāni॒ vai ka॒rīrā̭ṇi | sau॒myā khalu॒ vā āhṷti-rdi॒vo vṛṣṭi̭-ñcyāvayati | yat-ka॒rīrā̭ṇi॒ bhava̭nti | sau॒myayai॒vāhṷtyā di॒vo vṛṣṭi॒mava̭ rundhe | kā॒ya eka̭kapālo bhavati | pra॒jānā᳚-ṅka॒tvāṃya~̭ | pra॒ti॒pū॒ru॒ṣa-ṅka̭rambha pā॒trāṇi̭ bhavanti | jā॒tā e॒va pra॒jā va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati | eka॒-mati̭riktam | ja॒ni॒ṣyamā̭ṇā e॒va pra॒jā va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati || 33 ||

(ni॒ru॒pyantḙ- bhavato॒ - bhava̭ti - meddhya॒tvāya̭ - rundhe॒ ṣaṭca̭) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - taccheṣaḥ

utta̭rasyāṃ॒-ve~dyā̭ma॒nyāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ sādayati | dakṣi̭ṇāyā-mmāru॒tīm | a॒pa॒dhu॒rame॒vainā̭ yunakti | atho॒ oja̭ e॒vāsā॒mava̭harati | tasmā॒-dbrahma̭ṇaśca kṣa॒trācca॒ viśo᳚-'nyato-'pakra॒miṇīḥ᳚ | mā॒ru॒tyā pūrva̭yā॒ praca̭rati | anṛ̭tame॒vāva̭ yajate | vā॒ru॒ṇyotta̭rayā | a॒nta॒ta e॒va varṷṇa॒mava̭-yajate | yade॒vāddhva॒ryuḥ ka॒roti̭ || 34 ||

ta-tpra̭tiprasthā॒tā ka̭roti | tasmā॒-dyacchreyā᳚n-ka॒roti̭ | ta-tpāpī̭yān-karoti | patnīṃ᳚ ~vācayati | meddhyā̭me॒vainā᳚-ṅkaroti | atho॒ tapa̭ e॒vainā॒mupa̭ nayati | yajjā॒ragṃ santa॒-nna pra̭brū॒yāt | pri॒ya-ñjñā॒tigṃ rṷndhyāt | a॒sau mḙ jā॒ra iti॒ nirdi̭śet | ni॒rdiśyai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śena̭ grāhayati || 35 ||

pra॒ghā॒syāṋ. havāmaha॒ iti॒ patnī̭-mu॒dāna̭yati | ahva̭tai॒vainā᳚m | yat-patnī̭ puronuvā॒kyā̭manu brū॒yāt | nirvī᳚ryo॒ yaja̭māna-ssyāt | yaja̭mā॒no 'nvā̭ha | ā॒tmanne॒va vī॒rya̭-ndhatte | u॒bhau yā॒jyāgṃ̭ savīrya॒tvāya̭ | yadgrāme॒ yadara̭ṇya॒ ityā̭ha | ya॒tho॒di॒tame॒va varṷṇa॒mava̭ yajate | ya॒ja॒mā॒na॒de॒va॒tyo̭ vā ā̭hava॒nīyaḥ̭ || 36 ||

bhrā॒tṛ॒vya॒ de॒va॒tyo̭ dakṣi̭ṇaḥ | yadā̭hava॒nīyḙ juhu॒yāt | yaja̭mānaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ grāhayet | dakṣi̭ṇe॒ 'gnau jṷhoti | bhrātṛ̭vyame॒va va̭ruṇapā॒śena̭ grāhayati | śūrpḙṇa juhoti | anya̭me॒va varṷṇa॒mava̭yajate | śī॒r॒ṣanna̭dhi ni॒dhāya̭ juhoti | śī॒r॒ṣa॒ta e॒va varṷṇa॒mava̭ yajate | pra॒tyantiṣṭha̭ñjuhoti || 37 ||

pra॒tyaṅṅe॒va varṷṇapā॒śā-nnirmṷcyate | akra॒nkarma̭ karma॒kṛta॒ ityā̭ha | de॒vānṛ॒ṇa-nni̭rava॒dāya̭ | a॒nṛ॒ṇā gṛ॒hānupa॒-preteti॒ vāvaitadā̭ha | varṷṇa gṛhītaṃ॒-vā~ e॒ta-dya॒jñasya̭ | ya-dyajṷṣā gṛhī॒tasyā̭ti॒ricya̭te | tuṣā᳚śca niṣkā॒saśca̭ | tuṣai᳚śca niṣkā॒sena̭ cāvabhṛ॒thamavai̭ti | varṷṇa-gṛhītenai॒va varṷṇa॒mava̭yajate | a॒po̭-'vabhṛ॒thamavai̭ti || 38 ||

a॒phsu vai varṷṇaḥ | sā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate | prati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ ityā̭ha | va॒ru॒ṇa॒pā॒śāde॒va nirmṷcyate | apra̭tīkṣa॒-māya̭nti | varṷṇasyā॒ntarhi̭tyai | edho᳚-'syedhiṣī॒mahītyā̭ha | sa॒midhai॒vāgni-nna̭ma॒syanta̭ u॒pāya̭nti | tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhe॒hītyā̭ha | teja̭ e॒vātmandha̭tte || 39 ||

(ka॒roti̭ - grāhaya - tyāhava॒nīya॒ - stiṣṭha̭ñjuho - tya॒po̭-'vabhṛ॒thamavai̭ti - dhatte) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - sākamedhāḥ

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | so᳚-'gnira̭bravīt | mame॒ya-manī̭kavatī ta॒nūḥ | tā-mprī̭ṇīta | athāsṷrāna॒bhi bha̭viṣya॒theti̭ | te de॒vā a॒gnaye-'nī̭kavate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapann | so᳚-'gniranī̭kavā॒n-thsvena̭ bhāga॒dheyḙna prī॒taḥ | ca॒tu॒rdhā 'nī̭kā-nyajanayata | tato̭ de॒vā abha̭vann | parā 'sṷrāḥ || 40 ||

yada॒gnaye-'nī̭kavate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla-nni॒rvapa̭ti | a॒gnime॒vānī̭kavanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheyḙna prīṇāti | so᳚-'gniranī̭kavā॒n-thsvena̭ bhāga॒dheyḙna prī॒taḥ | ca॒tu॒rdhā 'nī̭kāni janayate | a॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'gni-ranī̭kavān | tasya̭ ra॒śmayo-'nī̭kāni | sā॒kagṃ sūryḙṇodya॒tā nirva̭pati | sā॒kṣāde॒vāsmā॒ anī̭kāni janayati | te-'sṷrāḥ॒ parā̭jitā॒ yantaḥ̭ | dyāvā̭pṛthi॒vī upā᳚śrayann || 41 ||

te de॒vā ma॒rudbhyaḥ̭ sāntapa॒nebhya̭śca॒ru-nnira̭vapann | tā-ndyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭-me॒vobha॒yata॒-ssama̭tapann | yanma॒rudbhyaḥ̭ sāntapa॒nebhya̭śca॒ru-nni॒rvapa̭ti | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭me॒va tadṷbha॒yato॒ yaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyā॒n-thsanta̭pati | ma॒ddhyandi̭ne॒ nirva̭pati | tarhi॒ hi te-'kṣṇi̭ṣṭha॒-ntapa̭ti | ca॒rurbha̭vati | sa॒rvata̭ e॒vainā॒n-thsanta̭pati | te de॒vā-śśvo̭ vija॒yina॒-ssantaḥ̭ | sarvā̭sā-ndu॒gdhe gṛ̭hame॒dhīya̭-ñca॒ru-nnira̭vapann || 42 ||

āśi̭tā e॒vādyopa̭vasāma | kasya॒ vā-'he॒dam | kasya̭ vā॒ śvo bha̭vi॒teti̭ | sa śṛ॒to̭-'bhavat | tasyāhṷtasya॒ nāśñanṋ | na hi de॒vā ahṷtasyā॒śñanti̭ | te᳚-'bruvann | kasmā̭ i॒magṃ ho᳚ṣyāma॒ iti̭ | ma॒rudbhyo̭ gṛhame॒dhibhya॒ itya̭bruvann | ta-mma॒rudbhyo̭ gṛhame॒dhibhyo̭-'juhavuḥ || 43 ||

tato̭ de॒vā abha̭vann | parā-'sṷrāḥ | yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo̭ ma॒rudbhyo̭ gṛhame॒dhibhyo̭ gṛ॒he juhva̭ti | bhava̭tyā॒tmanā᳚ | parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati | yadvai ya॒jñasya̭ pāka॒trā kri॒yate᳚ | pa॒śa॒vya̭-ntat | pā॒ka॒trā vā e॒tatkri̭yate | yanneddhmāba॒r॒hi-rbhava̭ti | na sā̭midhe॒nī-ra॒nvāha̭ || 44 ||

na pra̭yā॒jā i॒jyante᳚ | nānṷ̄yā॒jāḥ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | pa॒śu॒mā-nbha̭vati | ājya̭bhāgau yajati | ya॒jñasyai॒va cakṣṷṣī॒ nāntarḙti | ma॒ruto̭ gṛhame॒dhino̭ yajati | bhā॒ga॒dheyḙ-nai॒vainā॒n-thsama̭rdhayati | a॒gnigg svi̭ṣṭa॒kṛtaṃ̭-ya~jati॒ prati̭ṣṭhityai | iḍā᳚nto bhavati | pa॒śavo॒ vā iḍā᳚ | pa॒śuṣve॒vopari̭ṣṭā॒-tprati̭ tiṣṭhati || 45 ||

(asṷrā - aśrayan - gṛhame॒dhīyaṃ̭ ca॒ru-nnira̭vapan - najuhavu - ra॒nvā - heḍā᳚nto bhavati॒ dve ca̭) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - taccheṣaḥ

yatpatnī̭ gṛhame॒dhīya̭-syāśñī॒yāt | gṛ॒ha॒me॒ddhyḙva syā᳚t | vi tva̭sya ya॒jña ṛ̭dhyeta | yannāśñī॒yāt | agṛ̭hamedhī syāt | nāsya̭ ya॒jño vyṛ̭ddhyeta | prati̭veśa-mpaceyuḥ | tasyā᳚śñīyāt | gṛ॒ha॒me॒ddhyḙva bha̭vati | nāsya̭ ya॒jño vyṛ̭ddhyate || 46 ||

te de॒vā gṛ̭hame॒dhīyḙne॒ṣṭvā | āśi̭tā abhavann | āñja̭tā॒bhya̭ñjata | anṷ va॒thsā-na̭vāsayann | tebhyo-'sṷrāḥ॒, kṣudha॒-mprāhi̭ṇvann | sā de॒veṣṷ lo॒kamavi̭ttvā | asṷrā॒n-puna̭ragacchat | gṛ॒ha॒me॒dhīyḙne॒ṣṭvā | āśi̭tā bhavanti | āñja̭te॒-'bhya̭ñjate || 47 ||

anṷ va॒thsān. vā̭sayanti | bhrātṛ̭vyāyai॒va ta-dyaja̭mānaḥ॒, kṣudha॒-mprahi̭ṇoti | te de॒vā gṛ̭hame॒dhīyḙne॒ṣṭvā | indrā̭ya niṣkā॒sa-nnya̭dadhuḥ | a॒smāne॒va śva indro॒ nihi̭tabhāga upāvarti॒teti̭ | tānindro॒ nihi̭tabhāga u॒pāva̭rtata | gṛ॒ha॒me॒dhīyḙne॒ṣṭvā | indrā̭ya niṣkā॒sa-nnida̭ddhyāt | indra̭ e॒vaina॒-nnihi̭tabhāga u॒pāva̭rtate | gārha̭patye juhoti || 48 ||

bhā॒ga॒dheyḙne॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati | ṛ॒ṣa॒bhamāhva̭yati | va॒ṣa॒ṭkā॒ra e॒vāsya॒ saḥ | atho̭ indri॒yame॒va ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte | indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā | parā᳚-mparā॒vata̭-magacchat | apā̭rādha॒miti॒ manya̭mānaḥ | so᳚-'bravīt | ka i॒daṃ-ve~̭diṣya॒tīti̭ | te᳚-'bruva-nma॒ruto॒ varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai || 49 ||

atha̭ va॒yaṃ-ve~̭dāma | a॒smabhya̭me॒va pra̭tha॒magṃ ha॒virnirṷpyātā॒ iti̭ | ta ḙna॒maddhya̭-krīḍann | tatkrī॒ḍinā᳚-ṅkrīḍi॒tvam | ya-nma॒rudbhyaḥ̭ krī॒ḍibhyaḥ̭ pratha॒magṃ ha॒virni̭ru॒pyate॒ viji̭tyai | sā॒kagṃ sūryḙṇodya॒tā nirva̭pati | e॒tasmi॒n vai lo॒ka indro̭ vṛ॒trama̭ha॒n-thsamṛ̭ddhyai | e॒ta-dbrā᳚hmaṇānye॒va pañca̭ ha॒vīgṃṣi̭ | e॒ta-dbrā᳚hmaṇa aindrā॒gnaḥ | athai॒ṣa ai॒ndraśca॒ru-rbha̭vati || 50 ||

u॒ddhā॒raṃ-vā~ e॒tamindra॒ uda̭harata | vṛ॒tragṃ ha॒tvā | a॒nyāsṷ de॒vatā॒svadhi̭ | yade॒ṣa ai॒ndra-śca॒ru-rbhava̭ti | u॒ddhā॒rame॒va taṃ-ya~ja̭māna॒ uddha̭rate | a॒nyāsṷ pra॒jāsvadhi̭ | vai॒śva॒ka॒rma॒ṇa eka̭kapālo bhavati | viśvā᳚nye॒va tena॒ karmā̭ṇi॒ yaja̭mā॒no 'va̭rundhe || 51 ||

(ṛ॒ddhya॒te॒-'-bhya̭ñjate-juhoti-vṛṇāmahai-bhavatya॒- +ṣṭau ca̭) (a. 7)

anuvākaṃ 8 - pitṛyajñaḥ

vai॒śva॒de॒vena॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tā va̭ruṇa-praghā॒sai-rva̭ruṇapā॒śāda̭muñcat | sā॒ka॒me॒dhaiḥ pratya̭sthāpayat | trya̭mbakai ru॒dra-nni॒ravā̭dayata | pi॒tṛ॒ya॒jñena̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kama̭gamayat | ya-dvai᳚śvade॒vena॒ yaja̭te | pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate | tā va̭ruṇa-praghā॒sai-rva̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati | sā॒ka॒me॒dhaiḥ prati̭ṣṭhāpayati | trya̭mbakairu॒dra-nni॒rava̭dayate || 52 ||

pi॒tṛ॒ya॒jñena̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati | da॒kṣi॒ṇa॒taḥ prā̭cīnāvī॒tī nirva̭pati | da॒kṣi॒ṇāvṛ॒ddhi pi̭tṛ॒ṇām | anā̭dṛtya॒ tat | u॒tta॒ra॒ta e॒vopa॒vīya॒ nirva̭pet | u॒bhaye॒ hi de॒vāśca̭ pi॒tara̭śce॒jyante᳚ | atho॒ yade॒va da̭kṣiṇā॒rdhḙ-'dhi॒ śraya̭ti | tena̭ dakṣi॒ṇāvṛ̭t | somā̭ya pitṛ॒matḙ puro॒ḍāśa॒gṃ॒ ṣaṭka̭pāla॒-nnirva̭pati | saṃ॒va~॒thsa॒ro vai somaḥ̭ pitṛ॒mān || 53 ||

saṃ॒va~॒thsa॒rame॒va prī̭ṇāti | pi॒tṛbhyo̭ barhi॒ṣadbhyo̭ dhā॒nāḥ | māsā॒ vai pi॒taro̭ barhi॒ṣadaḥ̭ | māsā̭ne॒va prī̭ṇāti | yasmi॒n vā ṛ॒tau purṷṣaḥ pra॒mīya̭te | so᳚-'syā॒muṣmi̭n ~lo॒ke bha̭vati | ba॒hu॒rū॒pā dhā॒nā bha̭vanti | a॒ho॒rā॒trāṇā̭-ma॒bhiji̭tyai | pi॒tṛbhyo᳚ 'gniṣvā॒ttebhyo̭ ma॒ntham | a॒rdha॒mā॒sā vai pi॒taro᳚-'gniṣvā॒ttāḥ || 54 ||

a॒rdha॒mā॒sāne॒va prī̭ṇāti | a॒bhi॒vā॒nyā̭yai du॒gdhe bha̭vati | sā hi pi̭tṛdeva॒tya̭-ndu॒he | ya-tpū॒rṇam | ta-nma̭nu॒ṣyā̭ṇām | u॒pa॒rya॒rdho de॒vānā᳚m | a॒rdhaḥ pi̭tṛ॒ṇām | a॒rdha upa̭manthati | a॒rdho hi pi̭tṛ॒ṇām | eka॒yopa̭manthati || 55 ||

ekā॒ hi pi̭tṛ॒ṇām | da॒kṣi॒ṇopa̭manthati | da॒kṣi॒ṇā vṛ॒ddhi pi̭tṛ॒ṇām | anā̭ra॒bhyopa̭manthati | taddhi pi॒tṝn-gaccha̭ti | i॒mā-ndiśaṃ॒-ve~di॒muddha̭nti | u॒bhaye॒ hi de॒vāśca̭ pi॒tara̭śce॒jyante᳚ | catuḥ̭ sraktirbhavati | sarvā॒ hyanu॒ diśaḥ̭ pi॒taraḥ̭ | akhā̭tā bhavati || 56 ||

khā॒tā hi de॒vānā᳚m | ma॒ddhya॒to᳚ 'gnirādhī̭yate | a॒nta॒to hi de॒vānā̭-mādhī॒yate᳚ | varṣī̭yāni॒ddhma i॒ddhmā-dbha̭vati॒ vyāvṛ̭ttyai | pari̭ śrayati | a॒ntarhi̭to॒ hi pi̭tṛlo॒ko ma̭nuṣyalo॒kāt | yat-parṷṣi di॒nam | ta-dde॒vānā᳚m | yada̭nta॒rā | ta-nma̭nu॒ṣyā̭ṇām || 57 ||

ya-thsamṷ̄lam | ta-tpi̭tṛ॒ṇām | samṷ̄la-mba॒r॒hi-rbha̭vati॒ vyāvṛ̭ttyai | da॒kṣi॒ṇā stṛ̭ṇāti | da॒kṣi॒ṇā vṛ॒ddhi pi̭tṛ॒ṇām | triḥ paryḙti | tṛ॒tīye॒ vā i॒to lo॒ke pi॒taraḥ̭ | tāne॒va prī̭ṇāti | triḥ punaḥ॒ paryḙti | ṣaṭthsampa̭dyante || 58 ||

ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ | ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti | ya-tpra̭sta॒raṃ-ya~jṷṣā gṛhṇī॒yāt | pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyāt | yanna gṛ̭hṇī॒yāt | a॒nā॒ya॒ta॒na-ssyā᳚t | tū॒ṣṇīme॒va nya̭syet | na pra॒māyṷko॒ bhava̭ti | nānā̭yata॒naḥ | yat-trīn-pa̭ri॒dhī-npa̭rida॒ddhyāt || 59 ||

mṛ॒tyunā॒ yaja̭māna॒-mpari̭ gṛhṇīyāt | yanna pa̭ri-da॒ddhyāt | rakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyuḥ | dvau pa̭ri॒dhī pari̭dadhāti | rakṣa̭sā॒-mapa̭hatyai | atho̭ mṛ॒tyore॒va yaja̭māna॒-muthsṛ̭jati | ya-ttrīṇi̭ trīṇi ha॒vīgṣyṷdā॒harḙyuḥ | traya̭straya eṣāgṃ sā॒ka-mpramī̭yerann | ekai̭ka-manū॒cīnā᳚-nyu॒dāha̭ranti | ekai̭ka e॒vaiṣā̭ma॒nvañcaḥ॒ pramī̭yate | ka॒śipṷ kaśipa॒vyā̭ya | u॒pa॒barha̭ṇa-mupabarha॒ṇyā̭ya | āñja̭na-māñja॒nyā̭ya | a॒bhyañja̭na-mabhyañja॒nyā̭ya | ya॒thā॒bhā॒game॒vainā᳚-nprīṇāti || 60 ||

(ni॒rava̭dayate - pitṛ॒mā - na̭gniṣvā॒ttā - eka॒yopa̭ mantha॒ - tyakhā̭tā bhavati-manu॒ṣyā̭ṇāṃ - padyante - parida॒ddhyān - mī̭yate॒ pañca̭ ca) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - taccheṣaḥ

a॒gnayḙ de॒vebhyaḥ̭ pi॒tṛbhyaḥ̭ sami॒ddhyamā̭nā॒yānṷbrū॒hītyā̭ha |

u॒bhaye॒ hi de॒vāśca̭ pi॒tara̭śce॒jyante᳚ | ekā॒manvā̭ha | ekā॒ hi pi̭tṛ॒ṇām | triranvā̭ha | trirhi de॒vānā᳚m | ā॒ghā॒rāvāghā̭rayati | ya॒jña॒ pa॒ruṣo॒rana̭ntarityai | nārṣe॒yaṃ-vṛ~̭ṇīte | na hotā̭ram || 61 ||

yadā̭rṣe॒yaṃ-vṛ~̭ṇī॒ta | yaddhotā̭ram | pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyāt | pra॒māyṷko॒ hotā᳚ | tasmā॒nna vṛ̭ṇīte | yaja̭mānasya॒ hotṷ-rgopī॒thāya̭ | apa̭barhiṣaḥ prayā॒jān.-ya̭jati | pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ | pra॒jā e॒va mṛ॒tyoruthsṛ̭jati | ājya̭bhāgau yajati || 62 ||

ya॒jñasyai॒va cakṣṷṣī॒ nāntarḙti | prā॒cī॒nā॒vī॒tī somaṃ̭-ya~jati | pi॒tṛ॒de॒va॒tyā̭ hi | e॒ṣā ''hṷtiḥ | pañca॒ kṛtvo-'va̭dyati | pañca॒ hyḙtā de॒vatāḥ᳚ | dve pṷro-'nuvā॒kye᳚ | yā॒jyā̭ de॒vatā̭ vaṣaṭkā॒raḥ | tā e॒va prī̭ṇāti | santa̭ta॒mava̭ dyati || 63 ||

ṛ॒tū॒nāgṃ santa̭tyai | praivaibhyaḥ॒ pūrva̭yā puro-'nuvā॒kya̭yā ''ha | praṇa̭yati dvi॒tīya̭yā | ga॒maya̭ti yā॒jya̭yā | tṛ॒tīye॒ vā i॒to lo॒ke pi॒taraḥ̭ | ahna̭ e॒vainā॒-npūrva̭yā puro-'nuvā॒kya̭yā॒ 'tyāna̭yati | rātri̭yai dvi॒tīya̭yā | aivaināṋ. yā॒jya̭yā gamayati | da॒kṣi॒ṇa॒to̭-'va॒dāya̭ | uda॒ṅṅati̭ krāmati॒ vyāvṛ̭ttyai || 64 ||

ā sva॒dhetyā-śrā̭vayati | astṷ sva॒dheti̭ pra॒tyāśrā̭vayati | sva॒dhā nama॒ iti॒ vaṣa̭ṭkaroti | sva॒dhā॒kā॒ro hi pi̭tṛ॒ṇām | soma॒magrḙ yajati | soma̭ prayājā॒ hi pi॒taraḥ̭ | soma̭-mpitṛ॒mantaṃ̭-ya~jati | saṃ॒va~॒thsa॒ro vai somaḥ̭ pitṛ॒mān | saṃ॒va~॒thsa॒rame॒va ta-dya̭jati | pi॒tṝn-ba̭rhi॒ṣado̭ yajati || 65 ||

ye vai yajvā̭naḥ | te pi॒taro̭ barhi॒ṣadaḥ̭ | tāne॒va ta-dya̭jati | pi॒tṝna̭gniṣvā॒ttān. ya̭jati | ye vā aya̭jvāno gṛhame॒dhinaḥ̭ | te pi॒taro᳚-'gniṣvā॒ttāḥ | tāne॒va ta-dya̭jati | a॒gni-ṅka̭vya॒vāha̭naṃ-ya~jati | ya e॒va pi̭tṛ॒ṇāma॒gniḥ | tame॒va ta-dya̭jati || 66 ||

atho॒ yathā॒-'gnigg svi̭ṣṭa॒kṛtaṃ॒-ya~ja̭ti | tā॒dṛge॒va tat | e॒tattḙ tata॒ ye ca॒ tvāmanviti̭ ti॒sṛṣṷ sra॒ktīṣu॒ nida̭dhāti | tasmā॒dā tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒nnāma॒ na gṛ̭hṇanti | e॒tāva̭nto॒ hījyante᳚ | atra̭ pitaro yathābhā॒ga-mma̭ndaddhva॒mityā̭ha | hlīkā॒ hi pi॒taraḥ̭ | uda̭ñco॒ niṣkrā̭manti | e॒ṣā vai ma̭nu॒ṣyā̭ṇā॒-ndik | svāme॒va ta-ddiśa॒manu॒ niṣkrā̭manti || 67 ||

ā॒ha॒va॒nīya॒-mupa̭tiṣṭhante | nyḙvāsmai॒ taddhnṷvate | yathsa॒tyā̭hava॒nīye᳚ | athā॒nyatra॒ cara̭nti | ātami̭to॒rupa̭tiṣṭhante | a॒gnime॒vopa̭dra॒ṣṭāra̭-ṅkṛ॒tvā | pi॒tṝ-nni॒rava̭dayante | antaṃ॒-vā~ e॒te prā॒ṇānā᳚-ṅgacchanti | ya ātami̭torupa॒tiṣṭha̭nte | su॒sa॒ndṛśa̭-ntvā va॒yamityā̭ha || 68 ||

prā॒ṇo vai sṷsa॒ndṛk | prā॒ṇame॒vātman-da̭dhate | yojā॒ nvi̭ndra te॒ harī॒ ityā̭ha | prā॒ṇame॒va puna̭rayukta | akṣa॒nnamī̭madanta॒ hīti॒ gārha̭patya॒-mupa̭tiṣṭhante | akṣa॒nnamī̭mada॒ntātha॒ tvopa̭tiṣṭhāmaha॒ iti॒ vāvaitadā̭ha | amī̭madanta pi॒taraḥ̭ so॒myā itya॒bhi prapa̭dyante | amī̭madanta pi॒taro-'tha̭ tvā॒-'bhi prapa̭dyāmaha॒ iti॒ vāvaitadā̭ha | a॒paḥ pari̭ṣiñcati | mā॒rjaya̭tye॒vaināṋ || 69 ||

atho̭ ta॒rpaya̭tye॒va | tṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | apa̭ barhiṣāvanūyā॒jau ya̭jati | pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ | pra॒jā e॒va mṛ॒tyoruthsṛ̭jati | ca॒turaḥ̭ prayā॒jān. ya̭jati | dvāva̭nūyā॒jau | ṣaṭthsampa̭dyante | ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ || 70 ||

ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti | na patnyanvā᳚ste | na saṃyā~̭jayanti | yatpatnya॒nvāsī̭ta | yathsaṃ̭yā~॒jayḙyuḥ | pra॒māyṷkā syāt | tasmā॒nnānvā᳚ste | na saṃyā~̭jayanti | patni̭yai gopī॒thāya̭ || 71 ||

(hotā̭ra॒ - mājya̭bhāgau yajati॒ - santa̭ta॒mava̭dyati॒ - vyāvṛ̭ttyai - barhi॒ṣado̭ yajati॒ - tame॒va ta-dya̭ja॒- tyanu॒ niṣkrā̭mantyā - hai - nān - ṛ॒tavo॒ - +nava̭ ca) (a. 9)

anuvākaṃ 10 - tryambakahavīṃṣi

pra॒ti॒pū॒ru॒ṣameka̭kapālā॒-nnirva̭pati | jā॒tā e॒va pra॒jā ru॒drānni॒rava̭dayate | eka॒mati̭riktam | ja॒ni॒ṣyamā̭ṇā e॒va pra॒jā ru॒drānni॒rava̭dayate | eka̭kapālā bhavanti | e॒ka॒dhaiva ru॒dra-nni॒rava̭dayate | nābhighā̭rayati | yada̭bhighā॒raye᳚t | a॒nta॒ra॒va॒cā॒riṇagṃ̭ ru॒dra-ṅkṷryāt | e॒ko॒lmu॒kena̭ yanti || 72 ||

taddhi ru॒drasya̭ bhāga॒dheya᳚m | i॒mā-ndiśaṃ̭-ya~nti | e॒ṣā vai ru॒drasya॒ dik | svāyā̭me॒va di॒śi ru॒dra-nni॒rava̭dayate | ru॒dro vā a̭pa॒śukā̭yā॒ āhṷtyai॒ nāti̭ṣṭhata | a॒sau tḙ pa॒śuriti॒ nirdi̭śe॒dya-ndvi॒ṣyāt | yame॒va dveṣṭi̭ | tama̭smai pa॒śu-nnirdi̭śati | yadi॒ na dvi॒ṣyāt | ā॒khustḙ pa॒śuriti̭ brūyāt || 73 ||

na grā॒myā-npa॒śūn. hi॒nasti̭ | nāra॒ṇyān | ca॒tu॒ṣpa॒the jṷhoti | e॒ṣa vā a̭gnī॒nā-mpaḍbī̭śo॒ nāma̭ | a॒gni॒vatye॒va jṷhoti | ma॒ddhya॒mena̭ pa॒rṇena̭ juhoti | srugghyḙṣā | atho॒ khalṷ | a॒nta॒menai॒va ho̭ta॒vya᳚m | a॒nta॒ta e॒va ru॒dra-nni॒rava̭dayate || 74 ||

e॒ṣa tḙ rudra bhā॒ga-ssa॒ha svasrā-'mbi̭ka॒yetyā̭ha | śa॒radvā a॒syāmbi̭kā॒ svasā᳚ | tayā॒ vā e॒ṣa hi̭nasti | yagṃ hi॒nasti̭ | tayai॒vainagṃ̭ sa॒ha śa̭mayati | bhe॒ṣa॒ja-ṅgava॒ ityā̭ha | yāva̭nta e॒va grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ | tebhyo̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti | avā᳚mba ru॒drama̭dima॒hītyā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste || 75 ||

trya̭mbakaṃ-ya~jāmaha॒ ityā̭ha | mṛ॒tyo-rmṷkṣīya॒ mā 'mṛtā॒diti॒ vāvaitadā̭ha | utki̭ranti | bhaga̭sya līphsante | mūtḙ kṛ॒tvā-''sa̭janti | yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ | tā॒dṛge॒vatat | e॒ṣa tḙ rudra bhā॒ga ityā̭ha ni॒rava̭ttyai | apra̭tīkṣa॒māya̭nti | a॒paḥ pari̭ṣiñcati | ru॒drasyā॒ntarhi̭tyai | pra vā e॒te᳚-'smā-llo॒kāccya̭vante | ye trya̭mbakai॒ścara̭nti | ā॒di॒tya-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭pati | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhanti || 76 ||

(ya॒nti॒ - brū॒yā॒n - ni॒rava̭dayate - śāste - siñcati॒ ṣaṭca̭) (a. 10)

(anṷmatyai - vaiśvade॒vena॒ tā-ssṛ॒ṣṭā - stri॒vṛt - pra॒jāpa̭ti-ssavi॒ - totta̭rasyāṃ - devāsu॒rā-sso᳚-'gni--r ya-tpatnī̭ -vaiśvade॒vena॒ tā va̭ruṇapraghā॒sai - ra॒gnayḙ de॒vebhyaḥ̭ - pratipūru॒ṣa-ndaśa̭)

(anṷmatyai - prathama॒jo va॒thso - ba̭hurū॒pā hi pa॒śava॒ - stasmā᳚-tpṛthamā॒traṃ - ~yada॒gnaye-'nī̭kavata - uddhā॒raṃ-vā~ - a॒gnayḙ de॒vebhya̭ - ṛ॒tūne॒va ṣaṭthsa̭ptatiḥ)

(anṷmatyai॒ - prati̭ tiṣṭhanti)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके षष्ठः प्रपाठकः - राजसूयानुब्राह्मणं

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

अनुवाकं 1 - अनुमत्याद्या इष्टयः

अनु॑मत्यै पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पति । ये प्र॒त्यञ्च॒-श्शम्या॑या अव॒शीय॑न्ते । तन्नैर्॑ऋ॒त-मेक॑कपालम् । इ॒यं-वाँ अनु॑मतिः । इ॒य-न्निर्-ऋ॑तिः । नै॒र्॒ऋ॒तेन॒ पूर्वे॑ण॒ प्रच॑रति । पा॒प्मान॑मे॒व निर्-ऋ॑ति॒-म्पूर्वा᳚-न्नि॒रव॑दयते । एक॑ कपालो भवति । ए॒क॒धैव निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते । यदहु॑त्वा॒ गार्ह॑पत्य ई॒युः ॥ 1 ॥

रु॒द्रो भू॒त्वा-ऽग्निर॑नू॒त्थाय॑ । अ॒द्ध्व॒र्यु-ञ्च॒ यज॑मान-ञ्च हन्यात् । वीहि॒ स्वाहा ऽऽहु॑ति-ञ्जुषा॒ण इत्या॑ह । आहु॑त्यै॒वैनग्ं॑ शमयति । नार्ति॒मार्च्छ॑-त्यद्ध्व॒र्युर्न यज॑मानः । ए॒को॒ल्मु॒केन॑ यन्ति । तद्धि निर्-ऋ॑त्यै भाग॒धेय᳚म् । इ॒मा-न्दिशं॑-यँन्ति । ए॒षा वै निर्-ऋ॑त्यै॒ दिक् । स्वाया॑मे॒व दि॒शि निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते ॥ 2 ॥

स्वकृ॑त॒ इरि॑णे जुहोति प्रद॒रे वा᳚ । ए॒तद्वै निर्-ऋ॑त्या आ॒यत॑नम् । स्व ए॒वायत॑ने॒ निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते । ए॒ष ते॑ निर्-ऋते भा॒ग इत्या॑ह । निर्दि॑शत्ये॒वैना᳚म् । भूते॑ ह॒विष्म॑त्य॒सीत्या॑ह । भूति॑मे॒वोपाव॑र्तते । मु॒ञ्चेममग्ंह॑स॒ इत्या॑ह । अग्ंह॑स ए॒वैन॑-म्मुञ्चति । अ॒ङ्गु॒ष्ठाभ्या᳚-ञ्जुहोति ॥ 3 ॥

अ॒न्त॒त ए॒व निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते । कृ॒ष्णं-वाँसः॑ कृ॒ष्णतू॑ष॒-न्दक्षि॑णा । ए॒त-द्वै निर्-ऋ॑त्यै रू॒पम् । रू॒पेणै॒व निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते । अप्र॑तीक्ष॒माय॑न्ति । निर्-ऋ॑त्या अ॒न्तर्हि॑त्यै । स्वाहा॒ नमो॒ य इ॒द-ञ्च॒कारेति॒ पुन॒रेत्य॒ गार्ह॑पत्ये जुहोति । आहु॑त्यै॒व न॑म॒स्यन्तो॒ गार्ह॑पत्य-मु॒पाव॑र्तन्ते । आ॒नु॒म॒तेन॒ प्रच॑रति । इ॒यं-वाँ अनु॑मतिः ॥ 4 ॥

इ॒यमे॒वास्मै॑ रा॒ज्यमनु॑मन्यते । धे॒नु-र्दक्षि॑णा । इ॒मामे॒व धे॒नु-ङ्कु॑रुते । आ॒दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पति । उ॒भयी᳚ष्वे॒व प्र॒जास्व॒भिषि॑च्यते । दैवी॑षु च॒ मानु॑षीषु च । वरो॒ दक्षि॑णा । वरो॒ हि रा॒ज्यग्ं समृ॑द्ध्यै । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒व-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पति । अ॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वताः᳚ ॥ 5 ॥

विष्णु॑र्य॒ज्ञः । दे॒वता᳚श्चै॒व य॒ज्ञ-ञ्चाव॑ रुन्धे । वा॒म॒नो व॒ही दक्षि॑णा । य-द्व॒ही । तेना᳚ग्ने॒यः । य-द्वा॑म॒नः । तेन॑ वैष्ण॒व-स्समृ॑द्ध्यै । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पति । अ॒ग्नीषोमा᳚भ्यां॒-वाँ इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒न्निति॑ । यद॑ग्नीषो॒मीय॒-मेका॑दशकपाल-न्नि॒र्वप॑ति ॥ 6 ॥

वार्त्र॑घ्नमे॒व विजि॑त्यै । हिर॑ण्य॒-न्दक्षि॑णा॒ समृ॑द्ध्यै । इन्द्रो॑ वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा । दे॒वता॑भिश्चेन्द्रि॒येण॑ च॒ व्या᳚र्ध्यत । स ए॒तमै᳚न्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल-मपश्यत् । तन्निर॑वपत् । तेन॒ वै स दे॒वता᳚श्चेन्द्रि॒य-ञ्चावा॑रुन्ध । यदै᳚न्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल-न्नि॒र्वप॑ति । दे॒वता᳚श्चै॒व तेने᳚न्द्रि॒य-ञ्च॒ यज॑मा॒नो-ऽव॑ रुन्धे । ऋ॒ष॒भो व॒ही दक्षि॑णा ॥ 7 ॥

य-द्व॒ही । तेना᳚ग्ने॒यः । यदृ॑ष॒भः । तेनै॒न्द्र-स्समृ॑द्ध्यै । आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पति । ऐ॒न्द्र-न्दधि॑ । यदा᳚ग्ने॒यो भव॑ति । अ॒ग्निर्वै य॑ज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒वर्धि॑-म्पु॒रास्ता᳚द्धत्ते । यदै॒न्द्र-न्दधि॑ ॥ 8 ॥

इ॒न्द्रि॒यमे॒वाव॑ रुन्धे । ऋ॒ष॒भो व॒ही दक्षि॑णा । यद्व॒ही । तेना᳚ग्ने॒यः । यदृ॑ष॒भः । तेनै॒न्द्र-स्समृ॑द्ध्यै । याव॑ती॒र्वै प्र॒जा ओष॑धीना॒-महु॑ताना॒-माश्ञन्न्॑ । ताः परा॑-ऽभवन्न् । आ॒ग्र॒य॒ण-म्भ॑वति हु॒ताद्या॑य । यज॑मान॒स्याप॑राभावाय ॥ 9 ॥

दे॒वा वा ओष॑धीष्वा॒जिम॑युः । ता इ॑न्द्रा॒ग्नी उद॑जयताम् । तावे॒तमै᳚न्द्रा॒ग्न-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर॑वृणाताम् । यदै᳚न्द्रा॒ग्नो भव॒त्युज्जि॑त्यै । द्वाद॑शकपालो भवति । द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्संवँथ्स॒रः । सं॒वँ॒थ्स॒रेणै॒वास्मा॒ अन्न॒मव॑रुन्धे । वै॒श्व॒दे॒वश्च॒रु-र्भ॑वति । वै॒श्व॒दे॒वं-वाँ अन्न᳚म् । अन्न॑मे॒वास्मै᳚ स्वदयति ॥ 10 ॥

प्र॒थ॒म॒जो व॒थ्सो दक्षि॑णा॒ समृ॑द्ध्यै । सौ॒म्यग्ग् श्या॑मा॒क-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पति । सोमो॒ वा अ॑कृष्टप॒च्यस्य॒ राजा᳚ । अ॒कृ॒ष्ट॒प॒च्यमे॒वास्मै᳚ स्वदयति । वासो॒ दक्षि॑णा । सौ॒म्यग्ंहि दे॒वत॑या॒ वास॒-स्समृ॑द्ध्यै । सर॑स्वत्यै च॒रु-न्निर्व॑पति । सर॑स्वते च॒रुम् । मि॒थु॒नमे॒वाव॑ रुन्धे । मि॒थु॒नौ गावौ॒ दक्षि॑णा॒ समृ॑द्ध्यै । एति॒ वा ए॒ष य॑ज्ञमु॒खादृद्ध्याः᳚ । यो᳚-ऽग्नेर्दे॒वता॑या॒ एति॑ । अ॒ष्टावे॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ भवन्ति । अ॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री । गा॒य॒त्रो᳚-ऽग्निः । तेनै॒व य॑ज्ञमु॒खादृद्ध्या॑ अ॒ग्नेर्दे॒वता॑यै॒ नैति॑ ॥ 11 ॥

(ई॒यु--र् नि॒रव॑दयते - ऽङ्गु॒ष्ठाभ्या᳚-ञ्जुहो॒ - त्यनु॑मति--र् दे॒वता॑ - नि॒र्वप॑ति - व॒ही दक्षि॑णा॒ - यदै॒न्द्र-न्द - ध्यप॑राभावाय - स्वदयति॒ - गावौ॒ दक्षि॑णा॒ समृ॑द्ध्यै॒ षट्च॑) (अ. 1)

अनुवाकं 2 - चातुर्मास्ये वैश्वदेवहवींषि

वै॒श्व॒दे॒वेन॒ वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत । ता-स्सृ॒ष्टा न प्राजा॑यन्त । सो᳚-ऽग्निर॑कामयत । अ॒हमि॒माः प्रज॑नयेय॒मिति॑ । स प्र॒जाप॑तये॒ शुच॑मदधात् । सो॑-ऽशोचत्-प्र॒जामि॒च्छमा॑नः । तस्मा॒द्य-ञ्च॑ प्र॒जा भु॒नक्ति॒ य-ञ्च॒ न । तावु॒भौ शो॑चतः प्र॒जामि॒च्छमा॑नौ । तास्व॒ग्निमप्य॑ सृजत् । ता अ॒ग्निरद्ध्यै᳚त् ॥ 12 ॥

सोमो॒ रेतो॑-ऽदधात् । स॒वि॒ता प्राज॑नयत् । सर॑स्वती॒ वाच॑मदधात् । पू॒षा ऽपो॑षयत् । ते वा ए॒ते त्रि-स्सं॑वँथ्स॒रस्य॒ प्रयु॑ज्यन्ते । ये दे॒वाः पुष्टि॑पतयः । सं॒वँ॒थ्स॒रो वै प्र॒जाप॑तिः । सं॒वँ॒थ्स॒रेणै॒वास्मै᳚ प्र॒जाः प्राज॑नयत् । ताः प्र॒जा जा॒ता म॒रुतो᳚ घ्नन्न् । अ॒स्मानपि॒ न प्रायु॑क्ष॒तेति॑ ॥ 13 ॥

स ए॒त-म्प्र॒जाप॑तिर्मारु॒तग्ं स॒प्तक॑पाल-मपश्यत् । त-न्निर॑वपत् । ततो॒ वै प्र॒जाभ्यो॑कल्पत । यन्मा॑रु॒तो नि॑रु॒प्यते᳚ । य॒ज्ञस्य॒ क्लृप्त्यै᳚ । प्र॒जाना॒-मघा॑ताय । स॒प्तक॑पालो भवति । स॒प्तग॑णा॒ वै म॒रुतः॑ । ग॒ण॒श ए॒वास्मै॒ विश॑-ङ्कल्पयति । स प्र॒जाप॑ति-रशोचत् ॥ 14 ॥

याः पूर्वाः᳚ प्र॒जा असृ॑क्षि । म॒रुत॒स्ता अ॑वधिषुः । क॒थमप॑रा-स्सृजे॒येति॑ । तस्य॒ शुष्म॑ आ॒ण्ड-म्भू॒त-न्निर॑वर्तत । तद्व्युद॑हरत् । तद॑पोषयत् । त-त्प्राजा॑यत । आ॒ण्डस्य॒ वा ए॒त-द्रू॒पम् । यदा॒मिक्षा᳚ । यद्व्यु॒द्धर॑ति ॥ 15 ॥

प्र॒जा ए॒व त-द्यज॑मानः पोषयति । वै॒श्व॒दे॒व्या॑मिक्षा॑ भवति । वै॒श्व॒दे॒व्यो॑ वै प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒वास्मै॒ प्रज॑नयति । वाजि॑न॒मान॑यति । प्र॒जास्वे॒व प्रजा॑तासु॒ रेतो॑ दधाति । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्य॑ एक॑कपालो भवति । प्र॒जा ए॒व प्रजा॑ता॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑-मुभ॒यतः॒ परि॑ गृह्णाति । दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । सा᳚-ऽग्निर॑ब्रवीत् ॥ 16 ॥

मामग्रे॑ यजत । मया॒ मुखे॒नासु॑रा-ञ्जेष्य॒थेति॑ । मा-न्द्वि॒तीय॒मिति॒ सोमो᳚-ऽब्रवीत् । मया॒ राज्ञा॑ जेष्य॒थेति॑ । मा-न्तृ॒तीय॒मिति॑ सवि॒ता । मया॒ प्रसू॑ता जेष्य॒थेति॑ । मा-ञ्च॑तु॒र्थीमिति॒ सर॑स्वती । इ॒न्द्रि॒यं-वोँ॒-ऽह-न्धा᳚स्या॒मीति॑ । मा-म्प॑ञ्च॒ममिति॑ पू॒षा । मया᳚ प्रति॒ष्ठया॑ जेष्य॒थेति॑ ॥ 17 ॥

ते᳚-ऽग्निना॒ मुखे॒नासु॑रानजयन्न् । सोमे॑न॒ राज्ञा᳚ । स॒वि॒त्रा प्रसू॑ताः । सर॑स्वतीन्द्रि॒य-म॑दधात् । पू॒षा प्र॑ति॒ष्ठा ऽऽसी᳚त् । ततो॒ वै दे॒वा व्य॑जयन्त । यदे॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ निरु॒प्यन्ते॒ विजि॑त्यै । नोत्त॑रवे॒दिमुप॑- वपति । प॒शवो॒ वा उ॑त्तरवे॒दिः । अजा॑ता इव॒ ह्ये॑तर्हि॑ प॒शवः॑ ॥ 18 ॥

(ऐ॒-द्- इत्य॑ - शोच-द्- व्यु॒द्धर॑ - त्यब्रवीत् - प्रति॒ष्ठया॑ जेष्य॒थे ॒ त्ये॒तरःइ॑ प॒शवः॑) (अ. 2)

अनुवाकं 3 - वैश्वदेवपर्गतानि विश्वेषाङ्गानि

त्रि॒वृ-द्ब॒र्॒हि-र्भ॑वति । मा॒ता पि॒ता पु॒त्रः । तदे॒व त-न्मि॑थु॒नम् । उल्ब॒-ङ्गर्भो॑ ज॒रायु॑ । तदे॒व त-न्मि॑थु॒नम् । त्रे॒धा ब॒र्॒हि-स्सन्न॑द्ध-म्भवति । त्रय॑ इ॒मे लो॒काः । ए॒ष्वे॑व लो॒केषु॒ प्रति॑ तिष्ठति । ए॒क॒धा पुन॒-स्सन्न॑द्ध-म्भवति । एक॑ इव॒ ह्य॑यं-लोँ॒कः ॥ 19 ॥

अ॒स्मिन्ने॒व तेन॑ लो॒के प्रति॑ तिष्ठति । प्र॒सुवो॑ भवन्ति । प्र॒थ॒म॒जामे॒व पुष्टि॒मव॑ रुन्धे । प्र॒थ॒म॒जो व॒थ्सो दक्षि॑णा॒ समृ॑द्ध्यै । पृ॒ष॒दा॒ज्य-ङ्गृ॑ह्णाति । प॒शवो॒ वै पृ॑षदा॒ज्यम् । प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे । प॒ञ्च॒गृ॒ही॒त-म्भ॑वति । पाङ्क्ता॒ हि प॒शवः॑ । ब॒हु॒रू॒प-म्भ॑वति ॥ 20 ॥

ब॒हु॒रू॒पा हि प॒शव॒-स्समृ॑द्ध्यै । अ॒ग्नि-म्म॑न्थन्ति । अ॒ग्निमु॑खा॒ वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत । यद॒ग्नि-म्मन्थ॑न्ति । अ॒ग्निमु॑खा ए॒व त-त्प्र॒जा यज॑मान-स्सृजते । नव॑ प्रया॒जा इ॑ज्यन्ते । नवा॑नूया॒जाः । अ॒ष्टौ ह॒वीग्ंषि॑ । द्वावा॑घा॒रौ । द्वावाज्य॑भागौ ॥ 21 ॥

त्रि॒ग्ं॒श-थ्सम्प॑द्यन्ते । त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा वि॒राट् । अन्नं॑-विँ॒राट् । वि॒राजै॒वान्नाद्य॒मव॑ रुन्धे । यज॑मानो॒ वा एक॑कपालः । तेज॒ आज्य᳚म् । यदेक॑कपाल॒ आज्य॑मा॒नय॑ति । यज॑मानमे॒व तेज॑सा॒ सम॑र्धयति । यज॑मानो॒ वा एक॑कपालः । प॒शव॒ आज्य᳚म् ॥ 22 ॥

यदेक॑कपाल॒ आज्य॑मा॒नय॑ति । यज॑मानमे॒व प॒शुभि॒-स्सम॑र्धयति । यदल्प॑मा॒नये᳚त् । अल्पा॑ एन-म्प॒शवो॑ भु॒ञ्जन्त॒ उप॑तिष्ठेरन्न् । य-द्ब॒ह्वा॑नये᳚त् । ब॒हव॑ एन-म्प॒शवो भु॑ञ्जन्त॒ उप॑तिष्ठेरन्न् । ब॒ह्वा॑नीया॒विः पृ॑ष्ठ-ङ्कुर्यात् । ब॒हव॑ ए॒वैन॑-म्प॒शवो॑ भु॒ञ्जन्त॒ उप॑तिष्ठन्ते । यज॑मानो॒ वा एक॑कपालः । यदेक॑कपालस्याव॒द्येत् ॥ 23 ॥

यज॑मान॒स्याव॑द्येत् । उद्वा॒ माद्ये॒-द्यज॑मानः । प्र वा॑ मीयेत । स॒कृदे॒व हो॑त॒व्यः॑ । स॒कृदि॑व॒ हि सु॑व॒र्गो लो॒कः । हु॒त्वा-ऽभि जु॑होति । यज॑मानमे॒व सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयि॒त्वा । तेज॑सा॒ सम॑र्धयति । यज॑मानो॒ वा एक॑कपालः । सु॒व॒र्गो लो॒क आ॑हव॒नीयः॑ ॥ 24 ॥

यदेक॑कपाल-माहव॒नीये॑ जु॒होति॑ । यज॑मानमे॒व सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति । यद्धस्ते॑न जुहु॒यात् । सु॒व॒र्गा-ल्लो॒का-द्यज॑मान॒-मव॑विद्ध्येत् । स्रु॒चा जु॑होति । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै । य-त्प्राम्पद्ये॑त । दे॒व॒लो॒कम॒भि ज॑येत् । य-द्द॑क्षि॒णा पि॑तृलो॒कम् । य-त्प्र॒त्यक् ॥ 25 ॥

रक्षाग्ं॑सि य॒ज्ञग्ं ह॑न्युः । यदुदङ्ङ्॑ । म॒नु॒ष्य॒लो॒क-म॒भिज॑येत् । प्रति॑ष्ठितो होत॒व्यः॑ । एक॑कपालं॒-वैँ प्र॑ति॒तिष्ठ॑न्त॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी अनु॒ प्रति॑तिष्ठतः । द्यावा॑पृथि॒वी ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तून्. य॒ज्ञः । य॒ज्ञं-यँज॑मानः । यज॑मान-म्प्र॒जाः । तस्मा॒त्-प्रति॑ष्ठितो होत॒व्यः॑ ॥ 26 ॥

वा॒जिनो॑ यजति । अ॒ग्निर्वा॒यु-स्सूर्यः॑ । ते वै वा॒जिनः॑ । ताने॒व त-द्य॑जति । अथो॒ खल्वा॑हुः । छन्दाग्ं॑सि॒ वै वा॒जिन॒ इति॑ । तान्ये॒व त-द्य॑जति । ऋ॒ख्सा॒मे वा इन्द्र॑स्य॒ हरी॑ सोम॒पानौ᳚ । तयोः᳚ परि॒धय॑ आ॒धान᳚म् । वाजि॑न-म्भाग॒धेय᳚म् ॥ 27 ॥

यदप्र॑हृत्य परि॒धीञ्जु॑हु॒यात् । अ॒न्तरा॑धानाभ्या-ङ्घा॒स-म्प्रय॑च्छेत् । प्र॒हृत्य॑ परि॒धीञ्जु॑होति । निरा॑धानाभ्यामे॒व घा॒स-म्प्रय॑च्छति । ब॒र्॒हिषि॑ विषि॒ञ्चन्वाजि॑न॒-मान॑यति । प्र॒जा वै ब॒र॒ःइः । रेतो॒ वाजि॑नम् । प्र॒जास्वे॒व रेतो॑ दधाति । स॒मु॒प॒हूय॑ भक्षयन्ति । ए॒त-थ्सो॑मपीथा॒ ह्ये॑ते । अथो॑ आ॒त्मन्ने॒व रेतो॑ दधते । यज॑मान उत्त॒मो भ॑क्षयति । प॒शवो॒ वै वाजि॑नम् । यज॑मान ए॒व प॒शू-न्प्रति॑ष्ठापयन्ति ॥ 28 ॥

(लो॒को - ब॑हुरू॒प-म्भ॑व॒ - त्याज्य॑भागौ - प॒शव॒ आज्य॑ - मव॒द्ये - दा॑हव॒नीयः॑ - प्र॒त्यक् - तस्मा॒-त्प्रति॑ष्ठितो होत॒व्यो॑ - भाग॒धेय॑ - मे॒ते च॒त्वारि॑ च) (अ. 3)

अनुवाकं 4 - वरुणप्रघासाः

प्र॒जाप॑ति-स्सवि॒ता भू॒त्वा प्र॒जा अ॑सृजत । ता ए॑न॒मत्य॑मन्यन्त । ता अ॑स्मा॒दपा᳚क्रामन्न् । ता वरु॑णो भू॒त्वा प्र॒जा वरु॑णेनाग्राहयत् । ताः प्र॒जा वरु॑णगृहीताः । प्र॒जाप॑ति॒-म्पुन॒रुपा॑धावन्ना॒थ-मि॒च्छमा॑नाः । स ए॒तान्-प्र॒जाप॑ति-र्वरुण प्रघा॒सान॑पश्यत् । तान्निर॑वपत् । तैर्वै स प्र॒जा व॑रुण-पा॒शाद॑मुञ्चत् । य-द्व॑रुण-प्रघा॒सा नि॑रु॒प्यन्ते᳚ ॥ 29 ॥

प्र॒जाना॒मव॑रुणग्राहाय । तासा॒-न्दक्षि॑णो बा॒हु-र्न्य॑क्न॒ आसी᳚त् । स॒व्यः प्रसृ॑तः । स ए॒ता-न्द्वि॒तीया᳚-न्दक्षिण॒तो वेदि॒मुद॑हन्न् । ततो॒ वै स प्र॒जाना॒-न्दक्षि॑ण-म्बा॒हु-म्प्रासा॑रयत् । य-द्द्वि॒तीया᳚-न्दक्षिण॒तो वेदि॑मु॒द्धन्ति॑ । प्र॒जाना॑मे॒व त-द्यज॑मानो॒ दक्षि॑ण-म्बा॒हु-म्प्रसा॑रयति । तस्मा᳚च्चातुर्मास्यया॒ज्य॑मुष्मि॑न् ँलो॒क उ॑भ॒याबा॑हुः । य॒ज्ञाभि॑जित॒ग्ग्॒ ह्य॑स्य । पृ॒थ॒मा॒त्रा-द्वेदी॒ अस॑भिन्न्ने भवतः ॥ 30 ॥

तस्मा᳚त्-पृथमा॒त्रं-व्यँग्ंसौ᳚ । उत्त॑रस्यां॒-वेँद्या॑मुत्तरवे॒दिमुप॑ वपति । प॒शवो॒ वा उ॑त्तरवे॒दिः । प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे । अथो॑ यज्ञप॒रुषो-ऽन॑न्तरित्यै । ए॒त-द्ब्रा᳚ह्मणान्ये॒व पञ्च॑ ह॒वीग्ंषि॑ । अथै॒ष ऐ᳚न्द्रा॒ग्नो भ॑वति । प्रा॒णा॒पा॒नौ वा ए॒तौ दे॒वाना᳚म् । यदि॑न्द्रा॒ग्नी । यदै᳚न्द्रा॒ग्नो भव॑ति ॥ 31 ॥

प्रा॒णा॒पा॒नावे॒वाव॑ रुन्धे । ओजो॒ बलं॒-वाँ ए॒तौ दे॒वाना᳚म् । यदि॑न्द्रा॒ग्नी । यदै᳚न्द्रा॒ग्नो भव॑ति । ओजो॒ बल॑मे॒वाव॑ रुन्धे । मा॒रु॒त्या॑मिक्षा॑ भवति । वा॒रु॒ण्या॑मिक्षा᳚ । मे॒षी च॑ मे॒षश्च॑ भवतः । मि॒थु॒ना ए॒व प्र॒जा व॑रुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति । लो॒म॒शौ भ॑वतो मेद्ध्य॒त्वाय॑ ॥ 32 ॥

श॒मी॒प॒र्णान्युप॑ वपति । घा॒समे॒वाभ्या॒मपि॑ यच्छति । प्र॒जाप॑तिम॒न्नाद्य॒-न्नोपा॑नमत् । स ए॒तेन॑ श॒तेद्ध्मे॑न ह॒विषा॒ ऽन्नाद्य॒म-वा॑रुन्ध । य-त्प॑र-श्श॒तानि॑ शमीप॒र्णानि॒ भव॑न्ति । अ॒न्नाद्य॒स्याव॑-रुद्ध्यै । सौ॒म्यानि॒ वै क॒रीरा॑णि । सौ॒म्या खलु॒ वा आहु॑ति-र्दि॒वो वृष्टि॑-ञ्च्यावयति । यत्-क॒रीरा॑णि॒ भव॑न्ति । सौ॒म्ययै॒वाहु॑त्या दि॒वो वृष्टि॒मव॑ रुन्धे । का॒य एक॑कपालो भवति । प्र॒जाना᳚-ङ्क॒त्वांयँ॑ । प्र॒ति॒पू॒रु॒ष-ङ्क॑रम्भ पा॒त्राणि॑ भवन्ति । जा॒ता ए॒व प्र॒जा व॑रुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति । एक॒-मति॑रिक्तम् । ज॒नि॒ष्यमा॑णा ए॒व प्र॒जा व॑रुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति ॥ 33 ॥

(नि॒रु॒प्यन्ते॑- भवतो॒ - भव॑ति - मेद्ध्य॒त्वाय॑ - रुन्धे॒ षट्च॑) (अ. 4)

अनुवाकं 5 - तच्छेषः

उत्त॑रस्यां॒-वेँद्या॑म॒न्यानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ सादयति । दक्षि॑णाया-म्मारु॒तीम् । अ॒प॒धु॒रमे॒वैना॑ युनक्ति । अथो॒ ओज॑ ए॒वासा॒मव॑हरति । तस्मा॒-द्ब्रह्म॑णश्च क्ष॒त्राच्च॒ विशो᳚-ऽन्यतो-ऽपक्र॒मिणीः᳚ । मा॒रु॒त्या पूर्व॑या॒ प्रच॑रति । अनृ॑तमे॒वाव॑ यजते । वा॒रु॒ण्योत्त॑रया । अ॒न्त॒त ए॒व वरु॑ण॒मव॑-यजते । यदे॒वाद्ध्व॒र्युः क॒रोति॑ ॥ 34 ॥

त-त्प्र॑तिप्रस्था॒ता क॑रोति । तस्मा॒-द्यच्छ्रेया᳚न्-क॒रोति॑ । त-त्पापी॑यान्-करोति । पत्नीं᳚ ँवाचयति । मेद्ध्या॑मे॒वैना᳚-ङ्करोति । अथो॒ तप॑ ए॒वैना॒मुप॑ नयति । यज्जा॒रग्ं सन्त॒-न्न प्र॑ब्रू॒यात् । प्रि॒य-ञ्ज्ञा॒तिग्ं रु॑न्ध्यात् । अ॒सौ मे॑ जा॒र इति॒ निर्दि॑शेत् । नि॒र्दिश्यै॒वैनं॑-वँरुणपा॒शेन॑ ग्राहयति ॥ 35 ॥

प्र॒घा॒स्यान्॑. हवामह॒ इति॒ पत्नी॑-मु॒दान॑यति । अह्व॑तै॒वैना᳚म् । यत्-पत्नी॑ पुरोनुवा॒क्या॑मनु ब्रू॒यात् । निर्वी᳚र्यो॒ यज॑मान-स्स्यात् । यज॑मा॒नो ऽन्वा॑ह । आ॒त्मन्ने॒व वी॒र्य॑-न्धत्ते । उ॒भौ या॒ज्याग्ं॑ सवीर्य॒त्वाय॑ । यद्ग्रामे॒ यदर॑ण्य॒ इत्या॑ह । य॒थो॒दि॒तमे॒व वरु॑ण॒मव॑ यजते । य॒ज॒मा॒न॒दे॒व॒त्यो॑ वा आ॑हव॒नीयः॑ ॥ 36 ॥

भ्रा॒तृ॒व्य॒ दे॒व॒त्यो॑ दक्षि॑णः । यदा॑हव॒नीये॑ जुहु॒यात् । यज॑मानं-वँरुणपा॒शेन॑ ग्राहयेत् । दक्षि॑णे॒ ऽग्नौ जु॑होति । भ्रातृ॑व्यमे॒व व॑रुणपा॒शेन॑ ग्राहयति । शूर्पे॑ण जुहोति । अन्य॑मे॒व वरु॑ण॒मव॑यजते । शी॒र्॒षन्न॑धि नि॒धाय॑ जुहोति । शी॒र्॒ष॒त ए॒व वरु॑ण॒मव॑ यजते । प्र॒त्यन्तिष्ठ॑ञ्जुहोति ॥ 37 ॥

प्र॒त्यङ्ङे॒व वरु॑णपा॒शा-न्निर्मु॑च्यते । अक्र॒न्कर्म॑ कर्म॒कृत॒ इत्या॑ह । दे॒वानृ॒ण-न्नि॑रव॒दाय॑ । अ॒नृ॒णा गृ॒हानुप॒-प्रेतेति॒ वावैतदा॑ह । वरु॑ण गृहीतं॒-वाँ ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॑ । य-द्यजु॑षा गृही॒तस्या॑ति॒रिच्य॑ते । तुषा᳚श्च निष्का॒सश्च॑ । तुषै᳚श्च निष्का॒सेन॑ चावभृ॒थमवै॑ति । वरु॑ण-गृहीतेनै॒व वरु॑ण॒मव॑यजते । अ॒पो॑-ऽवभृ॒थमवै॑ति ॥ 38 ॥

अ॒फ्सु वै वरु॑णः । सा॒क्षादे॒व वरु॑ण॒मव॑ यजते । प्रति॑युतो॒ वरु॑णस्य॒ पाश॒ इत्या॑ह । व॒रु॒ण॒पा॒शादे॒व निर्मु॑च्यते । अप्र॑तीक्ष॒-माय॑न्ति । वरु॑णस्या॒न्तर्हि॑त्यै । एधो᳚-ऽस्येधिषी॒महीत्या॑ह । स॒मिधै॒वाग्नि-न्न॑म॒स्यन्त॑ उ॒पाय॑न्ति । तेजो॑-ऽसि॒ तेजो॒ मयि॑ धे॒हीत्या॑ह । तेज॑ ए॒वात्मन्ध॑त्ते ॥ 39 ॥

(क॒रोति॑ - ग्राहय - त्याहव॒नीय॒ - स्तिष्ठ॑ञ्जुहो - त्य॒पो॑-ऽवभृ॒थमवै॑ति - धत्ते) (अ. 5)

अनुवाकं 6 - साकमेधाः

दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । सो᳚-ऽग्निर॑ब्रवीत् । ममे॒य-मनी॑कवती त॒नूः । ता-म्प्री॑णीत । अथासु॑रान॒भि भ॑विष्य॒थेति॑ । ते दे॒वा अ॒ग्नये-ऽनी॑कवते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपन्न् । सो᳚-ऽग्निरनी॑कवा॒न्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॑न प्री॒तः । च॒तु॒र्धा ऽनी॑का-न्यजनयत । ततो॑ दे॒वा अभ॑वन्न् । परा ऽसु॑राः ॥ 40 ॥

यद॒ग्नये-ऽनी॑कवते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल-न्नि॒र्वप॑ति । अ॒ग्निमे॒वानी॑कवन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॑न प्रीणाति । सो᳚-ऽग्निरनी॑कवा॒न्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॑न प्री॒तः । च॒तु॒र्धा ऽनी॑कानि जनयते । अ॒सौ वा आ॑दि॒त्यो᳚-ऽग्नि-रनी॑कवान् । तस्य॑ र॒श्मयो-ऽनी॑कानि । सा॒कग्ं सूर्ये॑णोद्य॒ता निर्व॑पति । सा॒क्षादे॒वास्मा॒ अनी॑कानि जनयति । ते-ऽसु॑राः॒ परा॑जिता॒ यन्तः॑ । द्यावा॑पृथि॒वी उपा᳚श्रयन्न् ॥ 41 ॥

ते दे॒वा म॒रुद्भ्यः॑ सान्तप॒नेभ्य॑श्च॒रु-न्निर॑वपन्न् । ता-न्द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑-मे॒वोभ॒यत॒-स्सम॑तपन्न् । यन्म॒रुद्भ्यः॑ सान्तप॒नेभ्य॑श्च॒रु-न्नि॒र्वप॑ति । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑मे॒व तदु॑भ॒यतो॒ यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्या॒न्-थ्सन्त॑पति । म॒द्ध्यन्दि॑ने॒ निर्व॑पति । तर्हि॒ हि ते-ऽक्ष्णि॑ष्ठ॒-न्तप॑ति । च॒रुर्भ॑वति । स॒र्वत॑ ए॒वैना॒न्-थ्सन्त॑पति । ते दे॒वा-श्श्वो॑ विज॒यिन॒-स्सन्तः॑ । सर्वा॑सा-न्दु॒ग्धे गृ॑हमे॒धीय॑-ञ्च॒रु-न्निर॑वपन्न् ॥ 42 ॥

आशि॑ता ए॒वाद्योप॑वसाम । कस्य॒ वा-ऽहे॒दम् । कस्य॑ वा॒ श्वो भ॑वि॒तेति॑ । स शृ॒तो॑-ऽभवत् । तस्याहु॑तस्य॒ नाश्ञन्न्॑ । न हि दे॒वा अहु॑तस्या॒श्ञन्ति॑ । ते᳚-ऽब्रुवन्न् । कस्मा॑ इ॒मग्ं हो᳚ष्याम॒ इति॑ । म॒रुद्भ्यो॑ गृहमे॒धिभ्य॒ इत्य॑ब्रुवन्न् । त-म्म॒रुद्भ्यो॑ गृहमे॒धिभ्यो॑-ऽजुहवुः ॥ 43 ॥

ततो॑ दे॒वा अभ॑वन्न् । परा-ऽसु॑राः । यस्यै॒वं-विँ॒दुषो॑ म॒रुद्भ्यो॑ गृहमे॒धिभ्यो॑ गृ॒हे जुह्व॑ति । भव॑त्या॒त्मना᳚ । परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति । यद्वै य॒ज्ञस्य॑ पाक॒त्रा क्रि॒यते᳚ । प॒श॒व्य॑-न्तत् । पा॒क॒त्रा वा ए॒तत्क्रि॑यते । यन्नेद्ध्माब॒र्॒हि-र्भव॑ति । न सा॑मिधे॒नी-र॒न्वाह॑ ॥ 44 ॥

न प्र॑या॒जा इ॒ज्यन्ते᳚ । नानू॑या॒जाः । य ए॒वं-वेँद॑ । प॒शु॒मा-न्भ॑वति । आज्य॑भागौ यजति । य॒ज्ञस्यै॒व चक्षु॑षी॒ नान्तरे॑ति । म॒रुतो॑ गृहमे॒धिनो॑ यजति । भा॒ग॒धेये॑-नै॒वैना॒न्-थ्सम॑र्धयति । अ॒ग्निग्ग् स्वि॑ष्ट॒कृतं॑-यँजति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । इडा᳚न्तो भवति । प॒शवो॒ वा इडा᳚ । प॒शुष्वे॒वोपरि॑ष्टा॒-त्प्रति॑ तिष्ठति ॥ 45 ॥

(असु॑रा - अश्रयन् - गृहमे॒धीयं॑ च॒रु-न्निर॑वपन् - नजुहवु - र॒न्वा - हेडा᳚न्तो भवति॒ द्वे च॑) (अ. 6)

अनुवाकं 7 - तच्छेषः

यत्पत्नी॑ गृहमे॒धीय॑-स्याश्ञी॒यात् । गृ॒ह॒मे॒द्ध्ये॑व स्या᳚त् । वि त्व॑स्य य॒ज्ञ ऋ॑ध्येत । यन्नाश्ञी॒यात् । अगृ॑हमेधी स्यात् । नास्य॑ य॒ज्ञो व्यृ॑द्ध्येत । प्रति॑वेश-म्पचेयुः । तस्या᳚श्ञीयात् । गृ॒ह॒मे॒द्ध्ये॑व भ॑वति । नास्य॑ य॒ज्ञो व्यृ॑द्ध्यते ॥ 46 ॥

ते दे॒वा गृ॑हमे॒धीये॑ने॒ष्ट्वा । आशि॑ता अभवन्न् । आञ्ज॑ता॒भ्य॑ञ्जत । अनु॑ व॒थ्सा-न॑वासयन्न् । तेभ्यो-ऽसु॑राः॒, क्षुध॒-म्प्राहि॑ण्वन्न् । सा दे॒वेषु॑ लो॒कमवि॑त्त्वा । असु॑रा॒न्-पुन॑रगच्छत् । गृ॒ह॒मे॒धीये॑ने॒ष्ट्वा । आशि॑ता भवन्ति । आञ्ज॑ते॒-ऽभ्य॑ञ्जते ॥ 47 ॥

अनु॑ व॒थ्सान्. वा॑सयन्ति । भ्रातृ॑व्यायै॒व त-द्यज॑मानः॒, क्षुध॒-म्प्रहि॑णोति । ते दे॒वा गृ॑हमे॒धीये॑ने॒ष्ट्वा । इन्द्रा॑य निष्का॒स-न्न्य॑दधुः । अ॒स्माने॒व श्व इन्द्रो॒ निहि॑तभाग उपावर्ति॒तेति॑ । तानिन्द्रो॒ निहि॑तभाग उ॒पाव॑र्तत । गृ॒ह॒मे॒धीये॑ने॒ष्ट्वा । इन्द्रा॑य निष्का॒स-न्निद॑द्ध्यात् । इन्द्र॑ ए॒वैन॒-न्निहि॑तभाग उ॒पाव॑र्तते । गार्ह॑पत्ये जुहोति ॥ 48 ॥

भा॒ग॒धेये॑ने॒वैन॒ग्ं॒ सम॑र्धयति । ऋ॒ष॒भमाह्व॑यति । व॒ष॒ट्का॒र ए॒वास्य॒ सः । अथो॑ इन्द्रि॒यमे॒व त-द्वी॒र्यं॑-यँज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते । इन्द्रो॑ वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा । परा᳚-म्परा॒वत॑-मगच्छत् । अपा॑राध॒मिति॒ मन्य॑मानः । सो᳚-ऽब्रवीत् । क इ॒दं-वेँ॑दिष्य॒तीति॑ । ते᳚-ऽब्रुव-न्म॒रुतो॒ वरं॑-वृँणामहै ॥ 49 ॥

अथ॑ व॒यं-वेँ॑दाम । अ॒स्मभ्य॑मे॒व प्र॑थ॒मग्ं ह॒विर्निरु॑प्याता॒ इति॑ । त ए॑न॒मद्ध्य॑-क्रीडन्न् । तत्क्री॒डिना᳚-ङ्क्रीडि॒त्वम् । य-न्म॒रुद्भ्यः॑ क्री॒डिभ्यः॑ प्रथ॒मग्ं ह॒विर्नि॑रु॒प्यते॒ विजि॑त्यै । सा॒कग्ं सूर्ये॑णोद्य॒ता निर्व॑पति । ए॒तस्मि॒न् वै लो॒क इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒न्-थ्समृ॑द्ध्यै । ए॒त-द्ब्रा᳚ह्मणान्ये॒व पञ्च॑ ह॒वीग्ंषि॑ । ए॒त-द्ब्रा᳚ह्मण ऐन्द्रा॒ग्नः । अथै॒ष ऐ॒न्द्रश्च॒रु-र्भ॑वति ॥ 50 ॥

उ॒द्धा॒रं-वाँ ए॒तमिन्द्र॒ उद॑हरत । वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा । अ॒न्यासु॑ दे॒वता॒स्वधि॑ । यदे॒ष ऐ॒न्द्र-श्च॒रु-र्भव॑ति । उ॒द्धा॒रमे॒व तं-यँज॑मान॒ उद्ध॑रते । अ॒न्यासु॑ प्र॒जास्वधि॑ । वै॒श्व॒क॒र्म॒ण एक॑कपालो भवति । विश्वा᳚न्ये॒व तेन॒ कर्मा॑णि॒ यज॑मा॒नो ऽव॑रुन्धे ॥ 51 ॥

(ऋ॒द्ध्य॒ते॒-ऽ-भ्य॑ञ्जते-जुहोति-वृणामहै-भवत्य॒- +ष्टौ च॑) (अ. 7)

अनुवाकं 8 - पितृयज्ञः

वै॒श्व॒दे॒वेन॒ वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत । ता व॑रुण-प्रघा॒सै-र्व॑रुणपा॒शाद॑मुञ्चत् । सा॒क॒मे॒धैः प्रत्य॑स्थापयत् । त्र्य॑म्बकै रु॒द्र-न्नि॒रवा॑दयत । पि॒तृ॒य॒ज्ञेन॑ सुव॒र्गं-लोँ॒कम॑गमयत् । य-द्वै᳚श्वदे॒वेन॒ यज॑ते । प्र॒जा ए॒व त-द्यज॑मान-स्सृजते । ता व॑रुण-प्रघा॒सै-र्व॑रुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति । सा॒क॒मे॒धैः प्रति॑ष्ठापयति । त्र्य॑म्बकैरु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते ॥ 52 ॥

पि॒तृ॒य॒ज्ञेन॑ सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति । द॒क्षि॒ण॒तः प्रा॑चीनावी॒ती निर्व॑पति । द॒क्षि॒णावृ॒द्धि पि॑तृ॒णाम् । अना॑दृत्य॒ तत् । उ॒त्त॒र॒त ए॒वोप॒वीय॒ निर्व॑पेत् । उ॒भये॒ हि दे॒वाश्च॑ पि॒तर॑श्चे॒ज्यन्ते᳚ । अथो॒ यदे॒व द॑क्षिणा॒र्धे॑-ऽधि॒ श्रय॑ति । तेन॑ दक्षि॒णावृ॑त् । सोमा॑य पितृ॒मते॑ पुरो॒डाश॒ग्ं॒ षट्क॑पाल॒-न्निर्व॑पति । सं॒वँ॒थ्स॒रो वै सोमः॑ पितृ॒मान् ॥ 53 ॥

सं॒वँ॒थ्स॒रमे॒व प्री॑णाति । पि॒तृभ्यो॑ बर्हि॒षद्भ्यो॑ धा॒नाः । मासा॒ वै पि॒तरो॑ बर्हि॒षदः॑ । मासा॑ने॒व प्री॑णाति । यस्मि॒न् वा ऋ॒तौ पुरु॑षः प्र॒मीय॑ते । सो᳚-ऽस्या॒मुष्मि॑न् ँलो॒के भ॑वति । ब॒हु॒रू॒पा धा॒ना भ॑वन्ति । अ॒हो॒रा॒त्राणा॑-म॒भिजि॑त्यै । पि॒तृभ्यो᳚ ऽग्निष्वा॒त्तेभ्यो॑ म॒न्थम् । अ॒र्ध॒मा॒सा वै पि॒तरो᳚-ऽग्निष्वा॒त्ताः ॥ 54 ॥

अ॒र्ध॒मा॒साने॒व प्री॑णाति । अ॒भि॒वा॒न्या॑यै दु॒ग्धे भ॑वति । सा हि पि॑तृदेव॒त्य॑-न्दु॒हे । य-त्पू॒र्णम् । त-न्म॑नु॒ष्या॑णाम् । उ॒प॒र्य॒र्धो दे॒वाना᳚म् । अ॒र्धः पि॑तृ॒णाम् । अ॒र्ध उप॑मन्थति । अ॒र्धो हि पि॑तृ॒णाम् । एक॒योप॑मन्थति ॥ 55 ॥

एका॒ हि पि॑तृ॒णाम् । द॒क्षि॒णोप॑मन्थति । द॒क्षि॒णा वृ॒द्धि पि॑तृ॒णाम् । अना॑र॒भ्योप॑मन्थति । तद्धि पि॒तॄन्-गच्छ॑ति । इ॒मा-न्दिशं॒-वेँदि॒मुद्ध॑न्ति । उ॒भये॒ हि दे॒वाश्च॑ पि॒तर॑श्चे॒ज्यन्ते᳚ । चतुः॑ स्रक्तिर्भवति । सर्वा॒ ह्यनु॒ दिशः॑ पि॒तरः॑ । अखा॑ता भवति ॥ 56 ॥

खा॒ता हि दे॒वाना᳚म् । म॒द्ध्य॒तो᳚ ऽग्निराधी॑यते । अ॒न्त॒तो हि दे॒वाना॑-माधी॒यते᳚ । वर्षी॑यानि॒द्ध्म इ॒द्ध्मा-द्भ॑वति॒ व्यावृ॑त्त्यै । परि॑ श्रयति । अ॒न्तर्हि॑तो॒ हि पि॑तृलो॒को म॑नुष्यलो॒कात् । यत्-परु॑षि दि॒नम् । त-द्दे॒वाना᳚म् । यद॑न्त॒रा । त-न्म॑नु॒ष्या॑णाम् ॥ 57 ॥

य-थ्समू॑लम् । त-त्पि॑तृ॒णाम् । समू॑ल-म्ब॒र्॒हि-र्भ॑वति॒ व्यावृ॑त्त्यै । द॒क्षि॒णा स्तृ॑णाति । द॒क्षि॒णा वृ॒द्धि पि॑तृ॒णाम् । त्रिः पर्ये॑ति । तृ॒तीये॒ वा इ॒तो लो॒के पि॒तरः॑ । ताने॒व प्री॑णाति । त्रिः पुनः॒ पर्ये॑ति । षट्थ्सम्प॑द्यन्ते ॥ 58 ॥

षड्वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तूने॒व प्री॑णाति । य-त्प्र॑स्त॒रं-यँजु॑षा गृह्णी॒यात् । प्र॒मायु॑को॒ यज॑मान-स्स्यात् । यन्न गृ॑ह्णी॒यात् । अ॒ना॒य॒त॒न-स्स्या᳚त् । तू॒ष्णीमे॒व न्य॑स्येत् । न प्र॒मायु॑को॒ भव॑ति । नाना॑यत॒नः । यत्-त्रीन्-प॑रि॒धी-न्प॑रिद॒द्ध्यात् ॥ 59 ॥

मृ॒त्युना॒ यज॑मान॒-म्परि॑ गृह्णीयात् । यन्न प॑रि-द॒द्ध्यात् । रक्षाग्ं॑सि य॒ज्ञग्ं ह॑न्युः । द्वौ प॑रि॒धी परि॑दधाति । रक्ष॑सा॒-मप॑हत्यै । अथो॑ मृ॒त्योरे॒व यज॑मान॒-मुथ्सृ॑जति । य-त्त्रीणि॑ त्रीणि ह॒वीग्ष्यु॑दा॒हरे॑युः । त्रय॑स्त्रय एषाग्ं सा॒क-म्प्रमी॑येरन्न् । एकै॑क-मनू॒चीना᳚-न्यु॒दाह॑रन्ति । एकै॑क ए॒वैषा॑म॒न्वञ्चः॒ प्रमी॑यते । क॒शिपु॑ कशिप॒व्या॑य । उ॒प॒बर्ह॑ण-मुपबर्ह॒ण्या॑य । आञ्ज॑न-माञ्ज॒न्या॑य । अ॒भ्यञ्ज॑न-मभ्यञ्ज॒न्या॑य । य॒था॒भा॒गमे॒वैना᳚-न्प्रीणाति ॥ 60 ॥

(नि॒रव॑दयते - पितृ॒मा - न॑ग्निष्वा॒त्ता - एक॒योप॑ मन्थ॒ - त्यखा॑ता भवति-मनु॒ष्या॑णां - पद्यन्ते - परिद॒द्ध्यान् - मी॑यते॒ पञ्च॑ च) (अ. 8)

अनुवाकं 9 - तच्छेषः

अ॒ग्नये॑ दे॒वेभ्यः॑ पि॒तृभ्यः॑ समि॒द्ध्यमा॑ना॒यानु॑ब्रू॒हीत्या॑ह ।

उ॒भये॒ हि दे॒वाश्च॑ पि॒तर॑श्चे॒ज्यन्ते᳚ । एका॒मन्वा॑ह । एका॒ हि पि॑तृ॒णाम् । त्रिरन्वा॑ह । त्रिर्हि दे॒वाना᳚म् । आ॒घा॒रावाघा॑रयति । य॒ज्ञ॒ प॒रुषो॒रन॑न्तरित्यै । नार्षे॒यं-वृँ॑णीते । न होता॑रम् ॥ 61 ॥

यदा॑र्षे॒यं-वृँ॑णी॒त । यद्धोता॑रम् । प्र॒मायु॑को॒ यज॑मान-स्स्यात् । प्र॒मायु॑को॒ होता᳚ । तस्मा॒न्न वृ॑णीते । यज॑मानस्य॒ होतु॑-र्गोपी॒थाय॑ । अप॑बर्हिषः प्रया॒जान्.-य॑जति । प्र॒जा वै ब॒र्॒हिः । प्र॒जा ए॒व मृ॒त्योरुथ्सृ॑जति । आज्य॑भागौ यजति ॥ 62 ॥

य॒ज्ञस्यै॒व चक्षु॑षी॒ नान्तरे॑ति । प्रा॒ची॒ना॒वी॒ती सोमं॑-यँजति । पि॒तृ॒दे॒व॒त्या॑ हि । ए॒षा ऽऽहु॑तिः । पञ्च॒ कृत्वो-ऽव॑द्यति । पञ्च॒ ह्ये॑ता दे॒वताः᳚ । द्वे पु॑रो-ऽनुवा॒क्ये᳚ । या॒ज्या॑ दे॒वता॑ वषट्का॒रः । ता ए॒व प्री॑णाति । सन्त॑त॒मव॑ द्यति ॥ 63 ॥

ऋ॒तू॒नाग्ं सन्त॑त्यै । प्रैवैभ्यः॒ पूर्व॑या पुरो-ऽनुवा॒क्य॑या ऽऽह । प्रण॑यति द्वि॒तीय॑या । ग॒मय॑ति या॒ज्य॑या । तृ॒तीये॒ वा इ॒तो लो॒के पि॒तरः॑ । अह्न॑ ए॒वैना॒-न्पूर्व॑या पुरो-ऽनुवा॒क्य॑या॒ ऽत्यान॑यति । रात्रि॑यै द्वि॒तीय॑या । ऐवैनान्॑. या॒ज्य॑या गमयति । द॒क्षि॒ण॒तो॑-ऽव॒दाय॑ । उद॒ङ्ङति॑ क्रामति॒ व्यावृ॑त्त्यै ॥ 64 ॥

आ स्व॒धेत्या-श्रा॑वयति । अस्तु॑ स्व॒धेति॑ प्र॒त्याश्रा॑वयति । स्व॒धा नम॒ इति॒ वष॑ट्करोति । स्व॒धा॒का॒रो हि पि॑तृ॒णाम् । सोम॒मग्रे॑ यजति । सोम॑ प्रयाजा॒ हि पि॒तरः॑ । सोम॑-म्पितृ॒मन्तं॑-यँजति । सं॒वँ॒थ्स॒रो वै सोमः॑ पितृ॒मान् । सं॒वँ॒थ्स॒रमे॒व त-द्य॑जति । पि॒तॄन्-ब॑र्हि॒षदो॑ यजति ॥ 65 ॥

ये वै यज्वा॑नः । ते पि॒तरो॑ बर्हि॒षदः॑ । ताने॒व त-द्य॑जति । पि॒तॄन॑ग्निष्वा॒त्तान्. य॑जति । ये वा अय॑ज्वानो गृहमे॒धिनः॑ । ते पि॒तरो᳚-ऽग्निष्वा॒त्ताः । ताने॒व त-द्य॑जति । अ॒ग्नि-ङ्क॑व्य॒वाह॑नं-यँजति । य ए॒व पि॑तृ॒णाम॒ग्निः । तमे॒व त-द्य॑जति ॥ 66 ॥

अथो॒ यथा॒-ऽग्निग्ग् स्वि॑ष्ट॒कृतं॒-यँज॑ति । ता॒दृगे॒व तत् । ए॒तत्ते॑ तत॒ ये च॒ त्वामन्विति॑ ति॒सृषु॑ स्र॒क्तीषु॒ निद॑धाति । तस्मा॒दा तृ॒तीया॒-त्पुरु॑षा॒न्नाम॒ न गृ॑ह्णन्ति । ए॒ताव॑न्तो॒ हीज्यन्ते᳚ । अत्र॑ पितरो यथाभा॒ग-म्म॑न्दद्ध्व॒मित्या॑ह । ह्लीका॒ हि पि॒तरः॑ । उद॑ञ्चो॒ निष्क्रा॑मन्ति । ए॒षा वै म॑नु॒ष्या॑णा॒-न्दिक् । स्वामे॒व त-द्दिश॒मनु॒ निष्क्रा॑मन्ति ॥ 67 ॥

आ॒ह॒व॒नीय॒-मुप॑तिष्ठन्ते । न्ये॑वास्मै॒ तद्ध्नु॑वते । यथ्स॒त्या॑हव॒नीये᳚ । अथा॒न्यत्र॒ चर॑न्ति । आतमि॑तो॒रुप॑तिष्ठन्ते । अ॒ग्निमे॒वोप॑द्र॒ष्टार॑-ङ्कृ॒त्वा । पि॒तॄ-न्नि॒रव॑दयन्ते । अन्तं॒-वाँ ए॒ते प्रा॒णाना᳚-ङ्गच्छन्ति । य आतमि॑तोरुप॒तिष्ठ॑न्ते । सु॒स॒न्दृश॑-न्त्वा व॒यमित्या॑ह ॥ 68 ॥

प्रा॒णो वै सु॑स॒न्दृक् । प्रा॒णमे॒वात्मन्-द॑धते । योजा॒ न्वि॑न्द्र ते॒ हरी॒ इत्या॑ह । प्रा॒णमे॒व पुन॑रयुक्त । अक्ष॒न्नमी॑मदन्त॒ हीति॒ गार्ह॑पत्य॒-मुप॑तिष्ठन्ते । अक्ष॒न्नमी॑मद॒न्ताथ॒ त्वोप॑तिष्ठामह॒ इति॒ वावैतदा॑ह । अमी॑मदन्त पि॒तरः॑ सो॒म्या इत्य॒भि प्रप॑द्यन्ते । अमी॑मदन्त पि॒तरो-ऽथ॑ त्वा॒-ऽभि प्रप॑द्यामह॒ इति॒ वावैतदा॑ह । अ॒पः परि॑षिञ्चति । मा॒र्जय॑त्ये॒वैनान्॑ ॥ 69 ॥

अथो॑ त॒र्पय॑त्ये॒व । तृप्य॑ति प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । य ए॒वं-वेँद॑ । अप॑ बर्हिषावनूया॒जौ य॑जति । प्र॒जा वै ब॒र्॒हिः । प्र॒जा ए॒व मृ॒त्योरुथ्सृ॑जति । च॒तुरः॑ प्रया॒जान्. य॑जति । द्वाव॑नूया॒जौ । षट्थ्सम्प॑द्यन्ते । षड्वा ऋ॒तवः॑ ॥ 70 ॥

ऋ॒तूने॒व प्री॑णाति । न पत्न्यन्वा᳚स्ते । न संयाँ॑जयन्ति । यत्पत्न्य॒न्वासी॑त । यथ्सं॑याँ॒जये॑युः । प्र॒मायु॑का स्यात् । तस्मा॒न्नान्वा᳚स्ते । न संयाँ॑जयन्ति । पत्नि॑यै गोपी॒थाय॑ ॥ 71 ॥

(होता॑र॒ - माज्य॑भागौ यजति॒ - सन्त॑त॒मव॑द्यति॒ - व्यावृ॑त्त्यै - बर्हि॒षदो॑ यजति॒ - तमे॒व त-द्य॑ज॒- त्यनु॒ निष्क्रा॑मन्त्या - है - नान् - ऋ॒तवो॒ - +नव॑ च) (अ. 9)

अनुवाकं 10 - त्र्यम्बकहवींषि

प्र॒ति॒पू॒रु॒षमेक॑कपाला॒-न्निर्व॑पति । जा॒ता ए॒व प्र॒जा रु॒द्रान्नि॒रव॑दयते । एक॒मति॑रिक्तम् । ज॒नि॒ष्यमा॑णा ए॒व प्र॒जा रु॒द्रान्नि॒रव॑दयते । एक॑कपाला भवन्ति । ए॒क॒धैव रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते । नाभिघा॑रयति । यद॑भिघा॒रये᳚त् । अ॒न्त॒र॒व॒चा॒रिणग्ं॑ रु॒द्र-ङ्कु॑र्यात् । ए॒को॒ल्मु॒केन॑ यन्ति ॥ 72 ॥

तद्धि रु॒द्रस्य॑ भाग॒धेय᳚म् । इ॒मा-न्दिशं॑-यँन्ति । ए॒षा वै रु॒द्रस्य॒ दिक् । स्वाया॑मे॒व दि॒शि रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते । रु॒द्रो वा अ॑प॒शुका॑या॒ आहु॑त्यै॒ नाति॑ष्ठत । अ॒सौ ते॑ प॒शुरिति॒ निर्दि॑शे॒द्य-न्द्वि॒ष्यात् । यमे॒व द्वेष्टि॑ । तम॑स्मै प॒शु-न्निर्दि॑शति । यदि॒ न द्वि॒ष्यात् । आ॒खुस्ते॑ प॒शुरिति॑ ब्रूयात् ॥ 73 ॥

न ग्रा॒म्या-न्प॒शून्. हि॒नस्ति॑ । नार॒ण्यान् । च॒तु॒ष्प॒थे जु॑होति । ए॒ष वा अ॑ग्नी॒ना-म्पड्बी॑शो॒ नाम॑ । अ॒ग्नि॒वत्ये॒व जु॑होति । म॒द्ध्य॒मेन॑ प॒र्णेन॑ जुहोति । स्रुग्घ्ये॑षा । अथो॒ खलु॑ । अ॒न्त॒मेनै॒व हो॑त॒व्य᳚म् । अ॒न्त॒त ए॒व रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते ॥ 74 ॥

ए॒ष ते॑ रुद्र भा॒ग-स्स॒ह स्वस्रा-ऽम्बि॑क॒येत्या॑ह । श॒रद्वा अ॒स्याम्बि॑का॒ स्वसा᳚ । तया॒ वा ए॒ष हि॑नस्ति । यग्ं हि॒नस्ति॑ । तयै॒वैनग्ं॑ स॒ह श॑मयति । भे॒ष॒ज-ङ्गव॒ इत्या॑ह । याव॑न्त ए॒व ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ । तेभ्यो॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति । अवा᳚म्ब रु॒द्रम॑दिम॒हीत्या॑ह । आ॒शिष॑मे॒वैतामाशा᳚स्ते ॥ 75 ॥

त्र्य॑म्बकं-यँजामह॒ इत्या॑ह । मृ॒त्यो-र्मु॑क्षीय॒ मा ऽमृता॒दिति॒ वावैतदा॑ह । उत्कि॑रन्ति । भग॑स्य लीफ्सन्ते । मूते॑ कृ॒त्वा-ऽऽस॑जन्ति । यथा॒ जनं॑-यँ॒ते॑-ऽव॒स-ङ्क॒रोति॑ । ता॒दृगे॒वतत् । ए॒ष ते॑ रुद्र भा॒ग इत्या॑ह नि॒रव॑त्त्यै । अप्र॑तीक्ष॒माय॑न्ति । अ॒पः परि॑षिञ्चति । रु॒द्रस्या॒न्तर्हि॑त्यै । प्र वा ए॒ते᳚-ऽस्मा-ल्लो॒काच्च्य॑वन्ते । ये त्र्य॑म्बकै॒श्चर॑न्ति । आ॒दि॒त्य-ञ्च॒रु-म्पुन॒रेत्य॒ निर्व॑पति । इ॒यं-वाँ अदि॑तिः । अ॒स्यामे॒व प्रति॑ तिष्ठन्ति ॥ 76 ॥

(य॒न्ति॒ - ब्रू॒या॒न् - नि॒रव॑दयते - शास्ते - सिञ्चति॒ षट्च॑) (अ. 10)

(अनु॑मत्यै - वैश्वदे॒वेन॒ ता-स्सृ॒ष्टा - स्त्रि॒वृत् - प्र॒जाप॑ति-स्सवि॒ - तोत्त॑रस्यां - देवासु॒रा-स्सो᳚-ऽग्नि--र् य-त्पत्नी॑ -वैश्वदे॒वेन॒ ता व॑रुणप्रघा॒सै - र॒ग्नये॑ दे॒वेभ्यः॑ - प्रतिपूरु॒ष-न्दश॑)

(अनु॑मत्यै - प्रथम॒जो व॒थ्सो - ब॑हुरू॒पा हि प॒शव॒ - स्तस्मा᳚-त्पृथमा॒त्रं - ँयद॒ग्नये-ऽनी॑कवत - उद्धा॒रं-वाँ - अ॒ग्नये॑ दे॒वेभ्य॑ - ऋ॒तूने॒व षट्थ्स॑प्ततिः)

(अनु॑मत्यै॒ - प्रति॑ तिष्ठन्ति)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके षष्ठः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥