Krishna

1.6 - ਰਾਜਸੂਯਾਨੁਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ - ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਪਾਠਃ - ਅਨੁਮਤ੍ਯੈ ਪੁਰੋਡਾਸ਼ਮ੍

1.6 - Rajasuyanubrahmanam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Anumatyai Purodasham

✍️ Vedic 🖋️ Gurmukhi script
📄 Download PDF
ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਪ੍ਰਥਮਾष੍ਟਕੇ षष੍ਠਃ ਪ੍ਰਪਾਠਕਃ - ਰਾਜਸੂਯਾਨੁਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ
ਓ-ਨ੍ਨਮਃ ਪਰਮਾਤ੍ਮਨੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਮਹਾਗਣਪਤਯੇ ਨਮਃ,
ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੁਭ੍ਯੋ ਨਮਃ । ਹ॒ਰਿਃ॒ ਓਮ੍ ॥
ਅਨੁਵਾਕਂ 1 - ਅਨੁਮਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾ ਇष੍ਟਯਃ
ਅਨੁੑਮਤ੍ਯੈ ਪੁਰੋ॒ਡਾਸ਼ੑ-ਮ॒ष੍ਟਾਕੑਪਾਲ॒-ਨ੍ਨਿਰ੍ਵੑਪਤਿ । ਯੇ ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਞ੍ਚ॒-ਸ਼੍ਸ਼ਮ੍ਯਾੑਯਾ ਅਵ॒ਸ਼ੀਯੑਨ੍ਤੇ । ਤਨ੍ਨੈਰ੍ੑ​ऋ॒ਤ-ਮੇਕੑਕਪਾਲਮ੍ । ਇ॒ਯਂ-ਵਾਁ ਅਨੁੑਮਤਿਃ । ਇ॒ਯ-ਨ੍ਨਿਰ੍-ऋੑਤਿਃ । ਨੈ॒ਰ੍॒ऋ॒ਤੇਨ॒ ਪੂਰ੍ਵੇੑਣ॒ ਪ੍ਰਚੑਰਤਿ । ਪਾ॒ਪ੍ਮਾਨੑਮੇ॒ਵ ਨਿਰ੍-ऋੑਤਿ॒-ਮ੍ਪੂਰ੍ਵਾ᳚-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ । ਏਕੑ ਕਪਾਲੋ ਭਵਤਿ । ਏ॒ਕ॒ਧੈਵ ਨਿਰ੍-ऋੑਤਿ-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ । ਯਦਹੁੑਤ੍ਵਾ॒ ਗਾਰ੍​ਹੑਪਤ੍ਯ ਈ॒ਯੁਃ ॥ 1 ॥
ਰੁ॒ਦ੍ਰੋ ਭੂ॒ਤ੍ਵਾ-ऽਗ੍ਨਿਰੑਨੂ॒ਤ੍ਥਾਯੑ । ਅ॒ਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰ੍ਯੁ-ਞ੍ਚ॒ ਯਜੑਮਾਨ-ਞ੍ਚ ਹਨ੍ਯਾਤ੍ । ਵੀਹਿ॒ ਸ੍ਵਾਹਾ ऽऽਹੁੑਤਿ-ਞ੍ਜੁषਾ॒ਣ ਇਤ੍ਯਾੑਹ । ਆਹੁੑਤ੍ਯੈ॒ਵੈਨਗ੍ਂੑ ਸ਼ਮਯਤਿ । ਨਾਰ੍ਤਿ॒ਮਾਰ੍ਚ੍ਛੑ-ਤ੍ਯਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰ੍ਯੁਰ੍ਨ ਯਜੑਮਾਨਃ । ਏ॒ਕੋ॒ਲ੍ਮੁ॒ਕੇਨੑ ਯਨ੍ਤਿ । ਤਦ੍ਧਿ ਨਿਰ੍-ऋੑਤ੍ਯੈ ਭਾਗ॒ਧੇਯ᳚ਮ੍ । ਇ॒ਮਾ-ਨ੍ਦਿਸ਼ਂੑ-ਯਁਨ੍ਤਿ । ਏ॒षਾ ਵੈ ਨਿਰ੍-ऋੑਤ੍ਯੈ॒ ਦਿਕ੍ । ਸ੍ਵਾਯਾੑਮੇ॒ਵ ਦਿ॒ਸ਼ਿ ਨਿਰ੍-ऋੑਤਿ-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ ॥ 2 ॥
ਸ੍ਵਕृੑਤ॒ ਇਰਿੑਣੇ ਜੁਹੋਤਿ ਪ੍ਰਦ॒ਰੇ ਵਾ᳚ । ਏ॒ਤਦ੍ਵੈ ਨਿਰ੍-ऋੑਤ੍ਯਾ ਆ॒ਯਤੑਨਮ੍ । ਸ੍ਵ ਏ॒ਵਾਯਤੑਨੇ॒ ਨਿਰ੍-ऋੑਤਿ-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ । ਏ॒ष ਤੇੑ ਨਿਰ੍-ऋਤੇ ਭਾ॒ਗ ਇਤ੍ਯਾੑਹ । ਨਿਰ੍ਦਿੑਸ਼ਤ੍ਯੇ॒ਵੈਨਾ᳚ਮ੍ । ਭੂਤੇੑ ਹ॒ਵਿष੍ਮੑਤ੍ਯ॒ਸੀਤ੍ਯਾੑਹ । ਭੂਤਿੑਮੇ॒ਵੋਪਾਵੑਰ੍ਤਤੇ । ਮੁ॒ਞ੍ਚੇਮਮਗ੍ਂਹੑਸ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ । ਅਗ੍ਂਹੑਸ ਏ॒ਵੈਨੑ-ਮ੍ਮੁਞ੍ਚਤਿ । ਅ॒ਙ੍ਗੁ॒ष੍ਠਾਭ੍ਯਾ᳚-ਞ੍ਜੁਹੋਤਿ ॥ 3 ॥
ਅ॒ਨ੍ਤ॒ਤ ਏ॒ਵ ਨਿਰ੍-ऋੑਤਿ-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ । ਕृ॒ष੍ਣਂ-ਵਾਁਸਃੑ ਕृ॒ष੍ਣਤੂੑष॒-ਨ੍ਦਕ੍षਿੑਣਾ । ਏ॒ਤ-ਦ੍ਵੈ ਨਿਰ੍-ऋੑਤ੍ਯੈ ਰੂ॒ਪਮ੍ । ਰੂ॒ਪੇਣੈ॒ਵ ਨਿਰ੍-ऋੑਤਿ-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ । ਅਪ੍ਰੑਤੀਕ੍ष॒ਮਾਯੑਨ੍ਤਿ । ਨਿਰ੍-ऋੑਤ੍ਯਾ ਅ॒ਨ੍ਤਰ੍​ਹਿੑਤ੍ਯੈ । ਸ੍ਵਾਹਾ॒ ਨਮੋ॒ ਯ ਇ॒ਦ-ਞ੍ਚ॒ਕਾਰੇਤਿ॒ ਪੁਨ॒ਰੇਤ੍ਯ॒ ਗਾਰ੍​ਹੑਪਤ੍ਯੇ ਜੁਹੋਤਿ । ਆਹੁੑਤ੍ਯੈ॒ਵ ਨੑਮ॒ਸ੍ਯਨ੍ਤੋ॒ ਗਾਰ੍​ਹੑਪਤ੍ਯ-ਮੁ॒ਪਾਵੑਰ੍ਤਨ੍ਤੇ । ਆ॒ਨੁ॒ਮ॒ਤੇਨ॒ ਪ੍ਰਚੑਰਤਿ । ਇ॒ਯਂ-ਵਾਁ ਅਨੁੑਮਤਿਃ ॥ 4 ॥
ਇ॒ਯਮੇ॒ਵਾਸ੍ਮੈੑ ਰਾ॒ਜ੍ਯਮਨੁੑਮਨ੍ਯਤੇ । ਧੇ॒ਨੁ-ਰ੍ਦਕ੍षਿੑਣਾ । ਇ॒ਮਾਮੇ॒ਵ ਧੇ॒ਨੁ-ਙ੍ਕੁੑਰੁਤੇ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯ-ਞ੍ਚ॒ਰੁ-ਨ੍ਨਿਰ੍ਵੑਪਤਿ । ਉ॒ਭਯੀ᳚ष੍ਵੇ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਜਾਸ੍ਵ॒ਭਿषਿੑਚ੍ਯਤੇ । ਦੈਵੀੑषੁ ਚ॒ ਮਾਨੁੑषੀषੁ ਚ । ਵਰੋ॒ ਦਕ੍षਿੑਣਾ । ਵਰੋ॒ ਹਿ ਰਾ॒ਜ੍ਯਗ੍ਂ ਸਮृੑਦ੍ਧ੍ਯੈ । ਆ॒ਗ੍ਨਾ॒ਵੈ॒ष੍ਣ॒ਵ-ਮੇਕਾੑਦਸ਼ਕਪਾਲ॒-ਨ੍ਨਿਰ੍ਵੑਪਤਿ । ਅ॒ਗ੍ਨਿ-ਸ੍ਸਰ੍ਵਾੑ ਦੇ॒ਵਤਾਃ᳚ ॥ 5 ॥
ਵਿष੍ਣੁੑਰ੍ਯ॒ਜ੍ਞਃ । ਦੇ॒ਵਤਾ᳚ਸ਼੍ਚੈ॒ਵ ਯ॒ਜ੍ਞ-ਞ੍ਚਾਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ । ਵਾ॒ਮ॒ਨੋ ਵ॒ਹੀ ਦਕ੍षਿੑਣਾ । ਯ-ਦ੍ਵ॒ਹੀ । ਤੇਨਾ᳚ਗ੍ਨੇ॒ਯਃ । ਯ-ਦ੍ਵਾੑਮ॒ਨਃ । ਤੇਨੑ ਵੈष੍ਣ॒ਵ-ਸ੍ਸਮृੑਦ੍ਧ੍ਯੈ । ਅ॒ਗ੍ਨੀ॒षੋ॒ਮੀਯ॒-ਮੇਕਾੑਦਸ਼ਕਪਾਲ॒-ਨ੍ਨਿਰ੍ਵੑਪਤਿ । ਅ॒ਗ੍ਨੀषੋਮਾ᳚ਭ੍ਯਾਂ॒-ਵਾਁ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਵृ॒ਤ੍ਰਮੑਹ॒ਨ੍ਨਿਤਿੑ । ਯਦੑਗ੍ਨੀषੋ॒ਮੀਯ॒-ਮੇਕਾੑਦਸ਼ਕਪਾਲ-ਨ੍ਨਿ॒ਰ੍ਵਪੑਤਿ ॥ 6 ॥
ਵਾਰ੍ਤ੍ਰੑਘ੍ਨਮੇ॒ਵ ਵਿਜਿੑਤ੍ਯੈ । ਹਿਰੑਣ੍ਯ॒-ਨ੍ਦਕ੍षਿੑਣਾ॒ ਸਮृੑਦ੍ਧ੍ਯੈ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਵृ॒ਤ੍ਰਗ੍ਂ ਹ॒ਤ੍ਵਾ । ਦੇ॒ਵਤਾੑਭਿਸ਼੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯੇਣੑ ਚ॒ ਵ੍ਯਾ᳚ਰ੍ਧ੍ਯਤ । ਸ ਏ॒ਤਮੈ᳚ਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨ-ਮੇਕਾੑਦਸ਼ਕਪਾਲ-ਮਪਸ਼੍ਯਤ੍ । ਤਨ੍ਨਿਰੑਵਪਤ੍ । ਤੇਨ॒ ਵੈ ਸ ਦੇ॒ਵਤਾ᳚ਸ਼੍ਚੇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯ-ਞ੍ਚਾਵਾੑਰੁਨ੍ਧ । ਯਦੈ᳚ਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨ-ਮੇਕਾੑਦਸ਼ਕਪਾਲ-ਨ੍ਨਿ॒ਰ੍ਵਪੑਤਿ । ਦੇ॒ਵਤਾ᳚ਸ਼੍ਚੈ॒ਵ ਤੇਨੇ᳚ਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯ-ਞ੍ਚ॒ ਯਜੑਮਾ॒ਨੋ-ऽਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ । ऋ॒ष॒ਭੋ ਵ॒ਹੀ ਦਕ੍षਿੑਣਾ ॥ 7 ॥
ਯ-ਦ੍ਵ॒ਹੀ । ਤੇਨਾ᳚ਗ੍ਨੇ॒ਯਃ । ਯਦृੑष॒ਭਃ । ਤੇਨੈ॒ਨ੍ਦ੍ਰ-ਸ੍ਸਮृੑਦ੍ਧ੍ਯੈ । ਆ॒ਗ੍ਨੇ॒ਯਮ॒ष੍ਟਾਕੑਪਾਲ॒-ਨ੍ਨਿਰ੍ਵੑਪਤਿ । ਐ॒ਨ੍ਦ੍ਰ-ਨ੍ਦਧਿੑ । ਯਦਾ᳚ਗ੍ਨੇ॒ਯੋ ਭਵੑਤਿ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਵੈ ਯੑਜ੍ਞਮੁ॒ਖਮ੍ । ਯ॒ਜ੍ਞ॒ਮੁ॒ਖਮੇ॒ਵਰ੍ਧਿੑ-ਮ੍ਪੁ॒ਰਾਸ੍ਤਾ᳚ਦ੍ਧਤ੍ਤੇ । ਯਦੈ॒ਨ੍ਦ੍ਰ-ਨ੍ਦਧਿੑ ॥ 8 ॥
ਇ॒ਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਮੇ॒ਵਾਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ । ऋ॒ष॒ਭੋ ਵ॒ਹੀ ਦਕ੍षਿੑਣਾ । ਯਦ੍ਵ॒ਹੀ । ਤੇਨਾ᳚ਗ੍ਨੇ॒ਯਃ । ਯਦृੑष॒ਭਃ । ਤੇਨੈ॒ਨ੍ਦ੍ਰ-ਸ੍ਸਮृੑਦ੍ਧ੍ਯੈ । ਯਾਵੑਤੀ॒ਰ੍ਵੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਓषੑਧੀਨਾ॒-ਮਹੁੑਤਾਨਾ॒-ਮਾਸ਼੍ਞਨ੍ਨ੍ੑ । ਤਾਃ ਪਰਾੑ-ऽਭਵਨ੍ਨ੍ । ਆ॒ਗ੍ਰ॒ਯ॒ਣ-ਮ੍ਭੑਵਤਿ ਹੁ॒ਤਾਦ੍ਯਾੑਯ । ਯਜੑਮਾਨ॒ਸ੍ਯਾਪੑਰਾਭਾਵਾਯ ॥ 9 ॥
ਦੇ॒ਵਾ ਵਾ ਓषੑਧੀष੍ਵਾ॒ਜਿਮੑਯੁਃ । ਤਾ ਇੑਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨੀ ਉਦੑਜਯਤਾਮ੍ । ਤਾਵੇ॒ਤਮੈ᳚ਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨ-ਨ੍ਦ੍ਵਾਦੑਸ਼ਕਪਾਲ॒-ਨ੍ਨਿਰੑਵृਣਾਤਾਮ੍ । ਯਦੈ᳚ਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨੋ ਭਵ॒ਤ੍ਯੁਜ੍ਜਿੑਤ੍ਯੈ । ਦ੍ਵਾਦੑਸ਼ਕਪਾਲੋ ਭਵਤਿ । ਦ੍ਵਾਦੑਸ਼॒ ਮਾਸਾ᳚-ਸ੍ਸਂ​ਵਁਥ੍ਸ॒ਰਃ । ਸਂ॒​ਵਁ॒ਥ੍ਸ॒ਰੇਣੈ॒ਵਾਸ੍ਮਾ॒ ਅਨ੍ਨ॒ਮਵੑਰੁਨ੍ਧੇ । ਵੈ॒ਸ਼੍ਵ॒ਦੇ॒ਵਸ਼੍ਚ॒ਰੁ-ਰ੍ਭੑਵਤਿ । ਵੈ॒ਸ਼੍ਵ॒ਦੇ॒ਵਂ-ਵਾਁ ਅਨ੍ਨ᳚ਮ੍ । ਅਨ੍ਨੑਮੇ॒ਵਾਸ੍ਮੈ᳚ ਸ੍ਵਦਯਤਿ ॥ 10 ॥
ਪ੍ਰ॒ਥ॒ਮ॒ਜੋ ਵ॒ਥ੍ਸੋ ਦਕ੍षਿੑਣਾ॒ ਸਮृੑਦ੍ਧ੍ਯੈ । ਸੌ॒ਮ੍ਯਗ੍ਗ੍​ ਸ਼੍ਯਾੑਮਾ॒ਕ-ਞ੍ਚ॒ਰੁ-ਨ੍ਨਿਰ੍ਵੑਪਤਿ । ਸੋਮੋ॒ ਵਾ ਅੑਕृष੍ਟਪ॒ਚ੍ਯਸ੍ਯ॒ ਰਾਜਾ᳚ । ਅ॒ਕृ॒ष੍ਟ॒ਪ॒ਚ੍ਯਮੇ॒ਵਾਸ੍ਮੈ᳚ ਸ੍ਵਦਯਤਿ । ਵਾਸੋ॒ ਦਕ੍षਿੑਣਾ । ਸੌ॒ਮ੍ਯਗ੍ਂਹਿ ਦੇ॒ਵਤੑਯਾ॒ ਵਾਸ॒-ਸ੍ਸਮृੑਦ੍ਧ੍ਯੈ । ਸਰੑਸ੍ਵਤ੍ਯੈ ਚ॒ਰੁ-ਨ੍ਨਿਰ੍ਵੑਪਤਿ । ਸਰੑਸ੍ਵਤੇ ਚ॒ਰੁਮ੍ । ਮਿ॒ਥੁ॒ਨਮੇ॒ਵਾਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ । ਮਿ॒ਥੁ॒ਨੌ ਗਾਵੌ॒ ਦਕ੍षਿੑਣਾ॒ ਸਮृੑਦ੍ਧ੍ਯੈ । ਏਤਿ॒ ਵਾ ਏ॒ष ਯੑਜ੍ਞਮੁ॒ਖਾਦृਦ੍ਧ੍ਯਾਃ᳚ । ਯੋ᳚-ऽਗ੍ਨੇਰ੍ਦੇ॒ਵਤਾੑਯਾ॒ ਏਤਿੑ । ਅ॒ष੍ਟਾਵੇ॒ਤਾਨਿੑ ਹ॒ਵੀਗ੍ਂषਿੑ ਭਵਨ੍ਤਿ । ਅ॒ष੍ਟਾਕ੍षੑਰਾ ਗਾਯ॒ਤ੍ਰੀ । ਗਾ॒ਯ॒ਤ੍ਰੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿਃ । ਤੇਨੈ॒ਵ ਯੑਜ੍ਞਮੁ॒ਖਾਦृਦ੍ਧ੍ਯਾੑ ਅ॒ਗ੍ਨੇਰ੍ਦੇ॒ਵਤਾੑਯੈ॒ ਨੈਤਿੑ ॥ 11 ॥
(ਈ॒ਯੁ--ਰ੍ ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ - ऽਙ੍ਗੁ॒ष੍ਠਾਭ੍ਯਾ᳚-ਞ੍ਜੁਹੋ॒ - ਤ੍ਯਨੁੑਮਤਿ--ਰ੍ ਦੇ॒ਵਤਾੑ - ਨਿ॒ਰ੍ਵਪੑਤਿ - ਵ॒ਹੀ ਦਕ੍षਿੑਣਾ॒ - ਯਦੈ॒ਨ੍ਦ੍ਰ-ਨ੍ਦ - ਧ੍ਯਪੑਰਾਭਾਵਾਯ - ਸ੍ਵਦਯਤਿ॒ - ਗਾਵੌ॒ ਦਕ੍षਿੑਣਾ॒ ਸਮृੑਦ੍ਧ੍ਯੈ॒ षਟ੍ਚੑ) (ਅ. 1)
ਅਨੁਵਾਕਂ 2 - ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯੇ ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਹਵੀਂषਿ
ਵੈ॒ਸ਼੍ਵ॒ਦੇ॒ਵੇਨ॒ ਵੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅੑਸृਜਤ । ਤਾ-ਸ੍ਸृ॒ष੍ਟਾ ਨ ਪ੍ਰਾਜਾੑਯਨ੍ਤ । ਸੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿਰੑਕਾਮਯਤ । ਅ॒ਹਮਿ॒ਮਾਃ ਪ੍ਰਜੑਨਯੇਯ॒ਮਿਤਿੑ । ਸ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਯੇ॒ ਸ਼ੁਚੑਮਦਧਾਤ੍ । ਸੋੑ-ऽਸ਼ੋਚਤ੍-ਪ੍ਰ॒ਜਾਮਿ॒ਚ੍ਛਮਾੑਨਃ । ਤਸ੍ਮਾ॒ਦ੍ਯ-ਞ੍ਚੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਭੁ॒ਨਕ੍ਤਿ॒ ਯ-ਞ੍ਚ॒ ਨ । ਤਾਵੁ॒ਭੌ ਸ਼ੋੑਚਤਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾਮਿ॒ਚ੍ਛਮਾੑਨੌ । ਤਾਸ੍ਵ॒ਗ੍ਨਿਮਪ੍ਯੑ ਸृਜਤ੍ । ਤਾ ਅ॒ਗ੍ਨਿਰਦ੍ਧ੍ਯੈ᳚ਤ੍ ॥ 12 ॥
ਸੋਮੋ॒ ਰੇਤੋੑ-ऽਦਧਾਤ੍ । ਸ॒ਵਿ॒ਤਾ ਪ੍ਰਾਜੑਨਯਤ੍ । ਸਰੑਸ੍ਵਤੀ॒ ਵਾਚੑਮਦਧਾਤ੍ । ਪੂ॒षਾ ऽਪੋੑषਯਤ੍ । ਤੇ ਵਾ ਏ॒ਤੇ ਤ੍ਰਿ-ਸ੍ਸਂੑ​ਵਁਥ੍ਸ॒ਰਸ੍ਯ॒ ਪ੍ਰਯੁੑਜ੍ਯਨ੍ਤੇ । ਯੇ ਦੇ॒ਵਾਃ ਪੁष੍ਟਿੑਪਤਯਃ । ਸਂ॒​ਵਁ॒ਥ੍ਸ॒ਰੋ ਵੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਃ । ਸਂ॒​ਵਁ॒ਥ੍ਸ॒ਰੇਣੈ॒ਵਾਸ੍ਮੈ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ ਪ੍ਰਾਜੑਨਯਤ੍ । ਤਾਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਜਾ॒ਤਾ ਮ॒ਰੁਤੋ᳚ ਘ੍ਨਨ੍ਨ੍ । ਅ॒ਸ੍ਮਾਨਪਿ॒ ਨ ਪ੍ਰਾਯੁੑਕ੍ष॒ਤੇਤਿੑ ॥ 13 ॥
ਸ ਏ॒ਤ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਰ੍ਮਾਰੁ॒ਤਗ੍ਂ ਸ॒ਪ੍ਤਕੑਪਾਲ-ਮਪਸ਼੍ਯਤ੍ । ਤ-ਨ੍ਨਿਰੑਵਪਤ੍ । ਤਤੋ॒ ਵੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾਭ੍ਯੋੑਕਲ੍ਪਤ । ਯਨ੍ਮਾੑਰੁ॒ਤੋ ਨਿੑਰੁ॒ਪ੍ਯਤੇ᳚ । ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯ॒ ਕ੍ਲृਪ੍ਤ੍ਯੈ᳚ । ਪ੍ਰ॒ਜਾਨਾ॒-ਮਘਾੑਤਾਯ । ਸ॒ਪ੍ਤਕੑਪਾਲੋ ਭਵਤਿ । ਸ॒ਪ੍ਤਗੑਣਾ॒ ਵੈ ਮ॒ਰੁਤਃੑ । ਗ॒ਣ॒ਸ਼ ਏ॒ਵਾਸ੍ਮੈ॒ ਵਿਸ਼ੑ-ਙ੍ਕਲ੍ਪਯਤਿ । ਸ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ-ਰਸ਼ੋਚਤ੍ ॥ 14 ॥
ਯਾਃ ਪੂਰ੍ਵਾਃ᳚ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅਸृੑਕ੍षਿ । ਮ॒ਰੁਤ॒ਸ੍ਤਾ ਅੑਵਧਿषੁਃ । ਕ॒ਥਮਪੑਰਾ-ਸ੍ਸृਜੇ॒ਯੇਤਿੑ । ਤਸ੍ਯ॒ ਸ਼ੁष੍ਮੑ ਆ॒ਣ੍ਡ-ਮ੍ਭੂ॒ਤ-ਨ੍ਨਿਰੑਵਰ੍ਤਤ । ਤਦ੍ਵ੍ਯੁਦੑਹਰਤ੍ । ਤਦੑਪੋषਯਤ੍ । ਤ-ਤ੍ਪ੍ਰਾਜਾੑਯਤ । ਆ॒ਣ੍ਡਸ੍ਯ॒ ਵਾ ਏ॒ਤ-ਦ੍ਰੂ॒ਪਮ੍ । ਯਦਾ॒ਮਿਕ੍षਾ᳚ । ਯਦ੍ਵ੍ਯੁ॒ਦ੍ਧਰੑਤਿ ॥ 15 ॥
ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਏ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯਜੑਮਾਨਃ ਪੋषਯਤਿ । ਵੈ॒ਸ਼੍ਵ॒ਦੇ॒ਵ੍ਯਾੑਮਿਕ੍षਾੑ ਭਵਤਿ । ਵੈ॒ਸ਼੍ਵ॒ਦੇ॒ਵ੍ਯੋੑ ਵੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ । ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਏ॒ਵਾਸ੍ਮੈ॒ ਪ੍ਰਜੑਨਯਤਿ । ਵਾਜਿੑਨ॒ਮਾਨੑਯਤਿ । ਪ੍ਰ॒ਜਾਸ੍ਵੇ॒ਵ ਪ੍ਰਜਾੑਤਾਸੁ॒ ਰੇਤੋੑ ਦਧਾਤਿ । ਦ੍ਯਾ॒ਵਾ॒ਪृ॒ਥਿ॒ਵ੍ਯੑ ਏਕੑਕਪਾਲੋ ਭਵਤਿ । ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਏ॒ਵ ਪ੍ਰਜਾੑਤਾ॒ ਦ੍ਯਾਵਾੑਪृਥਿ॒ਵੀਭ੍ਯਾੑ-ਮੁਭ॒ਯਤਃ॒ ਪਰਿੑ ਗृਹ੍ਣਾਤਿ । ਦੇ॒ਵਾ॒ਸੁ॒ਰਾ-ਸ੍ਸਂ​ਯਁੑਤ੍ਤਾ ਆਸਨ੍ਨ੍ । ਸਾ᳚-ऽਗ੍ਨਿਰੑਬ੍ਰਵੀਤ੍ ॥ 16 ॥
ਮਾਮਗ੍ਰੇੑ ਯਜਤ । ਮਯਾ॒ ਮੁਖੇ॒ਨਾਸੁੑਰਾ-ਞ੍ਜੇष੍ਯ॒ਥੇਤਿੑ । ਮਾ-ਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯ॒ਮਿਤਿ॒ ਸੋਮੋ᳚-ऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਮਯਾ॒ ਰਾਜ੍ਞਾੑ ਜੇष੍ਯ॒ਥੇਤਿੑ । ਮਾ-ਨ੍ਤृ॒ਤੀਯ॒ਮਿਤਿੑ ਸਵਿ॒ਤਾ । ਮਯਾ॒ ਪ੍ਰਸੂੑਤਾ ਜੇष੍ਯ॒ਥੇਤਿੑ । ਮਾ-ਞ੍ਚੑਤੁ॒ਰ੍ਥੀਮਿਤਿ॒ ਸਰੑਸ੍ਵਤੀ । ਇ॒ਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਂ-ਵੋਁ॒-ऽਹ-ਨ੍ਧਾ᳚ਸ੍ਯਾ॒ਮੀਤਿੑ । ਮਾ-ਮ੍ਪੑਞ੍ਚ॒ਮਮਿਤਿੑ ਪੂ॒षਾ । ਮਯਾ᳚ ਪ੍ਰਤਿ॒ष੍ਠਯਾੑ ਜੇष੍ਯ॒ਥੇਤਿੑ ॥ 17 ॥
ਤੇ᳚-ऽਗ੍ਨਿਨਾ॒ ਮੁਖੇ॒ਨਾਸੁੑਰਾਨਜਯਨ੍ਨ੍ । ਸੋਮੇੑਨ॒ ਰਾਜ੍ਞਾ᳚ । ਸ॒ਵਿ॒ਤ੍ਰਾ ਪ੍ਰਸੂੑਤਾਃ । ਸਰੑਸ੍ਵਤੀਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯ-ਮੑਦਧਾਤ੍ । ਪੂ॒षਾ ਪ੍ਰੑਤਿ॒ष੍ਠਾ ऽऽਸੀ᳚ਤ੍ । ਤਤੋ॒ ਵੈ ਦੇ॒ਵਾ ਵ੍ਯੑਜਯਨ੍ਤ । ਯਦੇ॒ਤਾਨਿੑ ਹ॒ਵੀਗ੍ਂषਿੑ ਨਿਰੁ॒ਪ੍ਯਨ੍ਤੇ॒ ਵਿਜਿੑਤ੍ਯੈ । ਨੋਤ੍ਤੑਰਵੇ॒ਦਿਮੁਪੑ- ਵਪਤਿ । ਪ॒ਸ਼ਵੋ॒ ਵਾ ਉੑਤ੍ਤਰਵੇ॒ਦਿਃ । ਅਜਾੑਤਾ ਇਵ॒ ਹ੍ਯੇੑਤਰ੍​ਹਿੑ ਪ॒ਸ਼ਵਃੑ ॥ 18 ॥
(ਐ॒-ਦ੍- ਇਤ੍ਯੑ - ਸ਼ੋਚ-ਦ੍- ਵ੍ਯੁ॒ਦ੍ਧਰੑ - ਤ੍ਯਬ੍ਰਵੀਤ੍ - ਪ੍ਰਤਿ॒ष੍ਠਯਾੑ ਜੇष੍ਯ॒ਥੇ ॒ ਤ੍ਯੇ॒ਤਰਃਇੑ ਪ॒ਸ਼ਵਃੑ) (ਅ. 2)
ਅਨੁਵਾਕਂ 3 - ਵੈਸ਼੍ਵਦੇਵਪਰ੍ਗਤਾਨਿ ਵਿਸ਼੍ਵੇषਾਙ੍ਗਾਨਿ
ਤ੍ਰਿ॒ਵृ-ਦ੍ਬ॒ਰ੍॒ਹਿ-ਰ੍ਭੑਵਤਿ । ਮਾ॒ਤਾ ਪਿ॒ਤਾ ਪੁ॒ਤ੍ਰਃ । ਤਦੇ॒ਵ ਤ-ਨ੍ਮਿੑਥੁ॒ਨਮ੍ । ਉਲ੍ਬ॒-ਙ੍ਗਰ੍ਭੋੑ ਜ॒ਰਾਯੁੑ । ਤਦੇ॒ਵ ਤ-ਨ੍ਮਿੑਥੁ॒ਨਮ੍ । ਤ੍ਰੇ॒ਧਾ ਬ॒ਰ੍॒ਹਿ-ਸ੍ਸਨ੍ਨੑਦ੍ਧ-ਮ੍ਭਵਤਿ । ਤ੍ਰਯੑ ਇ॒ਮੇ ਲੋ॒ਕਾਃ । ਏ॒ष੍ਵੇੑਵ ਲੋ॒ਕੇषੁ॒ ਪ੍ਰਤਿੑ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਏ॒ਕ॒ਧਾ ਪੁਨ॒-ਸ੍ਸਨ੍ਨੑਦ੍ਧ-ਮ੍ਭਵਤਿ । ਏਕੑ ਇਵ॒ ਹ੍ਯੑਯਂ-ਲੋਁ॒ਕਃ ॥ 19 ॥
ਅ॒ਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇ॒ਵ ਤੇਨੑ ਲੋ॒ਕੇ ਪ੍ਰਤਿੑ ਤਿष੍ਠਤਿ । ਪ੍ਰ॒ਸੁਵੋੑ ਭਵਨ੍ਤਿ । ਪ੍ਰ॒ਥ॒ਮ॒ਜਾਮੇ॒ਵ ਪੁष੍ਟਿ॒ਮਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ । ਪ੍ਰ॒ਥ॒ਮ॒ਜੋ ਵ॒ਥ੍ਸੋ ਦਕ੍षਿੑਣਾ॒ ਸਮृੑਦ੍ਧ੍ਯੈ । ਪृ॒ष॒ਦਾ॒ਜ੍ਯ-ਙ੍ਗृੑਹ੍ਣਾਤਿ । ਪ॒ਸ਼ਵੋ॒ ਵੈ ਪृੑषਦਾ॒ਜ੍ਯਮ੍ । ਪ॒ਸ਼ੂਨੇ॒ਵਾਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ । ਪ॒ਞ੍ਚ॒ਗृ॒ਹੀ॒ਤ-ਮ੍ਭੑਵਤਿ । ਪਾਙ੍ਕ੍ਤਾ॒ ਹਿ ਪ॒ਸ਼ਵਃੑ । ਬ॒ਹੁ॒ਰੂ॒ਪ-ਮ੍ਭੑਵਤਿ ॥ 20 ॥
ਬ॒ਹੁ॒ਰੂ॒ਪਾ ਹਿ ਪ॒ਸ਼ਵ॒-ਸ੍ਸਮृੑਦ੍ਧ੍ਯੈ । ਅ॒ਗ੍ਨਿ-ਮ੍ਮੑਨ੍ਥਨ੍ਤਿ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਮੁੑਖਾ॒ ਵੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅੑਸृਜਤ । ਯਦ॒ਗ੍ਨਿ-ਮ੍ਮਨ੍ਥੑਨ੍ਤਿ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਮੁੑਖਾ ਏ॒ਵ ਤ-ਤ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਯਜੑਮਾਨ-ਸ੍ਸृਜਤੇ । ਨਵੑ ਪ੍ਰਯਾ॒ਜਾ ਇੑਜ੍ਯਨ੍ਤੇ । ਨਵਾੑਨੂਯਾ॒ਜਾਃ । ਅ॒ष੍ਟੌ ਹ॒ਵੀਗ੍ਂषਿੑ । ਦ੍ਵਾਵਾੑਘਾ॒ਰੌ । ਦ੍ਵਾਵਾਜ੍ਯੑਭਾਗੌ ॥ 21 ॥
ਤ੍ਰਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼-ਥ੍ਸਮ੍ਪੑਦ੍ਯਨ੍ਤੇ । ਤ੍ਰਿ॒ਗ੍ਂ॒ਸ਼ਦੑਕ੍षਰਾ ਵਿ॒ਰਾਟ੍ । ਅਨ੍ਨਂੑ-ਵਿਁ॒ਰਾਟ੍ । ਵਿ॒ਰਾਜੈ॒ਵਾਨ੍ਨਾਦ੍ਯ॒ਮਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ । ਯਜੑਮਾਨੋ॒ ਵਾ ਏਕੑਕਪਾਲਃ । ਤੇਜ॒ ਆਜ੍ਯ᳚ਮ੍ । ਯਦੇਕੑਕਪਾਲ॒ ਆਜ੍ਯੑਮਾ॒ਨਯੑਤਿ । ਯਜੑਮਾਨਮੇ॒ਵ ਤੇਜੑਸਾ॒ ਸਮੑਰ੍ਧਯਤਿ । ਯਜੑਮਾਨੋ॒ ਵਾ ਏਕੑਕਪਾਲਃ । ਪ॒ਸ਼ਵ॒ ਆਜ੍ਯ᳚ਮ੍ ॥ 22 ॥
ਯਦੇਕੑਕਪਾਲ॒ ਆਜ੍ਯੑਮਾ॒ਨਯੑਤਿ । ਯਜੑਮਾਨਮੇ॒ਵ ਪ॒ਸ਼ੁਭਿ॒-ਸ੍ਸਮੑਰ੍ਧਯਤਿ । ਯਦਲ੍ਪੑਮਾ॒ਨਯੇ᳚ਤ੍ । ਅਲ੍ਪਾੑ ਏਨ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ਵੋੑ ਭੁ॒ਞ੍ਜਨ੍ਤ॒ ਉਪੑਤਿष੍ਠੇਰਨ੍ਨ੍ । ਯ-ਦ੍ਬ॒ਹ੍ਵਾੑਨਯੇ᳚ਤ੍ । ਬ॒ਹਵੑ ਏਨ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ਵੋ ਭੁੑਞ੍ਜਨ੍ਤ॒ ਉਪੑਤਿष੍ਠੇਰਨ੍ਨ੍ । ਬ॒ਹ੍ਵਾੑਨੀਯਾ॒ਵਿਃ ਪृੑष੍ਠ-ਙ੍ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ । ਬ॒ਹਵੑ ਏ॒ਵੈਨੑ-ਮ੍ਪ॒ਸ਼ਵੋੑ ਭੁ॒ਞ੍ਜਨ੍ਤ॒ ਉਪੑਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇ । ਯਜੑਮਾਨੋ॒ ਵਾ ਏਕੑਕਪਾਲਃ । ਯਦੇਕੑਕਪਾਲਸ੍ਯਾਵ॒ਦ੍ਯੇਤ੍ ॥ 23 ॥
ਯਜੑਮਾਨ॒ਸ੍ਯਾਵੑਦ੍ਯੇਤ੍ । ਉਦ੍ਵਾ॒ ਮਾਦ੍ਯੇ॒-ਦ੍ਯਜੑਮਾਨਃ । ਪ੍ਰ ਵਾੑ ਮੀਯੇਤ । ਸ॒ਕृਦੇ॒ਵ ਹੋੑਤ॒ਵ੍ਯਃੑ । ਸ॒ਕृਦਿੑਵ॒ ਹਿ ਸੁੑਵ॒ਰ੍ਗੋ ਲੋ॒ਕਃ । ਹੁ॒ਤ੍ਵਾ-ऽਭਿ ਜੁੑਹੋਤਿ । ਯਜੑਮਾਨਮੇ॒ਵ ਸੁੑਵ॒ਰ੍ਗਂ-ਲੋਁ॒ਕ-ਙ੍ਗੑਮਯਿ॒ਤ੍ਵਾ । ਤੇਜੑਸਾ॒ ਸਮੑਰ੍ਧਯਤਿ । ਯਜੑਮਾਨੋ॒ ਵਾ ਏਕੑਕਪਾਲਃ । ਸੁ॒ਵ॒ਰ੍ਗੋ ਲੋ॒ਕ ਆੑਹਵ॒ਨੀਯਃੑ ॥ 24 ॥
ਯਦੇਕੑਕਪਾਲ-ਮਾਹਵ॒ਨੀਯੇੑ ਜੁ॒ਹੋਤਿੑ । ਯਜੑਮਾਨਮੇ॒ਵ ਸੁੑਵ॒ਰ੍ਗਂ-ਲੋਁ॒ਕ-ਙ੍ਗੑਮਯਤਿ । ਯਦ੍ਧਸ੍ਤੇੑਨ ਜੁਹੁ॒ਯਾਤ੍ । ਸੁ॒ਵ॒ਰ੍ਗਾ-ਲ੍ਲੋ॒ਕਾ-ਦ੍ਯਜੑਮਾਨ॒-ਮਵੑਵਿਦ੍ਧ੍ਯੇਤ੍ । ਸ੍ਰੁ॒ਚਾ ਜੁੑਹੋਤਿ । ਸੁ॒ਵ॒ਰ੍ਗਸ੍ਯੑ ਲੋ॒ਕਸ੍ਯ॒ ਸਮੑष੍ਟ੍ਯੈ । ਯ-ਤ੍ਪ੍ਰਾਮ੍ਪਦ੍ਯੇੑਤ । ਦੇ॒ਵ॒ਲੋ॒ਕਮ॒ਭਿ ਜੑਯੇਤ੍ । ਯ-ਦ੍ਦੑਕ੍षਿ॒ਣਾ ਪਿੑਤृਲੋ॒ਕਮ੍ । ਯ-ਤ੍ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍ ॥ 25 ॥
ਰਕ੍षਾਗ੍ਂੑਸਿ ਯ॒ਜ੍ਞਗ੍ਂ ਹੑਨ੍ਯੁਃ । ਯਦੁਦਙ੍ਙ੍ੑ । ਮ॒ਨੁ॒ष੍ਯ॒ਲੋ॒ਕ-ਮ॒ਭਿਜੑਯੇਤ੍ । ਪ੍ਰਤਿੑष੍ਠਿਤੋ ਹੋਤ॒ਵ੍ਯਃੑ । ਏਕੑਕਪਾਲਂ॒-ਵੈਁ ਪ੍ਰੑਤਿ॒ਤਿष੍ਠੑਨ੍ਤ॒-ਨ੍ਦ੍ਯਾਵਾੑਪृਥਿ॒ਵੀ ਅਨੁ॒ ਪ੍ਰਤਿੑਤਿष੍ਠਤਃ । ਦ੍ਯਾਵਾੑਪृਥਿ॒ਵੀ ऋ॒ਤਵਃੑ । ऋ॒ਤੂਨ੍. ਯ॒ਜ੍ਞਃ । ਯ॒ਜ੍ਞਂ-ਯਁਜੑਮਾਨਃ । ਯਜੑਮਾਨ-ਮ੍ਪ੍ਰ॒ਜਾਃ । ਤਸ੍ਮਾ॒ਤ੍-ਪ੍ਰਤਿੑष੍ਠਿਤੋ ਹੋਤ॒ਵ੍ਯਃੑ ॥ 26 ॥
ਵਾ॒ਜਿਨੋੑ ਯਜਤਿ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਰ੍ਵਾ॒ਯੁ-ਸ੍ਸੂਰ੍ਯਃੑ । ਤੇ ਵੈ ਵਾ॒ਜਿਨਃੑ । ਤਾਨੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯੑਜਤਿ । ਅਥੋ॒ ਖਲ੍ਵਾੑਹੁਃ । ਛਨ੍ਦਾਗ੍ਂੑਸਿ॒ ਵੈ ਵਾ॒ਜਿਨ॒ ਇਤਿੑ । ਤਾਨ੍ਯੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯੑਜਤਿ । ऋ॒ਖ੍ਸਾ॒ਮੇ ਵਾ ਇਨ੍ਦ੍ਰੑਸ੍ਯ॒ ਹਰੀੑ ਸੋਮ॒ਪਾਨੌ᳚ । ਤਯੋਃ᳚ ਪਰਿ॒ਧਯੑ ਆ॒ਧਾਨ᳚ਮ੍ । ਵਾਜਿੑਨ-ਮ੍ਭਾਗ॒ਧੇਯ᳚ਮ੍ ॥ 27 ॥
ਯਦਪ੍ਰੑਹृਤ੍ਯ ਪਰਿ॒ਧੀਞ੍ਜੁੑਹੁ॒ਯਾਤ੍ । ਅ॒ਨ੍ਤਰਾੑਧਾਨਾਭ੍ਯਾ-ਙ੍ਘਾ॒ਸ-ਮ੍ਪ੍ਰਯੑਚ੍ਛੇਤ੍ । ਪ੍ਰ॒ਹृਤ੍ਯੑ ਪਰਿ॒ਧੀਞ੍ਜੁੑਹੋਤਿ । ਨਿਰਾੑਧਾਨਾਭ੍ਯਾਮੇ॒ਵ ਘਾ॒ਸ-ਮ੍ਪ੍ਰਯੑਚ੍ਛਤਿ । ਬ॒ਰ੍॒ਹਿषਿੑ ਵਿषਿ॒ਞ੍ਚਨ੍ਵਾਜਿੑਨ॒-ਮਾਨੑਯਤਿ । ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਵੈ ਬ॒ਰ॒ਃਇਃ । ਰੇਤੋ॒ ਵਾਜਿੑਨਮ੍ । ਪ੍ਰ॒ਜਾਸ੍ਵੇ॒ਵ ਰੇਤੋੑ ਦਧਾਤਿ । ਸ॒ਮੁ॒ਪ॒ਹੂਯੑ ਭਕ੍षਯਨ੍ਤਿ । ਏ॒ਤ-ਥ੍ਸੋੑਮਪੀਥਾ॒ ਹ੍ਯੇੑਤੇ । ਅਥੋੑ ਆ॒ਤ੍ਮਨ੍ਨੇ॒ਵ ਰੇਤੋੑ ਦਧਤੇ । ਯਜੑਮਾਨ ਉਤ੍ਤ॒ਮੋ ਭੑਕ੍षਯਤਿ । ਪ॒ਸ਼ਵੋ॒ ਵੈ ਵਾਜਿੑਨਮ੍ । ਯਜੑਮਾਨ ਏ॒ਵ ਪ॒ਸ਼ੂ-ਨ੍ਪ੍ਰਤਿੑष੍ਠਾਪਯਨ੍ਤਿ ॥ 28 ॥
(ਲੋ॒ਕੋ - ਬੑਹੁਰੂ॒ਪ-ਮ੍ਭੑਵ॒ - ਤ੍ਯਾਜ੍ਯੑਭਾਗੌ - ਪ॒ਸ਼ਵ॒ ਆਜ੍ਯੑ - ਮਵ॒ਦ੍ਯੇ - ਦਾੑਹਵ॒ਨੀਯਃੑ - ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਕ੍ - ਤਸ੍ਮਾ॒-ਤ੍ਪ੍ਰਤਿੑष੍ਠਿਤੋ ਹੋਤ॒ਵ੍ਯੋੑ - ਭਾਗ॒ਧੇਯੑ - ਮੇ॒ਤੇ ਚ॒ਤ੍ਵਾਰਿੑ ਚ) (ਅ. 3)
ਅਨੁਵਾਕਂ 4 - ਵਰੁਣਪ੍ਰਘਾਸਾਃ
ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ-ਸ੍ਸਵਿ॒ਤਾ ਭੂ॒ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅੑਸृਜਤ । ਤਾ ਏੑਨ॒ਮਤ੍ਯੑਮਨ੍ਯਨ੍ਤ । ਤਾ ਅੑਸ੍ਮਾ॒ਦਪਾ᳚ਕ੍ਰਾਮਨ੍ਨ੍ । ਤਾ ਵਰੁੑਣੋ ਭੂ॒ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਵਰੁੑਣੇਨਾਗ੍ਰਾਹਯਤ੍ । ਤਾਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਵਰੁੑਣਗृਹੀਤਾਃ । ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ॒-ਮ੍ਪੁਨ॒ਰੁਪਾੑਧਾਵਨ੍ਨਾ॒ਥ-ਮਿ॒ਚ੍ਛਮਾੑਨਾਃ । ਸ ਏ॒ਤਾਨ੍-ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ-ਰ੍ਵਰੁਣ ਪ੍ਰਘਾ॒ਸਾਨੑਪਸ਼੍ਯਤ੍ । ਤਾਨ੍ਨਿਰੑਵਪਤ੍ । ਤੈਰ੍ਵੈ ਸ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਵੑਰੁਣ-ਪਾ॒ਸ਼ਾਦੑਮੁਞ੍ਚਤ੍ । ਯ-ਦ੍ਵੑਰੁਣ-ਪ੍ਰਘਾ॒ਸਾ ਨਿੑਰੁ॒ਪ੍ਯਨ੍ਤੇ᳚ ॥ 29 ॥
ਪ੍ਰ॒ਜਾਨਾ॒ਮਵੑਰੁਣਗ੍ਰਾਹਾਯ । ਤਾਸਾ॒-ਨ੍ਦਕ੍षਿੑਣੋ ਬਾ॒ਹੁ-ਰ੍ਨ੍ਯੑਕ੍ਨ॒ ਆਸੀ᳚ਤ੍ । ਸ॒ਵ੍ਯਃ ਪ੍ਰਸृੑਤਃ । ਸ ਏ॒ਤਾ-ਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯਾ᳚-ਨ੍ਦਕ੍षਿਣ॒ਤੋ ਵੇਦਿ॒ਮੁਦੑਹਨ੍ਨ੍ । ਤਤੋ॒ ਵੈ ਸ ਪ੍ਰ॒ਜਾਨਾ॒-ਨ੍ਦਕ੍षਿੑਣ-ਮ੍ਬਾ॒ਹੁ-ਮ੍ਪ੍ਰਾਸਾੑਰਯਤ੍ । ਯ-ਦ੍ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯਾ᳚-ਨ੍ਦਕ੍षਿਣ॒ਤੋ ਵੇਦਿੑਮੁ॒ਦ੍ਧਨ੍ਤਿੑ । ਪ੍ਰ॒ਜਾਨਾੑਮੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯਜੑਮਾਨੋ॒ ਦਕ੍षਿੑਣ-ਮ੍ਬਾ॒ਹੁ-ਮ੍ਪ੍ਰਸਾੑਰਯਤਿ । ਤਸ੍ਮਾ᳚ਚ੍ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯਯਾ॒ਜ੍ਯੑਮੁष੍ਮਿੑਨ੍ ਁਲੋ॒ਕ ਉੑਭ॒ਯਾਬਾੑਹੁਃ । ਯ॒ਜ੍ਞਾਭਿੑਜਿਤ॒ਗ੍ਗ੍॒ ਹ੍ਯੑਸ੍ਯ । ਪृ॒ਥ॒ਮਾ॒ਤ੍ਰਾ-ਦ੍ਵੇਦੀ॒ ਅਸੑਭਿਨ੍ਨ੍ਨੇ ਭਵਤਃ ॥ 30 ॥
ਤਸ੍ਮਾ᳚ਤ੍-ਪृਥਮਾ॒ਤ੍ਰਂ-ਵ੍ਯਁਗ੍ਂਸੌ᳚ । ਉਤ੍ਤੑਰਸ੍ਯਾਂ॒-ਵੇਁਦ੍ਯਾੑਮੁਤ੍ਤਰਵੇ॒ਦਿਮੁਪੑ ਵਪਤਿ । ਪ॒ਸ਼ਵੋ॒ ਵਾ ਉੑਤ੍ਤਰਵੇ॒ਦਿਃ । ਪ॒ਸ਼ੂਨੇ॒ਵਾਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ । ਅਥੋੑ ਯਜ੍ਞਪ॒ਰੁषੋ-ऽਨੑਨ੍ਤਰਿਤ੍ਯੈ । ਏ॒ਤ-ਦ੍ਬ੍ਰਾ᳚ਹ੍ਮਣਾਨ੍ਯੇ॒ਵ ਪਞ੍ਚੑ ਹ॒ਵੀਗ੍ਂषਿੑ । ਅਥੈ॒ष ਐ᳚ਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨੋ ਭੑਵਤਿ । ਪ੍ਰਾ॒ਣਾ॒ਪਾ॒ਨੌ ਵਾ ਏ॒ਤੌ ਦੇ॒ਵਾਨਾ᳚ਮ੍ । ਯਦਿੑਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨੀ । ਯਦੈ᳚ਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨੋ ਭਵੑਤਿ ॥ 31 ॥
ਪ੍ਰਾ॒ਣਾ॒ਪਾ॒ਨਾਵੇ॒ਵਾਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ । ਓਜੋ॒ ਬਲਂ॒-ਵਾਁ ਏ॒ਤੌ ਦੇ॒ਵਾਨਾ᳚ਮ੍ । ਯਦਿੑਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨੀ । ਯਦੈ᳚ਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨੋ ਭਵੑਤਿ । ਓਜੋ॒ ਬਲੑਮੇ॒ਵਾਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ । ਮਾ॒ਰੁ॒ਤ੍ਯਾੑਮਿਕ੍षਾੑ ਭਵਤਿ । ਵਾ॒ਰੁ॒ਣ੍ਯਾੑਮਿਕ੍षਾ᳚ । ਮੇ॒षੀ ਚੑ ਮੇ॒षਸ਼੍ਚੑ ਭਵਤਃ । ਮਿ॒ਥੁ॒ਨਾ ਏ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਵੑਰੁਣਪਾ॒ਸ਼ਾ-ਨ੍ਮੁੑਞ੍ਚਤਿ । ਲੋ॒ਮ॒ਸ਼ੌ ਭੑਵਤੋ ਮੇਦ੍ਧ੍ਯ॒ਤ੍ਵਾਯੑ ॥ 32 ॥
ਸ਼॒ਮੀ॒ਪ॒ਰ੍ਣਾਨ੍ਯੁਪੑ ਵਪਤਿ । ਘਾ॒ਸਮੇ॒ਵਾਭ੍ਯਾ॒ਮਪਿੑ ਯਚ੍ਛਤਿ । ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਮ॒ਨ੍ਨਾਦ੍ਯ॒-ਨ੍ਨੋਪਾੑਨਮਤ੍ । ਸ ਏ॒ਤੇਨੑ ਸ਼॒ਤੇਦ੍ਧ੍ਮੇੑਨ ਹ॒ਵਿषਾ॒ ऽਨ੍ਨਾਦ੍ਯ॒ਮ-ਵਾੑਰੁਨ੍ਧ । ਯ-ਤ੍ਪੑਰ-ਸ਼੍ਸ਼॒ਤਾਨਿੑ ਸ਼ਮੀਪ॒ਰ੍ਣਾਨਿ॒ ਭਵੑਨ੍ਤਿ । ਅ॒ਨ੍ਨਾਦ੍ਯ॒ਸ੍ਯਾਵੑ-ਰੁਦ੍ਧ੍ਯੈ । ਸੌ॒ਮ੍ਯਾਨਿ॒ ਵੈ ਕ॒ਰੀਰਾੑਣਿ । ਸੌ॒ਮ੍ਯਾ ਖਲੁ॒ ਵਾ ਆਹੁੑਤਿ-ਰ੍ਦਿ॒ਵੋ ਵृष੍ਟਿੑ-ਞ੍ਚ੍ਯਾਵਯਤਿ । ਯਤ੍-ਕ॒ਰੀਰਾੑਣਿ॒ ਭਵੑਨ੍ਤਿ । ਸੌ॒ਮ੍ਯਯੈ॒ਵਾਹੁੑਤ੍ਯਾ ਦਿ॒ਵੋ ਵृष੍ਟਿ॒ਮਵੑ ਰੁਨ੍ਧੇ । ਕਾ॒ਯ ਏਕੑਕਪਾਲੋ ਭਵਤਿ । ਪ੍ਰ॒ਜਾਨਾ᳚-ਙ੍ਕ॒ਤ੍ਵਾਂ​ਯਁੑ । ਪ੍ਰ॒ਤਿ॒ਪੂ॒ਰੁ॒ष-ਙ੍ਕੑਰਮ੍ਭ ਪਾ॒ਤ੍ਰਾਣਿੑ ਭਵਨ੍ਤਿ । ਜਾ॒ਤਾ ਏ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਵੑਰੁਣਪਾ॒ਸ਼ਾ-ਨ੍ਮੁੑਞ੍ਚਤਿ । ਏਕ॒-ਮਤਿੑਰਿਕ੍ਤਮ੍ । ਜ॒ਨਿ॒ष੍ਯਮਾੑਣਾ ਏ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਵੑਰੁਣਪਾ॒ਸ਼ਾ-ਨ੍ਮੁੑਞ੍ਚਤਿ ॥ 33 ॥
(ਨਿ॒ਰੁ॒ਪ੍ਯਨ੍ਤੇੑ- ਭਵਤੋ॒ - ਭਵੑਤਿ - ਮੇਦ੍ਧ੍ਯ॒ਤ੍ਵਾਯੑ - ਰੁਨ੍ਧੇ॒ षਟ੍ਚੑ) (ਅ. 4)
ਅਨੁਵਾਕਂ 5 - ਤਚ੍ਛੇषਃ
ਉਤ੍ਤੑਰਸ੍ਯਾਂ॒-ਵੇਁਦ੍ਯਾੑਮ॒ਨ੍ਯਾਨਿੑ ਹ॒ਵੀਗ੍ਂषਿੑ ਸਾਦਯਤਿ । ਦਕ੍षਿੑਣਾਯਾ-ਮ੍ਮਾਰੁ॒ਤੀਮ੍ । ਅ॒ਪ॒ਧੁ॒ਰਮੇ॒ਵੈਨਾੑ ਯੁਨਕ੍ਤਿ । ਅਥੋ॒ ਓਜੑ ਏ॒ਵਾਸਾ॒ਮਵੑਹਰਤਿ । ਤਸ੍ਮਾ॒-ਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮੑਣਸ਼੍ਚ ਕ੍ष॒ਤ੍ਰਾਚ੍ਚ॒ ਵਿਸ਼ੋ᳚-ऽਨ੍ਯਤੋ-ऽਪਕ੍ਰ॒ਮਿਣੀਃ᳚ । ਮਾ॒ਰੁ॒ਤ੍ਯਾ ਪੂਰ੍ਵੑਯਾ॒ ਪ੍ਰਚੑਰਤਿ । ਅਨृੑਤਮੇ॒ਵਾਵੑ ਯਜਤੇ । ਵਾ॒ਰੁ॒ਣ੍ਯੋਤ੍ਤੑਰਯਾ । ਅ॒ਨ੍ਤ॒ਤ ਏ॒ਵ ਵਰੁੑਣ॒ਮਵੑ-ਯਜਤੇ । ਯਦੇ॒ਵਾਦ੍ਧ੍ਵ॒ਰ੍ਯੁਃ ਕ॒ਰੋਤਿੑ ॥ 34 ॥
ਤ-ਤ੍ਪ੍ਰੑਤਿਪ੍ਰਸ੍ਥਾ॒ਤਾ ਕੑਰੋਤਿ । ਤਸ੍ਮਾ॒-ਦ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰੇਯਾ᳚ਨ੍-ਕ॒ਰੋਤਿੑ । ਤ-ਤ੍ਪਾਪੀੑਯਾਨ੍-ਕਰੋਤਿ । ਪਤ੍ਨੀਂ᳚ ਁਵਾਚਯਤਿ । ਮੇਦ੍ਧ੍ਯਾੑਮੇ॒ਵੈਨਾ᳚-ਙ੍ਕਰੋਤਿ । ਅਥੋ॒ ਤਪੑ ਏ॒ਵੈਨਾ॒ਮੁਪੑ ਨਯਤਿ । ਯਜ੍ਜਾ॒ਰਗ੍ਂ ਸਨ੍ਤ॒-ਨ੍ਨ ਪ੍ਰੑਬ੍ਰੂ॒ਯਾਤ੍ । ਪ੍ਰਿ॒ਯ-ਞ੍ਜ੍ਞਾ॒ਤਿਗ੍ਂ ਰੁੑਨ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ । ਅ॒ਸੌ ਮੇੑ ਜਾ॒ਰ ਇਤਿ॒ ਨਿਰ੍ਦਿੑਸ਼ੇਤ੍ । ਨਿ॒ਰ੍ਦਿਸ਼੍ਯੈ॒ਵੈਨਂੑ-ਵਁਰੁਣਪਾ॒ਸ਼ੇਨੑ ਗ੍ਰਾਹਯਤਿ ॥ 35 ॥
ਪ੍ਰ॒ਘਾ॒ਸ੍ਯਾਨ੍ੑ. ਹਵਾਮਹ॒ ਇਤਿ॒ ਪਤ੍ਨੀੑ-ਮੁ॒ਦਾਨੑਯਤਿ । ਅਹ੍ਵੑਤੈ॒ਵੈਨਾ᳚ਮ੍ । ਯਤ੍-ਪਤ੍ਨੀੑ ਪੁਰੋਨੁਵਾ॒ਕ੍ਯਾੑਮਨੁ ਬ੍ਰੂ॒ਯਾਤ੍ । ਨਿਰ੍ਵੀ᳚ਰ੍ਯੋ॒ ਯਜੑਮਾਨ-ਸ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ । ਯਜੑਮਾ॒ਨੋ ऽਨ੍ਵਾੑਹ । ਆ॒ਤ੍ਮਨ੍ਨੇ॒ਵ ਵੀ॒ਰ੍ਯੑ-ਨ੍ਧਤ੍ਤੇ । ਉ॒ਭੌ ਯਾ॒ਜ੍ਯਾਗ੍ਂੑ ਸਵੀਰ੍ਯ॒ਤ੍ਵਾਯੑ । ਯਦ੍ਗ੍ਰਾਮੇ॒ ਯਦਰੑਣ੍ਯ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ । ਯ॒ਥੋ॒ਦਿ॒ਤਮੇ॒ਵ ਵਰੁੑਣ॒ਮਵੑ ਯਜਤੇ । ਯ॒ਜ॒ਮਾ॒ਨ॒ਦੇ॒ਵ॒ਤ੍ਯੋੑ ਵਾ ਆੑਹਵ॒ਨੀਯਃੑ ॥ 36 ॥
ਭ੍ਰਾ॒ਤृ॒ਵ੍ਯ॒ ਦੇ॒ਵ॒ਤ੍ਯੋੑ ਦਕ੍षਿੑਣਃ । ਯਦਾੑਹਵ॒ਨੀਯੇੑ ਜੁਹੁ॒ਯਾਤ੍ । ਯਜੑਮਾਨਂ-ਵਁਰੁਣਪਾ॒ਸ਼ੇਨੑ ਗ੍ਰਾਹਯੇਤ੍ । ਦਕ੍षਿੑਣੇ॒ ऽਗ੍ਨੌ ਜੁੑਹੋਤਿ । ਭ੍ਰਾਤृੑਵ੍ਯਮੇ॒ਵ ਵੑਰੁਣਪਾ॒ਸ਼ੇਨੑ ਗ੍ਰਾਹਯਤਿ । ਸ਼ੂਰ੍ਪੇੑਣ ਜੁਹੋਤਿ । ਅਨ੍ਯੑਮੇ॒ਵ ਵਰੁੑਣ॒ਮਵੑਯਜਤੇ । ਸ਼ੀ॒ਰ੍॒षਨ੍ਨੑਧਿ ਨਿ॒ਧਾਯੑ ਜੁਹੋਤਿ । ਸ਼ੀ॒ਰ੍॒ष॒ਤ ਏ॒ਵ ਵਰੁੑਣ॒ਮਵੑ ਯਜਤੇ । ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਨ੍ਤਿष੍ਠੑਞ੍ਜੁਹੋਤਿ ॥ 37 ॥
ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਙ੍ਙੇ॒ਵ ਵਰੁੑਣਪਾ॒ਸ਼ਾ-ਨ੍ਨਿਰ੍ਮੁੑਚ੍ਯਤੇ । ਅਕ੍ਰ॒ਨ੍ਕਰ੍ਮੑ ਕਰ੍ਮ॒ਕृਤ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ । ਦੇ॒ਵਾਨृ॒ਣ-ਨ੍ਨਿੑਰਵ॒ਦਾਯੑ । ਅ॒ਨृ॒ਣਾ ਗृ॒ਹਾਨੁਪ॒-ਪ੍ਰੇਤੇਤਿ॒ ਵਾਵੈਤਦਾੑਹ । ਵਰੁੑਣ ਗृਹੀਤਂ॒-ਵਾਁ ਏ॒ਤ-ਦ੍ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯੑ । ਯ-ਦ੍ਯਜੁੑषਾ ਗृਹੀ॒ਤਸ੍ਯਾੑਤਿ॒ਰਿਚ੍ਯੑਤੇ । ਤੁषਾ᳚ਸ਼੍ਚ ਨਿष੍ਕਾ॒ਸਸ਼੍ਚੑ । ਤੁषੈ᳚ਸ਼੍ਚ ਨਿष੍ਕਾ॒ਸੇਨੑ ਚਾਵਭृ॒ਥਮਵੈੑਤਿ । ਵਰੁੑਣ-ਗृਹੀਤੇਨੈ॒ਵ ਵਰੁੑਣ॒ਮਵੑਯਜਤੇ । ਅ॒ਪੋੑ-ऽਵਭृ॒ਥਮਵੈੑਤਿ ॥ 38 ॥
ਅ॒ਫ੍ਸੁ ਵੈ ਵਰੁੑਣਃ । ਸਾ॒ਕ੍षਾਦੇ॒ਵ ਵਰੁੑਣ॒ਮਵੑ ਯਜਤੇ । ਪ੍ਰਤਿੑਯੁਤੋ॒ ਵਰੁੑਣਸ੍ਯ॒ ਪਾਸ਼॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ । ਵ॒ਰੁ॒ਣ॒ਪਾ॒ਸ਼ਾਦੇ॒ਵ ਨਿਰ੍ਮੁੑਚ੍ਯਤੇ । ਅਪ੍ਰੑਤੀਕ੍ष॒-ਮਾਯੑਨ੍ਤਿ । ਵਰੁੑਣਸ੍ਯਾ॒ਨ੍ਤਰ੍​ਹਿੑਤ੍ਯੈ । ਏਧੋ᳚-ऽਸ੍ਯੇਧਿषੀ॒ਮਹੀਤ੍ਯਾੑਹ । ਸ॒ਮਿਧੈ॒ਵਾਗ੍ਨਿ-ਨ੍ਨੑਮ॒ਸ੍ਯਨ੍ਤੑ ਉ॒ਪਾਯੑਨ੍ਤਿ । ਤੇਜੋੑ-ऽਸਿ॒ ਤੇਜੋ॒ ਮਯਿੑ ਧੇ॒ਹੀਤ੍ਯਾੑਹ । ਤੇਜੑ ਏ॒ਵਾਤ੍ਮਨ੍ਧੑਤ੍ਤੇ ॥ 39 ॥
(ਕ॒ਰੋਤਿੑ - ਗ੍ਰਾਹਯ - ਤ੍ਯਾਹਵ॒ਨੀਯ॒ - ਸ੍ਤਿष੍ਠੑਞ੍ਜੁਹੋ - ਤ੍ਯ॒ਪੋੑ-ऽਵਭृ॒ਥਮਵੈੑਤਿ - ਧਤ੍ਤੇ) (ਅ. 5)
ਅਨੁਵਾਕਂ 6 - ਸਾਕਮੇਧਾਃ
ਦੇ॒ਵਾ॒ਸੁ॒ਰਾ-ਸ੍ਸਂ​ਯਁੑਤ੍ਤਾ ਆਸਨ੍ਨ੍ । ਸੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿਰੑਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਮਮੇ॒ਯ-ਮਨੀੑਕਵਤੀ ਤ॒ਨੂਃ । ਤਾ-ਮ੍ਪ੍ਰੀੑਣੀਤ । ਅਥਾਸੁੑਰਾਨ॒ਭਿ ਭੑਵਿष੍ਯ॒ਥੇਤਿੑ । ਤੇ ਦੇ॒ਵਾ ਅ॒ਗ੍ਨਯੇ-ऽਨੀੑਕਵਤੇ ਪੁਰੋ॒ਡਾਸ਼ੑਮ॒ष੍ਟਾਕੑਪਾਲ॒-ਨ੍ਨਿਰੑਵਪਨ੍ਨ੍ । ਸੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿਰਨੀੑਕਵਾ॒ਨ੍-ਥ੍ਸ੍ਵੇਨੑ ਭਾਗ॒ਧੇਯੇੑਨ ਪ੍ਰੀ॒ਤਃ । ਚ॒ਤੁ॒ਰ੍ਧਾ ऽਨੀੑਕਾ-ਨ੍ਯਜਨਯਤ । ਤਤੋੑ ਦੇ॒ਵਾ ਅਭੑਵਨ੍ਨ੍ । ਪਰਾ ऽਸੁੑਰਾਃ ॥ 40 ॥
ਯਦ॒ਗ੍ਨਯੇ-ऽਨੀੑਕਵਤੇ ਪੁਰੋ॒ਡਾਸ਼ੑਮ॒ष੍ਟਾਕੑਪਾਲ-ਨ੍ਨਿ॒ਰ੍ਵਪੑਤਿ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਮੇ॒ਵਾਨੀੑਕਵਨ੍ਤ॒ਗ੍ਗ੍॒ ਸ੍ਵੇਨੑ ਭਾਗ॒ਧੇਯੇੑਨ ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ । ਸੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿਰਨੀੑਕਵਾ॒ਨ੍-ਥ੍ਸ੍ਵੇਨੑ ਭਾਗ॒ਧੇਯੇੑਨ ਪ੍ਰੀ॒ਤਃ । ਚ॒ਤੁ॒ਰ੍ਧਾ ऽਨੀੑਕਾਨਿ ਜਨਯਤੇ । ਅ॒ਸੌ ਵਾ ਆੑਦਿ॒ਤ੍ਯੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿ-ਰਨੀੑਕਵਾਨ੍ । ਤਸ੍ਯੑ ਰ॒ਸ਼੍ਮਯੋ-ऽਨੀੑਕਾਨਿ । ਸਾ॒ਕਗ੍ਂ ਸੂਰ੍ਯੇੑਣੋਦ੍ਯ॒ਤਾ ਨਿਰ੍ਵੑਪਤਿ । ਸਾ॒ਕ੍षਾਦੇ॒ਵਾਸ੍ਮਾ॒ ਅਨੀੑਕਾਨਿ ਜਨਯਤਿ । ਤੇ-ऽਸੁੑਰਾਃ॒ ਪਰਾੑਜਿਤਾ॒ ਯਨ੍ਤਃੑ । ਦ੍ਯਾਵਾੑਪृਥਿ॒ਵੀ ਉਪਾ᳚ਸ਼੍ਰਯਨ੍ਨ੍ ॥ 41 ॥
ਤੇ ਦੇ॒ਵਾ ਮ॒ਰੁਦ੍ਭ੍ਯਃੑ ਸਾਨ੍ਤਪ॒ਨੇਭ੍ਯੑਸ਼੍ਚ॒ਰੁ-ਨ੍ਨਿਰੑਵਪਨ੍ਨ੍ । ਤਾ-ਨ੍ਦ੍ਯਾਵਾੑਪृਥਿ॒ਵੀਭ੍ਯਾੑ-ਮੇ॒ਵੋਭ॒ਯਤ॒-ਸ੍ਸਮੑਤਪਨ੍ਨ੍ । ਯਨ੍ਮ॒ਰੁਦ੍ਭ੍ਯਃੑ ਸਾਨ੍ਤਪ॒ਨੇਭ੍ਯੑਸ਼੍ਚ॒ਰੁ-ਨ੍ਨਿ॒ਰ੍ਵਪੑਤਿ । ਦ੍ਯਾਵਾੑਪृਥਿ॒ਵੀਭ੍ਯਾੑਮੇ॒ਵ ਤਦੁੑਭ॒ਯਤੋ॒ ਯਜੑਮਾਨੋ॒ ਭ੍ਰਾਤृੑਵ੍ਯਾ॒ਨ੍-ਥ੍ਸਨ੍ਤੑਪਤਿ । ਮ॒ਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਦਿੑਨੇ॒ ਨਿਰ੍ਵੑਪਤਿ । ਤਰ੍​ਹਿ॒ ਹਿ ਤੇ-ऽਕ੍ष੍ਣਿੑष੍ਠ॒-ਨ੍ਤਪੑਤਿ । ਚ॒ਰੁਰ੍ਭੑਵਤਿ । ਸ॒ਰ੍ਵਤੑ ਏ॒ਵੈਨਾ॒ਨ੍-ਥ੍ਸਨ੍ਤੑਪਤਿ । ਤੇ ਦੇ॒ਵਾ-ਸ਼੍ਸ਼੍ਵੋੑ ਵਿਜ॒ਯਿਨ॒-ਸ੍ਸਨ੍ਤਃੑ । ਸਰ੍ਵਾੑਸਾ-ਨ੍ਦੁ॒ਗ੍ਧੇ ਗृੑਹਮੇ॒ਧੀਯੑ-ਞ੍ਚ॒ਰੁ-ਨ੍ਨਿਰੑਵਪਨ੍ਨ੍ ॥ 42 ॥
ਆਸ਼ਿੑਤਾ ਏ॒ਵਾਦ੍ਯੋਪੑਵਸਾਮ । ਕਸ੍ਯ॒ ਵਾ-ऽਹੇ॒ਦਮ੍ । ਕਸ੍ਯੑ ਵਾ॒ ਸ਼੍ਵੋ ਭੑਵਿ॒ਤੇਤਿੑ । ਸ ਸ਼ृ॒ਤੋੑ-ऽਭਵਤ੍ । ਤਸ੍ਯਾਹੁੑਤਸ੍ਯ॒ ਨਾਸ਼੍ਞਨ੍ਨ੍ੑ । ਨ ਹਿ ਦੇ॒ਵਾ ਅਹੁੑਤਸ੍ਯਾ॒ਸ਼੍ਞਨ੍ਤਿੑ । ਤੇ᳚-ऽਬ੍ਰੁਵਨ੍ਨ੍ । ਕਸ੍ਮਾੑ ਇ॒ਮਗ੍ਂ ਹੋ᳚ष੍ਯਾਮ॒ ਇਤਿੑ । ਮ॒ਰੁਦ੍ਭ੍ਯੋੑ ਗृਹਮੇ॒ਧਿਭ੍ਯ॒ ਇਤ੍ਯੑਬ੍ਰੁਵਨ੍ਨ੍ । ਤ-ਮ੍ਮ॒ਰੁਦ੍ਭ੍ਯੋੑ ਗृਹਮੇ॒ਧਿਭ੍ਯੋੑ-ऽਜੁਹਵੁਃ ॥ 43 ॥
ਤਤੋੑ ਦੇ॒ਵਾ ਅਭੑਵਨ੍ਨ੍ । ਪਰਾ-ऽਸੁੑਰਾਃ । ਯਸ੍ਯੈ॒ਵਂ-ਵਿਁ॒ਦੁषੋੑ ਮ॒ਰੁਦ੍ਭ੍ਯੋੑ ਗृਹਮੇ॒ਧਿਭ੍ਯੋੑ ਗृ॒ਹੇ ਜੁਹ੍ਵੑਤਿ । ਭਵੑਤ੍ਯਾ॒ਤ੍ਮਨਾ᳚ । ਪਰਾ᳚-ऽਸ੍ਯ॒ ਭ੍ਰਾਤृੑਵ੍ਯੋ ਭਵਤਿ । ਯਦ੍ਵੈ ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯੑ ਪਾਕ॒ਤ੍ਰਾ ਕ੍ਰਿ॒ਯਤੇ᳚ । ਪ॒ਸ਼॒ਵ੍ਯੑ-ਨ੍ਤਤ੍ । ਪਾ॒ਕ॒ਤ੍ਰਾ ਵਾ ਏ॒ਤਤ੍ਕ੍ਰਿੑਯਤੇ । ਯਨ੍ਨੇਦ੍ਧ੍ਮਾਬ॒ਰ੍॒ਹਿ-ਰ੍ਭਵੑਤਿ । ਨ ਸਾੑਮਿਧੇ॒ਨੀ-ਰ॒ਨ੍ਵਾਹੑ ॥ 44 ॥
ਨ ਪ੍ਰੑਯਾ॒ਜਾ ਇ॒ਜ੍ਯਨ੍ਤੇ᳚ । ਨਾਨੂੑਯਾ॒ਜਾਃ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਪ॒ਸ਼ੁ॒ਮਾ-ਨ੍ਭੑਵਤਿ । ਆਜ੍ਯੑਭਾਗੌ ਯਜਤਿ । ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯੈ॒ਵ ਚਕ੍षੁੑषੀ॒ ਨਾਨ੍ਤਰੇੑਤਿ । ਮ॒ਰੁਤੋੑ ਗृਹਮੇ॒ਧਿਨੋੑ ਯਜਤਿ । ਭਾ॒ਗ॒ਧੇਯੇੑ-ਨੈ॒ਵੈਨਾ॒ਨ੍-ਥ੍ਸਮੑਰ੍ਧਯਤਿ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਗ੍ਗ੍​ ਸ੍ਵਿੑष੍ਟ॒ਕृਤਂੑ-ਯਁਜਤਿ॒ ਪ੍ਰਤਿੑष੍ਠਿਤ੍ਯੈ । ਇਡਾ᳚ਨ੍ਤੋ ਭਵਤਿ । ਪ॒ਸ਼ਵੋ॒ ਵਾ ਇਡਾ᳚ । ਪ॒ਸ਼ੁष੍ਵੇ॒ਵੋਪਰਿੑष੍ਟਾ॒-ਤ੍ਪ੍ਰਤਿੑ ਤਿष੍ਠਤਿ ॥ 45 ॥
(ਅਸੁੑਰਾ - ਅਸ਼੍ਰਯਨ੍ - ਗृਹਮੇ॒ਧੀਯਂੑ ਚ॒ਰੁ-ਨ੍ਨਿਰੑਵਪਨ੍ - ਨਜੁਹਵੁ - ਰ॒ਨ੍ਵਾ - ਹੇਡਾ᳚ਨ੍ਤੋ ਭਵਤਿ॒ ਦ੍ਵੇ ਚੑ) (ਅ. 6)
ਅਨੁਵਾਕਂ 7 - ਤਚ੍ਛੇषਃ
ਯਤ੍ਪਤ੍ਨੀੑ ਗृਹਮੇ॒ਧੀਯੑ-ਸ੍ਯਾਸ਼੍ਞੀ॒ਯਾਤ੍ । ਗृ॒ਹ॒ਮੇ॒ਦ੍ਧ੍ਯੇੑਵ ਸ੍ਯਾ᳚ਤ੍ । ਵਿ ਤ੍ਵੑਸ੍ਯ ਯ॒ਜ੍ਞ ऋੑਧ੍ਯੇਤ । ਯਨ੍ਨਾਸ਼੍ਞੀ॒ਯਾਤ੍ । ਅਗृੑਹਮੇਧੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ । ਨਾਸ੍ਯੑ ਯ॒ਜ੍ਞੋ ਵ੍ਯृੑਦ੍ਧ੍ਯੇਤ । ਪ੍ਰਤਿੑਵੇਸ਼-ਮ੍ਪਚੇਯੁਃ । ਤਸ੍ਯਾ᳚ਸ਼੍ਞੀਯਾਤ੍ । ਗृ॒ਹ॒ਮੇ॒ਦ੍ਧ੍ਯੇੑਵ ਭੑਵਤਿ । ਨਾਸ੍ਯੑ ਯ॒ਜ੍ਞੋ ਵ੍ਯृੑਦ੍ਧ੍ਯਤੇ ॥ 46 ॥
ਤੇ ਦੇ॒ਵਾ ਗृੑਹਮੇ॒ਧੀਯੇੑਨੇ॒ष੍ਟ੍ਵਾ । ਆਸ਼ਿੑਤਾ ਅਭਵਨ੍ਨ੍ । ਆਞ੍ਜੑਤਾ॒ਭ੍ਯੑਞ੍ਜਤ । ਅਨੁੑ ਵ॒ਥ੍ਸਾ-ਨੑਵਾਸਯਨ੍ਨ੍ । ਤੇਭ੍ਯੋ-ऽਸੁੑਰਾਃ॒, ਕ੍षੁਧ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਾਹਿੑਣ੍ਵਨ੍ਨ੍ । ਸਾ ਦੇ॒ਵੇषੁੑ ਲੋ॒ਕਮਵਿੑਤ੍ਤ੍ਵਾ । ਅਸੁੑਰਾ॒ਨ੍-ਪੁਨੑਰਗਚ੍ਛਤ੍ । ਗृ॒ਹ॒ਮੇ॒ਧੀਯੇੑਨੇ॒ष੍ਟ੍ਵਾ । ਆਸ਼ਿੑਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ । ਆਞ੍ਜੑਤੇ॒-ऽਭ੍ਯੑਞ੍ਜਤੇ ॥ 47 ॥
ਅਨੁੑ ਵ॒ਥ੍ਸਾਨ੍. ਵਾੑਸਯਨ੍ਤਿ । ਭ੍ਰਾਤृੑਵ੍ਯਾਯੈ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯਜੑਮਾਨਃ॒, ਕ੍षੁਧ॒-ਮ੍ਪ੍ਰਹਿੑਣੋਤਿ । ਤੇ ਦੇ॒ਵਾ ਗृੑਹਮੇ॒ਧੀਯੇੑਨੇ॒ष੍ਟ੍ਵਾ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਨਿष੍ਕਾ॒ਸ-ਨ੍ਨ੍ਯੑਦਧੁਃ । ਅ॒ਸ੍ਮਾਨੇ॒ਵ ਸ਼੍ਵ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ॒ ਨਿਹਿੑਤਭਾਗ ਉਪਾਵਰ੍ਤਿ॒ਤੇਤਿੑ । ਤਾਨਿਨ੍ਦ੍ਰੋ॒ ਨਿਹਿੑਤਭਾਗ ਉ॒ਪਾਵੑਰ੍ਤਤ । ਗृ॒ਹ॒ਮੇ॒ਧੀਯੇੑਨੇ॒ष੍ਟ੍ਵਾ । ਇਨ੍ਦ੍ਰਾੑਯ ਨਿष੍ਕਾ॒ਸ-ਨ੍ਨਿਦੑਦ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੑ ਏ॒ਵੈਨ॒-ਨ੍ਨਿਹਿੑਤਭਾਗ ਉ॒ਪਾਵੑਰ੍ਤਤੇ । ਗਾਰ੍​ਹੑਪਤ੍ਯੇ ਜੁਹੋਤਿ ॥ 48 ॥
ਭਾ॒ਗ॒ਧੇਯੇੑਨੇ॒ਵੈਨ॒ਗ੍ਂ॒ ਸਮੑਰ੍ਧਯਤਿ । ऋ॒ष॒ਭਮਾਹ੍ਵੑਯਤਿ । ਵ॒ष॒ਟ੍ਕਾ॒ਰ ਏ॒ਵਾਸ੍ਯ॒ ਸਃ । ਅਥੋੑ ਇਨ੍ਦ੍ਰਿ॒ਯਮੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਵੀ॒ਰ੍ਯਂੑ-ਯਁਜੑਮਾਨੋ॒ ਭ੍ਰਾਤृੑਵ੍ਯਸ੍ਯ ਵृਙ੍ਕ੍ਤੇ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਵृ॒ਤ੍ਰਗ੍ਂ ਹ॒ਤ੍ਵਾ । ਪਰਾ᳚-ਮ੍ਪਰਾ॒ਵਤੑ-ਮਗਚ੍ਛਤ੍ । ਅਪਾੑਰਾਧ॒ਮਿਤਿ॒ ਮਨ੍ਯੑਮਾਨਃ । ਸੋ᳚-ऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ । ਕ ਇ॒ਦਂ-ਵੇਁੑਦਿष੍ਯ॒ਤੀਤਿੑ । ਤੇ᳚-ऽਬ੍ਰੁਵ-ਨ੍ਮ॒ਰੁਤੋ॒ ਵਰਂੑ-ਵृਁਣਾਮਹੈ ॥ 49 ॥
ਅਥੑ ਵ॒ਯਂ-ਵੇਁੑਦਾਮ । ਅ॒ਸ੍ਮਭ੍ਯੑਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰੑਥ॒ਮਗ੍ਂ ਹ॒ਵਿਰ੍ਨਿਰੁੑਪ੍ਯਾਤਾ॒ ਇਤਿੑ । ਤ ਏੑਨ॒ਮਦ੍ਧ੍ਯੑ-ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਨ੍ । ਤਤ੍ਕ੍ਰੀ॒ਡਿਨਾ᳚-ਙ੍ਕ੍ਰੀਡਿ॒ਤ੍ਵਮ੍ । ਯ-ਨ੍ਮ॒ਰੁਦ੍ਭ੍ਯਃੑ ਕ੍ਰੀ॒ਡਿਭ੍ਯਃੑ ਪ੍ਰਥ॒ਮਗ੍ਂ ਹ॒ਵਿਰ੍ਨਿੑਰੁ॒ਪ੍ਯਤੇ॒ ਵਿਜਿੑਤ੍ਯੈ । ਸਾ॒ਕਗ੍ਂ ਸੂਰ੍ਯੇੑਣੋਦ੍ਯ॒ਤਾ ਨਿਰ੍ਵੑਪਤਿ । ਏ॒ਤਸ੍ਮਿ॒ਨ੍ ਵੈ ਲੋ॒ਕ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋੑ ਵृ॒ਤ੍ਰਮੑਹ॒ਨ੍-ਥ੍ਸਮृੑਦ੍ਧ੍ਯੈ । ਏ॒ਤ-ਦ੍ਬ੍ਰਾ᳚ਹ੍ਮਣਾਨ੍ਯੇ॒ਵ ਪਞ੍ਚੑ ਹ॒ਵੀਗ੍ਂषਿੑ । ਏ॒ਤ-ਦ੍ਬ੍ਰਾ᳚ਹ੍ਮਣ ਐਨ੍ਦ੍ਰਾ॒ਗ੍ਨਃ । ਅਥੈ॒ष ਐ॒ਨ੍ਦ੍ਰਸ਼੍ਚ॒ਰੁ-ਰ੍ਭੑਵਤਿ ॥ 50 ॥
ਉ॒ਦ੍ਧਾ॒ਰਂ-ਵਾਁ ਏ॒ਤਮਿਨ੍ਦ੍ਰ॒ ਉਦੑਹਰਤ । ਵृ॒ਤ੍ਰਗ੍ਂ ਹ॒ਤ੍ਵਾ । ਅ॒ਨ੍ਯਾਸੁੑ ਦੇ॒ਵਤਾ॒ਸ੍ਵਧਿੑ । ਯਦੇ॒ष ਐ॒ਨ੍ਦ੍ਰ-ਸ਼੍ਚ॒ਰੁ-ਰ੍ਭਵੑਤਿ । ਉ॒ਦ੍ਧਾ॒ਰਮੇ॒ਵ ਤਂ-ਯਁਜੑਮਾਨ॒ ਉਦ੍ਧੑਰਤੇ । ਅ॒ਨ੍ਯਾਸੁੑ ਪ੍ਰ॒ਜਾਸ੍ਵਧਿੑ । ਵੈ॒ਸ਼੍ਵ॒ਕ॒ਰ੍ਮ॒ਣ ਏਕੑਕਪਾਲੋ ਭਵਤਿ । ਵਿਸ਼੍ਵਾ᳚ਨ੍ਯੇ॒ਵ ਤੇਨ॒ ਕਰ੍ਮਾੑਣਿ॒ ਯਜੑਮਾ॒ਨੋ ऽਵੑਰੁਨ੍ਧੇ ॥ 51 ॥
(ऋ॒ਦ੍ਧ੍ਯ॒ਤੇ॒-ऽ-ਭ੍ਯੑਞ੍ਜਤੇ-ਜੁਹੋਤਿ-ਵृਣਾਮਹੈ-ਭਵਤ੍ਯ॒- +ष੍ਟੌ ਚੑ) (ਅ. 7)
ਅਨੁਵਾਕਂ 8 - ਪਿਤृਯਜ੍ਞਃ
ਵੈ॒ਸ਼੍ਵ॒ਦੇ॒ਵੇਨ॒ ਵੈ ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿਃ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਅੑਸृਜਤ । ਤਾ ਵੑਰੁਣ-ਪ੍ਰਘਾ॒ਸੈ-ਰ੍ਵੑਰੁਣਪਾ॒ਸ਼ਾਦੑਮੁਞ੍ਚਤ੍ । ਸਾ॒ਕ॒ਮੇ॒ਧੈਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੑਸ੍ਥਾਪਯਤ੍ । ਤ੍ਰ੍ਯੑਮ੍ਬਕੈ ਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵਾੑਦਯਤ । ਪਿ॒ਤृ॒ਯ॒ਜ੍ਞੇਨੑ ਸੁਵ॒ਰ੍ਗਂ-ਲੋਁ॒ਕਮੑਗਮਯਤ੍ । ਯ-ਦ੍ਵੈ᳚ਸ਼੍ਵਦੇ॒ਵੇਨ॒ ਯਜੑਤੇ । ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਏ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯਜੑਮਾਨ-ਸ੍ਸृਜਤੇ । ਤਾ ਵੑਰੁਣ-ਪ੍ਰਘਾ॒ਸੈ-ਰ੍ਵੑਰੁਣਪਾ॒ਸ਼ਾ-ਨ੍ਮੁੑਞ੍ਚਤਿ । ਸਾ॒ਕ॒ਮੇ॒ਧੈਃ ਪ੍ਰਤਿੑष੍ਠਾਪਯਤਿ । ਤ੍ਰ੍ਯੑਮ੍ਬਕੈਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ ॥ 52 ॥
ਪਿ॒ਤृ॒ਯ॒ਜ੍ਞੇਨੑ ਸੁਵ॒ਰ੍ਗਂ-ਲੋਁ॒ਕ-ਙ੍ਗੑਮਯਤਿ । ਦ॒ਕ੍षਿ॒ਣ॒ਤਃ ਪ੍ਰਾੑਚੀਨਾਵੀ॒ਤੀ ਨਿਰ੍ਵੑਪਤਿ । ਦ॒ਕ੍षਿ॒ਣਾਵृ॒ਦ੍ਧਿ ਪਿੑਤृ॒ਣਾਮ੍ । ਅਨਾੑਦृਤ੍ਯ॒ ਤਤ੍ । ਉ॒ਤ੍ਤ॒ਰ॒ਤ ਏ॒ਵੋਪ॒ਵੀਯ॒ ਨਿਰ੍ਵੑਪੇਤ੍ । ਉ॒ਭਯੇ॒ ਹਿ ਦੇ॒ਵਾਸ਼੍ਚੑ ਪਿ॒ਤਰੑਸ਼੍ਚੇ॒ਜ੍ਯਨ੍ਤੇ᳚ । ਅਥੋ॒ ਯਦੇ॒ਵ ਦੑਕ੍षਿਣਾ॒ਰ੍ਧੇੑ-ऽਧਿ॒ ਸ਼੍ਰਯੑਤਿ । ਤੇਨੑ ਦਕ੍षਿ॒ਣਾਵृੑਤ੍ । ਸੋਮਾੑਯ ਪਿਤृ॒ਮਤੇੑ ਪੁਰੋ॒ਡਾਸ਼॒ਗ੍ਂ॒ षਟ੍ਕੑਪਾਲ॒-ਨ੍ਨਿਰ੍ਵੑਪਤਿ । ਸਂ॒​ਵਁ॒ਥ੍ਸ॒ਰੋ ਵੈ ਸੋਮਃੑ ਪਿਤृ॒ਮਾਨ੍ ॥ 53 ॥
ਸਂ॒​ਵਁ॒ਥ੍ਸ॒ਰਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰੀੑਣਾਤਿ । ਪਿ॒ਤृਭ੍ਯੋੑ ਬਰ੍​ਹਿ॒षਦ੍ਭ੍ਯੋੑ ਧਾ॒ਨਾਃ । ਮਾਸਾ॒ ਵੈ ਪਿ॒ਤਰੋੑ ਬਰ੍​ਹਿ॒षਦਃੑ । ਮਾਸਾੑਨੇ॒ਵ ਪ੍ਰੀੑਣਾਤਿ । ਯਸ੍ਮਿ॒ਨ੍ ਵਾ ऋ॒ਤੌ ਪੁਰੁੑषਃ ਪ੍ਰ॒ਮੀਯੑਤੇ । ਸੋ᳚-ऽਸ੍ਯਾ॒ਮੁष੍ਮਿੑਨ੍ ਁਲੋ॒ਕੇ ਭੑਵਤਿ । ਬ॒ਹੁ॒ਰੂ॒ਪਾ ਧਾ॒ਨਾ ਭੑਵਨ੍ਤਿ । ਅ॒ਹੋ॒ਰਾ॒ਤ੍ਰਾਣਾੑ-ਮ॒ਭਿਜਿੑਤ੍ਯੈ । ਪਿ॒ਤृਭ੍ਯੋ᳚ ऽਗ੍ਨਿष੍ਵਾ॒ਤ੍ਤੇਭ੍ਯੋੑ ਮ॒ਨ੍ਥਮ੍ । ਅ॒ਰ੍ਧ॒ਮਾ॒ਸਾ ਵੈ ਪਿ॒ਤਰੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿष੍ਵਾ॒ਤ੍ਤਾਃ ॥ 54 ॥
ਅ॒ਰ੍ਧ॒ਮਾ॒ਸਾਨੇ॒ਵ ਪ੍ਰੀੑਣਾਤਿ । ਅ॒ਭਿ॒ਵਾ॒ਨ੍ਯਾੑਯੈ ਦੁ॒ਗ੍ਧੇ ਭੑਵਤਿ । ਸਾ ਹਿ ਪਿੑਤृਦੇਵ॒ਤ੍ਯੑ-ਨ੍ਦੁ॒ਹੇ । ਯ-ਤ੍ਪੂ॒ਰ੍ਣਮ੍ । ਤ-ਨ੍ਮੑਨੁ॒ष੍ਯਾੑਣਾਮ੍ । ਉ॒ਪ॒ਰ੍ਯ॒ਰ੍ਧੋ ਦੇ॒ਵਾਨਾ᳚ਮ੍ । ਅ॒ਰ੍ਧਃ ਪਿੑਤृ॒ਣਾਮ੍ । ਅ॒ਰ੍ਧ ਉਪੑਮਨ੍ਥਤਿ । ਅ॒ਰ੍ਧੋ ਹਿ ਪਿੑਤृ॒ਣਾਮ੍ । ਏਕ॒ਯੋਪੑਮਨ੍ਥਤਿ ॥ 55 ॥
ਏਕਾ॒ ਹਿ ਪਿੑਤृ॒ਣਾਮ੍ । ਦ॒ਕ੍षਿ॒ਣੋਪੑਮਨ੍ਥਤਿ । ਦ॒ਕ੍षਿ॒ਣਾ ਵृ॒ਦ੍ਧਿ ਪਿੑਤृ॒ਣਾਮ੍ । ਅਨਾੑਰ॒ਭ੍ਯੋਪੑਮਨ੍ਥਤਿ । ਤਦ੍ਧਿ ਪਿ॒ਤॄਨ੍-ਗਚ੍ਛੑਤਿ । ਇ॒ਮਾ-ਨ੍ਦਿਸ਼ਂ॒-ਵੇਁਦਿ॒ਮੁਦ੍ਧੑਨ੍ਤਿ । ਉ॒ਭਯੇ॒ ਹਿ ਦੇ॒ਵਾਸ਼੍ਚੑ ਪਿ॒ਤਰੑਸ਼੍ਚੇ॒ਜ੍ਯਨ੍ਤੇ᳚ । ਚਤੁਃੑ ਸ੍ਰਕ੍ਤਿਰ੍ਭਵਤਿ । ਸਰ੍ਵਾ॒ ਹ੍ਯਨੁ॒ ਦਿਸ਼ਃੑ ਪਿ॒ਤਰਃੑ । ਅਖਾੑਤਾ ਭਵਤਿ ॥ 56 ॥
ਖਾ॒ਤਾ ਹਿ ਦੇ॒ਵਾਨਾ᳚ਮ੍ । ਮ॒ਦ੍ਧ੍ਯ॒ਤੋ᳚ ऽਗ੍ਨਿਰਾਧੀੑਯਤੇ । ਅ॒ਨ੍ਤ॒ਤੋ ਹਿ ਦੇ॒ਵਾਨਾੑ-ਮਾਧੀ॒ਯਤੇ᳚ । ਵਰ੍​षੀੑਯਾਨਿ॒ਦ੍ਧ੍ਮ ਇ॒ਦ੍ਧ੍ਮਾ-ਦ੍ਭੑਵਤਿ॒ ਵ੍ਯਾਵृੑਤ੍ਤ੍ਯੈ । ਪਰਿੑ ਸ਼੍ਰਯਤਿ । ਅ॒ਨ੍ਤਰ੍​ਹਿੑਤੋ॒ ਹਿ ਪਿੑਤृਲੋ॒ਕੋ ਮੑਨੁष੍ਯਲੋ॒ਕਾਤ੍ । ਯਤ੍-ਪਰੁੑषਿ ਦਿ॒ਨਮ੍ । ਤ-ਦ੍ਦੇ॒ਵਾਨਾ᳚ਮ੍ । ਯਦੑਨ੍ਤ॒ਰਾ । ਤ-ਨ੍ਮੑਨੁ॒ष੍ਯਾੑਣਾਮ੍ ॥ 57 ॥
ਯ-ਥ੍ਸਮੂੑਲਮ੍ । ਤ-ਤ੍ਪਿੑਤृ॒ਣਾਮ੍ । ਸਮੂੑਲ-ਮ੍ਬ॒ਰ੍॒ਹਿ-ਰ੍ਭੑਵਤਿ॒ ਵ੍ਯਾਵृੑਤ੍ਤ੍ਯੈ । ਦ॒ਕ੍षਿ॒ਣਾ ਸ੍ਤृੑਣਾਤਿ । ਦ॒ਕ੍षਿ॒ਣਾ ਵृ॒ਦ੍ਧਿ ਪਿੑਤृ॒ਣਾਮ੍ । ਤ੍ਰਿਃ ਪਰ੍ਯੇੑਤਿ । ਤृ॒ਤੀਯੇ॒ ਵਾ ਇ॒ਤੋ ਲੋ॒ਕੇ ਪਿ॒ਤਰਃੑ । ਤਾਨੇ॒ਵ ਪ੍ਰੀੑਣਾਤਿ । ਤ੍ਰਿਃ ਪੁਨਃ॒ ਪਰ੍ਯੇੑਤਿ । षਟ੍ਥ੍ਸਮ੍ਪੑਦ੍ਯਨ੍ਤੇ ॥ 58 ॥
षਡ੍ਵਾ ऋ॒ਤਵਃੑ । ऋ॒ਤੂਨੇ॒ਵ ਪ੍ਰੀੑਣਾਤਿ । ਯ-ਤ੍ਪ੍ਰੑਸ੍ਤ॒ਰਂ-ਯਁਜੁੑषਾ ਗृਹ੍ਣੀ॒ਯਾਤ੍ । ਪ੍ਰ॒ਮਾਯੁੑਕੋ॒ ਯਜੑਮਾਨ-ਸ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ । ਯਨ੍ਨ ਗृੑਹ੍ਣੀ॒ਯਾਤ੍ । ਅ॒ਨਾ॒ਯ॒ਤ॒ਨ-ਸ੍ਸ੍ਯਾ᳚ਤ੍ । ਤੂ॒ष੍ਣੀਮੇ॒ਵ ਨ੍ਯੑਸ੍ਯੇਤ੍ । ਨ ਪ੍ਰ॒ਮਾਯੁੑਕੋ॒ ਭਵੑਤਿ । ਨਾਨਾੑਯਤ॒ਨਃ । ਯਤ੍-ਤ੍ਰੀਨ੍-ਪੑਰਿ॒ਧੀ-ਨ੍ਪੑਰਿਦ॒ਦ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ ॥ 59 ॥
ਮृ॒ਤ੍ਯੁਨਾ॒ ਯਜੑਮਾਨ॒-ਮ੍ਪਰਿੑ ਗृਹ੍ਣੀਯਾਤ੍ । ਯਨ੍ਨ ਪੑਰਿ-ਦ॒ਦ੍ਧ੍ਯਾਤ੍ । ਰਕ੍षਾਗ੍ਂੑਸਿ ਯ॒ਜ੍ਞਗ੍ਂ ਹੑਨ੍ਯੁਃ । ਦ੍ਵੌ ਪੑਰਿ॒ਧੀ ਪਰਿੑਦਧਾਤਿ । ਰਕ੍षੑਸਾ॒-ਮਪੑਹਤ੍ਯੈ । ਅਥੋੑ ਮृ॒ਤ੍ਯੋਰੇ॒ਵ ਯਜੑਮਾਨ॒-ਮੁਥ੍ਸृੑਜਤਿ । ਯ-ਤ੍ਤ੍ਰੀਣਿੑ ਤ੍ਰੀਣਿ ਹ॒ਵੀਗ੍​ष੍ਯੁੑਦਾ॒ਹਰੇੑਯੁਃ । ਤ੍ਰਯੑਸ੍ਤ੍ਰਯ ਏषਾਗ੍ਂ ਸਾ॒ਕ-ਮ੍ਪ੍ਰਮੀੑਯੇਰਨ੍ਨ੍ । ਏਕੈੑਕ-ਮਨੂ॒ਚੀਨਾ᳚-ਨ੍ਯੁ॒ਦਾਹੑਰਨ੍ਤਿ । ਏਕੈੑਕ ਏ॒ਵੈषਾੑਮ॒ਨ੍ਵਞ੍ਚਃ॒ ਪ੍ਰਮੀੑਯਤੇ । ਕ॒ਸ਼ਿਪੁੑ ਕਸ਼ਿਪ॒ਵ੍ਯਾੑਯ । ਉ॒ਪ॒ਬਰ੍​ਹੑਣ-ਮੁਪਬਰ੍​ਹ॒ਣ੍ਯਾੑਯ । ਆਞ੍ਜੑਨ-ਮਾਞ੍ਜ॒ਨ੍ਯਾੑਯ । ਅ॒ਭ੍ਯਞ੍ਜੑਨ-ਮਭ੍ਯਞ੍ਜ॒ਨ੍ਯਾੑਯ । ਯ॒ਥਾ॒ਭਾ॒ਗਮੇ॒ਵੈਨਾ᳚-ਨ੍ਪ੍ਰੀਣਾਤਿ ॥ 60 ॥
(ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ - ਪਿਤृ॒ਮਾ - ਨੑਗ੍ਨਿष੍ਵਾ॒ਤ੍ਤਾ - ਏਕ॒ਯੋਪੑ ਮਨ੍ਥ॒ - ਤ੍ਯਖਾੑਤਾ ਭਵਤਿ-ਮਨੁ॒ष੍ਯਾੑਣਾਂ - ਪਦ੍ਯਨ੍ਤੇ - ਪਰਿਦ॒ਦ੍ਧ੍ਯਾਨ੍ - ਮੀੑਯਤੇ॒ ਪਞ੍ਚੑ ਚ) (ਅ. 8)
ਅਨੁਵਾਕਂ 9 - ਤਚ੍ਛੇषਃ
ਅ॒ਗ੍ਨਯੇੑ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯਃੑ ਪਿ॒ਤृਭ੍ਯਃੑ ਸਮਿ॒ਦ੍ਧ੍ਯਮਾੑਨਾ॒ਯਾਨੁੑਬ੍ਰੂ॒ਹੀਤ੍ਯਾੑਹ ।
ਉ॒ਭਯੇ॒ ਹਿ ਦੇ॒ਵਾਸ਼੍ਚੑ ਪਿ॒ਤਰੑਸ਼੍ਚੇ॒ਜ੍ਯਨ੍ਤੇ᳚ । ਏਕਾ॒ਮਨ੍ਵਾੑਹ । ਏਕਾ॒ ਹਿ ਪਿੑਤृ॒ਣਾਮ੍ । ਤ੍ਰਿਰਨ੍ਵਾੑਹ । ਤ੍ਰਿਰ੍​ਹਿ ਦੇ॒ਵਾਨਾ᳚ਮ੍ । ਆ॒ਘਾ॒ਰਾਵਾਘਾੑਰਯਤਿ । ਯ॒ਜ੍ਞ॒ ਪ॒ਰੁषੋ॒ਰਨੑਨ੍ਤਰਿਤ੍ਯੈ । ਨਾਰ੍​षੇ॒ਯਂ-ਵृਁੑਣੀਤੇ । ਨ ਹੋਤਾੑਰਮ੍ ॥ 61 ॥
ਯਦਾੑਰ੍​षੇ॒ਯਂ-ਵृਁੑਣੀ॒ਤ । ਯਦ੍ਧੋਤਾੑਰਮ੍ । ਪ੍ਰ॒ਮਾਯੁੑਕੋ॒ ਯਜੑਮਾਨ-ਸ੍ਸ੍ਯਾਤ੍ । ਪ੍ਰ॒ਮਾਯੁੑਕੋ॒ ਹੋਤਾ᳚ । ਤਸ੍ਮਾ॒ਨ੍ਨ ਵृੑਣੀਤੇ । ਯਜੑਮਾਨਸ੍ਯ॒ ਹੋਤੁੑ-ਰ੍ਗੋਪੀ॒ਥਾਯੑ । ਅਪੑਬਰ੍​ਹਿषਃ ਪ੍ਰਯਾ॒ਜਾਨ੍.-ਯੑਜਤਿ । ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਵੈ ਬ॒ਰ੍॒ਹਿਃ । ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਏ॒ਵ ਮृ॒ਤ੍ਯੋਰੁਥ੍ਸृੑਜਤਿ । ਆਜ੍ਯੑਭਾਗੌ ਯਜਤਿ ॥ 62 ॥
ਯ॒ਜ੍ਞਸ੍ਯੈ॒ਵ ਚਕ੍षੁੑषੀ॒ ਨਾਨ੍ਤਰੇੑਤਿ । ਪ੍ਰਾ॒ਚੀ॒ਨਾ॒ਵੀ॒ਤੀ ਸੋਮਂੑ-ਯਁਜਤਿ । ਪਿ॒ਤृ॒ਦੇ॒ਵ॒ਤ੍ਯਾੑ ਹਿ । ਏ॒षਾ ऽऽਹੁੑਤਿਃ । ਪਞ੍ਚ॒ ਕृਤ੍ਵੋ-ऽਵੑਦ੍ਯਤਿ । ਪਞ੍ਚ॒ ਹ੍ਯੇੑਤਾ ਦੇ॒ਵਤਾਃ᳚ । ਦ੍ਵੇ ਪੁੑਰੋ-ऽਨੁਵਾ॒ਕ੍ਯੇ᳚ । ਯਾ॒ਜ੍ਯਾੑ ਦੇ॒ਵਤਾੑ ਵषਟ੍ਕਾ॒ਰਃ । ਤਾ ਏ॒ਵ ਪ੍ਰੀੑਣਾਤਿ । ਸਨ੍ਤੑਤ॒ਮਵੑ ਦ੍ਯਤਿ ॥ 63 ॥
ऋ॒ਤੂ॒ਨਾਗ੍ਂ ਸਨ੍ਤੑਤ੍ਯੈ । ਪ੍ਰੈਵੈਭ੍ਯਃ॒ ਪੂਰ੍ਵੑਯਾ ਪੁਰੋ-ऽਨੁਵਾ॒ਕ੍ਯੑਯਾ ऽऽਹ । ਪ੍ਰਣੑਯਤਿ ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯੑਯਾ । ਗ॒ਮਯੑਤਿ ਯਾ॒ਜ੍ਯੑਯਾ । ਤृ॒ਤੀਯੇ॒ ਵਾ ਇ॒ਤੋ ਲੋ॒ਕੇ ਪਿ॒ਤਰਃੑ । ਅਹ੍ਨੑ ਏ॒ਵੈਨਾ॒-ਨ੍ਪੂਰ੍ਵੑਯਾ ਪੁਰੋ-ऽਨੁਵਾ॒ਕ੍ਯੑਯਾ॒ ऽਤ੍ਯਾਨੑਯਤਿ । ਰਾਤ੍ਰਿੑਯੈ ਦ੍ਵਿ॒ਤੀਯੑਯਾ । ਐਵੈਨਾਨ੍ੑ. ਯਾ॒ਜ੍ਯੑਯਾ ਗਮਯਤਿ । ਦ॒ਕ੍षਿ॒ਣ॒ਤੋੑ-ऽਵ॒ਦਾਯੑ । ਉਦ॒ਙ੍ਙਤਿੑ ਕ੍ਰਾਮਤਿ॒ ਵ੍ਯਾਵृੑਤ੍ਤ੍ਯੈ ॥ 64 ॥
ਆ ਸ੍ਵ॒ਧੇਤ੍ਯਾ-ਸ਼੍ਰਾੑਵਯਤਿ । ਅਸ੍ਤੁੑ ਸ੍ਵ॒ਧੇਤਿੑ ਪ੍ਰ॒ਤ੍ਯਾਸ਼੍ਰਾੑਵਯਤਿ । ਸ੍ਵ॒ਧਾ ਨਮ॒ ਇਤਿ॒ ਵषੑਟ੍ਕਰੋਤਿ । ਸ੍ਵ॒ਧਾ॒ਕਾ॒ਰੋ ਹਿ ਪਿੑਤृ॒ਣਾਮ੍ । ਸੋਮ॒ਮਗ੍ਰੇੑ ਯਜਤਿ । ਸੋਮੑ ਪ੍ਰਯਾਜਾ॒ ਹਿ ਪਿ॒ਤਰਃੑ । ਸੋਮੑ-ਮ੍ਪਿਤृ॒ਮਨ੍ਤਂੑ-ਯਁਜਤਿ । ਸਂ॒​ਵਁ॒ਥ੍ਸ॒ਰੋ ਵੈ ਸੋਮਃੑ ਪਿਤृ॒ਮਾਨ੍ । ਸਂ॒​ਵਁ॒ਥ੍ਸ॒ਰਮੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯੑਜਤਿ । ਪਿ॒ਤॄਨ੍-ਬੑਰ੍​ਹਿ॒षਦੋੑ ਯਜਤਿ ॥ 65 ॥
ਯੇ ਵੈ ਯਜ੍ਵਾੑਨਃ । ਤੇ ਪਿ॒ਤਰੋੑ ਬਰ੍​ਹਿ॒षਦਃੑ । ਤਾਨੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯੑਜਤਿ । ਪਿ॒ਤॄਨੑਗ੍ਨਿष੍ਵਾ॒ਤ੍ਤਾਨ੍. ਯੑਜਤਿ । ਯੇ ਵਾ ਅਯੑਜ੍ਵਾਨੋ ਗृਹਮੇ॒ਧਿਨਃੑ । ਤੇ ਪਿ॒ਤਰੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿष੍ਵਾ॒ਤ੍ਤਾਃ । ਤਾਨੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯੑਜਤਿ । ਅ॒ਗ੍ਨਿ-ਙ੍ਕੑਵ੍ਯ॒ਵਾਹੑਨਂ-ਯਁਜਤਿ । ਯ ਏ॒ਵ ਪਿੑਤृ॒ਣਾਮ॒ਗ੍ਨਿਃ । ਤਮੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯੑਜਤਿ ॥ 66 ॥
ਅਥੋ॒ ਯਥਾ॒-ऽਗ੍ਨਿਗ੍ਗ੍​ ਸ੍ਵਿੑष੍ਟ॒ਕृਤਂ॒-ਯਁਜੑਤਿ । ਤਾ॒ਦृਗੇ॒ਵ ਤਤ੍ । ਏ॒ਤਤ੍ਤੇੑ ਤਤ॒ ਯੇ ਚ॒ ਤ੍ਵਾਮਨ੍ਵਿਤਿੑ ਤਿ॒ਸृषੁੑ ਸ੍ਰ॒ਕ੍ਤੀषੁ॒ ਨਿਦੑਧਾਤਿ । ਤਸ੍ਮਾ॒ਦਾ ਤृ॒ਤੀਯਾ॒-ਤ੍ਪੁਰੁੑषਾ॒ਨ੍ਨਾਮ॒ ਨ ਗृੑਹ੍ਣਨ੍ਤਿ । ਏ॒ਤਾਵੑਨ੍ਤੋ॒ ਹੀਜ੍ਯਨ੍ਤੇ᳚ । ਅਤ੍ਰੑ ਪਿਤਰੋ ਯਥਾਭਾ॒ਗ-ਮ੍ਮੑਨ੍ਦਦ੍ਧ੍ਵ॒ਮਿਤ੍ਯਾੑਹ । ਹ੍ਲੀਕਾ॒ ਹਿ ਪਿ॒ਤਰਃੑ । ਉਦੑਞ੍ਚੋ॒ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾੑਮਨ੍ਤਿ । ਏ॒षਾ ਵੈ ਮੑਨੁ॒ष੍ਯਾੑਣਾ॒-ਨ੍ਦਿਕ੍ । ਸ੍ਵਾਮੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਦਿਸ਼॒ਮਨੁ॒ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾੑਮਨ੍ਤਿ ॥ 67 ॥
ਆ॒ਹ॒ਵ॒ਨੀਯ॒-ਮੁਪੑਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇ । ਨ੍ਯੇੑਵਾਸ੍ਮੈ॒ ਤਦ੍ਧ੍ਨੁੑਵਤੇ । ਯਥ੍ਸ॒ਤ੍ਯਾੑਹਵ॒ਨੀਯੇ᳚ । ਅਥਾ॒ਨ੍ਯਤ੍ਰ॒ ਚਰੑਨ੍ਤਿ । ਆਤਮਿੑਤੋ॒ਰੁਪੑਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇ । ਅ॒ਗ੍ਨਿਮੇ॒ਵੋਪੑਦ੍ਰ॒ष੍ਟਾਰੑ-ਙ੍ਕृ॒ਤ੍ਵਾ । ਪਿ॒ਤॄ-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਨ੍ਤੇ । ਅਨ੍ਤਂ॒-ਵਾਁ ਏ॒ਤੇ ਪ੍ਰਾ॒ਣਾਨਾ᳚-ਙ੍ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ । ਯ ਆਤਮਿੑਤੋਰੁਪ॒ਤਿष੍ਠੑਨ੍ਤੇ । ਸੁ॒ਸ॒ਨ੍ਦृਸ਼ੑ-ਨ੍ਤ੍ਵਾ ਵ॒ਯਮਿਤ੍ਯਾੑਹ ॥ 68 ॥
ਪ੍ਰਾ॒ਣੋ ਵੈ ਸੁੑਸ॒ਨ੍ਦृਕ੍ । ਪ੍ਰਾ॒ਣਮੇ॒ਵਾਤ੍ਮਨ੍-ਦੑਧਤੇ । ਯੋਜਾ॒ ਨ੍ਵਿੑਨ੍ਦ੍ਰ ਤੇ॒ ਹਰੀ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ । ਪ੍ਰਾ॒ਣਮੇ॒ਵ ਪੁਨੑਰਯੁਕ੍ਤ । ਅਕ੍ष॒ਨ੍ਨਮੀੑਮਦਨ੍ਤ॒ ਹੀਤਿ॒ ਗਾਰ੍​ਹੑਪਤ੍ਯ॒-ਮੁਪੑਤਿष੍ਠਨ੍ਤੇ । ਅਕ੍ष॒ਨ੍ਨਮੀੑਮਦ॒ਨ੍ਤਾਥ॒ ਤ੍ਵੋਪੑਤਿष੍ਠਾਮਹ॒ ਇਤਿ॒ ਵਾਵੈਤਦਾੑਹ । ਅਮੀੑਮਦਨ੍ਤ ਪਿ॒ਤਰਃੑ ਸੋ॒ਮ੍ਯਾ ਇਤ੍ਯ॒ਭਿ ਪ੍ਰਪੑਦ੍ਯਨ੍ਤੇ । ਅਮੀੑਮਦਨ੍ਤ ਪਿ॒ਤਰੋ-ऽਥੑ ਤ੍ਵਾ॒-ऽਭਿ ਪ੍ਰਪੑਦ੍ਯਾਮਹ॒ ਇਤਿ॒ ਵਾਵੈਤਦਾੑਹ । ਅ॒ਪਃ ਪਰਿੑषਿਞ੍ਚਤਿ । ਮਾ॒ਰ੍ਜਯੑਤ੍ਯੇ॒ਵੈਨਾਨ੍ੑ ॥ 69 ॥
ਅਥੋੑ ਤ॒ਰ੍ਪਯੑਤ੍ਯੇ॒ਵ । ਤृਪ੍ਯੑਤਿ ਪ੍ਰ॒ਜਯਾੑ ਪ॒ਸ਼ੁਭਿਃੑ । ਯ ਏ॒ਵਂ-ਵੇਁਦੑ । ਅਪੑ ਬਰ੍​ਹਿषਾਵਨੂਯਾ॒ਜੌ ਯੑਜਤਿ । ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਵੈ ਬ॒ਰ੍॒ਹਿਃ । ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਏ॒ਵ ਮृ॒ਤ੍ਯੋਰੁਥ੍ਸृੑਜਤਿ । ਚ॒ਤੁਰਃੑ ਪ੍ਰਯਾ॒ਜਾਨ੍. ਯੑਜਤਿ । ਦ੍ਵਾਵੑਨੂਯਾ॒ਜੌ । षਟ੍ਥ੍ਸਮ੍ਪੑਦ੍ਯਨ੍ਤੇ । षਡ੍ਵਾ ऋ॒ਤਵਃੑ ॥ 70 ॥
ऋ॒ਤੂਨੇ॒ਵ ਪ੍ਰੀੑਣਾਤਿ । ਨ ਪਤ੍ਨ੍ਯਨ੍ਵਾ᳚ਸ੍ਤੇ । ਨ ਸਂ​ਯਾਁੑਜਯਨ੍ਤਿ । ਯਤ੍ਪਤ੍ਨ੍ਯ॒ਨ੍ਵਾਸੀੑਤ । ਯਥ੍ਸਂੑ​ਯਾਁ॒ਜਯੇੑਯੁਃ । ਪ੍ਰ॒ਮਾਯੁੑਕਾ ਸ੍ਯਾਤ੍ । ਤਸ੍ਮਾ॒ਨ੍ਨਾਨ੍ਵਾ᳚ਸ੍ਤੇ । ਨ ਸਂ​ਯਾਁੑਜਯਨ੍ਤਿ । ਪਤ੍ਨਿੑਯੈ ਗੋਪੀ॒ਥਾਯੑ ॥ 71 ॥
(ਹੋਤਾੑਰ॒ - ਮਾਜ੍ਯੑਭਾਗੌ ਯਜਤਿ॒ - ਸਨ੍ਤੑਤ॒ਮਵੑਦ੍ਯਤਿ॒ - ਵ੍ਯਾਵृੑਤ੍ਤ੍ਯੈ - ਬਰ੍​ਹਿ॒षਦੋੑ ਯਜਤਿ॒ - ਤਮੇ॒ਵ ਤ-ਦ੍ਯੑਜ॒- ਤ੍ਯਨੁ॒ ਨਿष੍ਕ੍ਰਾੑਮਨ੍ਤ੍ਯਾ - ਹੈ - ਨਾਨ੍ - ऋ॒ਤਵੋ॒ - +ਨਵੑ ਚ) (ਅ. 9)
ਅਨੁਵਾਕਂ 10 - ਤ੍ਰ੍ਯਮ੍ਬਕਹਵੀਂषਿ
ਪ੍ਰ॒ਤਿ॒ਪੂ॒ਰੁ॒षਮੇਕੑਕਪਾਲਾ॒-ਨ੍ਨਿਰ੍ਵੑਪਤਿ । ਜਾ॒ਤਾ ਏ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਰੁ॒ਦ੍ਰਾਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ । ਏਕ॒ਮਤਿੑਰਿਕ੍ਤਮ੍ । ਜ॒ਨਿ॒ष੍ਯਮਾੑਣਾ ਏ॒ਵ ਪ੍ਰ॒ਜਾ ਰੁ॒ਦ੍ਰਾਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ । ਏਕੑਕਪਾਲਾ ਭਵਨ੍ਤਿ । ਏ॒ਕ॒ਧੈਵ ਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ । ਨਾਭਿਘਾੑਰਯਤਿ । ਯਦੑਭਿਘਾ॒ਰਯੇ᳚ਤ੍ । ਅ॒ਨ੍ਤ॒ਰ॒ਵ॒ਚਾ॒ਰਿਣਗ੍ਂੑ ਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਙ੍ਕੁੑਰ੍ਯਾਤ੍ । ਏ॒ਕੋ॒ਲ੍ਮੁ॒ਕੇਨੑ ਯਨ੍ਤਿ ॥ 72 ॥
ਤਦ੍ਧਿ ਰੁ॒ਦ੍ਰਸ੍ਯੑ ਭਾਗ॒ਧੇਯ᳚ਮ੍ । ਇ॒ਮਾ-ਨ੍ਦਿਸ਼ਂੑ-ਯਁਨ੍ਤਿ । ਏ॒षਾ ਵੈ ਰੁ॒ਦ੍ਰਸ੍ਯ॒ ਦਿਕ੍ । ਸ੍ਵਾਯਾੑਮੇ॒ਵ ਦਿ॒ਸ਼ਿ ਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ । ਰੁ॒ਦ੍ਰੋ ਵਾ ਅੑਪ॒ਸ਼ੁਕਾੑਯਾ॒ ਆਹੁੑਤ੍ਯੈ॒ ਨਾਤਿੑष੍ਠਤ । ਅ॒ਸੌ ਤੇੑ ਪ॒ਸ਼ੁਰਿਤਿ॒ ਨਿਰ੍ਦਿੑਸ਼ੇ॒ਦ੍ਯ-ਨ੍ਦ੍ਵਿ॒ष੍ਯਾਤ੍ । ਯਮੇ॒ਵ ਦ੍ਵੇष੍ਟਿੑ । ਤਮੑਸ੍ਮੈ ਪ॒ਸ਼ੁ-ਨ੍ਨਿਰ੍ਦਿੑਸ਼ਤਿ । ਯਦਿ॒ ਨ ਦ੍ਵਿ॒ष੍ਯਾਤ੍ । ਆ॒ਖੁਸ੍ਤੇੑ ਪ॒ਸ਼ੁਰਿਤਿੑ ਬ੍ਰੂਯਾਤ੍ ॥ 73 ॥
ਨ ਗ੍ਰਾ॒ਮ੍ਯਾ-ਨ੍ਪ॒ਸ਼ੂਨ੍. ਹਿ॒ਨਸ੍ਤਿੑ । ਨਾਰ॒ਣ੍ਯਾਨ੍ । ਚ॒ਤੁ॒ष੍ਪ॒ਥੇ ਜੁੑਹੋਤਿ । ਏ॒ष ਵਾ ਅੑਗ੍ਨੀ॒ਨਾ-ਮ੍ਪਡ੍ਬੀੑਸ਼ੋ॒ ਨਾਮੑ । ਅ॒ਗ੍ਨਿ॒ਵਤ੍ਯੇ॒ਵ ਜੁੑਹੋਤਿ । ਮ॒ਦ੍ਧ੍ਯ॒ਮੇਨੑ ਪ॒ਰ੍ਣੇਨੑ ਜੁਹੋਤਿ । ਸ੍ਰੁਗ੍ਘ੍ਯੇੑषਾ । ਅਥੋ॒ ਖਲੁੑ । ਅ॒ਨ੍ਤ॒ਮੇਨੈ॒ਵ ਹੋੑਤ॒ਵ੍ਯ᳚ਮ੍ । ਅ॒ਨ੍ਤ॒ਤ ਏ॒ਵ ਰੁ॒ਦ੍ਰ-ਨ੍ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ ॥ 74 ॥
ਏ॒ष ਤੇੑ ਰੁਦ੍ਰ ਭਾ॒ਗ-ਸ੍ਸ॒ਹ ਸ੍ਵਸ੍ਰਾ-ऽਮ੍ਬਿੑਕ॒ਯੇਤ੍ਯਾੑਹ । ਸ਼॒ਰਦ੍ਵਾ ਅ॒ਸ੍ਯਾਮ੍ਬਿੑਕਾ॒ ਸ੍ਵਸਾ᳚ । ਤਯਾ॒ ਵਾ ਏ॒ष ਹਿੑਨਸ੍ਤਿ । ਯਗ੍ਂ ਹਿ॒ਨਸ੍ਤਿੑ । ਤਯੈ॒ਵੈਨਗ੍ਂੑ ਸ॒ਹ ਸ਼ੑਮਯਤਿ । ਭੇ॒ष॒ਜ-ਙ੍ਗਵ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ । ਯਾਵੑਨ੍ਤ ਏ॒ਵ ਗ੍ਰਾ॒ਮ੍ਯਾਃ ਪ॒ਸ਼ਵਃੑ । ਤੇਭ੍ਯੋੑ ਭੇष॒ਜ-ਙ੍ਕੑਰੋਤਿ । ਅਵਾ᳚ਮ੍ਬ ਰੁ॒ਦ੍ਰਮੑਦਿਮ॒ਹੀਤ੍ਯਾੑਹ । ਆ॒ਸ਼ਿषੑਮੇ॒ਵੈਤਾਮਾਸ਼ਾ᳚ਸ੍ਤੇ ॥ 75 ॥
ਤ੍ਰ੍ਯੑਮ੍ਬਕਂ-ਯਁਜਾਮਹ॒ ਇਤ੍ਯਾੑਹ । ਮृ॒ਤ੍ਯੋ-ਰ੍ਮੁੑਕ੍षੀਯ॒ ਮਾ ऽਮृਤਾ॒ਦਿਤਿ॒ ਵਾਵੈਤਦਾੑਹ । ਉਤ੍ਕਿੑਰਨ੍ਤਿ । ਭਗੑਸ੍ਯ ਲੀਫ੍ਸਨ੍ਤੇ । ਮੂਤੇੑ ਕृ॒ਤ੍ਵਾ-ऽऽਸੑਜਨ੍ਤਿ । ਯਥਾ॒ ਜਨਂੑ-ਯਁ॒ਤੇੑ-ऽਵ॒ਸ-ਙ੍ਕ॒ਰੋਤਿੑ । ਤਾ॒ਦृਗੇ॒ਵਤਤ੍ । ਏ॒ष ਤੇੑ ਰੁਦ੍ਰ ਭਾ॒ਗ ਇਤ੍ਯਾੑਹ ਨਿ॒ਰਵੑਤ੍ਤ੍ਯੈ । ਅਪ੍ਰੑਤੀਕ੍ष॒ਮਾਯੑਨ੍ਤਿ । ਅ॒ਪਃ ਪਰਿੑषਿਞ੍ਚਤਿ । ਰੁ॒ਦ੍ਰਸ੍ਯਾ॒ਨ੍ਤਰ੍​ਹਿੑਤ੍ਯੈ । ਪ੍ਰ ਵਾ ਏ॒ਤੇ᳚-ऽਸ੍ਮਾ-ਲ੍ਲੋ॒ਕਾਚ੍ਚ੍ਯੑਵਨ੍ਤੇ । ਯੇ ਤ੍ਰ੍ਯੑਮ੍ਬਕੈ॒ਸ਼੍ਚਰੑਨ੍ਤਿ । ਆ॒ਦਿ॒ਤ੍ਯ-ਞ੍ਚ॒ਰੁ-ਮ੍ਪੁਨ॒ਰੇਤ੍ਯ॒ ਨਿਰ੍ਵੑਪਤਿ । ਇ॒ਯਂ-ਵਾਁ ਅਦਿੑਤਿਃ । ਅ॒ਸ੍ਯਾਮੇ॒ਵ ਪ੍ਰਤਿੑ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ॥ 76 ॥
(ਯ॒ਨ੍ਤਿ॒ - ਬ੍ਰੂ॒ਯਾ॒ਨ੍ - ਨਿ॒ਰਵੑਦਯਤੇ - ਸ਼ਾਸ੍ਤੇ - ਸਿਞ੍ਚਤਿ॒ षਟ੍ਚੑ) (ਅ. 10)
(ਅਨੁੑਮਤ੍ਯੈ - ਵੈਸ਼੍ਵਦੇ॒ਵੇਨ॒ ਤਾ-ਸ੍ਸृ॒ष੍ਟਾ - ਸ੍ਤ੍ਰਿ॒ਵृਤ੍ - ਪ੍ਰ॒ਜਾਪੑਤਿ-ਸ੍ਸਵਿ॒ - ਤੋਤ੍ਤੑਰਸ੍ਯਾਂ - ਦੇਵਾਸੁ॒ਰਾ-ਸ੍ਸੋ᳚-ऽਗ੍ਨਿ--ਰ੍ ਯ-ਤ੍ਪਤ੍ਨੀੑ -ਵੈਸ਼੍ਵਦੇ॒ਵੇਨ॒ ਤਾ ਵੑਰੁਣਪ੍ਰਘਾ॒ਸੈ - ਰ॒ਗ੍ਨਯੇੑ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯਃੑ - ਪ੍ਰਤਿਪੂਰੁ॒ष-ਨ੍ਦਸ਼ੑ)
(ਅਨੁੑਮਤ੍ਯੈ - ਪ੍ਰਥਮ॒ਜੋ ਵ॒ਥ੍ਸੋ - ਬੑਹੁਰੂ॒ਪਾ ਹਿ ਪ॒ਸ਼ਵ॒ - ਸ੍ਤਸ੍ਮਾ᳚-ਤ੍ਪृਥਮਾ॒ਤ੍ਰਂ - ਁਯਦ॒ਗ੍ਨਯੇ-ऽਨੀੑਕਵਤ - ਉਦ੍ਧਾ॒ਰਂ-ਵਾਁ - ਅ॒ਗ੍ਨਯੇੑ ਦੇ॒ਵੇਭ੍ਯੑ - ऋ॒ਤੂਨੇ॒ਵ षਟ੍ਥ੍ਸੑਪ੍ਤਤਿਃ)
(ਅਨੁੑਮਤ੍ਯੈ॒ - ਪ੍ਰਤਿੑ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ)
॥ ਹਰਿਃੑ ਓਮ੍ ॥
॥ ਕृष੍ਣ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੀਯ ਤੈਤ੍ਤਿਰੀਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੇ ਪ੍ਰਥਮਾष੍ਟਕੇ षष੍ਠਃ ਪ੍ਰਪਾਠਕ-ਸ੍ਸਮਾਪ੍ਤਃ ॥
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - rājasūyānubrāhmaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1 - anumatyādyā iṣṭayaḥ
anṷmatyai puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pati | ye pra॒tyañca॒-śśamyā̭yā ava॒śīya̭nte | tannair̭​ṛ॒ta-meka̭kapālam | i॒yaṃ-vā~ anṷmatiḥ | i॒ya-nnir-ṛ̭tiḥ | nai॒r॒ṛ॒tena॒ pūrvḙṇa॒ praca̭rati | pā॒pmāna̭me॒va nir-ṛ̭ti॒-mpūrvā᳚-nni॒rava̭dayate | eka̭ kapālo bhavati | e॒ka॒dhaiva nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | yadahṷtvā॒ gār​ha̭patya ī॒yuḥ || 1 ||
ru॒dro bhū॒tvā-'gnira̭nū॒tthāya̭ | a॒ddhva॒ryu-ñca॒ yaja̭māna-ñca hanyāt | vīhi॒ svāhā ''hṷti-ñjuṣā॒ṇa ityā̭ha | āhṷtyai॒vainagṃ̭ śamayati | nārti॒mārccha̭-tyaddhva॒ryurna yaja̭mānaḥ | e॒ko॒lmu॒kena̭ yanti | taddhi nir-ṛ̭tyai bhāga॒dheya᳚m | i॒mā-ndiśaṃ̭-ya~nti | e॒ṣā vai nir-ṛ̭tyai॒ dik | svāyā̭me॒va di॒śi nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate || 2 ||
svakṛ̭ta॒ iri̭ṇe juhoti prada॒re vā᳚ | e॒tadvai nir-ṛ̭tyā ā॒yata̭nam | sva e॒vāyata̭ne॒ nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | e॒ṣa tḙ nir-ṛte bhā॒ga ityā̭ha | nirdi̭śatye॒vainā᳚m | bhūtḙ ha॒viṣma̭tya॒sītyā̭ha | bhūti̭me॒vopāva̭rtate | mu॒ñcemamagṃha̭sa॒ ityā̭ha | agṃha̭sa e॒vaina̭-mmuñcati | a॒ṅgu॒ṣṭhābhyā᳚-ñjuhoti || 3 ||
a॒nta॒ta e॒va nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | kṛ॒ṣṇaṃ-vā~saḥ̭ kṛ॒ṣṇatṷ̄ṣa॒-ndakṣi̭ṇā | e॒ta-dvai nir-ṛ̭tyai rū॒pam | rū॒peṇai॒va nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | apra̭tīkṣa॒māya̭nti | nir-ṛ̭tyā a॒ntar​hi̭tyai | svāhā॒ namo॒ ya i॒da-ñca॒kāreti॒ puna॒retya॒ gār​ha̭patye juhoti | āhṷtyai॒va na̭ma॒syanto॒ gār​ha̭patya-mu॒pāva̭rtante | ā॒nu॒ma॒tena॒ praca̭rati | i॒yaṃ-vā~ anṷmatiḥ || 4 ||
i॒yame॒vāsmai̭ rā॒jyamanṷmanyate | dhe॒nu-rdakṣi̭ṇā | i॒māme॒va dhe॒nu-ṅkṷrute | ā॒di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pati | u॒bhayī᳚ṣve॒va pra॒jāsva॒bhiṣi̭cyate | daivī̭ṣu ca॒ mānṷṣīṣu ca | varo॒ dakṣi̭ṇā | varo॒ hi rā॒jyagṃ samṛ̭ddhyai | ā॒gnā॒vai॒ṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pati | a॒gni-ssarvā̭ de॒vatāḥ᳚ || 5 ||
viṣṇṷrya॒jñaḥ | de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jña-ñcāva̭ rundhe | vā॒ma॒no va॒hī dakṣi̭ṇā | ya-dva॒hī | tenā᳚gne॒yaḥ | ya-dvā̭ma॒naḥ | tena̭ vaiṣṇa॒va-ssamṛ̭ddhyai | a॒gnī॒ṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pati | a॒gnīṣomā᳚bhyāṃ॒-vā~ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒nniti̭ | yada̭gnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla-nni॒rvapa̭ti || 6 ||
vārtra̭ghname॒va viji̭tyai | hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā | de॒vatā̭bhiścendri॒yeṇa̭ ca॒ vyā᳚rdhyata | sa e॒tamai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla-mapaśyat | tannira̭vapat | tena॒ vai sa de॒vatā᳚ścendri॒ya-ñcāvā̭rundha | yadai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla-nni॒rvapa̭ti | de॒vatā᳚ścai॒va tene᳚ndri॒ya-ñca॒ yaja̭mā॒no-'va̭ rundhe | ṛ॒ṣa॒bho va॒hī dakṣi̭ṇā || 7 ||
ya-dva॒hī | tenā᳚gne॒yaḥ | yadṛ̭ṣa॒bhaḥ | tenai॒ndra-ssamṛ̭ddhyai | ā॒gne॒yama॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pati | ai॒ndra-ndadhi̭ | yadā᳚gne॒yo bhava̭ti | a॒gnirvai ya̭jñamu॒kham | ya॒jña॒mu॒khame॒vardhi̭-mpu॒rāstā᳚ddhatte | yadai॒ndra-ndadhi̭ || 8 ||
i॒ndri॒yame॒vāva̭ rundhe | ṛ॒ṣa॒bho va॒hī dakṣi̭ṇā | yadva॒hī | tenā᳚gne॒yaḥ | yadṛ̭ṣa॒bhaḥ | tenai॒ndra-ssamṛ̭ddhyai | yāva̭tī॒rvai pra॒jā oṣa̭dhīnā॒-mahṷtānā॒-māśñanṋ | tāḥ parā̭-'bhavann | ā॒gra॒ya॒ṇa-mbha̭vati hu॒tādyā̭ya | yaja̭māna॒syāpa̭rābhāvāya || 9 ||
de॒vā vā oṣa̭dhīṣvā॒jima̭yuḥ | tā i̭ndrā॒gnī uda̭jayatām | tāve॒tamai᳚ndrā॒gna-ndvāda̭śakapāla॒-nnira̭vṛṇātām | yadai᳚ndrā॒gno bhava॒tyujji̭tyai | dvāda̭śakapālo bhavati | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃ​va~thsa॒raḥ | saṃ॒​va~॒thsa॒reṇai॒vāsmā॒ anna॒mava̭rundhe | vai॒śva॒de॒vaśca॒ru-rbha̭vati | vai॒śva॒de॒vaṃ-vā~ anna᳚m | anna̭me॒vāsmai᳚ svadayati || 10 ||
pra॒tha॒ma॒jo va॒thso dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | sau॒myagg​ śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pati | somo॒ vā a̭kṛṣṭapa॒cyasya॒ rājā᳚ | a॒kṛ॒ṣṭa॒pa॒cyame॒vāsmai᳚ svadayati | vāso॒ dakṣi̭ṇā | sau॒myagṃhi de॒vata̭yā॒ vāsa॒-ssamṛ̭ddhyai | sara̭svatyai ca॒ru-nnirva̭pati | sara̭svate ca॒rum | mi॒thu॒name॒vāva̭ rundhe | mi॒thu॒nau gāvau॒ dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | eti॒ vā e॒ṣa ya̭jñamu॒khādṛddhyāḥ᳚ | yo᳚-'gnerde॒vatā̭yā॒ eti̭ | a॒ṣṭāve॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti | a॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī | gā॒ya॒tro᳚-'gniḥ | tenai॒va ya̭jñamu॒khādṛddhyā̭ a॒gnerde॒vatā̭yai॒ naiti̭ || 11 ||
(ī॒yu--r ni॒rava̭dayate - 'ṅgu॒ṣṭhābhyā᳚-ñjuho॒ - tyanṷmati--r de॒vatā̭ - ni॒rvapa̭ti - va॒hī dakṣi̭ṇā॒ - yadai॒ndra-nda - dhyapa̭rābhāvāya - svadayati॒ - gāvau॒ dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai॒ ṣaṭca̭) (a. 1)
anuvākaṃ 2 - cāturmāsye vaiśvadevahavīṃṣi
vai॒śva॒de॒vena॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tā-ssṛ॒ṣṭā na prājā̭yanta | so᳚-'gnira̭kāmayata | a॒hami॒māḥ praja̭nayeya॒miti̭ | sa pra॒jāpa̭taye॒ śuca̭madadhāt | so̭-'śocat-pra॒jāmi॒cchamā̭naḥ | tasmā॒dya-ñca̭ pra॒jā bhu॒nakti॒ ya-ñca॒ na | tāvu॒bhau śo̭cataḥ pra॒jāmi॒cchamā̭nau | tāsva॒gnimapya̭ sṛjat | tā a॒gniraddhyai᳚t || 12 ||
somo॒ reto̭-'dadhāt | sa॒vi॒tā prāja̭nayat | sara̭svatī॒ vāca̭madadhāt | pū॒ṣā 'po̭ṣayat | te vā e॒te tri-ssaṃ̭​va~thsa॒rasya॒ prayṷjyante | ye de॒vāḥ puṣṭi̭patayaḥ | saṃ॒​va~॒thsa॒ro vai pra॒jāpa̭tiḥ | saṃ॒​va~॒thsa॒reṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ prāja̭nayat | tāḥ pra॒jā jā॒tā ma॒ruto᳚ ghnann | a॒smānapi॒ na prāyṷkṣa॒teti̭ || 13 ||
sa e॒ta-mpra॒jāpa̭tirmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla-mapaśyat | ta-nnira̭vapat | tato॒ vai pra॒jābhyo̭kalpata | yanmā̭ru॒to ni̭ru॒pyate᳚ | ya॒jñasya॒ klṛptyai᳚ | pra॒jānā॒-maghā̭tāya | sa॒ptaka̭pālo bhavati | sa॒ptaga̭ṇā॒ vai ma॒rutaḥ̭ | ga॒ṇa॒śa e॒vāsmai॒ viśa̭-ṅkalpayati | sa pra॒jāpa̭ti-raśocat || 14 ||
yāḥ pūrvāḥ᳚ pra॒jā asṛ̭kṣi | ma॒ruta॒stā a̭vadhiṣuḥ | ka॒thamapa̭rā-ssṛje॒yeti̭ | tasya॒ śuṣma̭ ā॒ṇḍa-mbhū॒ta-nnira̭vartata | tadvyuda̭harat | tada̭poṣayat | ta-tprājā̭yata | ā॒ṇḍasya॒ vā e॒ta-drū॒pam | yadā॒mikṣā᳚ | yadvyu॒ddhara̭ti || 15 ||
pra॒jā e॒va ta-dyaja̭mānaḥ poṣayati | vai॒śva॒de॒vyā̭mikṣā̭ bhavati | vai॒śva॒de॒vyo̭ vai pra॒jāḥ | pra॒jā e॒vāsmai॒ praja̭nayati | vāji̭na॒māna̭yati | pra॒jāsve॒va prajā̭tāsu॒ reto̭ dadhāti | dyā॒vā॒pṛ॒thi॒vya̭ eka̭kapālo bhavati | pra॒jā e॒va prajā̭tā॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭-mubha॒yataḥ॒ pari̭ gṛhṇāti | de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsann | sā᳚-'gnira̭bravīt || 16 ||
māmagrḙ yajata | mayā॒ mukhe॒nāsṷrā-ñjeṣya॒theti̭ | mā-ndvi॒tīya॒miti॒ somo᳚-'bravīt | mayā॒ rājñā̭ jeṣya॒theti̭ | mā-ntṛ॒tīya॒miti̭ savi॒tā | mayā॒ prasṷ̄tā jeṣya॒theti̭ | mā-ñca̭tu॒rthīmiti॒ sara̭svatī | i॒ndri॒yaṃ-vo~॒-'ha-ndhā᳚syā॒mīti̭ | mā-mpa̭ñca॒mamiti̭ pū॒ṣā | mayā᳚ prati॒ṣṭhayā̭ jeṣya॒theti̭ || 17 ||
te᳚-'gninā॒ mukhe॒nāsṷrānajayann | somḙna॒ rājñā᳚ | sa॒vi॒trā prasṷ̄tāḥ | sara̭svatīndri॒ya-ma̭dadhāt | pū॒ṣā pra̭ti॒ṣṭhā ''sī᳚t | tato॒ vai de॒vā vya̭jayanta | yade॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ niru॒pyante॒ viji̭tyai | notta̭rave॒dimupa̭- vapati | pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ | ajā̭tā iva॒ hyḙtar​hi̭ pa॒śavaḥ̭ || 18 ||
(ai॒-d- itya̭ - śoca-d- vyu॒ddhara̭ - tyabravīt - prati॒ṣṭhayā̭ jeṣya॒the ॒ tye॒taraḥi̭ pa॒śavaḥ̭) (a. 2)
anuvākaṃ 3 - vaiśvadevapargatāni viśveṣāṅgāni
tri॒vṛ-dba॒r॒hi-rbha̭vati | mā॒tā pi॒tā pu॒traḥ | tade॒va ta-nmi̭thu॒nam | ulba॒-ṅgarbho̭ ja॒rāyṷ | tade॒va ta-nmi̭thu॒nam | tre॒dhā ba॒r॒hi-ssanna̭ddha-mbhavati | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙva lo॒keṣu॒ prati̭ tiṣṭhati | e॒ka॒dhā puna॒-ssanna̭ddha-mbhavati | eka̭ iva॒ hya̭yaṃ-lo~॒kaḥ || 19 ||
a॒sminne॒va tena̭ lo॒ke prati̭ tiṣṭhati | pra॒suvo̭ bhavanti | pra॒tha॒ma॒jāme॒va puṣṭi॒mava̭ rundhe | pra॒tha॒ma॒jo va॒thso dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | pṛ॒ṣa॒dā॒jya-ṅgṛ̭hṇāti | pa॒śavo॒ vai pṛ̭ṣadā॒jyam | pa॒śūne॒vāva̭ rundhe | pa॒ñca॒gṛ॒hī॒ta-mbha̭vati | pāṅktā॒ hi pa॒śavaḥ̭ | ba॒hu॒rū॒pa-mbha̭vati || 20 ||
ba॒hu॒rū॒pā hi pa॒śava॒-ssamṛ̭ddhyai | a॒gni-mma̭nthanti | a॒gnimṷkhā॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | yada॒gni-mmantha̭nti | a॒gnimṷkhā e॒va ta-tpra॒jā yaja̭māna-ssṛjate | nava̭ prayā॒jā i̭jyante | navā̭nūyā॒jāḥ | a॒ṣṭau ha॒vīgṃṣi̭ | dvāvā̭ghā॒rau | dvāvājya̭bhāgau || 21 ||
tri॒gṃ॒śa-thsampa̭dyante | tri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rāṭ | annaṃ̭-vi~॒rāṭ | vi॒rājai॒vānnādya॒mava̭ rundhe | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | teja॒ ājya᳚m | yadeka̭kapāla॒ ājya̭mā॒naya̭ti | yaja̭māname॒va teja̭sā॒ sama̭rdhayati | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | pa॒śava॒ ājya᳚m || 22 ||
yadeka̭kapāla॒ ājya̭mā॒naya̭ti | yaja̭māname॒va pa॒śubhi॒-ssama̭rdhayati | yadalpa̭mā॒naye᳚t | alpā̭ ena-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭tiṣṭherann | ya-dba॒hvā̭naye᳚t | ba॒hava̭ ena-mpa॒śavo bhṷñjanta॒ upa̭tiṣṭherann | ba॒hvā̭nīyā॒viḥ pṛ̭ṣṭha-ṅkuryāt | ba॒hava̭ e॒vaina̭-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭tiṣṭhante | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | yadeka̭kapālasyāva॒dyet || 23 ||
yaja̭māna॒syāva̭dyet | udvā॒ mādye॒-dyaja̭mānaḥ | pra vā̭ mīyeta | sa॒kṛde॒va ho̭ta॒vyaḥ̭ | sa॒kṛdi̭va॒ hi sṷva॒rgo lo॒kaḥ | hu॒tvā-'bhi jṷhoti | yaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayi॒tvā | teja̭sā॒ sama̭rdhayati | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | su॒va॒rgo lo॒ka ā̭hava॒nīyaḥ̭ || 24 ||
yadeka̭kapāla-māhava॒nīyḙ ju॒hoti̭ | yaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati | yaddhastḙna juhu॒yāt | su॒va॒rgā-llo॒kā-dyaja̭māna॒-mava̭viddhyet | sru॒cā jṷhoti | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai | ya-tprāmpadyḙta | de॒va॒lo॒kama॒bhi ja̭yet | ya-dda̭kṣi॒ṇā pi̭tṛlo॒kam | ya-tpra॒tyak || 25 ||
rakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyuḥ | yadudaṅṋ̇ | ma॒nu॒ṣya॒lo॒ka-ma॒bhija̭yet | prati̭ṣṭhito hota॒vyaḥ̭ | eka̭kapālaṃ॒-vai~ pra̭ti॒tiṣṭha̭nta॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī anu॒ prati̭tiṣṭhataḥ | dyāvā̭pṛthi॒vī ṛ॒tavaḥ̭ | ṛ॒tūn. ya॒jñaḥ | ya॒jñaṃ-ya~ja̭mānaḥ | yaja̭māna-mpra॒jāḥ | tasmā॒t-prati̭ṣṭhito hota॒vyaḥ̭ || 26 ||
vā॒jino̭ yajati | a॒gnirvā॒yu-ssūryaḥ̭ | te vai vā॒jinaḥ̭ | tāne॒va ta-dya̭jati | atho॒ khalvā̭huḥ | chandāgṃ̭si॒ vai vā॒jina॒ iti̭ | tānye॒va ta-dya̭jati | ṛ॒khsā॒me vā indra̭sya॒ harī̭ soma॒pānau᳚ | tayoḥ᳚ pari॒dhaya̭ ā॒dhāna᳚m | vāji̭na-mbhāga॒dheya᳚m || 27 ||
yadapra̭hṛtya pari॒dhīñjṷhu॒yāt | a॒ntarā̭dhānābhyā-ṅghā॒sa-mpraya̭cchet | pra॒hṛtya̭ pari॒dhīñjṷhoti | nirā̭dhānābhyāme॒va ghā॒sa-mpraya̭cchati | ba॒r॒hiṣi̭ viṣi॒ñcanvāji̭na॒-māna̭yati | pra॒jā vai ba॒ra॒ḥiḥ | reto॒ vāji̭nam | pra॒jāsve॒va reto̭ dadhāti | sa॒mu॒pa॒hūya̭ bhakṣayanti | e॒ta-thso̭mapīthā॒ hyḙte | atho̭ ā॒tmanne॒va reto̭ dadhate | yaja̭māna utta॒mo bha̭kṣayati | pa॒śavo॒ vai vāji̭nam | yaja̭māna e॒va pa॒śū-nprati̭ṣṭhāpayanti || 28 ||
(lo॒ko - ba̭hurū॒pa-mbha̭va॒ - tyājya̭bhāgau - pa॒śava॒ ājya̭ - mava॒dye - dā̭hava॒nīyaḥ̭ - pra॒tyak - tasmā॒-tprati̭ṣṭhito hota॒vyo̭ - bhāga॒dheya̭ - me॒te ca॒tvāri̭ ca) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - varuṇapraghāsāḥ
pra॒jāpa̭ti-ssavi॒tā bhū॒tvā pra॒jā a̭sṛjata | tā ḙna॒matya̭manyanta | tā a̭smā॒dapā᳚krāmann | tā varṷṇo bhū॒tvā pra॒jā varṷṇenāgrāhayat | tāḥ pra॒jā varṷṇagṛhītāḥ | pra॒jāpa̭ti॒-mpuna॒rupā̭dhāvannā॒tha-mi॒cchamā̭nāḥ | sa e॒tān-pra॒jāpa̭ti-rvaruṇa praghā॒sāna̭paśyat | tānnira̭vapat | tairvai sa pra॒jā va̭ruṇa-pā॒śāda̭muñcat | ya-dva̭ruṇa-praghā॒sā ni̭ru॒pyante᳚ || 29 ||
pra॒jānā॒mava̭ruṇagrāhāya | tāsā॒-ndakṣi̭ṇo bā॒hu-rnya̭kna॒ āsī᳚t | sa॒vyaḥ prasṛ̭taḥ | sa e॒tā-ndvi॒tīyā᳚-ndakṣiṇa॒to vedi॒muda̭hann | tato॒ vai sa pra॒jānā॒-ndakṣi̭ṇa-mbā॒hu-mprāsā̭rayat | ya-ddvi॒tīyā᳚-ndakṣiṇa॒to vedi̭mu॒ddhanti̭ | pra॒jānā̭me॒va ta-dyaja̭māno॒ dakṣi̭ṇa-mbā॒hu-mprasā̭rayati | tasmā᳚ccāturmāsyayā॒jya̭muṣmi̭n ~lo॒ka ṷbha॒yābā̭huḥ | ya॒jñābhi̭jita॒gg॒ hya̭sya | pṛ॒tha॒mā॒trā-dvedī॒ asa̭bhinnne bhavataḥ || 30 ||
tasmā᳚t-pṛthamā॒traṃ-vya~gṃsau᳚ | utta̭rasyāṃ॒-ve~dyā̭muttarave॒dimupa̭ vapati | pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ | pa॒śūne॒vāva̭ rundhe | atho̭ yajñapa॒ruṣo-'na̭ntarityai | e॒ta-dbrā᳚hmaṇānye॒va pañca̭ ha॒vīgṃṣi̭ | athai॒ṣa ai᳚ndrā॒gno bha̭vati | prā॒ṇā॒pā॒nau vā e॒tau de॒vānā᳚m | yadi̭ndrā॒gnī | yadai᳚ndrā॒gno bhava̭ti || 31 ||
prā॒ṇā॒pā॒nāve॒vāva̭ rundhe | ojo॒ balaṃ॒-vā~ e॒tau de॒vānā᳚m | yadi̭ndrā॒gnī | yadai᳚ndrā॒gno bhava̭ti | ojo॒ bala̭me॒vāva̭ rundhe | mā॒ru॒tyā̭mikṣā̭ bhavati | vā॒ru॒ṇyā̭mikṣā᳚ | me॒ṣī ca̭ me॒ṣaśca̭ bhavataḥ | mi॒thu॒nā e॒va pra॒jā va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati | lo॒ma॒śau bha̭vato meddhya॒tvāya̭ || 32 ||
śa॒mī॒pa॒rṇānyupa̭ vapati | ghā॒same॒vābhyā॒mapi̭ yacchati | pra॒jāpa̭tima॒nnādya॒-nnopā̭namat | sa e॒tena̭ śa॒teddhmḙna ha॒viṣā॒ 'nnādya॒ma-vā̭rundha | ya-tpa̭ra-śśa॒tāni̭ śamīpa॒rṇāni॒ bhava̭nti | a॒nnādya॒syāva̭-ruddhyai | sau॒myāni॒ vai ka॒rīrā̭ṇi | sau॒myā khalu॒ vā āhṷti-rdi॒vo vṛṣṭi̭-ñcyāvayati | yat-ka॒rīrā̭ṇi॒ bhava̭nti | sau॒myayai॒vāhṷtyā di॒vo vṛṣṭi॒mava̭ rundhe | kā॒ya eka̭kapālo bhavati | pra॒jānā᳚-ṅka॒tvāṃ​ya~̭ | pra॒ti॒pū॒ru॒ṣa-ṅka̭rambha pā॒trāṇi̭ bhavanti | jā॒tā e॒va pra॒jā va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati | eka॒-mati̭riktam | ja॒ni॒ṣyamā̭ṇā e॒va pra॒jā va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati || 33 ||
(ni॒ru॒pyantḙ- bhavato॒ - bhava̭ti - meddhya॒tvāya̭ - rundhe॒ ṣaṭca̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - taccheṣaḥ
utta̭rasyāṃ॒-ve~dyā̭ma॒nyāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ sādayati | dakṣi̭ṇāyā-mmāru॒tīm | a॒pa॒dhu॒rame॒vainā̭ yunakti | atho॒ oja̭ e॒vāsā॒mava̭harati | tasmā॒-dbrahma̭ṇaśca kṣa॒trācca॒ viśo᳚-'nyato-'pakra॒miṇīḥ᳚ | mā॒ru॒tyā pūrva̭yā॒ praca̭rati | anṛ̭tame॒vāva̭ yajate | vā॒ru॒ṇyotta̭rayā | a॒nta॒ta e॒va varṷṇa॒mava̭-yajate | yade॒vāddhva॒ryuḥ ka॒roti̭ || 34 ||
ta-tpra̭tiprasthā॒tā ka̭roti | tasmā॒-dyacchreyā᳚n-ka॒roti̭ | ta-tpāpī̭yān-karoti | patnīṃ᳚ ~vācayati | meddhyā̭me॒vainā᳚-ṅkaroti | atho॒ tapa̭ e॒vainā॒mupa̭ nayati | yajjā॒ragṃ santa॒-nna pra̭brū॒yāt | pri॒ya-ñjñā॒tigṃ rṷndhyāt | a॒sau mḙ jā॒ra iti॒ nirdi̭śet | ni॒rdiśyai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śena̭ grāhayati || 35 ||
pra॒ghā॒syāṋ. havāmaha॒ iti॒ patnī̭-mu॒dāna̭yati | ahva̭tai॒vainā᳚m | yat-patnī̭ puronuvā॒kyā̭manu brū॒yāt | nirvī᳚ryo॒ yaja̭māna-ssyāt | yaja̭mā॒no 'nvā̭ha | ā॒tmanne॒va vī॒rya̭-ndhatte | u॒bhau yā॒jyāgṃ̭ savīrya॒tvāya̭ | yadgrāme॒ yadara̭ṇya॒ ityā̭ha | ya॒tho॒di॒tame॒va varṷṇa॒mava̭ yajate | ya॒ja॒mā॒na॒de॒va॒tyo̭ vā ā̭hava॒nīyaḥ̭ || 36 ||
bhrā॒tṛ॒vya॒ de॒va॒tyo̭ dakṣi̭ṇaḥ | yadā̭hava॒nīyḙ juhu॒yāt | yaja̭mānaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ grāhayet | dakṣi̭ṇe॒ 'gnau jṷhoti | bhrātṛ̭vyame॒va va̭ruṇapā॒śena̭ grāhayati | śūrpḙṇa juhoti | anya̭me॒va varṷṇa॒mava̭yajate | śī॒r॒ṣanna̭dhi ni॒dhāya̭ juhoti | śī॒r॒ṣa॒ta e॒va varṷṇa॒mava̭ yajate | pra॒tyantiṣṭha̭ñjuhoti || 37 ||
pra॒tyaṅṅe॒va varṷṇapā॒śā-nnirmṷcyate | akra॒nkarma̭ karma॒kṛta॒ ityā̭ha | de॒vānṛ॒ṇa-nni̭rava॒dāya̭ | a॒nṛ॒ṇā gṛ॒hānupa॒-preteti॒ vāvaitadā̭ha | varṷṇa gṛhītaṃ॒-vā~ e॒ta-dya॒jñasya̭ | ya-dyajṷṣā gṛhī॒tasyā̭ti॒ricya̭te | tuṣā᳚śca niṣkā॒saśca̭ | tuṣai᳚śca niṣkā॒sena̭ cāvabhṛ॒thamavai̭ti | varṷṇa-gṛhītenai॒va varṷṇa॒mava̭yajate | a॒po̭-'vabhṛ॒thamavai̭ti || 38 ||
a॒phsu vai varṷṇaḥ | sā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate | prati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ ityā̭ha | va॒ru॒ṇa॒pā॒śāde॒va nirmṷcyate | apra̭tīkṣa॒-māya̭nti | varṷṇasyā॒ntar​hi̭tyai | edho᳚-'syedhiṣī॒mahītyā̭ha | sa॒midhai॒vāgni-nna̭ma॒syanta̭ u॒pāya̭nti | tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhe॒hītyā̭ha | teja̭ e॒vātmandha̭tte || 39 ||
(ka॒roti̭ - grāhaya - tyāhava॒nīya॒ - stiṣṭha̭ñjuho - tya॒po̭-'vabhṛ॒thamavai̭ti - dhatte) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - sākamedhāḥ
de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsann | so᳚-'gnira̭bravīt | mame॒ya-manī̭kavatī ta॒nūḥ | tā-mprī̭ṇīta | athāsṷrāna॒bhi bha̭viṣya॒theti̭ | te de॒vā a॒gnaye-'nī̭kavate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapann | so᳚-'gniranī̭kavā॒n-thsvena̭ bhāga॒dheyḙna prī॒taḥ | ca॒tu॒rdhā 'nī̭kā-nyajanayata | tato̭ de॒vā abha̭vann | parā 'sṷrāḥ || 40 ||
yada॒gnaye-'nī̭kavate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla-nni॒rvapa̭ti | a॒gnime॒vānī̭kavanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheyḙna prīṇāti | so᳚-'gniranī̭kavā॒n-thsvena̭ bhāga॒dheyḙna prī॒taḥ | ca॒tu॒rdhā 'nī̭kāni janayate | a॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'gni-ranī̭kavān | tasya̭ ra॒śmayo-'nī̭kāni | sā॒kagṃ sūryḙṇodya॒tā nirva̭pati | sā॒kṣāde॒vāsmā॒ anī̭kāni janayati | te-'sṷrāḥ॒ parā̭jitā॒ yantaḥ̭ | dyāvā̭pṛthi॒vī upā᳚śrayann || 41 ||
te de॒vā ma॒rudbhyaḥ̭ sāntapa॒nebhya̭śca॒ru-nnira̭vapann | tā-ndyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭-me॒vobha॒yata॒-ssama̭tapann | yanma॒rudbhyaḥ̭ sāntapa॒nebhya̭śca॒ru-nni॒rvapa̭ti | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭me॒va tadṷbha॒yato॒ yaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyā॒n-thsanta̭pati | ma॒ddhyandi̭ne॒ nirva̭pati | tar​hi॒ hi te-'kṣṇi̭ṣṭha॒-ntapa̭ti | ca॒rurbha̭vati | sa॒rvata̭ e॒vainā॒n-thsanta̭pati | te de॒vā-śśvo̭ vija॒yina॒-ssantaḥ̭ | sarvā̭sā-ndu॒gdhe gṛ̭hame॒dhīya̭-ñca॒ru-nnira̭vapann || 42 ||
āśi̭tā e॒vādyopa̭vasāma | kasya॒ vā-'he॒dam | kasya̭ vā॒ śvo bha̭vi॒teti̭ | sa śṛ॒to̭-'bhavat | tasyāhṷtasya॒ nāśñanṋ | na hi de॒vā ahṷtasyā॒śñanti̭ | te᳚-'bruvann | kasmā̭ i॒magṃ ho᳚ṣyāma॒ iti̭ | ma॒rudbhyo̭ gṛhame॒dhibhya॒ itya̭bruvann | ta-mma॒rudbhyo̭ gṛhame॒dhibhyo̭-'juhavuḥ || 43 ||
tato̭ de॒vā abha̭vann | parā-'sṷrāḥ | yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo̭ ma॒rudbhyo̭ gṛhame॒dhibhyo̭ gṛ॒he juhva̭ti | bhava̭tyā॒tmanā᳚ | parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati | yadvai ya॒jñasya̭ pāka॒trā kri॒yate᳚ | pa॒śa॒vya̭-ntat | pā॒ka॒trā vā e॒tatkri̭yate | yanneddhmāba॒r॒hi-rbhava̭ti | na sā̭midhe॒nī-ra॒nvāha̭ || 44 ||
na pra̭yā॒jā i॒jyante᳚ | nānṷ̄yā॒jāḥ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | pa॒śu॒mā-nbha̭vati | ājya̭bhāgau yajati | ya॒jñasyai॒va cakṣṷṣī॒ nāntarḙti | ma॒ruto̭ gṛhame॒dhino̭ yajati | bhā॒ga॒dheyḙ-nai॒vainā॒n-thsama̭rdhayati | a॒gnigg​ svi̭ṣṭa॒kṛtaṃ̭-ya~jati॒ prati̭ṣṭhityai | iḍā᳚nto bhavati | pa॒śavo॒ vā iḍā᳚ | pa॒śuṣve॒vopari̭ṣṭā॒-tprati̭ tiṣṭhati || 45 ||
(asṷrā - aśrayan - gṛhame॒dhīyaṃ̭ ca॒ru-nnira̭vapan - najuhavu - ra॒nvā - heḍā᳚nto bhavati॒ dve ca̭) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - taccheṣaḥ
yatpatnī̭ gṛhame॒dhīya̭-syāśñī॒yāt | gṛ॒ha॒me॒ddhyḙva syā᳚t | vi tva̭sya ya॒jña ṛ̭dhyeta | yannāśñī॒yāt | agṛ̭hamedhī syāt | nāsya̭ ya॒jño vyṛ̭ddhyeta | prati̭veśa-mpaceyuḥ | tasyā᳚śñīyāt | gṛ॒ha॒me॒ddhyḙva bha̭vati | nāsya̭ ya॒jño vyṛ̭ddhyate || 46 ||
te de॒vā gṛ̭hame॒dhīyḙne॒ṣṭvā | āśi̭tā abhavann | āñja̭tā॒bhya̭ñjata | anṷ va॒thsā-na̭vāsayann | tebhyo-'sṷrāḥ॒, kṣudha॒-mprāhi̭ṇvann | sā de॒veṣṷ lo॒kamavi̭ttvā | asṷrā॒n-puna̭ragacchat | gṛ॒ha॒me॒dhīyḙne॒ṣṭvā | āśi̭tā bhavanti | āñja̭te॒-'bhya̭ñjate || 47 ||
anṷ va॒thsān. vā̭sayanti | bhrātṛ̭vyāyai॒va ta-dyaja̭mānaḥ॒, kṣudha॒-mprahi̭ṇoti | te de॒vā gṛ̭hame॒dhīyḙne॒ṣṭvā | indrā̭ya niṣkā॒sa-nnya̭dadhuḥ | a॒smāne॒va śva indro॒ nihi̭tabhāga upāvarti॒teti̭ | tānindro॒ nihi̭tabhāga u॒pāva̭rtata | gṛ॒ha॒me॒dhīyḙne॒ṣṭvā | indrā̭ya niṣkā॒sa-nnida̭ddhyāt | indra̭ e॒vaina॒-nnihi̭tabhāga u॒pāva̭rtate | gār​ha̭patye juhoti || 48 ||
bhā॒ga॒dheyḙne॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati | ṛ॒ṣa॒bhamāhva̭yati | va॒ṣa॒ṭkā॒ra e॒vāsya॒ saḥ | atho̭ indri॒yame॒va ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte | indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā | parā᳚-mparā॒vata̭-magacchat | apā̭rādha॒miti॒ manya̭mānaḥ | so᳚-'bravīt | ka i॒daṃ-ve~̭diṣya॒tīti̭ | te᳚-'bruva-nma॒ruto॒ varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai || 49 ||
atha̭ va॒yaṃ-ve~̭dāma | a॒smabhya̭me॒va pra̭tha॒magṃ ha॒virnirṷpyātā॒ iti̭ | ta ḙna॒maddhya̭-krīḍann | tatkrī॒ḍinā᳚-ṅkrīḍi॒tvam | ya-nma॒rudbhyaḥ̭ krī॒ḍibhyaḥ̭ pratha॒magṃ ha॒virni̭ru॒pyate॒ viji̭tyai | sā॒kagṃ sūryḙṇodya॒tā nirva̭pati | e॒tasmi॒n vai lo॒ka indro̭ vṛ॒trama̭ha॒n-thsamṛ̭ddhyai | e॒ta-dbrā᳚hmaṇānye॒va pañca̭ ha॒vīgṃṣi̭ | e॒ta-dbrā᳚hmaṇa aindrā॒gnaḥ | athai॒ṣa ai॒ndraśca॒ru-rbha̭vati || 50 ||
u॒ddhā॒raṃ-vā~ e॒tamindra॒ uda̭harata | vṛ॒tragṃ ha॒tvā | a॒nyāsṷ de॒vatā॒svadhi̭ | yade॒ṣa ai॒ndra-śca॒ru-rbhava̭ti | u॒ddhā॒rame॒va taṃ-ya~ja̭māna॒ uddha̭rate | a॒nyāsṷ pra॒jāsvadhi̭ | vai॒śva॒ka॒rma॒ṇa eka̭kapālo bhavati | viśvā᳚nye॒va tena॒ karmā̭ṇi॒ yaja̭mā॒no 'va̭rundhe || 51 ||
(ṛ॒ddhya॒te॒-'-bhya̭ñjate-juhoti-vṛṇāmahai-bhavatya॒- +ṣṭau ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - pitṛyajñaḥ
vai॒śva॒de॒vena॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tā va̭ruṇa-praghā॒sai-rva̭ruṇapā॒śāda̭muñcat | sā॒ka॒me॒dhaiḥ pratya̭sthāpayat | trya̭mbakai ru॒dra-nni॒ravā̭dayata | pi॒tṛ॒ya॒jñena̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kama̭gamayat | ya-dvai᳚śvade॒vena॒ yaja̭te | pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate | tā va̭ruṇa-praghā॒sai-rva̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati | sā॒ka॒me॒dhaiḥ prati̭ṣṭhāpayati | trya̭mbakairu॒dra-nni॒rava̭dayate || 52 ||
pi॒tṛ॒ya॒jñena̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati | da॒kṣi॒ṇa॒taḥ prā̭cīnāvī॒tī nirva̭pati | da॒kṣi॒ṇāvṛ॒ddhi pi̭tṛ॒ṇām | anā̭dṛtya॒ tat | u॒tta॒ra॒ta e॒vopa॒vīya॒ nirva̭pet | u॒bhaye॒ hi de॒vāśca̭ pi॒tara̭śce॒jyante᳚ | atho॒ yade॒va da̭kṣiṇā॒rdhḙ-'dhi॒ śraya̭ti | tena̭ dakṣi॒ṇāvṛ̭t | somā̭ya pitṛ॒matḙ puro॒ḍāśa॒gṃ॒ ṣaṭka̭pāla॒-nnirva̭pati | saṃ॒​va~॒thsa॒ro vai somaḥ̭ pitṛ॒mān || 53 ||
saṃ॒​va~॒thsa॒rame॒va prī̭ṇāti | pi॒tṛbhyo̭ bar​hi॒ṣadbhyo̭ dhā॒nāḥ | māsā॒ vai pi॒taro̭ bar​hi॒ṣadaḥ̭ | māsā̭ne॒va prī̭ṇāti | yasmi॒n vā ṛ॒tau purṷṣaḥ pra॒mīya̭te | so᳚-'syā॒muṣmi̭n ~lo॒ke bha̭vati | ba॒hu॒rū॒pā dhā॒nā bha̭vanti | a॒ho॒rā॒trāṇā̭-ma॒bhiji̭tyai | pi॒tṛbhyo᳚ 'gniṣvā॒ttebhyo̭ ma॒ntham | a॒rdha॒mā॒sā vai pi॒taro᳚-'gniṣvā॒ttāḥ || 54 ||
a॒rdha॒mā॒sāne॒va prī̭ṇāti | a॒bhi॒vā॒nyā̭yai du॒gdhe bha̭vati | sā hi pi̭tṛdeva॒tya̭-ndu॒he | ya-tpū॒rṇam | ta-nma̭nu॒ṣyā̭ṇām | u॒pa॒rya॒rdho de॒vānā᳚m | a॒rdhaḥ pi̭tṛ॒ṇām | a॒rdha upa̭manthati | a॒rdho hi pi̭tṛ॒ṇām | eka॒yopa̭manthati || 55 ||
ekā॒ hi pi̭tṛ॒ṇām | da॒kṣi॒ṇopa̭manthati | da॒kṣi॒ṇā vṛ॒ddhi pi̭tṛ॒ṇām | anā̭ra॒bhyopa̭manthati | taddhi pi॒tṝn-gaccha̭ti | i॒mā-ndiśaṃ॒-ve~di॒muddha̭nti | u॒bhaye॒ hi de॒vāśca̭ pi॒tara̭śce॒jyante᳚ | catuḥ̭ sraktirbhavati | sarvā॒ hyanu॒ diśaḥ̭ pi॒taraḥ̭ | akhā̭tā bhavati || 56 ||
khā॒tā hi de॒vānā᳚m | ma॒ddhya॒to᳚ 'gnirādhī̭yate | a॒nta॒to hi de॒vānā̭-mādhī॒yate᳚ | var​ṣī̭yāni॒ddhma i॒ddhmā-dbha̭vati॒ vyāvṛ̭ttyai | pari̭ śrayati | a॒ntar​hi̭to॒ hi pi̭tṛlo॒ko ma̭nuṣyalo॒kāt | yat-parṷṣi di॒nam | ta-dde॒vānā᳚m | yada̭nta॒rā | ta-nma̭nu॒ṣyā̭ṇām || 57 ||
ya-thsamṷ̄lam | ta-tpi̭tṛ॒ṇām | samṷ̄la-mba॒r॒hi-rbha̭vati॒ vyāvṛ̭ttyai | da॒kṣi॒ṇā stṛ̭ṇāti | da॒kṣi॒ṇā vṛ॒ddhi pi̭tṛ॒ṇām | triḥ paryḙti | tṛ॒tīye॒ vā i॒to lo॒ke pi॒taraḥ̭ | tāne॒va prī̭ṇāti | triḥ punaḥ॒ paryḙti | ṣaṭthsampa̭dyante || 58 ||
ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ | ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti | ya-tpra̭sta॒raṃ-ya~jṷṣā gṛhṇī॒yāt | pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyāt | yanna gṛ̭hṇī॒yāt | a॒nā॒ya॒ta॒na-ssyā᳚t | tū॒ṣṇīme॒va nya̭syet | na pra॒māyṷko॒ bhava̭ti | nānā̭yata॒naḥ | yat-trīn-pa̭ri॒dhī-npa̭rida॒ddhyāt || 59 ||
mṛ॒tyunā॒ yaja̭māna॒-mpari̭ gṛhṇīyāt | yanna pa̭ri-da॒ddhyāt | rakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyuḥ | dvau pa̭ri॒dhī pari̭dadhāti | rakṣa̭sā॒-mapa̭hatyai | atho̭ mṛ॒tyore॒va yaja̭māna॒-muthsṛ̭jati | ya-ttrīṇi̭ trīṇi ha॒vīg​ṣyṷdā॒harḙyuḥ | traya̭straya eṣāgṃ sā॒ka-mpramī̭yerann | ekai̭ka-manū॒cīnā᳚-nyu॒dāha̭ranti | ekai̭ka e॒vaiṣā̭ma॒nvañcaḥ॒ pramī̭yate | ka॒śipṷ kaśipa॒vyā̭ya | u॒pa॒bar​ha̭ṇa-mupabar​ha॒ṇyā̭ya | āñja̭na-māñja॒nyā̭ya | a॒bhyañja̭na-mabhyañja॒nyā̭ya | ya॒thā॒bhā॒game॒vainā᳚-nprīṇāti || 60 ||
(ni॒rava̭dayate - pitṛ॒mā - na̭gniṣvā॒ttā - eka॒yopa̭ mantha॒ - tyakhā̭tā bhavati-manu॒ṣyā̭ṇāṃ - padyante - parida॒ddhyān - mī̭yate॒ pañca̭ ca) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - taccheṣaḥ
a॒gnayḙ de॒vebhyaḥ̭ pi॒tṛbhyaḥ̭ sami॒ddhyamā̭nā॒yānṷbrū॒hītyā̭ha |
u॒bhaye॒ hi de॒vāśca̭ pi॒tara̭śce॒jyante᳚ | ekā॒manvā̭ha | ekā॒ hi pi̭tṛ॒ṇām | triranvā̭ha | trir​hi de॒vānā᳚m | ā॒ghā॒rāvāghā̭rayati | ya॒jña॒ pa॒ruṣo॒rana̭ntarityai | nār​ṣe॒yaṃ-vṛ~̭ṇīte | na hotā̭ram || 61 ||
yadā̭r​ṣe॒yaṃ-vṛ~̭ṇī॒ta | yaddhotā̭ram | pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyāt | pra॒māyṷko॒ hotā᳚ | tasmā॒nna vṛ̭ṇīte | yaja̭mānasya॒ hotṷ-rgopī॒thāya̭ | apa̭bar​hiṣaḥ prayā॒jān.-ya̭jati | pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ | pra॒jā e॒va mṛ॒tyoruthsṛ̭jati | ājya̭bhāgau yajati || 62 ||
ya॒jñasyai॒va cakṣṷṣī॒ nāntarḙti | prā॒cī॒nā॒vī॒tī somaṃ̭-ya~jati | pi॒tṛ॒de॒va॒tyā̭ hi | e॒ṣā ''hṷtiḥ | pañca॒ kṛtvo-'va̭dyati | pañca॒ hyḙtā de॒vatāḥ᳚ | dve pṷro-'nuvā॒kye᳚ | yā॒jyā̭ de॒vatā̭ vaṣaṭkā॒raḥ | tā e॒va prī̭ṇāti | santa̭ta॒mava̭ dyati || 63 ||
ṛ॒tū॒nāgṃ santa̭tyai | praivaibhyaḥ॒ pūrva̭yā puro-'nuvā॒kya̭yā ''ha | praṇa̭yati dvi॒tīya̭yā | ga॒maya̭ti yā॒jya̭yā | tṛ॒tīye॒ vā i॒to lo॒ke pi॒taraḥ̭ | ahna̭ e॒vainā॒-npūrva̭yā puro-'nuvā॒kya̭yā॒ 'tyāna̭yati | rātri̭yai dvi॒tīya̭yā | aivaināṋ. yā॒jya̭yā gamayati | da॒kṣi॒ṇa॒to̭-'va॒dāya̭ | uda॒ṅṅati̭ krāmati॒ vyāvṛ̭ttyai || 64 ||
ā sva॒dhetyā-śrā̭vayati | astṷ sva॒dheti̭ pra॒tyāśrā̭vayati | sva॒dhā nama॒ iti॒ vaṣa̭ṭkaroti | sva॒dhā॒kā॒ro hi pi̭tṛ॒ṇām | soma॒magrḙ yajati | soma̭ prayājā॒ hi pi॒taraḥ̭ | soma̭-mpitṛ॒mantaṃ̭-ya~jati | saṃ॒​va~॒thsa॒ro vai somaḥ̭ pitṛ॒mān | saṃ॒​va~॒thsa॒rame॒va ta-dya̭jati | pi॒tṝn-ba̭r​hi॒ṣado̭ yajati || 65 ||
ye vai yajvā̭naḥ | te pi॒taro̭ bar​hi॒ṣadaḥ̭ | tāne॒va ta-dya̭jati | pi॒tṝna̭gniṣvā॒ttān. ya̭jati | ye vā aya̭jvāno gṛhame॒dhinaḥ̭ | te pi॒taro᳚-'gniṣvā॒ttāḥ | tāne॒va ta-dya̭jati | a॒gni-ṅka̭vya॒vāha̭naṃ-ya~jati | ya e॒va pi̭tṛ॒ṇāma॒gniḥ | tame॒va ta-dya̭jati || 66 ||
atho॒ yathā॒-'gnigg​ svi̭ṣṭa॒kṛtaṃ॒-ya~ja̭ti | tā॒dṛge॒va tat | e॒tattḙ tata॒ ye ca॒ tvāmanviti̭ ti॒sṛṣṷ sra॒ktīṣu॒ nida̭dhāti | tasmā॒dā tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒nnāma॒ na gṛ̭hṇanti | e॒tāva̭nto॒ hījyante᳚ | atra̭ pitaro yathābhā॒ga-mma̭ndaddhva॒mityā̭ha | hlīkā॒ hi pi॒taraḥ̭ | uda̭ñco॒ niṣkrā̭manti | e॒ṣā vai ma̭nu॒ṣyā̭ṇā॒-ndik | svāme॒va ta-ddiśa॒manu॒ niṣkrā̭manti || 67 ||
ā॒ha॒va॒nīya॒-mupa̭tiṣṭhante | nyḙvāsmai॒ taddhnṷvate | yathsa॒tyā̭hava॒nīye᳚ | athā॒nyatra॒ cara̭nti | ātami̭to॒rupa̭tiṣṭhante | a॒gnime॒vopa̭dra॒ṣṭāra̭-ṅkṛ॒tvā | pi॒tṝ-nni॒rava̭dayante | antaṃ॒-vā~ e॒te prā॒ṇānā᳚-ṅgacchanti | ya ātami̭torupa॒tiṣṭha̭nte | su॒sa॒ndṛśa̭-ntvā va॒yamityā̭ha || 68 ||
prā॒ṇo vai sṷsa॒ndṛk | prā॒ṇame॒vātman-da̭dhate | yojā॒ nvi̭ndra te॒ harī॒ ityā̭ha | prā॒ṇame॒va puna̭rayukta | akṣa॒nnamī̭madanta॒ hīti॒ gār​ha̭patya॒-mupa̭tiṣṭhante | akṣa॒nnamī̭mada॒ntātha॒ tvopa̭tiṣṭhāmaha॒ iti॒ vāvaitadā̭ha | amī̭madanta pi॒taraḥ̭ so॒myā itya॒bhi prapa̭dyante | amī̭madanta pi॒taro-'tha̭ tvā॒-'bhi prapa̭dyāmaha॒ iti॒ vāvaitadā̭ha | a॒paḥ pari̭ṣiñcati | mā॒rjaya̭tye॒vaināṋ || 69 ||
atho̭ ta॒rpaya̭tye॒va | tṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | apa̭ bar​hiṣāvanūyā॒jau ya̭jati | pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ | pra॒jā e॒va mṛ॒tyoruthsṛ̭jati | ca॒turaḥ̭ prayā॒jān. ya̭jati | dvāva̭nūyā॒jau | ṣaṭthsampa̭dyante | ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ || 70 ||
ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti | na patnyanvā᳚ste | na saṃ​yā~̭jayanti | yatpatnya॒nvāsī̭ta | yathsaṃ̭​yā~॒jayḙyuḥ | pra॒māyṷkā syāt | tasmā॒nnānvā᳚ste | na saṃ​yā~̭jayanti | patni̭yai gopī॒thāya̭ || 71 ||
(hotā̭ra॒ - mājya̭bhāgau yajati॒ - santa̭ta॒mava̭dyati॒ - vyāvṛ̭ttyai - bar​hi॒ṣado̭ yajati॒ - tame॒va ta-dya̭ja॒- tyanu॒ niṣkrā̭mantyā - hai - nān - ṛ॒tavo॒ - +nava̭ ca) (a. 9)
anuvākaṃ 10 - tryambakahavīṃṣi
pra॒ti॒pū॒ru॒ṣameka̭kapālā॒-nnirva̭pati | jā॒tā e॒va pra॒jā ru॒drānni॒rava̭dayate | eka॒mati̭riktam | ja॒ni॒ṣyamā̭ṇā e॒va pra॒jā ru॒drānni॒rava̭dayate | eka̭kapālā bhavanti | e॒ka॒dhaiva ru॒dra-nni॒rava̭dayate | nābhighā̭rayati | yada̭bhighā॒raye᳚t | a॒nta॒ra॒va॒cā॒riṇagṃ̭ ru॒dra-ṅkṷryāt | e॒ko॒lmu॒kena̭ yanti || 72 ||
taddhi ru॒drasya̭ bhāga॒dheya᳚m | i॒mā-ndiśaṃ̭-ya~nti | e॒ṣā vai ru॒drasya॒ dik | svāyā̭me॒va di॒śi ru॒dra-nni॒rava̭dayate | ru॒dro vā a̭pa॒śukā̭yā॒ āhṷtyai॒ nāti̭ṣṭhata | a॒sau tḙ pa॒śuriti॒ nirdi̭śe॒dya-ndvi॒ṣyāt | yame॒va dveṣṭi̭ | tama̭smai pa॒śu-nnirdi̭śati | yadi॒ na dvi॒ṣyāt | ā॒khustḙ pa॒śuriti̭ brūyāt || 73 ||
na grā॒myā-npa॒śūn. hi॒nasti̭ | nāra॒ṇyān | ca॒tu॒ṣpa॒the jṷhoti | e॒ṣa vā a̭gnī॒nā-mpaḍbī̭śo॒ nāma̭ | a॒gni॒vatye॒va jṷhoti | ma॒ddhya॒mena̭ pa॒rṇena̭ juhoti | srugghyḙṣā | atho॒ khalṷ | a॒nta॒menai॒va ho̭ta॒vya᳚m | a॒nta॒ta e॒va ru॒dra-nni॒rava̭dayate || 74 ||
e॒ṣa tḙ rudra bhā॒ga-ssa॒ha svasrā-'mbi̭ka॒yetyā̭ha | śa॒radvā a॒syāmbi̭kā॒ svasā᳚ | tayā॒ vā e॒ṣa hi̭nasti | yagṃ hi॒nasti̭ | tayai॒vainagṃ̭ sa॒ha śa̭mayati | bhe॒ṣa॒ja-ṅgava॒ ityā̭ha | yāva̭nta e॒va grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ | tebhyo̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti | avā᳚mba ru॒drama̭dima॒hītyā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste || 75 ||
trya̭mbakaṃ-ya~jāmaha॒ ityā̭ha | mṛ॒tyo-rmṷkṣīya॒ mā 'mṛtā॒diti॒ vāvaitadā̭ha | utki̭ranti | bhaga̭sya līphsante | mūtḙ kṛ॒tvā-''sa̭janti | yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ | tā॒dṛge॒vatat | e॒ṣa tḙ rudra bhā॒ga ityā̭ha ni॒rava̭ttyai | apra̭tīkṣa॒māya̭nti | a॒paḥ pari̭ṣiñcati | ru॒drasyā॒ntar​hi̭tyai | pra vā e॒te᳚-'smā-llo॒kāccya̭vante | ye trya̭mbakai॒ścara̭nti | ā॒di॒tya-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭pati | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhanti || 76 ||
(ya॒nti॒ - brū॒yā॒n - ni॒rava̭dayate - śāste - siñcati॒ ṣaṭca̭) (a. 10)
(anṷmatyai - vaiśvade॒vena॒ tā-ssṛ॒ṣṭā - stri॒vṛt - pra॒jāpa̭ti-ssavi॒ - totta̭rasyāṃ - devāsu॒rā-sso᳚-'gni--r ya-tpatnī̭ -vaiśvade॒vena॒ tā va̭ruṇapraghā॒sai - ra॒gnayḙ de॒vebhyaḥ̭ - pratipūru॒ṣa-ndaśa̭)
(anṷmatyai - prathama॒jo va॒thso - ba̭hurū॒pā hi pa॒śava॒ - stasmā᳚-tpṛthamā॒traṃ - ~yada॒gnaye-'nī̭kavata - uddhā॒raṃ-vā~ - a॒gnayḙ de॒vebhya̭ - ṛ॒tūne॒va ṣaṭthsa̭ptatiḥ)
(anṷmatyai॒ - prati̭ tiṣṭhanti)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके षष्ठः प्रपाठकः - राजसूयानुब्राह्मणं
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
अनुवाकं 1 - अनुमत्याद्या इष्टयः
अनु॑मत्यै पुरो॒डाश॑-म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पति । ये प्र॒त्यञ्च॒-श्शम्या॑या अव॒शीय॑न्ते । तन्नैर्॑​ऋ॒त-मेक॑कपालम् । इ॒यं-वाँ अनु॑मतिः । इ॒य-न्निर्-ऋ॑तिः । नै॒र्॒ऋ॒तेन॒ पूर्वे॑ण॒ प्रच॑रति । पा॒प्मान॑मे॒व निर्-ऋ॑ति॒-म्पूर्वा᳚-न्नि॒रव॑दयते । एक॑ कपालो भवति । ए॒क॒धैव निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते । यदहु॑त्वा॒ गार्​ह॑पत्य ई॒युः ॥ 1 ॥
रु॒द्रो भू॒त्वा-ऽग्निर॑नू॒त्थाय॑ । अ॒द्ध्व॒र्यु-ञ्च॒ यज॑मान-ञ्च हन्यात् । वीहि॒ स्वाहा ऽऽहु॑ति-ञ्जुषा॒ण इत्या॑ह । आहु॑त्यै॒वैनग्ं॑ शमयति । नार्ति॒मार्च्छ॑-त्यद्ध्व॒र्युर्न यज॑मानः । ए॒को॒ल्मु॒केन॑ यन्ति । तद्धि निर्-ऋ॑त्यै भाग॒धेय᳚म् । इ॒मा-न्दिशं॑-यँन्ति । ए॒षा वै निर्-ऋ॑त्यै॒ दिक् । स्वाया॑मे॒व दि॒शि निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते ॥ 2 ॥
स्वकृ॑त॒ इरि॑णे जुहोति प्रद॒रे वा᳚ । ए॒तद्वै निर्-ऋ॑त्या आ॒यत॑नम् । स्व ए॒वायत॑ने॒ निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते । ए॒ष ते॑ निर्-ऋते भा॒ग इत्या॑ह । निर्दि॑शत्ये॒वैना᳚म् । भूते॑ ह॒विष्म॑त्य॒सीत्या॑ह । भूति॑मे॒वोपाव॑र्तते । मु॒ञ्चेममग्ंह॑स॒ इत्या॑ह । अग्ंह॑स ए॒वैन॑-म्मुञ्चति । अ॒ङ्गु॒ष्ठाभ्या᳚-ञ्जुहोति ॥ 3 ॥
अ॒न्त॒त ए॒व निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते । कृ॒ष्णं-वाँसः॑ कृ॒ष्णतू॑ष॒-न्दक्षि॑णा । ए॒त-द्वै निर्-ऋ॑त्यै रू॒पम् । रू॒पेणै॒व निर्-ऋ॑ति-न्नि॒रव॑दयते । अप्र॑तीक्ष॒माय॑न्ति । निर्-ऋ॑त्या अ॒न्तर्​हि॑त्यै । स्वाहा॒ नमो॒ य इ॒द-ञ्च॒कारेति॒ पुन॒रेत्य॒ गार्​ह॑पत्ये जुहोति । आहु॑त्यै॒व न॑म॒स्यन्तो॒ गार्​ह॑पत्य-मु॒पाव॑र्तन्ते । आ॒नु॒म॒तेन॒ प्रच॑रति । इ॒यं-वाँ अनु॑मतिः ॥ 4 ॥
इ॒यमे॒वास्मै॑ रा॒ज्यमनु॑मन्यते । धे॒नु-र्दक्षि॑णा । इ॒मामे॒व धे॒नु-ङ्कु॑रुते । आ॒दि॒त्य-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पति । उ॒भयी᳚ष्वे॒व प्र॒जास्व॒भिषि॑च्यते । दैवी॑षु च॒ मानु॑षीषु च । वरो॒ दक्षि॑णा । वरो॒ हि रा॒ज्यग्ं समृ॑द्ध्यै । आ॒ग्ना॒वै॒ष्ण॒व-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पति । अ॒ग्नि-स्सर्वा॑ दे॒वताः᳚ ॥ 5 ॥
विष्णु॑र्य॒ज्ञः । दे॒वता᳚श्चै॒व य॒ज्ञ-ञ्चाव॑ रुन्धे । वा॒म॒नो व॒ही दक्षि॑णा । य-द्व॒ही । तेना᳚ग्ने॒यः । य-द्वा॑म॒नः । तेन॑ वैष्ण॒व-स्समृ॑द्ध्यै । अ॒ग्नी॒षो॒मीय॒-मेका॑दशकपाल॒-न्निर्व॑पति । अ॒ग्नीषोमा᳚भ्यां॒-वाँ इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒न्निति॑ । यद॑ग्नीषो॒मीय॒-मेका॑दशकपाल-न्नि॒र्वप॑ति ॥ 6 ॥
वार्त्र॑घ्नमे॒व विजि॑त्यै । हिर॑ण्य॒-न्दक्षि॑णा॒ समृ॑द्ध्यै । इन्द्रो॑ वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा । दे॒वता॑भिश्चेन्द्रि॒येण॑ च॒ व्या᳚र्ध्यत । स ए॒तमै᳚न्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल-मपश्यत् । तन्निर॑वपत् । तेन॒ वै स दे॒वता᳚श्चेन्द्रि॒य-ञ्चावा॑रुन्ध । यदै᳚न्द्रा॒ग्न-मेका॑दशकपाल-न्नि॒र्वप॑ति । दे॒वता᳚श्चै॒व तेने᳚न्द्रि॒य-ञ्च॒ यज॑मा॒नो-ऽव॑ रुन्धे । ऋ॒ष॒भो व॒ही दक्षि॑णा ॥ 7 ॥
य-द्व॒ही । तेना᳚ग्ने॒यः । यदृ॑ष॒भः । तेनै॒न्द्र-स्समृ॑द्ध्यै । आ॒ग्ने॒यम॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर्व॑पति । ऐ॒न्द्र-न्दधि॑ । यदा᳚ग्ने॒यो भव॑ति । अ॒ग्निर्वै य॑ज्ञमु॒खम् । य॒ज्ञ॒मु॒खमे॒वर्धि॑-म्पु॒रास्ता᳚द्धत्ते । यदै॒न्द्र-न्दधि॑ ॥ 8 ॥
इ॒न्द्रि॒यमे॒वाव॑ रुन्धे । ऋ॒ष॒भो व॒ही दक्षि॑णा । यद्व॒ही । तेना᳚ग्ने॒यः । यदृ॑ष॒भः । तेनै॒न्द्र-स्समृ॑द्ध्यै । याव॑ती॒र्वै प्र॒जा ओष॑धीना॒-महु॑ताना॒-माश्ञन्न्॑ । ताः परा॑-ऽभवन्न् । आ॒ग्र॒य॒ण-म्भ॑वति हु॒ताद्या॑य । यज॑मान॒स्याप॑राभावाय ॥ 9 ॥
दे॒वा वा ओष॑धीष्वा॒जिम॑युः । ता इ॑न्द्रा॒ग्नी उद॑जयताम् । तावे॒तमै᳚न्द्रा॒ग्न-न्द्वाद॑शकपाल॒-न्निर॑वृणाताम् । यदै᳚न्द्रा॒ग्नो भव॒त्युज्जि॑त्यै । द्वाद॑शकपालो भवति । द्वाद॑श॒ मासा᳚-स्सं​वँथ्स॒रः । सं॒​वँ॒थ्स॒रेणै॒वास्मा॒ अन्न॒मव॑रुन्धे । वै॒श्व॒दे॒वश्च॒रु-र्भ॑वति । वै॒श्व॒दे॒वं-वाँ अन्न᳚म् । अन्न॑मे॒वास्मै᳚ स्वदयति ॥ 10 ॥
प्र॒थ॒म॒जो व॒थ्सो दक्षि॑णा॒ समृ॑द्ध्यै । सौ॒म्यग्ग्​ श्या॑मा॒क-ञ्च॒रु-न्निर्व॑पति । सोमो॒ वा अ॑कृष्टप॒च्यस्य॒ राजा᳚ । अ॒कृ॒ष्ट॒प॒च्यमे॒वास्मै᳚ स्वदयति । वासो॒ दक्षि॑णा । सौ॒म्यग्ंहि दे॒वत॑या॒ वास॒-स्समृ॑द्ध्यै । सर॑स्वत्यै च॒रु-न्निर्व॑पति । सर॑स्वते च॒रुम् । मि॒थु॒नमे॒वाव॑ रुन्धे । मि॒थु॒नौ गावौ॒ दक्षि॑णा॒ समृ॑द्ध्यै । एति॒ वा ए॒ष य॑ज्ञमु॒खादृद्ध्याः᳚ । यो᳚-ऽग्नेर्दे॒वता॑या॒ एति॑ । अ॒ष्टावे॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ भवन्ति । अ॒ष्टाक्ष॑रा गाय॒त्री । गा॒य॒त्रो᳚-ऽग्निः । तेनै॒व य॑ज्ञमु॒खादृद्ध्या॑ अ॒ग्नेर्दे॒वता॑यै॒ नैति॑ ॥ 11 ॥
(ई॒यु--र् नि॒रव॑दयते - ऽङ्गु॒ष्ठाभ्या᳚-ञ्जुहो॒ - त्यनु॑मति--र् दे॒वता॑ - नि॒र्वप॑ति - व॒ही दक्षि॑णा॒ - यदै॒न्द्र-न्द - ध्यप॑राभावाय - स्वदयति॒ - गावौ॒ दक्षि॑णा॒ समृ॑द्ध्यै॒ षट्च॑) (अ. 1)
अनुवाकं 2 - चातुर्मास्ये वैश्वदेवहवींषि
वै॒श्व॒दे॒वेन॒ वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत । ता-स्सृ॒ष्टा न प्राजा॑यन्त । सो᳚-ऽग्निर॑कामयत । अ॒हमि॒माः प्रज॑नयेय॒मिति॑ । स प्र॒जाप॑तये॒ शुच॑मदधात् । सो॑-ऽशोचत्-प्र॒जामि॒च्छमा॑नः । तस्मा॒द्य-ञ्च॑ प्र॒जा भु॒नक्ति॒ य-ञ्च॒ न । तावु॒भौ शो॑चतः प्र॒जामि॒च्छमा॑नौ । तास्व॒ग्निमप्य॑ सृजत् । ता अ॒ग्निरद्ध्यै᳚त् ॥ 12 ॥
सोमो॒ रेतो॑-ऽदधात् । स॒वि॒ता प्राज॑नयत् । सर॑स्वती॒ वाच॑मदधात् । पू॒षा ऽपो॑षयत् । ते वा ए॒ते त्रि-स्सं॑​वँथ्स॒रस्य॒ प्रयु॑ज्यन्ते । ये दे॒वाः पुष्टि॑पतयः । सं॒​वँ॒थ्स॒रो वै प्र॒जाप॑तिः । सं॒​वँ॒थ्स॒रेणै॒वास्मै᳚ प्र॒जाः प्राज॑नयत् । ताः प्र॒जा जा॒ता म॒रुतो᳚ घ्नन्न् । अ॒स्मानपि॒ न प्रायु॑क्ष॒तेति॑ ॥ 13 ॥
स ए॒त-म्प्र॒जाप॑तिर्मारु॒तग्ं स॒प्तक॑पाल-मपश्यत् । त-न्निर॑वपत् । ततो॒ वै प्र॒जाभ्यो॑कल्पत । यन्मा॑रु॒तो नि॑रु॒प्यते᳚ । य॒ज्ञस्य॒ क्लृप्त्यै᳚ । प्र॒जाना॒-मघा॑ताय । स॒प्तक॑पालो भवति । स॒प्तग॑णा॒ वै म॒रुतः॑ । ग॒ण॒श ए॒वास्मै॒ विश॑-ङ्कल्पयति । स प्र॒जाप॑ति-रशोचत् ॥ 14 ॥
याः पूर्वाः᳚ प्र॒जा असृ॑क्षि । म॒रुत॒स्ता अ॑वधिषुः । क॒थमप॑रा-स्सृजे॒येति॑ । तस्य॒ शुष्म॑ आ॒ण्ड-म्भू॒त-न्निर॑वर्तत । तद्व्युद॑हरत् । तद॑पोषयत् । त-त्प्राजा॑यत । आ॒ण्डस्य॒ वा ए॒त-द्रू॒पम् । यदा॒मिक्षा᳚ । यद्व्यु॒द्धर॑ति ॥ 15 ॥
प्र॒जा ए॒व त-द्यज॑मानः पोषयति । वै॒श्व॒दे॒व्या॑मिक्षा॑ भवति । वै॒श्व॒दे॒व्यो॑ वै प्र॒जाः । प्र॒जा ए॒वास्मै॒ प्रज॑नयति । वाजि॑न॒मान॑यति । प्र॒जास्वे॒व प्रजा॑तासु॒ रेतो॑ दधाति । द्या॒वा॒पृ॒थि॒व्य॑ एक॑कपालो भवति । प्र॒जा ए॒व प्रजा॑ता॒ द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑-मुभ॒यतः॒ परि॑ गृह्णाति । दे॒वा॒सु॒रा-स्सं​यँ॑त्ता आसन्न् । सा᳚-ऽग्निर॑ब्रवीत् ॥ 16 ॥
मामग्रे॑ यजत । मया॒ मुखे॒नासु॑रा-ञ्जेष्य॒थेति॑ । मा-न्द्वि॒तीय॒मिति॒ सोमो᳚-ऽब्रवीत् । मया॒ राज्ञा॑ जेष्य॒थेति॑ । मा-न्तृ॒तीय॒मिति॑ सवि॒ता । मया॒ प्रसू॑ता जेष्य॒थेति॑ । मा-ञ्च॑तु॒र्थीमिति॒ सर॑स्वती । इ॒न्द्रि॒यं-वोँ॒-ऽह-न्धा᳚स्या॒मीति॑ । मा-म्प॑ञ्च॒ममिति॑ पू॒षा । मया᳚ प्रति॒ष्ठया॑ जेष्य॒थेति॑ ॥ 17 ॥
ते᳚-ऽग्निना॒ मुखे॒नासु॑रानजयन्न् । सोमे॑न॒ राज्ञा᳚ । स॒वि॒त्रा प्रसू॑ताः । सर॑स्वतीन्द्रि॒य-म॑दधात् । पू॒षा प्र॑ति॒ष्ठा ऽऽसी᳚त् । ततो॒ वै दे॒वा व्य॑जयन्त । यदे॒तानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ निरु॒प्यन्ते॒ विजि॑त्यै । नोत्त॑रवे॒दिमुप॑- वपति । प॒शवो॒ वा उ॑त्तरवे॒दिः । अजा॑ता इव॒ ह्ये॑तर्​हि॑ प॒शवः॑ ॥ 18 ॥
(ऐ॒-द्- इत्य॑ - शोच-द्- व्यु॒द्धर॑ - त्यब्रवीत् - प्रति॒ष्ठया॑ जेष्य॒थे ॒ त्ये॒तरःइ॑ प॒शवः॑) (अ. 2)
अनुवाकं 3 - वैश्वदेवपर्गतानि विश्वेषाङ्गानि
त्रि॒वृ-द्ब॒र्॒हि-र्भ॑वति । मा॒ता पि॒ता पु॒त्रः । तदे॒व त-न्मि॑थु॒नम् । उल्ब॒-ङ्गर्भो॑ ज॒रायु॑ । तदे॒व त-न्मि॑थु॒नम् । त्रे॒धा ब॒र्॒हि-स्सन्न॑द्ध-म्भवति । त्रय॑ इ॒मे लो॒काः । ए॒ष्वे॑व लो॒केषु॒ प्रति॑ तिष्ठति । ए॒क॒धा पुन॒-स्सन्न॑द्ध-म्भवति । एक॑ इव॒ ह्य॑यं-लोँ॒कः ॥ 19 ॥
अ॒स्मिन्ने॒व तेन॑ लो॒के प्रति॑ तिष्ठति । प्र॒सुवो॑ भवन्ति । प्र॒थ॒म॒जामे॒व पुष्टि॒मव॑ रुन्धे । प्र॒थ॒म॒जो व॒थ्सो दक्षि॑णा॒ समृ॑द्ध्यै । पृ॒ष॒दा॒ज्य-ङ्गृ॑ह्णाति । प॒शवो॒ वै पृ॑षदा॒ज्यम् । प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे । प॒ञ्च॒गृ॒ही॒त-म्भ॑वति । पाङ्क्ता॒ हि प॒शवः॑ । ब॒हु॒रू॒प-म्भ॑वति ॥ 20 ॥
ब॒हु॒रू॒पा हि प॒शव॒-स्समृ॑द्ध्यै । अ॒ग्नि-म्म॑न्थन्ति । अ॒ग्निमु॑खा॒ वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत । यद॒ग्नि-म्मन्थ॑न्ति । अ॒ग्निमु॑खा ए॒व त-त्प्र॒जा यज॑मान-स्सृजते । नव॑ प्रया॒जा इ॑ज्यन्ते । नवा॑नूया॒जाः । अ॒ष्टौ ह॒वीग्ंषि॑ । द्वावा॑घा॒रौ । द्वावाज्य॑भागौ ॥ 21 ॥
त्रि॒ग्ं॒श-थ्सम्प॑द्यन्ते । त्रि॒ग्ं॒शद॑क्षरा वि॒राट् । अन्नं॑-विँ॒राट् । वि॒राजै॒वान्नाद्य॒मव॑ रुन्धे । यज॑मानो॒ वा एक॑कपालः । तेज॒ आज्य᳚म् । यदेक॑कपाल॒ आज्य॑मा॒नय॑ति । यज॑मानमे॒व तेज॑सा॒ सम॑र्धयति । यज॑मानो॒ वा एक॑कपालः । प॒शव॒ आज्य᳚म् ॥ 22 ॥
यदेक॑कपाल॒ आज्य॑मा॒नय॑ति । यज॑मानमे॒व प॒शुभि॒-स्सम॑र्धयति । यदल्प॑मा॒नये᳚त् । अल्पा॑ एन-म्प॒शवो॑ भु॒ञ्जन्त॒ उप॑तिष्ठेरन्न् । य-द्ब॒ह्वा॑नये᳚त् । ब॒हव॑ एन-म्प॒शवो भु॑ञ्जन्त॒ उप॑तिष्ठेरन्न् । ब॒ह्वा॑नीया॒विः पृ॑ष्ठ-ङ्कुर्यात् । ब॒हव॑ ए॒वैन॑-म्प॒शवो॑ भु॒ञ्जन्त॒ उप॑तिष्ठन्ते । यज॑मानो॒ वा एक॑कपालः । यदेक॑कपालस्याव॒द्येत् ॥ 23 ॥
यज॑मान॒स्याव॑द्येत् । उद्वा॒ माद्ये॒-द्यज॑मानः । प्र वा॑ मीयेत । स॒कृदे॒व हो॑त॒व्यः॑ । स॒कृदि॑व॒ हि सु॑व॒र्गो लो॒कः । हु॒त्वा-ऽभि जु॑होति । यज॑मानमे॒व सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयि॒त्वा । तेज॑सा॒ सम॑र्धयति । यज॑मानो॒ वा एक॑कपालः । सु॒व॒र्गो लो॒क आ॑हव॒नीयः॑ ॥ 24 ॥
यदेक॑कपाल-माहव॒नीये॑ जु॒होति॑ । यज॑मानमे॒व सु॑व॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति । यद्धस्ते॑न जुहु॒यात् । सु॒व॒र्गा-ल्लो॒का-द्यज॑मान॒-मव॑विद्ध्येत् । स्रु॒चा जु॑होति । सु॒व॒र्गस्य॑ लो॒कस्य॒ सम॑ष्ट्यै । य-त्प्राम्पद्ये॑त । दे॒व॒लो॒कम॒भि ज॑येत् । य-द्द॑क्षि॒णा पि॑तृलो॒कम् । य-त्प्र॒त्यक् ॥ 25 ॥
रक्षाग्ं॑सि य॒ज्ञग्ं ह॑न्युः । यदुदङ्ङ्॑ । म॒नु॒ष्य॒लो॒क-म॒भिज॑येत् । प्रति॑ष्ठितो होत॒व्यः॑ । एक॑कपालं॒-वैँ प्र॑ति॒तिष्ठ॑न्त॒-न्द्यावा॑पृथि॒वी अनु॒ प्रति॑तिष्ठतः । द्यावा॑पृथि॒वी ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तून्. य॒ज्ञः । य॒ज्ञं-यँज॑मानः । यज॑मान-म्प्र॒जाः । तस्मा॒त्-प्रति॑ष्ठितो होत॒व्यः॑ ॥ 26 ॥
वा॒जिनो॑ यजति । अ॒ग्निर्वा॒यु-स्सूर्यः॑ । ते वै वा॒जिनः॑ । ताने॒व त-द्य॑जति । अथो॒ खल्वा॑हुः । छन्दाग्ं॑सि॒ वै वा॒जिन॒ इति॑ । तान्ये॒व त-द्य॑जति । ऋ॒ख्सा॒मे वा इन्द्र॑स्य॒ हरी॑ सोम॒पानौ᳚ । तयोः᳚ परि॒धय॑ आ॒धान᳚म् । वाजि॑न-म्भाग॒धेय᳚म् ॥ 27 ॥
यदप्र॑हृत्य परि॒धीञ्जु॑हु॒यात् । अ॒न्तरा॑धानाभ्या-ङ्घा॒स-म्प्रय॑च्छेत् । प्र॒हृत्य॑ परि॒धीञ्जु॑होति । निरा॑धानाभ्यामे॒व घा॒स-म्प्रय॑च्छति । ब॒र्॒हिषि॑ विषि॒ञ्चन्वाजि॑न॒-मान॑यति । प्र॒जा वै ब॒र॒ःइः । रेतो॒ वाजि॑नम् । प्र॒जास्वे॒व रेतो॑ दधाति । स॒मु॒प॒हूय॑ भक्षयन्ति । ए॒त-थ्सो॑मपीथा॒ ह्ये॑ते । अथो॑ आ॒त्मन्ने॒व रेतो॑ दधते । यज॑मान उत्त॒मो भ॑क्षयति । प॒शवो॒ वै वाजि॑नम् । यज॑मान ए॒व प॒शू-न्प्रति॑ष्ठापयन्ति ॥ 28 ॥
(लो॒को - ब॑हुरू॒प-म्भ॑व॒ - त्याज्य॑भागौ - प॒शव॒ आज्य॑ - मव॒द्ये - दा॑हव॒नीयः॑ - प्र॒त्यक् - तस्मा॒-त्प्रति॑ष्ठितो होत॒व्यो॑ - भाग॒धेय॑ - मे॒ते च॒त्वारि॑ च) (अ. 3)
अनुवाकं 4 - वरुणप्रघासाः
प्र॒जाप॑ति-स्सवि॒ता भू॒त्वा प्र॒जा अ॑सृजत । ता ए॑न॒मत्य॑मन्यन्त । ता अ॑स्मा॒दपा᳚क्रामन्न् । ता वरु॑णो भू॒त्वा प्र॒जा वरु॑णेनाग्राहयत् । ताः प्र॒जा वरु॑णगृहीताः । प्र॒जाप॑ति॒-म्पुन॒रुपा॑धावन्ना॒थ-मि॒च्छमा॑नाः । स ए॒तान्-प्र॒जाप॑ति-र्वरुण प्रघा॒सान॑पश्यत् । तान्निर॑वपत् । तैर्वै स प्र॒जा व॑रुण-पा॒शाद॑मुञ्चत् । य-द्व॑रुण-प्रघा॒सा नि॑रु॒प्यन्ते᳚ ॥ 29 ॥
प्र॒जाना॒मव॑रुणग्राहाय । तासा॒-न्दक्षि॑णो बा॒हु-र्न्य॑क्न॒ आसी᳚त् । स॒व्यः प्रसृ॑तः । स ए॒ता-न्द्वि॒तीया᳚-न्दक्षिण॒तो वेदि॒मुद॑हन्न् । ततो॒ वै स प्र॒जाना॒-न्दक्षि॑ण-म्बा॒हु-म्प्रासा॑रयत् । य-द्द्वि॒तीया᳚-न्दक्षिण॒तो वेदि॑मु॒द्धन्ति॑ । प्र॒जाना॑मे॒व त-द्यज॑मानो॒ दक्षि॑ण-म्बा॒हु-म्प्रसा॑रयति । तस्मा᳚च्चातुर्मास्यया॒ज्य॑मुष्मि॑न् ँलो॒क उ॑भ॒याबा॑हुः । य॒ज्ञाभि॑जित॒ग्ग्॒ ह्य॑स्य । पृ॒थ॒मा॒त्रा-द्वेदी॒ अस॑भिन्न्ने भवतः ॥ 30 ॥
तस्मा᳚त्-पृथमा॒त्रं-व्यँग्ंसौ᳚ । उत्त॑रस्यां॒-वेँद्या॑मुत्तरवे॒दिमुप॑ वपति । प॒शवो॒ वा उ॑त्तरवे॒दिः । प॒शूने॒वाव॑ रुन्धे । अथो॑ यज्ञप॒रुषो-ऽन॑न्तरित्यै । ए॒त-द्ब्रा᳚ह्मणान्ये॒व पञ्च॑ ह॒वीग्ंषि॑ । अथै॒ष ऐ᳚न्द्रा॒ग्नो भ॑वति । प्रा॒णा॒पा॒नौ वा ए॒तौ दे॒वाना᳚म् । यदि॑न्द्रा॒ग्नी । यदै᳚न्द्रा॒ग्नो भव॑ति ॥ 31 ॥
प्रा॒णा॒पा॒नावे॒वाव॑ रुन्धे । ओजो॒ बलं॒-वाँ ए॒तौ दे॒वाना᳚म् । यदि॑न्द्रा॒ग्नी । यदै᳚न्द्रा॒ग्नो भव॑ति । ओजो॒ बल॑मे॒वाव॑ रुन्धे । मा॒रु॒त्या॑मिक्षा॑ भवति । वा॒रु॒ण्या॑मिक्षा᳚ । मे॒षी च॑ मे॒षश्च॑ भवतः । मि॒थु॒ना ए॒व प्र॒जा व॑रुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति । लो॒म॒शौ भ॑वतो मेद्ध्य॒त्वाय॑ ॥ 32 ॥
श॒मी॒प॒र्णान्युप॑ वपति । घा॒समे॒वाभ्या॒मपि॑ यच्छति । प्र॒जाप॑तिम॒न्नाद्य॒-न्नोपा॑नमत् । स ए॒तेन॑ श॒तेद्ध्मे॑न ह॒विषा॒ ऽन्नाद्य॒म-वा॑रुन्ध । य-त्प॑र-श्श॒तानि॑ शमीप॒र्णानि॒ भव॑न्ति । अ॒न्नाद्य॒स्याव॑-रुद्ध्यै । सौ॒म्यानि॒ वै क॒रीरा॑णि । सौ॒म्या खलु॒ वा आहु॑ति-र्दि॒वो वृष्टि॑-ञ्च्यावयति । यत्-क॒रीरा॑णि॒ भव॑न्ति । सौ॒म्ययै॒वाहु॑त्या दि॒वो वृष्टि॒मव॑ रुन्धे । का॒य एक॑कपालो भवति । प्र॒जाना᳚-ङ्क॒त्वां​यँ॑ । प्र॒ति॒पू॒रु॒ष-ङ्क॑रम्भ पा॒त्राणि॑ भवन्ति । जा॒ता ए॒व प्र॒जा व॑रुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति । एक॒-मति॑रिक्तम् । ज॒नि॒ष्यमा॑णा ए॒व प्र॒जा व॑रुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति ॥ 33 ॥
(नि॒रु॒प्यन्ते॑- भवतो॒ - भव॑ति - मेद्ध्य॒त्वाय॑ - रुन्धे॒ षट्च॑) (अ. 4)
अनुवाकं 5 - तच्छेषः
उत्त॑रस्यां॒-वेँद्या॑म॒न्यानि॑ ह॒वीग्ंषि॑ सादयति । दक्षि॑णाया-म्मारु॒तीम् । अ॒प॒धु॒रमे॒वैना॑ युनक्ति । अथो॒ ओज॑ ए॒वासा॒मव॑हरति । तस्मा॒-द्ब्रह्म॑णश्च क्ष॒त्राच्च॒ विशो᳚-ऽन्यतो-ऽपक्र॒मिणीः᳚ । मा॒रु॒त्या पूर्व॑या॒ प्रच॑रति । अनृ॑तमे॒वाव॑ यजते । वा॒रु॒ण्योत्त॑रया । अ॒न्त॒त ए॒व वरु॑ण॒मव॑-यजते । यदे॒वाद्ध्व॒र्युः क॒रोति॑ ॥ 34 ॥
त-त्प्र॑तिप्रस्था॒ता क॑रोति । तस्मा॒-द्यच्छ्रेया᳚न्-क॒रोति॑ । त-त्पापी॑यान्-करोति । पत्नीं᳚ ँवाचयति । मेद्ध्या॑मे॒वैना᳚-ङ्करोति । अथो॒ तप॑ ए॒वैना॒मुप॑ नयति । यज्जा॒रग्ं सन्त॒-न्न प्र॑ब्रू॒यात् । प्रि॒य-ञ्ज्ञा॒तिग्ं रु॑न्ध्यात् । अ॒सौ मे॑ जा॒र इति॒ निर्दि॑शेत् । नि॒र्दिश्यै॒वैनं॑-वँरुणपा॒शेन॑ ग्राहयति ॥ 35 ॥
प्र॒घा॒स्यान्॑. हवामह॒ इति॒ पत्नी॑-मु॒दान॑यति । अह्व॑तै॒वैना᳚म् । यत्-पत्नी॑ पुरोनुवा॒क्या॑मनु ब्रू॒यात् । निर्वी᳚र्यो॒ यज॑मान-स्स्यात् । यज॑मा॒नो ऽन्वा॑ह । आ॒त्मन्ने॒व वी॒र्य॑-न्धत्ते । उ॒भौ या॒ज्याग्ं॑ सवीर्य॒त्वाय॑ । यद्ग्रामे॒ यदर॑ण्य॒ इत्या॑ह । य॒थो॒दि॒तमे॒व वरु॑ण॒मव॑ यजते । य॒ज॒मा॒न॒दे॒व॒त्यो॑ वा आ॑हव॒नीयः॑ ॥ 36 ॥
भ्रा॒तृ॒व्य॒ दे॒व॒त्यो॑ दक्षि॑णः । यदा॑हव॒नीये॑ जुहु॒यात् । यज॑मानं-वँरुणपा॒शेन॑ ग्राहयेत् । दक्षि॑णे॒ ऽग्नौ जु॑होति । भ्रातृ॑व्यमे॒व व॑रुणपा॒शेन॑ ग्राहयति । शूर्पे॑ण जुहोति । अन्य॑मे॒व वरु॑ण॒मव॑यजते । शी॒र्॒षन्न॑धि नि॒धाय॑ जुहोति । शी॒र्॒ष॒त ए॒व वरु॑ण॒मव॑ यजते । प्र॒त्यन्तिष्ठ॑ञ्जुहोति ॥ 37 ॥
प्र॒त्यङ्ङे॒व वरु॑णपा॒शा-न्निर्मु॑च्यते । अक्र॒न्कर्म॑ कर्म॒कृत॒ इत्या॑ह । दे॒वानृ॒ण-न्नि॑रव॒दाय॑ । अ॒नृ॒णा गृ॒हानुप॒-प्रेतेति॒ वावैतदा॑ह । वरु॑ण गृहीतं॒-वाँ ए॒त-द्य॒ज्ञस्य॑ । य-द्यजु॑षा गृही॒तस्या॑ति॒रिच्य॑ते । तुषा᳚श्च निष्का॒सश्च॑ । तुषै᳚श्च निष्का॒सेन॑ चावभृ॒थमवै॑ति । वरु॑ण-गृहीतेनै॒व वरु॑ण॒मव॑यजते । अ॒पो॑-ऽवभृ॒थमवै॑ति ॥ 38 ॥
अ॒फ्सु वै वरु॑णः । सा॒क्षादे॒व वरु॑ण॒मव॑ यजते । प्रति॑युतो॒ वरु॑णस्य॒ पाश॒ इत्या॑ह । व॒रु॒ण॒पा॒शादे॒व निर्मु॑च्यते । अप्र॑तीक्ष॒-माय॑न्ति । वरु॑णस्या॒न्तर्​हि॑त्यै । एधो᳚-ऽस्येधिषी॒महीत्या॑ह । स॒मिधै॒वाग्नि-न्न॑म॒स्यन्त॑ उ॒पाय॑न्ति । तेजो॑-ऽसि॒ तेजो॒ मयि॑ धे॒हीत्या॑ह । तेज॑ ए॒वात्मन्ध॑त्ते ॥ 39 ॥
(क॒रोति॑ - ग्राहय - त्याहव॒नीय॒ - स्तिष्ठ॑ञ्जुहो - त्य॒पो॑-ऽवभृ॒थमवै॑ति - धत्ते) (अ. 5)
अनुवाकं 6 - साकमेधाः
दे॒वा॒सु॒रा-स्सं​यँ॑त्ता आसन्न् । सो᳚-ऽग्निर॑ब्रवीत् । ममे॒य-मनी॑कवती त॒नूः । ता-म्प्री॑णीत । अथासु॑रान॒भि भ॑विष्य॒थेति॑ । ते दे॒वा अ॒ग्नये-ऽनी॑कवते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल॒-न्निर॑वपन्न् । सो᳚-ऽग्निरनी॑कवा॒न्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॑न प्री॒तः । च॒तु॒र्धा ऽनी॑का-न्यजनयत । ततो॑ दे॒वा अभ॑वन्न् । परा ऽसु॑राः ॥ 40 ॥
यद॒ग्नये-ऽनी॑कवते पुरो॒डाश॑म॒ष्टाक॑पाल-न्नि॒र्वप॑ति । अ॒ग्निमे॒वानी॑कवन्त॒ग्ग्॒ स्वेन॑ भाग॒धेये॑न प्रीणाति । सो᳚-ऽग्निरनी॑कवा॒न्-थ्स्वेन॑ भाग॒धेये॑न प्री॒तः । च॒तु॒र्धा ऽनी॑कानि जनयते । अ॒सौ वा आ॑दि॒त्यो᳚-ऽग्नि-रनी॑कवान् । तस्य॑ र॒श्मयो-ऽनी॑कानि । सा॒कग्ं सूर्ये॑णोद्य॒ता निर्व॑पति । सा॒क्षादे॒वास्मा॒ अनी॑कानि जनयति । ते-ऽसु॑राः॒ परा॑जिता॒ यन्तः॑ । द्यावा॑पृथि॒वी उपा᳚श्रयन्न् ॥ 41 ॥
ते दे॒वा म॒रुद्भ्यः॑ सान्तप॒नेभ्य॑श्च॒रु-न्निर॑वपन्न् । ता-न्द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑-मे॒वोभ॒यत॒-स्सम॑तपन्न् । यन्म॒रुद्भ्यः॑ सान्तप॒नेभ्य॑श्च॒रु-न्नि॒र्वप॑ति । द्यावा॑पृथि॒वीभ्या॑मे॒व तदु॑भ॒यतो॒ यज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्या॒न्-थ्सन्त॑पति । म॒द्ध्यन्दि॑ने॒ निर्व॑पति । तर्​हि॒ हि ते-ऽक्ष्णि॑ष्ठ॒-न्तप॑ति । च॒रुर्भ॑वति । स॒र्वत॑ ए॒वैना॒न्-थ्सन्त॑पति । ते दे॒वा-श्श्वो॑ विज॒यिन॒-स्सन्तः॑ । सर्वा॑सा-न्दु॒ग्धे गृ॑हमे॒धीय॑-ञ्च॒रु-न्निर॑वपन्न् ॥ 42 ॥
आशि॑ता ए॒वाद्योप॑वसाम । कस्य॒ वा-ऽहे॒दम् । कस्य॑ वा॒ श्वो भ॑वि॒तेति॑ । स शृ॒तो॑-ऽभवत् । तस्याहु॑तस्य॒ नाश्ञन्न्॑ । न हि दे॒वा अहु॑तस्या॒श्ञन्ति॑ । ते᳚-ऽब्रुवन्न् । कस्मा॑ इ॒मग्ं हो᳚ष्याम॒ इति॑ । म॒रुद्भ्यो॑ गृहमे॒धिभ्य॒ इत्य॑ब्रुवन्न् । त-म्म॒रुद्भ्यो॑ गृहमे॒धिभ्यो॑-ऽजुहवुः ॥ 43 ॥
ततो॑ दे॒वा अभ॑वन्न् । परा-ऽसु॑राः । यस्यै॒वं-विँ॒दुषो॑ म॒रुद्भ्यो॑ गृहमे॒धिभ्यो॑ गृ॒हे जुह्व॑ति । भव॑त्या॒त्मना᳚ । परा᳚-ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यो भवति । यद्वै य॒ज्ञस्य॑ पाक॒त्रा क्रि॒यते᳚ । प॒श॒व्य॑-न्तत् । पा॒क॒त्रा वा ए॒तत्क्रि॑यते । यन्नेद्ध्माब॒र्॒हि-र्भव॑ति । न सा॑मिधे॒नी-र॒न्वाह॑ ॥ 44 ॥
न प्र॑या॒जा इ॒ज्यन्ते᳚ । नानू॑या॒जाः । य ए॒वं-वेँद॑ । प॒शु॒मा-न्भ॑वति । आज्य॑भागौ यजति । य॒ज्ञस्यै॒व चक्षु॑षी॒ नान्तरे॑ति । म॒रुतो॑ गृहमे॒धिनो॑ यजति । भा॒ग॒धेये॑-नै॒वैना॒न्-थ्सम॑र्धयति । अ॒ग्निग्ग्​ स्वि॑ष्ट॒कृतं॑-यँजति॒ प्रति॑ष्ठित्यै । इडा᳚न्तो भवति । प॒शवो॒ वा इडा᳚ । प॒शुष्वे॒वोपरि॑ष्टा॒-त्प्रति॑ तिष्ठति ॥ 45 ॥
(असु॑रा - अश्रयन् - गृहमे॒धीयं॑ च॒रु-न्निर॑वपन् - नजुहवु - र॒न्वा - हेडा᳚न्तो भवति॒ द्वे च॑) (अ. 6)
अनुवाकं 7 - तच्छेषः
यत्पत्नी॑ गृहमे॒धीय॑-स्याश्ञी॒यात् । गृ॒ह॒मे॒द्ध्ये॑व स्या᳚त् । वि त्व॑स्य य॒ज्ञ ऋ॑ध्येत । यन्नाश्ञी॒यात् । अगृ॑हमेधी स्यात् । नास्य॑ य॒ज्ञो व्यृ॑द्ध्येत । प्रति॑वेश-म्पचेयुः । तस्या᳚श्ञीयात् । गृ॒ह॒मे॒द्ध्ये॑व भ॑वति । नास्य॑ य॒ज्ञो व्यृ॑द्ध्यते ॥ 46 ॥
ते दे॒वा गृ॑हमे॒धीये॑ने॒ष्ट्वा । आशि॑ता अभवन्न् । आञ्ज॑ता॒भ्य॑ञ्जत । अनु॑ व॒थ्सा-न॑वासयन्न् । तेभ्यो-ऽसु॑राः॒, क्षुध॒-म्प्राहि॑ण्वन्न् । सा दे॒वेषु॑ लो॒कमवि॑त्त्वा । असु॑रा॒न्-पुन॑रगच्छत् । गृ॒ह॒मे॒धीये॑ने॒ष्ट्वा । आशि॑ता भवन्ति । आञ्ज॑ते॒-ऽभ्य॑ञ्जते ॥ 47 ॥
अनु॑ व॒थ्सान्. वा॑सयन्ति । भ्रातृ॑व्यायै॒व त-द्यज॑मानः॒, क्षुध॒-म्प्रहि॑णोति । ते दे॒वा गृ॑हमे॒धीये॑ने॒ष्ट्वा । इन्द्रा॑य निष्का॒स-न्न्य॑दधुः । अ॒स्माने॒व श्व इन्द्रो॒ निहि॑तभाग उपावर्ति॒तेति॑ । तानिन्द्रो॒ निहि॑तभाग उ॒पाव॑र्तत । गृ॒ह॒मे॒धीये॑ने॒ष्ट्वा । इन्द्रा॑य निष्का॒स-न्निद॑द्ध्यात् । इन्द्र॑ ए॒वैन॒-न्निहि॑तभाग उ॒पाव॑र्तते । गार्​ह॑पत्ये जुहोति ॥ 48 ॥
भा॒ग॒धेये॑ने॒वैन॒ग्ं॒ सम॑र्धयति । ऋ॒ष॒भमाह्व॑यति । व॒ष॒ट्का॒र ए॒वास्य॒ सः । अथो॑ इन्द्रि॒यमे॒व त-द्वी॒र्यं॑-यँज॑मानो॒ भ्रातृ॑व्यस्य वृङ्क्ते । इन्द्रो॑ वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा । परा᳚-म्परा॒वत॑-मगच्छत् । अपा॑राध॒मिति॒ मन्य॑मानः । सो᳚-ऽब्रवीत् । क इ॒दं-वेँ॑दिष्य॒तीति॑ । ते᳚-ऽब्रुव-न्म॒रुतो॒ वरं॑-वृँणामहै ॥ 49 ॥
अथ॑ व॒यं-वेँ॑दाम । अ॒स्मभ्य॑मे॒व प्र॑थ॒मग्ं ह॒विर्निरु॑प्याता॒ इति॑ । त ए॑न॒मद्ध्य॑-क्रीडन्न् । तत्क्री॒डिना᳚-ङ्क्रीडि॒त्वम् । य-न्म॒रुद्भ्यः॑ क्री॒डिभ्यः॑ प्रथ॒मग्ं ह॒विर्नि॑रु॒प्यते॒ विजि॑त्यै । सा॒कग्ं सूर्ये॑णोद्य॒ता निर्व॑पति । ए॒तस्मि॒न् वै लो॒क इन्द्रो॑ वृ॒त्रम॑ह॒न्-थ्समृ॑द्ध्यै । ए॒त-द्ब्रा᳚ह्मणान्ये॒व पञ्च॑ ह॒वीग्ंषि॑ । ए॒त-द्ब्रा᳚ह्मण ऐन्द्रा॒ग्नः । अथै॒ष ऐ॒न्द्रश्च॒रु-र्भ॑वति ॥ 50 ॥
उ॒द्धा॒रं-वाँ ए॒तमिन्द्र॒ उद॑हरत । वृ॒त्रग्ं ह॒त्वा । अ॒न्यासु॑ दे॒वता॒स्वधि॑ । यदे॒ष ऐ॒न्द्र-श्च॒रु-र्भव॑ति । उ॒द्धा॒रमे॒व तं-यँज॑मान॒ उद्ध॑रते । अ॒न्यासु॑ प्र॒जास्वधि॑ । वै॒श्व॒क॒र्म॒ण एक॑कपालो भवति । विश्वा᳚न्ये॒व तेन॒ कर्मा॑णि॒ यज॑मा॒नो ऽव॑रुन्धे ॥ 51 ॥
(ऋ॒द्ध्य॒ते॒-ऽ-भ्य॑ञ्जते-जुहोति-वृणामहै-भवत्य॒- +ष्टौ च॑) (अ. 7)
अनुवाकं 8 - पितृयज्ञः
वै॒श्व॒दे॒वेन॒ वै प्र॒जाप॑तिः प्र॒जा अ॑सृजत । ता व॑रुण-प्रघा॒सै-र्व॑रुणपा॒शाद॑मुञ्चत् । सा॒क॒मे॒धैः प्रत्य॑स्थापयत् । त्र्य॑म्बकै रु॒द्र-न्नि॒रवा॑दयत । पि॒तृ॒य॒ज्ञेन॑ सुव॒र्गं-लोँ॒कम॑गमयत् । य-द्वै᳚श्वदे॒वेन॒ यज॑ते । प्र॒जा ए॒व त-द्यज॑मान-स्सृजते । ता व॑रुण-प्रघा॒सै-र्व॑रुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति । सा॒क॒मे॒धैः प्रति॑ष्ठापयति । त्र्य॑म्बकैरु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते ॥ 52 ॥
पि॒तृ॒य॒ज्ञेन॑ सुव॒र्गं-लोँ॒क-ङ्ग॑मयति । द॒क्षि॒ण॒तः प्रा॑चीनावी॒ती निर्व॑पति । द॒क्षि॒णावृ॒द्धि पि॑तृ॒णाम् । अना॑दृत्य॒ तत् । उ॒त्त॒र॒त ए॒वोप॒वीय॒ निर्व॑पेत् । उ॒भये॒ हि दे॒वाश्च॑ पि॒तर॑श्चे॒ज्यन्ते᳚ । अथो॒ यदे॒व द॑क्षिणा॒र्धे॑-ऽधि॒ श्रय॑ति । तेन॑ दक्षि॒णावृ॑त् । सोमा॑य पितृ॒मते॑ पुरो॒डाश॒ग्ं॒ षट्क॑पाल॒-न्निर्व॑पति । सं॒​वँ॒थ्स॒रो वै सोमः॑ पितृ॒मान् ॥ 53 ॥
सं॒​वँ॒थ्स॒रमे॒व प्री॑णाति । पि॒तृभ्यो॑ बर्​हि॒षद्भ्यो॑ धा॒नाः । मासा॒ वै पि॒तरो॑ बर्​हि॒षदः॑ । मासा॑ने॒व प्री॑णाति । यस्मि॒न् वा ऋ॒तौ पुरु॑षः प्र॒मीय॑ते । सो᳚-ऽस्या॒मुष्मि॑न् ँलो॒के भ॑वति । ब॒हु॒रू॒पा धा॒ना भ॑वन्ति । अ॒हो॒रा॒त्राणा॑-म॒भिजि॑त्यै । पि॒तृभ्यो᳚ ऽग्निष्वा॒त्तेभ्यो॑ म॒न्थम् । अ॒र्ध॒मा॒सा वै पि॒तरो᳚-ऽग्निष्वा॒त्ताः ॥ 54 ॥
अ॒र्ध॒मा॒साने॒व प्री॑णाति । अ॒भि॒वा॒न्या॑यै दु॒ग्धे भ॑वति । सा हि पि॑तृदेव॒त्य॑-न्दु॒हे । य-त्पू॒र्णम् । त-न्म॑नु॒ष्या॑णाम् । उ॒प॒र्य॒र्धो दे॒वाना᳚म् । अ॒र्धः पि॑तृ॒णाम् । अ॒र्ध उप॑मन्थति । अ॒र्धो हि पि॑तृ॒णाम् । एक॒योप॑मन्थति ॥ 55 ॥
एका॒ हि पि॑तृ॒णाम् । द॒क्षि॒णोप॑मन्थति । द॒क्षि॒णा वृ॒द्धि पि॑तृ॒णाम् । अना॑र॒भ्योप॑मन्थति । तद्धि पि॒तॄन्-गच्छ॑ति । इ॒मा-न्दिशं॒-वेँदि॒मुद्ध॑न्ति । उ॒भये॒ हि दे॒वाश्च॑ पि॒तर॑श्चे॒ज्यन्ते᳚ । चतुः॑ स्रक्तिर्भवति । सर्वा॒ ह्यनु॒ दिशः॑ पि॒तरः॑ । अखा॑ता भवति ॥ 56 ॥
खा॒ता हि दे॒वाना᳚म् । म॒द्ध्य॒तो᳚ ऽग्निराधी॑यते । अ॒न्त॒तो हि दे॒वाना॑-माधी॒यते᳚ । वर्​षी॑यानि॒द्ध्म इ॒द्ध्मा-द्भ॑वति॒ व्यावृ॑त्त्यै । परि॑ श्रयति । अ॒न्तर्​हि॑तो॒ हि पि॑तृलो॒को म॑नुष्यलो॒कात् । यत्-परु॑षि दि॒नम् । त-द्दे॒वाना᳚म् । यद॑न्त॒रा । त-न्म॑नु॒ष्या॑णाम् ॥ 57 ॥
य-थ्समू॑लम् । त-त्पि॑तृ॒णाम् । समू॑ल-म्ब॒र्॒हि-र्भ॑वति॒ व्यावृ॑त्त्यै । द॒क्षि॒णा स्तृ॑णाति । द॒क्षि॒णा वृ॒द्धि पि॑तृ॒णाम् । त्रिः पर्ये॑ति । तृ॒तीये॒ वा इ॒तो लो॒के पि॒तरः॑ । ताने॒व प्री॑णाति । त्रिः पुनः॒ पर्ये॑ति । षट्थ्सम्प॑द्यन्ते ॥ 58 ॥
षड्वा ऋ॒तवः॑ । ऋ॒तूने॒व प्री॑णाति । य-त्प्र॑स्त॒रं-यँजु॑षा गृह्णी॒यात् । प्र॒मायु॑को॒ यज॑मान-स्स्यात् । यन्न गृ॑ह्णी॒यात् । अ॒ना॒य॒त॒न-स्स्या᳚त् । तू॒ष्णीमे॒व न्य॑स्येत् । न प्र॒मायु॑को॒ भव॑ति । नाना॑यत॒नः । यत्-त्रीन्-प॑रि॒धी-न्प॑रिद॒द्ध्यात् ॥ 59 ॥
मृ॒त्युना॒ यज॑मान॒-म्परि॑ गृह्णीयात् । यन्न प॑रि-द॒द्ध्यात् । रक्षाग्ं॑सि य॒ज्ञग्ं ह॑न्युः । द्वौ प॑रि॒धी परि॑दधाति । रक्ष॑सा॒-मप॑हत्यै । अथो॑ मृ॒त्योरे॒व यज॑मान॒-मुथ्सृ॑जति । य-त्त्रीणि॑ त्रीणि ह॒वीग्​ष्यु॑दा॒हरे॑युः । त्रय॑स्त्रय एषाग्ं सा॒क-म्प्रमी॑येरन्न् । एकै॑क-मनू॒चीना᳚-न्यु॒दाह॑रन्ति । एकै॑क ए॒वैषा॑म॒न्वञ्चः॒ प्रमी॑यते । क॒शिपु॑ कशिप॒व्या॑य । उ॒प॒बर्​ह॑ण-मुपबर्​ह॒ण्या॑य । आञ्ज॑न-माञ्ज॒न्या॑य । अ॒भ्यञ्ज॑न-मभ्यञ्ज॒न्या॑य । य॒था॒भा॒गमे॒वैना᳚-न्प्रीणाति ॥ 60 ॥
(नि॒रव॑दयते - पितृ॒मा - न॑ग्निष्वा॒त्ता - एक॒योप॑ मन्थ॒ - त्यखा॑ता भवति-मनु॒ष्या॑णां - पद्यन्ते - परिद॒द्ध्यान् - मी॑यते॒ पञ्च॑ च) (अ. 8)
अनुवाकं 9 - तच्छेषः
अ॒ग्नये॑ दे॒वेभ्यः॑ पि॒तृभ्यः॑ समि॒द्ध्यमा॑ना॒यानु॑ब्रू॒हीत्या॑ह ।
उ॒भये॒ हि दे॒वाश्च॑ पि॒तर॑श्चे॒ज्यन्ते᳚ । एका॒मन्वा॑ह । एका॒ हि पि॑तृ॒णाम् । त्रिरन्वा॑ह । त्रिर्​हि दे॒वाना᳚म् । आ॒घा॒रावाघा॑रयति । य॒ज्ञ॒ प॒रुषो॒रन॑न्तरित्यै । नार्​षे॒यं-वृँ॑णीते । न होता॑रम् ॥ 61 ॥
यदा॑र्​षे॒यं-वृँ॑णी॒त । यद्धोता॑रम् । प्र॒मायु॑को॒ यज॑मान-स्स्यात् । प्र॒मायु॑को॒ होता᳚ । तस्मा॒न्न वृ॑णीते । यज॑मानस्य॒ होतु॑-र्गोपी॒थाय॑ । अप॑बर्​हिषः प्रया॒जान्.-य॑जति । प्र॒जा वै ब॒र्॒हिः । प्र॒जा ए॒व मृ॒त्योरुथ्सृ॑जति । आज्य॑भागौ यजति ॥ 62 ॥
य॒ज्ञस्यै॒व चक्षु॑षी॒ नान्तरे॑ति । प्रा॒ची॒ना॒वी॒ती सोमं॑-यँजति । पि॒तृ॒दे॒व॒त्या॑ हि । ए॒षा ऽऽहु॑तिः । पञ्च॒ कृत्वो-ऽव॑द्यति । पञ्च॒ ह्ये॑ता दे॒वताः᳚ । द्वे पु॑रो-ऽनुवा॒क्ये᳚ । या॒ज्या॑ दे॒वता॑ वषट्का॒रः । ता ए॒व प्री॑णाति । सन्त॑त॒मव॑ द्यति ॥ 63 ॥
ऋ॒तू॒नाग्ं सन्त॑त्यै । प्रैवैभ्यः॒ पूर्व॑या पुरो-ऽनुवा॒क्य॑या ऽऽह । प्रण॑यति द्वि॒तीय॑या । ग॒मय॑ति या॒ज्य॑या । तृ॒तीये॒ वा इ॒तो लो॒के पि॒तरः॑ । अह्न॑ ए॒वैना॒-न्पूर्व॑या पुरो-ऽनुवा॒क्य॑या॒ ऽत्यान॑यति । रात्रि॑यै द्वि॒तीय॑या । ऐवैनान्॑. या॒ज्य॑या गमयति । द॒क्षि॒ण॒तो॑-ऽव॒दाय॑ । उद॒ङ्ङति॑ क्रामति॒ व्यावृ॑त्त्यै ॥ 64 ॥
आ स्व॒धेत्या-श्रा॑वयति । अस्तु॑ स्व॒धेति॑ प्र॒त्याश्रा॑वयति । स्व॒धा नम॒ इति॒ वष॑ट्करोति । स्व॒धा॒का॒रो हि पि॑तृ॒णाम् । सोम॒मग्रे॑ यजति । सोम॑ प्रयाजा॒ हि पि॒तरः॑ । सोम॑-म्पितृ॒मन्तं॑-यँजति । सं॒​वँ॒थ्स॒रो वै सोमः॑ पितृ॒मान् । सं॒​वँ॒थ्स॒रमे॒व त-द्य॑जति । पि॒तॄन्-ब॑र्​हि॒षदो॑ यजति ॥ 65 ॥
ये वै यज्वा॑नः । ते पि॒तरो॑ बर्​हि॒षदः॑ । ताने॒व त-द्य॑जति । पि॒तॄन॑ग्निष्वा॒त्तान्. य॑जति । ये वा अय॑ज्वानो गृहमे॒धिनः॑ । ते पि॒तरो᳚-ऽग्निष्वा॒त्ताः । ताने॒व त-द्य॑जति । अ॒ग्नि-ङ्क॑व्य॒वाह॑नं-यँजति । य ए॒व पि॑तृ॒णाम॒ग्निः । तमे॒व त-द्य॑जति ॥ 66 ॥
अथो॒ यथा॒-ऽग्निग्ग्​ स्वि॑ष्ट॒कृतं॒-यँज॑ति । ता॒दृगे॒व तत् । ए॒तत्ते॑ तत॒ ये च॒ त्वामन्विति॑ ति॒सृषु॑ स्र॒क्तीषु॒ निद॑धाति । तस्मा॒दा तृ॒तीया॒-त्पुरु॑षा॒न्नाम॒ न गृ॑ह्णन्ति । ए॒ताव॑न्तो॒ हीज्यन्ते᳚ । अत्र॑ पितरो यथाभा॒ग-म्म॑न्दद्ध्व॒मित्या॑ह । ह्लीका॒ हि पि॒तरः॑ । उद॑ञ्चो॒ निष्क्रा॑मन्ति । ए॒षा वै म॑नु॒ष्या॑णा॒-न्दिक् । स्वामे॒व त-द्दिश॒मनु॒ निष्क्रा॑मन्ति ॥ 67 ॥
आ॒ह॒व॒नीय॒-मुप॑तिष्ठन्ते । न्ये॑वास्मै॒ तद्ध्नु॑वते । यथ्स॒त्या॑हव॒नीये᳚ । अथा॒न्यत्र॒ चर॑न्ति । आतमि॑तो॒रुप॑तिष्ठन्ते । अ॒ग्निमे॒वोप॑द्र॒ष्टार॑-ङ्कृ॒त्वा । पि॒तॄ-न्नि॒रव॑दयन्ते । अन्तं॒-वाँ ए॒ते प्रा॒णाना᳚-ङ्गच्छन्ति । य आतमि॑तोरुप॒तिष्ठ॑न्ते । सु॒स॒न्दृश॑-न्त्वा व॒यमित्या॑ह ॥ 68 ॥
प्रा॒णो वै सु॑स॒न्दृक् । प्रा॒णमे॒वात्मन्-द॑धते । योजा॒ न्वि॑न्द्र ते॒ हरी॒ इत्या॑ह । प्रा॒णमे॒व पुन॑रयुक्त । अक्ष॒न्नमी॑मदन्त॒ हीति॒ गार्​ह॑पत्य॒-मुप॑तिष्ठन्ते । अक्ष॒न्नमी॑मद॒न्ताथ॒ त्वोप॑तिष्ठामह॒ इति॒ वावैतदा॑ह । अमी॑मदन्त पि॒तरः॑ सो॒म्या इत्य॒भि प्रप॑द्यन्ते । अमी॑मदन्त पि॒तरो-ऽथ॑ त्वा॒-ऽभि प्रप॑द्यामह॒ इति॒ वावैतदा॑ह । अ॒पः परि॑षिञ्चति । मा॒र्जय॑त्ये॒वैनान्॑ ॥ 69 ॥
अथो॑ त॒र्पय॑त्ये॒व । तृप्य॑ति प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । य ए॒वं-वेँद॑ । अप॑ बर्​हिषावनूया॒जौ य॑जति । प्र॒जा वै ब॒र्॒हिः । प्र॒जा ए॒व मृ॒त्योरुथ्सृ॑जति । च॒तुरः॑ प्रया॒जान्. य॑जति । द्वाव॑नूया॒जौ । षट्थ्सम्प॑द्यन्ते । षड्वा ऋ॒तवः॑ ॥ 70 ॥
ऋ॒तूने॒व प्री॑णाति । न पत्न्यन्वा᳚स्ते । न सं​याँ॑जयन्ति । यत्पत्न्य॒न्वासी॑त । यथ्सं॑​याँ॒जये॑युः । प्र॒मायु॑का स्यात् । तस्मा॒न्नान्वा᳚स्ते । न सं​याँ॑जयन्ति । पत्नि॑यै गोपी॒थाय॑ ॥ 71 ॥
(होता॑र॒ - माज्य॑भागौ यजति॒ - सन्त॑त॒मव॑द्यति॒ - व्यावृ॑त्त्यै - बर्​हि॒षदो॑ यजति॒ - तमे॒व त-द्य॑ज॒- त्यनु॒ निष्क्रा॑मन्त्या - है - नान् - ऋ॒तवो॒ - +नव॑ च) (अ. 9)
अनुवाकं 10 - त्र्यम्बकहवींषि
प्र॒ति॒पू॒रु॒षमेक॑कपाला॒-न्निर्व॑पति । जा॒ता ए॒व प्र॒जा रु॒द्रान्नि॒रव॑दयते । एक॒मति॑रिक्तम् । ज॒नि॒ष्यमा॑णा ए॒व प्र॒जा रु॒द्रान्नि॒रव॑दयते । एक॑कपाला भवन्ति । ए॒क॒धैव रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते । नाभिघा॑रयति । यद॑भिघा॒रये᳚त् । अ॒न्त॒र॒व॒चा॒रिणग्ं॑ रु॒द्र-ङ्कु॑र्यात् । ए॒को॒ल्मु॒केन॑ यन्ति ॥ 72 ॥
तद्धि रु॒द्रस्य॑ भाग॒धेय᳚म् । इ॒मा-न्दिशं॑-यँन्ति । ए॒षा वै रु॒द्रस्य॒ दिक् । स्वाया॑मे॒व दि॒शि रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते । रु॒द्रो वा अ॑प॒शुका॑या॒ आहु॑त्यै॒ नाति॑ष्ठत । अ॒सौ ते॑ प॒शुरिति॒ निर्दि॑शे॒द्य-न्द्वि॒ष्यात् । यमे॒व द्वेष्टि॑ । तम॑स्मै प॒शु-न्निर्दि॑शति । यदि॒ न द्वि॒ष्यात् । आ॒खुस्ते॑ प॒शुरिति॑ ब्रूयात् ॥ 73 ॥
न ग्रा॒म्या-न्प॒शून्. हि॒नस्ति॑ । नार॒ण्यान् । च॒तु॒ष्प॒थे जु॑होति । ए॒ष वा अ॑ग्नी॒ना-म्पड्बी॑शो॒ नाम॑ । अ॒ग्नि॒वत्ये॒व जु॑होति । म॒द्ध्य॒मेन॑ प॒र्णेन॑ जुहोति । स्रुग्घ्ये॑षा । अथो॒ खलु॑ । अ॒न्त॒मेनै॒व हो॑त॒व्य᳚म् । अ॒न्त॒त ए॒व रु॒द्र-न्नि॒रव॑दयते ॥ 74 ॥
ए॒ष ते॑ रुद्र भा॒ग-स्स॒ह स्वस्रा-ऽम्बि॑क॒येत्या॑ह । श॒रद्वा अ॒स्याम्बि॑का॒ स्वसा᳚ । तया॒ वा ए॒ष हि॑नस्ति । यग्ं हि॒नस्ति॑ । तयै॒वैनग्ं॑ स॒ह श॑मयति । भे॒ष॒ज-ङ्गव॒ इत्या॑ह । याव॑न्त ए॒व ग्रा॒म्याः प॒शवः॑ । तेभ्यो॑ भेष॒ज-ङ्क॑रोति । अवा᳚म्ब रु॒द्रम॑दिम॒हीत्या॑ह । आ॒शिष॑मे॒वैतामाशा᳚स्ते ॥ 75 ॥
त्र्य॑म्बकं-यँजामह॒ इत्या॑ह । मृ॒त्यो-र्मु॑क्षीय॒ मा ऽमृता॒दिति॒ वावैतदा॑ह । उत्कि॑रन्ति । भग॑स्य लीफ्सन्ते । मूते॑ कृ॒त्वा-ऽऽस॑जन्ति । यथा॒ जनं॑-यँ॒ते॑-ऽव॒स-ङ्क॒रोति॑ । ता॒दृगे॒वतत् । ए॒ष ते॑ रुद्र भा॒ग इत्या॑ह नि॒रव॑त्त्यै । अप्र॑तीक्ष॒माय॑न्ति । अ॒पः परि॑षिञ्चति । रु॒द्रस्या॒न्तर्​हि॑त्यै । प्र वा ए॒ते᳚-ऽस्मा-ल्लो॒काच्च्य॑वन्ते । ये त्र्य॑म्बकै॒श्चर॑न्ति । आ॒दि॒त्य-ञ्च॒रु-म्पुन॒रेत्य॒ निर्व॑पति । इ॒यं-वाँ अदि॑तिः । अ॒स्यामे॒व प्रति॑ तिष्ठन्ति ॥ 76 ॥
(य॒न्ति॒ - ब्रू॒या॒न् - नि॒रव॑दयते - शास्ते - सिञ्चति॒ षट्च॑) (अ. 10)
(अनु॑मत्यै - वैश्वदे॒वेन॒ ता-स्सृ॒ष्टा - स्त्रि॒वृत् - प्र॒जाप॑ति-स्सवि॒ - तोत्त॑रस्यां - देवासु॒रा-स्सो᳚-ऽग्नि--र् य-त्पत्नी॑ -वैश्वदे॒वेन॒ ता व॑रुणप्रघा॒सै - र॒ग्नये॑ दे॒वेभ्यः॑ - प्रतिपूरु॒ष-न्दश॑)
(अनु॑मत्यै - प्रथम॒जो व॒थ्सो - ब॑हुरू॒पा हि प॒शव॒ - स्तस्मा᳚-त्पृथमा॒त्रं - ँयद॒ग्नये-ऽनी॑कवत - उद्धा॒रं-वाँ - अ॒ग्नये॑ दे॒वेभ्य॑ - ऋ॒तूने॒व षट्थ्स॑प्ततिः)
(अनु॑मत्यै॒ - प्रति॑ तिष्ठन्ति)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके षष्ठः प्रपाठक-स्समाप्तः ॥
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhakaḥ - rājasūyānubrāhmaṇaṃ
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1 - anumatyādyā iṣṭayaḥ
anṷmatyai puro॒ḍāśa̭-ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pati | ye pra॒tyañca॒-śśamyā̭yā ava॒śīya̭nte | tannair̭​ṛ॒ta-meka̭kapālam | i॒yaṃ-vā~ anṷmatiḥ | i॒ya-nnir-ṛ̭tiḥ | nai॒r॒ṛ॒tena॒ pūrvḙṇa॒ praca̭rati | pā॒pmāna̭me॒va nir-ṛ̭ti॒-mpūrvā᳚-nni॒rava̭dayate | eka̭ kapālo bhavati | e॒ka॒dhaiva nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | yadahṷtvā॒ gār​ha̭patya ī॒yuḥ || 1 ||
ru॒dro bhū॒tvā-'gnira̭nū॒tthāya̭ | a॒ddhva॒ryu-ñca॒ yaja̭māna-ñca hanyāt | vīhi॒ svāhā ''hṷti-ñjuṣā॒ṇa ityā̭ha | āhṷtyai॒vainagṃ̭ śamayati | nārti॒mārccha̭-tyaddhva॒ryurna yaja̭mānaḥ | e॒ko॒lmu॒kena̭ yanti | taddhi nir-ṛ̭tyai bhāga॒dheya᳚m | i॒mā-ndiśaṃ̭-ya~nti | e॒ṣā vai nir-ṛ̭tyai॒ dik | svāyā̭me॒va di॒śi nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate || 2 ||
svakṛ̭ta॒ iri̭ṇe juhoti prada॒re vā᳚ | e॒tadvai nir-ṛ̭tyā ā॒yata̭nam | sva e॒vāyata̭ne॒ nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | e॒ṣa tḙ nir-ṛte bhā॒ga ityā̭ha | nirdi̭śatye॒vainā᳚m | bhūtḙ ha॒viṣma̭tya॒sītyā̭ha | bhūti̭me॒vopāva̭rtate | mu॒ñcemamagṃha̭sa॒ ityā̭ha | agṃha̭sa e॒vaina̭-mmuñcati | a॒ṅgu॒ṣṭhābhyā᳚-ñjuhoti || 3 ||
a॒nta॒ta e॒va nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | kṛ॒ṣṇaṃ-vā~saḥ̭ kṛ॒ṣṇatṷ̄ṣa॒-ndakṣi̭ṇā | e॒ta-dvai nir-ṛ̭tyai rū॒pam | rū॒peṇai॒va nir-ṛ̭ti-nni॒rava̭dayate | apra̭tīkṣa॒māya̭nti | nir-ṛ̭tyā a॒ntar​hi̭tyai | svāhā॒ namo॒ ya i॒da-ñca॒kāreti॒ puna॒retya॒ gār​ha̭patye juhoti | āhṷtyai॒va na̭ma॒syanto॒ gār​ha̭patya-mu॒pāva̭rtante | ā॒nu॒ma॒tena॒ praca̭rati | i॒yaṃ-vā~ anṷmatiḥ || 4 ||
i॒yame॒vāsmai̭ rā॒jyamanṷmanyate | dhe॒nu-rdakṣi̭ṇā | i॒māme॒va dhe॒nu-ṅkṷrute | ā॒di॒tya-ñca॒ru-nnirva̭pati | u॒bhayī᳚ṣve॒va pra॒jāsva॒bhiṣi̭cyate | daivī̭ṣu ca॒ mānṷṣīṣu ca | varo॒ dakṣi̭ṇā | varo॒ hi rā॒jyagṃ samṛ̭ddhyai | ā॒gnā॒vai॒ṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pati | a॒gni-ssarvā̭ de॒vatāḥ᳚ || 5 ||
viṣṇṷrya॒jñaḥ | de॒vatā᳚ścai॒va ya॒jña-ñcāva̭ rundhe | vā॒ma॒no va॒hī dakṣi̭ṇā | ya-dva॒hī | tenā᳚gne॒yaḥ | ya-dvā̭ma॒naḥ | tena̭ vaiṣṇa॒va-ssamṛ̭ddhyai | a॒gnī॒ṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla॒-nnirva̭pati | a॒gnīṣomā᳚bhyāṃ॒-vā~ indro̭ vṛ॒trama̭ha॒nniti̭ | yada̭gnīṣo॒mīya॒-mekā̭daśakapāla-nni॒rvapa̭ti || 6 ||
vārtra̭ghname॒va viji̭tyai | hira̭ṇya॒-ndakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā | de॒vatā̭bhiścendri॒yeṇa̭ ca॒ vyā᳚rdhyata | sa e॒tamai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla-mapaśyat | tannira̭vapat | tena॒ vai sa de॒vatā᳚ścendri॒ya-ñcāvā̭rundha | yadai᳚ndrā॒gna-mekā̭daśakapāla-nni॒rvapa̭ti | de॒vatā᳚ścai॒va tene᳚ndri॒ya-ñca॒ yaja̭mā॒no-'va̭ rundhe | ṛ॒ṣa॒bho va॒hī dakṣi̭ṇā || 7 ||
ya-dva॒hī | tenā᳚gne॒yaḥ | yadṛ̭ṣa॒bhaḥ | tenai॒ndra-ssamṛ̭ddhyai | ā॒gne॒yama॒ṣṭāka̭pāla॒-nnirva̭pati | ai॒ndra-ndadhi̭ | yadā᳚gne॒yo bhava̭ti | a॒gnirvai ya̭jñamu॒kham | ya॒jña॒mu॒khame॒vardhi̭-mpu॒rāstā᳚ddhatte | yadai॒ndra-ndadhi̭ || 8 ||
i॒ndri॒yame॒vāva̭ rundhe | ṛ॒ṣa॒bho va॒hī dakṣi̭ṇā | yadva॒hī | tenā᳚gne॒yaḥ | yadṛ̭ṣa॒bhaḥ | tenai॒ndra-ssamṛ̭ddhyai | yāva̭tī॒rvai pra॒jā oṣa̭dhīnā॒-mahṷtānā॒-māśñanṋ | tāḥ parā̭-'bhavann | ā॒gra॒ya॒ṇa-mbha̭vati hu॒tādyā̭ya | yaja̭māna॒syāpa̭rābhāvāya || 9 ||
de॒vā vā oṣa̭dhīṣvā॒jima̭yuḥ | tā i̭ndrā॒gnī uda̭jayatām | tāve॒tamai᳚ndrā॒gna-ndvāda̭śakapāla॒-nnira̭vṛṇātām | yadai᳚ndrā॒gno bhava॒tyujji̭tyai | dvāda̭śakapālo bhavati | dvāda̭śa॒ māsā᳚-ssaṃ​va~thsa॒raḥ | saṃ॒​va~॒thsa॒reṇai॒vāsmā॒ anna॒mava̭rundhe | vai॒śva॒de॒vaśca॒ru-rbha̭vati | vai॒śva॒de॒vaṃ-vā~ anna᳚m | anna̭me॒vāsmai᳚ svadayati || 10 ||
pra॒tha॒ma॒jo va॒thso dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | sau॒myagg​ śyā̭mā॒ka-ñca॒ru-nnirva̭pati | somo॒ vā a̭kṛṣṭapa॒cyasya॒ rājā᳚ | a॒kṛ॒ṣṭa॒pa॒cyame॒vāsmai᳚ svadayati | vāso॒ dakṣi̭ṇā | sau॒myagṃhi de॒vata̭yā॒ vāsa॒-ssamṛ̭ddhyai | sara̭svatyai ca॒ru-nnirva̭pati | sara̭svate ca॒rum | mi॒thu॒name॒vāva̭ rundhe | mi॒thu॒nau gāvau॒ dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | eti॒ vā e॒ṣa ya̭jñamu॒khādṛddhyāḥ᳚ | yo᳚-'gnerde॒vatā̭yā॒ eti̭ | a॒ṣṭāve॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ bhavanti | a॒ṣṭākṣa̭rā gāya॒trī | gā॒ya॒tro᳚-'gniḥ | tenai॒va ya̭jñamu॒khādṛddhyā̭ a॒gnerde॒vatā̭yai॒ naiti̭ || 11 ||
(ī॒yu--r ni॒rava̭dayate - 'ṅgu॒ṣṭhābhyā᳚-ñjuho॒ - tyanṷmati--r de॒vatā̭ - ni॒rvapa̭ti - va॒hī dakṣi̭ṇā॒ - yadai॒ndra-nda - dhyapa̭rābhāvāya - svadayati॒ - gāvau॒ dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai॒ ṣaṭca̭) (a. 1)
anuvākaṃ 2 - cāturmāsye vaiśvadevahavīṃṣi
vai॒śva॒de॒vena॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tā-ssṛ॒ṣṭā na prājā̭yanta | so᳚-'gnira̭kāmayata | a॒hami॒māḥ praja̭nayeya॒miti̭ | sa pra॒jāpa̭taye॒ śuca̭madadhāt | so̭-'śocat-pra॒jāmi॒cchamā̭naḥ | tasmā॒dya-ñca̭ pra॒jā bhu॒nakti॒ ya-ñca॒ na | tāvu॒bhau śo̭cataḥ pra॒jāmi॒cchamā̭nau | tāsva॒gnimapya̭ sṛjat | tā a॒gniraddhyai᳚t || 12 ||
somo॒ reto̭-'dadhāt | sa॒vi॒tā prāja̭nayat | sara̭svatī॒ vāca̭madadhāt | pū॒ṣā 'po̭ṣayat | te vā e॒te tri-ssaṃ̭​va~thsa॒rasya॒ prayṷjyante | ye de॒vāḥ puṣṭi̭patayaḥ | saṃ॒​va~॒thsa॒ro vai pra॒jāpa̭tiḥ | saṃ॒​va~॒thsa॒reṇai॒vāsmai᳚ pra॒jāḥ prāja̭nayat | tāḥ pra॒jā jā॒tā ma॒ruto᳚ ghnann | a॒smānapi॒ na prāyṷkṣa॒teti̭ || 13 ||
sa e॒ta-mpra॒jāpa̭tirmāru॒tagṃ sa॒ptaka̭pāla-mapaśyat | ta-nnira̭vapat | tato॒ vai pra॒jābhyo̭kalpata | yanmā̭ru॒to ni̭ru॒pyate᳚ | ya॒jñasya॒ klṛptyai᳚ | pra॒jānā॒-maghā̭tāya | sa॒ptaka̭pālo bhavati | sa॒ptaga̭ṇā॒ vai ma॒rutaḥ̭ | ga॒ṇa॒śa e॒vāsmai॒ viśa̭-ṅkalpayati | sa pra॒jāpa̭ti-raśocat || 14 ||
yāḥ pūrvāḥ᳚ pra॒jā asṛ̭kṣi | ma॒ruta॒stā a̭vadhiṣuḥ | ka॒thamapa̭rā-ssṛje॒yeti̭ | tasya॒ śuṣma̭ ā॒ṇḍa-mbhū॒ta-nnira̭vartata | tadvyuda̭harat | tada̭poṣayat | ta-tprājā̭yata | ā॒ṇḍasya॒ vā e॒ta-drū॒pam | yadā॒mikṣā᳚ | yadvyu॒ddhara̭ti || 15 ||
pra॒jā e॒va ta-dyaja̭mānaḥ poṣayati | vai॒śva॒de॒vyā̭mikṣā̭ bhavati | vai॒śva॒de॒vyo̭ vai pra॒jāḥ | pra॒jā e॒vāsmai॒ praja̭nayati | vāji̭na॒māna̭yati | pra॒jāsve॒va prajā̭tāsu॒ reto̭ dadhāti | dyā॒vā॒pṛ॒thi॒vya̭ eka̭kapālo bhavati | pra॒jā e॒va prajā̭tā॒ dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭-mubha॒yataḥ॒ pari̭ gṛhṇāti | de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsann | sā᳚-'gnira̭bravīt || 16 ||
māmagrḙ yajata | mayā॒ mukhe॒nāsṷrā-ñjeṣya॒theti̭ | mā-ndvi॒tīya॒miti॒ somo᳚-'bravīt | mayā॒ rājñā̭ jeṣya॒theti̭ | mā-ntṛ॒tīya॒miti̭ savi॒tā | mayā॒ prasṷ̄tā jeṣya॒theti̭ | mā-ñca̭tu॒rthīmiti॒ sara̭svatī | i॒ndri॒yaṃ-vo~॒-'ha-ndhā᳚syā॒mīti̭ | mā-mpa̭ñca॒mamiti̭ pū॒ṣā | mayā᳚ prati॒ṣṭhayā̭ jeṣya॒theti̭ || 17 ||
te᳚-'gninā॒ mukhe॒nāsṷrānajayann | somḙna॒ rājñā᳚ | sa॒vi॒trā prasṷ̄tāḥ | sara̭svatīndri॒ya-ma̭dadhāt | pū॒ṣā pra̭ti॒ṣṭhā ''sī᳚t | tato॒ vai de॒vā vya̭jayanta | yade॒tāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ niru॒pyante॒ viji̭tyai | notta̭rave॒dimupa̭- vapati | pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ | ajā̭tā iva॒ hyḙtar​hi̭ pa॒śavaḥ̭ || 18 ||
(ai॒-d- itya̭ - śoca-d- vyu॒ddhara̭ - tyabravīt - prati॒ṣṭhayā̭ jeṣya॒the ॒ tye॒taraḥi̭ pa॒śavaḥ̭) (a. 2)
anuvākaṃ 3 - vaiśvadevapargatāni viśveṣāṅgāni
tri॒vṛ-dba॒r॒hi-rbha̭vati | mā॒tā pi॒tā pu॒traḥ | tade॒va ta-nmi̭thu॒nam | ulba॒-ṅgarbho̭ ja॒rāyṷ | tade॒va ta-nmi̭thu॒nam | tre॒dhā ba॒r॒hi-ssanna̭ddha-mbhavati | traya̭ i॒me lo॒kāḥ | e॒ṣvḙva lo॒keṣu॒ prati̭ tiṣṭhati | e॒ka॒dhā puna॒-ssanna̭ddha-mbhavati | eka̭ iva॒ hya̭yaṃ-lo~॒kaḥ || 19 ||
a॒sminne॒va tena̭ lo॒ke prati̭ tiṣṭhati | pra॒suvo̭ bhavanti | pra॒tha॒ma॒jāme॒va puṣṭi॒mava̭ rundhe | pra॒tha॒ma॒jo va॒thso dakṣi̭ṇā॒ samṛ̭ddhyai | pṛ॒ṣa॒dā॒jya-ṅgṛ̭hṇāti | pa॒śavo॒ vai pṛ̭ṣadā॒jyam | pa॒śūne॒vāva̭ rundhe | pa॒ñca॒gṛ॒hī॒ta-mbha̭vati | pāṅktā॒ hi pa॒śavaḥ̭ | ba॒hu॒rū॒pa-mbha̭vati || 20 ||
ba॒hu॒rū॒pā hi pa॒śava॒-ssamṛ̭ddhyai | a॒gni-mma̭nthanti | a॒gnimṷkhā॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | yada॒gni-mmantha̭nti | a॒gnimṷkhā e॒va ta-tpra॒jā yaja̭māna-ssṛjate | nava̭ prayā॒jā i̭jyante | navā̭nūyā॒jāḥ | a॒ṣṭau ha॒vīgṃṣi̭ | dvāvā̭ghā॒rau | dvāvājya̭bhāgau || 21 ||
tri॒gṃ॒śa-thsampa̭dyante | tri॒gṃ॒śada̭kṣarā vi॒rāṭ | annaṃ̭-vi~॒rāṭ | vi॒rājai॒vānnādya॒mava̭ rundhe | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | teja॒ ājya᳚m | yadeka̭kapāla॒ ājya̭mā॒naya̭ti | yaja̭māname॒va teja̭sā॒ sama̭rdhayati | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | pa॒śava॒ ājya᳚m || 22 ||
yadeka̭kapāla॒ ājya̭mā॒naya̭ti | yaja̭māname॒va pa॒śubhi॒-ssama̭rdhayati | yadalpa̭mā॒naye᳚t | alpā̭ ena-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭tiṣṭherann | ya-dba॒hvā̭naye᳚t | ba॒hava̭ ena-mpa॒śavo bhṷñjanta॒ upa̭tiṣṭherann | ba॒hvā̭nīyā॒viḥ pṛ̭ṣṭha-ṅkuryāt | ba॒hava̭ e॒vaina̭-mpa॒śavo̭ bhu॒ñjanta॒ upa̭tiṣṭhante | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | yadeka̭kapālasyāva॒dyet || 23 ||
yaja̭māna॒syāva̭dyet | udvā॒ mādye॒-dyaja̭mānaḥ | pra vā̭ mīyeta | sa॒kṛde॒va ho̭ta॒vyaḥ̭ | sa॒kṛdi̭va॒ hi sṷva॒rgo lo॒kaḥ | hu॒tvā-'bhi jṷhoti | yaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayi॒tvā | teja̭sā॒ sama̭rdhayati | yaja̭māno॒ vā eka̭kapālaḥ | su॒va॒rgo lo॒ka ā̭hava॒nīyaḥ̭ || 24 ||
yadeka̭kapāla-māhava॒nīyḙ ju॒hoti̭ | yaja̭māname॒va sṷva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati | yaddhastḙna juhu॒yāt | su॒va॒rgā-llo॒kā-dyaja̭māna॒-mava̭viddhyet | sru॒cā jṷhoti | su॒va॒rgasya̭ lo॒kasya॒ sama̭ṣṭyai | ya-tprāmpadyḙta | de॒va॒lo॒kama॒bhi ja̭yet | ya-dda̭kṣi॒ṇā pi̭tṛlo॒kam | ya-tpra॒tyak || 25 ||
rakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyuḥ | yadudaṅṋ̇ | ma॒nu॒ṣya॒lo॒ka-ma॒bhija̭yet | prati̭ṣṭhito hota॒vyaḥ̭ | eka̭kapālaṃ॒-vai~ pra̭ti॒tiṣṭha̭nta॒-ndyāvā̭pṛthi॒vī anu॒ prati̭tiṣṭhataḥ | dyāvā̭pṛthi॒vī ṛ॒tavaḥ̭ | ṛ॒tūn. ya॒jñaḥ | ya॒jñaṃ-ya~ja̭mānaḥ | yaja̭māna-mpra॒jāḥ | tasmā॒t-prati̭ṣṭhito hota॒vyaḥ̭ || 26 ||
vā॒jino̭ yajati | a॒gnirvā॒yu-ssūryaḥ̭ | te vai vā॒jinaḥ̭ | tāne॒va ta-dya̭jati | atho॒ khalvā̭huḥ | chandāgṃ̭si॒ vai vā॒jina॒ iti̭ | tānye॒va ta-dya̭jati | ṛ॒khsā॒me vā indra̭sya॒ harī̭ soma॒pānau᳚ | tayoḥ᳚ pari॒dhaya̭ ā॒dhāna᳚m | vāji̭na-mbhāga॒dheya᳚m || 27 ||
yadapra̭hṛtya pari॒dhīñjṷhu॒yāt | a॒ntarā̭dhānābhyā-ṅghā॒sa-mpraya̭cchet | pra॒hṛtya̭ pari॒dhīñjṷhoti | nirā̭dhānābhyāme॒va ghā॒sa-mpraya̭cchati | ba॒r॒hiṣi̭ viṣi॒ñcanvāji̭na॒-māna̭yati | pra॒jā vai ba॒ra॒ḥiḥ | reto॒ vāji̭nam | pra॒jāsve॒va reto̭ dadhāti | sa॒mu॒pa॒hūya̭ bhakṣayanti | e॒ta-thso̭mapīthā॒ hyḙte | atho̭ ā॒tmanne॒va reto̭ dadhate | yaja̭māna utta॒mo bha̭kṣayati | pa॒śavo॒ vai vāji̭nam | yaja̭māna e॒va pa॒śū-nprati̭ṣṭhāpayanti || 28 ||
(lo॒ko - ba̭hurū॒pa-mbha̭va॒ - tyājya̭bhāgau - pa॒śava॒ ājya̭ - mava॒dye - dā̭hava॒nīyaḥ̭ - pra॒tyak - tasmā॒-tprati̭ṣṭhito hota॒vyo̭ - bhāga॒dheya̭ - me॒te ca॒tvāri̭ ca) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - varuṇapraghāsāḥ
pra॒jāpa̭ti-ssavi॒tā bhū॒tvā pra॒jā a̭sṛjata | tā ḙna॒matya̭manyanta | tā a̭smā॒dapā᳚krāmann | tā varṷṇo bhū॒tvā pra॒jā varṷṇenāgrāhayat | tāḥ pra॒jā varṷṇagṛhītāḥ | pra॒jāpa̭ti॒-mpuna॒rupā̭dhāvannā॒tha-mi॒cchamā̭nāḥ | sa e॒tān-pra॒jāpa̭ti-rvaruṇa praghā॒sāna̭paśyat | tānnira̭vapat | tairvai sa pra॒jā va̭ruṇa-pā॒śāda̭muñcat | ya-dva̭ruṇa-praghā॒sā ni̭ru॒pyante᳚ || 29 ||
pra॒jānā॒mava̭ruṇagrāhāya | tāsā॒-ndakṣi̭ṇo bā॒hu-rnya̭kna॒ āsī᳚t | sa॒vyaḥ prasṛ̭taḥ | sa e॒tā-ndvi॒tīyā᳚-ndakṣiṇa॒to vedi॒muda̭hann | tato॒ vai sa pra॒jānā॒-ndakṣi̭ṇa-mbā॒hu-mprāsā̭rayat | ya-ddvi॒tīyā᳚-ndakṣiṇa॒to vedi̭mu॒ddhanti̭ | pra॒jānā̭me॒va ta-dyaja̭māno॒ dakṣi̭ṇa-mbā॒hu-mprasā̭rayati | tasmā᳚ccāturmāsyayā॒jya̭muṣmi̭n ~lo॒ka ṷbha॒yābā̭huḥ | ya॒jñābhi̭jita॒gg॒ hya̭sya | pṛ॒tha॒mā॒trā-dvedī॒ asa̭bhinnne bhavataḥ || 30 ||
tasmā᳚t-pṛthamā॒traṃ-vya~gṃsau᳚ | utta̭rasyāṃ॒-ve~dyā̭muttarave॒dimupa̭ vapati | pa॒śavo॒ vā ṷttarave॒diḥ | pa॒śūne॒vāva̭ rundhe | atho̭ yajñapa॒ruṣo-'na̭ntarityai | e॒ta-dbrā᳚hmaṇānye॒va pañca̭ ha॒vīgṃṣi̭ | athai॒ṣa ai᳚ndrā॒gno bha̭vati | prā॒ṇā॒pā॒nau vā e॒tau de॒vānā᳚m | yadi̭ndrā॒gnī | yadai᳚ndrā॒gno bhava̭ti || 31 ||
prā॒ṇā॒pā॒nāve॒vāva̭ rundhe | ojo॒ balaṃ॒-vā~ e॒tau de॒vānā᳚m | yadi̭ndrā॒gnī | yadai᳚ndrā॒gno bhava̭ti | ojo॒ bala̭me॒vāva̭ rundhe | mā॒ru॒tyā̭mikṣā̭ bhavati | vā॒ru॒ṇyā̭mikṣā᳚ | me॒ṣī ca̭ me॒ṣaśca̭ bhavataḥ | mi॒thu॒nā e॒va pra॒jā va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati | lo॒ma॒śau bha̭vato meddhya॒tvāya̭ || 32 ||
śa॒mī॒pa॒rṇānyupa̭ vapati | ghā॒same॒vābhyā॒mapi̭ yacchati | pra॒jāpa̭tima॒nnādya॒-nnopā̭namat | sa e॒tena̭ śa॒teddhmḙna ha॒viṣā॒ 'nnādya॒ma-vā̭rundha | ya-tpa̭ra-śśa॒tāni̭ śamīpa॒rṇāni॒ bhava̭nti | a॒nnādya॒syāva̭-ruddhyai | sau॒myāni॒ vai ka॒rīrā̭ṇi | sau॒myā khalu॒ vā āhṷti-rdi॒vo vṛṣṭi̭-ñcyāvayati | yat-ka॒rīrā̭ṇi॒ bhava̭nti | sau॒myayai॒vāhṷtyā di॒vo vṛṣṭi॒mava̭ rundhe | kā॒ya eka̭kapālo bhavati | pra॒jānā᳚-ṅka॒tvāṃ​ya~̭ | pra॒ti॒pū॒ru॒ṣa-ṅka̭rambha pā॒trāṇi̭ bhavanti | jā॒tā e॒va pra॒jā va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati | eka॒-mati̭riktam | ja॒ni॒ṣyamā̭ṇā e॒va pra॒jā va̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati || 33 ||
(ni॒ru॒pyantḙ- bhavato॒ - bhava̭ti - meddhya॒tvāya̭ - rundhe॒ ṣaṭca̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - taccheṣaḥ
utta̭rasyāṃ॒-ve~dyā̭ma॒nyāni̭ ha॒vīgṃṣi̭ sādayati | dakṣi̭ṇāyā-mmāru॒tīm | a॒pa॒dhu॒rame॒vainā̭ yunakti | atho॒ oja̭ e॒vāsā॒mava̭harati | tasmā॒-dbrahma̭ṇaśca kṣa॒trācca॒ viśo᳚-'nyato-'pakra॒miṇīḥ᳚ | mā॒ru॒tyā pūrva̭yā॒ praca̭rati | anṛ̭tame॒vāva̭ yajate | vā॒ru॒ṇyotta̭rayā | a॒nta॒ta e॒va varṷṇa॒mava̭-yajate | yade॒vāddhva॒ryuḥ ka॒roti̭ || 34 ||
ta-tpra̭tiprasthā॒tā ka̭roti | tasmā॒-dyacchreyā᳚n-ka॒roti̭ | ta-tpāpī̭yān-karoti | patnīṃ᳚ ~vācayati | meddhyā̭me॒vainā᳚-ṅkaroti | atho॒ tapa̭ e॒vainā॒mupa̭ nayati | yajjā॒ragṃ santa॒-nna pra̭brū॒yāt | pri॒ya-ñjñā॒tigṃ rṷndhyāt | a॒sau mḙ jā॒ra iti॒ nirdi̭śet | ni॒rdiśyai॒vainaṃ̭-va~ruṇapā॒śena̭ grāhayati || 35 ||
pra॒ghā॒syāṋ. havāmaha॒ iti॒ patnī̭-mu॒dāna̭yati | ahva̭tai॒vainā᳚m | yat-patnī̭ puronuvā॒kyā̭manu brū॒yāt | nirvī᳚ryo॒ yaja̭māna-ssyāt | yaja̭mā॒no 'nvā̭ha | ā॒tmanne॒va vī॒rya̭-ndhatte | u॒bhau yā॒jyāgṃ̭ savīrya॒tvāya̭ | yadgrāme॒ yadara̭ṇya॒ ityā̭ha | ya॒tho॒di॒tame॒va varṷṇa॒mava̭ yajate | ya॒ja॒mā॒na॒de॒va॒tyo̭ vā ā̭hava॒nīyaḥ̭ || 36 ||
bhrā॒tṛ॒vya॒ de॒va॒tyo̭ dakṣi̭ṇaḥ | yadā̭hava॒nīyḙ juhu॒yāt | yaja̭mānaṃ-va~ruṇapā॒śena̭ grāhayet | dakṣi̭ṇe॒ 'gnau jṷhoti | bhrātṛ̭vyame॒va va̭ruṇapā॒śena̭ grāhayati | śūrpḙṇa juhoti | anya̭me॒va varṷṇa॒mava̭yajate | śī॒r॒ṣanna̭dhi ni॒dhāya̭ juhoti | śī॒r॒ṣa॒ta e॒va varṷṇa॒mava̭ yajate | pra॒tyantiṣṭha̭ñjuhoti || 37 ||
pra॒tyaṅṅe॒va varṷṇapā॒śā-nnirmṷcyate | akra॒nkarma̭ karma॒kṛta॒ ityā̭ha | de॒vānṛ॒ṇa-nni̭rava॒dāya̭ | a॒nṛ॒ṇā gṛ॒hānupa॒-preteti॒ vāvaitadā̭ha | varṷṇa gṛhītaṃ॒-vā~ e॒ta-dya॒jñasya̭ | ya-dyajṷṣā gṛhī॒tasyā̭ti॒ricya̭te | tuṣā᳚śca niṣkā॒saśca̭ | tuṣai᳚śca niṣkā॒sena̭ cāvabhṛ॒thamavai̭ti | varṷṇa-gṛhītenai॒va varṷṇa॒mava̭yajate | a॒po̭-'vabhṛ॒thamavai̭ti || 38 ||
a॒phsu vai varṷṇaḥ | sā॒kṣāde॒va varṷṇa॒mava̭ yajate | prati̭yuto॒ varṷṇasya॒ pāśa॒ ityā̭ha | va॒ru॒ṇa॒pā॒śāde॒va nirmṷcyate | apra̭tīkṣa॒-māya̭nti | varṷṇasyā॒ntar​hi̭tyai | edho᳚-'syedhiṣī॒mahītyā̭ha | sa॒midhai॒vāgni-nna̭ma॒syanta̭ u॒pāya̭nti | tejo̭-'si॒ tejo॒ mayi̭ dhe॒hītyā̭ha | teja̭ e॒vātmandha̭tte || 39 ||
(ka॒roti̭ - grāhaya - tyāhava॒nīya॒ - stiṣṭha̭ñjuho - tya॒po̭-'vabhṛ॒thamavai̭ti - dhatte) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - sākamedhāḥ
de॒vā॒su॒rā-ssaṃ​ya~̭ttā āsann | so᳚-'gnira̭bravīt | mame॒ya-manī̭kavatī ta॒nūḥ | tā-mprī̭ṇīta | athāsṷrāna॒bhi bha̭viṣya॒theti̭ | te de॒vā a॒gnaye-'nī̭kavate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla॒-nnira̭vapann | so᳚-'gniranī̭kavā॒n-thsvena̭ bhāga॒dheyḙna prī॒taḥ | ca॒tu॒rdhā 'nī̭kā-nyajanayata | tato̭ de॒vā abha̭vann | parā 'sṷrāḥ || 40 ||
yada॒gnaye-'nī̭kavate puro॒ḍāśa̭ma॒ṣṭāka̭pāla-nni॒rvapa̭ti | a॒gnime॒vānī̭kavanta॒gg॒ svena̭ bhāga॒dheyḙna prīṇāti | so᳚-'gniranī̭kavā॒n-thsvena̭ bhāga॒dheyḙna prī॒taḥ | ca॒tu॒rdhā 'nī̭kāni janayate | a॒sau vā ā̭di॒tyo᳚-'gni-ranī̭kavān | tasya̭ ra॒śmayo-'nī̭kāni | sā॒kagṃ sūryḙṇodya॒tā nirva̭pati | sā॒kṣāde॒vāsmā॒ anī̭kāni janayati | te-'sṷrāḥ॒ parā̭jitā॒ yantaḥ̭ | dyāvā̭pṛthi॒vī upā᳚śrayann || 41 ||
te de॒vā ma॒rudbhyaḥ̭ sāntapa॒nebhya̭śca॒ru-nnira̭vapann | tā-ndyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭-me॒vobha॒yata॒-ssama̭tapann | yanma॒rudbhyaḥ̭ sāntapa॒nebhya̭śca॒ru-nni॒rvapa̭ti | dyāvā̭pṛthi॒vībhyā̭me॒va tadṷbha॒yato॒ yaja̭māno॒ bhrātṛ̭vyā॒n-thsanta̭pati | ma॒ddhyandi̭ne॒ nirva̭pati | tar​hi॒ hi te-'kṣṇi̭ṣṭha॒-ntapa̭ti | ca॒rurbha̭vati | sa॒rvata̭ e॒vainā॒n-thsanta̭pati | te de॒vā-śśvo̭ vija॒yina॒-ssantaḥ̭ | sarvā̭sā-ndu॒gdhe gṛ̭hame॒dhīya̭-ñca॒ru-nnira̭vapann || 42 ||
āśi̭tā e॒vādyopa̭vasāma | kasya॒ vā-'he॒dam | kasya̭ vā॒ śvo bha̭vi॒teti̭ | sa śṛ॒to̭-'bhavat | tasyāhṷtasya॒ nāśñanṋ | na hi de॒vā ahṷtasyā॒śñanti̭ | te᳚-'bruvann | kasmā̭ i॒magṃ ho᳚ṣyāma॒ iti̭ | ma॒rudbhyo̭ gṛhame॒dhibhya॒ itya̭bruvann | ta-mma॒rudbhyo̭ gṛhame॒dhibhyo̭-'juhavuḥ || 43 ||
tato̭ de॒vā abha̭vann | parā-'sṷrāḥ | yasyai॒vaṃ-vi~॒duṣo̭ ma॒rudbhyo̭ gṛhame॒dhibhyo̭ gṛ॒he juhva̭ti | bhava̭tyā॒tmanā᳚ | parā᳚-'sya॒ bhrātṛ̭vyo bhavati | yadvai ya॒jñasya̭ pāka॒trā kri॒yate᳚ | pa॒śa॒vya̭-ntat | pā॒ka॒trā vā e॒tatkri̭yate | yanneddhmāba॒r॒hi-rbhava̭ti | na sā̭midhe॒nī-ra॒nvāha̭ || 44 ||
na pra̭yā॒jā i॒jyante᳚ | nānṷ̄yā॒jāḥ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | pa॒śu॒mā-nbha̭vati | ājya̭bhāgau yajati | ya॒jñasyai॒va cakṣṷṣī॒ nāntarḙti | ma॒ruto̭ gṛhame॒dhino̭ yajati | bhā॒ga॒dheyḙ-nai॒vainā॒n-thsama̭rdhayati | a॒gnigg​ svi̭ṣṭa॒kṛtaṃ̭-ya~jati॒ prati̭ṣṭhityai | iḍā᳚nto bhavati | pa॒śavo॒ vā iḍā᳚ | pa॒śuṣve॒vopari̭ṣṭā॒-tprati̭ tiṣṭhati || 45 ||
(asṷrā - aśrayan - gṛhame॒dhīyaṃ̭ ca॒ru-nnira̭vapan - najuhavu - ra॒nvā - heḍā᳚nto bhavati॒ dve ca̭) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - taccheṣaḥ
yatpatnī̭ gṛhame॒dhīya̭-syāśñī॒yāt | gṛ॒ha॒me॒ddhyḙva syā᳚t | vi tva̭sya ya॒jña ṛ̭dhyeta | yannāśñī॒yāt | agṛ̭hamedhī syāt | nāsya̭ ya॒jño vyṛ̭ddhyeta | prati̭veśa-mpaceyuḥ | tasyā᳚śñīyāt | gṛ॒ha॒me॒ddhyḙva bha̭vati | nāsya̭ ya॒jño vyṛ̭ddhyate || 46 ||
te de॒vā gṛ̭hame॒dhīyḙne॒ṣṭvā | āśi̭tā abhavann | āñja̭tā॒bhya̭ñjata | anṷ va॒thsā-na̭vāsayann | tebhyo-'sṷrāḥ॒, kṣudha॒-mprāhi̭ṇvann | sā de॒veṣṷ lo॒kamavi̭ttvā | asṷrā॒n-puna̭ragacchat | gṛ॒ha॒me॒dhīyḙne॒ṣṭvā | āśi̭tā bhavanti | āñja̭te॒-'bhya̭ñjate || 47 ||
anṷ va॒thsān. vā̭sayanti | bhrātṛ̭vyāyai॒va ta-dyaja̭mānaḥ॒, kṣudha॒-mprahi̭ṇoti | te de॒vā gṛ̭hame॒dhīyḙne॒ṣṭvā | indrā̭ya niṣkā॒sa-nnya̭dadhuḥ | a॒smāne॒va śva indro॒ nihi̭tabhāga upāvarti॒teti̭ | tānindro॒ nihi̭tabhāga u॒pāva̭rtata | gṛ॒ha॒me॒dhīyḙne॒ṣṭvā | indrā̭ya niṣkā॒sa-nnida̭ddhyāt | indra̭ e॒vaina॒-nnihi̭tabhāga u॒pāva̭rtate | gār​ha̭patye juhoti || 48 ||
bhā॒ga॒dheyḙne॒vaina॒gṃ॒ sama̭rdhayati | ṛ॒ṣa॒bhamāhva̭yati | va॒ṣa॒ṭkā॒ra e॒vāsya॒ saḥ | atho̭ indri॒yame॒va ta-dvī॒ryaṃ̭-ya~ja̭māno॒ bhrātṛ̭vyasya vṛṅkte | indro̭ vṛ॒tragṃ ha॒tvā | parā᳚-mparā॒vata̭-magacchat | apā̭rādha॒miti॒ manya̭mānaḥ | so᳚-'bravīt | ka i॒daṃ-ve~̭diṣya॒tīti̭ | te᳚-'bruva-nma॒ruto॒ varaṃ̭-vṛ~ṇāmahai || 49 ||
atha̭ va॒yaṃ-ve~̭dāma | a॒smabhya̭me॒va pra̭tha॒magṃ ha॒virnirṷpyātā॒ iti̭ | ta ḙna॒maddhya̭-krīḍann | tatkrī॒ḍinā᳚-ṅkrīḍi॒tvam | ya-nma॒rudbhyaḥ̭ krī॒ḍibhyaḥ̭ pratha॒magṃ ha॒virni̭ru॒pyate॒ viji̭tyai | sā॒kagṃ sūryḙṇodya॒tā nirva̭pati | e॒tasmi॒n vai lo॒ka indro̭ vṛ॒trama̭ha॒n-thsamṛ̭ddhyai | e॒ta-dbrā᳚hmaṇānye॒va pañca̭ ha॒vīgṃṣi̭ | e॒ta-dbrā᳚hmaṇa aindrā॒gnaḥ | athai॒ṣa ai॒ndraśca॒ru-rbha̭vati || 50 ||
u॒ddhā॒raṃ-vā~ e॒tamindra॒ uda̭harata | vṛ॒tragṃ ha॒tvā | a॒nyāsṷ de॒vatā॒svadhi̭ | yade॒ṣa ai॒ndra-śca॒ru-rbhava̭ti | u॒ddhā॒rame॒va taṃ-ya~ja̭māna॒ uddha̭rate | a॒nyāsṷ pra॒jāsvadhi̭ | vai॒śva॒ka॒rma॒ṇa eka̭kapālo bhavati | viśvā᳚nye॒va tena॒ karmā̭ṇi॒ yaja̭mā॒no 'va̭rundhe || 51 ||
(ṛ॒ddhya॒te॒-'-bhya̭ñjate-juhoti-vṛṇāmahai-bhavatya॒- +ṣṭau ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - pitṛyajñaḥ
vai॒śva॒de॒vena॒ vai pra॒jāpa̭tiḥ pra॒jā a̭sṛjata | tā va̭ruṇa-praghā॒sai-rva̭ruṇapā॒śāda̭muñcat | sā॒ka॒me॒dhaiḥ pratya̭sthāpayat | trya̭mbakai ru॒dra-nni॒ravā̭dayata | pi॒tṛ॒ya॒jñena̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kama̭gamayat | ya-dvai᳚śvade॒vena॒ yaja̭te | pra॒jā e॒va ta-dyaja̭māna-ssṛjate | tā va̭ruṇa-praghā॒sai-rva̭ruṇapā॒śā-nmṷñcati | sā॒ka॒me॒dhaiḥ prati̭ṣṭhāpayati | trya̭mbakairu॒dra-nni॒rava̭dayate || 52 ||
pi॒tṛ॒ya॒jñena̭ suva॒rgaṃ-lo~॒ka-ṅga̭mayati | da॒kṣi॒ṇa॒taḥ prā̭cīnāvī॒tī nirva̭pati | da॒kṣi॒ṇāvṛ॒ddhi pi̭tṛ॒ṇām | anā̭dṛtya॒ tat | u॒tta॒ra॒ta e॒vopa॒vīya॒ nirva̭pet | u॒bhaye॒ hi de॒vāśca̭ pi॒tara̭śce॒jyante᳚ | atho॒ yade॒va da̭kṣiṇā॒rdhḙ-'dhi॒ śraya̭ti | tena̭ dakṣi॒ṇāvṛ̭t | somā̭ya pitṛ॒matḙ puro॒ḍāśa॒gṃ॒ ṣaṭka̭pāla॒-nnirva̭pati | saṃ॒​va~॒thsa॒ro vai somaḥ̭ pitṛ॒mān || 53 ||
saṃ॒​va~॒thsa॒rame॒va prī̭ṇāti | pi॒tṛbhyo̭ bar​hi॒ṣadbhyo̭ dhā॒nāḥ | māsā॒ vai pi॒taro̭ bar​hi॒ṣadaḥ̭ | māsā̭ne॒va prī̭ṇāti | yasmi॒n vā ṛ॒tau purṷṣaḥ pra॒mīya̭te | so᳚-'syā॒muṣmi̭n ~lo॒ke bha̭vati | ba॒hu॒rū॒pā dhā॒nā bha̭vanti | a॒ho॒rā॒trāṇā̭-ma॒bhiji̭tyai | pi॒tṛbhyo᳚ 'gniṣvā॒ttebhyo̭ ma॒ntham | a॒rdha॒mā॒sā vai pi॒taro᳚-'gniṣvā॒ttāḥ || 54 ||
a॒rdha॒mā॒sāne॒va prī̭ṇāti | a॒bhi॒vā॒nyā̭yai du॒gdhe bha̭vati | sā hi pi̭tṛdeva॒tya̭-ndu॒he | ya-tpū॒rṇam | ta-nma̭nu॒ṣyā̭ṇām | u॒pa॒rya॒rdho de॒vānā᳚m | a॒rdhaḥ pi̭tṛ॒ṇām | a॒rdha upa̭manthati | a॒rdho hi pi̭tṛ॒ṇām | eka॒yopa̭manthati || 55 ||
ekā॒ hi pi̭tṛ॒ṇām | da॒kṣi॒ṇopa̭manthati | da॒kṣi॒ṇā vṛ॒ddhi pi̭tṛ॒ṇām | anā̭ra॒bhyopa̭manthati | taddhi pi॒tṝn-gaccha̭ti | i॒mā-ndiśaṃ॒-ve~di॒muddha̭nti | u॒bhaye॒ hi de॒vāśca̭ pi॒tara̭śce॒jyante᳚ | catuḥ̭ sraktirbhavati | sarvā॒ hyanu॒ diśaḥ̭ pi॒taraḥ̭ | akhā̭tā bhavati || 56 ||
khā॒tā hi de॒vānā᳚m | ma॒ddhya॒to᳚ 'gnirādhī̭yate | a॒nta॒to hi de॒vānā̭-mādhī॒yate᳚ | var​ṣī̭yāni॒ddhma i॒ddhmā-dbha̭vati॒ vyāvṛ̭ttyai | pari̭ śrayati | a॒ntar​hi̭to॒ hi pi̭tṛlo॒ko ma̭nuṣyalo॒kāt | yat-parṷṣi di॒nam | ta-dde॒vānā᳚m | yada̭nta॒rā | ta-nma̭nu॒ṣyā̭ṇām || 57 ||
ya-thsamṷ̄lam | ta-tpi̭tṛ॒ṇām | samṷ̄la-mba॒r॒hi-rbha̭vati॒ vyāvṛ̭ttyai | da॒kṣi॒ṇā stṛ̭ṇāti | da॒kṣi॒ṇā vṛ॒ddhi pi̭tṛ॒ṇām | triḥ paryḙti | tṛ॒tīye॒ vā i॒to lo॒ke pi॒taraḥ̭ | tāne॒va prī̭ṇāti | triḥ punaḥ॒ paryḙti | ṣaṭthsampa̭dyante || 58 ||
ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ | ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti | ya-tpra̭sta॒raṃ-ya~jṷṣā gṛhṇī॒yāt | pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyāt | yanna gṛ̭hṇī॒yāt | a॒nā॒ya॒ta॒na-ssyā᳚t | tū॒ṣṇīme॒va nya̭syet | na pra॒māyṷko॒ bhava̭ti | nānā̭yata॒naḥ | yat-trīn-pa̭ri॒dhī-npa̭rida॒ddhyāt || 59 ||
mṛ॒tyunā॒ yaja̭māna॒-mpari̭ gṛhṇīyāt | yanna pa̭ri-da॒ddhyāt | rakṣāgṃ̭si ya॒jñagṃ ha̭nyuḥ | dvau pa̭ri॒dhī pari̭dadhāti | rakṣa̭sā॒-mapa̭hatyai | atho̭ mṛ॒tyore॒va yaja̭māna॒-muthsṛ̭jati | ya-ttrīṇi̭ trīṇi ha॒vīg​ṣyṷdā॒harḙyuḥ | traya̭straya eṣāgṃ sā॒ka-mpramī̭yerann | ekai̭ka-manū॒cīnā᳚-nyu॒dāha̭ranti | ekai̭ka e॒vaiṣā̭ma॒nvañcaḥ॒ pramī̭yate | ka॒śipṷ kaśipa॒vyā̭ya | u॒pa॒bar​ha̭ṇa-mupabar​ha॒ṇyā̭ya | āñja̭na-māñja॒nyā̭ya | a॒bhyañja̭na-mabhyañja॒nyā̭ya | ya॒thā॒bhā॒game॒vainā᳚-nprīṇāti || 60 ||
(ni॒rava̭dayate - pitṛ॒mā - na̭gniṣvā॒ttā - eka॒yopa̭ mantha॒ - tyakhā̭tā bhavati-manu॒ṣyā̭ṇāṃ - padyante - parida॒ddhyān - mī̭yate॒ pañca̭ ca) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - taccheṣaḥ
a॒gnayḙ de॒vebhyaḥ̭ pi॒tṛbhyaḥ̭ sami॒ddhyamā̭nā॒yānṷbrū॒hītyā̭ha |
u॒bhaye॒ hi de॒vāśca̭ pi॒tara̭śce॒jyante᳚ | ekā॒manvā̭ha | ekā॒ hi pi̭tṛ॒ṇām | triranvā̭ha | trir​hi de॒vānā᳚m | ā॒ghā॒rāvāghā̭rayati | ya॒jña॒ pa॒ruṣo॒rana̭ntarityai | nār​ṣe॒yaṃ-vṛ~̭ṇīte | na hotā̭ram || 61 ||
yadā̭r​ṣe॒yaṃ-vṛ~̭ṇī॒ta | yaddhotā̭ram | pra॒māyṷko॒ yaja̭māna-ssyāt | pra॒māyṷko॒ hotā᳚ | tasmā॒nna vṛ̭ṇīte | yaja̭mānasya॒ hotṷ-rgopī॒thāya̭ | apa̭bar​hiṣaḥ prayā॒jān.-ya̭jati | pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ | pra॒jā e॒va mṛ॒tyoruthsṛ̭jati | ājya̭bhāgau yajati || 62 ||
ya॒jñasyai॒va cakṣṷṣī॒ nāntarḙti | prā॒cī॒nā॒vī॒tī somaṃ̭-ya~jati | pi॒tṛ॒de॒va॒tyā̭ hi | e॒ṣā ''hṷtiḥ | pañca॒ kṛtvo-'va̭dyati | pañca॒ hyḙtā de॒vatāḥ᳚ | dve pṷro-'nuvā॒kye᳚ | yā॒jyā̭ de॒vatā̭ vaṣaṭkā॒raḥ | tā e॒va prī̭ṇāti | santa̭ta॒mava̭ dyati || 63 ||
ṛ॒tū॒nāgṃ santa̭tyai | praivaibhyaḥ॒ pūrva̭yā puro-'nuvā॒kya̭yā ''ha | praṇa̭yati dvi॒tīya̭yā | ga॒maya̭ti yā॒jya̭yā | tṛ॒tīye॒ vā i॒to lo॒ke pi॒taraḥ̭ | ahna̭ e॒vainā॒-npūrva̭yā puro-'nuvā॒kya̭yā॒ 'tyāna̭yati | rātri̭yai dvi॒tīya̭yā | aivaināṋ. yā॒jya̭yā gamayati | da॒kṣi॒ṇa॒to̭-'va॒dāya̭ | uda॒ṅṅati̭ krāmati॒ vyāvṛ̭ttyai || 64 ||
ā sva॒dhetyā-śrā̭vayati | astṷ sva॒dheti̭ pra॒tyāśrā̭vayati | sva॒dhā nama॒ iti॒ vaṣa̭ṭkaroti | sva॒dhā॒kā॒ro hi pi̭tṛ॒ṇām | soma॒magrḙ yajati | soma̭ prayājā॒ hi pi॒taraḥ̭ | soma̭-mpitṛ॒mantaṃ̭-ya~jati | saṃ॒​va~॒thsa॒ro vai somaḥ̭ pitṛ॒mān | saṃ॒​va~॒thsa॒rame॒va ta-dya̭jati | pi॒tṝn-ba̭r​hi॒ṣado̭ yajati || 65 ||
ye vai yajvā̭naḥ | te pi॒taro̭ bar​hi॒ṣadaḥ̭ | tāne॒va ta-dya̭jati | pi॒tṝna̭gniṣvā॒ttān. ya̭jati | ye vā aya̭jvāno gṛhame॒dhinaḥ̭ | te pi॒taro᳚-'gniṣvā॒ttāḥ | tāne॒va ta-dya̭jati | a॒gni-ṅka̭vya॒vāha̭naṃ-ya~jati | ya e॒va pi̭tṛ॒ṇāma॒gniḥ | tame॒va ta-dya̭jati || 66 ||
atho॒ yathā॒-'gnigg​ svi̭ṣṭa॒kṛtaṃ॒-ya~ja̭ti | tā॒dṛge॒va tat | e॒tattḙ tata॒ ye ca॒ tvāmanviti̭ ti॒sṛṣṷ sra॒ktīṣu॒ nida̭dhāti | tasmā॒dā tṛ॒tīyā॒-tpurṷṣā॒nnāma॒ na gṛ̭hṇanti | e॒tāva̭nto॒ hījyante᳚ | atra̭ pitaro yathābhā॒ga-mma̭ndaddhva॒mityā̭ha | hlīkā॒ hi pi॒taraḥ̭ | uda̭ñco॒ niṣkrā̭manti | e॒ṣā vai ma̭nu॒ṣyā̭ṇā॒-ndik | svāme॒va ta-ddiśa॒manu॒ niṣkrā̭manti || 67 ||
ā॒ha॒va॒nīya॒-mupa̭tiṣṭhante | nyḙvāsmai॒ taddhnṷvate | yathsa॒tyā̭hava॒nīye᳚ | athā॒nyatra॒ cara̭nti | ātami̭to॒rupa̭tiṣṭhante | a॒gnime॒vopa̭dra॒ṣṭāra̭-ṅkṛ॒tvā | pi॒tṝ-nni॒rava̭dayante | antaṃ॒-vā~ e॒te prā॒ṇānā᳚-ṅgacchanti | ya ātami̭torupa॒tiṣṭha̭nte | su॒sa॒ndṛśa̭-ntvā va॒yamityā̭ha || 68 ||
prā॒ṇo vai sṷsa॒ndṛk | prā॒ṇame॒vātman-da̭dhate | yojā॒ nvi̭ndra te॒ harī॒ ityā̭ha | prā॒ṇame॒va puna̭rayukta | akṣa॒nnamī̭madanta॒ hīti॒ gār​ha̭patya॒-mupa̭tiṣṭhante | akṣa॒nnamī̭mada॒ntātha॒ tvopa̭tiṣṭhāmaha॒ iti॒ vāvaitadā̭ha | amī̭madanta pi॒taraḥ̭ so॒myā itya॒bhi prapa̭dyante | amī̭madanta pi॒taro-'tha̭ tvā॒-'bhi prapa̭dyāmaha॒ iti॒ vāvaitadā̭ha | a॒paḥ pari̭ṣiñcati | mā॒rjaya̭tye॒vaināṋ || 69 ||
atho̭ ta॒rpaya̭tye॒va | tṛpya̭ti pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | apa̭ bar​hiṣāvanūyā॒jau ya̭jati | pra॒jā vai ba॒r॒hiḥ | pra॒jā e॒va mṛ॒tyoruthsṛ̭jati | ca॒turaḥ̭ prayā॒jān. ya̭jati | dvāva̭nūyā॒jau | ṣaṭthsampa̭dyante | ṣaḍvā ṛ॒tavaḥ̭ || 70 ||
ṛ॒tūne॒va prī̭ṇāti | na patnyanvā᳚ste | na saṃ​yā~̭jayanti | yatpatnya॒nvāsī̭ta | yathsaṃ̭​yā~॒jayḙyuḥ | pra॒māyṷkā syāt | tasmā॒nnānvā᳚ste | na saṃ​yā~̭jayanti | patni̭yai gopī॒thāya̭ || 71 ||
(hotā̭ra॒ - mājya̭bhāgau yajati॒ - santa̭ta॒mava̭dyati॒ - vyāvṛ̭ttyai - bar​hi॒ṣado̭ yajati॒ - tame॒va ta-dya̭ja॒- tyanu॒ niṣkrā̭mantyā - hai - nān - ṛ॒tavo॒ - +nava̭ ca) (a. 9)
anuvākaṃ 10 - tryambakahavīṃṣi
pra॒ti॒pū॒ru॒ṣameka̭kapālā॒-nnirva̭pati | jā॒tā e॒va pra॒jā ru॒drānni॒rava̭dayate | eka॒mati̭riktam | ja॒ni॒ṣyamā̭ṇā e॒va pra॒jā ru॒drānni॒rava̭dayate | eka̭kapālā bhavanti | e॒ka॒dhaiva ru॒dra-nni॒rava̭dayate | nābhighā̭rayati | yada̭bhighā॒raye᳚t | a॒nta॒ra॒va॒cā॒riṇagṃ̭ ru॒dra-ṅkṷryāt | e॒ko॒lmu॒kena̭ yanti || 72 ||
taddhi ru॒drasya̭ bhāga॒dheya᳚m | i॒mā-ndiśaṃ̭-ya~nti | e॒ṣā vai ru॒drasya॒ dik | svāyā̭me॒va di॒śi ru॒dra-nni॒rava̭dayate | ru॒dro vā a̭pa॒śukā̭yā॒ āhṷtyai॒ nāti̭ṣṭhata | a॒sau tḙ pa॒śuriti॒ nirdi̭śe॒dya-ndvi॒ṣyāt | yame॒va dveṣṭi̭ | tama̭smai pa॒śu-nnirdi̭śati | yadi॒ na dvi॒ṣyāt | ā॒khustḙ pa॒śuriti̭ brūyāt || 73 ||
na grā॒myā-npa॒śūn. hi॒nasti̭ | nāra॒ṇyān | ca॒tu॒ṣpa॒the jṷhoti | e॒ṣa vā a̭gnī॒nā-mpaḍbī̭śo॒ nāma̭ | a॒gni॒vatye॒va jṷhoti | ma॒ddhya॒mena̭ pa॒rṇena̭ juhoti | srugghyḙṣā | atho॒ khalṷ | a॒nta॒menai॒va ho̭ta॒vya᳚m | a॒nta॒ta e॒va ru॒dra-nni॒rava̭dayate || 74 ||
e॒ṣa tḙ rudra bhā॒ga-ssa॒ha svasrā-'mbi̭ka॒yetyā̭ha | śa॒radvā a॒syāmbi̭kā॒ svasā᳚ | tayā॒ vā e॒ṣa hi̭nasti | yagṃ hi॒nasti̭ | tayai॒vainagṃ̭ sa॒ha śa̭mayati | bhe॒ṣa॒ja-ṅgava॒ ityā̭ha | yāva̭nta e॒va grā॒myāḥ pa॒śavaḥ̭ | tebhyo̭ bheṣa॒ja-ṅka̭roti | avā᳚mba ru॒drama̭dima॒hītyā̭ha | ā॒śiṣa̭me॒vaitāmāśā᳚ste || 75 ||
trya̭mbakaṃ-ya~jāmaha॒ ityā̭ha | mṛ॒tyo-rmṷkṣīya॒ mā 'mṛtā॒diti॒ vāvaitadā̭ha | utki̭ranti | bhaga̭sya līphsante | mūtḙ kṛ॒tvā-''sa̭janti | yathā॒ janaṃ̭-ya~॒tḙ-'va॒sa-ṅka॒roti̭ | tā॒dṛge॒vatat | e॒ṣa tḙ rudra bhā॒ga ityā̭ha ni॒rava̭ttyai | apra̭tīkṣa॒māya̭nti | a॒paḥ pari̭ṣiñcati | ru॒drasyā॒ntar​hi̭tyai | pra vā e॒te᳚-'smā-llo॒kāccya̭vante | ye trya̭mbakai॒ścara̭nti | ā॒di॒tya-ñca॒ru-mpuna॒retya॒ nirva̭pati | i॒yaṃ-vā~ adi̭tiḥ | a॒syāme॒va prati̭ tiṣṭhanti || 76 ||
(ya॒nti॒ - brū॒yā॒n - ni॒rava̭dayate - śāste - siñcati॒ ṣaṭca̭) (a. 10)
(anṷmatyai - vaiśvade॒vena॒ tā-ssṛ॒ṣṭā - stri॒vṛt - pra॒jāpa̭ti-ssavi॒ - totta̭rasyāṃ - devāsu॒rā-sso᳚-'gni--r ya-tpatnī̭ -vaiśvade॒vena॒ tā va̭ruṇapraghā॒sai - ra॒gnayḙ de॒vebhyaḥ̭ - pratipūru॒ṣa-ndaśa̭)
(anṷmatyai - prathama॒jo va॒thso - ba̭hurū॒pā hi pa॒śava॒ - stasmā᳚-tpṛthamā॒traṃ - ~yada॒gnaye-'nī̭kavata - uddhā॒raṃ-vā~ - a॒gnayḙ de॒vebhya̭ - ṛ॒tūne॒va ṣaṭthsa̭ptatiḥ)
(anṷmatyai॒ - prati̭ tiṣṭhanti)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake ṣaṣṭhaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ ||
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Gurmukhi script. Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.
🕉 InfoLyter.in