ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಕೇ ಪಞ್ಚಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕಃ - ನಕ್ಷತ್ರೇಷ್ಟಿಕಾಣ್ಡಮ್
ಓ-ನ್ನಮಃ ಪರಮಾತ್ಮನೇ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಯೇ ನಮಃ,
ಶ್ರೀ ಗುರುಭ್ಯೋ ನಮಃ । ಹ॒ರಿಃ॒ ಓಮ್ ॥
ಅನುವಾಕಂ 1 - ನಕ್ಷತ್ರೇಷ್ಟಕಾಮನ್ತ್ರಾಃ, ವಿಕೃತಿರೂಪಚಯನಗತಾಃ
ಅ॒ಗ್ನೇಃ ಕೃತ್ತಿ॑ಕಾಃ । ಶು॒ಕ್ರ-ಮ್ಪ॒ರಸ್ತಾ॒-ಜ್ಜ್ಯೋತಿ॑-ರ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇ ರೋಹಿ॒ಣೀ । ಆಪಃ॑ ಪ॒ರಸ್ತಾ॒ದೋಷ॑ಧಯೋ॒ ಽವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಸೋಮ॑ಸ್ಯೇನ್ವ॒ಕಾ ವಿತ॑ತಾನಿ । ಪ॒ರಸ್ತಾ॒ದ್ವಯ॑ನ್ತೋ॒ ಽವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ರು॒ದ್ರಸ್ಯ॑ ಬಾ॒ಹೂ । ಮೃ॒ಗ॒ಯವಃ॑ ಪ॒ರಸ್ತಾ᳚ದ್ವಿಕ್ಷಾ॒ರೋ॑-ಽವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಅದಿ॑ತ್ಯೈ॒ ಪುನ॑ರ್ವಸೂ । ವಾತಃ॑ ಪ॒ರಸ್ತಾ॑ದಾ॒ರ್ದ್ರ-ಮ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ 1 ॥
ಬೃಹ॒ಸ್ಪತೇ᳚ಸ್ತಿ॒ಷ್ಯಃ॑ । ಜುಹ್ವ॑ತಃ ಪ॒ರಸ್ತಾ॒-ದ್ಯಜ॑ಮಾನಾ ಅ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಸ॒ರ್ಪಾಣಾ॑-ಮಾಶ್ರೇ॒ಷಾಃ । ಅ॒ಭ್ಯಾ॒ಗಚ್ಛ॑ನ್ತಃ ಪ॒ರಸ್ತಾ॑ದಭ್ಯಾ॒ನೃತ್ಯ॑ನ್ತೋ॒-ಽವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಪಿ॒ತೃ॒ಣಾ-ಮ್ಮ॒ಘಾಃ । ರು॒ದನ್ತಃ॑ ಪ॒ರಸ್ತಾ॑ದಪಭ್ರ॒ಗ್ಂ॒ಶೋ॑-ಽವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಅ॒ರ್ಯ॒ಮ್ಣಃ ಪೂರ್ವೇ॒ ಫಲ್ಗು॑ನೀ । ಜಾ॒ಯಾ ಪ॒ರಸ್ತಾ॑ದೃಷ॒ಭೋ॑-ಽವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಭಗ॒ಸ್ಯೋತ್ತ॑ರೇ । ವ॒ಹ॒ತವಃ॑ ಪ॒ರಸ್ತಾ॒ದ್ವಹ॑ಮಾನಾ ಅ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ 2 ॥
ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಸವಿ॒ತುರ್-ಹಸ್ತಃ॑ । ಪ್ರ॒ಸ॒ವಃ ಪ॒ರಸ್ತಾ᳚-ಥ್ಸ॒ನಿರ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಇನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ ಚಿ॒ತ್ರಾ । ಋ॒ತ-ಮ್ಪ॒ರಸ್ತಾ᳚-ಥ್ಸ॒ತ್ಯ-ಮ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ವಾ॒ಯೋ-ರ್ನಿಷ್ಟ್ಯಾ᳚ ವ್ರ॒ತತಿಃ॑ । ಪ॒ರಸ್ತಾ॒-ದಸಿ॑ದ್ಧಿ-ರ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಇ॒ನ್ದ್ರಾ॒ಗ್ನಿ॒ಯೋ-ರ್ವಿಶಾ॑ಖೇ । ಯು॒ಗಾನಿ॑ ಪ॒ರಸ್ತಾ᳚ತ್-ಕೃ॒ಷಮಾ॑ಣಾ ಅ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಮಿ॒ತ್ರಸ್ಯಾ॑-ನೂರಾ॒ಧಾಃ । ಅ॒ಭ್ಯಾ॒ರೋಹ॑ತ್-ಪ॒ರಸ್ತಾ॑-ದ॒ಭ್ಯಾರೂ॑ಢ-ಮ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ 3 ॥
ಇನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ ರೋಹಿ॒ಣೀ । ಶೃ॒ಣತ್-ಪ॒ರಸ್ತಾ᳚ತ್-ಪ್ರತಿಶೃ॒ಣ-ದ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ನಿರ್-ಋ॑ತ್ಯೈ-ಮೂಲ॒ವರ್ಹ॑ಣೀ । ಪ್ರ॒ತಿ॒ಭ॒ಞ್ಜನ್ತಃ॑ ಪ॒ರಸ್ತಾ᳚ತ್-ಪ್ರತಿಶೃ॒ಣನ್ತೋ॒-ಽವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಅ॒ಪಾ-ಮ್ಪೂರ್ವಾ॑ ಅಷಾ॒ಢಾಃ । ವರ್ಚಃ॑ ಪ॒ರಸ್ತಾ॒-ಥ್ಸಮಿ॑ತಿ-ರ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ವಿಶ್ವೇ॑ಷಾ-ನ್ದೇ॒ವಾನಾ॒-ಮುತ್ತ॑ರಾಃ । ಅ॒ಭಿ॒ಜಯ॑ತ್-ಪ॒ರಸ್ತಾ॑-ದ॒ಭಿಜಿ॑ತ-ಮ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ವಿ॒ಷ್ಣೋ᳚-ಶ್ಶ್ರೋ॒ಣಾ ಪೃ॒ಚ್ಛಮಾ॑ನಾಃ । ಪ॒ರಸ್ತಾ॒ತ್-ಪನ್ಥಾ॑ ಅ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ 4 ॥
ವಸೂ॑ನಾ॒ಗ್॒ ಶ್ರವಿ॑ಷ್ಠಾಃ । ಭೂ॒ತ-ಮ್ಪ॒ರಸ್ತಾ॒-ದ್ಭೂತಿ॑ರ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಇನ್ದ್ರ॑ಸ್ಯ-ಶ॒ತಭಿ॑ಷಕ್ । ವಿ॒ಶ್ವವ್ಯ॑ಚಾಃ ಪ॒ರಸ್ತಾ᳚-ದ್ವಿ॒ಶ್ವಕ್ಷಿ॑ತಿ-ರ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಅ॒ಜಸ್ಯೈಕ॑ಪದಃ॒ ಪೂರ್ವೇ᳚ ಪ್ರೋಷ್ಠಪ॒ದಾಃ । ವೈ॒ಶ್ವಾ॒ನ॒ರ-ಮ್ಪ॒ರಸ್ತಾ᳚-ದ್ವೈಶ್ವಾವಸ॒ವ-ಮ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಅಹೇ᳚ರ್ಬು॒ಧ್ನಿಯ॒-ಸ್ಯೋತ್ತ॑ರೇ । ಅ॒ಭಿ॒ಷಿ॒ಞ್ಚನ್ತಃ॑ ಪ॒ರಸ್ತಾ॑-ದಭಿಷು॒ಣ್ವನ್ತೋ॒-ಽವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಪೂ॒ಷ್ಣೋ ರೇ॒ವತೀ᳚ । ಗಾವಃ॑ ಪ॒ರಸ್ತಾ᳚-ದ್ವ॒ಥ್ಸಾ ಅ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಅ॒ಶ್ವಿನೋ॑ರಶ್ವ॒ಯುಜೌ᳚ । ಗ್ರಾಮಃ॑ ಪ॒ರಸ್ತಾ॒ಥ್ಸೇನಾ॒ ಽವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಯ॒ಮಸ್ಯಾ॑ಪ॒ಭರ॑ಣೀಃ । ಅ॒ಪ॒ಕರ್ಷ॑ನ್ತಃ ಪ॒ರಸ್ತಾ॑-ದಪ॒ವಹ॑ನ್ತೋ॒-ಽವಸ್ತಾ᳚ತ್ ॥ ಪೂ॒ರ್ಣಾ ಪ॒ಶ್ಚಾದು॒ತ ಪೂ॒ರ್ಣಾ ಪು॒ರಸ್ತಾ॒ದುನ್ಮ॑ಧ್ಯ॒ತಃ ಪೌ᳚ರ್ಣಮಾ॒ಸೀ ಜಿ॑ಗಾಯ । ತಸ್ಯಾ᳚-ನ್ದೇ॒ವಾ ಅಧಿ॑ ಸಂ॒ವಁಸ॑ನ್ತ ಉತ್ತ॒ಮೇ ನಾಕ॑ ಇ॒ಹ ಮಾ॑ದಯನ್ತಾಮ್ ॥, ಯತ್ತೇ॑ ದೇ॒ವಾ ಅದ॑ಧು ರ್ಭಾಗ॒ಧೇಯ॒ಮಮಾ॑ವಾಸ್ಯೇ ಸಂ॒ವಁಸ॑ನ್ತೋ ಮಹಿ॒ತ್ವಾ । ಸಾನೋ॑ ಯ॒ಜ್ಞ-ಮ್ಪಿ॑ಪೃಹಿ ವಿಶ್ವವಾರೇ ರ॒ಯಿ-ನ್ನೋ॑ ಧೇಹಿ ಸುಭಗೇ ಸು॒ವೀರ᳚ಮ್ ॥ ॥ 5 ॥
(ಆ॒ರ್ದ್ರಮ॒ವಸ್ತಾ॒-ದ್- ವಹ॑ಮಾನಾ ಅ॒ವಸ್ತಾ॑ - ದ॒ಭ್ಯಾರೂ॑ಢಮ॒ವಸ್ತಾ॒ತ್ - ಪನ್ಥಾ॑ ಅ॒ವಸ್ತಾ᳚-ದ್- ವ॒ಥ್ಸಾ ಅ॒ವಸ್ತಾ॒-ತ್ಪಞ್ಚ॑ ಚ) (ಅ. 1)
ಅನುವಾಕಂ 2 - ಕರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನಾರ್ಹಃ ನಕ್ಷತ್ರರೂಪಃ ಪುಣ್ಯಕಾಲಃ
ಯ-ತ್ಪುಣ್ಯ॒-ನ್ನಕ್ಷ॑ತ್ರಮ್ । ತ-ದ್ಬ-ಟ್ಕು॑ರ್ವೀತೋಪವ್ಯು॒ಷಮ್ । ಯ॒ದಾ ವೈ ಸೂರ್ಯ॑ ಉ॒ದೇತಿ॑ । ಅಥ॒ ನಕ್ಷ॑ತ್ರ॒-ನ್ನೈತಿ॑ । ಯಾವ॑ತಿ॒ ತತ್ರ॒ ಸೂರ್ಯೋ॒ ಗಚ್ಛೇ᳚ತ್ । ಯತ್ರ॑ ಜಘ॒ನ್ಯ॑-ಮ್ಪಶ್ಯೇ᳚ತ್ । ತಾವ॑ತಿ ಕುರ್ವೀತ ಯ-ತ್ಕಾ॒ರೀ ಸ್ಯಾತ್ । ಪು॒ಣ್ಯಾ॒ಹ ಏ॒ವ ಕು॑ರುತೇ । ಏ॒ವಗ್ಂ ಹ॒ ವೈ ಯ॒ಜ್ಞೇಷು॑-ಞ್ಚ ಶ॒ತದ್ಯು॑ಮ್ನ-ಞ್ಚ ಮಾ॒ಥ್ಸ್ಯೋ ನಿ॑ರವಸಾಯ॒ಯಾ-ಞ್ಚ॑ಕಾರ ॥ 6 ॥
ಯೋ ವೈ ನ॑ಕ್ಷ॒ತ್ರಿಯ॑-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಂ॒-ವೇಁದ॑ । ಉ॒ಭಯೋ॑ರೇನಂ-ಲೋಁ॒ಕಯೋ᳚ರ್ವಿದುಃ । ಹಸ್ತ॑ ಏ॒ವಾಸ್ಯ॒ ಹಸ್ತಃ॑ । ಚಿ॒ತ್ರಾ ಶಿರಃ॑ । ನಿಷ್ಟ್ಯಾ॒ ಹೃದ॑ಯಮ್ । ಊ॒ರೂ ವಿಶಾ॑ಖೇ । ಪ್ರ॒ತಿ॒ಷ್ಠಾ ಽನೂ॑ರಾ॒ಧಾಃ । ಏ॒ಷ ವೈ ನ॑ಕ್ಷ॒ತ್ರಿಯಃ॑ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ । ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದ॑ । ಉ॒ಭಯೋ॑ರೇನಂ-ಲೋಁ॒ಕಯೋ᳚ರ್ವಿದುಃ ॥ 7 ॥
ಅ॒ಸ್ಮಿಗ್ಗ್ಶ್ಚಾ॒-ಮುಷ್ಮಿಗ್ಗ್॑ಶ್ಚ ॥ ಯಾ-ಙ್ಕಾ॒ಮಯೇ॑ತ ದುಹಿ॒ತರ॑-ಮ್ಪ್ರಿ॒ಯಾ ಸ್ಯಾ॒ದಿತಿ॑ । ತಾ-ನ್ನಿಷ್ಟ್ಯಾ॑ಯಾ-ನ್ದದ್ಯಾತ್ । ಪ್ರಿ॒ಯೈವ ಭ॑ವತಿ । ನೇವ॒ ತು ಪುನ॒ರಾಗ॑ಚ್ಛತಿ ॥ ಅ॒ಭಿ॒ಜಿನ್ನಾಮ॒ ನಕ್ಷ॑ತ್ರಮ್ । ಉ॒ಪರಿ॑ಷ್ಟಾ-ದಷಾ॒ಢಾನಾ᳚ಮ್ । ಅ॒ವಸ್ತಾ᳚ಚ್ಛ್ರೋ॒ಣಾಯೈ᳚ । ದೇ॒ವಾ॒ಸು॒ರಾ-ಸ್ಸಂಯಁ॑ತ್ತಾ ಆಸನ್ನ್ । ತೇ ದೇ॒ವಾಸ್ತಸ್ಮಿ॒-ನ್ನಕ್ಷ॑ತ್ರೇ॒-ಽಭ್ಯ॑ಜಯನ್ನ್ ॥ 8 ॥
ಯದ॒ಭ್ಯಜ॑ಯನ್ನ್ । ತದ॑ಭಿ॒ಜಿತೋ॑-ಽಭಿಜಿ॒ತ್ತ್ವಮ್ । ಯ-ಙ್ಕಾ॒ಮಯೇ॑ತಾ-ನಪಜ॒ಯ್ಯ-ಞ್ಜ॑ಯೇ॒ದಿತಿ॑ । ತಮೇ॒ತಸ್ಮಿ॒-ನ್ನಕ್ಷ॑ತ್ರೇ ಯಾತಯೇತ್ । ಅ॒ನ॒ಪ॒ಜ॒ಯ್ಯಮೇ॒ವ ಜ॑ಯತಿ । ಪಾ॒ಪಪ॑ರಾಜಿತಮಿವ॒ ತು ॥ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ ಪ॒ಶೂನ॑ಸೃಜತ । ತೇ ನಕ್ಷ॑ತ್ರ-ನ್ನಕ್ಷತ್ರ॒-ಮುಪಾ॑ತಿಷ್ಠನ್ತ । ತೇ ಸ॒ಮಾವ॑ನ್ತ ಏ॒ವಾಭ॑ವನ್ನ್ । ತೇ ರೇ॒ವತೀ॒-ಮುಪಾ॑ತಿಷ್ಠನ್ತ ॥ 9 ॥
ತೇ ರೇ॒ವತ್ಯಾ॒-ಮ್ಪ್ರಾಭ॑ವನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾ᳚-ದ್ರೇ॒ವತ್ಯಾ᳚-ಮ್ಪಶೂ॒ನಾ-ಙ್ಕು॑ರ್ವೀತ । ಯ-ತ್ಕಿಞ್ಚಾ᳚ರ್ವಾ॒ಚೀನ॒ಗ್ಂ॒ ಸೋಮಾ᳚ತ್ । ಪ್ರೈವ ಭ॑ವನ್ತಿ ॥ ಸ॒ಲಿ॒ಲಂ-ವಾಁ ಇ॒ದಮ॑ನ್ತ॒ರಾಸೀ᳚ತ್ । ಯದತ॑ರನ್ನ್ । ತ-ತ್ತಾರ॑ಕಾಣಾ-ನ್ತಾರಕ॒ತ್ವಮ್ । ಯೋ ವಾ ಇ॒ಹ ಯಜ॑ತೇ । ಅ॒ಮುಗ್ಂ ಸಲೋ॒ಕ-ನ್ನ॑ಕ್ಷತೇ । ತನ್ನಕ್ಷ॑ತ್ರಾಣಾ-ನ್ನಕ್ಷತ್ರ॒ತ್ವಮ್ ॥ 10 ॥
ದೇ॒ವ॒ಗೃ॒ಹಾ ವೈ ನಕ್ಷ॑ತ್ರಾಣಿ । ಯ ಏ॒ವಂ-ವೇಁದ॑ । ಗೃ॒ಹ್ಯೇ॑ವ ಭ॑ವತಿ ॥ ಯಾನಿ॒ ವಾ ಇ॒ಮಾನಿ॑ ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾಶ್ಚಿ॒ತ್ರಾಣಿ॑ । ತಾನಿ॒ ನಕ್ಷ॑ತ್ರಾಣಿ । ತಸ್ಮಾ॑-ದಶ್ಲೀ॒ಲನಾ॑ಮಗ್ಗ್-ಶ್ಚಿ॒ತ್ರೇ । ನಾವ॑ಸ್ಯೇ॒ನ್ನ ಯ॑ಜೇತ । ಯಥಾ॑ ಪಾಪಾ॒ಹೇ ಕು॑ರು॒ತೇ । ತಾ॒ದೃಗೇ॒ವ ತತ್ ॥ ದೇ॒ವ॒ನ॒ಕ್ಷ॒ತ್ರಾಣಿ॒ ವಾ ಅ॒ನ್ಯಾನಿ॑ ॥ 11 ॥
ಯ॒ಮ॒ನ॒ಕ್ಷ॒ತ್ರಾಣ್ಯ॒ನ್ಯಾನಿ॑ । ಕೃತ್ತಿ॑ಕಾಃ ಪ್ರಥ॒ಮಮ್ । ವಿಶಾ॑ಖೇ ಉತ್ತ॒ಮಮ್ । ತಾನಿ॑ ದೇವನಕ್ಷ॒ತ್ರಾಣಿ॑ । ಅ॒ನೂ॒ರಾ॒ಧಾಃ ಪ್ರ॑ಥ॒ಮಮ್ । ಅ॒ಪ॒ಭರ॑ಣೀ-ರುತ್ತ॒ಮಮ್ । ತಾನಿ॑ ಯಮನಕ್ಷ॒ತ್ರಾಣಿ॑ । ಯಾನಿ॑ ದೇವನಕ್ಷ॒ತ್ರಾಣಿ॑ । ತಾನಿ॒ ದಕ್ಷಿ॑ಣೇನ॒ ಪರಿ॑ಯನ್ತಿ । ಯಾನಿ॑ ಯಮನಕ್ಷ॒ತ್ರಾಣಿ॑ ॥ 12 ॥
ತಾನ್ಯುತ್ತ॑ರೇಣ ॥ ಅನ್ವೇ॑ಷಾಮರಾ॒ಥ್ಸ್ಮೇತಿ॑ । ತದ॑ನೂರಾ॒ಧಾಃ । ಜ್ಯೇ॒ಷ್ಠಮೇ॑ಷಾ-ಮವಧಿ॒ಷ್ಮೇತಿ॑ । ತಜ್ಜ್ಯೇ᳚ಷ್ಠ॒ಘ್ನೀ । ಮೂಲ॑ಮೇಷಾಮವೃಕ್ಷಾ॒ಮೇತಿ॑ । ತ-ನ್ಮೂ॑ಲ॒ವರ್ಹ॑ಣೀ । ಯನ್ನಾಸ॑ಹನ್ತ । ತದ॑ಷಾ॒ಢಾಃ । ಯದಶ್ಲೋ॑ಣತ್ ॥ 13 ॥
ತಚ್ಛ್ರೋ॒ಣಾ । ಯದಶೃ॑ಣೋತ್ । ತಚ್ಛ್ರವಿ॑ಷ್ಠಾಃ । ಯಚ್ಛ॒ತ-ಮಭಿ॑ಷಜ್ಯನ್ನ್ । ತಚ್ಛ॒ತಭಿ॑ಷಕ್ । ಪ್ರೋ॒ಷ್ಠ॒ಪ॒ದೇಷೂದ॑ಯಚ್ಛನ್ತ । ರೇ॒ವತ್ಯಾ॑ಮರವನ್ತ । ಅ॒ಶ್ವ॒ಯುಜೋ॑ರಯುಞ್ಜತ । ಅ॒ಪ॒ಭರ॑ಣೀ॒ಷ್ವ ಪಾ॑ವಹನ್ನ್ । ತಾನಿ॒ ವಾ ಏ॒ತಾನಿ॑ ಯಮನಕ್ಷ॒ತ್ರಾಣಿ॑ ॥ ಯಾನ್ಯೇ॒ವ ದೇ॑ವನಕ್ಷ॒ತ್ರಾಣಿ॑ । ತೇಷು॑ ಕುರ್ವೀತ ಯತ್ಕಾ॒ರೀ ಸ್ಯಾತ್ । ಪು॒ಣ್ಯಾ॒ಹ ಏ॒ವ ಕು॑ರುತೇ ॥ 14 ॥
(ಚ॒ಕಾ॒ - ರೈ॒ವಂ-ವೇಁದೋ॒ಭಯೋ॑ ರೇನಂ-ಲೋಁ॒ಕಯೋ᳚ರ್ವಿದು - ರಜಯನ್ - ರೇ॒ವತೀ॒ಮುಪಾ॑ತಿಷ್ಠನ್ತ - ನಕ್ಷತ್ರ॒ತ್ವ - ಮ॒ನ್ಯಾನಿ॒ - ಯಾನಿ॑ ಯಮನಕ್ಷ॒ತ್ರಾ - ಣ್ಯಶ್ಲೋ॑ಣ--ದ್ಯಮನಕ್ಷ॒ತ್ರಾಣಿ॒ ತ್ರೀಣಿ॑ ಚ) (ಅ. 2)
ಅನುವಾಕಂ 3 - ಕರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನಾರ್ಹಃ ದಿವಸಭಾಗರೂಪಃ ಹೇಯೋಪಾದೇಯಕಾಲ ವಿಭಾಗಃ
ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಸವಿ॒ತುಃ ಪ್ರಾ॒ತಃ ಪ್ರ॑ಸ॒ವಃ ಪ್ರಾ॒ಣಃ । ವರು॑ಣಸ್ಯ ಸಾ॒ಯಮಾ॑ಸ॒ವೋ॑-ಽಪಾ॒ನಃ ॥ ಯ-ತ್ಪ್ರ॑ತೀ॒ಚೀನ॑-ಮ್ಪ್ರಾತ॒ಸ್ತನಾ᳚ತ್ । ಪ್ರಾ॒ಚೀನಗ್ಂ॑ ಸಙ್ಗ॒ವಾತ್ । ತತೋ॑ ದೇ॒ವಾ ಅ॑ಗ್ನಿಷ್ಟೋ॒ಮ-ನ್ನಿರ॑ಮಿಮತ । ತತ್-ತದಾತ್ತ॑ವೀರ್ಯ-ನ್ನಿರ್ಮಾ॒ರ್ಗಃ ॥ ಮಿ॒ತ್ರಸ್ಯ॑ ಸಙ್ಗ॒ವಃ । ತತ್-ಪುಣ್ಯ॑-ನ್ತೇಜ॒ಸ್ವ್ಯಹಃ॑ ।
ತಸ್ಮಾ॒ತ್ತರ್ಹಿ॑ ಪ॒ಶವಃ॑ ಸ॒ಮಾಯ॑ನ್ತಿ ॥ ಯ-ತ್ಪ್ರ॑ತೀ॒ಚೀನಗ್ಂ॑ ಸಙ್ಗ॒ವಾತ್ ॥ 15 ॥
ಪ್ರಾ॒ಚೀನ॑-ಮ್ಮ॒ದ್ಧ್ಯನ್ದಿ॑ನಾತ್ । ತತೋ॑ ದೇ॒ವಾ ಉ॒ಕ್ಥ್ಯ॑-ನ್ನಿರ॑ಮಿಮತ । ತತ್-ತದಾತ್ತ॑ವೀರ್ಯ-ನ್ನಿರ್ಮಾ॒ರ್ಗಃ ॥ ಬೃಹ॒ಸ್ಪತೇ᳚-ರ್ಮ॒ದ್ಧ್ಯನ್ದಿ॑ನಃ । ತತ್-ಪುಣ್ಯ॑-ನ್ತೇಜ॒ಸ್ವ್ಯಹಃ॑ । ತಸ್ಮಾ॒ತ್ತರ್ಹಿ॒ ತೇಕ್ಷ್ಣಿ॑ಷ್ಠ-ನ್ತಪತಿ ॥ ಯತ್-ಪ್ರ॑ತೀ॒ಚೀನ॑-ಮ್ಮ॒ದ್ಧ್ಯನ್ದಿ॑ನಾತ್ । ಪ್ರಾ॒ಚೀನ॑-ಮಪರಾ॒ಹ್ಣಾತ್ । ತತೋ॑ ದೇ॒ವಾ-ಷ್ಷೋ॑ಡ॒ಶಿನ॒-ನ್ನಿರ॑ಮಿಮತ । ತತ್ತದಾತ್ತ॑ವೀರ್ಯ-ನ್ನಿರ್ಮಾ॒ರ್ಗಃ ॥ 16 ॥
ಭಗ॑ಸ್ಯಾಪರಾ॒ಹ್ಣಃ । ತತ್-ಪುಣ್ಯ॑-ನ್ತೇಜ॒ಸ್ವ್ಯಹಃ॑ । ತಸ್ಮಾ॑ದಪರಾ॒ಹ್ಣೇ ಕು॑ಮಾ॒ರ್ಯೋ॑ ಭಗ॑ಮಿ॒ಚ್ಛಮಾ॑ನಾ-ಶ್ಚರನ್ತಿ ॥ ಯತ್-ಪ್ರ॑ತೀ॒ಚೀನ॑ಮಪರಾ॒ಹ್ಣಾತ್ । ಪ್ರಾ॒ಚೀನಗ್ಂ॑ ಸಾ॒ಯಾತ್ । ತತೋ॑ ದೇ॒ವಾ ಅ॑ತಿರಾ॒ತ್ರ-ನ್ನಿರ॑ಮಿಮತ । ತತ್ತದಾತ್ತ॑ವೀರ್ಯ-ನ್ನಿರ್ಮಾ॒ರ್ಗಃ ॥ ವರು॑ಣಸ್ಯ ಸಾ॒ಯಮ್ । ತತ್-ಪುಣ್ಯ॑-ನ್ತೇಜ॒ಸ್ವ್ಯಹಃ॑ । ತಸ್ಮಾ॒ತ್ತರ್ಹಿ॒ ನಾನೃ॑ತಂ-ವಁದೇತ್ ॥ 17 ॥
ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮ॒ಣೋ ವಾ ಅ॑ಷ್ಟಾವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶೋ ನಕ್ಷ॑ತ್ರಾಣಾಮ್ । ಸ॒ಮಾ॒ನಸ್ಯಾಹ್ನಃ॒ ಪಞ್ಚ॒ ಪುಣ್ಯಾ॑ನಿ॒ ನಕ್ಷ॑ತ್ರಾಣಿ । ಚ॒ತ್ವಾರ್ಯ॑ಶ್ಲೀ॒ಲಾನಿ॑ । ತಾನಿ॒ ನವ॑ । ಯಚ್ಚ॑ ಪ॒ರಸ್ತಾ॒ನ್ನಕ್ಷ॑ತ್ರಾಣಾಂ॒-ಯಁಚ್ಚಾ॒ವಸ್ತಾ᳚ತ್ । ತಾನ್ಯೇಕಾ॑ದಶ । ಬ್ರಾ॒ಹ್ಮ॒ಣೋ ದ್ವಾ॑ದ॒ಶಃ । ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾನ್-ಥ್ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರಂ-ವ್ರಁ॒ತ-ಞ್ಚರ॑ತಿ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರೇಣೈ॒ವಾಸ್ಯ॑ ವ್ರ॒ತ-ಙ್ಗು॒ಪ್ತ-ಮ್ಭ॑ವತಿ ॥ ಸ॒ಮಾ॒ನಸ್ಯಾಹ್ನಃ॒ ಪಞ್ಚ॒ ಪುಣ್ಯಾ॑ನಿ॒ ನಕ್ಷ॑ತ್ರಾಣಿ । ಚ॒ತ್ವಾರ್ಯ॑ಶ್ಲೀ॒ಲಾನಿ॑ । ತಾನಿ॒ ನವ॑ । ಆ॒ಗ್ನೇ॒ಯೀ ರಾತ್ರಿಃ॑ । ಐ॒ನ್ದ್ರಮಹಃ॑ । ತಾನ್ಯೇಕಾ॑ದಶ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯೋ ದ್ವಾ॑ದ॒ಶಃ । ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾನ್-ಥ್ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರಂ-ವ್ರಁ॒ತ-ಞ್ಚರ॑ತಿ । ಸಂ॒ವಁ॒ಥ್ಸ॒ರೇಣೈ॒ವಾಸ್ಯ॑ ವ್ರ॒ತ-ಙ್ಗು॒ಪ್ತ-ಮ್ಭ॑ವತಿ ॥ 18 ॥
(ಸ॒ಙ್ಗ॒ವಾಥ್ - ಷೋ॑ಡ॒ಶಿನ॒-ನ್ನಿರ॑ಮಿಮತ॒ ತತ್ತದಾತ್ತ॑ವೀರ್ಯ-ನ್ನಿರ್ಮಾ॒ಗೋ - ವ॑ದೇ-ದ್- ಭವತಿ ಸಮಾ॒ನಸ್ಯಾಹ್ನಃ॒ ಪಞ್ಚ॒ ಪುಣ್ಯಾ॑ನಿ॒ ನಕ್ಷ॑ತ್ರಾಣ್ಯ॒ಷ್ಟೌ ಚ॑) (ಅ. 3)
ಅನುವಾಕಂ 4 - ಸೋಮಶೇಷಭೂತಾ ಪಾತ್ರಸ್ತುತಿಃ.(ಆಧ್ವರಬ್ರಾಹ್ಮಣಶೇಷಃ)
ಬ್ರ॒ಹ್ಮ॒ವಾ॒ದಿನೋ॑ ವದನ್ತಿ । ಕತಿ॒ ಪಾತ್ರಾ॑ಣಿ ಯ॒ಜ್ಞಂ-ವಁ॑ಹ॒ನ್ತೀತಿ॑ । ತ್ರಯೋ॑ದ॒ಶೇತಿ॑ ಬ್ರೂಯಾತ್ । ಸ ಯದ್ಬ್ರೂ॒ಯಾತ್ । ಕಸ್ತಾನಿ॒ ನಿರ॑ಮಿಮೀ॒ತೇತಿ॑ । ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒ರಿತಿ॑ ಬ್ರೂಯಾತ್ । ಸ ಯದ್ಬ್ರೂ॒ಯಾತ್ । ಕುತ॒ಸ್ತಾನಿ॒ ನಿರ॑ಮಿಮೀ॒ತೇತಿ॑ । ಆ॒ತ್ಮನ॒ ಇತಿ॑ । ಪ್ರಾ॒ಣಾ॒ಪಾ॒ನಾಭ್ಯಾ॑-ಮೇ॒ವೋಪಾಗ್॑-ಶ್ವನ್ತರ್ಯಾ॒ಮೌ ನಿರ॑ಮಿಮೀತ ॥ 19 ॥
ವ್ಯಾ॒ನಾದು॑ಪಾಗ್ಂಶು॒ ಸವ॑ನಮ್ । ವಾ॒ಚ ಐ᳚ನ್ದ್ರವಾಯ॒ವಮ್ । ದ॒ಕ್ಷ॒ಕ್ರ॒ತುಭ್ಯಾ᳚-ಮ್ಮೈತ್ರಾವರು॒ಣಮ್ । ಶ್ರೋತ್ರಾ॑ದಾಶ್ವಿ॒ನಮ್ । ಚಕ್ಷು॑ಷ-ಶ್ಶು॒ಕ್ರಾ ಮ॒ನ್ಥಿನೌ᳚ । ಆ॒ತ್ಮನ॑ ಆಗ್ರಯ॒ಣಮ್ । ಅಙ್ಗೇ᳚ಭ್ಯ ಉ॒ಕ್ಥ್ಯ᳚ಮ್ । ಆಯು॑ಷೋ ಧ್ರು॒ವಮ್ । ಪ್ರ॒ತಿ॒ಷ್ಠಾಯಾ॑ ಋತುಪಾ॒ತ್ರೇ ॥ ಯ॒ಜ್ಞಂ-ವಾಁವ ತ-ಮ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒-ರ್ನಿರ॑ಮಿಮೀತ । ಸ ನಿರ್ಮಿ॑ತೋ॒ ನಾದ್ಧ್ರಿ॑ಯತ॒ ಸಮ॑ವ್ಲೀಯತ । ಸ ಏ॒ತಾ-ನ್ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ರಪಿವಾ॒ಪಾನ॑-ಪಶ್ಯತ್ । ತಾನ್ನಿರ॑ವಪತ್ । ತೈರ್ವೈ ಸ ಯ॒ಜ್ಞಮಪ್ಯ॑ವಪತ್ । ಯದ॑ಪಿವಾ॒ಪಾ ಭವ॑ನ್ತಿ । ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॒ ಧೃತ್ಯಾ॒ ಅಸಂ॑ವ್ಲಁಯಾಯ ॥ 20 ॥
(ಉ॒ಪಾ॒ಗ್॒ಶ್ವ॒ನ್ತ॒ರ್ಯಾ॒ಮೌ ನಿರ॑ಮಿಮೀತಾ- ಮಿಮೀತ॒ ಷಟ್ ಚ॑) (ಅ. 4)
ಅನುವಾಕಂ 5 - ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಶೇಷಾ ವಪನಮನ್ತ್ರಾಃ, (ರಾಜಸೂಯಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್)
ಋ॒ತಮೇ॒ವ ಪ॑ರಮೇ॒ಷ್ಠಿ । ಋ॒ತ-ನ್ನಾತ್ಯೇ॑ತಿ॒ ಕಿ-ಞ್ಚ॒ನ । ಋ॒ತೇ ಸ॑ಮು॒ದ್ರ ಆಹಿ॑ತಃ । ಋ॒ತೇ ಭೂಮಿ॑ರಿ॒ಯಗ್ಗ್ ಶ್ರಿ॒ತಾ । ಅ॒ಗ್ನಿಸ್ತಿ॒ಗ್ಮೇನ॑ ಶೋ॒ಚಿಷಾ᳚ । ತಪ॒ ಆಕ್ರಾ᳚ನ್ತ-ಮು॒ಷ್ಣಿಹಾ᳚ । ಶಿರ॒ಸ್ತಪ॒ಸ್ಯಾಹಿ॑ತಮ್ । ವೈ॒ಶ್ವಾ॒ನ॒ರಸ್ಯ॒ ತೇಜ॑ಸಾ । ಋ॒ತೇನಾ᳚ಸ್ಯ॒ ನಿವ॑ರ್ತಯೇ । ಸ॒ತ್ಯೇನ॒ ಪರಿ॑ವರ್ತಯೇ ॥ 21 ॥
ತಪ॑ಸಾ॒-ಽಸ್ಯಾನು॑ವರ್ತಯೇ । ಶಿ॒ವೇನಾ॒ಸ್ಯೋಪ॑ವರ್ತಯೇ । ಶ॒ಗ್ಮೇನಾ᳚ಸ್ಯಾ॒-ಭಿವ॑ರ್ತಯೇ । ತದೃ॒ತ-ನ್ತ-ಥ್ಸ॒ತ್ಯಮ್ । ತ-ದ್ವ್ರ॒ತ-ನ್ತಚ್ಛ॑ಕೇಯಮ್ । ತೇನ॑ ಶಕೇಯ॒-ನ್ತೇನ॑ ರಾದ್ಧ್ಯಾಸಮ್ ॥ ಯ-ದ್ಘ॒ರ್ಮಃ ಪ॒ರ್ಯವ॑ರ್ತಯತ್ । ಅನ್ತಾ᳚-ನ್ಪೃಥಿ॒ವ್ಯಾ ದಿ॒ವಃ । ಅ॒ಗ್ನಿರೀಶಾ॑ನ॒ ಓಜ॑ಸಾ । ವರು॑ಣೋ ಧೀ॒ತಿಭಿಃ॑ ಸ॒ಹ ॥ 22 ॥
ಇನ್ದ್ರೋ॑ ಮ॒ರುದ್ಭಿ॒-ಸ್ಸಖಿ॑ಭಿ-ಸ್ಸ॒ಹ ॥ ಅ॒ಗ್ನಿಸ್ತಿ॒ಗ್ಮೇನ॑ ಶೋ॒ಚಿಷಾ᳚ । ತಪ॒ ಆಕ್ರಾ᳚ನ್ತ-ಮು॒ಷ್ಣಿಹಾ᳚ । ಶಿರ॒ಸ್ತಪ॒ಸ್ಯಾಹಿ॑ತಮ್ । ವೈ॒ಶ್ವಾ॒ನ॒ರಸ್ಯ॒ ತೇಜ॑ಸಾ । ಋ॒ತೇನಾ᳚ಸ್ಯ॒ ನಿವ॑ರ್ತಯೇ । ಸ॒ತ್ಯೇನ॒ ಪರಿ॑ವರ್ತಯೇ । ತಪ॑ಸಾ॒ ಽಸ್ಯಾನು॑ವರ್ತಯೇ । ಶಿ॒ವೇನಾ॒ಸ್ಯೋಪ॑ವರ್ತಯೇ । ಶ॒ಗ್ಮೇನಾ᳚ಸ್ಯಾ॒ಭಿವ॑ರ್ತಯೇ ॥ 23 ॥
ತದೃ॒ತ-ನ್ತ-ಥ್ಸ॒ತ್ಯಮ್ । ತ-ದ್ವ್ರ॒ತ-ನ್ತಚ್ಛ॑ಕೇಯಮ್ । ತೇನ॑ ಶಕೇಯ॒-ನ್ತೇನ॑ ರಾದ್ಧ್ಯಾಸಮ್ ॥ ಯೋ ಅ॒ಸ್ಯಾಃ ಪೃ॑ಥಿ॒ವ್ಯಾಸ್ತ್ವ॒ಚಿ । ನಿ॒ವ॒ರ್ತಯ॒ತ್ಯೋಷ॑ಧೀಃ । ಅ॒ಗ್ನಿರೀಶಾ॑ನ॒ ಓಜ॑ಸಾ । ವರು॑ಣೋ ಧೀ॒ತಿಭಿಃ॑ ಸ॒ಹ । ಇನ್ದ್ರೋ॑ ಮ॒ರುದ್ಭಿ॒-ಸ್ಸಖಿ॑ಭಿ-ಸ್ಸ॒ಹ ॥ ಅ॒ಗ್ನಿಸ್ತಿ॒ಗ್ಮೇನ॑ ಶೋ॒ಚಿಷಾ᳚ । ತಪ॒ ಆಕ್ರಾ᳚ನ್ತ-ಮು॒ಷ್ಣಿಹಾ᳚ ॥ 24 ॥
ಶಿರ॒ಸ್ತಪ॒ಸ್ಯಾಹಿ॑ತಮ್ । ವೈ॒ಶ್ವಾ॒ನ॒ರಸ್ಯ॒ ತೇಜ॑ಸಾ । ಋ॒ತೇನಾ᳚ಸ್ಯ॒ ನಿವ॑ರ್ತಯೇ । ಸ॒ತ್ಯೇನ॒ ಪರಿ॑ವರ್ತಯೇ । ತಪ॑ಸಾ॒ ಽಸ್ಯಾನು॑ವರ್ತಯೇ । ಶಿ॒ವೇನಾ॒ಸ್ಯೋಪ॑ವರ್ತಯೇ । ಶ॒ಗ್ಮೇನಾ᳚ಸ್ಯಾ॒-ಭಿವ॑ರ್ತಯೇ । ತದೃ॒ತ-ನ್ತ-ಥ್ಸ॒ತ್ಯಮ್ । ತ-ದ್ವ॒ತ-ನ್ತಚ್ಛ॑ಕೇಯಮ್ । ತೇನ॑ ಶಕೇಯ॒-ನ್ತೇನ॑ ರಾದ್ಧ್ಯಾಸಮ್ ॥ 25 ॥
ಏಕ॒-ಮ್ಮಾಸ॒-ಮುದ॑ಸೃಜತ್ । ಪ॒ರ॒ಮೇ॒ಷ್ಠೀ ಪ್ರ॒ಜಾಭ್ಯಃ॑ । ತೇನಾ᳚ಭ್ಯೋ॒ ಮಹ॒ ಆವ॑ಹತ್ । ಅ॒ಮೃತ॒-ಮ್ಮರ್ತ್ಯಾ᳚ಭ್ಯಃ । ಪ್ರ॒ಜಾಮನು॒ ಪ್ರಜಾ॑ಯಸೇ । ತದು॑ ತೇ ಮರ್ತ್ಯಾ॒ಮೃತ᳚ಮ್ । ಯೇನ॒ ಮಾಸಾ॑ ಅರ್ಧಮಾ॒ಸಾಃ । ಋ॒ತವಃ॑ ಪರಿವಥ್ಸ॒ರಾಃ । ಯೇನ॒ ತೇ ತೇ᳚ ಪ್ರಜಾಪತೇ । ಈ॒ಜಾ॒ನಸ್ಯ॒ ನ್ಯವ॑ರ್ತಯನ್ನ್ ॥ 26 ॥
ತೇನಾ॒ಹಮ॒ಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮ॑ಣಾ । ನಿವ॑ರ್ತಯಾಮಿ ಜೀ॒ವಸೇ᳚ ॥ ಅ॒ಗ್ನಿಸ್ತಿ॒ಗ್ಮೇನ॑ ಶೋ॒ಚಿಷಾ᳚ । ತಪ॒ ಆಕ್ರಾ᳚ನ್ತ-ಮು॒ಷ್ಣಿಹಾ᳚ । ಶಿರ॒ಸ್ತಪ॒ಸ್ಯಾಹಿ॑ತಮ್ । ವೈ॒ಶ್ವಾ॒ನ॒ರಸ್ಯ॒ ತೇಜ॑ಸಾ । ಋ॒ತೇನಾ᳚ಸ್ಯ॒ ನಿವ॑ರ್ತಯೇ । ಸ॒ತ್ಯೇನ॒ ಪರಿ॑ವರ್ತಯೇ । ತಪ॑ಸಾ॒ ಽಸ್ಯಾನು॑ವರ್ತಯೇ । ಶಿ॒ವೇನಾ॒ಸ್ಯೋಪ॑ವರ್ತಯೇ । ಶ॒ಗ್ಮೇನಾ᳚ಸ್ಯಾ॒ಭಿವ॑ರ್ತಯೇ । ತದೃ॒ತ-ನ್ತ-ಥ್ಸ॒ತ್ಯಮ್ । ತ-ದ್ವ್ರ॒ತ-ನ್ತಚ್ಛ॑ಕೇಯಮ್ । ತೇನ॑ ಶಕೇಯ॒-ನ್ತೇನ॑ ರಾದ್ಧ್ಯಾಸಮ್ ॥ 27 ॥
(ಪರಿ॑ವರ್ತಯೇ - ಸ॒ಹಾ - ಭಿವ॑ರ್ತಯ - ಉ॒ಷ್ಣಿಹಾ॑ - ರಾದ್ಧ್ಯಾಸಂ॒ - ನ್ಯವ॑ರ್ತಯ॒ನ್ - ನುಪ॑ವರ್ತಯೇ ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚ) (ಅ. 5)
ಅನುವಾಕಂ 6 - ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಶೇಷಾ ವಪನವಿಧಿಃ (ರಾಜಸೂಯಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್)
ದೇ॒ವಾ ವೈ ಯ-ದ್ಯ॒ಜ್ಞೇ ಽಕು॑ರ್ವತ । ತದಸು॑ರಾ ಅಕುರ್ವತ । ತೇ-ಽಸು॑ರಾ ಊ॒ರ್ಧ್ವ-ಮ್ಪೃ॒ಷ್ಠೇಭ್ಯೋ॒ ನಾಪ॑ಶ್ಯನ್ನ್ । ತೇ ಕೇಶಾ॒ನಗ್ರೇ॑-ಽವಪನ್ತ । ಅಥ॒ ಶ್ಮಶ್ರೂ॑ಣಿ । ಅಥೋ॑ಪಪ॒ಕ್ಷೌ । ತತ॒ಸ್ತೇ-ಽವಾ᳚ಞ್ಚ ಆಯನ್ನ್ । ಪರಾ॑-ಽಭವನ್ನ್ । ಯಸ್ಯೈ॒ವಂ-ವಁಪ॑ನ್ತಿ । ಅವಾಂ॑ಏತಿ ॥ 28 ॥
ಅಥೋ॒ ಪರೈ॒ವ ಭ॑ವತಿ । ಅಥ॑ ದೇ॒ವಾ ಊ॒ರ್ಧ್ವ-ಮ್ಪೃ॒ಷ್ಠೇಭ್ಯೋ॑-ಽಪಶ್ಯನ್ನ್ । ತ ಉ॑ಪಪ॒ಕ್ಷಾವಗ್ರೇ॑-ಽವಪನ್ತ । ಅಥ॒ ಶ್ಮಶ್ರೂ॑ಣಿ । ಅಥ॒ ಕೇಶಾನ್॑ । ತತ॒ಸ್ತೇ॑-ಽಭವನ್ನ್ । ಸು॒ವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮಾ॑ಯನ್ನ್ । ಯಸ್ಯೈ॒ವಂ-ವಁಪ॑ನ್ತಿ । ಭವ॑ತ್ಯಾ॒ತ್ಮನಾ᳚ । ಅಥೋ॑ ಸುವ॒ರ್ಗಂ-ಲೋಁ॒ಕಮೇ॑ತಿ ॥ 29 ॥
ಅಥೈ॒ತ-ನ್ಮನು॑-ರ್ವ॒ಪ್ತ್ರೇ ಮಿ॑ಥು॒ನ-ಮ॑ಪಶ್ಯತ್ । ಸ ಶ್ಮಶ್ರೂ॒ಣ್ಯಗ್ರೇ॑-ಽವಪತ । ಅಥೋ॑ಪಪ॒ಕ್ಷೌ । ಅಥ॒ ಕೇಶಾನ್॑ । ತತೋ॒ ವೈ ಸ ಪ್ರಾಜಾ॑ಯತ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॑ ಪ॒ಶುಭಿಃ॑ । ಯಸ್ಯೈ॒ವಂ-ವಁಪ॑ನ್ತಿ । ಪ್ರ ಪ್ರ॒ಜಯಾ॑ ಪ॒ಶುಭಿ॑-ರ್ಮಿಥು॒ನೈ-ರ್ಜಾ॑ಯತೇ ॥ ದೇ॒ವಾ॒ಸು॒ರಾ-ಸ್ಸಂಯಁ॑ತ್ತಾ ಆಸನ್ನ್ । ತೇ ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರೇ ವ್ಯಾಯ॑ಚ್ಛನ್ತ । ತಾ-ನ್ದೇ॒ವಾಶ್ಚಾ॑ತು-ರ್ಮಾ॒ಸ್ಯೈರೇ॒ವಾಭಿ ಪ್ರಾಯು॑ಞ್ಜತ ॥ 30 ॥
ವೈ॒ಶ್ವ॒ದೇ॒ವೇನ॑ ಚ॒ತುರೋ॑ ಮಾ॒ಸೋ॑-ಽವೃಞ್ಜ॒ತೇನ್ದ್ರ॑ರಾಜಾನಃ । ತಾಞ್ಛೀ॒ರ್॒ಷನ್ನಿ ಚಾವ॑ರ್ತಯನ್ತ॒ ಪರಿ॑ ಚ । ವ॒ರು॒ಣ॒ ಪ್ರ॒ಘಾ॒ಸೈ-ಶ್ಚ॒ತುರೋ॑ ಮಾ॒ಸೋ॑-ಽವೃಞ್ಜತ॒ ವರು॑ಣರಾಜಾನಃ । ತಾಞ್ಛೀ॒ರ್॒ಷನ್ನಿ ಚಾವ॑ರ್ತಯನ್ತ॒ ಪರಿ॑ ಚ । ಸಾ॒ಕ॒ಮೇ॒ಧೈಶ್ಚ॒ತುರೋ॑ ಮಾ॒ಸೋ॑-ಽವೃಞ್ಜತ॒ ಸೋಮ॑ರಾಜಾನಃ । ತಾಞ್ಛೀ॒ರ॒.ಷನ್ನಿ ಚಾವ॑ರ್ತಯನ್ತ॒ ಪರಿ॑ ಚ । ಯಾ ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರ ಉ॑ಪಜೀ॒ವಾ ಽಽಸೀ᳚ತ್ । ತಾಮೇ॑ಷಾ-ಮವೃಞ್ಜತ । ತತೋ॑ ದೇ॒ವಾ ಅಭ॑ವನ್ನ್ । ಪರಾ-ಽಸು॑ರಾಃ ॥ 31 ॥
ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾಗ್-ಶ್ಚಾ॑ತುರ್ಮಾ॒ಸ್ಯೈ-ರ್ಯಜ॑ತೇ । ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಸ್ಯೈ॒ವ ಮಾ॒ಸೋ ವೃ॒ಕ್ತ್ವಾ । ಶೀ॒ರ್॒ಷನ್ನಿ ಚ॑ ವ॒ರ್ತಯ॑ತೇ॒ ಪರಿ॑ ಚ । ಯೈಷಾ ಸಂ॑ವಁಥ್ಸ॒ರ ಉ॑ಪಜೀ॒ವಾ । ವೃ॒ಙ್ಕ್ತೇ ತಾ-ಮ್ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಸ್ಯ । ಕ್ಷು॒ಧಾ ಽಸ್ಯ॒ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಃ॒ ಪರಾ॑ ಭವತಿ ॥ ಲೋ॒ಹಿ॒ತಾ॒ಯ॒ಸೇನ॒ ನಿವ॑ರ್ತಯತೇ । ಯದ್ವಾ ಇ॒ಮಾಮ॒ಗ್ನಿರ್-ಋ॒ತಾವಾಗ॑ತೇ ನಿವ॒ರ್ತಯ॑ತಿ । ಏ॒ತದೇ॒ವೈನಾಗ್ಂ॑ ರೂ॒ಪ-ಙ್ಕೃ॒ತ್ವಾ ನಿವ॑ರ್ತಯತಿ । ಸಾ ತತ॒-ಶ್ಶ್ವ-ಶ್ಶ್ವೋ॒ ಭೂಯ॑ಸೀ॒ ಭವ॑ನ್ತ್ಯೇತಿ ॥ 32 ॥
ಪ್ರಜಾ॑ಯತೇ । ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾಁಲ್ಲೋ॑ಹಿತಾಯ॒ಸೇನ॑ ನಿವ॒ರ್ತಯ॑ತೇ । ಏ॒ತದೇ॒ವ ರೂ॒ಪ-ಙ್ಕೃ॒ತ್ವಾ ನಿವ॑ರ್ತಯತೇ । ಸ ತತ॒-ಶ್ಶ್ವ-ಶ್ಶ್ವೋ॒ ಭೂಯಾ॒ನ್-ಭವ॑ನ್ನೇತಿ । ಪ್ರೈವ ಜಾ॑ಯತೇ ॥ ತ್ರೇ॒ಣ್ಯಾ ಶ॑ಲ॒ಲ್ಯಾ ನಿವ॑ರ್ತಯೇತ । ತ್ರೀಣಿ॑ ತ್ರೀಣಿ॒ ವೈ ದೇ॒ವಾನಾ॑ಮೃ॒ದ್ಧಾನಿ॑ । ತ್ರೀಣಿ॒ ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ । ತ್ರೀಣಿ॒ ಸವ॑ನಾನಿ । ತ್ರಯ॑ ಇ॒ಮೇ ಲೋ॒ಕಾಃ ॥ 33 ॥
ಋ॒ದ್ಧ್ಯಾಮೇ॒ವ ತ-ದ್ವೀ॒ರ್ಯ॑ ಏ॒ಷು ಲೋ॒ಕೇಷು॒ ಪ್ರತಿ॑ ತಿಷ್ಠತಿ ॥ ಯಚ್ಚಾ॑ತುರ್ಮಾಸ್ಯಯಾ॒-ಜ್ಯಾ᳚ತ್ಮನೋ॒ ನಾವ॒ದ್ಯೇತ್ । ದೇ॒ವೇಭ್ಯ॒ ಆವೃ॑ಶ್ಚ್ಯೇತ । ಚ॒ತೃ॒ಷು ಚ॑ತೃಷು॒ ಮಾಸೇ॑ಷು॒ ನಿವ॑ರ್ತಯೇತ । ಪ॒ರೋಕ್ಷ॑ಮೇ॒ವ ತ-ದ್ದೇ॒ವೇಭ್ಯ॑ ಆ॒ತ್ಮನೋ-ಽವ॑ದ್ಯ॒ತ್ಯನಾ᳚ ವ್ರಸ್ಕಾಯ ॥ ದೇ॒ವಾನಾಂ॒-ವಾಁ ಏ॒ಷ ಆನೀ॑ತಃ । ಯಶ್ಚಾ॑ತುರ್ಮಾಸ್ಯಯಾ॒ಜೀ । ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾನ್ನಿ ಚ॑ ವ॒ರ್ತಯ॑ತೇ॒ ಪರಿ॑ ಚ । ದೇ॒ವತಾ॑ ಏ॒ವಾಪ್ಯೇ॑ತಿ । ನಾಸ್ಯ॑ ರು॒ದ್ರಃ ಪ್ರ॒ಜಾ-ಮ್ಪ॒ಶೂ-ನ॒ಭಿಮ॑ನ್ಯತೇ ॥ 34 ॥
(ಏ॒ತ್ಯೇ॒- ತ್ಯ॒ - ಯು॒ಞ್ಜ॒ತಾ - ಸು॑ರಾ - ಏತಿ - ಲೋ॒ಕಾ - ಮ॑ನ್ಯತೇ) (ಅ. 6)
ಅನುವಾಕಂ 7 - ಅಗ್ನಿಚಯನಶೇಷಾ ಇಷ್ಟಕೋಪಧಾನಮನ್ತ್ರಾಃ, ತತ್ರ ಸನ್ತತ್ಯಾಖ್ಯೇಷ್ಟಕಾಮನ್ತ್ರಾಃ
ಆಯು॑ಷಃ ಪ್ರಾ॒ಣಗ್ಂ ಸನ್ತ॑ನು । ಪ್ರಾ॒ಣಾದ॑ಪಾ॒ನಗ್ಂ ಸನ್ತ॑ನು । ಅ॒ಪಾ॒ನಾ-ದ್ವ್ಯಾ॒ನಗ್ಂ ಸನ್ತ॑ನು । ವ್ಯಾ॒ನಾಚ್ಚಕ್ಷು॒-ಸ್ಸನ್ತ॑ನು । ಚಕ್ಷು॑ಷ॒-ಶ್ಶ್ರೋತ್ರ॒ಗ್ಂ॒ ಸನ್ತ॑ನು । ಶ್ರೋತ್ರಾ॒-ನ್ಮನ॒-ಸ್ಸನ್ತ॑ನು । ಮನ॑ಸೋ॒ ವಾಚ॒ಗ್ಂ॒ ಸನ್ತ॑ನು । ವಾ॒ಚ ಆ॒ತ್ಮಾನ॒ಗ್ಂ॒ ಸನ್ತ॑ನು । ಆ॒ತ್ಮನಃ॑ ಪೃಥಿ॒ವೀಗ್ಂ ಸನ್ತ॑ನು । ಪೃ॒ಥಿ॒ವ್ಯಾ ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ॒ಗ್ಂ॒ ಸನ್ತ॑ನು । ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷಾ॒-ದ್ದಿವ॒ಗ್ಂ॒ ಸನ್ತ॑ನು ।ದಿವ॒-ಸ್ಸುವ॒-ಸ್ಸನ್ತ॑ನು ॥ 35 ॥
(ಅ॒ನ್ತರಿ॑ಕ್ಷ॒ಗ್ಂ॒ ಸನ್ತ॑ನು॒ ದ್ವೇ ಚ॑) (ಅ. 7)
ಅನುವಾಕಂ 8 - ಅಗ್ನಿಚಯನಶೇಷಾ ಥರ್ವಶಿರೋ-ಽಭಿಧಾನಾನಾಮಿಷ್ಟಕಾನಾ-ಮ್ಮನ್ತ್ರಾಃ
ಇನ್ದ್ರೋ॑ ದಧೀ॒ಚೋ ಅ॒ಸ್ಥಭಿಃ॑ । ವೃ॒ತ್ರಾಣ್ಯ ಪ್ರ॑ತಿಷ್ಕುತಃ । ಜ॒ಘಾನ॑ ನವ॒ ತೀರ್ನವ॑ ॥ ಇ॒ಚ್ಛನ್ನಶ್ವ॑ಸ್ಯ॒ ಯಚ್ಛಿರಃ॑ । ಪರ್ವ॑ತೇ॒ಷ್ವಪ॑ ಶ್ರಿತಮ್ । ತ-ದ್ವಿ॑ದಚ್ಛರ್ಯ॒ಣಾವ॑ತಿ ॥ ಅತ್ರಾ ಹ ॒ಗೋರಮ॑ನ್ವತ । ನಾಮ॒ ತ್ವಷ್ಟು॑ರಪೀ॒ಚ್ಯ᳚ಮ್ । ಇ॒ತ್ಥಾ ಚ॒ನ್ದ್ರಮ॑ಸೋ ಗೃ॒ಹೇ ॥ ಇನ್ದ್ರ॒ಮಿದ್ಗಾ॒ಥಿನೋ॑ ಬೃ॒ಹತ್ ॥ 36 ॥
ಇನ್ದ್ರ॑ಮ॒ರ್ಕೇಭಿ॑ರ॒ರ್ಕಿಣಃ॑ । ಇನ್ದ್ರಂ॒-ವಾಁಣೀ॑ರನೂಷತ ॥ ಇನ್ದ್ರ॒ ಇದ್ಧರ್ಯೋ॒-ಸ್ಸಚಾ᳚ । ಸಮ್ಮಿ॑ಶ್ಲ॒ ಆವ॑ಚೋ॒ ಯುಜಾ᳚ । ಇನ್ದ್ರೋ॑ ವ॒ಜ್ರೀ ಹಿ॑ರ॒ಣ್ಯಯಃ॑ ॥ ಇನ್ದ್ರೋ॑ ದೀ॒ರ್ಘಾಯ॒ ಚಕ್ಷ॑ಸೇ । ಆ ಸೂರ್ಯಗ್ಂ॑ ರೋಹಯ-ದ್ದಿ॒ವಿ । ವಿ ಗೋಭಿ॒ರದ್ರಿ॑ಮೈರಯತ್ ॥ ಇನ್ದ್ರ॒ ವಾಜೇ॑ಷು ನೋ ಅವ । ಸ॒ಹಸ್ರ॑ ಪ್ರಧನೇಷು ಚ ॥ 37 ॥
ಉ॒ಗ್ರ ಉ॒ಗ್ರಾಭಿ॑ರೂ॒ತಿಭಿಃ॑ ॥ ತಮಿನ್ದ್ರಂ॑-ವಾಁಜಯಾಮಸಿ । ಮ॒ಹೇ ವೃ॒ತ್ರಾಯ॒ ಹನ್ತ॑ವೇ । ಸ ವೃಷಾ॑ ವೃಷ॒ಭೋ ಭು॑ವತ್ ॥ ಇನ್ದ್ರ॒-ಸ್ಸದಾಮ॑ನೇ ಕೃ॒ತಃ । ಓಜಿ॑ಷ್ಠ॒-ಸ್ಸ ಬಲೇ॑ ಹಿ॒ತಃ । ದ್ಯು॒ಮ್ನೀ ಶ್ಲೋ॒ಕೀ ಸ ಸೌ॒ಮ್ಯಃ॑ ॥ ಗಿ॒ರಾ ವಜ್ರೋ॒ ನ ಸಮ್ಭೃ॑ತಃ । ಸಬ॑ಲೋ॒ ಅನ॑ಪಚ್ಯುತಃ । ವ॒ವ॒ಕ್ಷು-ರು॒ಗ್ರೋ ಅಸ್ತೃ॑ತಃ ॥ 38 ॥
(ಬೃ॒ಹ- ಚ್ಚಾ - ಸ್ತೃ॑ತಃ) (ಅ. 8)
ಅನುವಾಕಂ 9 - ಸೋಮಶೇಷಭೂತಾ ಇಷ್ಟಯಃ. (ಆಧ್ವರಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್)
ದೇ॒ವಾ॒ಸು॒ರಾ-ಸ್ಸಂಯಁ॑ತ್ತಾ ಆಸನ್ನ್ । ಸ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒ರಿನ್ದ್ರ॑-ಞ್ಜ್ಯೇ॒ಷ್ಠ-ಮ್ಪು॒ತ್ರಮಪ॒ ನ್ಯ॑ಧತ್ತ । ನೇದೇ॑ನ॒ಮಸು॑ರಾ॒ ಬಲೀ॑ಯಾಗ್ಂ ಸೋ-ಽಹನ॒ನ್ನಿತಿ॑ । ಪ್ರ॒ಹ್ರಾದೋ॑ ಹ॒ ವೈ ಕಾ॑ಯಾಧ॒ವಃ । ವಿ॒ರೋಚ॑ನ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವ-ಮ್ಪು॒ತ್ರಮಪ॒ ನ್ಯ॑ಧತ್ತ । ನೇದೇ॑ನ-ನ್ದೇ॒ವಾ ಅ॑ಹನ॒ನ್ನಿತಿ॑ । ತೇ ದೇ॒ವಾಃ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ-ಮುಪಸ॒ಮೇತ್ಯೋ॑ಚುಃ । ನಾರಾ॒ಜಕ॑ಸ್ಯ ಯು॒ದ್ಧಮ॑ಸ್ತಿ । ಇನ್ದ್ರ॒ಮನ್ವಿ॑ಚ್ಛಾ॒ಮೇತಿ॑ । ತಂ-ಯಁ॑ಜ್ಞಕ್ರ॒ತುಭಿ॒-ರನ್ವೈ᳚ಚ್ಛನ್ನ್ ॥ 39 ॥
ತಂ-ಯಁ॑ಜ್ಞಕ್ರ॒ತುಭಿ॒ರ್ನಾನ್ವ॑ವಿನ್ದನ್ನ್ । ತಮಿಷ್ಟಿ॑ಭಿ॒-ರನ್ವೈ᳚ಚ್ಛನ್ನ್ । ತಮಿಷ್ಟಿ॑ಭಿ॒-ರನ್ವ॑ವಿನ್ದನ್ನ್ । ತದಿಷ್ಟೀ॑ನಾ-ಮಿಷ್ಟಿ॒ತ್ವಮ್ । ಏಷ್ಟ॑ಯೋ ಹ॒ ವೈ ನಾಮ॑ । ತಾ ಇಷ್ಟ॑ಯ॒ ಇತ್ಯಾಚ॑ಕ್ಷತೇ ಪ॒ರೋಕ್ಷೇ॑ಣ । ಪ॒ರೋಕ್ಷ॑ಪ್ರಿಯಾ ಇವ॒ ಹಿ ದೇ॒ವಾಃ ॥ ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಮಾ᳚ಗ್ನಾವೈಷ್ಣ॒ವ-ಮೇಕಾ॑ದಶಕಪಾಲ-ನ್ದೀಕ್ಷ॒ಣೀಯ॒-ನ್ನಿರ॑ವಪನ್ನ್ । ತದ॑ಪ॒ದ್ರುತ್ಯಾ॑ತನ್ವತ । ತಾನ್ಪ॑ತ್ನೀ ಸಂಯಾಁ॒ಜಾನ್ತ॒ ಉಪಾ॑ನಯನ್ನ್ ॥ 40 ॥
ತೇ ತದ॑-ನ್ತಮೇ॒ವ ಕೃ॒ತ್ವೋದ॑ದ್ರವನ್ನ್ ॥ ತೇ ಪ್ರಾ॑ಯ॒ಣೀಯ॑ಮ॒ಭಿ ಸ॒ಮಾರೋ॑ಹನ್ನ್ । ತದ॑ಪ॒ದ್ರುತ್ಯಾ॑ತನ್ವತ । ತಾಞ್ಛಂ॒ಯ್ವಁ॑ನ್ತ॒ ಉಪಾ॑ನಯನ್ನ್ । ತೇ ತದ॑ತಮ್ಮೇ॒ವ ಕೃ॒ತ್ವೋದ॑ದ್ರವನ್ನ್ ॥ ತ ಆ॑ತಿ॒ಥ್ಯಮ॒ಭಿ ಸ॒ಮಾರೋ॑ಹನ್ನ್ । ತದ॑ಪ॒ದ್ರುತ್ಯಾ॑ತನ್ವತ । ತಾನಿಡಾ᳚ನ್ತ॒ ಉಪಾ॑ನಯನ್ನ್ । ತೇ ತದ॑ತಮ್ಮೇ॒ವ ಕೃ॒ತ್ವೋದ॑ದ್ರವನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾ॑ ದೇ॒ತಾ ಏ॒ತದ॑ನ್ತಾ॒ ಇಷ್ಟ॑ಯ॒-ಸ್ಸನ್ತಿ॑ಷ್ಠನ್ತೇ ॥ 41 ॥
ಏ॒ವಗ್ಂ ಹಿ ದೇ॒ವಾ ಅಕು॑ರ್ವತ । ಇತಿ॑ ದೇ॒ವಾ ಅ॑ಕುರ್ವತ । ಇತ್ಯು॒ ವೈ ಮ॑ನು॒ಷ್ಯಾಃ᳚ ಕುರ್ವತೇ ॥ ತೇ ದೇ॒ವಾ ಊ॑ಚುಃ । ಯದ್ವಾ ಇ॒ದಮು॒ಚ್ಚೈ-ರ್ಯ॒ಜ್ಞೇನ॒ ಚರಾ॑ಮ । ತನ್ನೋ-ಽಸು॑ರಾಃ ಪಾ॒ಪ್ಮಾ-ಽನು॑ವಿನ್ದನ್ತಿ । ಉ॒ಪಾ॒ಗ್ಂ॒ಶೂ॑ಪ॒ಸದಾ॑ ಚರಾಮ । ತಥಾ॒ ನೋ-ಽಸು॑ರಾಃ ಪಾ॒ಪ್ಮಾ ನಾನು॑ವೇಥ್ಸ್ಯ॒ನ್ತೀತಿ॑ । ತ ಉ॑ಪಾ॒ಗ್ಂ॒ಶೂ॑ಪ॒ಸದ॑-ಮತನ್ವತ । ತಿ॒ಸ್ರ ಏ॒ವ ಸಾ॑ಮಿಧೇ॒ನೀರ॒ನೂಚ್ಯ॑ ॥ 42 ॥
ಸ್ರು॒ವೇಣಾ॑ಘಾ॒ರ-ಮಾ॒ಘಾರ್ಯ॑ । ತಿ॒ಸ್ರಃ ಪರಾ॑ಚೀ॒-ರಾಹು॑ತೀರ್-ಹು॒ತ್ವಾ । ಸ್ರು॒ವೇಣೋ॑ಪ॒ಸದ॑-ಞ್ಜುಹ॒ವಾಞ್ಚ॑ಕ್ರುಃ । ಉ॒ಗ್ರಂ-ವಁಚೋ॒ ಅಪಾ॑ವಧೀ-ನ್ತ್ವೇ॒ಷಂ-ವಁಚೋ॒ ಅಪಾ॑ವಧೀ॒ಗ್॒ ಸ್ವಾಹೇತಿ॑ । ಅ॒ಶ॒ನ॒ಯಾ॒ಪಿ॒ಪಾ॒ಸೇ ಹ॒ ವಾ ಉ॒ಗ್ರಂ-ವಁಚಃ॑ । ಏನ॑ಶ್ಚ॒ ವೈರ॑ಹತ್ಯ-ಞ್ಚ ತ್ವೇ॒ಷಂ-ವಁಚಃ॑ । ಏ॒ತಗ್ಂ ಹ॒ ವಾವ ತಚ್ಚ॑ತುರ್ಧಾವಿಹಿ॒ತ-ಮ್ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ॑-ನ್ದೇ॒ವಾ ಅಪ॑ಜಘ್ನಿರೇ ॥ ತಥೋ॑ ಏ॒ವೈತದೇ॑ವಂ॒-ವಿಁದ್ಯಜ॑ಮಾನಃ । ತಿ॒ಸ್ರ ಏ॒ವ ಸಾ॑ಮಿಧೇ॒ನೀರ॒ನೂಚ್ಯ॑ । ಸ್ರು॒ವೇಣಾ॑ಘಾ॒ರ-ಮಾ॒ಘಾರ್ಯ॑ ॥ 43 ॥
ತಿ॒ಸ್ರಃ ಪರಾ॑ಚೀ॒ರಾಹು॑ತೀರ್-ಹು॒ತ್ವಾ । ಸ್ರು॒ವೇಣೋ॑ಪ॒ಸದ॑-ಞ್ಜುಹೋತಿ । ಉ॒ಗ್ರಂ-ವಁಚೋ॒ ಅಪಾ॑ವಧೀ-ನ್ತ್ವೇ॒ಷಂ-ವಁಚೋ॒ ಅಪಾ॑ವಧೀ॒ಗ್॒ ಸ್ವಾಹೇತಿ॑ । ಅ॒ಶ॒ನ॒ಯಾ॒ಪಿ॒ಪಾ॒ಸೇ ಹ॒ ವಾ ಉ॒ಗ್ರಂ-ವಁಚಃ॑ । ಏನ॑ಶ್ಚ॒ ವೈರ॑ಹತ್ಯ-ಞ್ಚ ತ್ವೇ॒ಷಂ-ವಁಚಃ॑ । ಏ॒ತಮೇ॒ವ ತಚ್ಚ॑ತುರ್ಧಾ-ವಿಹಿ॒ತ-ಮ್ಪಾ॒ಪ್ಮಾನಂ॒-ಯಁಜ॑ಮಾ॒ನೋ-ಽಪ॑ಹತೇ ॥ ತೇ॑-ಽಭಿ॒ನೀಯೈ॒ವಾಹಃ॑ ಪ॒ಶುಮಾ-ಽಲ॑ಭನ್ತ । ಅಹ್ನ॑ ಏ॒ವ ತ-ದ್ದೇ॒ವಾ ಅವ॑ರ್ತಿ-ಮ್ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ॑-ಮ್ಮೃ॒ತ್ಯುಮಪ॑ಜಘ್ನಿರೇ । ತೇನಾ॑ಭಿ॒ನೀಯೇ॑ವ॒ ರಾತ್ರೇಃ॒ ಪ್ರಾಚ॑ರನ್ನ್ । ರಾತ್ರಿ॑ಯಾ ಏ॒ವ ತ-ದ್ದೇ॒ವಾ ಅವ॑ರ್ತಿ-ಮ್ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ॑-ಮ್ಮೃ॒ತ್ಯುಮಪ॑ಜಘ್ನಿರೇ ॥ 44 ॥
ತಸ್ಮಾ॑ದಭಿ॒ನೀಯೈ॒ವಾಹಃ॑ ಪ॒ಶುಮಾಲ॑ಭೇತ । ಅಹ್ನ॑ ಏ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾ॒ನೋ ಽವ॑ರ್ತಿ-ಮ್ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ॒-ಮ್ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಾ॒ನಪ॑ನುದತೇ । ತೇನಾ॑ಭಿ॒ನೀಯೇ॑ವ॒ ರಾತ್ರೇಃ॒ ಪ್ರಚ॑ರೇತ್ । ರಾತ್ರಿ॑ಯಾ ಏ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾ॒ನೋ ಽವ॑ರ್ತಿ-ಮ್ಪಾ॒ಪ್ಮಾನ॒-ಮ್ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಾ॒ನಪ॑ನುದತೇ ॥ ಸ ಏ॒ಷ ಉ॑ಪವಸ॒ಥೀಯೇ ಽಹ॑ನ್-ದ್ವಿದೇವ॒ತ್ಯಃ॑ ಪ॒ಶುರಾಲ॑ಭ್ಯತೇ । ದ್ವ॒ಯಂ-ವಾಁ ಅ॒ಸ್ಮಿನ್ ಁಲೋ॒ಕೇ ಯಜ॑ಮಾನಃ । ಅಸ್ಥಿ॑ ಚ ಮಾ॒ಗ್ಂ॒ಸ-ಞ್ಚ॑ । ಅಸ್ಥಿ॑ ಚೈ॒ವ ತೇನ॑ ಮಾ॒ಗ್ಂ॒ಸ-ಞ್ಚ॒ ಯಜ॑ಮಾನ॒-ಸ್ಸಗ್ಗ್ ಸ್ಕು॑ರುತೇ ॥ ತಾ ವಾ ಏ॒ತಾಃ ಪಞ್ಚ॑ ದೇ॒ವತಾಃ᳚ । ಅ॒ಗ್ನೀಷೋಮಾ॑-ವ॒ಗ್ನಿ-ರ್ಮಿ॒ತ್ರಾವರು॑ಣೌ ॥ 45 ॥
ಪ॒ಞ್ಚ॒ಪ॒ಞ್ಚೀ ವೈ ಯಜ॑ಮಾನಃ । ತ್ವಮ್ಮಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸಗ್ಗ್ ಸ್ನಾವಾಸ್ಥಿ॑ ಮ॒ಜ್ಜಾ । ಏ॒ತಮೇ॒ವ ತತ್ಪ॑ಞ್ಚಧಾ ವಿಹಿ॒ತಮಾ॒ತ್ಮಾನಂ॑-ವಁರುಣಪಾ॒ಶಾ-ನ್ಮು॑ಞ್ಚತಿ । ಭೇ॒ಷ॒ಜತಾ॑ಯೈ ನಿರ್ವರುಣ॒ತ್ವಾಯ॑ ॥ ತಗ್ಂ ಸ॒ಪ್ತಭಿ॒-ಶ್ಛನ್ದೋ॑ಭಿಃ ಪ್ರಾ॒ತರ॑ಹ್ವಯನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾ᳚ಥ್ಸ॒ಪ್ತ ಚ॑ತುರುತ್ತ॒ರಾಣಿ॒ ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ ಪ್ರಾತರನುವಾ॒ಕೇ-ಽನೂ᳚ಚ್ಯನ್ತೇ ॥ ತಮೇ॒ತಯೋ॑-ಪಸ॒ಮೇತ್ಯೋ-ಪಾ॑ಸೀದನ್ನ್ । ಉಪಾ᳚ಸ್ಮೈ ಗಾಯತಾ ನರ॒ ಇತಿ॑ । ತಸ್ಮಾ॑ ದೇ॒ತಯಾ॑ ಬಹಿಷ್ಪವಮಾ॒ನ ಉ॑ಪ॒ಸದ್ಯಃ॑ ॥ 46 ॥
(ಐ॒ಚ್ಛ॒ನ್ - ನ॒ನ॒ಯ॒ಗ್ಗ್॒ - ಸ್ತಿ॒ಷ್ಠ॒ನ್ತೇ॒ - ಽನೂಚ್ಯಾ॒ - ನೂಚ್ಯ॑ ಸ್ರು॒ವೇಣಾ॑ಘಾ॒ರಮಾ॒ಘಾರ್ಯ॒ - ರಾತ್ರಿ॑ಯಾ ಏ॒ವ ತ-ದ್ದೇ॒ವಾ ಅವ॑ರ್ತಿ-ಮ್ಪಾ॒ಪ್ಮಾನಂ॑ ಮೃ॒ತ್ಯುಮಪ॑ಜಘ್ನಿರೇ - ಮಿ॒ತ್ರಾವರು॑ಣೌ॒ - +ನವ॑ ಚ ) (ಅ. 9)
(ದೇ॒ವಾ ಯಜ॑ಮಾನೋ ದೇ॒ವಾ ದೇ॒ವಾ ಯಜ॑ಮಾನೋ॒ ಯಜ॑ಮಾನೋ-ಽಲಭನ್ತ॒ ಪ್ರಾಚ॑ರಁಲ್ಲಭೇತ॒ ಪ್ರಚ॑ರೇ॒ದಾಲ॑ಭ॒ನ್ತಾಲ॑ಭೇತ ಮೃ॒ತ್ಯುಮಪ॑ಜಘ್ನಿರೇ॒ ಭ್ರಾತೃ॑ವ್ಯಾನ್)
ಅನುವಾಕಂ 10 - ತ್ರಿವೃದಾದಿಸ್ತೋಮರೂಪಾಣಿ ಸೋಮಙ್ಗಾನಿ. (ಆಧ್ವರಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್)
ಸ ಸ॑ಮು॒ದ್ರ ಉ॑ತ್ತರ॒ತಃ ಪ್ರಾಜ್ವ॑ಲ-ದ್ಭೂಮ್ಯ॒ನ್ತೇನ॑ । ಏ॒ಷ ವಾವ ಸ ಸ॑ಮು॒ದ್ರಃ । ಯಚ್ಚಾತ್ವಾ॑ಲಃ । ಏ॒ಷ ಉ॑ ವೇ॒ವ ಸ ಭೂ᳚ಮ್ಯ॒ನ್ತಃ । ಯದ್ವೇ᳚ದ್ಯ॒ನ್ತಃ । ತದೇ॒ತತ್-ತ್ರಿ॑ಶ॒ಲ-ನ್ತ್ರಿ॑ಪೂರು॒ಷಮ್ । ತಸ್ಮಾ॒ತ್-ತ-ನ್ತ್ರಿ॑ವಿತ॒ಸ್ತ-ಙ್ಖ॑ನನ್ತಿ ॥ ಸ ಸು॑ವರ್ಣರಜ॒ತಾಭ್ಯಾ᳚-ಙ್ಕು॒ಶೀಭ್ಯಾ॒-ಮ್ಪರಿ॑ಗೃಹೀತ ಆಸೀತ್ । ತಂ-ಯಁದ॒ಸ್ಯಾ ಅದ್ಧ್ಯ॒ಜನ॑ಯನ್ನ್ । ತಸ್ಮಾ॑ದಾದಿ॒ತ್ಯಃ ॥ 47 ॥
ಅಥ॒ ಯ-ಥ್ಸು॑ವರ್ಣರಜ॒ತಾಭ್ಯಾ᳚-ಙ್ಕು॒ಶೀಭ್ಯಾ॒-ಮ್ಪರಿ॑ಗೃಹೀತ॒ ಆಸೀ᳚ತ್ । ಸಾ-ಽಸ್ಯ॑ ಕೌಶಿ॒ಕತಾ᳚ ॥ ತ-ನ್ತ್ರಿ॒ವೃತಾ॒-ಽಭಿ ಪ್ರಾಸ್ತು॑ವತ । ತ-ನ್ತ್ರಿ॒ವೃತಾ ಽಽದ॑ದತ । ತ-ನ್ತ್ರಿ॒ವೃತಾ ಽಽಹ॑ರನ್ನ್ । ಯಾವ॑ತೀ ತ್ರಿ॒ವೃತೋ॒ ಮಾತ್ರಾ᳚ ॥ ತ-ಮ್ಪ॑ಞ್ಚದ॒ಶೇನಾ॒ಭಿ ಪ್ರಾಸ್ತು॑ವತ । ತ-ಮ್ಪ॑ಞ್ಚದ॒ಶೇನಾದ॑ದತ । ತ-ಮ್ಪ॑ಞ್ಚದ॒ಶೇನಾಹ॑ರನ್ನ್ । ಯಾವ॑ತೀ ಪಞ್ಚದ॒ಶಸ್ಯ॒ ಮಾತ್ರಾ᳚ ॥ 48 ॥
ತಗ್ಂ ಸ॑ಪ್ತದ॒ಶೇನಾ॒ಭಿ ಪ್ರಾಸ್ತು॑ವತ । ತಗ್ಂ ಸ॑ಪ್ತದ॒ಶೇನಾದ॑ದತ । ತಗ್ಂ ಸ॑ಪ್ತದ॒ಶೇನಾಹ॑ರನ್ನ್ । ಯಾವ॑ತೀ ಸಪ್ತದ॒ಶಸ್ಯ॒ ಮಾತ್ರಾ᳚ । ತಸ್ಯ॑ ಸಪ್ತದ॒ಶೇನ॑ ಹ್ರಿ॒ಯಮಾ॑ಣಸ್ಯ॒ ತೇಜೋ॒ ಹರೋ॑-ಽಪತತ್ । ತಮೇ॑ಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ ಶೇನಾ॒ಭಿ ಪ್ರಾಸ್ತು॑ವತ । ತಮೇ॑ಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶೇನಾದ॑ದತ । ತಮೇ॑ಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶೇನಾಹ॑ರನ್ನ್ । ಯಾವ॑ತ್ಯೇಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶಸ್ಯ॒ ಮಾತ್ರಾ᳚ ॥ ತೇ ಯತ್-ತ್ರಿ॒ವೃತಾ᳚ ಸ್ತು॒ವತೇ᳚ ॥ 49 ॥
ತ್ರಿ॒ವೃತೈ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನ॒ಮಾದ॑ದತೇ । ತ-ನ್ತ್ರಿ॒ವೃತೈ॒ವ ಹ॑ರನ್ತಿ । ಯಾವ॑ತೀ ತ್ರಿ॒ವೃತೋ॒ ಮಾತ್ರಾ᳚ । ಅ॒ಗ್ನಿರ್ವೈ ತ್ರಿ॒ವೃತ್ । ಯಾವ॒ದ್ವಾ ಅ॒ಗ್ನೇರ್ದಹ॑ತೋ ಧೂ॒ಮ ಉ॒ದೇತ್ಯಾನು॒ವ್ಯೇತಿ॑ । ತಾವ॑ತೀ ತ್ರಿ॒ವೃತೋ॒ ಮಾತ್ರಾ᳚ । ಅ॒ಗ್ನೇರೇ॒ವೈನ॒-ನ್ತತ್ । ಮಾತ್ರಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸಾಯು॑ಜ್ಯಗ್ಂ ಸಲೋ॒ಕತಾ᳚-ಙ್ಗಮಯನ್ತಿ ॥ ಅಥ॒ ಯತ್ಪ॑ಞ್ಚದ॒ಶೇನ॑ ಸ್ತು॒ವತೇ᳚ । ಪ॒ಞ್ಚ॒ದ॒ಶೇನೈ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನ॒-ಮಾದ॑ದತೇ ॥ 50 ॥
ತ-ಮ್ಪ॑ಞ್ಚದ॒ಶೇನೈ॒ವ ಹ॑ರನ್ತಿ । ಯಾವ॑ತೀ ಪಞ್ಚದ॒ಶಸ್ಯ॒ ಮಾತ್ರಾ᳚ । ಚ॒ನ್ದ್ರಮಾ॒ ವೈ ಪ॑ಞ್ಚದ॒ಶಃ । ಏ॒ಷ ಹಿ ಪ॑ಞ್ಚದ॒ಶ್ಯಾಮ॑ಪಕ್ಷೀ॒ಯತೇ᳚ । ಪ॒ಞ್ಚ॒ದಶ್ಯಾ-ಮಾ॑ಪೂ॒ರ್ಯತೇ᳚ । ಚ॒ನ್ದ್ರಮ॑ಸ ಏ॒ವೈನ॒-ನ್ತತ್ । ಮಾತ್ರಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸಾಯು॑ಜ್ಯಗ್ಂ ಸಲೋ॒ಕತಾ᳚-ಙ್ಗಮಯನ್ತಿ । ಅಥ॒ ಯಥ್ಸ॑ಪ್ತದ॒ಶೇನ॑ ಸ್ತು॒ವತೇ᳚ । ಸ॒ಪ್ತ॒ದ॒ಶೇನೈ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನ॒ಮಾದ॑ದತೇ । ತಗ್ಂ ಸ॑ಪ್ತದ॒ಶೇನೈ॒ವ ಹ॑ರನ್ತಿ ॥ 51 ॥
ಯಾವ॑ತೀ ಸಪ್ತದ॒ಶಸ್ಯ॒ ಮಾತ್ರಾ᳚ । ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿ॒ರ್ವೈ ಸ॑ಪ್ತದ॒ಶಃ । ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತೇರೇ॒ವೈನ॒-ನ್ತತ್ । ಮಾತ್ರಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸಾಯು॑ಜ್ಯಗ್ಂ ಸಲೋ॒ಕತಾ᳚-ಙ್ಗಮಯನ್ತಿ । ಅಥ॒ ಯದೇ॑ಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶೇನ॑ ಸ್ತು॒ವತೇ᳚ । ಏ॒ಕ॒ವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶೇನೈ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನ॒-ಮಾದ॑ದತೇ । ತಮೇ॑ಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶೇನೈ॒ವ ಹ॑ರನ್ತಿ । ಯಾವ॑ತ್ಯೇಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶಸ್ಯ॒ ಮಾತ್ರಾ᳚ । ಅ॒ಸೌ ವಾ ಆ॑ದಿ॒ತ್ಯ ಏ॑ಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶಃ । ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯಸ್ಯೈ॒ವೈನ॒-ನ್ತತ್ ॥ 52 ॥
ಮಾತ್ರಾ॒ಗ್ಂ॒ ಸಾಯು॑ಜ್ಯಗ್ಂ ಸಲೋ॒ಕತಾ᳚-ಙ್ಗಮಯನ್ತಿ ॥ ತೇ ಕು॒ಶ್ಯೌ᳚ । ವ್ಯ॑ಘ್ನನ್ನ್ । ತೇ ಅ॑ಹೋರಾ॒ತ್ರೇ ಅ॑ಭವತಾಮ್ । ಅಹ॑ರೇ॒ವ ಸು॒ವರ್ಣಾ॑ ಽಭವತ್ । ರ॒ಜ॒ತಾ ರಾತ್ರಿಃ॑ । ಸ ಯದಾ॑ದಿ॒ತ್ಯ ಉ॒ದೇತಿ॑ । ಏ॒ತಾಮೇ॒ವ ತಥ್ಸು॒ವರ್ಣಾ᳚-ಙ್ಕು॒ಶೀಮನು॒ ಸಮೇ॑ತಿ । ಅಥ॒ ಯದ॑ಸ್ತ॒ಮೇತಿ॑ । ಏ॒ತಾಮೇ॒ವ ತ-ದ್ರ॑ಜ॒ತಾ-ಙ್ಕು॒ಶೀಮನು॒ ಸಂವಿಁ॑ಶತಿ ॥ ಪ್ರ॒ಹ್ರಾದೋ॑ ಹ॒ ವೈ ಕಾ॑ಯಾಧ॒ವಃ । ವಿ॒ರೋಚ॑ನ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ವ-ಮ್ಪು॒ತ್ರಮುದಾ᳚ಸ್ಯತ್ । ಸ ಪ್ರ॑ದ॒ರೋ॑-ಽಭವತ್ । ತಸ್ಮಾ᳚-ತ್ಪ್ರದ॒ರಾದು॑ದ॒ಕ-ನ್ನಾಚಾ॑ಮೇತ್ ॥ 53 ॥
(ಆ॒ದಿ॒ತ್ಯಃ - ಪ॑ಞ್ಚದ॒ಶಸ್ಯ॒ ಮಾತ್ರಾ᳚ - ಸ್ತು॒ವತೇ॑ - ಪಞ್ಚದ॒ಶೇನೈ॒ವ ತ-ದ್ಯಜ॑ಮಾನ॒ಮಾದ॑ದತೇ - ಸಪ್ತದ॒ಶೇನೈ॒ವ ಹ॑ರನ್ - ತ್ಯಾದಿ॒ತ್ಯಸ್ಯೈ॒ವೈನ॒ನ್ತ-ದ್॒ ವಿ॑ಶತಿ ಚ॒ತ್ವಾರಿ॑ ಚ) (ಅ. 10)
ಅನುವಾಕಂ 11 - ಸವನೀಯಪಶುಪುರೋಡಾಶಾಃ (ಆಧ್ವರಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್)
ಯೇ ವೈ ಚ॒ತ್ವಾರ॒-ಸ್ಸ್ತೋಮಾಃ᳚ । ಕೃ॒ತ-ನ್ತತ್ । ಅಥ॒ ಯೇ ಪಞ್ಚ॑ । ಕಲಿ॒-ಸ್ಸಃ । ತಸ್ಮಾ॒ಚ್ಚತು॑ಷ್ಟೋಮಃ । ತಚ್ಚತು॑ಷ್ಟೋಮಸ್ಯ ಚತುಷ್ಟೋಮ॒ತ್ವಮ್ ॥ ತದಾ॑ಹುಃ । ಕ॒ತ॒ಮಾನಿ॒ ತಾನಿ॒ ಜ್ಯೋತೀಗ್ಂ॑ಷಿ । ಯ ಏ॒ತಸ್ಯ॒ ಸ್ತೋಮಾ॒ ಇತಿ॑ । ತ್ರಿ॒ವೃತ್-ಪ॑ಞ್ಚದ॒ಶ-ಸ್ಸ॑ಪ್ತದ॒ಶ ಏ॑ಕವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶಃ ॥ 54 ॥
ಏ॒ತಾನಿ॒ ವಾವ ತಾನಿ॒ ಜ್ಯೋತೀಗ್ಂ॑ಷಿ । ಯ ಏ॒ತಸ್ಯ॒ ಸ್ತೋಮಾಃ᳚ ॥ ಸೋ᳚-ಽಬ್ರವೀತ್ । ಸ॒ಪ್ತ॒ದ॒ಶೇನ॑ ಹ್ರಿ॒ಯಮಾ॑ಣೋ॒ ವ್ಯ॑ಲೇಶಿಷಿ । ಭಿ॒ಷಜ್ಯ॑ತ॒ ಮೇತಿ॑ । ತಮ॒ಶ್ವಿನೌ॑ ಧಾ॒ನಾಭಿ॑-ರಭಿಷಜ್ಯತಾಮ್ । ಪೂ॒ಷಾ ಕ॑ರ॒ಮ್ಭೇಣ॑ । ಭಾರ॑ತೀ ಪರಿವಾ॒ಪೇಣ॑ । ಮಿ॒ತ್ರಾವರು॑ಣೌ ಪಯ॒ಸ್ಯ॑ಯಾ ॥ ತದಾ॑ಹುಃ ॥ 55 ॥
ಯದ॒ಶ್ವಿಭ್ಯಾ᳚-ನ್ಧಾ॒ನಾಃ । ಪೂ॒ಷ್ಣಃ ಕ॑ರ॒ಮ್ಭಃ । ಭಾರ॑ತ್ಯೈ ಪರಿವಾ॒ಪಃ । ಮಿ॒ತ್ರಾವರು॑ಣಯೋಃ ಪಯ॒ಸ್ಯಾ-ಽಥ॑ । ಕಸ್ಮಾ॑ದೇ॒ತೇಷಾಗ್ಂ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॒ಮಿನ್ದ್ರ॑ಮೇ॒ವ ಯ॑ಜ॒ನ್ತೀತಿ॑ । ಏ॒ತಾ ಹ್ಯೇ॑ನ-ನ್ದೇ॒ವತಾ॒ ಇತಿ॑ ಬ್ರೂಯಾತ್ । ಏ॒ತೈರ್-ಹ॒ವಿರ್ಭಿ॒-ರಭಿ॑ಷಜ್ಯ॒ಗ್ಗ್॒-ಸ್ತಸ್ಮಾ॒ದಿತಿ॑ ॥ ತಂ-ವಁಸ॑ವೋ॒-ಽಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲೇನ ಪ್ರಾತಸ್ಸವ॒ನೇ॑-ಽಭಿಷಜ್ಯನ್ನ್ । ರು॒ದ್ರಾ ಏಕಾ॑ದಶಕಪಾಲೇನ॒ ಮಾದ್ಧ್ಯ॑ನ್ದಿನೇ॒ ಸವ॑ನೇ । ವಿಶ್ವೇ॑ ದೇ॒ವಾ ದ್ವಾದ॑ಶಕಪಾಲೇನ ತೃತೀಯಸವ॒ನೇ ॥ 56 ॥
ಸ ಯದ॒ಷ್ಟಾಕ॑ಪಾಲಾ-ನ್ಪ್ರಾತಸ್ಸವ॒ನೇ ಕು॒ರ್ಯಾತ್ । ಏಕಾ॑ದಶಕಪಾಲಾ॒-ನ್ಮಾದ್ಧ್ಯ॑ನ್ದಿನೇ॒ ಸವ॑ನೇ । ದ್ವಾದ॑ಶಕಪಾಲಾಗ್ ಸ್ತೃತೀಯ ಸವ॒ನೇ । ವಿಲೋ॑ಮ॒ ತ-ದ್ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॑ ಕ್ರಿಯೇತ । ಏಕಾ॑ದಶಕಪಾಲಾನೇ॒ವ ಪ್ರಾ॑ತಸ್ಸವ॒ನೇ ಕು॑ರ್ಯಾತ್ । ಏಕಾ॑ದಶಕಪಾಲಾ॒-ನ್ಮಾದ್ಧ್ಯ॑ನ್ದಿನೇ॒ ಸವ॑ನೇ । ಏಕಾ॑ದಶಕಪಾಲಾಗ್ ಸ್ತೃತೀಯ ಸವ॒ನೇ । ಯ॒ಜ್ಞಸ್ಯ॑ ಸಲೋಮ॒ತ್ವಾಯ॑ ॥ ತದಾ॑ಹುಃ । ಯ-ದ್ವಸೂ॑ನಾ-ಮ್ಪ್ರಾತಸ್ಸವ॒ನಮ್ । ರು॒ದ್ರಾಣಾ॒-ಮ್ಮಾದ್ಧ್ಯ॑ನ್ದಿನ॒ಗ್ಂ॒ ಸವ॑ನಮ್ । ವಿಶ್ವೇ॑ಷಾ-ನ್ದೇ॒ವಾನಾ᳚-ನ್ತೃತೀಯಸವ॒ನಮ್ । ಅಥ॒ ಕಸ್ಮಾ॑ದೇ॒ತೇಷಾಗ್ಂ॑ ಹ॒ವಿಷಾ॒ಮಿನ್ದ್ರ॑ಮೇ॒ವ ಯ॑ಜ॒ನ್ತೀತಿ॑ । ಏ॒ತಾ ಹ್ಯೇ॑ನ-ನ್ದೇ॒ವತಾ॒ ಇತಿ॑ ಬ್ರೂಯಾತ್ । ಏ॒ತೈರ್-ಹ॒ವಿರ್ಭಿ॒ರಭಿ॑ಷಜ್ಯ॒ಗ್ಗ್॒ ಸ್ತಸ್ಮಾ॒ದಿತಿ॑ ॥ 57 ॥
(ಏ॒ಕ॒ವಿ॒ಗ್ಂ॒ಶ-ಆ॑ಹು-ಸ್ತೃತೀಯಸವ॒ನೇ-ಪ್ರಾ॑ತಸ್ಸವ॒ನ-ಮ್ಪಞ್ಚ॑ ಚ) (ಅ. 11)
ಅನುವಾಕಂ 12 - ಸಪ್ತಛನ್ದಾಂಸಿ ಪ್ರಪಞ್ಚ್ಯನ್ತೇ (ಆಧ್ವರಬ್ರಾಹ್ಮಣಮ್)
ತಸ್ಯಾವಾ॑ಚೋ-ಽವಪಾ॒ದಾದ॑ಬಿಭಯುಃ । ತಮೇ॒ತೇಷು॑ ಸ॒ಪ್ತಸು॒ ಛನ್ದಃ॑ ಸ್ವಶ್ರಯನ್ನ್ । ಯದಶ್ರ॑ಯನ್ನ್ । ತಚ್ಛ್ರಾ॑ಯ॒ನ್ತೀಯ॑ಸ್ಯ ಶ್ರಾಯನ್ತೀಯ॒ತ್ವಮ್ । ಯದವಾ॑ರಯನ್ನ್ । ತ-ದ್ವಾ॑ರವ॒ನ್ತೀಯ॑ಸ್ಯ ವಾರವನ್ತೀಯ॒ತ್ವಮ್ ॥ ತಸ್ಯಾವಾ॑ಚ ಏ॒ವಾವ॑ಪಾ॒ದಾದ॑ಬಿಭಯುಃ । ತಸ್ಮಾ॑ ಏ॒ತಾನಿ॑ ಸ॒ಪ್ತ ಚ॑ತುರುತ್ತ॒ರಾಣಿ॒ ಛನ್ದಾ॒ಗ್॒ಸ್ಯುಪಾ॑ದಧುಃ । ತೇಷಾ॒ಮತಿ॒ ತ್ರೀಣ್ಯ॑ರಿಚ್ಯನ್ತ । ನ ತ್ರೀಣ್ಯುದ॑ಭವನ್ನ್ ॥ 58 ॥
ಸ ಬೃ॑ಹ॒ತೀಮೇ॒ವಾ-ಸ್ಪೃ॑ಶತ್ । ದ್ವಾಭ್ಯಾ॑ಮ॒ಕ್ಷರಾ᳚ಭ್ಯಾಮ್ । ಅ॒ಹೋ॒ರಾ॒ತ್ರಾಭ್ಯಾ॑ಮೇ॒ವ ॥ ತದಾ॑ಹುಃ । ಕ॒ತ॒ಮಾ ಸಾ ದೇ॒ವಾಕ್ಷ॑ರಾ ಬೃಹ॒ತೀ । ಯಸ್ಯಾ॒-ನ್ತ-ತ್ಪ್ರ॒ತ್ಯತಿ॑ಷ್ಠತ್ । ದ್ವಾದ॑ಶ ಪೌರ್ಣಮಾ॒ಸ್ಯಃ॑ । ದ್ವಾದ॒ಶಾಷ್ಟ॑ಕಾಃ । ದ್ವಾದ॑ಶಾಮಾವಾ॒ಸ್ಯಾಃ᳚ । ಏ॒ಷಾ ವಾವ ಸಾ ದೇ॒ವಾಕ್ಷ॑ರಾ ಬೃಹ॒ತೀ ॥ 59 ॥
ಯಸ್ಯಾ॒-ನ್ತ-ತ್ಪ್ರ॒ತ್ಯತಿ॑ಷ್ಠ॒ದಿತಿ॑ ॥ ಯಾನಿ॑ ಚ॒ ಛನ್ದಾಗ್॑-ಸ್ಯ॒ತ್ಯರಿ॑ಚ್ಯನ್ತ । ಯಾನಿ॑ ಚ॒ ನೋದಭ॑ವನ್ನ್ । ತಾನಿ॒ ನಿರ್ವೀ᳚ರ್ಯಾಣಿ ಹೀ॒ನಾನ್ಯ॑ಮನ್ಯನ್ತ । ಸಾ ಽಬ್ರ॑ವೀ-ದ್ಬೃಹ॒ತೀ । ಮಾಮೇ॒ವ ಭೂ॒ತ್ವಾ । ಮಾಮುಪ॒ ಸಗ್ಗ್ ಶ್ರ॑ಯ॒ತೇತಿ॑ । ಚ॒ತುರ್ಭಿ॑ರ॒ಕ್ಷರೈ॑-ರನು॒ಷ್ಟುಗ್-ಬೃ॑ಹ॒ತೀ-ನ್ನೋದ॑ಭವತ್ । ಚ॒ತುರ್ಭಿ॑ರ॒ಕ್ಷರೈಃ᳚ ಪ॒ಙ್ಕ್ತಿ-ರ್ಬೃ॑ಹ॒ತೀ-ಮತ್ಯ॑ರಿಚ್ಯತ । ತಸ್ಯಾ॑ಮೇ॒ತಾನಿ॑ ಚ॒ತ್ವಾರ್ಯ॒ಕ್ಷರಾ᳚ಣ್ಯ-ಪ॒ಚ್ಛಿದ್ಯಾ॑-ದಧಾತ್ ॥ 60 ॥
ತೇ ಬೃ॑ಹ॒ತೀ ಏ॒ವ ಭೂ॒ತ್ವಾ । ಬೃ॒ಹ॒ತೀಮುಪ॒ ಸಮ॑ಶ್ರಯತಾಮ್ ॥ ಅ॒ಷ್ಟಾ॒ಭಿ-ರ॒ಕ್ಷರೈ॑ರು॒ಷ್ಣಿಗ್-ಬೃ॑ಹ॒ತೀ-ನ್ನೋದ॑ಭವತ್ । ಅ॒ಷ್ಟಾ॒ಭಿರ॒ಕ್ಷರೈ᳚ಸ್ತ್ರಿ॒ಷ್ಟುಗ್-ಬೃ॑ಹ॒ತೀ-ಮತ್ಯ॑ರಿಚ್ಯತ । ತಸ್ಯಾ॑ಮೇ॒ತಾ-ನ್ಯ॒ಷ್ಟಾವ॒ಕ್ಷರಾ᳚ಣ್ಯ-ಪ॒ಚ್ಛಿದ್ಯಾ॑ದಧಾತ್ । ತೇ ಬೃ॑ಹ॒ತೀ ಏ॒ವ ಭೂ॒ತ್ವಾ । ಬೃ॒ಹ॒ತೀಮುಪ॒ ಸಮ॑ಶ್ರಯತಾಮ್ । ದ್ವಾ॒ದ॒ಶಭಿ॑-ರ॒ಕ್ಷರೈ᳚-ರ್ಗಾಯ॒ತ್ರೀ-ಬೃ॑ಹ॒ತೀ-ನ್ನೋದ॑ಭವತ್ । ದ್ವಾ॒ದ॒ಶಭಿ॑-ರ॒ಕ್ಷರೈ॒-ರ್ಜಗ॑ತೀ-ಬೃಹ॒ತೀ-ಮತ್ಯ॑ರಿಚ್ಯತ । ತಸ್ಯಾ॑ಮೇ॒ತಾನಿ॒ ದ್ವಾದ॑ಶಾ॒ಕ್ಷರಾ᳚ಣ್ಯ-ಪ॒ಚ್ಛಿದ್ಯಾ॑ದಧಾತ್ ॥ 61 ॥
ತೇ ಬೃ॑ಹ॒ತೀ ಏ॒ವ ಭೂ॒ತ್ವಾ । ಬೃ॒ಹ॒ತೀಮುಪ॒ ಸಮ॑ಶ್ರಯತಾಮ್ ॥ ಸೋ᳚-ಽಬ್ರವೀತ್-ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ । ಛನ್ದಾಗ್ಂ॑ಸಿ॒ ರಥೋ॑ ಮೇ ಭವತ । ಯು॒ಷ್ಮಾಭಿ॑-ರ॒ಹಮೇ॒ತ-ಮದ್ಧ್ವಾ॑ನ॒ಮನು॒ ಸಞ್ಚ॑ರಾ॒ಣೀತಿ॑ । ತಸ್ಯ॑ ಗಾಯ॒ತ್ರೀ ಚ॒ ಜಗ॑ತೀ ಚ ಪ॒ಕ್ಷಾವ॑ಭವತಾಮ್ । ಉ॒ಷ್ಣಿಕ್ಚ॑ ತ್ರಿ॒ಷ್ಟುಪ್ಚ॒ ಪ್ರಷ್ಟ್ಯೌ᳚ । ಅ॒ನು॒ಷ್ಟುಪ್ಚ॑ ಪ॒ಙ್ಕ್ತಿಶ್ಚ॒ ಧುರ್ಯೌ᳚ । ಬೃ॒ಹ॒ತ್ಯೇ॑ವೋದ್ಧಿರ॑ಭವತ್ । ಸ ಏ॒ತ-ಞ್ಛ॑ನ್ದೋರ॒ಥಮಾ॒ಸ್ಥಾಯ॑ । ಏ॒ತಮದ್ಧ್ವಾ॑ನ॒ಮನು॒ ಸಮ॑ಚರತ್ । ಏ॒ತಗ್ಂ ಹ॒ ವೈ ಛ॑ನ್ದೋರ॒ಥಮಾ॒ಸ್ಥಾಯ॑ । ಏ॒ತಮದ್ಧ್ವಾ॑ನ॒ಮನು॒ ಸಞ್ಚ॑ರತಿ । ಯೇನೈ॒ಷ ಏ॒ತ-ಥ್ಸ॒ಚಂರ॑ತಿ । ಯ ಏ॒ವಂ-ವಿಁ॒ದ್ವಾನ್-ಥ್ಸೋಮೇ॑ನ॒ ಯಜ॑ತೇ । ಯ ಉ॑ಚೈನಮೇ॒ವಂ-ವೇಁದ॑ ॥ 62 ॥
(ಅ॒ಭ॒ವ॒ನ್ - ವಾವ ಸಾ ದೇ॒ವಾಕ್ಷ॑ರಾ ಬೃಹ॒ - ತ್ಯ॑ದಧಾ॒-ದ್- ದ್ವಾದ॑ಶಾ॒ಕ್ಷರಾ᳚ಣ್ಯಪ॒ಚ್ಛಿದ್ಯಾ॑ದಧಾ - ದಾ॒ಸ್ಥಾಯ॒ ಷಟ್ಚ॑) (ಅ. 12)
(ಅ॒ಗ್ನೇಃ ಕೃತ್ತಿ॑ಕಾ॒ - ಯ-ತ್ಪುಣ್ಯಂ॑ - ದೇ॒ವಸ್ಯ॑ ಸವಿ॒ತು--ರ್ ಬ್ರ॑ಹ್ಮವಾ॒ದಿನಃ॒ ಕ - ತ್ಯೃ॒ತಮೇ॒ವ - ದೇ॒ವಾ ವಾ - ಆಯು॑ಷಃ ಪ್ರಾ॒ಣ - ಮಿನ್ದ್ರೋ॑ ದಧೀ॒ಚೋ -ದೇ॑ವಾಸು॒ರಾ-ಸ್ಸ ಪ್ರ॒ಜಾಪ॑ತಿಃ॒ - ಸ ಸ॑ಮು॒ದ್ರೋ - ಯೇ ವೈ ಚ॒ತ್ವಾರ॒ - ಸ್ತಸ್ಯಾವಾ॑ಚೋ॒ ದ್ವಾದ॑ಶ)
(ಅ॒ಗ್ನೇಃ ಕೃತ್ತಿ॑ಕಾ - ದೇವಗೃ॒ಹಾ - ಋ॒ತಮೇ॒ವ - ವೈ᳚ಶ್ವದೇ॒ವೇನ॒ - ತೇ ತದ॑ನ್ತ॒ - ತ-ಮ್ಪ॑ಞ್ಚದ॒ಶೇನ॒ - ತೇ ಬೃ॑ಹ॒ತೀ ಏ॒ವ ದ್ವಿಷ॑ಷ್ಟಿಃ)
(ಅ॒ಗ್ನೇಃ ಕೃತ್ತಿ॑ಕಾ॒ - ಯ ಉ ॑ಚೈನಮೇ॒ವಂ-ವೇಁದ॑)
॥ ಹರಿಃ॑ ಓಮ್ ॥
॥ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದೀಯ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇ ಪ್ರಥಮಾಷ್ಟಕೇ ಪಞ್ಚಮಃ ಪ್ರಪಾಠಕ-ಸ್ಸಮಾಪ್ತಃ ।
Roman (IAST) Transliteration
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhakaḥ - nakṣatreṣṭikāṇḍam
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1 - nakṣatreṣṭakāmantrāḥ, vikṛtirūpacayanagatāḥ
a॒gneḥ kṛtti̭kāḥ | śu॒kra-mpa॒rastā॒-jjyoti̭-ra॒vastā᳚t || pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī | āpaḥ̭ pa॒rastā॒doṣa̭dhayo॒ 'vastā᳚t || soma̭syenva॒kā vita̭tāni | pa॒rastā॒dvaya̭nto॒ 'vastā᳚t || ru॒drasya̭ bā॒hū | mṛ॒ga॒yavaḥ̭ pa॒rastā᳚dvikṣā॒ro̭-'vastā᳚t || adi̭tyai॒ puna̭rvasū | vātaḥ̭ pa॒rastā̭dā॒rdra-ma॒vastā᳚t || 1 ||
bṛha॒spate᳚sti॒ṣyaḥ̭ | juhva̭taḥ pa॒rastā॒-dyaja̭mānā a॒vastā᳚t || sa॒rpāṇā̭-māśre॒ṣāḥ | a॒bhyā॒gaccha̭ntaḥ pa॒rastā̭dabhyā॒nṛtya̭nto॒-'vastā᳚t || pi॒tṛ॒ṇā-mma॒ghāḥ | ru॒dantaḥ̭ pa॒rastā̭dapabhra॒gṃ॒śo̭-'vastā᳚t || a॒rya॒mṇaḥ pūrve॒ phalgṷnī | jā॒yā pa॒rastā̭dṛṣa॒bho̭-'vastā᳚t || bhaga॒syotta̭re | va॒ha॒tavaḥ̭ pa॒rastā॒dvaha̭mānā a॒vastā᳚t || 2 ||
de॒vasya̭ savi॒tur-hastaḥ̭ | pra॒sa॒vaḥ pa॒rastā᳚-thsa॒nira॒vastā᳚t || indra̭sya ci॒trā | ṛ॒ta-mpa॒rastā᳚-thsa॒tya-ma॒vastā᳚t || vā॒yo-rniṣṭyā᳚ vra॒tatiḥ̭ | pa॒rastā॒-dasi̭ddhi-ra॒vastā᳚t || i॒ndrā॒gni॒yo-rviśā̭khe | yu॒gāni̭ pa॒rastā᳚t-kṛ॒ṣamā̭ṇā a॒vastā᳚t || mi॒trasyā̭-nūrā॒dhāḥ | a॒bhyā॒roha̭t-pa॒rastā̭-da॒bhyārṷ̄ḍha-ma॒vastā᳚t || 3 ||
indra̭sya rohi॒ṇī | śṛ॒ṇat-pa॒rastā᳚t-pratiśṛ॒ṇa-da॒vastā᳚t || nir-ṛ̭tyai-mūla॒varha̭ṇī | pra॒ti॒bha॒ñjantaḥ̭ pa॒rastā᳚t-pratiśṛ॒ṇanto॒-'vastā᳚t || a॒pā-mpūrvā̭ aṣā॒ḍhāḥ | varcaḥ̭ pa॒rastā॒-thsami̭ti-ra॒vastā᳚t || viśvḙṣā-nde॒vānā॒-mutta̭rāḥ | a॒bhi॒jaya̭t-pa॒rastā̭-da॒bhiji̭ta-ma॒vastā᳚t || vi॒ṣṇo᳚-śśro॒ṇā pṛ॒cchamā̭nāḥ | pa॒rastā॒t-panthā̭ a॒vastā᳚t || 4 ||
vasṷ̄nā॒g॒ śravi̭ṣṭhāḥ | bhū॒ta-mpa॒rastā॒-dbhūti̭ra॒vastā᳚t || indra̭sya-śa॒tabhi̭ṣak | vi॒śvavya̭cāḥ pa॒rastā᳚-dvi॒śvakṣi̭ti-ra॒vastā᳚t || a॒jasyaika̭padaḥ॒ pūrve᳚ proṣṭhapa॒dāḥ | vai॒śvā॒na॒ra-mpa॒rastā᳚-dvaiśvāvasa॒va-ma॒vastā᳚t || ahe᳚rbu॒dhniya॒-syotta̭re | a॒bhi॒ṣi॒ñcantaḥ̭ pa॒rastā̭-dabhiṣu॒ṇvanto॒-'vastā᳚t || pū॒ṣṇo re॒vatī᳚ | gāvaḥ̭ pa॒rastā᳚-dva॒thsā a॒vastā᳚t || a॒śvino̭raśva॒yujau᳚ | grāmaḥ̭ pa॒rastā॒thsenā॒ 'vastā᳚t || ya॒masyā̭pa॒bhara̭ṇīḥ | a॒pa॒karṣa̭ntaḥ pa॒rastā̭-dapa॒vaha̭nto॒-'vastā᳚t || pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā॒dunma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyā᳚-nde॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭nta utta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām ||, yattḙ de॒vā ada̭dhu rbhāga॒dheya॒mamā̭vāsye saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sāno̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yi-nno̭ dhehi subhage su॒vīra᳚m || || 5 ||
(ā॒rdrama॒vastā॒-d- vaha̭mānā a॒vastā̭ - da॒bhyārṷ̄ḍhama॒vastā॒t - panthā̭ a॒vastā᳚-d- va॒thsā a॒vastā॒-tpañca̭ ca) (a. 1)
anuvākaṃ 2 - karmānuṣṭhānārhaḥ nakṣatrarūpaḥ puṇyakālaḥ
ya-tpuṇya॒-nnakṣa̭tram | ta-dba-ṭkṷrvītopavyu॒ṣam | ya॒dā vai sūrya̭ u॒deti̭ | atha॒ nakṣa̭tra॒-nnaiti̭ | yāva̭ti॒ tatra॒ sūryo॒ gacche᳚t | yatra̭ jagha॒nya̭-mpaśye᳚t | tāva̭ti kurvīta ya-tkā॒rī syāt | pu॒ṇyā॒ha e॒va kṷrute | e॒vagṃ ha॒ vai ya॒jñeṣṷ-ñca śa॒tadyṷmna-ñca mā॒thsyo ni̭ravasāya॒yā-ñca̭kāra || 6 ||
yo vai na̭kṣa॒triya̭-mpra॒jāpa̭tiṃ॒-ve~da̭ | u॒bhayo̭renaṃ-lo~॒kayo᳚rviduḥ | hasta̭ e॒vāsya॒ hastaḥ̭ | ci॒trā śiraḥ̭ | niṣṭyā॒ hṛda̭yam | ū॒rū viśā̭khe | pra॒ti॒ṣṭhā 'nṷ̄rā॒dhāḥ | e॒ṣa vai na̭kṣa॒triyaḥ̭ pra॒jāpa̭tiḥ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | u॒bhayo̭renaṃ-lo~॒kayo᳚rviduḥ || 7 ||
a॒smiggścā॒-muṣmigg̭śca || yā-ṅkā॒mayḙta duhi॒tara̭-mpri॒yā syā॒diti̭ | tā-nniṣṭyā̭yā-ndadyāt | pri॒yaiva bha̭vati | neva॒ tu puna॒rāga̭cchati || a॒bhi॒jinnāma॒ nakṣa̭tram | u॒pari̭ṣṭā-daṣā॒ḍhānā᳚m | a॒vastā᳚cchro॒ṇāyai᳚ | de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te de॒vāstasmi॒-nnakṣa̭tre॒-'bhya̭jayann || 8 ||
yada॒bhyaja̭yann | tada̭bhi॒jito̭-'bhiji॒ttvam | ya-ṅkā॒mayḙtā-napaja॒yya-ñja̭ye॒diti̭ | tame॒tasmi॒-nnakṣa̭tre yātayet | a॒na॒pa॒ja॒yyame॒va ja̭yati | pā॒papa̭rājitamiva॒ tu || pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata | te nakṣa̭tra-nnakṣatra॒-mupā̭tiṣṭhanta | te sa॒māva̭nta e॒vābha̭vann | te re॒vatī॒-mupā̭tiṣṭhanta || 9 ||
te re॒vatyā॒-mprābha̭vann | tasmā᳚-dre॒vatyā᳚-mpaśū॒nā-ṅkṷrvīta | ya-tkiñcā᳚rvā॒cīna॒gṃ॒ somā᳚t | praiva bha̭vanti || sa॒li॒laṃ-vā~ i॒dama̭nta॒rāsī᳚t | yadata̭rann | ta-ttāra̭kāṇā-ntāraka॒tvam | yo vā i॒ha yaja̭te | a॒mugṃ salo॒ka-nna̭kṣate | tannakṣa̭trāṇā-nnakṣatra॒tvam || 10 ||
de॒va॒gṛ॒hā vai nakṣa̭trāṇi | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | gṛ॒hyḙva bha̭vati || yāni॒ vā i॒māni̭ pṛthi॒vyāści॒trāṇi̭ | tāni॒ nakṣa̭trāṇi | tasmā̭-daślī॒lanā̭magg-ści॒tre | nāva̭sye॒nna ya̭jeta | yathā̭ pāpā॒he kṷru॒te | tā॒dṛge॒va tat || de॒va॒na॒kṣa॒trāṇi॒ vā a॒nyāni̭ || 11 ||
ya॒ma॒na॒kṣa॒trāṇya॒nyāni̭ | kṛtti̭kāḥ pratha॒mam | viśā̭khe utta॒mam | tāni̭ devanakṣa॒trāṇi̭ | a॒nū॒rā॒dhāḥ pra̭tha॒mam | a॒pa॒bhara̭ṇī-rutta॒mam | tāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ | yāni̭ devanakṣa॒trāṇi̭ | tāni॒ dakṣi̭ṇena॒ pari̭yanti | yāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ || 12 ||
tānyutta̭reṇa || anvḙṣāmarā॒thsmeti̭ | tada̭nūrā॒dhāḥ | jye॒ṣṭhamḙṣā-mavadhi॒ṣmeti̭ | tajjye᳚ṣṭha॒ghnī | mūla̭meṣāmavṛkṣā॒meti̭ | ta-nmṷ̄la॒varha̭ṇī | yannāsa̭hanta | tada̭ṣā॒ḍhāḥ | yadaślo̭ṇat || 13 ||
tacchro॒ṇā | yadaśṛ̭ṇot | tacchravi̭ṣṭhāḥ | yaccha॒ta-mabhi̭ṣajyann | taccha॒tabhi̭ṣak | pro॒ṣṭha॒pa॒deṣūda̭yacchanta | re॒vatyā̭maravanta | a॒śva॒yujo̭rayuñjata | a॒pa॒bhara̭ṇī॒ṣva pā̭vahann | tāni॒ vā e॒tāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ || yānye॒va dḙvanakṣa॒trāṇi̭ | teṣṷ kurvīta yatkā॒rī syāt | pu॒ṇyā॒ha e॒va kṷrute || 14 ||
(ca॒kā॒ - rai॒vaṃ-ve~do॒bhayo̭ renaṃ-lo~॒kayo᳚rvidu - rajayan - re॒vatī॒mupā̭tiṣṭhanta - nakṣatra॒tva - ma॒nyāni॒ - yāni̭ yamanakṣa॒trā - ṇyaślo̭ṇa--dyamanakṣa॒trāṇi॒ trīṇi̭ ca) (a. 2)
anuvākaṃ 3 - karmānuṣṭhānārhaḥ divasabhāgarūpaḥ heyopādeyakāla vibhāgaḥ
de॒vasya̭ savi॒tuḥ prā॒taḥ pra̭sa॒vaḥ prā॒ṇaḥ | varṷṇasya sā॒yamā̭sa॒vo̭-'pā॒naḥ || ya-tpra̭tī॒cīna̭-mprāta॒stanā᳚t | prā॒cīnagṃ̭ saṅga॒vāt | tato̭ de॒vā a̭gniṣṭo॒ma-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || mi॒trasya̭ saṅga॒vaḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ |
tasmā॒ttarhi̭ pa॒śavaḥ̭ sa॒māya̭nti || ya-tpra̭tī॒cīnagṃ̭ saṅga॒vāt || 15 ||
prā॒cīna̭-mma॒ddhyandi̭nāt | tato̭ de॒vā u॒kthya̭-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || bṛha॒spate᳚-rma॒ddhyandi̭naḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā॒ttarhi॒ tekṣṇi̭ṣṭha-ntapati || yat-pra̭tī॒cīna̭-mma॒ddhyandi̭nāt | prā॒cīna̭-maparā॒hṇāt | tato̭ de॒vā-ṣṣo̭ḍa॒śina॒-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || 16 ||
bhaga̭syāparā॒hṇaḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā̭daparā॒hṇe kṷmā॒ryo̭ bhaga̭mi॒cchamā̭nā-ścaranti || yat-pra̭tī॒cīna̭maparā॒hṇāt | prā॒cīnagṃ̭ sā॒yāt | tato̭ de॒vā a̭tirā॒tra-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || varṷṇasya sā॒yam | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā॒ttarhi॒ nānṛ̭taṃ-va~det || 17 ||
brā॒hma॒ṇo vā a̭ṣṭāvi॒gṃ॒śo nakṣa̭trāṇām | sa॒mā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇi | ca॒tvārya̭ślī॒lāni̭ | tāni॒ nava̭ | yacca̭ pa॒rastā॒nnakṣa̭trāṇāṃ॒-ya~ccā॒vastā᳚t | tānyekā̭daśa | brā॒hma॒ṇo dvā̭da॒śaḥ | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsaṃ̭va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñcara̭ti | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsya̭ vra॒ta-ṅgu॒pta-mbha̭vati || sa॒mā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇi | ca॒tvārya̭ślī॒lāni̭ | tāni॒ nava̭ | ā॒gne॒yī rātriḥ̭ | ai॒ndramahaḥ̭ | tānyekā̭daśa | ā॒di॒tyo dvā̭da॒śaḥ | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsaṃ̭va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñcara̭ti | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsya̭ vra॒ta-ṅgu॒pta-mbha̭vati || 18 ||
(sa॒ṅga॒vāth - ṣo̭ḍa॒śina॒-nnira̭mimata॒ tattadātta̭vīrya-nnirmā॒go - va̭de-d- bhavati samā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇya॒ṣṭau ca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - somaśeṣabhūtā pātrastutiḥ.(ādhvarabrāhmaṇaśeṣaḥ)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | kati॒ pātrā̭ṇi ya॒jñaṃ-va~̭ha॒ntīti̭ | trayo̭da॒śeti̭ brūyāt | sa yadbrū॒yāt | kastāni॒ nira̭mimī॒teti̭ | pra॒jāpa̭ti॒riti̭ brūyāt | sa yadbrū॒yāt | kuta॒stāni॒ nira̭mimī॒teti̭ | ā॒tmana॒ iti̭ | prā॒ṇā॒pā॒nābhyā̭-me॒vopāg̭-śvantaryā॒mau nira̭mimīta || 19 ||
vyā॒nādṷpāgṃśu॒ sava̭nam | vā॒ca ai᳚ndravāya॒vam | da॒kṣa॒kra॒tubhyā᳚-mmaitrāvaru॒ṇam | śrotrā̭dāśvi॒nam | cakṣṷṣa-śśu॒krā ma॒nthinau᳚ | ā॒tmana̭ āgraya॒ṇam | aṅge᳚bhya u॒kthya᳚m | āyṷṣo dhru॒vam | pra॒ti॒ṣṭhāyā̭ ṛtupā॒tre || ya॒jñaṃ-vā~va ta-mpra॒jāpa̭ti॒-rnira̭mimīta | sa nirmi̭to॒ nāddhri̭yata॒ sama̭vlīyata | sa e॒tā-npra॒jāpa̭ti-rapivā॒pāna̭-paśyat | tānnira̭vapat | tairvai sa ya॒jñamapya̭vapat | yada̭pivā॒pā bhava̭nti | ya॒jñasya॒ dhṛtyā॒ asaṃ̭vla~yāya || 20 ||
(u॒pā॒g॒śva॒nta॒ryā॒mau nira̭mimītā- mimīta॒ ṣaṭ ca̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - cāturmāsyaśeṣā vapanamantrāḥ, (rājasūyabrāhmaṇam)
ṛ॒tame॒va pa̭rame॒ṣṭhi | ṛ॒ta-nnātyḙti॒ ki-ñca॒na | ṛ॒te sa̭mu॒dra āhi̭taḥ | ṛ॒te bhūmi̭ri॒yagg śri॒tā | a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye || 21 ||
tapa̭sā॒-'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒-bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || ya-dgha॒rmaḥ pa॒ryava̭rtayat | antā᳚-npṛthi॒vyā di॒vaḥ | a॒gnirīśā̭na॒ oja̭sā | varṷṇo dhī॒tibhiḥ̭ sa॒ha || 22 ||
indro̭ ma॒rudbhi॒-ssakhi̭bhi-ssa॒ha || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒bhiva̭rtaye || 23 ||
tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || yo a॒syāḥ pṛ̭thi॒vyāstva॒ci | ni॒va॒rtaya॒tyoṣa̭dhīḥ | a॒gnirīśā̭na॒ oja̭sā | varṷṇo dhī॒tibhiḥ̭ sa॒ha | indro̭ ma॒rudbhi॒-ssakhi̭bhi-ssa॒ha || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ || 24 ||
śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒-bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dva॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || 25 ||
eka॒-mmāsa॒-muda̭sṛjat | pa॒ra॒me॒ṣṭhī pra॒jābhyaḥ̭ | tenā᳚bhyo॒ maha॒ āva̭hat | a॒mṛta॒-mmartyā᳚bhyaḥ | pra॒jāmanu॒ prajā̭yase | tadṷ te martyā॒mṛta᳚m | yena॒ māsā̭ ardhamā॒sāḥ | ṛ॒tavaḥ̭ parivathsa॒rāḥ | yena॒ te te᳚ prajāpate | ī॒jā॒nasya॒ nyava̭rtayann || 26 ||
tenā॒hama॒sya brahma̭ṇā | niva̭rtayāmi jī॒vase᳚ || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || 27 ||
(pari̭vartaye - sa॒hā - bhiva̭rtaya - u॒ṣṇihā̭ - rāddhyāsaṃ॒ - nyava̭rtaya॒n - nupa̭vartaye ca॒tvāri̭ ca) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - cāturmāsyaśeṣā vapanavidhiḥ (rājasūyabrāhmaṇam)
de॒vā vai ya-dya॒jñe 'kṷrvata | tadasṷrā akurvata | te-'sṷrā ū॒rdhva-mpṛ॒ṣṭhebhyo॒ nāpa̭śyann | te keśā॒nagrḙ-'vapanta | atha॒ śmaśrṷ̄ṇi | atho̭papa॒kṣau | tata॒ste-'vā᳚ñca āyann | parā̭-'bhavann | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | avāṃ̭eti || 28 ||
atho॒ parai॒va bha̭vati | atha̭ de॒vā ū॒rdhva-mpṛ॒ṣṭhebhyo̭-'paśyann | ta ṷpapa॒kṣāvagrḙ-'vapanta | atha॒ śmaśrṷ̄ṇi | atha॒ keśāṋ | tata॒stḙ-'bhavann | su॒va॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yann | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | bhava̭tyā॒tmanā᳚ | atho̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || 29 ||
athai॒ta-nmanṷ-rva॒ptre mi̭thu॒na-ma̭paśyat | sa śmaśrū॒ṇyagrḙ-'vapata | atho̭papa॒kṣau | atha॒ keśāṋ | tato॒ vai sa prājā̭yata pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate || de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te saṃ̭va~thsa॒re vyāya̭cchanta | tā-nde॒vāścā̭tu-rmā॒syaire॒vābhi prāyṷñjata || 30 ||
vai॒śva॒de॒vena̭ ca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñja॒tendra̭rājānaḥ | tāñchī॒r॒ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | va॒ru॒ṇa॒ pra॒ghā॒sai-śca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñjata॒ varṷṇarājānaḥ | tāñchī॒r॒ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | sā॒ka॒me॒dhaiśca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñjata॒ soma̭rājānaḥ | tāñchī॒ra॒.ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | yā saṃ̭va~thsa॒ra ṷpajī॒vā ''sī᳚t | tāmḙṣā-mavṛñjata | tato̭ de॒vā abha̭vann | parā-'sṷrāḥ || 31 ||
ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg-ścā̭turmā॒syai-ryaja̭te | bhrātṛ̭vyasyai॒va mā॒so vṛ॒ktvā | śī॒r॒ṣanni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca | yaiṣā saṃ̭va~thsa॒ra ṷpajī॒vā | vṛ॒ṅkte tā-mbhrātṛ̭vyasya | kṣu॒dhā 'sya॒ bhrātṛ̭vyaḥ॒ parā̭ bhavati || lo॒hi॒tā॒ya॒sena॒ niva̭rtayate | yadvā i॒māma॒gnir-ṛ॒tāvāga̭te niva॒rtaya̭ti | e॒tade॒vaināgṃ̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā niva̭rtayati | sā tata॒-śśva-śśvo॒ bhūya̭sī॒ bhava̭ntyeti || 32 ||
prajā̭yate | ya e॒vaṃ-vi~॒dvā~llo̭hitāya॒sena̭ niva॒rtaya̭te | e॒tade॒va rū॒pa-ṅkṛ॒tvā niva̭rtayate | sa tata॒-śśva-śśvo॒ bhūyā॒n-bhava̭nneti | praiva jā̭yate || tre॒ṇyā śa̭la॒lyā niva̭rtayeta | trīṇi̭ trīṇi॒ vai de॒vānā̭mṛ॒ddhāni̭ | trīṇi॒ chandāgṃ̭si | trīṇi॒ sava̭nāni | traya̭ i॒me lo॒kāḥ || 33 ||
ṛ॒ddhyāme॒va ta-dvī॒rya̭ e॒ṣu lo॒keṣu॒ prati̭ tiṣṭhati || yaccā̭turmāsyayā॒-jyā᳚tmano॒ nāva॒dyet | de॒vebhya॒ āvṛ̭ścyeta | ca॒tṛ॒ṣu ca̭tṛṣu॒ māsḙṣu॒ niva̭rtayeta | pa॒rokṣa̭me॒va ta-dde॒vebhya̭ ā॒tmano-'va̭dya॒tyanā᳚ vraskāya || de॒vānāṃ॒-vā~ e॒ṣa ānī̭taḥ | yaścā̭turmāsyayā॒jī | ya e॒vaṃ-vi~॒dvānni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca | de॒vatā̭ e॒vāpyḙti | nāsya̭ ru॒draḥ pra॒jā-mpa॒śū-na॒bhima̭nyate || 34 ||
(e॒tye॒- tya॒ - yu॒ñja॒tā - sṷrā - eti - lo॒kā - ma̭nyate) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - agnicayanaśeṣā iṣṭakopadhānamantrāḥ, tatra santatyākhyeṣṭakāmantrāḥ
āyṷṣaḥ prā॒ṇagṃ santa̭nu | prā॒ṇāda̭pā॒nagṃ santa̭nu | a॒pā॒nā-dvyā॒nagṃ santa̭nu | vyā॒nāccakṣu॒-ssanta̭nu | cakṣṷṣa॒-śśrotra॒gṃ॒ santa̭nu | śrotrā॒-nmana॒-ssanta̭nu | mana̭so॒ vāca॒gṃ॒ santa̭nu | vā॒ca ā॒tmāna॒gṃ॒ santa̭nu | ā॒tmanaḥ̭ pṛthi॒vīgṃ santa̭nu | pṛ॒thi॒vyā a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ santa̭nu | a॒ntari̭kṣā॒-ddiva॒gṃ॒ santa̭nu |diva॒-ssuva॒-ssanta̭nu || 35 ||
(a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ santa̭nu॒ dve ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - agnicayanaśeṣā tharvaśiro-'bhidhānānāmiṣṭakānā-mmantrāḥ
indro̭ dadhī॒co a॒sthabhiḥ̭ | vṛ॒trāṇya pra̭tiṣkutaḥ | ja॒ghāna̭ nava॒ tīrnava̭ || i॒cchannaśva̭sya॒ yacchiraḥ̭ | parva̭te॒ṣvapa̭ śritam | ta-dvi̭daccharya॒ṇāva̭ti || atrā ha ॒gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷrapī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he || indra॒midgā॒thino̭ bṛ॒hat || 36 ||
indra̭ma॒rkebhi̭ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒-vā~ṇī̭ranūṣata || indra॒ iddharyo॒-ssacā᳚ | sammi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ || indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | ā sūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat || indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 37 ||
u॒gra u॒grābhi̭rū॒tibhiḥ̭ || tamindraṃ̭-vā~jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho bhṷvat || indra॒-ssadāma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒-ssa balḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ || gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu-ru॒gro astṛ̭taḥ || 38 ||
(bṛ॒ha- ccā - stṛ̭taḥ) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - somaśeṣabhūtā iṣṭayaḥ. (ādhvarabrāhmaṇam)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | sa pra॒jāpa̭ti॒rindra̭-ñjye॒ṣṭha-mpu॒tramapa॒ nya̭dhatta | nedḙna॒masṷrā॒ balī̭yāgṃ so-'hana॒nniti̭ | pra॒hrādo̭ ha॒ vai kā̭yādha॒vaḥ | vi॒roca̭na॒gg॒ sva-mpu॒tramapa॒ nya̭dhatta | nedḙna-nde॒vā a̭hana॒nniti̭ | te de॒vāḥ pra॒jāpa̭ti-mupasa॒metyo̭cuḥ | nārā॒jaka̭sya yu॒ddhama̭sti | indra॒manvi̭cchā॒meti̭ | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchann || 39 ||
taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒rnānva̭vindann | tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchann | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindann | tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒ vai nāma̭ | tā iṣṭa̭ya॒ ityāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || tasmā̭ e॒tamā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ndīkṣa॒ṇīya॒-nnira̭vapann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tānpa̭tnī saṃyā~॒jānta॒ upā̭nayann || 40 ||
te tada̭-ntame॒va kṛ॒tvoda̭dravann || te prā̭ya॒ṇīya̭ma॒bhi sa॒māro̭hann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tāñchaṃ॒yva~̭nta॒ upā̭nayann | te tada̭tamme॒va kṛ॒tvoda̭dravann || ta ā̭ti॒thyama॒bhi sa॒māro̭hann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tāniḍā᳚nta॒ upā̭nayann | te tada̭tamme॒va kṛ॒tvoda̭dravann | tasmā̭ de॒tā e॒tada̭ntā॒ iṣṭa̭ya॒-ssanti̭ṣṭhante || 41 ||
e॒vagṃ hi de॒vā akṷrvata | iti̭ de॒vā a̭kurvata | ityu॒ vai ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ kurvate || te de॒vā ṷ̄cuḥ | yadvā i॒damu॒ccai-rya॒jñena॒ carā̭ma | tanno-'sṷrāḥ pā॒pmā-'nṷvindanti | u॒pā॒gṃ॒śṷ̄pa॒sadā̭ carāma | tathā॒ no-'sṷrāḥ pā॒pmā nānṷvethsya॒ntīti̭ | ta ṷpā॒gṃ॒śṷ̄pa॒sada̭-matanvata | ti॒sra e॒va sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ || 42 ||
sru॒veṇā̭ghā॒ra-mā॒ghārya̭ | ti॒sraḥ parā̭cī॒-rāhṷtīr-hu॒tvā | sru॒veṇo̭pa॒sada̭-ñjuha॒vāñca̭kruḥ | u॒graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāheti̭ | a॒śa॒na॒yā॒pi॒pā॒se ha॒ vā u॒graṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca॒ vaira̭hatya-ñca tve॒ṣaṃ-va~caḥ̭ | e॒tagṃ ha॒ vāva tacca̭turdhāvihi॒ta-mpā॒pmāna̭-nde॒vā apa̭jaghnire || tatho̭ e॒vaitadḙvaṃ॒-vi~dyaja̭mānaḥ | ti॒sra e॒va sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ | sru॒veṇā̭ghā॒ra-mā॒ghārya̭ || 43 ||
ti॒sraḥ parā̭cī॒rāhṷtīr-hu॒tvā | sru॒veṇo̭pa॒sada̭-ñjuhoti | u॒graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāheti̭ | a॒śa॒na॒yā॒pi॒pā॒se ha॒ vā u॒graṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca॒ vaira̭hatya-ñca tve॒ṣaṃ-va~caḥ̭ | e॒tame॒va tacca̭turdhā-vihi॒ta-mpā॒pmānaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'pa̭hate || tḙ-'bhi॒nīyai॒vāhaḥ̭ pa॒śumā-'la̭bhanta | ahna̭ e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyumapa̭jaghnire | tenā̭bhi॒nīyḙva॒ rātreḥ॒ prāca̭rann | rātri̭yā e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyumapa̭jaghnire || 44 ||
tasmā̭dabhi॒nīyai॒vāhaḥ̭ pa॒śumāla̭bheta | ahna̭ e॒va ta-dyaja̭mā॒no 'va̭rti-mpā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭nudate | tenā̭bhi॒nīyḙva॒ rātreḥ॒ praca̭ret | rātri̭yā e॒va ta-dyaja̭mā॒no 'va̭rti-mpā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭nudate || sa e॒ṣa ṷpavasa॒thīye 'ha̭n-dvideva॒tyaḥ̭ pa॒śurāla̭bhyate | dva॒yaṃ-vā~ a॒smin ~lo॒ke yaja̭mānaḥ | asthi̭ ca mā॒gṃ॒sa-ñca̭ | asthi̭ cai॒va tena̭ mā॒gṃ॒sa-ñca॒ yaja̭māna॒-ssagg skṷrute || tā vā e॒tāḥ pañca̭ de॒vatāḥ᳚ | a॒gnīṣomā̭-va॒gni-rmi॒trāvarṷṇau || 45 ||
pa॒ñca॒pa॒ñcī vai yaja̭mānaḥ | tvammā॒gṃ॒ sagg snāvāsthi̭ ma॒jjā | e॒tame॒va tatpa̭ñcadhā vihi॒tamā॒tmānaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati | bhe॒ṣa॒jatā̭yai nirvaruṇa॒tvāya̭ || tagṃ sa॒ptabhi॒-śchando̭bhiḥ prā॒tara̭hvayann | tasmā᳚thsa॒pta ca̭turutta॒rāṇi॒ chandāgṃ̭si prātaranuvā॒ke-'nū᳚cyante || tame॒tayo̭-pasa॒metyo-pā̭sīdann | upā᳚smai gāyatā nara॒ iti̭ | tasmā̭ de॒tayā̭ bahiṣpavamā॒na ṷpa॒sadyaḥ̭ || 46 ||
(ai॒ccha॒n - na॒na॒ya॒gg॒ - sti॒ṣṭha॒nte॒ - 'nūcyā॒ - nūcya̭ sru॒veṇā̭ghā॒ramā॒ghārya॒ - rātri̭yā e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmānaṃ̭ mṛ॒tyumapa̭jaghnire - mi॒trāvarṷṇau॒ - +nava̭ ca ) (a. 9)
(de॒vā yaja̭māno de॒vā de॒vā yaja̭māno॒ yaja̭māno-'labhanta॒ prāca̭ra~llabheta॒ praca̭re॒dāla̭bha॒ntāla̭bheta mṛ॒tyumapa̭jaghnire॒ bhrātṛ̭vyān)
anuvākaṃ 10 - trivṛdādistomarūpāṇi somaṅgāni. (ādhvarabrāhmaṇam)
sa sa̭mu॒dra ṷttara॒taḥ prājva̭la-dbhūmya॒ntena̭ | e॒ṣa vāva sa sa̭mu॒draḥ | yaccātvā̭laḥ | e॒ṣa ṷ ve॒va sa bhū᳚mya॒ntaḥ | yadve᳚dya॒ntaḥ | tade॒tat-tri̭śa॒la-ntri̭pūru॒ṣam | tasmā॒t-ta-ntri̭vita॒sta-ṅkha̭nanti || sa sṷvarṇaraja॒tābhyā᳚-ṅku॒śībhyā॒-mpari̭gṛhīta āsīt | taṃ-ya~da॒syā addhya॒jana̭yann | tasmā̭dādi॒tyaḥ || 47 ||
atha॒ ya-thsṷvarṇaraja॒tābhyā᳚-ṅku॒śībhyā॒-mpari̭gṛhīta॒ āsī᳚t | sā-'sya̭ kauśi॒katā᳚ || ta-ntri॒vṛtā॒-'bhi prāstṷvata | ta-ntri॒vṛtā ''da̭data | ta-ntri॒vṛtā ''ha̭rann | yāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ || ta-mpa̭ñcada॒śenā॒bhi prāstṷvata | ta-mpa̭ñcada॒śenāda̭data | ta-mpa̭ñcada॒śenāha̭rann | yāva̭tī pañcada॒śasya॒ mātrā᳚ || 48 ||
tagṃ sa̭ptada॒śenā॒bhi prāstṷvata | tagṃ sa̭ptada॒śenāda̭data | tagṃ sa̭ptada॒śenāha̭rann | yāva̭tī saptada॒śasya॒ mātrā᳚ | tasya̭ saptada॒śena̭ hri॒yamā̭ṇasya॒ tejo॒ haro̭-'patat | tamḙkavi॒gṃ॒ śenā॒bhi prāstṷvata | tamḙkavi॒gṃ॒śenāda̭data | tamḙkavi॒gṃ॒śenāha̭rann | yāva̭tyekavi॒gṃ॒śasya॒ mātrā᳚ || te yat-tri॒vṛtā᳚ stu॒vate᳚ || 49 ||
tri॒vṛtai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date | ta-ntri॒vṛtai॒va ha̭ranti | yāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ | a॒gnirvai tri॒vṛt | yāva॒dvā a॒gnerdaha̭to dhū॒ma u॒detyānu॒vyeti̭ | tāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ | a॒gnere॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti || atha॒ yatpa̭ñcada॒śena̭ stu॒vate᳚ | pa॒ñca॒da॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒-māda̭date || 50 ||
ta-mpa̭ñcada॒śenai॒va ha̭ranti | yāva̭tī pañcada॒śasya॒ mātrā᳚ | ca॒ndramā॒ vai pa̭ñcada॒śaḥ | e॒ṣa hi pa̭ñcada॒śyāma̭pakṣī॒yate᳚ | pa॒ñca॒daśyā-mā̭pū॒ryate᳚ | ca॒ndrama̭sa e॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti | atha॒ yathsa̭ptada॒śena̭ stu॒vate᳚ | sa॒pta॒da॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date | tagṃ sa̭ptada॒śenai॒va ha̭ranti || 51 ||
yāva̭tī saptada॒śasya॒ mātrā᳚ | pra॒jāpa̭ti॒rvai sa̭ptada॒śaḥ | pra॒jāpa̭tere॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti | atha॒ yadḙkavi॒gṃ॒śena̭ stu॒vate᳚ | e॒ka॒vi॒gṃ॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒-māda̭date | tamḙkavi॒gṃ॒śenai॒va ha̭ranti | yāva̭tyekavi॒gṃ॒śasya॒ mātrā᳚ | a॒sau vā ā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | ā॒di॒tyasyai॒vaina॒-ntat || 52 ||
mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti || te ku॒śyau᳚ | vya̭ghnann | te a̭horā॒tre a̭bhavatām | aha̭re॒va su॒varṇā̭ 'bhavat | ra॒ja॒tā rātriḥ̭ | sa yadā̭di॒tya u॒deti̭ | e॒tāme॒va tathsu॒varṇā᳚-ṅku॒śīmanu॒ samḙti | atha॒ yada̭sta॒meti̭ | e॒tāme॒va ta-dra̭ja॒tā-ṅku॒śīmanu॒ saṃvi~̭śati || pra॒hrādo̭ ha॒ vai kā̭yādha॒vaḥ | vi॒roca̭na॒gg॒ sva-mpu॒tramudā᳚syat | sa pra̭da॒ro̭-'bhavat | tasmā᳚-tprada॒rādṷda॒ka-nnācā̭met || 53 ||
(ā॒di॒tyaḥ - pa̭ñcada॒śasya॒ mātrā᳚ - stu॒vatḙ - pañcada॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date - saptada॒śenai॒va ha̭ran - tyādi॒tyasyai॒vaina॒nta-d॒ vi̭śati ca॒tvāri̭ ca) (a. 10)
anuvākaṃ 11 - savanīyapaśupuroḍāśāḥ (ādhvarabrāhmaṇam)
ye vai ca॒tvāra॒-sstomāḥ᳚ | kṛ॒ta-ntat | atha॒ ye pañca̭ | kali॒-ssaḥ | tasmā॒ccatṷṣṭomaḥ | taccatṷṣṭomasya catuṣṭoma॒tvam || tadā̭huḥ | ka॒ta॒māni॒ tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi | ya e॒tasya॒ stomā॒ iti̭ | tri॒vṛt-pa̭ñcada॒śa-ssa̭ptada॒śa ḙkavi॒gṃ॒śaḥ || 54 ||
e॒tāni॒ vāva tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi | ya e॒tasya॒ stomāḥ᳚ || so᳚-'bravīt | sa॒pta॒da॒śena̭ hri॒yamā̭ṇo॒ vya̭leśiṣi | bhi॒ṣajya̭ta॒ meti̭ | tama॒śvinaṷ dhā॒nābhi̭-rabhiṣajyatām | pū॒ṣā ka̭ra॒mbheṇa̭ | bhāra̭tī parivā॒peṇa̭ | mi॒trāvarṷṇau paya॒sya̭yā || tadā̭huḥ || 55 ||
yada॒śvibhyā᳚-ndhā॒nāḥ | pū॒ṣṇaḥ ka̭ra॒mbhaḥ | bhāra̭tyai parivā॒paḥ | mi॒trāvarṷṇayoḥ paya॒syā-'tha̭ | kasmā̭de॒teṣāgṃ̭ ha॒viṣā॒mindra̭me॒va ya̭ja॒ntīti̭ | e॒tā hyḙna-nde॒vatā॒ iti̭ brūyāt | e॒tair-ha॒virbhi॒-rabhi̭ṣajya॒gg॒-stasmā॒diti̭ || taṃ-va~sa̭vo॒-'ṣṭāka̭pālena prātassava॒nḙ-'bhiṣajyann | ru॒drā ekā̭daśakapālena॒ māddhya̭ndine॒ sava̭ne | viśvḙ de॒vā dvāda̭śakapālena tṛtīyasava॒ne || 56 ||
sa yada॒ṣṭāka̭pālā-nprātassava॒ne ku॒ryāt | ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne | dvāda̭śakapālāg stṛtīya sava॒ne | vilo̭ma॒ ta-dya॒jñasya̭ kriyeta | ekā̭daśakapālāne॒va prā̭tassava॒ne kṷryāt | ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne | ekā̭daśakapālāg stṛtīya sava॒ne | ya॒jñasya̭ saloma॒tvāya̭ || tadā̭huḥ | ya-dvasṷ̄nā-mprātassava॒nam | ru॒drāṇā॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭nam | viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-ntṛtīyasava॒nam | atha॒ kasmā̭de॒teṣāgṃ̭ ha॒viṣā॒mindra̭me॒va ya̭ja॒ntīti̭ | e॒tā hyḙna-nde॒vatā॒ iti̭ brūyāt | e॒tair-ha॒virbhi॒rabhi̭ṣajya॒gg॒ stasmā॒diti̭ || 57 ||
(e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-ā̭hu-stṛtīyasava॒ne-prā̭tassava॒na-mpañca̭ ca) (a. 11)
anuvākaṃ 12 - saptachandāṃsi prapañcyante (ādhvarabrāhmaṇam)
tasyāvā̭co-'vapā॒dāda̭bibhayuḥ | tame॒teṣṷ sa॒ptasu॒ chandaḥ̭ svaśrayann | yadaśra̭yann | tacchrā̭ya॒ntīya̭sya śrāyantīya॒tvam | yadavā̭rayann | ta-dvā̭rava॒ntīya̭sya vāravantīya॒tvam || tasyāvā̭ca e॒vāva̭pā॒dāda̭bibhayuḥ | tasmā̭ e॒tāni̭ sa॒pta ca̭turutta॒rāṇi॒ chandā॒g॒syupā̭dadhuḥ | teṣā॒mati॒ trīṇya̭ricyanta | na trīṇyuda̭bhavann || 58 ||
sa bṛ̭ha॒tīme॒vā-spṛ̭śat | dvābhyā̭ma॒kṣarā᳚bhyām | a॒ho॒rā॒trābhyā̭me॒va || tadā̭huḥ | ka॒ta॒mā sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒tī | yasyā॒-nta-tpra॒tyati̭ṣṭhat | dvāda̭śa paurṇamā॒syaḥ̭ | dvāda॒śāṣṭa̭kāḥ | dvāda̭śāmāvā॒syāḥ᳚ | e॒ṣā vāva sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒tī || 59 ||
yasyā॒-nta-tpra॒tyati̭ṣṭha॒diti̭ || yāni̭ ca॒ chandāg̭-sya॒tyari̭cyanta | yāni̭ ca॒ nodabha̭vann | tāni॒ nirvī᳚ryāṇi hī॒nānya̭manyanta | sā 'bra̭vī-dbṛha॒tī | māme॒va bhū॒tvā | māmupa॒ sagg śra̭ya॒teti̭ | ca॒turbhi̭ra॒kṣarai̭-ranu॒ṣṭug-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | ca॒turbhi̭ra॒kṣaraiḥ᳚ pa॒ṅkti-rbṛ̭ha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tāni̭ ca॒tvārya॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭-dadhāt || 60 ||
te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām || a॒ṣṭā॒bhi-ra॒kṣarai̭ru॒ṣṇig-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | a॒ṣṭā॒bhira॒kṣarai᳚stri॒ṣṭug-bṛ̭ha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tā-nya॒ṣṭāva॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭dadhāt | te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām | dvā॒da॒śabhi̭-ra॒kṣarai᳚-rgāya॒trī-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | dvā॒da॒śabhi̭-ra॒kṣarai॒-rjaga̭tī-bṛha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tāni॒ dvāda̭śā॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭dadhāt || 61 ||
te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām || so᳚-'bravīt-pra॒jāpa̭tiḥ | chandāgṃ̭si॒ ratho̭ me bhavata | yu॒ṣmābhi̭-ra॒hame॒ta-maddhvā̭na॒manu॒ sañca̭rā॒ṇīti̭ | tasya̭ gāya॒trī ca॒ jaga̭tī ca pa॒kṣāva̭bhavatām | u॒ṣṇikca̭ tri॒ṣṭupca॒ praṣṭyau᳚ | a॒nu॒ṣṭupca̭ pa॒ṅktiśca॒ dhuryau᳚ | bṛ॒ha॒tyḙvoddhira̭bhavat | sa e॒ta-ñcha̭ndora॒thamā॒sthāya̭ | e॒tamaddhvā̭na॒manu॒ sama̭carat | e॒tagṃ ha॒ vai cha̭ndora॒thamā॒sthāya̭ | e॒tamaddhvā̭na॒manu॒ sañca̭rati | yenai॒ṣa e॒ta-thsa॒caṃra̭ti | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsomḙna॒ yaja̭te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || 62 ||
(a॒bha॒va॒n - vāva sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒ - tya̭dadhā॒-d- dvāda̭śā॒kṣarā᳚ṇyapa॒cchidyā̭dadhā - dā॒sthāya॒ ṣaṭca̭) (a. 12)
(a॒gneḥ kṛtti̭kā॒ - ya-tpuṇyaṃ̭ - de॒vasya̭ savi॒tu--r bra̭hmavā॒dinaḥ॒ ka - tyṛ॒tame॒va - de॒vā vā - āyṷṣaḥ prā॒ṇa - mindro̭ dadhī॒co -dḙvāsu॒rā-ssa pra॒jāpa̭tiḥ॒ - sa sa̭mu॒dro - ye vai ca॒tvāra॒ - stasyāvā̭co॒ dvāda̭śa)
(a॒gneḥ kṛtti̭kā - devagṛ॒hā - ṛ॒tame॒va - vai᳚śvade॒vena॒ - te tada̭nta॒ - ta-mpa̭ñcada॒śena॒ - te bṛ̭ha॒tī e॒va dviṣa̭ṣṭiḥ)
(a॒gneḥ kṛtti̭kā॒ - ya u ̭cainame॒vaṃ-ve~da̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ |
Sanskrit — Devanagari (original)
कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके पञ्चमः प्रपाठकः - नक्षत्रेष्टिकाण्डम्
ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,
श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥
अनुवाकं 1 - नक्षत्रेष्टकामन्त्राः, विकृतिरूपचयनगताः
अ॒ग्नेः कृत्ति॑काः । शु॒क्र-म्प॒रस्ता॒-ज्ज्योति॑-र॒वस्ता᳚त् ॥ प्र॒जाप॑ते रोहि॒णी । आपः॑ प॒रस्ता॒दोष॑धयो॒ ऽवस्ता᳚त् ॥ सोम॑स्येन्व॒का वित॑तानि । प॒रस्ता॒द्वय॑न्तो॒ ऽवस्ता᳚त् ॥ रु॒द्रस्य॑ बा॒हू । मृ॒ग॒यवः॑ प॒रस्ता᳚द्विक्षा॒रो॑-ऽवस्ता᳚त् ॥ अदि॑त्यै॒ पुन॑र्वसू । वातः॑ प॒रस्ता॑दा॒र्द्र-म॒वस्ता᳚त् ॥ 1 ॥
बृह॒स्पते᳚स्ति॒ष्यः॑ । जुह्व॑तः प॒रस्ता॒-द्यज॑माना अ॒वस्ता᳚त् ॥ स॒र्पाणा॑-माश्रे॒षाः । अ॒भ्या॒गच्छ॑न्तः प॒रस्ता॑दभ्या॒नृत्य॑न्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ पि॒तृ॒णा-म्म॒घाः । रु॒दन्तः॑ प॒रस्ता॑दपभ्र॒ग्ं॒शो॑-ऽवस्ता᳚त् ॥ अ॒र्य॒म्णः पूर्वे॒ फल्गु॑नी । जा॒या प॒रस्ता॑दृष॒भो॑-ऽवस्ता᳚त् ॥ भग॒स्योत्त॑रे । व॒ह॒तवः॑ प॒रस्ता॒द्वह॑माना अ॒वस्ता᳚त् ॥ 2 ॥
दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्-हस्तः॑ । प्र॒स॒वः प॒रस्ता᳚-थ्स॒निर॒वस्ता᳚त् ॥ इन्द्र॑स्य चि॒त्रा । ऋ॒त-म्प॒रस्ता᳚-थ्स॒त्य-म॒वस्ता᳚त् ॥ वा॒यो-र्निष्ट्या᳚ व्र॒ततिः॑ । प॒रस्ता॒-दसि॑द्धि-र॒वस्ता᳚त् ॥ इ॒न्द्रा॒ग्नि॒यो-र्विशा॑खे । यु॒गानि॑ प॒रस्ता᳚त्-कृ॒षमा॑णा अ॒वस्ता᳚त् ॥ मि॒त्रस्या॑-नूरा॒धाः । अ॒भ्या॒रोह॑त्-प॒रस्ता॑-द॒भ्यारू॑ढ-म॒वस्ता᳚त् ॥ 3 ॥
इन्द्र॑स्य रोहि॒णी । शृ॒णत्-प॒रस्ता᳚त्-प्रतिशृ॒ण-द॒वस्ता᳚त् ॥ निर्-ऋ॑त्यै-मूल॒वर्ह॑णी । प्र॒ति॒भ॒ञ्जन्तः॑ प॒रस्ता᳚त्-प्रतिशृ॒णन्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ अ॒पा-म्पूर्वा॑ अषा॒ढाः । वर्चः॑ प॒रस्ता॒-थ्समि॑ति-र॒वस्ता᳚त् ॥ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना॒-मुत्त॑राः । अ॒भि॒जय॑त्-प॒रस्ता॑-द॒भिजि॑त-म॒वस्ता᳚त् ॥ वि॒ष्णो᳚-श्श्रो॒णा पृ॒च्छमा॑नाः । प॒रस्ता॒त्-पन्था॑ अ॒वस्ता᳚त् ॥ 4 ॥
वसू॑ना॒ग्॒ श्रवि॑ष्ठाः । भू॒त-म्प॒रस्ता॒-द्भूति॑र॒वस्ता᳚त् ॥ इन्द्र॑स्य-श॒तभि॑षक् । वि॒श्वव्य॑चाः प॒रस्ता᳚-द्वि॒श्वक्षि॑ति-र॒वस्ता᳚त् ॥ अ॒जस्यैक॑पदः॒ पूर्वे᳚ प्रोष्ठप॒दाः । वै॒श्वा॒न॒र-म्प॒रस्ता᳚-द्वैश्वावस॒व-म॒वस्ता᳚त् ॥ अहे᳚र्बु॒ध्निय॒-स्योत्त॑रे । अ॒भि॒षि॒ञ्चन्तः॑ प॒रस्ता॑-दभिषु॒ण्वन्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ पू॒ष्णो रे॒वती᳚ । गावः॑ प॒रस्ता᳚-द्व॒थ्सा अ॒वस्ता᳚त् ॥ अ॒श्विनो॑रश्व॒युजौ᳚ । ग्रामः॑ प॒रस्ता॒थ्सेना॒ ऽवस्ता᳚त् ॥ य॒मस्या॑प॒भर॑णीः । अ॒प॒कर्ष॑न्तः प॒रस्ता॑-दप॒वह॑न्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ पू॒र्णा प॒श्चादु॒त पू॒र्णा पु॒रस्ता॒दुन्म॑ध्य॒तः पौ᳚र्णमा॒सी जि॑गाय । तस्या᳚-न्दे॒वा अधि॑ सं॒वँस॑न्त उत्त॒मे नाक॑ इ॒ह मा॑दयन्ताम् ॥, यत्ते॑ दे॒वा अद॑धु र्भाग॒धेय॒ममा॑वास्ये सं॒वँस॑न्तो महि॒त्वा । सानो॑ य॒ज्ञ-म्पि॑पृहि विश्ववारे र॒यि-न्नो॑ धेहि सुभगे सु॒वीर᳚म् ॥ ॥ 5 ॥
(आ॒र्द्रम॒वस्ता॒-द्- वह॑माना अ॒वस्ता॑ - द॒भ्यारू॑ढम॒वस्ता॒त् - पन्था॑ अ॒वस्ता᳚-द्- व॒थ्सा अ॒वस्ता॒-त्पञ्च॑ च) (अ. 1)
अनुवाकं 2 - कर्मानुष्ठानार्हः नक्षत्ररूपः पुण्यकालः
य-त्पुण्य॒-न्नक्ष॑त्रम् । त-द्ब-ट्कु॑र्वीतोपव्यु॒षम् । य॒दा वै सूर्य॑ उ॒देति॑ । अथ॒ नक्ष॑त्र॒-न्नैति॑ । याव॑ति॒ तत्र॒ सूर्यो॒ गच्छे᳚त् । यत्र॑ जघ॒न्य॑-म्पश्ये᳚त् । ताव॑ति कुर्वीत य-त्का॒री स्यात् । पु॒ण्या॒ह ए॒व कु॑रुते । ए॒वग्ं ह॒ वै य॒ज्ञेषु॑-ञ्च श॒तद्यु॑म्न-ञ्च मा॒थ्स्यो नि॑रवसाय॒या-ञ्च॑कार ॥ 6 ॥
यो वै न॑क्ष॒त्रिय॑-म्प्र॒जाप॑तिं॒-वेँद॑ । उ॒भयो॑रेनं-लोँ॒कयो᳚र्विदुः । हस्त॑ ए॒वास्य॒ हस्तः॑ । चि॒त्रा शिरः॑ । निष्ट्या॒ हृद॑यम् । ऊ॒रू विशा॑खे । प्र॒ति॒ष्ठा ऽनू॑रा॒धाः । ए॒ष वै न॑क्ष॒त्रियः॑ प्र॒जाप॑तिः । य ए॒वं-वेँद॑ । उ॒भयो॑रेनं-लोँ॒कयो᳚र्विदुः ॥ 7 ॥
अ॒स्मिग्ग्श्चा॒-मुष्मिग्ग्॑श्च ॥ या-ङ्का॒मये॑त दुहि॒तर॑-म्प्रि॒या स्या॒दिति॑ । ता-न्निष्ट्या॑या-न्दद्यात् । प्रि॒यैव भ॑वति । नेव॒ तु पुन॒राग॑च्छति ॥ अ॒भि॒जिन्नाम॒ नक्ष॑त्रम् । उ॒परि॑ष्टा-दषा॒ढाना᳚म् । अ॒वस्ता᳚च्छ्रो॒णायै᳚ । दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । ते दे॒वास्तस्मि॒-न्नक्ष॑त्रे॒-ऽभ्य॑जयन्न् ॥ 8 ॥
यद॒भ्यज॑यन्न् । तद॑भि॒जितो॑-ऽभिजि॒त्त्वम् । य-ङ्का॒मये॑ता-नपज॒य्य-ञ्ज॑ये॒दिति॑ । तमे॒तस्मि॒-न्नक्ष॑त्रे यातयेत् । अ॒न॒प॒ज॒य्यमे॒व ज॑यति । पा॒पप॑राजितमिव॒ तु ॥ प्र॒जाप॑तिः प॒शून॑सृजत । ते नक्ष॑त्र-न्नक्षत्र॒-मुपा॑तिष्ठन्त । ते स॒माव॑न्त ए॒वाभ॑वन्न् । ते रे॒वती॒-मुपा॑तिष्ठन्त ॥ 9 ॥
ते रे॒वत्या॒-म्प्राभ॑वन्न् । तस्मा᳚-द्रे॒वत्या᳚-म्पशू॒ना-ङ्कु॑र्वीत । य-त्किञ्चा᳚र्वा॒चीन॒ग्ं॒ सोमा᳚त् । प्रैव भ॑वन्ति ॥ स॒लि॒लं-वाँ इ॒दम॑न्त॒रासी᳚त् । यदत॑रन्न् । त-त्तार॑काणा-न्तारक॒त्वम् । यो वा इ॒ह यज॑ते । अ॒मुग्ं सलो॒क-न्न॑क्षते । तन्नक्ष॑त्राणा-न्नक्षत्र॒त्वम् ॥ 10 ॥
दे॒व॒गृ॒हा वै नक्ष॑त्राणि । य ए॒वं-वेँद॑ । गृ॒ह्ये॑व भ॑वति ॥ यानि॒ वा इ॒मानि॑ पृथि॒व्याश्चि॒त्राणि॑ । तानि॒ नक्ष॑त्राणि । तस्मा॑-दश्ली॒लना॑मग्ग्-श्चि॒त्रे । नाव॑स्ये॒न्न य॑जेत । यथा॑ पापा॒हे कु॑रु॒ते । ता॒दृगे॒व तत् ॥ दे॒व॒न॒क्ष॒त्राणि॒ वा अ॒न्यानि॑ ॥ 11 ॥
य॒म॒न॒क्ष॒त्राण्य॒न्यानि॑ । कृत्ति॑काः प्रथ॒मम् । विशा॑खे उत्त॒मम् । तानि॑ देवनक्ष॒त्राणि॑ । अ॒नू॒रा॒धाः प्र॑थ॒मम् । अ॒प॒भर॑णी-रुत्त॒मम् । तानि॑ यमनक्ष॒त्राणि॑ । यानि॑ देवनक्ष॒त्राणि॑ । तानि॒ दक्षि॑णेन॒ परि॑यन्ति । यानि॑ यमनक्ष॒त्राणि॑ ॥ 12 ॥
तान्युत्त॑रेण ॥ अन्वे॑षामरा॒थ्स्मेति॑ । तद॑नूरा॒धाः । ज्ये॒ष्ठमे॑षा-मवधि॒ष्मेति॑ । तज्ज्ये᳚ष्ठ॒घ्नी । मूल॑मेषामवृक्षा॒मेति॑ । त-न्मू॑ल॒वर्ह॑णी । यन्नास॑हन्त । तद॑षा॒ढाः । यदश्लो॑णत् ॥ 13 ॥
तच्छ्रो॒णा । यदशृ॑णोत् । तच्छ्रवि॑ष्ठाः । यच्छ॒त-मभि॑षज्यन्न् । तच्छ॒तभि॑षक् । प्रो॒ष्ठ॒प॒देषूद॑यच्छन्त । रे॒वत्या॑मरवन्त । अ॒श्व॒युजो॑रयुञ्जत । अ॒प॒भर॑णी॒ष्व पा॑वहन्न् । तानि॒ वा ए॒तानि॑ यमनक्ष॒त्राणि॑ ॥ यान्ये॒व दे॑वनक्ष॒त्राणि॑ । तेषु॑ कुर्वीत यत्का॒री स्यात् । पु॒ण्या॒ह ए॒व कु॑रुते ॥ 14 ॥
(च॒का॒ - रै॒वं-वेँदो॒भयो॑ रेनं-लोँ॒कयो᳚र्विदु - रजयन् - रे॒वती॒मुपा॑तिष्ठन्त - नक्षत्र॒त्व - म॒न्यानि॒ - यानि॑ यमनक्ष॒त्रा - ण्यश्लो॑ण--द्यमनक्ष॒त्राणि॒ त्रीणि॑ च) (अ. 2)
अनुवाकं 3 - कर्मानुष्ठानार्हः दिवसभागरूपः हेयोपादेयकाल विभागः
दे॒वस्य॑ सवि॒तुः प्रा॒तः प्र॑स॒वः प्रा॒णः । वरु॑णस्य सा॒यमा॑स॒वो॑-ऽपा॒नः ॥ य-त्प्र॑ती॒चीन॑-म्प्रात॒स्तना᳚त् । प्रा॒चीनग्ं॑ सङ्ग॒वात् । ततो॑ दे॒वा अ॑ग्निष्टो॒म-न्निर॑मिमत । तत्-तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ मि॒त्रस्य॑ सङ्ग॒वः । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ ।
तस्मा॒त्तर्हि॑ प॒शवः॑ स॒माय॑न्ति ॥ य-त्प्र॑ती॒चीनग्ं॑ सङ्ग॒वात् ॥ 15 ॥
प्रा॒चीन॑-म्म॒द्ध्यन्दि॑नात् । ततो॑ दे॒वा उ॒क्थ्य॑-न्निर॑मिमत । तत्-तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ बृह॒स्पते᳚-र्म॒द्ध्यन्दि॑नः । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ । तस्मा॒त्तर्हि॒ तेक्ष्णि॑ष्ठ-न्तपति ॥ यत्-प्र॑ती॒चीन॑-म्म॒द्ध्यन्दि॑नात् । प्रा॒चीन॑-मपरा॒ह्णात् । ततो॑ दे॒वा-ष्षो॑ड॒शिन॒-न्निर॑मिमत । तत्तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ 16 ॥
भग॑स्यापरा॒ह्णः । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ । तस्मा॑दपरा॒ह्णे कु॑मा॒र्यो॑ भग॑मि॒च्छमा॑ना-श्चरन्ति ॥ यत्-प्र॑ती॒चीन॑मपरा॒ह्णात् । प्रा॒चीनग्ं॑ सा॒यात् । ततो॑ दे॒वा अ॑तिरा॒त्र-न्निर॑मिमत । तत्तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ वरु॑णस्य सा॒यम् । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ । तस्मा॒त्तर्हि॒ नानृ॑तं-वँदेत् ॥ 17 ॥
ब्रा॒ह्म॒णो वा अ॑ष्टावि॒ग्ं॒शो नक्ष॑त्राणाम् । स॒मा॒नस्याह्नः॒ पञ्च॒ पुण्या॑नि॒ नक्ष॑त्राणि । च॒त्वार्य॑श्ली॒लानि॑ । तानि॒ नव॑ । यच्च॑ प॒रस्ता॒न्नक्ष॑त्राणां॒-यँच्चा॒वस्ता᳚त् । तान्येका॑दश । ब्रा॒ह्म॒णो द्वा॑द॒शः । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सं॑वँथ्स॒रं-व्रँ॒त-ञ्चर॑ति । सं॒वँ॒थ्स॒रेणै॒वास्य॑ व्र॒त-ङ्गु॒प्त-म्भ॑वति ॥ स॒मा॒नस्याह्नः॒ पञ्च॒ पुण्या॑नि॒ नक्ष॑त्राणि । च॒त्वार्य॑श्ली॒लानि॑ । तानि॒ नव॑ । आ॒ग्ने॒यी रात्रिः॑ । ऐ॒न्द्रमहः॑ । तान्येका॑दश । आ॒दि॒त्यो द्वा॑द॒शः । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सं॑वँथ्स॒रं-व्रँ॒त-ञ्चर॑ति । सं॒वँ॒थ्स॒रेणै॒वास्य॑ व्र॒त-ङ्गु॒प्त-म्भ॑वति ॥ 18 ॥
(स॒ङ्ग॒वाथ् - षो॑ड॒शिन॒-न्निर॑मिमत॒ तत्तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒गो - व॑दे-द्- भवति समा॒नस्याह्नः॒ पञ्च॒ पुण्या॑नि॒ नक्ष॑त्राण्य॒ष्टौ च॑) (अ. 3)
अनुवाकं 4 - सोमशेषभूता पात्रस्तुतिः.(आध्वरब्राह्मणशेषः)
ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । कति॒ पात्रा॑णि य॒ज्ञं-वँ॑ह॒न्तीति॑ । त्रयो॑द॒शेति॑ ब्रूयात् । स यद्ब्रू॒यात् । कस्तानि॒ निर॑मिमी॒तेति॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ ब्रूयात् । स यद्ब्रू॒यात् । कुत॒स्तानि॒ निर॑मिमी॒तेति॑ । आ॒त्मन॒ इति॑ । प्रा॒णा॒पा॒नाभ्या॑-मे॒वोपाग्॑-श्वन्तर्या॒मौ निर॑मिमीत ॥ 19 ॥
व्या॒नादु॑पाग्ंशु॒ सव॑नम् । वा॒च ऐ᳚न्द्रवाय॒वम् । द॒क्ष॒क्र॒तुभ्या᳚-म्मैत्रावरु॒णम् । श्रोत्रा॑दाश्वि॒नम् । चक्षु॑ष-श्शु॒क्रा म॒न्थिनौ᳚ । आ॒त्मन॑ आग्रय॒णम् । अङ्गे᳚भ्य उ॒क्थ्य᳚म् । आयु॑षो ध्रु॒वम् । प्र॒ति॒ष्ठाया॑ ऋतुपा॒त्रे ॥ य॒ज्ञं-वाँव त-म्प्र॒जाप॑ति॒-र्निर॑मिमीत । स निर्मि॑तो॒ नाद्ध्रि॑यत॒ सम॑व्लीयत । स ए॒ता-न्प्र॒जाप॑ति-रपिवा॒पान॑-पश्यत् । तान्निर॑वपत् । तैर्वै स य॒ज्ञमप्य॑वपत् । यद॑पिवा॒पा भव॑न्ति । य॒ज्ञस्य॒ धृत्या॒ असं॑व्लँयाय ॥ 20 ॥
(उ॒पा॒ग्॒श्व॒न्त॒र्या॒मौ निर॑मिमीता- मिमीत॒ षट् च॑) (अ. 4)
अनुवाकं 5 - चातुर्मास्यशेषा वपनमन्त्राः, (राजसूयब्राह्मणम्)
ऋ॒तमे॒व प॑रमे॒ष्ठि । ऋ॒त-न्नात्ये॑ति॒ कि-ञ्च॒न । ऋ॒ते स॑मु॒द्र आहि॑तः । ऋ॒ते भूमि॑रि॒यग्ग् श्रि॒ता । अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ । शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये ॥ 21 ॥
तप॑सा॒-ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒-भिव॑र्तये । तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व्र॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ य-द्घ॒र्मः प॒र्यव॑र्तयत् । अन्ता᳚-न्पृथि॒व्या दि॒वः । अ॒ग्निरीशा॑न॒ ओज॑सा । वरु॑णो धी॒तिभिः॑ स॒ह ॥ 22 ॥
इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-स्सखि॑भि-स्स॒ह ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ । शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये । तप॑सा॒ ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒भिव॑र्तये ॥ 23 ॥
तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व्र॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ यो अ॒स्याः पृ॑थि॒व्यास्त्व॒चि । नि॒व॒र्तय॒त्योष॑धीः । अ॒ग्निरीशा॑न॒ ओज॑सा । वरु॑णो धी॒तिभिः॑ स॒ह । इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-स्सखि॑भि-स्स॒ह ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ ॥ 24 ॥
शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये । तप॑सा॒ ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒-भिव॑र्तये । तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ 25 ॥
एक॒-म्मास॒-मुद॑सृजत् । प॒र॒मे॒ष्ठी प्र॒जाभ्यः॑ । तेना᳚भ्यो॒ मह॒ आव॑हत् । अ॒मृत॒-म्मर्त्या᳚भ्यः । प्र॒जामनु॒ प्रजा॑यसे । तदु॑ ते मर्त्या॒मृत᳚म् । येन॒ मासा॑ अर्धमा॒साः । ऋ॒तवः॑ परिवथ्स॒राः । येन॒ ते ते᳚ प्रजापते । ई॒जा॒नस्य॒ न्यव॑र्तयन्न् ॥ 26 ॥
तेना॒हम॒स्य ब्रह्म॑णा । निव॑र्तयामि जी॒वसे᳚ ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ । शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये । तप॑सा॒ ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒भिव॑र्तये । तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व्र॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ 27 ॥
(परि॑वर्तये - स॒हा - भिव॑र्तय - उ॒ष्णिहा॑ - राद्ध्यासं॒ - न्यव॑र्तय॒न् - नुप॑वर्तये च॒त्वारि॑ च) (अ. 5)
अनुवाकं 6 - चातुर्मास्यशेषा वपनविधिः (राजसूयब्राह्मणम्)
दे॒वा वै य-द्य॒ज्ञे ऽकु॑र्वत । तदसु॑रा अकुर्वत । ते-ऽसु॑रा ऊ॒र्ध्व-म्पृ॒ष्ठेभ्यो॒ नाप॑श्यन्न् । ते केशा॒नग्रे॑-ऽवपन्त । अथ॒ श्मश्रू॑णि । अथो॑पप॒क्षौ । तत॒स्ते-ऽवा᳚ञ्च आयन्न् । परा॑-ऽभवन्न् । यस्यै॒वं-वँप॑न्ति । अवां॑एति ॥ 28 ॥
अथो॒ परै॒व भ॑वति । अथ॑ दे॒वा ऊ॒र्ध्व-म्पृ॒ष्ठेभ्यो॑-ऽपश्यन्न् । त उ॑पप॒क्षावग्रे॑-ऽवपन्त । अथ॒ श्मश्रू॑णि । अथ॒ केशान्॑ । तत॒स्ते॑-ऽभवन्न् । सु॒व॒र्गं-लोँ॒कमा॑यन्न् । यस्यै॒वं-वँप॑न्ति । भव॑त्या॒त्मना᳚ । अथो॑ सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति ॥ 29 ॥
अथै॒त-न्मनु॑-र्व॒प्त्रे मि॑थु॒न-म॑पश्यत् । स श्मश्रू॒ण्यग्रे॑-ऽवपत । अथो॑पप॒क्षौ । अथ॒ केशान्॑ । ततो॒ वै स प्राजा॑यत प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । यस्यै॒वं-वँप॑न्ति । प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यते ॥ दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । ते सं॑वँथ्स॒रे व्याय॑च्छन्त । ता-न्दे॒वाश्चा॑तु-र्मा॒स्यैरे॒वाभि प्रायु॑ञ्जत ॥ 30 ॥
वै॒श्व॒दे॒वेन॑ च॒तुरो॑ मा॒सो॑-ऽवृञ्ज॒तेन्द्र॑राजानः । ताञ्छी॒र्॒षन्नि चाव॑र्तयन्त॒ परि॑ च । व॒रु॒ण॒ प्र॒घा॒सै-श्च॒तुरो॑ मा॒सो॑-ऽवृञ्जत॒ वरु॑णराजानः । ताञ्छी॒र्॒षन्नि चाव॑र्तयन्त॒ परि॑ च । सा॒क॒मे॒धैश्च॒तुरो॑ मा॒सो॑-ऽवृञ्जत॒ सोम॑राजानः । ताञ्छी॒र॒.षन्नि चाव॑र्तयन्त॒ परि॑ च । या सं॑वँथ्स॒र उ॑पजी॒वा ऽऽसी᳚त् । तामे॑षा-मवृञ्जत । ततो॑ दे॒वा अभ॑वन्न् । परा-ऽसु॑राः ॥ 31 ॥
य ए॒वं-विँ॒द्वाग्-श्चा॑तुर्मा॒स्यै-र्यज॑ते । भ्रातृ॑व्यस्यै॒व मा॒सो वृ॒क्त्वा । शी॒र्॒षन्नि च॑ व॒र्तय॑ते॒ परि॑ च । यैषा सं॑वँथ्स॒र उ॑पजी॒वा । वृ॒ङ्क्ते ता-म्भ्रातृ॑व्यस्य । क्षु॒धा ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यः॒ परा॑ भवति ॥ लो॒हि॒ता॒य॒सेन॒ निव॑र्तयते । यद्वा इ॒माम॒ग्निर्-ऋ॒तावाग॑ते निव॒र्तय॑ति । ए॒तदे॒वैनाग्ं॑ रू॒प-ङ्कृ॒त्वा निव॑र्तयति । सा तत॒-श्श्व-श्श्वो॒ भूय॑सी॒ भव॑न्त्येति ॥ 32 ॥
प्रजा॑यते । य ए॒वं-विँ॒द्वाँल्लो॑हिताय॒सेन॑ निव॒र्तय॑ते । ए॒तदे॒व रू॒प-ङ्कृ॒त्वा निव॑र्तयते । स तत॒-श्श्व-श्श्वो॒ भूया॒न्-भव॑न्नेति । प्रैव जा॑यते ॥ त्रे॒ण्या श॑ल॒ल्या निव॑र्तयेत । त्रीणि॑ त्रीणि॒ वै दे॒वाना॑मृ॒द्धानि॑ । त्रीणि॒ छन्दाग्ं॑सि । त्रीणि॒ सव॑नानि । त्रय॑ इ॒मे लो॒काः ॥ 33 ॥
ऋ॒द्ध्यामे॒व त-द्वी॒र्य॑ ए॒षु लो॒केषु॒ प्रति॑ तिष्ठति ॥ यच्चा॑तुर्मास्यया॒-ज्या᳚त्मनो॒ नाव॒द्येत् । दे॒वेभ्य॒ आवृ॑श्च्येत । च॒तृ॒षु च॑तृषु॒ मासे॑षु॒ निव॑र्तयेत । प॒रोक्ष॑मे॒व त-द्दे॒वेभ्य॑ आ॒त्मनो-ऽव॑द्य॒त्यना᳚ व्रस्काय ॥ दे॒वानां॒-वाँ ए॒ष आनी॑तः । यश्चा॑तुर्मास्यया॒जी । य ए॒वं-विँ॒द्वान्नि च॑ व॒र्तय॑ते॒ परि॑ च । दे॒वता॑ ए॒वाप्ये॑ति । नास्य॑ रु॒द्रः प्र॒जा-म्प॒शू-न॒भिम॑न्यते ॥ 34 ॥
(ए॒त्ये॒- त्य॒ - यु॒ञ्ज॒ता - सु॑रा - एति - लो॒का - म॑न्यते) (अ. 6)
अनुवाकं 7 - अग्निचयनशेषा इष्टकोपधानमन्त्राः, तत्र सन्तत्याख्येष्टकामन्त्राः
आयु॑षः प्रा॒णग्ं सन्त॑नु । प्रा॒णाद॑पा॒नग्ं सन्त॑नु । अ॒पा॒ना-द्व्या॒नग्ं सन्त॑नु । व्या॒नाच्चक्षु॒-स्सन्त॑नु । चक्षु॑ष॒-श्श्रोत्र॒ग्ं॒ सन्त॑नु । श्रोत्रा॒-न्मन॒-स्सन्त॑नु । मन॑सो॒ वाच॒ग्ं॒ सन्त॑नु । वा॒च आ॒त्मान॒ग्ं॒ सन्त॑नु । आ॒त्मनः॑ पृथि॒वीग्ं सन्त॑नु । पृ॒थि॒व्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सन्त॑नु । अ॒न्तरि॑क्षा॒-द्दिव॒ग्ं॒ सन्त॑नु ।दिव॒-स्सुव॒-स्सन्त॑नु ॥ 35 ॥
(अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सन्त॑नु॒ द्वे च॑) (अ. 7)
अनुवाकं 8 - अग्निचयनशेषा थर्वशिरो-ऽभिधानानामिष्टकाना-म्मन्त्राः
इन्द्रो॑ दधी॒चो अ॒स्थभिः॑ । वृ॒त्राण्य प्र॑तिष्कुतः । ज॒घान॑ नव॒ तीर्नव॑ ॥ इ॒च्छन्नश्व॑स्य॒ यच्छिरः॑ । पर्व॑ते॒ष्वप॑ श्रितम् । त-द्वि॑दच्छर्य॒णाव॑ति ॥ अत्रा ह ॒गोरम॑न्वत । नाम॒ त्वष्टु॑रपी॒च्य᳚म् । इ॒त्था च॒न्द्रम॑सो गृ॒हे ॥ इन्द्र॒मिद्गा॒थिनो॑ बृ॒हत् ॥ 36 ॥
इन्द्र॑म॒र्केभि॑र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒-वाँणी॑रनूषत ॥ इन्द्र॒ इद्धर्यो॒-स्सचा᳚ । सम्मि॑श्ल॒ आव॑चो॒ युजा᳚ । इन्द्रो॑ व॒ज्री हि॑र॒ण्ययः॑ ॥ इन्द्रो॑ दी॒र्घाय॒ चक्ष॑से । आ सूर्यग्ं॑ रोहय-द्दि॒वि । वि गोभि॒रद्रि॑मैरयत् ॥ इन्द्र॒ वाजे॑षु नो अव । स॒हस्र॑ प्रधनेषु च ॥ 37 ॥
उ॒ग्र उ॒ग्राभि॑रू॒तिभिः॑ ॥ तमिन्द्रं॑-वाँजयामसि । म॒हे वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे । स वृषा॑ वृष॒भो भु॑वत् ॥ इन्द्र॒-स्सदाम॑ने कृ॒तः । ओजि॑ष्ठ॒-स्स बले॑ हि॒तः । द्यु॒म्नी श्लो॒की स सौ॒म्यः॑ ॥ गि॒रा वज्रो॒ न सम्भृ॑तः । सब॑लो॒ अन॑पच्युतः । व॒व॒क्षु-रु॒ग्रो अस्तृ॑तः ॥ 38 ॥
(बृ॒ह- च्चा - स्तृ॑तः) (अ. 8)
अनुवाकं 9 - सोमशेषभूता इष्टयः. (आध्वरब्राह्मणम्)
दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । स प्र॒जाप॑ति॒रिन्द्र॑-ञ्ज्ये॒ष्ठ-म्पु॒त्रमप॒ न्य॑धत्त । नेदे॑न॒मसु॑रा॒ बली॑याग्ं सो-ऽहन॒न्निति॑ । प्र॒ह्रादो॑ ह॒ वै का॑याध॒वः । वि॒रोच॑न॒ग्ग्॒ स्व-म्पु॒त्रमप॒ न्य॑धत्त । नेदे॑न-न्दे॒वा अ॑हन॒न्निति॑ । ते दे॒वाः प्र॒जाप॑ति-मुपस॒मेत्यो॑चुः । नारा॒जक॑स्य यु॒द्धम॑स्ति । इन्द्र॒मन्वि॑च्छा॒मेति॑ । तं-यँ॑ज्ञक्र॒तुभि॒-रन्वै᳚च्छन्न् ॥ 39 ॥
तं-यँ॑ज्ञक्र॒तुभि॒र्नान्व॑विन्दन्न् । तमिष्टि॑भि॒-रन्वै᳚च्छन्न् । तमिष्टि॑भि॒-रन्व॑विन्दन्न् । तदिष्टी॑ना-मिष्टि॒त्वम् । एष्ट॑यो ह॒ वै नाम॑ । ता इष्ट॑य॒ इत्याच॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ तस्मा॑ ए॒तमा᳚ग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल-न्दीक्ष॒णीय॒-न्निर॑वपन्न् । तद॑प॒द्रुत्या॑तन्वत । तान्प॑त्नी संयाँ॒जान्त॒ उपा॑नयन्न् ॥ 40 ॥
ते तद॑-न्तमे॒व कृ॒त्वोद॑द्रवन्न् ॥ ते प्रा॑य॒णीय॑म॒भि स॒मारो॑हन्न् । तद॑प॒द्रुत्या॑तन्वत । ताञ्छं॒य्वँ॑न्त॒ उपा॑नयन्न् । ते तद॑तम्मे॒व कृ॒त्वोद॑द्रवन्न् ॥ त आ॑ति॒थ्यम॒भि स॒मारो॑हन्न् । तद॑प॒द्रुत्या॑तन्वत । तानिडा᳚न्त॒ उपा॑नयन्न् । ते तद॑तम्मे॒व कृ॒त्वोद॑द्रवन्न् । तस्मा॑ दे॒ता ए॒तद॑न्ता॒ इष्ट॑य॒-स्सन्ति॑ष्ठन्ते ॥ 41 ॥
ए॒वग्ं हि दे॒वा अकु॑र्वत । इति॑ दे॒वा अ॑कुर्वत । इत्यु॒ वै म॑नु॒ष्याः᳚ कुर्वते ॥ ते दे॒वा ऊ॑चुः । यद्वा इ॒दमु॒च्चै-र्य॒ज्ञेन॒ चरा॑म । तन्नो-ऽसु॑राः पा॒प्मा-ऽनु॑विन्दन्ति । उ॒पा॒ग्ं॒शू॑प॒सदा॑ चराम । तथा॒ नो-ऽसु॑राः पा॒प्मा नानु॑वेथ्स्य॒न्तीति॑ । त उ॑पा॒ग्ं॒शू॑प॒सद॑-मतन्वत । ति॒स्र ए॒व सा॑मिधे॒नीर॒नूच्य॑ ॥ 42 ॥
स्रु॒वेणा॑घा॒र-मा॒घार्य॑ । ति॒स्रः परा॑ची॒-राहु॑तीर्-हु॒त्वा । स्रु॒वेणो॑प॒सद॑-ञ्जुह॒वाञ्च॑क्रुः । उ॒ग्रं-वँचो॒ अपा॑वधी-न्त्वे॒षं-वँचो॒ अपा॑वधी॒ग्॒ स्वाहेति॑ । अ॒श॒न॒या॒पि॒पा॒से ह॒ वा उ॒ग्रं-वँचः॑ । एन॑श्च॒ वैर॑हत्य-ञ्च त्वे॒षं-वँचः॑ । ए॒तग्ं ह॒ वाव तच्च॑तुर्धाविहि॒त-म्पा॒प्मान॑-न्दे॒वा अप॑जघ्निरे ॥ तथो॑ ए॒वैतदे॑वं॒-विँद्यज॑मानः । ति॒स्र ए॒व सा॑मिधे॒नीर॒नूच्य॑ । स्रु॒वेणा॑घा॒र-मा॒घार्य॑ ॥ 43 ॥
ति॒स्रः परा॑ची॒राहु॑तीर्-हु॒त्वा । स्रु॒वेणो॑प॒सद॑-ञ्जुहोति । उ॒ग्रं-वँचो॒ अपा॑वधी-न्त्वे॒षं-वँचो॒ अपा॑वधी॒ग्॒ स्वाहेति॑ । अ॒श॒न॒या॒पि॒पा॒से ह॒ वा उ॒ग्रं-वँचः॑ । एन॑श्च॒ वैर॑हत्य-ञ्च त्वे॒षं-वँचः॑ । ए॒तमे॒व तच्च॑तुर्धा-विहि॒त-म्पा॒प्मानं॒-यँज॑मा॒नो-ऽप॑हते ॥ ते॑-ऽभि॒नीयै॒वाहः॑ प॒शुमा-ऽल॑भन्त । अह्न॑ ए॒व त-द्दे॒वा अव॑र्ति-म्पा॒प्मान॑-म्मृ॒त्युमप॑जघ्निरे । तेना॑भि॒नीये॑व॒ रात्रेः॒ प्राच॑रन्न् । रात्रि॑या ए॒व त-द्दे॒वा अव॑र्ति-म्पा॒प्मान॑-म्मृ॒त्युमप॑जघ्निरे ॥ 44 ॥
तस्मा॑दभि॒नीयै॒वाहः॑ प॒शुमाल॑भेत । अह्न॑ ए॒व त-द्यज॑मा॒नो ऽव॑र्ति-म्पा॒प्मान॒-म्भ्रातृ॑व्या॒नप॑नुदते । तेना॑भि॒नीये॑व॒ रात्रेः॒ प्रच॑रेत् । रात्रि॑या ए॒व त-द्यज॑मा॒नो ऽव॑र्ति-म्पा॒प्मान॒-म्भ्रातृ॑व्या॒नप॑नुदते ॥ स ए॒ष उ॑पवस॒थीये ऽह॑न्-द्विदेव॒त्यः॑ प॒शुराल॑भ्यते । द्व॒यं-वाँ अ॒स्मिन् ँलो॒के यज॑मानः । अस्थि॑ च मा॒ग्ं॒स-ञ्च॑ । अस्थि॑ चै॒व तेन॑ मा॒ग्ं॒स-ञ्च॒ यज॑मान॒-स्सग्ग् स्कु॑रुते ॥ ता वा ए॒ताः पञ्च॑ दे॒वताः᳚ । अ॒ग्नीषोमा॑-व॒ग्नि-र्मि॒त्रावरु॑णौ ॥ 45 ॥
प॒ञ्च॒प॒ञ्ची वै यज॑मानः । त्वम्मा॒ग्ं॒ सग्ग् स्नावास्थि॑ म॒ज्जा । ए॒तमे॒व तत्प॑ञ्चधा विहि॒तमा॒त्मानं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति । भे॒ष॒जता॑यै निर्वरुण॒त्वाय॑ ॥ तग्ं स॒प्तभि॒-श्छन्दो॑भिः प्रा॒तर॑ह्वयन्न् । तस्मा᳚थ्स॒प्त च॑तुरुत्त॒राणि॒ छन्दाग्ं॑सि प्रातरनुवा॒के-ऽनू᳚च्यन्ते ॥ तमे॒तयो॑-पस॒मेत्यो-पा॑सीदन्न् । उपा᳚स्मै गायता नर॒ इति॑ । तस्मा॑ दे॒तया॑ बहिष्पवमा॒न उ॑प॒सद्यः॑ ॥ 46 ॥
(ऐ॒च्छ॒न् - न॒न॒य॒ग्ग्॒ - स्ति॒ष्ठ॒न्ते॒ - ऽनूच्या॒ - नूच्य॑ स्रु॒वेणा॑घा॒रमा॒घार्य॒ - रात्रि॑या ए॒व त-द्दे॒वा अव॑र्ति-म्पा॒प्मानं॑ मृ॒त्युमप॑जघ्निरे - मि॒त्रावरु॑णौ॒ - +नव॑ च ) (अ. 9)
(दे॒वा यज॑मानो दे॒वा दे॒वा यज॑मानो॒ यज॑मानो-ऽलभन्त॒ प्राच॑रँल्लभेत॒ प्रच॑रे॒दाल॑भ॒न्ताल॑भेत मृ॒त्युमप॑जघ्निरे॒ भ्रातृ॑व्यान्)
अनुवाकं 10 - त्रिवृदादिस्तोमरूपाणि सोमङ्गानि. (आध्वरब्राह्मणम्)
स स॑मु॒द्र उ॑त्तर॒तः प्राज्व॑ल-द्भूम्य॒न्तेन॑ । ए॒ष वाव स स॑मु॒द्रः । यच्चात्वा॑लः । ए॒ष उ॑ वे॒व स भू᳚म्य॒न्तः । यद्वे᳚द्य॒न्तः । तदे॒तत्-त्रि॑श॒ल-न्त्रि॑पूरु॒षम् । तस्मा॒त्-त-न्त्रि॑वित॒स्त-ङ्ख॑नन्ति ॥ स सु॑वर्णरज॒ताभ्या᳚-ङ्कु॒शीभ्या॒-म्परि॑गृहीत आसीत् । तं-यँद॒स्या अद्ध्य॒जन॑यन्न् । तस्मा॑दादि॒त्यः ॥ 47 ॥
अथ॒ य-थ्सु॑वर्णरज॒ताभ्या᳚-ङ्कु॒शीभ्या॒-म्परि॑गृहीत॒ आसी᳚त् । सा-ऽस्य॑ कौशि॒कता᳚ ॥ त-न्त्रि॒वृता॒-ऽभि प्रास्तु॑वत । त-न्त्रि॒वृता ऽऽद॑दत । त-न्त्रि॒वृता ऽऽह॑रन्न् । याव॑ती त्रि॒वृतो॒ मात्रा᳚ ॥ त-म्प॑ञ्चद॒शेना॒भि प्रास्तु॑वत । त-म्प॑ञ्चद॒शेनाद॑दत । त-म्प॑ञ्चद॒शेनाह॑रन्न् । याव॑ती पञ्चद॒शस्य॒ मात्रा᳚ ॥ 48 ॥
तग्ं स॑प्तद॒शेना॒भि प्रास्तु॑वत । तग्ं स॑प्तद॒शेनाद॑दत । तग्ं स॑प्तद॒शेनाह॑रन्न् । याव॑ती सप्तद॒शस्य॒ मात्रा᳚ । तस्य॑ सप्तद॒शेन॑ ह्रि॒यमा॑णस्य॒ तेजो॒ हरो॑-ऽपतत् । तमे॑कवि॒ग्ं॒ शेना॒भि प्रास्तु॑वत । तमे॑कवि॒ग्ं॒शेनाद॑दत । तमे॑कवि॒ग्ं॒शेनाह॑रन्न् । याव॑त्येकवि॒ग्ं॒शस्य॒ मात्रा᳚ ॥ ते यत्-त्रि॒वृता᳚ स्तु॒वते᳚ ॥ 49 ॥
त्रि॒वृतै॒व त-द्यज॑मान॒माद॑दते । त-न्त्रि॒वृतै॒व ह॑रन्ति । याव॑ती त्रि॒वृतो॒ मात्रा᳚ । अ॒ग्निर्वै त्रि॒वृत् । याव॒द्वा अ॒ग्नेर्दह॑तो धू॒म उ॒देत्यानु॒व्येति॑ । ताव॑ती त्रि॒वृतो॒ मात्रा᳚ । अ॒ग्नेरे॒वैन॒-न्तत् । मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति ॥ अथ॒ यत्प॑ञ्चद॒शेन॑ स्तु॒वते᳚ । प॒ञ्च॒द॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒-माद॑दते ॥ 50 ॥
त-म्प॑ञ्चद॒शेनै॒व ह॑रन्ति । याव॑ती पञ्चद॒शस्य॒ मात्रा᳚ । च॒न्द्रमा॒ वै प॑ञ्चद॒शः । ए॒ष हि प॑ञ्चद॒श्याम॑पक्षी॒यते᳚ । प॒ञ्च॒दश्या-मा॑पू॒र्यते᳚ । च॒न्द्रम॑स ए॒वैन॒-न्तत् । मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति । अथ॒ यथ्स॑प्तद॒शेन॑ स्तु॒वते᳚ । स॒प्त॒द॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒माद॑दते । तग्ं स॑प्तद॒शेनै॒व ह॑रन्ति ॥ 51 ॥
याव॑ती सप्तद॒शस्य॒ मात्रा᳚ । प्र॒जाप॑ति॒र्वै स॑प्तद॒शः । प्र॒जाप॑तेरे॒वैन॒-न्तत् । मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति । अथ॒ यदे॑कवि॒ग्ं॒शेन॑ स्तु॒वते᳚ । ए॒क॒वि॒ग्ं॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒-माद॑दते । तमे॑कवि॒ग्ं॒शेनै॒व ह॑रन्ति । याव॑त्येकवि॒ग्ं॒शस्य॒ मात्रा᳚ । अ॒सौ वा आ॑दि॒त्य ए॑कवि॒ग्ं॒शः । आ॒दि॒त्यस्यै॒वैन॒-न्तत् ॥ 52 ॥
मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति ॥ ते कु॒श्यौ᳚ । व्य॑घ्नन्न् । ते अ॑होरा॒त्रे अ॑भवताम् । अह॑रे॒व सु॒वर्णा॑ ऽभवत् । र॒ज॒ता रात्रिः॑ । स यदा॑दि॒त्य उ॒देति॑ । ए॒तामे॒व तथ्सु॒वर्णा᳚-ङ्कु॒शीमनु॒ समे॑ति । अथ॒ यद॑स्त॒मेति॑ । ए॒तामे॒व त-द्र॑ज॒ता-ङ्कु॒शीमनु॒ संविँ॑शति ॥ प्र॒ह्रादो॑ ह॒ वै का॑याध॒वः । वि॒रोच॑न॒ग्ग्॒ स्व-म्पु॒त्रमुदा᳚स्यत् । स प्र॑द॒रो॑-ऽभवत् । तस्मा᳚-त्प्रद॒रादु॑द॒क-न्नाचा॑मेत् ॥ 53 ॥
(आ॒दि॒त्यः - प॑ञ्चद॒शस्य॒ मात्रा᳚ - स्तु॒वते॑ - पञ्चद॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒माद॑दते - सप्तद॒शेनै॒व ह॑रन् - त्यादि॒त्यस्यै॒वैन॒न्त-द्॒ वि॑शति च॒त्वारि॑ च) (अ. 10)
अनुवाकं 11 - सवनीयपशुपुरोडाशाः (आध्वरब्राह्मणम्)
ये वै च॒त्वार॒-स्स्तोमाः᳚ । कृ॒त-न्तत् । अथ॒ ये पञ्च॑ । कलि॒-स्सः । तस्मा॒च्चतु॑ष्टोमः । तच्चतु॑ष्टोमस्य चतुष्टोम॒त्वम् ॥ तदा॑हुः । क॒त॒मानि॒ तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि । य ए॒तस्य॒ स्तोमा॒ इति॑ । त्रि॒वृत्-प॑ञ्चद॒श-स्स॑प्तद॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शः ॥ 54 ॥
ए॒तानि॒ वाव तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि । य ए॒तस्य॒ स्तोमाः᳚ ॥ सो᳚-ऽब्रवीत् । स॒प्त॒द॒शेन॑ ह्रि॒यमा॑णो॒ व्य॑लेशिषि । भि॒षज्य॑त॒ मेति॑ । तम॒श्विनौ॑ धा॒नाभि॑-रभिषज्यताम् । पू॒षा क॑र॒म्भेण॑ । भार॑ती परिवा॒पेण॑ । मि॒त्रावरु॑णौ पय॒स्य॑या ॥ तदा॑हुः ॥ 55 ॥
यद॒श्विभ्या᳚-न्धा॒नाः । पू॒ष्णः क॑र॒म्भः । भार॑त्यै परिवा॒पः । मि॒त्रावरु॑णयोः पय॒स्या-ऽथ॑ । कस्मा॑दे॒तेषाग्ं॑ ह॒विषा॒मिन्द्र॑मे॒व य॑ज॒न्तीति॑ । ए॒ता ह्ये॑न-न्दे॒वता॒ इति॑ ब्रूयात् । ए॒तैर्-ह॒विर्भि॒-रभि॑षज्य॒ग्ग्॒-स्तस्मा॒दिति॑ ॥ तं-वँस॑वो॒-ऽष्टाक॑पालेन प्रातस्सव॒ने॑-ऽभिषज्यन्न् । रु॒द्रा एका॑दशकपालेन॒ माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । विश्वे॑ दे॒वा द्वाद॑शकपालेन तृतीयसव॒ने ॥ 56 ॥
स यद॒ष्टाक॑पाला-न्प्रातस्सव॒ने कु॒र्यात् । एका॑दशकपाला॒-न्माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । द्वाद॑शकपालाग् स्तृतीय सव॒ने । विलो॑म॒ त-द्य॒ज्ञस्य॑ क्रियेत । एका॑दशकपालाने॒व प्रा॑तस्सव॒ने कु॑र्यात् । एका॑दशकपाला॒-न्माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । एका॑दशकपालाग् स्तृतीय सव॒ने । य॒ज्ञस्य॑ सलोम॒त्वाय॑ ॥ तदा॑हुः । य-द्वसू॑ना-म्प्रातस्सव॒नम् । रु॒द्राणा॒-म्माद्ध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑नम् । विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-न्तृतीयसव॒नम् । अथ॒ कस्मा॑दे॒तेषाग्ं॑ ह॒विषा॒मिन्द्र॑मे॒व य॑ज॒न्तीति॑ । ए॒ता ह्ये॑न-न्दे॒वता॒ इति॑ ब्रूयात् । ए॒तैर्-ह॒विर्भि॒रभि॑षज्य॒ग्ग्॒ स्तस्मा॒दिति॑ ॥ 57 ॥
(ए॒क॒वि॒ग्ं॒श-आ॑हु-स्तृतीयसव॒ने-प्रा॑तस्सव॒न-म्पञ्च॑ च) (अ. 11)
अनुवाकं 12 - सप्तछन्दांसि प्रपञ्च्यन्ते (आध्वरब्राह्मणम्)
तस्यावा॑चो-ऽवपा॒दाद॑बिभयुः । तमे॒तेषु॑ स॒प्तसु॒ छन्दः॑ स्वश्रयन्न् । यदश्र॑यन्न् । तच्छ्रा॑य॒न्तीय॑स्य श्रायन्तीय॒त्वम् । यदवा॑रयन्न् । त-द्वा॑रव॒न्तीय॑स्य वारवन्तीय॒त्वम् ॥ तस्यावा॑च ए॒वाव॑पा॒दाद॑बिभयुः । तस्मा॑ ए॒तानि॑ स॒प्त च॑तुरुत्त॒राणि॒ छन्दा॒ग्॒स्युपा॑दधुः । तेषा॒मति॒ त्रीण्य॑रिच्यन्त । न त्रीण्युद॑भवन्न् ॥ 58 ॥
स बृ॑ह॒तीमे॒वा-स्पृ॑शत् । द्वाभ्या॑म॒क्षरा᳚भ्याम् । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॑मे॒व ॥ तदा॑हुः । क॒त॒मा सा दे॒वाक्ष॑रा बृह॒ती । यस्या॒-न्त-त्प्र॒त्यति॑ष्ठत् । द्वाद॑श पौर्णमा॒स्यः॑ । द्वाद॒शाष्ट॑काः । द्वाद॑शामावा॒स्याः᳚ । ए॒षा वाव सा दे॒वाक्ष॑रा बृह॒ती ॥ 59 ॥
यस्या॒-न्त-त्प्र॒त्यति॑ष्ठ॒दिति॑ ॥ यानि॑ च॒ छन्दाग्॑-स्य॒त्यरि॑च्यन्त । यानि॑ च॒ नोदभ॑वन्न् । तानि॒ निर्वी᳚र्याणि ही॒नान्य॑मन्यन्त । सा ऽब्र॑वी-द्बृह॒ती । मामे॒व भू॒त्वा । मामुप॒ सग्ग् श्र॑य॒तेति॑ । च॒तुर्भि॑र॒क्षरै॑-रनु॒ष्टुग्-बृ॑ह॒ती-न्नोद॑भवत् । च॒तुर्भि॑र॒क्षरैः᳚ प॒ङ्क्ति-र्बृ॑ह॒ती-मत्य॑रिच्यत । तस्या॑मे॒तानि॑ च॒त्वार्य॒क्षरा᳚ण्य-प॒च्छिद्या॑-दधात् ॥ 60 ॥
ते बृ॑ह॒ती ए॒व भू॒त्वा । बृ॒ह॒तीमुप॒ सम॑श्रयताम् ॥ अ॒ष्टा॒भि-र॒क्षरै॑रु॒ष्णिग्-बृ॑ह॒ती-न्नोद॑भवत् । अ॒ष्टा॒भिर॒क्षरै᳚स्त्रि॒ष्टुग्-बृ॑ह॒ती-मत्य॑रिच्यत । तस्या॑मे॒ता-न्य॒ष्टाव॒क्षरा᳚ण्य-प॒च्छिद्या॑दधात् । ते बृ॑ह॒ती ए॒व भू॒त्वा । बृ॒ह॒तीमुप॒ सम॑श्रयताम् । द्वा॒द॒शभि॑-र॒क्षरै᳚-र्गाय॒त्री-बृ॑ह॒ती-न्नोद॑भवत् । द्वा॒द॒शभि॑-र॒क्षरै॒-र्जग॑ती-बृह॒ती-मत्य॑रिच्यत । तस्या॑मे॒तानि॒ द्वाद॑शा॒क्षरा᳚ण्य-प॒च्छिद्या॑दधात् ॥ 61 ॥
ते बृ॑ह॒ती ए॒व भू॒त्वा । बृ॒ह॒तीमुप॒ सम॑श्रयताम् ॥ सो᳚-ऽब्रवीत्-प्र॒जाप॑तिः । छन्दाग्ं॑सि॒ रथो॑ मे भवत । यु॒ष्माभि॑-र॒हमे॒त-मद्ध्वा॑न॒मनु॒ सञ्च॑रा॒णीति॑ । तस्य॑ गाय॒त्री च॒ जग॑ती च प॒क्षाव॑भवताम् । उ॒ष्णिक्च॑ त्रि॒ष्टुप्च॒ प्रष्ट्यौ᳚ । अ॒नु॒ष्टुप्च॑ प॒ङ्क्तिश्च॒ धुर्यौ᳚ । बृ॒ह॒त्ये॑वोद्धिर॑भवत् । स ए॒त-ञ्छ॑न्दोर॒थमा॒स्थाय॑ । ए॒तमद्ध्वा॑न॒मनु॒ सम॑चरत् । ए॒तग्ं ह॒ वै छ॑न्दोर॒थमा॒स्थाय॑ । ए॒तमद्ध्वा॑न॒मनु॒ सञ्च॑रति । येनै॒ष ए॒त-थ्स॒चंर॑ति । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सोमे॑न॒ यज॑ते । य उ॑चैनमे॒वं-वेँद॑ ॥ 62 ॥
(अ॒भ॒व॒न् - वाव सा दे॒वाक्ष॑रा बृह॒ - त्य॑दधा॒-द्- द्वाद॑शा॒क्षरा᳚ण्यप॒च्छिद्या॑दधा - दा॒स्थाय॒ षट्च॑) (अ. 12)
(अ॒ग्नेः कृत्ति॑का॒ - य-त्पुण्यं॑ - दे॒वस्य॑ सवि॒तु--र् ब्र॑ह्मवा॒दिनः॒ क - त्यृ॒तमे॒व - दे॒वा वा - आयु॑षः प्रा॒ण - मिन्द्रो॑ दधी॒चो -दे॑वासु॒रा-स्स प्र॒जाप॑तिः॒ - स स॑मु॒द्रो - ये वै च॒त्वार॒ - स्तस्यावा॑चो॒ द्वाद॑श)
(अ॒ग्नेः कृत्ति॑का - देवगृ॒हा - ऋ॒तमे॒व - वै᳚श्वदे॒वेन॒ - ते तद॑न्त॒ - त-म्प॑ञ्चद॒शेन॒ - ते बृ॑ह॒ती ए॒व द्विष॑ष्टिः)
(अ॒ग्नेः कृत्ति॑का॒ - य उ ॑चैनमे॒वं-वेँद॑)
॥ हरिः॑ ओम् ॥
॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके पञ्चमः प्रपाठक-स्समाप्तः ।
kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhakaḥ - nakṣatreṣṭikāṇḍam
o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,
śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||
anuvākaṃ 1 - nakṣatreṣṭakāmantrāḥ, vikṛtirūpacayanagatāḥ
a॒gneḥ kṛtti̭kāḥ | śu॒kra-mpa॒rastā॒-jjyoti̭-ra॒vastā᳚t || pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī | āpaḥ̭ pa॒rastā॒doṣa̭dhayo॒ 'vastā᳚t || soma̭syenva॒kā vita̭tāni | pa॒rastā॒dvaya̭nto॒ 'vastā᳚t || ru॒drasya̭ bā॒hū | mṛ॒ga॒yavaḥ̭ pa॒rastā᳚dvikṣā॒ro̭-'vastā᳚t || adi̭tyai॒ puna̭rvasū | vātaḥ̭ pa॒rastā̭dā॒rdra-ma॒vastā᳚t || 1 ||
bṛha॒spate᳚sti॒ṣyaḥ̭ | juhva̭taḥ pa॒rastā॒-dyaja̭mānā a॒vastā᳚t || sa॒rpāṇā̭-māśre॒ṣāḥ | a॒bhyā॒gaccha̭ntaḥ pa॒rastā̭dabhyā॒nṛtya̭nto॒-'vastā᳚t || pi॒tṛ॒ṇā-mma॒ghāḥ | ru॒dantaḥ̭ pa॒rastā̭dapabhra॒gṃ॒śo̭-'vastā᳚t || a॒rya॒mṇaḥ pūrve॒ phalgṷnī | jā॒yā pa॒rastā̭dṛṣa॒bho̭-'vastā᳚t || bhaga॒syotta̭re | va॒ha॒tavaḥ̭ pa॒rastā॒dvaha̭mānā a॒vastā᳚t || 2 ||
de॒vasya̭ savi॒tur-hastaḥ̭ | pra॒sa॒vaḥ pa॒rastā᳚-thsa॒nira॒vastā᳚t || indra̭sya ci॒trā | ṛ॒ta-mpa॒rastā᳚-thsa॒tya-ma॒vastā᳚t || vā॒yo-rniṣṭyā᳚ vra॒tatiḥ̭ | pa॒rastā॒-dasi̭ddhi-ra॒vastā᳚t || i॒ndrā॒gni॒yo-rviśā̭khe | yu॒gāni̭ pa॒rastā᳚t-kṛ॒ṣamā̭ṇā a॒vastā᳚t || mi॒trasyā̭-nūrā॒dhāḥ | a॒bhyā॒roha̭t-pa॒rastā̭-da॒bhyārṷ̄ḍha-ma॒vastā᳚t || 3 ||
indra̭sya rohi॒ṇī | śṛ॒ṇat-pa॒rastā᳚t-pratiśṛ॒ṇa-da॒vastā᳚t || nir-ṛ̭tyai-mūla॒varha̭ṇī | pra॒ti॒bha॒ñjantaḥ̭ pa॒rastā᳚t-pratiśṛ॒ṇanto॒-'vastā᳚t || a॒pā-mpūrvā̭ aṣā॒ḍhāḥ | varcaḥ̭ pa॒rastā॒-thsami̭ti-ra॒vastā᳚t || viśvḙṣā-nde॒vānā॒-mutta̭rāḥ | a॒bhi॒jaya̭t-pa॒rastā̭-da॒bhiji̭ta-ma॒vastā᳚t || vi॒ṣṇo᳚-śśro॒ṇā pṛ॒cchamā̭nāḥ | pa॒rastā॒t-panthā̭ a॒vastā᳚t || 4 ||
vasṷ̄nā॒g॒ śravi̭ṣṭhāḥ | bhū॒ta-mpa॒rastā॒-dbhūti̭ra॒vastā᳚t || indra̭sya-śa॒tabhi̭ṣak | vi॒śvavya̭cāḥ pa॒rastā᳚-dvi॒śvakṣi̭ti-ra॒vastā᳚t || a॒jasyaika̭padaḥ॒ pūrve᳚ proṣṭhapa॒dāḥ | vai॒śvā॒na॒ra-mpa॒rastā᳚-dvaiśvāvasa॒va-ma॒vastā᳚t || ahe᳚rbu॒dhniya॒-syotta̭re | a॒bhi॒ṣi॒ñcantaḥ̭ pa॒rastā̭-dabhiṣu॒ṇvanto॒-'vastā᳚t || pū॒ṣṇo re॒vatī᳚ | gāvaḥ̭ pa॒rastā᳚-dva॒thsā a॒vastā᳚t || a॒śvino̭raśva॒yujau᳚ | grāmaḥ̭ pa॒rastā॒thsenā॒ 'vastā᳚t || ya॒masyā̭pa॒bhara̭ṇīḥ | a॒pa॒karṣa̭ntaḥ pa॒rastā̭-dapa॒vaha̭nto॒-'vastā᳚t || pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā॒dunma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyā᳚-nde॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭nta utta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām ||, yattḙ de॒vā ada̭dhu rbhāga॒dheya॒mamā̭vāsye saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sāno̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yi-nno̭ dhehi subhage su॒vīra᳚m || || 5 ||
(ā॒rdrama॒vastā॒-d- vaha̭mānā a॒vastā̭ - da॒bhyārṷ̄ḍhama॒vastā॒t - panthā̭ a॒vastā᳚-d- va॒thsā a॒vastā॒-tpañca̭ ca) (a. 1)
anuvākaṃ 2 - karmānuṣṭhānārhaḥ nakṣatrarūpaḥ puṇyakālaḥ
ya-tpuṇya॒-nnakṣa̭tram | ta-dba-ṭkṷrvītopavyu॒ṣam | ya॒dā vai sūrya̭ u॒deti̭ | atha॒ nakṣa̭tra॒-nnaiti̭ | yāva̭ti॒ tatra॒ sūryo॒ gacche᳚t | yatra̭ jagha॒nya̭-mpaśye᳚t | tāva̭ti kurvīta ya-tkā॒rī syāt | pu॒ṇyā॒ha e॒va kṷrute | e॒vagṃ ha॒ vai ya॒jñeṣṷ-ñca śa॒tadyṷmna-ñca mā॒thsyo ni̭ravasāya॒yā-ñca̭kāra || 6 ||
yo vai na̭kṣa॒triya̭-mpra॒jāpa̭tiṃ॒-ve~da̭ | u॒bhayo̭renaṃ-lo~॒kayo᳚rviduḥ | hasta̭ e॒vāsya॒ hastaḥ̭ | ci॒trā śiraḥ̭ | niṣṭyā॒ hṛda̭yam | ū॒rū viśā̭khe | pra॒ti॒ṣṭhā 'nṷ̄rā॒dhāḥ | e॒ṣa vai na̭kṣa॒triyaḥ̭ pra॒jāpa̭tiḥ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | u॒bhayo̭renaṃ-lo~॒kayo᳚rviduḥ || 7 ||
a॒smiggścā॒-muṣmigg̭śca || yā-ṅkā॒mayḙta duhi॒tara̭-mpri॒yā syā॒diti̭ | tā-nniṣṭyā̭yā-ndadyāt | pri॒yaiva bha̭vati | neva॒ tu puna॒rāga̭cchati || a॒bhi॒jinnāma॒ nakṣa̭tram | u॒pari̭ṣṭā-daṣā॒ḍhānā᳚m | a॒vastā᳚cchro॒ṇāyai᳚ | de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te de॒vāstasmi॒-nnakṣa̭tre॒-'bhya̭jayann || 8 ||
yada॒bhyaja̭yann | tada̭bhi॒jito̭-'bhiji॒ttvam | ya-ṅkā॒mayḙtā-napaja॒yya-ñja̭ye॒diti̭ | tame॒tasmi॒-nnakṣa̭tre yātayet | a॒na॒pa॒ja॒yyame॒va ja̭yati | pā॒papa̭rājitamiva॒ tu || pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata | te nakṣa̭tra-nnakṣatra॒-mupā̭tiṣṭhanta | te sa॒māva̭nta e॒vābha̭vann | te re॒vatī॒-mupā̭tiṣṭhanta || 9 ||
te re॒vatyā॒-mprābha̭vann | tasmā᳚-dre॒vatyā᳚-mpaśū॒nā-ṅkṷrvīta | ya-tkiñcā᳚rvā॒cīna॒gṃ॒ somā᳚t | praiva bha̭vanti || sa॒li॒laṃ-vā~ i॒dama̭nta॒rāsī᳚t | yadata̭rann | ta-ttāra̭kāṇā-ntāraka॒tvam | yo vā i॒ha yaja̭te | a॒mugṃ salo॒ka-nna̭kṣate | tannakṣa̭trāṇā-nnakṣatra॒tvam || 10 ||
de॒va॒gṛ॒hā vai nakṣa̭trāṇi | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | gṛ॒hyḙva bha̭vati || yāni॒ vā i॒māni̭ pṛthi॒vyāści॒trāṇi̭ | tāni॒ nakṣa̭trāṇi | tasmā̭-daślī॒lanā̭magg-ści॒tre | nāva̭sye॒nna ya̭jeta | yathā̭ pāpā॒he kṷru॒te | tā॒dṛge॒va tat || de॒va॒na॒kṣa॒trāṇi॒ vā a॒nyāni̭ || 11 ||
ya॒ma॒na॒kṣa॒trāṇya॒nyāni̭ | kṛtti̭kāḥ pratha॒mam | viśā̭khe utta॒mam | tāni̭ devanakṣa॒trāṇi̭ | a॒nū॒rā॒dhāḥ pra̭tha॒mam | a॒pa॒bhara̭ṇī-rutta॒mam | tāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ | yāni̭ devanakṣa॒trāṇi̭ | tāni॒ dakṣi̭ṇena॒ pari̭yanti | yāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ || 12 ||
tānyutta̭reṇa || anvḙṣāmarā॒thsmeti̭ | tada̭nūrā॒dhāḥ | jye॒ṣṭhamḙṣā-mavadhi॒ṣmeti̭ | tajjye᳚ṣṭha॒ghnī | mūla̭meṣāmavṛkṣā॒meti̭ | ta-nmṷ̄la॒varha̭ṇī | yannāsa̭hanta | tada̭ṣā॒ḍhāḥ | yadaślo̭ṇat || 13 ||
tacchro॒ṇā | yadaśṛ̭ṇot | tacchravi̭ṣṭhāḥ | yaccha॒ta-mabhi̭ṣajyann | taccha॒tabhi̭ṣak | pro॒ṣṭha॒pa॒deṣūda̭yacchanta | re॒vatyā̭maravanta | a॒śva॒yujo̭rayuñjata | a॒pa॒bhara̭ṇī॒ṣva pā̭vahann | tāni॒ vā e॒tāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ || yānye॒va dḙvanakṣa॒trāṇi̭ | teṣṷ kurvīta yatkā॒rī syāt | pu॒ṇyā॒ha e॒va kṷrute || 14 ||
(ca॒kā॒ - rai॒vaṃ-ve~do॒bhayo̭ renaṃ-lo~॒kayo᳚rvidu - rajayan - re॒vatī॒mupā̭tiṣṭhanta - nakṣatra॒tva - ma॒nyāni॒ - yāni̭ yamanakṣa॒trā - ṇyaślo̭ṇa--dyamanakṣa॒trāṇi॒ trīṇi̭ ca) (a. 2)
anuvākaṃ 3 - karmānuṣṭhānārhaḥ divasabhāgarūpaḥ heyopādeyakāla vibhāgaḥ
de॒vasya̭ savi॒tuḥ prā॒taḥ pra̭sa॒vaḥ prā॒ṇaḥ | varṷṇasya sā॒yamā̭sa॒vo̭-'pā॒naḥ || ya-tpra̭tī॒cīna̭-mprāta॒stanā᳚t | prā॒cīnagṃ̭ saṅga॒vāt | tato̭ de॒vā a̭gniṣṭo॒ma-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || mi॒trasya̭ saṅga॒vaḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ |
tasmā॒ttarhi̭ pa॒śavaḥ̭ sa॒māya̭nti || ya-tpra̭tī॒cīnagṃ̭ saṅga॒vāt || 15 ||
prā॒cīna̭-mma॒ddhyandi̭nāt | tato̭ de॒vā u॒kthya̭-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || bṛha॒spate᳚-rma॒ddhyandi̭naḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā॒ttarhi॒ tekṣṇi̭ṣṭha-ntapati || yat-pra̭tī॒cīna̭-mma॒ddhyandi̭nāt | prā॒cīna̭-maparā॒hṇāt | tato̭ de॒vā-ṣṣo̭ḍa॒śina॒-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || 16 ||
bhaga̭syāparā॒hṇaḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā̭daparā॒hṇe kṷmā॒ryo̭ bhaga̭mi॒cchamā̭nā-ścaranti || yat-pra̭tī॒cīna̭maparā॒hṇāt | prā॒cīnagṃ̭ sā॒yāt | tato̭ de॒vā a̭tirā॒tra-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || varṷṇasya sā॒yam | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā॒ttarhi॒ nānṛ̭taṃ-va~det || 17 ||
brā॒hma॒ṇo vā a̭ṣṭāvi॒gṃ॒śo nakṣa̭trāṇām | sa॒mā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇi | ca॒tvārya̭ślī॒lāni̭ | tāni॒ nava̭ | yacca̭ pa॒rastā॒nnakṣa̭trāṇāṃ॒-ya~ccā॒vastā᳚t | tānyekā̭daśa | brā॒hma॒ṇo dvā̭da॒śaḥ | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsaṃ̭va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñcara̭ti | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsya̭ vra॒ta-ṅgu॒pta-mbha̭vati || sa॒mā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇi | ca॒tvārya̭ślī॒lāni̭ | tāni॒ nava̭ | ā॒gne॒yī rātriḥ̭ | ai॒ndramahaḥ̭ | tānyekā̭daśa | ā॒di॒tyo dvā̭da॒śaḥ | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsaṃ̭va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñcara̭ti | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsya̭ vra॒ta-ṅgu॒pta-mbha̭vati || 18 ||
(sa॒ṅga॒vāth - ṣo̭ḍa॒śina॒-nnira̭mimata॒ tattadātta̭vīrya-nnirmā॒go - va̭de-d- bhavati samā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇya॒ṣṭau ca̭) (a. 3)
anuvākaṃ 4 - somaśeṣabhūtā pātrastutiḥ.(ādhvarabrāhmaṇaśeṣaḥ)
bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | kati॒ pātrā̭ṇi ya॒jñaṃ-va~̭ha॒ntīti̭ | trayo̭da॒śeti̭ brūyāt | sa yadbrū॒yāt | kastāni॒ nira̭mimī॒teti̭ | pra॒jāpa̭ti॒riti̭ brūyāt | sa yadbrū॒yāt | kuta॒stāni॒ nira̭mimī॒teti̭ | ā॒tmana॒ iti̭ | prā॒ṇā॒pā॒nābhyā̭-me॒vopāg̭-śvantaryā॒mau nira̭mimīta || 19 ||
vyā॒nādṷpāgṃśu॒ sava̭nam | vā॒ca ai᳚ndravāya॒vam | da॒kṣa॒kra॒tubhyā᳚-mmaitrāvaru॒ṇam | śrotrā̭dāśvi॒nam | cakṣṷṣa-śśu॒krā ma॒nthinau᳚ | ā॒tmana̭ āgraya॒ṇam | aṅge᳚bhya u॒kthya᳚m | āyṷṣo dhru॒vam | pra॒ti॒ṣṭhāyā̭ ṛtupā॒tre || ya॒jñaṃ-vā~va ta-mpra॒jāpa̭ti॒-rnira̭mimīta | sa nirmi̭to॒ nāddhri̭yata॒ sama̭vlīyata | sa e॒tā-npra॒jāpa̭ti-rapivā॒pāna̭-paśyat | tānnira̭vapat | tairvai sa ya॒jñamapya̭vapat | yada̭pivā॒pā bhava̭nti | ya॒jñasya॒ dhṛtyā॒ asaṃ̭vla~yāya || 20 ||
(u॒pā॒g॒śva॒nta॒ryā॒mau nira̭mimītā- mimīta॒ ṣaṭ ca̭) (a. 4)
anuvākaṃ 5 - cāturmāsyaśeṣā vapanamantrāḥ, (rājasūyabrāhmaṇam)
ṛ॒tame॒va pa̭rame॒ṣṭhi | ṛ॒ta-nnātyḙti॒ ki-ñca॒na | ṛ॒te sa̭mu॒dra āhi̭taḥ | ṛ॒te bhūmi̭ri॒yagg śri॒tā | a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye || 21 ||
tapa̭sā॒-'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒-bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || ya-dgha॒rmaḥ pa॒ryava̭rtayat | antā᳚-npṛthi॒vyā di॒vaḥ | a॒gnirīśā̭na॒ oja̭sā | varṷṇo dhī॒tibhiḥ̭ sa॒ha || 22 ||
indro̭ ma॒rudbhi॒-ssakhi̭bhi-ssa॒ha || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒bhiva̭rtaye || 23 ||
tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || yo a॒syāḥ pṛ̭thi॒vyāstva॒ci | ni॒va॒rtaya॒tyoṣa̭dhīḥ | a॒gnirīśā̭na॒ oja̭sā | varṷṇo dhī॒tibhiḥ̭ sa॒ha | indro̭ ma॒rudbhi॒-ssakhi̭bhi-ssa॒ha || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ || 24 ||
śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒-bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dva॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || 25 ||
eka॒-mmāsa॒-muda̭sṛjat | pa॒ra॒me॒ṣṭhī pra॒jābhyaḥ̭ | tenā᳚bhyo॒ maha॒ āva̭hat | a॒mṛta॒-mmartyā᳚bhyaḥ | pra॒jāmanu॒ prajā̭yase | tadṷ te martyā॒mṛta᳚m | yena॒ māsā̭ ardhamā॒sāḥ | ṛ॒tavaḥ̭ parivathsa॒rāḥ | yena॒ te te᳚ prajāpate | ī॒jā॒nasya॒ nyava̭rtayann || 26 ||
tenā॒hama॒sya brahma̭ṇā | niva̭rtayāmi jī॒vase᳚ || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || 27 ||
(pari̭vartaye - sa॒hā - bhiva̭rtaya - u॒ṣṇihā̭ - rāddhyāsaṃ॒ - nyava̭rtaya॒n - nupa̭vartaye ca॒tvāri̭ ca) (a. 5)
anuvākaṃ 6 - cāturmāsyaśeṣā vapanavidhiḥ (rājasūyabrāhmaṇam)
de॒vā vai ya-dya॒jñe 'kṷrvata | tadasṷrā akurvata | te-'sṷrā ū॒rdhva-mpṛ॒ṣṭhebhyo॒ nāpa̭śyann | te keśā॒nagrḙ-'vapanta | atha॒ śmaśrṷ̄ṇi | atho̭papa॒kṣau | tata॒ste-'vā᳚ñca āyann | parā̭-'bhavann | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | avāṃ̭eti || 28 ||
atho॒ parai॒va bha̭vati | atha̭ de॒vā ū॒rdhva-mpṛ॒ṣṭhebhyo̭-'paśyann | ta ṷpapa॒kṣāvagrḙ-'vapanta | atha॒ śmaśrṷ̄ṇi | atha॒ keśāṋ | tata॒stḙ-'bhavann | su॒va॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yann | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | bhava̭tyā॒tmanā᳚ | atho̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || 29 ||
athai॒ta-nmanṷ-rva॒ptre mi̭thu॒na-ma̭paśyat | sa śmaśrū॒ṇyagrḙ-'vapata | atho̭papa॒kṣau | atha॒ keśāṋ | tato॒ vai sa prājā̭yata pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate || de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te saṃ̭va~thsa॒re vyāya̭cchanta | tā-nde॒vāścā̭tu-rmā॒syaire॒vābhi prāyṷñjata || 30 ||
vai॒śva॒de॒vena̭ ca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñja॒tendra̭rājānaḥ | tāñchī॒r॒ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | va॒ru॒ṇa॒ pra॒ghā॒sai-śca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñjata॒ varṷṇarājānaḥ | tāñchī॒r॒ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | sā॒ka॒me॒dhaiśca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñjata॒ soma̭rājānaḥ | tāñchī॒ra॒.ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | yā saṃ̭va~thsa॒ra ṷpajī॒vā ''sī᳚t | tāmḙṣā-mavṛñjata | tato̭ de॒vā abha̭vann | parā-'sṷrāḥ || 31 ||
ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg-ścā̭turmā॒syai-ryaja̭te | bhrātṛ̭vyasyai॒va mā॒so vṛ॒ktvā | śī॒r॒ṣanni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca | yaiṣā saṃ̭va~thsa॒ra ṷpajī॒vā | vṛ॒ṅkte tā-mbhrātṛ̭vyasya | kṣu॒dhā 'sya॒ bhrātṛ̭vyaḥ॒ parā̭ bhavati || lo॒hi॒tā॒ya॒sena॒ niva̭rtayate | yadvā i॒māma॒gnir-ṛ॒tāvāga̭te niva॒rtaya̭ti | e॒tade॒vaināgṃ̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā niva̭rtayati | sā tata॒-śśva-śśvo॒ bhūya̭sī॒ bhava̭ntyeti || 32 ||
prajā̭yate | ya e॒vaṃ-vi~॒dvā~llo̭hitāya॒sena̭ niva॒rtaya̭te | e॒tade॒va rū॒pa-ṅkṛ॒tvā niva̭rtayate | sa tata॒-śśva-śśvo॒ bhūyā॒n-bhava̭nneti | praiva jā̭yate || tre॒ṇyā śa̭la॒lyā niva̭rtayeta | trīṇi̭ trīṇi॒ vai de॒vānā̭mṛ॒ddhāni̭ | trīṇi॒ chandāgṃ̭si | trīṇi॒ sava̭nāni | traya̭ i॒me lo॒kāḥ || 33 ||
ṛ॒ddhyāme॒va ta-dvī॒rya̭ e॒ṣu lo॒keṣu॒ prati̭ tiṣṭhati || yaccā̭turmāsyayā॒-jyā᳚tmano॒ nāva॒dyet | de॒vebhya॒ āvṛ̭ścyeta | ca॒tṛ॒ṣu ca̭tṛṣu॒ māsḙṣu॒ niva̭rtayeta | pa॒rokṣa̭me॒va ta-dde॒vebhya̭ ā॒tmano-'va̭dya॒tyanā᳚ vraskāya || de॒vānāṃ॒-vā~ e॒ṣa ānī̭taḥ | yaścā̭turmāsyayā॒jī | ya e॒vaṃ-vi~॒dvānni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca | de॒vatā̭ e॒vāpyḙti | nāsya̭ ru॒draḥ pra॒jā-mpa॒śū-na॒bhima̭nyate || 34 ||
(e॒tye॒- tya॒ - yu॒ñja॒tā - sṷrā - eti - lo॒kā - ma̭nyate) (a. 6)
anuvākaṃ 7 - agnicayanaśeṣā iṣṭakopadhānamantrāḥ, tatra santatyākhyeṣṭakāmantrāḥ
āyṷṣaḥ prā॒ṇagṃ santa̭nu | prā॒ṇāda̭pā॒nagṃ santa̭nu | a॒pā॒nā-dvyā॒nagṃ santa̭nu | vyā॒nāccakṣu॒-ssanta̭nu | cakṣṷṣa॒-śśrotra॒gṃ॒ santa̭nu | śrotrā॒-nmana॒-ssanta̭nu | mana̭so॒ vāca॒gṃ॒ santa̭nu | vā॒ca ā॒tmāna॒gṃ॒ santa̭nu | ā॒tmanaḥ̭ pṛthi॒vīgṃ santa̭nu | pṛ॒thi॒vyā a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ santa̭nu | a॒ntari̭kṣā॒-ddiva॒gṃ॒ santa̭nu |diva॒-ssuva॒-ssanta̭nu || 35 ||
(a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ santa̭nu॒ dve ca̭) (a. 7)
anuvākaṃ 8 - agnicayanaśeṣā tharvaśiro-'bhidhānānāmiṣṭakānā-mmantrāḥ
indro̭ dadhī॒co a॒sthabhiḥ̭ | vṛ॒trāṇya pra̭tiṣkutaḥ | ja॒ghāna̭ nava॒ tīrnava̭ || i॒cchannaśva̭sya॒ yacchiraḥ̭ | parva̭te॒ṣvapa̭ śritam | ta-dvi̭daccharya॒ṇāva̭ti || atrā ha ॒gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷrapī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he || indra॒midgā॒thino̭ bṛ॒hat || 36 ||
indra̭ma॒rkebhi̭ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒-vā~ṇī̭ranūṣata || indra॒ iddharyo॒-ssacā᳚ | sammi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ || indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | ā sūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat || indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 37 ||
u॒gra u॒grābhi̭rū॒tibhiḥ̭ || tamindraṃ̭-vā~jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho bhṷvat || indra॒-ssadāma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒-ssa balḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ || gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu-ru॒gro astṛ̭taḥ || 38 ||
(bṛ॒ha- ccā - stṛ̭taḥ) (a. 8)
anuvākaṃ 9 - somaśeṣabhūtā iṣṭayaḥ. (ādhvarabrāhmaṇam)
de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | sa pra॒jāpa̭ti॒rindra̭-ñjye॒ṣṭha-mpu॒tramapa॒ nya̭dhatta | nedḙna॒masṷrā॒ balī̭yāgṃ so-'hana॒nniti̭ | pra॒hrādo̭ ha॒ vai kā̭yādha॒vaḥ | vi॒roca̭na॒gg॒ sva-mpu॒tramapa॒ nya̭dhatta | nedḙna-nde॒vā a̭hana॒nniti̭ | te de॒vāḥ pra॒jāpa̭ti-mupasa॒metyo̭cuḥ | nārā॒jaka̭sya yu॒ddhama̭sti | indra॒manvi̭cchā॒meti̭ | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchann || 39 ||
taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒rnānva̭vindann | tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchann | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindann | tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒ vai nāma̭ | tā iṣṭa̭ya॒ ityāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || tasmā̭ e॒tamā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ndīkṣa॒ṇīya॒-nnira̭vapann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tānpa̭tnī saṃyā~॒jānta॒ upā̭nayann || 40 ||
te tada̭-ntame॒va kṛ॒tvoda̭dravann || te prā̭ya॒ṇīya̭ma॒bhi sa॒māro̭hann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tāñchaṃ॒yva~̭nta॒ upā̭nayann | te tada̭tamme॒va kṛ॒tvoda̭dravann || ta ā̭ti॒thyama॒bhi sa॒māro̭hann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tāniḍā᳚nta॒ upā̭nayann | te tada̭tamme॒va kṛ॒tvoda̭dravann | tasmā̭ de॒tā e॒tada̭ntā॒ iṣṭa̭ya॒-ssanti̭ṣṭhante || 41 ||
e॒vagṃ hi de॒vā akṷrvata | iti̭ de॒vā a̭kurvata | ityu॒ vai ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ kurvate || te de॒vā ṷ̄cuḥ | yadvā i॒damu॒ccai-rya॒jñena॒ carā̭ma | tanno-'sṷrāḥ pā॒pmā-'nṷvindanti | u॒pā॒gṃ॒śṷ̄pa॒sadā̭ carāma | tathā॒ no-'sṷrāḥ pā॒pmā nānṷvethsya॒ntīti̭ | ta ṷpā॒gṃ॒śṷ̄pa॒sada̭-matanvata | ti॒sra e॒va sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ || 42 ||
sru॒veṇā̭ghā॒ra-mā॒ghārya̭ | ti॒sraḥ parā̭cī॒-rāhṷtīr-hu॒tvā | sru॒veṇo̭pa॒sada̭-ñjuha॒vāñca̭kruḥ | u॒graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāheti̭ | a॒śa॒na॒yā॒pi॒pā॒se ha॒ vā u॒graṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca॒ vaira̭hatya-ñca tve॒ṣaṃ-va~caḥ̭ | e॒tagṃ ha॒ vāva tacca̭turdhāvihi॒ta-mpā॒pmāna̭-nde॒vā apa̭jaghnire || tatho̭ e॒vaitadḙvaṃ॒-vi~dyaja̭mānaḥ | ti॒sra e॒va sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ | sru॒veṇā̭ghā॒ra-mā॒ghārya̭ || 43 ||
ti॒sraḥ parā̭cī॒rāhṷtīr-hu॒tvā | sru॒veṇo̭pa॒sada̭-ñjuhoti | u॒graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāheti̭ | a॒śa॒na॒yā॒pi॒pā॒se ha॒ vā u॒graṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca॒ vaira̭hatya-ñca tve॒ṣaṃ-va~caḥ̭ | e॒tame॒va tacca̭turdhā-vihi॒ta-mpā॒pmānaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'pa̭hate || tḙ-'bhi॒nīyai॒vāhaḥ̭ pa॒śumā-'la̭bhanta | ahna̭ e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyumapa̭jaghnire | tenā̭bhi॒nīyḙva॒ rātreḥ॒ prāca̭rann | rātri̭yā e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyumapa̭jaghnire || 44 ||
tasmā̭dabhi॒nīyai॒vāhaḥ̭ pa॒śumāla̭bheta | ahna̭ e॒va ta-dyaja̭mā॒no 'va̭rti-mpā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭nudate | tenā̭bhi॒nīyḙva॒ rātreḥ॒ praca̭ret | rātri̭yā e॒va ta-dyaja̭mā॒no 'va̭rti-mpā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭nudate || sa e॒ṣa ṷpavasa॒thīye 'ha̭n-dvideva॒tyaḥ̭ pa॒śurāla̭bhyate | dva॒yaṃ-vā~ a॒smin ~lo॒ke yaja̭mānaḥ | asthi̭ ca mā॒gṃ॒sa-ñca̭ | asthi̭ cai॒va tena̭ mā॒gṃ॒sa-ñca॒ yaja̭māna॒-ssagg skṷrute || tā vā e॒tāḥ pañca̭ de॒vatāḥ᳚ | a॒gnīṣomā̭-va॒gni-rmi॒trāvarṷṇau || 45 ||
pa॒ñca॒pa॒ñcī vai yaja̭mānaḥ | tvammā॒gṃ॒ sagg snāvāsthi̭ ma॒jjā | e॒tame॒va tatpa̭ñcadhā vihi॒tamā॒tmānaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati | bhe॒ṣa॒jatā̭yai nirvaruṇa॒tvāya̭ || tagṃ sa॒ptabhi॒-śchando̭bhiḥ prā॒tara̭hvayann | tasmā᳚thsa॒pta ca̭turutta॒rāṇi॒ chandāgṃ̭si prātaranuvā॒ke-'nū᳚cyante || tame॒tayo̭-pasa॒metyo-pā̭sīdann | upā᳚smai gāyatā nara॒ iti̭ | tasmā̭ de॒tayā̭ bahiṣpavamā॒na ṷpa॒sadyaḥ̭ || 46 ||
(ai॒ccha॒n - na॒na॒ya॒gg॒ - sti॒ṣṭha॒nte॒ - 'nūcyā॒ - nūcya̭ sru॒veṇā̭ghā॒ramā॒ghārya॒ - rātri̭yā e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmānaṃ̭ mṛ॒tyumapa̭jaghnire - mi॒trāvarṷṇau॒ - +nava̭ ca ) (a. 9)
(de॒vā yaja̭māno de॒vā de॒vā yaja̭māno॒ yaja̭māno-'labhanta॒ prāca̭ra~llabheta॒ praca̭re॒dāla̭bha॒ntāla̭bheta mṛ॒tyumapa̭jaghnire॒ bhrātṛ̭vyān)
anuvākaṃ 10 - trivṛdādistomarūpāṇi somaṅgāni. (ādhvarabrāhmaṇam)
sa sa̭mu॒dra ṷttara॒taḥ prājva̭la-dbhūmya॒ntena̭ | e॒ṣa vāva sa sa̭mu॒draḥ | yaccātvā̭laḥ | e॒ṣa ṷ ve॒va sa bhū᳚mya॒ntaḥ | yadve᳚dya॒ntaḥ | tade॒tat-tri̭śa॒la-ntri̭pūru॒ṣam | tasmā॒t-ta-ntri̭vita॒sta-ṅkha̭nanti || sa sṷvarṇaraja॒tābhyā᳚-ṅku॒śībhyā॒-mpari̭gṛhīta āsīt | taṃ-ya~da॒syā addhya॒jana̭yann | tasmā̭dādi॒tyaḥ || 47 ||
atha॒ ya-thsṷvarṇaraja॒tābhyā᳚-ṅku॒śībhyā॒-mpari̭gṛhīta॒ āsī᳚t | sā-'sya̭ kauśi॒katā᳚ || ta-ntri॒vṛtā॒-'bhi prāstṷvata | ta-ntri॒vṛtā ''da̭data | ta-ntri॒vṛtā ''ha̭rann | yāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ || ta-mpa̭ñcada॒śenā॒bhi prāstṷvata | ta-mpa̭ñcada॒śenāda̭data | ta-mpa̭ñcada॒śenāha̭rann | yāva̭tī pañcada॒śasya॒ mātrā᳚ || 48 ||
tagṃ sa̭ptada॒śenā॒bhi prāstṷvata | tagṃ sa̭ptada॒śenāda̭data | tagṃ sa̭ptada॒śenāha̭rann | yāva̭tī saptada॒śasya॒ mātrā᳚ | tasya̭ saptada॒śena̭ hri॒yamā̭ṇasya॒ tejo॒ haro̭-'patat | tamḙkavi॒gṃ॒ śenā॒bhi prāstṷvata | tamḙkavi॒gṃ॒śenāda̭data | tamḙkavi॒gṃ॒śenāha̭rann | yāva̭tyekavi॒gṃ॒śasya॒ mātrā᳚ || te yat-tri॒vṛtā᳚ stu॒vate᳚ || 49 ||
tri॒vṛtai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date | ta-ntri॒vṛtai॒va ha̭ranti | yāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ | a॒gnirvai tri॒vṛt | yāva॒dvā a॒gnerdaha̭to dhū॒ma u॒detyānu॒vyeti̭ | tāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ | a॒gnere॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti || atha॒ yatpa̭ñcada॒śena̭ stu॒vate᳚ | pa॒ñca॒da॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒-māda̭date || 50 ||
ta-mpa̭ñcada॒śenai॒va ha̭ranti | yāva̭tī pañcada॒śasya॒ mātrā᳚ | ca॒ndramā॒ vai pa̭ñcada॒śaḥ | e॒ṣa hi pa̭ñcada॒śyāma̭pakṣī॒yate᳚ | pa॒ñca॒daśyā-mā̭pū॒ryate᳚ | ca॒ndrama̭sa e॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti | atha॒ yathsa̭ptada॒śena̭ stu॒vate᳚ | sa॒pta॒da॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date | tagṃ sa̭ptada॒śenai॒va ha̭ranti || 51 ||
yāva̭tī saptada॒śasya॒ mātrā᳚ | pra॒jāpa̭ti॒rvai sa̭ptada॒śaḥ | pra॒jāpa̭tere॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti | atha॒ yadḙkavi॒gṃ॒śena̭ stu॒vate᳚ | e॒ka॒vi॒gṃ॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒-māda̭date | tamḙkavi॒gṃ॒śenai॒va ha̭ranti | yāva̭tyekavi॒gṃ॒śasya॒ mātrā᳚ | a॒sau vā ā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | ā॒di॒tyasyai॒vaina॒-ntat || 52 ||
mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti || te ku॒śyau᳚ | vya̭ghnann | te a̭horā॒tre a̭bhavatām | aha̭re॒va su॒varṇā̭ 'bhavat | ra॒ja॒tā rātriḥ̭ | sa yadā̭di॒tya u॒deti̭ | e॒tāme॒va tathsu॒varṇā᳚-ṅku॒śīmanu॒ samḙti | atha॒ yada̭sta॒meti̭ | e॒tāme॒va ta-dra̭ja॒tā-ṅku॒śīmanu॒ saṃvi~̭śati || pra॒hrādo̭ ha॒ vai kā̭yādha॒vaḥ | vi॒roca̭na॒gg॒ sva-mpu॒tramudā᳚syat | sa pra̭da॒ro̭-'bhavat | tasmā᳚-tprada॒rādṷda॒ka-nnācā̭met || 53 ||
(ā॒di॒tyaḥ - pa̭ñcada॒śasya॒ mātrā᳚ - stu॒vatḙ - pañcada॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date - saptada॒śenai॒va ha̭ran - tyādi॒tyasyai॒vaina॒nta-d॒ vi̭śati ca॒tvāri̭ ca) (a. 10)
anuvākaṃ 11 - savanīyapaśupuroḍāśāḥ (ādhvarabrāhmaṇam)
ye vai ca॒tvāra॒-sstomāḥ᳚ | kṛ॒ta-ntat | atha॒ ye pañca̭ | kali॒-ssaḥ | tasmā॒ccatṷṣṭomaḥ | taccatṷṣṭomasya catuṣṭoma॒tvam || tadā̭huḥ | ka॒ta॒māni॒ tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi | ya e॒tasya॒ stomā॒ iti̭ | tri॒vṛt-pa̭ñcada॒śa-ssa̭ptada॒śa ḙkavi॒gṃ॒śaḥ || 54 ||
e॒tāni॒ vāva tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi | ya e॒tasya॒ stomāḥ᳚ || so᳚-'bravīt | sa॒pta॒da॒śena̭ hri॒yamā̭ṇo॒ vya̭leśiṣi | bhi॒ṣajya̭ta॒ meti̭ | tama॒śvinaṷ dhā॒nābhi̭-rabhiṣajyatām | pū॒ṣā ka̭ra॒mbheṇa̭ | bhāra̭tī parivā॒peṇa̭ | mi॒trāvarṷṇau paya॒sya̭yā || tadā̭huḥ || 55 ||
yada॒śvibhyā᳚-ndhā॒nāḥ | pū॒ṣṇaḥ ka̭ra॒mbhaḥ | bhāra̭tyai parivā॒paḥ | mi॒trāvarṷṇayoḥ paya॒syā-'tha̭ | kasmā̭de॒teṣāgṃ̭ ha॒viṣā॒mindra̭me॒va ya̭ja॒ntīti̭ | e॒tā hyḙna-nde॒vatā॒ iti̭ brūyāt | e॒tair-ha॒virbhi॒-rabhi̭ṣajya॒gg॒-stasmā॒diti̭ || taṃ-va~sa̭vo॒-'ṣṭāka̭pālena prātassava॒nḙ-'bhiṣajyann | ru॒drā ekā̭daśakapālena॒ māddhya̭ndine॒ sava̭ne | viśvḙ de॒vā dvāda̭śakapālena tṛtīyasava॒ne || 56 ||
sa yada॒ṣṭāka̭pālā-nprātassava॒ne ku॒ryāt | ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne | dvāda̭śakapālāg stṛtīya sava॒ne | vilo̭ma॒ ta-dya॒jñasya̭ kriyeta | ekā̭daśakapālāne॒va prā̭tassava॒ne kṷryāt | ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne | ekā̭daśakapālāg stṛtīya sava॒ne | ya॒jñasya̭ saloma॒tvāya̭ || tadā̭huḥ | ya-dvasṷ̄nā-mprātassava॒nam | ru॒drāṇā॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭nam | viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-ntṛtīyasava॒nam | atha॒ kasmā̭de॒teṣāgṃ̭ ha॒viṣā॒mindra̭me॒va ya̭ja॒ntīti̭ | e॒tā hyḙna-nde॒vatā॒ iti̭ brūyāt | e॒tair-ha॒virbhi॒rabhi̭ṣajya॒gg॒ stasmā॒diti̭ || 57 ||
(e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-ā̭hu-stṛtīyasava॒ne-prā̭tassava॒na-mpañca̭ ca) (a. 11)
anuvākaṃ 12 - saptachandāṃsi prapañcyante (ādhvarabrāhmaṇam)
tasyāvā̭co-'vapā॒dāda̭bibhayuḥ | tame॒teṣṷ sa॒ptasu॒ chandaḥ̭ svaśrayann | yadaśra̭yann | tacchrā̭ya॒ntīya̭sya śrāyantīya॒tvam | yadavā̭rayann | ta-dvā̭rava॒ntīya̭sya vāravantīya॒tvam || tasyāvā̭ca e॒vāva̭pā॒dāda̭bibhayuḥ | tasmā̭ e॒tāni̭ sa॒pta ca̭turutta॒rāṇi॒ chandā॒g॒syupā̭dadhuḥ | teṣā॒mati॒ trīṇya̭ricyanta | na trīṇyuda̭bhavann || 58 ||
sa bṛ̭ha॒tīme॒vā-spṛ̭śat | dvābhyā̭ma॒kṣarā᳚bhyām | a॒ho॒rā॒trābhyā̭me॒va || tadā̭huḥ | ka॒ta॒mā sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒tī | yasyā॒-nta-tpra॒tyati̭ṣṭhat | dvāda̭śa paurṇamā॒syaḥ̭ | dvāda॒śāṣṭa̭kāḥ | dvāda̭śāmāvā॒syāḥ᳚ | e॒ṣā vāva sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒tī || 59 ||
yasyā॒-nta-tpra॒tyati̭ṣṭha॒diti̭ || yāni̭ ca॒ chandāg̭-sya॒tyari̭cyanta | yāni̭ ca॒ nodabha̭vann | tāni॒ nirvī᳚ryāṇi hī॒nānya̭manyanta | sā 'bra̭vī-dbṛha॒tī | māme॒va bhū॒tvā | māmupa॒ sagg śra̭ya॒teti̭ | ca॒turbhi̭ra॒kṣarai̭-ranu॒ṣṭug-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | ca॒turbhi̭ra॒kṣaraiḥ᳚ pa॒ṅkti-rbṛ̭ha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tāni̭ ca॒tvārya॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭-dadhāt || 60 ||
te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām || a॒ṣṭā॒bhi-ra॒kṣarai̭ru॒ṣṇig-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | a॒ṣṭā॒bhira॒kṣarai᳚stri॒ṣṭug-bṛ̭ha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tā-nya॒ṣṭāva॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭dadhāt | te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām | dvā॒da॒śabhi̭-ra॒kṣarai᳚-rgāya॒trī-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | dvā॒da॒śabhi̭-ra॒kṣarai॒-rjaga̭tī-bṛha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tāni॒ dvāda̭śā॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭dadhāt || 61 ||
te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām || so᳚-'bravīt-pra॒jāpa̭tiḥ | chandāgṃ̭si॒ ratho̭ me bhavata | yu॒ṣmābhi̭-ra॒hame॒ta-maddhvā̭na॒manu॒ sañca̭rā॒ṇīti̭ | tasya̭ gāya॒trī ca॒ jaga̭tī ca pa॒kṣāva̭bhavatām | u॒ṣṇikca̭ tri॒ṣṭupca॒ praṣṭyau᳚ | a॒nu॒ṣṭupca̭ pa॒ṅktiśca॒ dhuryau᳚ | bṛ॒ha॒tyḙvoddhira̭bhavat | sa e॒ta-ñcha̭ndora॒thamā॒sthāya̭ | e॒tamaddhvā̭na॒manu॒ sama̭carat | e॒tagṃ ha॒ vai cha̭ndora॒thamā॒sthāya̭ | e॒tamaddhvā̭na॒manu॒ sañca̭rati | yenai॒ṣa e॒ta-thsa॒caṃra̭ti | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsomḙna॒ yaja̭te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || 62 ||
(a॒bha॒va॒n - vāva sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒ - tya̭dadhā॒-d- dvāda̭śā॒kṣarā᳚ṇyapa॒cchidyā̭dadhā - dā॒sthāya॒ ṣaṭca̭) (a. 12)
(a॒gneḥ kṛtti̭kā॒ - ya-tpuṇyaṃ̭ - de॒vasya̭ savi॒tu--r bra̭hmavā॒dinaḥ॒ ka - tyṛ॒tame॒va - de॒vā vā - āyṷṣaḥ prā॒ṇa - mindro̭ dadhī॒co -dḙvāsu॒rā-ssa pra॒jāpa̭tiḥ॒ - sa sa̭mu॒dro - ye vai ca॒tvāra॒ - stasyāvā̭co॒ dvāda̭śa)
(a॒gneḥ kṛtti̭kā - devagṛ॒hā - ṛ॒tame॒va - vai᳚śvade॒vena॒ - te tada̭nta॒ - ta-mpa̭ñcada॒śena॒ - te bṛ̭ha॒tī e॒va dviṣa̭ṣṭiḥ)
(a॒gneḥ kṛtti̭kā॒ - ya u ̭cainame॒vaṃ-ve~da̭)
|| hariḥ̭ om ||
|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ |
🕉️ This is the original Sanskrit rendered in Kannada script.
Pronunciation is identical to the Sanskrit Devanagari version.