1.5 - Nakshatreshtikandam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Agneh Krittikah — Telugu Script

కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే ప్రథమాష్టకే పఞ్చమః ప్రపాఠకః - నక్షత్రేష్టికాణ్డమ్

ఓ-న్నమః పరమాత్మనే, శ్రీ మహాగణపతయే నమః,

శ్రీ గురుభ్యో నమః । హ॒రిః॒ ఓమ్ ॥

అనువాకం 1 - నక్షత్రేష్టకామన్త్రాః, వికృతిరూపచయనగతాః

అ॒గ్నేః కృత్తి॑కాః । శు॒క్ర-మ్ప॒రస్తా॒-జ్జ్యోతి॑-ర॒వస్తా᳚త్ ॥ ప్ర॒జాప॑తే రోహి॒ణీ । ఆపః॑ ప॒రస్తా॒దోష॑ధయో॒ ఽవస్తా᳚త్ ॥ సోమ॑స్యేన్వ॒కా విత॑తాని । ప॒రస్తా॒ద్వయ॑న్తో॒ ఽవస్తా᳚త్ ॥ రు॒ద్రస్య॑ బా॒హూ । మృ॒గ॒యవః॑ ప॒రస్తా᳚ద్విక్షా॒రో॑-ఽవస్తా᳚త్ ॥ అది॑త్యై॒ పున॑ర్వసూ । వాతః॑ ప॒రస్తా॑దా॒ర్ద్ర-మ॒వస్తా᳚త్ ॥ 1 ॥

బృహ॒స్పతే᳚స్తి॒ష్యః॑ । జుహ్వ॑తః ప॒రస్తా॒-ద్యజ॑మానా అ॒వస్తా᳚త్ ॥ స॒ర్పాణా॑-మాశ్రే॒షాః । అ॒భ్యా॒గచ్ఛ॑న్తః ప॒రస్తా॑దభ్యా॒నృత్య॑న్తో॒-ఽవస్తా᳚త్ ॥ పి॒తృ॒ణా-మ్మ॒ఘాః । రు॒దన్తః॑ ప॒రస్తా॑దపభ్ర॒గ్ం॒శో॑-ఽవస్తా᳚త్ ॥ అ॒ర్య॒మ్ణః పూర్వే॒ ఫల్గు॑నీ । జా॒యా ప॒రస్తా॑దృష॒భో॑-ఽవస్తా᳚త్ ॥ భగ॒స్యోత్త॑రే । వ॒హ॒తవః॑ ప॒రస్తా॒ద్వహ॑మానా అ॒వస్తా᳚త్ ॥ 2 ॥

దే॒వస్య॑ సవి॒తుర్-హస్తః॑ । ప్ర॒స॒వః ప॒రస్తా᳚-థ్స॒నిర॒వస్తా᳚త్ ॥ ఇన్ద్ర॑స్య చి॒త్రా । ఋ॒త-మ్ప॒రస్తా᳚-థ్స॒త్య-మ॒వస్తా᳚త్ ॥ వా॒యో-ర్నిష్ట్యా᳚ వ్ర॒తతిః॑ । ప॒రస్తా॒-దసి॑ద్ధి-ర॒వస్తా᳚త్ ॥ ఇ॒న్ద్రా॒గ్ని॒యో-ర్విశా॑ఖే । యు॒గాని॑ ప॒రస్తా᳚త్-కృ॒షమా॑ణా అ॒వస్తా᳚త్ ॥ మి॒త్రస్యా॑-నూరా॒ధాః । అ॒భ్యా॒రోహ॑త్-ప॒రస్తా॑-ద॒భ్యారూ॑ఢ-మ॒వస్తా᳚త్ ॥ 3 ॥

ఇన్ద్ర॑స్య రోహి॒ణీ । శృ॒ణత్-ప॒రస్తా᳚త్-ప్రతిశృ॒ణ-ద॒వస్తా᳚త్ ॥ నిర్-ఋ॑త్యై-మూల॒వర్హ॑ణీ । ప్ర॒తి॒భ॒ఞ్జన్తః॑ ప॒రస్తా᳚త్-ప్రతిశృ॒ణన్తో॒-ఽవస్తా᳚త్ ॥ అ॒పా-మ్పూర్వా॑ అషా॒ఢాః । వర్చః॑ ప॒రస్తా॒-థ్సమి॑తి-ర॒వస్తా᳚త్ ॥ విశ్వే॑షా-న్దే॒వానా॒-ముత్త॑రాః । అ॒భి॒జయ॑త్-ప॒రస్తా॑-ద॒భిజి॑త-మ॒వస్తా᳚త్ ॥ వి॒ష్ణో᳚-శ్శ్రో॒ణా పృ॒చ్ఛమా॑నాః । ప॒రస్తా॒త్-పన్థా॑ అ॒వస్తా᳚త్ ॥ 4 ॥

వసూ॑నా॒గ్॒ శ్రవి॑ష్ఠాః । భూ॒త-మ్ప॒రస్తా॒-ద్భూతి॑ర॒వస్తా᳚త్ ॥ ఇన్ద్ర॑స్య-శ॒తభి॑షక్ । వి॒శ్వవ్య॑చాః ప॒రస్తా᳚-ద్వి॒శ్వక్షి॑తి-ర॒వస్తా᳚త్ ॥ అ॒జస్యైక॑పదః॒ పూర్వే᳚ ప్రోష్ఠప॒దాః । వై॒శ్వా॒న॒ర-మ్ప॒రస్తా᳚-ద్వైశ్వావస॒వ-మ॒వస్తా᳚త్ ॥ అహే᳚ర్బు॒ధ్నియ॒-స్యోత్త॑రే । అ॒భి॒షి॒ఞ్చన్తః॑ ప॒రస్తా॑-దభిషు॒ణ్వన్తో॒-ఽవస్తా᳚త్ ॥ పూ॒ష్ణో రే॒వతీ᳚ । గావః॑ ప॒రస్తా᳚-ద్వ॒థ్సా అ॒వస్తా᳚త్ ॥ అ॒శ్వినో॑రశ్వ॒యుజౌ᳚ । గ్రామః॑ ప॒రస్తా॒థ్సేనా॒ ఽవస్తా᳚త్ ॥ య॒మస్యా॑ప॒భర॑ణీః । అ॒ప॒కర్ష॑న్తః ప॒రస్తా॑-దప॒వహ॑న్తో॒-ఽవస్తా᳚త్ ॥ పూ॒ర్ణా ప॒శ్చాదు॒త పూ॒ర్ణా పు॒రస్తా॒దున్మ॑ధ్య॒తః పౌ᳚ర్ణమా॒సీ జి॑గాయ । తస్యా᳚-న్దే॒వా అధి॑ సం॒వఁస॑న్త ఉత్త॒మే నాక॑ ఇ॒హ మా॑దయన్తామ్ ॥, యత్తే॑ దే॒వా అద॑ధు ర్భాగ॒ధేయ॒మమా॑వాస్యే సం॒వఁస॑న్తో మహి॒త్వా । సానో॑ య॒జ్ఞ-మ్పి॑పృహి విశ్వవారే ర॒యి-న్నో॑ ధేహి సుభగే సు॒వీర᳚మ్ ॥ ॥ 5 ॥

(ఆ॒ర్ద్రమ॒వస్తా॒-ద్- వహ॑మానా అ॒వస్తా॑ - ద॒భ్యారూ॑ఢమ॒వస్తా॒త్ - పన్థా॑ అ॒వస్తా᳚-ద్- వ॒థ్సా అ॒వస్తా॒-త్పఞ్చ॑ చ) (అ. 1)

అనువాకం 2 - కర్మానుష్ఠానార్హః నక్షత్రరూపః పుణ్యకాలః

య-త్పుణ్య॒-న్నక్ష॑త్రమ్ । త-ద్బ-ట్కు॑ర్వీతోపవ్యు॒షమ్ । య॒దా వై సూర్య॑ ఉ॒దేతి॑ । అథ॒ నక్ష॑త్ర॒-న్నైతి॑ । యావ॑తి॒ తత్ర॒ సూర్యో॒ గచ్ఛే᳚త్ । యత్ర॑ జఘ॒న్య॑-మ్పశ్యే᳚త్ । తావ॑తి కుర్వీత య-త్కా॒రీ స్యాత్ । పు॒ణ్యా॒హ ఏ॒వ కు॑రుతే । ఏ॒వగ్ం హ॒ వై య॒జ్ఞేషు॑-ఞ్చ శ॒తద్యు॑మ్న-ఞ్చ మా॒థ్స్యో ని॑రవసాయ॒యా-ఞ్చ॑కార ॥ 6 ॥

యో వై న॑క్ష॒త్రియ॑-మ్ప్ర॒జాప॑తిం॒-వేఁద॑ । ఉ॒భయో॑రేనం-లోఁ॒కయో᳚ర్విదుః । హస్త॑ ఏ॒వాస్య॒ హస్తః॑ । చి॒త్రా శిరః॑ । నిష్ట్యా॒ హృద॑యమ్ । ఊ॒రూ విశా॑ఖే । ప్ర॒తి॒ష్ఠా ఽనూ॑రా॒ధాః । ఏ॒ష వై న॑క్ష॒త్రియః॑ ప్ర॒జాప॑తిః । య ఏ॒వం-వేఁద॑ । ఉ॒భయో॑రేనం-లోఁ॒కయో᳚ర్విదుః ॥ 7 ॥

అ॒స్మిగ్గ్శ్చా॒-ముష్మిగ్గ్॑శ్చ ॥ యా-ఙ్కా॒మయే॑త దుహి॒తర॑-మ్ప్రి॒యా స్యా॒దితి॑ । తా-న్నిష్ట్యా॑యా-న్దద్యాత్ । ప్రి॒యైవ భ॑వతి । నేవ॒ తు పున॒రాగ॑చ్ఛతి ॥ అ॒భి॒జిన్నామ॒ నక్ష॑త్రమ్ । ఉ॒పరి॑ష్టా-దషా॒ఢానా᳚మ్ । అ॒వస్తా᳚చ్ఛ్రో॒ణాయై᳚ । దే॒వా॒సు॒రా-స్సంయఁ॑త్తా ఆసన్న్ । తే దే॒వాస్తస్మి॒-న్నక్ష॑త్రే॒-ఽభ్య॑జయన్న్ ॥ 8 ॥

యద॒భ్యజ॑యన్న్ । తద॑భి॒జితో॑-ఽభిజి॒త్త్వమ్ । య-ఙ్కా॒మయే॑తా-నపజ॒య్య-ఞ్జ॑యే॒దితి॑ । తమే॒తస్మి॒-న్నక్ష॑త్రే యాతయేత్ । అ॒న॒ప॒జ॒య్యమే॒వ జ॑యతి । పా॒పప॑రాజితమివ॒ తు ॥ ప్ర॒జాప॑తిః ప॒శూన॑సృజత । తే నక్ష॑త్ర-న్నక్షత్ర॒-ముపా॑తిష్ఠన్త । తే స॒మావ॑న్త ఏ॒వాభ॑వన్న్ । తే రే॒వతీ॒-ముపా॑తిష్ఠన్త ॥ 9 ॥

తే రే॒వత్యా॒-మ్ప్రాభ॑వన్న్ । తస్మా᳚-ద్రే॒వత్యా᳚-మ్పశూ॒నా-ఙ్కు॑ర్వీత । య-త్కిఞ్చా᳚ర్వా॒చీన॒గ్ం॒ సోమా᳚త్ । ప్రైవ భ॑వన్తి ॥ స॒లి॒లం-వాఁ ఇ॒దమ॑న్త॒రాసీ᳚త్ । యదత॑రన్న్ । త-త్తార॑కాణా-న్తారక॒త్వమ్ । యో వా ఇ॒హ యజ॑తే । అ॒ముగ్ం సలో॒క-న్న॑క్షతే । తన్నక్ష॑త్రాణా-న్నక్షత్ర॒త్వమ్ ॥ 10 ॥

దే॒వ॒గృ॒హా వై నక్ష॑త్రాణి । య ఏ॒వం-వేఁద॑ । గృ॒హ్యే॑వ భ॑వతి ॥ యాని॒ వా ఇ॒మాని॑ పృథి॒వ్యాశ్చి॒త్రాణి॑ । తాని॒ నక్ష॑త్రాణి । తస్మా॑-దశ్లీ॒లనా॑మగ్గ్-శ్చి॒త్రే । నావ॑స్యే॒న్న య॑జేత । యథా॑ పాపా॒హే కు॑రు॒తే । తా॒దృగే॒వ తత్ ॥ దే॒వ॒న॒క్ష॒త్రాణి॒ వా అ॒న్యాని॑ ॥ 11 ॥

య॒మ॒న॒క్ష॒త్రాణ్య॒న్యాని॑ । కృత్తి॑కాః ప్రథ॒మమ్ । విశా॑ఖే ఉత్త॒మమ్ । తాని॑ దేవనక్ష॒త్రాణి॑ । అ॒నూ॒రా॒ధాః ప్ర॑థ॒మమ్ । అ॒ప॒భర॑ణీ-రుత్త॒మమ్ । తాని॑ యమనక్ష॒త్రాణి॑ । యాని॑ దేవనక్ష॒త్రాణి॑ । తాని॒ దక్షి॑ణేన॒ పరి॑యన్తి । యాని॑ యమనక్ష॒త్రాణి॑ ॥ 12 ॥

తాన్యుత్త॑రేణ ॥ అన్వే॑షామరా॒థ్స్మేతి॑ । తద॑నూరా॒ధాః । జ్యే॒ష్ఠమే॑షా-మవధి॒ష్మేతి॑ । తజ్జ్యే᳚ష్ఠ॒ఘ్నీ । మూల॑మేషామవృక్షా॒మేతి॑ । త-న్మూ॑ల॒వర్హ॑ణీ । యన్నాస॑హన్త । తద॑షా॒ఢాః । యదశ్లో॑ణత్ ॥ 13 ॥

తచ్ఛ్రో॒ణా । యదశృ॑ణోత్ । తచ్ఛ్రవి॑ష్ఠాః । యచ్ఛ॒త-మభి॑షజ్యన్న్ । తచ్ఛ॒తభి॑షక్ । ప్రో॒ష్ఠ॒ప॒దేషూద॑యచ్ఛన్త । రే॒వత్యా॑మరవన్త । అ॒శ్వ॒యుజో॑రయుఞ్జత । అ॒ప॒భర॑ణీ॒ష్వ పా॑వహన్న్ । తాని॒ వా ఏ॒తాని॑ యమనక్ష॒త్రాణి॑ ॥ యాన్యే॒వ దే॑వనక్ష॒త్రాణి॑ । తేషు॑ కుర్వీత యత్కా॒రీ స్యాత్ । పు॒ణ్యా॒హ ఏ॒వ కు॑రుతే ॥ 14 ॥

(చ॒కా॒ - రై॒వం-వేఁదో॒భయో॑ రేనం-లోఁ॒కయో᳚ర్విదు - రజయన్ - రే॒వతీ॒ముపా॑తిష్ఠన్త - నక్షత్ర॒త్వ - మ॒న్యాని॒ - యాని॑ యమనక్ష॒త్రా - ణ్యశ్లో॑ణ--ద్యమనక్ష॒త్రాణి॒ త్రీణి॑ చ) (అ. 2)

అనువాకం 3 - కర్మానుష్ఠానార్హః దివసభాగరూపః హేయోపాదేయకాల విభాగః

దే॒వస్య॑ సవి॒తుః ప్రా॒తః ప్ర॑స॒వః ప్రా॒ణః । వరు॑ణస్య సా॒యమా॑స॒వో॑-ఽపా॒నః ॥ య-త్ప్ర॑తీ॒చీన॑-మ్ప్రాత॒స్తనా᳚త్ । ప్రా॒చీనగ్ం॑ సఙ్గ॒వాత్ । తతో॑ దే॒వా అ॑గ్నిష్టో॒మ-న్నిర॑మిమత । తత్-తదాత్త॑వీర్య-న్నిర్మా॒ర్గః ॥ మి॒త్రస్య॑ సఙ్గ॒వః । తత్-పుణ్య॑-న్తేజ॒స్వ్యహః॑ ।

తస్మా॒త్తర్హి॑ ప॒శవః॑ స॒మాయ॑న్తి ॥ య-త్ప్ర॑తీ॒చీనగ్ం॑ సఙ్గ॒వాత్ ॥ 15 ॥

ప్రా॒చీన॑-మ్మ॒ద్ధ్యన్ది॑నాత్ । తతో॑ దే॒వా ఉ॒క్థ్య॑-న్నిర॑మిమత । తత్-తదాత్త॑వీర్య-న్నిర్మా॒ర్గః ॥ బృహ॒స్పతే᳚-ర్మ॒ద్ధ్యన్ది॑నః । తత్-పుణ్య॑-న్తేజ॒స్వ్యహః॑ । తస్మా॒త్తర్హి॒ తేక్ష్ణి॑ష్ఠ-న్తపతి ॥ యత్-ప్ర॑తీ॒చీన॑-మ్మ॒ద్ధ్యన్ది॑నాత్ । ప్రా॒చీన॑-మపరా॒హ్ణాత్ । తతో॑ దే॒వా-ష్షో॑డ॒శిన॒-న్నిర॑మిమత । తత్తదాత్త॑వీర్య-న్నిర్మా॒ర్గః ॥ 16 ॥

భగ॑స్యాపరా॒హ్ణః । తత్-పుణ్య॑-న్తేజ॒స్వ్యహః॑ । తస్మా॑దపరా॒హ్ణే కు॑మా॒ర్యో॑ భగ॑మి॒చ్ఛమా॑నా-శ్చరన్తి ॥ యత్-ప్ర॑తీ॒చీన॑మపరా॒హ్ణాత్ । ప్రా॒చీనగ్ం॑ సా॒యాత్ । తతో॑ దే॒వా అ॑తిరా॒త్ర-న్నిర॑మిమత । తత్తదాత్త॑వీర్య-న్నిర్మా॒ర్గః ॥ వరు॑ణస్య సా॒యమ్ । తత్-పుణ్య॑-న్తేజ॒స్వ్యహః॑ । తస్మా॒త్తర్హి॒ నానృ॑తం-వఁదేత్ ॥ 17 ॥

బ్రా॒హ్మ॒ణో వా అ॑ష్టావి॒గ్ం॒శో నక్ష॑త్రాణామ్ । స॒మా॒నస్యాహ్నః॒ పఞ్చ॒ పుణ్యా॑ని॒ నక్ష॑త్రాణి । చ॒త్వార్య॑శ్లీ॒లాని॑ । తాని॒ నవ॑ । యచ్చ॑ ప॒రస్తా॒న్నక్ష॑త్రాణాం॒-యఁచ్చా॒వస్తా᳚త్ । తాన్యేకా॑దశ । బ్రా॒హ్మ॒ణో ద్వా॑ద॒శః । య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాన్-థ్సం॑వఁథ్స॒రం-వ్రఁ॒త-ఞ్చర॑తి । సం॒వఁ॒థ్స॒రేణై॒వాస్య॑ వ్ర॒త-ఙ్గు॒ప్త-మ్భ॑వతి ॥ స॒మా॒నస్యాహ్నః॒ పఞ్చ॒ పుణ్యా॑ని॒ నక్ష॑త్రాణి । చ॒త్వార్య॑శ్లీ॒లాని॑ । తాని॒ నవ॑ । ఆ॒గ్నే॒యీ రాత్రిః॑ । ఐ॒న్ద్రమహః॑ । తాన్యేకా॑దశ । ఆ॒ది॒త్యో ద్వా॑ద॒శః । య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాన్-థ్సం॑వఁథ్స॒రం-వ్రఁ॒త-ఞ్చర॑తి । సం॒వఁ॒థ్స॒రేణై॒వాస్య॑ వ్ర॒త-ఙ్గు॒ప్త-మ్భ॑వతి ॥ 18 ॥

(స॒ఙ్గ॒వాథ్ - షో॑డ॒శిన॒-న్నిర॑మిమత॒ తత్తదాత్త॑వీర్య-న్నిర్మా॒గో - వ॑దే-ద్- భవతి సమా॒నస్యాహ్నః॒ పఞ్చ॒ పుణ్యా॑ని॒ నక్ష॑త్రాణ్య॒ష్టౌ చ॑) (అ. 3)

అనువాకం 4 - సోమశేషభూతా పాత్రస్తుతిః.(ఆధ్వరబ్రాహ్మణశేషః)

బ్ర॒హ్మ॒వా॒దినో॑ వదన్తి । కతి॒ పాత్రా॑ణి య॒జ్ఞం-వఁ॑హ॒న్తీతి॑ । త్రయో॑ద॒శేతి॑ బ్రూయాత్ । స యద్బ్రూ॒యాత్ । కస్తాని॒ నిర॑మిమీ॒తేతి॑ । ప్ర॒జాప॑తి॒రితి॑ బ్రూయాత్ । స యద్బ్రూ॒యాత్ । కుత॒స్తాని॒ నిర॑మిమీ॒తేతి॑ । ఆ॒త్మన॒ ఇతి॑ । ప్రా॒ణా॒పా॒నాభ్యా॑-మే॒వోపాగ్॑-శ్వన్తర్యా॒మౌ నిర॑మిమీత ॥ 19 ॥

వ్యా॒నాదు॑పాగ్ంశు॒ సవ॑నమ్ । వా॒చ ఐ᳚న్ద్రవాయ॒వమ్ । ద॒క్ష॒క్ర॒తుభ్యా᳚-మ్మైత్రావరు॒ణమ్ । శ్రోత్రా॑దాశ్వి॒నమ్ । చక్షు॑ష-శ్శు॒క్రా మ॒న్థినౌ᳚ । ఆ॒త్మన॑ ఆగ్రయ॒ణమ్ । అఙ్గే᳚భ్య ఉ॒క్థ్య᳚మ్ । ఆయు॑షో ధ్రు॒వమ్ । ప్ర॒తి॒ష్ఠాయా॑ ఋతుపా॒త్రే ॥ య॒జ్ఞం-వాఁవ త-మ్ప్ర॒జాప॑తి॒-ర్నిర॑మిమీత । స నిర్మి॑తో॒ నాద్ధ్రి॑యత॒ సమ॑వ్లీయత । స ఏ॒తా-న్ప్ర॒జాప॑తి-రపివా॒పాన॑-పశ్యత్ । తాన్నిర॑వపత్ । తైర్వై స య॒జ్ఞమప్య॑వపత్ । యద॑పివా॒పా భవ॑న్తి । య॒జ్ఞస్య॒ ధృత్యా॒ అసం॑వ్లఁయాయ ॥ 20 ॥

(ఉ॒పా॒గ్॒శ్వ॒న్త॒ర్యా॒మౌ నిర॑మిమీతా- మిమీత॒ షట్ చ॑) (అ. 4)

అనువాకం 5 - చాతుర్మాస్యశేషా వపనమన్త్రాః, (రాజసూయబ్రాహ్మణమ్)

ఋ॒తమే॒వ ప॑రమే॒ష్ఠి । ఋ॒త-న్నాత్యే॑తి॒ కి-ఞ్చ॒న । ఋ॒తే స॑ము॒ద్ర ఆహి॑తః । ఋ॒తే భూమి॑రి॒యగ్గ్ శ్రి॒తా । అ॒గ్నిస్తి॒గ్మేన॑ శో॒చిషా᳚ । తప॒ ఆక్రా᳚న్త-ము॒ష్ణిహా᳚ । శిర॒స్తప॒స్యాహి॑తమ్ । వై॒శ్వా॒న॒రస్య॒ తేజ॑సా । ఋ॒తేనా᳚స్య॒ నివ॑ర్తయే । స॒త్యేన॒ పరి॑వర్తయే ॥ 21 ॥

తప॑సా॒-ఽస్యాను॑వర్తయే । శి॒వేనా॒స్యోప॑వర్తయే । శ॒గ్మేనా᳚స్యా॒-భివ॑ర్తయే । తదృ॒త-న్త-థ్స॒త్యమ్ । త-ద్వ్ర॒త-న్తచ్ఛ॑కేయమ్ । తేన॑ శకేయ॒-న్తేన॑ రాద్ధ్యాసమ్ ॥ య-ద్ఘ॒ర్మః ప॒ర్యవ॑ర్తయత్ । అన్తా᳚-న్పృథి॒వ్యా ది॒వః । అ॒గ్నిరీశా॑న॒ ఓజ॑సా । వరు॑ణో ధీ॒తిభిః॑ స॒హ ॥ 22 ॥

ఇన్ద్రో॑ మ॒రుద్భి॒-స్సఖి॑భి-స్స॒హ ॥ అ॒గ్నిస్తి॒గ్మేన॑ శో॒చిషా᳚ । తప॒ ఆక్రా᳚న్త-ము॒ష్ణిహా᳚ । శిర॒స్తప॒స్యాహి॑తమ్ । వై॒శ్వా॒న॒రస్య॒ తేజ॑సా । ఋ॒తేనా᳚స్య॒ నివ॑ర్తయే । స॒త్యేన॒ పరి॑వర్తయే । తప॑సా॒ ఽస్యాను॑వర్తయే । శి॒వేనా॒స్యోప॑వర్తయే । శ॒గ్మేనా᳚స్యా॒భివ॑ర్తయే ॥ 23 ॥

తదృ॒త-న్త-థ్స॒త్యమ్ । త-ద్వ్ర॒త-న్తచ్ఛ॑కేయమ్ । తేన॑ శకేయ॒-న్తేన॑ రాద్ధ్యాసమ్ ॥ యో అ॒స్యాః పృ॑థి॒వ్యాస్త్వ॒చి । ని॒వ॒ర్తయ॒త్యోష॑ధీః । అ॒గ్నిరీశా॑న॒ ఓజ॑సా । వరు॑ణో ధీ॒తిభిః॑ స॒హ । ఇన్ద్రో॑ మ॒రుద్భి॒-స్సఖి॑భి-స్స॒హ ॥ అ॒గ్నిస్తి॒గ్మేన॑ శో॒చిషా᳚ । తప॒ ఆక్రా᳚న్త-ము॒ష్ణిహా᳚ ॥ 24 ॥

శిర॒స్తప॒స్యాహి॑తమ్ । వై॒శ్వా॒న॒రస్య॒ తేజ॑సా । ఋ॒తేనా᳚స్య॒ నివ॑ర్తయే । స॒త్యేన॒ పరి॑వర్తయే । తప॑సా॒ ఽస్యాను॑వర్తయే । శి॒వేనా॒స్యోప॑వర్తయే । శ॒గ్మేనా᳚స్యా॒-భివ॑ర్తయే । తదృ॒త-న్త-థ్స॒త్యమ్ । త-ద్వ॒త-న్తచ్ఛ॑కేయమ్ । తేన॑ శకేయ॒-న్తేన॑ రాద్ధ్యాసమ్ ॥ 25 ॥

ఏక॒-మ్మాస॒-ముద॑సృజత్ । ప॒ర॒మే॒ష్ఠీ ప్ర॒జాభ్యః॑ । తేనా᳚భ్యో॒ మహ॒ ఆవ॑హత్ । అ॒మృత॒-మ్మర్త్యా᳚భ్యః । ప్ర॒జామను॒ ప్రజా॑యసే । తదు॑ తే మర్త్యా॒మృత᳚మ్ । యేన॒ మాసా॑ అర్ధమా॒సాః । ఋ॒తవః॑ పరివథ్స॒రాః । యేన॒ తే తే᳚ ప్రజాపతే । ఈ॒జా॒నస్య॒ న్యవ॑ర్తయన్న్ ॥ 26 ॥

తేనా॒హమ॒స్య బ్రహ్మ॑ణా । నివ॑ర్తయామి జీ॒వసే᳚ ॥ అ॒గ్నిస్తి॒గ్మేన॑ శో॒చిషా᳚ । తప॒ ఆక్రా᳚న్త-ము॒ష్ణిహా᳚ । శిర॒స్తప॒స్యాహి॑తమ్ । వై॒శ్వా॒న॒రస్య॒ తేజ॑సా । ఋ॒తేనా᳚స్య॒ నివ॑ర్తయే । స॒త్యేన॒ పరి॑వర్తయే । తప॑సా॒ ఽస్యాను॑వర్తయే । శి॒వేనా॒స్యోప॑వర్తయే । శ॒గ్మేనా᳚స్యా॒భివ॑ర్తయే । తదృ॒త-న్త-థ్స॒త్యమ్ । త-ద్వ్ర॒త-న్తచ్ఛ॑కేయమ్ । తేన॑ శకేయ॒-న్తేన॑ రాద్ధ్యాసమ్ ॥ 27 ॥

(పరి॑వర్తయే - స॒హా - భివ॑ర్తయ - ఉ॒ష్ణిహా॑ - రాద్ధ్యాసం॒ - న్యవ॑ర్తయ॒న్ - నుప॑వర్తయే చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 5)

అనువాకం 6 - చాతుర్మాస్యశేషా వపనవిధిః (రాజసూయబ్రాహ్మణమ్)

దే॒వా వై య-ద్య॒జ్ఞే ఽకు॑ర్వత । తదసు॑రా అకుర్వత । తే-ఽసు॑రా ఊ॒ర్ధ్వ-మ్పృ॒ష్ఠేభ్యో॒ నాప॑శ్యన్న్ । తే కేశా॒నగ్రే॑-ఽవపన్త । అథ॒ శ్మశ్రూ॑ణి । అథో॑పప॒క్షౌ । తత॒స్తే-ఽవా᳚ఞ్చ ఆయన్న్ । పరా॑-ఽభవన్న్ । యస్యై॒వం-వఁప॑న్తి । అవాం॑ఏతి ॥ 28 ॥

అథో॒ పరై॒వ భ॑వతి । అథ॑ దే॒వా ఊ॒ర్ధ్వ-మ్పృ॒ష్ఠేభ్యో॑-ఽపశ్యన్న్ । త ఉ॑పప॒క్షావగ్రే॑-ఽవపన్త । అథ॒ శ్మశ్రూ॑ణి । అథ॒ కేశాన్॑ । తత॒స్తే॑-ఽభవన్న్ । సు॒వ॒ర్గం-లోఁ॒కమా॑యన్న్ । యస్యై॒వం-వఁప॑న్తి । భవ॑త్యా॒త్మనా᳚ । అథో॑ సువ॒ర్గం-లోఁ॒కమే॑తి ॥ 29 ॥

అథై॒త-న్మను॑-ర్వ॒ప్త్రే మి॑థు॒న-మ॑పశ్యత్ । స శ్మశ్రూ॒ణ్యగ్రే॑-ఽవపత । అథో॑పప॒క్షౌ । అథ॒ కేశాన్॑ । తతో॒ వై స ప్రాజా॑యత ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభిః॑ । యస్యై॒వం-వఁప॑న్తి । ప్ర ప్ర॒జయా॑ ప॒శుభి॑-ర్మిథు॒నై-ర్జా॑యతే ॥ దే॒వా॒సు॒రా-స్సంయఁ॑త్తా ఆసన్న్ । తే సం॑వఁథ్స॒రే వ్యాయ॑చ్ఛన్త । తా-న్దే॒వాశ్చా॑తు-ర్మా॒స్యైరే॒వాభి ప్రాయు॑ఞ్జత ॥ 30 ॥

వై॒శ్వ॒దే॒వేన॑ చ॒తురో॑ మా॒సో॑-ఽవృఞ్జ॒తేన్ద్ర॑రాజానః । తాఞ్ఛీ॒ర్॒షన్ని చావ॑ర్తయన్త॒ పరి॑ చ । వ॒రు॒ణ॒ ప్ర॒ఘా॒సై-శ్చ॒తురో॑ మా॒సో॑-ఽవృఞ్జత॒ వరు॑ణరాజానః । తాఞ్ఛీ॒ర్॒షన్ని చావ॑ర్తయన్త॒ పరి॑ చ । సా॒క॒మే॒ధైశ్చ॒తురో॑ మా॒సో॑-ఽవృఞ్జత॒ సోమ॑రాజానః । తాఞ్ఛీ॒ర॒.షన్ని చావ॑ర్తయన్త॒ పరి॑ చ । యా సం॑వఁథ్స॒ర ఉ॑పజీ॒వా ఽఽసీ᳚త్ । తామే॑షా-మవృఞ్జత । తతో॑ దే॒వా అభ॑వన్న్ । పరా-ఽసు॑రాః ॥ 31 ॥

య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాగ్-శ్చా॑తుర్మా॒స్యై-ర్యజ॑తే । భ్రాతృ॑వ్యస్యై॒వ మా॒సో వృ॒క్త్వా । శీ॒ర్॒షన్ని చ॑ వ॒ర్తయ॑తే॒ పరి॑ చ । యైషా సం॑వఁథ్స॒ర ఉ॑పజీ॒వా । వృ॒ఙ్క్తే తా-మ్భ్రాతృ॑వ్యస్య । క్షు॒ధా ఽస్య॒ భ్రాతృ॑వ్యః॒ పరా॑ భవతి ॥ లో॒హి॒తా॒య॒సేన॒ నివ॑ర్తయతే । యద్వా ఇ॒మామ॒గ్నిర్-ఋ॒తావాగ॑తే నివ॒ర్తయ॑తి । ఏ॒తదే॒వైనాగ్ం॑ రూ॒ప-ఙ్కృ॒త్వా నివ॑ర్తయతి । సా తత॒-శ్శ్వ-శ్శ్వో॒ భూయ॑సీ॒ భవ॑న్త్యేతి ॥ 32 ॥

ప్రజా॑యతే । య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాఁల్లో॑హితాయ॒సేన॑ నివ॒ర్తయ॑తే । ఏ॒తదే॒వ రూ॒ప-ఙ్కృ॒త్వా నివ॑ర్తయతే । స తత॒-శ్శ్వ-శ్శ్వో॒ భూయా॒న్-భవ॑న్నేతి । ప్రైవ జా॑యతే ॥ త్రే॒ణ్యా శ॑ల॒ల్యా నివ॑ర్తయేత । త్రీణి॑ త్రీణి॒ వై దే॒వానా॑మృ॒ద్ధాని॑ । త్రీణి॒ ఛన్దాగ్ం॑సి । త్రీణి॒ సవ॑నాని । త్రయ॑ ఇ॒మే లో॒కాః ॥ 33 ॥

ఋ॒ద్ధ్యామే॒వ త-ద్వీ॒ర్య॑ ఏ॒షు లో॒కేషు॒ ప్రతి॑ తిష్ఠతి ॥ యచ్చా॑తుర్మాస్యయా॒-జ్యా᳚త్మనో॒ నావ॒ద్యేత్ । దే॒వేభ్య॒ ఆవృ॑శ్చ్యేత । చ॒తృ॒షు చ॑తృషు॒ మాసే॑షు॒ నివ॑ర్తయేత । ప॒రోక్ష॑మే॒వ త-ద్దే॒వేభ్య॑ ఆ॒త్మనో-ఽవ॑ద్య॒త్యనా᳚ వ్రస్కాయ ॥ దే॒వానాం॒-వాఁ ఏ॒ష ఆనీ॑తః । యశ్చా॑తుర్మాస్యయా॒జీ । య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాన్ని చ॑ వ॒ర్తయ॑తే॒ పరి॑ చ । దే॒వతా॑ ఏ॒వాప్యే॑తి । నాస్య॑ రు॒ద్రః ప్ర॒జా-మ్ప॒శూ-న॒భిమ॑న్యతే ॥ 34 ॥

(ఏ॒త్యే॒- త్య॒ - యు॒ఞ్జ॒తా - సు॑రా - ఏతి - లో॒కా - మ॑న్యతే) (అ. 6)

అనువాకం 7 - అగ్నిచయనశేషా ఇష్టకోపధానమన్త్రాః, తత్ర సన్తత్యాఖ్యేష్టకామన్త్రాః

ఆయు॑షః ప్రా॒ణగ్ం సన్త॑ను । ప్రా॒ణాద॑పా॒నగ్ం సన్త॑ను । అ॒పా॒నా-ద్వ్యా॒నగ్ం సన్త॑ను । వ్యా॒నాచ్చక్షు॒-స్సన్త॑ను । చక్షు॑ష॒-శ్శ్రోత్ర॒గ్ం॒ సన్త॑ను । శ్రోత్రా॒-న్మన॒-స్సన్త॑ను । మన॑సో॒ వాచ॒గ్ం॒ సన్త॑ను । వా॒చ ఆ॒త్మాన॒గ్ం॒ సన్త॑ను । ఆ॒త్మనః॑ పృథి॒వీగ్ం సన్త॑ను । పృ॒థి॒వ్యా అ॒న్తరి॑క్ష॒గ్ం॒ సన్త॑ను । అ॒న్తరి॑క్షా॒-ద్దివ॒గ్ం॒ సన్త॑ను ।దివ॒-స్సువ॒-స్సన్త॑ను ॥ 35 ॥

(అ॒న్తరి॑క్ష॒గ్ం॒ సన్త॑ను॒ ద్వే చ॑) (అ. 7)

అనువాకం 8 - అగ్నిచయనశేషా థర్వశిరో-ఽభిధానానామిష్టకానా-మ్మన్త్రాః

ఇన్ద్రో॑ దధీ॒చో అ॒స్థభిః॑ । వృ॒త్రాణ్య ప్ర॑తిష్కుతః । జ॒ఘాన॑ నవ॒ తీర్నవ॑ ॥ ఇ॒చ్ఛన్నశ్వ॑స్య॒ యచ్ఛిరః॑ । పర్వ॑తే॒ష్వప॑ శ్రితమ్ । త-ద్వి॑దచ్ఛర్య॒ణావ॑తి ॥ అత్రా హ ॒గోరమ॑న్వత । నామ॒ త్వష్టు॑రపీ॒చ్య᳚మ్ । ఇ॒త్థా చ॒న్ద్రమ॑సో గృ॒హే ॥ ఇన్ద్ర॒మిద్గా॒థినో॑ బృ॒హత్ ॥ 36 ॥

ఇన్ద్ర॑మ॒ర్కేభి॑ర॒ర్కిణః॑ । ఇన్ద్రం॒-వాఁణీ॑రనూషత ॥ ఇన్ద్ర॒ ఇద్ధర్యో॒-స్సచా᳚ । సమ్మి॑శ్ల॒ ఆవ॑చో॒ యుజా᳚ । ఇన్ద్రో॑ వ॒జ్రీ హి॑ర॒ణ్యయః॑ ॥ ఇన్ద్రో॑ దీ॒ర్ఘాయ॒ చక్ష॑సే । ఆ సూర్యగ్ం॑ రోహయ-ద్ది॒వి । వి గోభి॒రద్రి॑మైరయత్ ॥ ఇన్ద్ర॒ వాజే॑షు నో అవ । స॒హస్ర॑ ప్రధనేషు చ ॥ 37 ॥

ఉ॒గ్ర ఉ॒గ్రాభి॑రూ॒తిభిః॑ ॥ తమిన్ద్రం॑-వాఁజయామసి । మ॒హే వృ॒త్రాయ॒ హన్త॑వే । స వృషా॑ వృష॒భో భు॑వత్ ॥ ఇన్ద్ర॒-స్సదామ॑నే కృ॒తః । ఓజి॑ష్ఠ॒-స్స బలే॑ హి॒తః । ద్యు॒మ్నీ శ్లో॒కీ స సౌ॒మ్యః॑ ॥ గి॒రా వజ్రో॒ న సమ్భృ॑తః । సబ॑లో॒ అన॑పచ్యుతః । వ॒వ॒క్షు-రు॒గ్రో అస్తృ॑తః ॥ 38 ॥

(బృ॒హ- చ్చా - స్తృ॑తః) (అ. 8)

అనువాకం 9 - సోమశేషభూతా ఇష్టయః. (ఆధ్వరబ్రాహ్మణమ్)

దే॒వా॒సు॒రా-స్సంయఁ॑త్తా ఆసన్న్ । స ప్ర॒జాప॑తి॒రిన్ద్ర॑-ఞ్జ్యే॒ష్ఠ-మ్పు॒త్రమప॒ న్య॑ధత్త । నేదే॑న॒మసు॑రా॒ బలీ॑యాగ్ం సో-ఽహన॒న్నితి॑ । ప్ర॒హ్రాదో॑ హ॒ వై కా॑యాధ॒వః । వి॒రోచ॑న॒గ్గ్॒ స్వ-మ్పు॒త్రమప॒ న్య॑ధత్త । నేదే॑న-న్దే॒వా అ॑హన॒న్నితి॑ । తే దే॒వాః ప్ర॒జాప॑తి-ముపస॒మేత్యో॑చుః । నారా॒జక॑స్య యు॒ద్ధమ॑స్తి । ఇన్ద్ర॒మన్వి॑చ్ఛా॒మేతి॑ । తం-యఁ॑జ్ఞక్ర॒తుభి॒-రన్వై᳚చ్ఛన్న్ ॥ 39 ॥

తం-యఁ॑జ్ఞక్ర॒తుభి॒ర్నాన్వ॑విన్దన్న్ । తమిష్టి॑భి॒-రన్వై᳚చ్ఛన్న్ । తమిష్టి॑భి॒-రన్వ॑విన్దన్న్ । తదిష్టీ॑నా-మిష్టి॒త్వమ్ । ఏష్ట॑యో హ॒ వై నామ॑ । తా ఇష్ట॑య॒ ఇత్యాచ॑క్షతే ప॒రోక్షే॑ణ । ప॒రోక్ష॑ప్రియా ఇవ॒ హి దే॒వాః ॥ తస్మా॑ ఏ॒తమా᳚గ్నావైష్ణ॒వ-మేకా॑దశకపాల-న్దీక్ష॒ణీయ॒-న్నిర॑వపన్న్ । తద॑ప॒ద్రుత్యా॑తన్వత । తాన్ప॑త్నీ సంయాఁ॒జాన్త॒ ఉపా॑నయన్న్ ॥ 40 ॥

తే తద॑-న్తమే॒వ కృ॒త్వోద॑ద్రవన్న్ ॥ తే ప్రా॑య॒ణీయ॑మ॒భి స॒మారో॑హన్న్ । తద॑ప॒ద్రుత్యా॑తన్వత । తాఞ్ఛం॒య్వఁ॑న్త॒ ఉపా॑నయన్న్ । తే తద॑తమ్మే॒వ కృ॒త్వోద॑ద్రవన్న్ ॥ త ఆ॑తి॒థ్యమ॒భి స॒మారో॑హన్న్ । తద॑ప॒ద్రుత్యా॑తన్వత । తానిడా᳚న్త॒ ఉపా॑నయన్న్ । తే తద॑తమ్మే॒వ కృ॒త్వోద॑ద్రవన్న్ । తస్మా॑ దే॒తా ఏ॒తద॑న్తా॒ ఇష్ట॑య॒-స్సన్తి॑ష్ఠన్తే ॥ 41 ॥

ఏ॒వగ్ం హి దే॒వా అకు॑ర్వత । ఇతి॑ దే॒వా అ॑కుర్వత । ఇత్యు॒ వై మ॑ను॒ష్యాః᳚ కుర్వతే ॥ తే దే॒వా ఊ॑చుః । యద్వా ఇ॒దము॒చ్చై-ర్య॒జ్ఞేన॒ చరా॑మ । తన్నో-ఽసు॑రాః పా॒ప్మా-ఽను॑విన్దన్తి । ఉ॒పా॒గ్ం॒శూ॑ప॒సదా॑ చరామ । తథా॒ నో-ఽసు॑రాః పా॒ప్మా నాను॑వేథ్స్య॒న్తీతి॑ । త ఉ॑పా॒గ్ం॒శూ॑ప॒సద॑-మతన్వత । తి॒స్ర ఏ॒వ సా॑మిధే॒నీర॒నూచ్య॑ ॥ 42 ॥

స్రు॒వేణా॑ఘా॒ర-మా॒ఘార్య॑ । తి॒స్రః పరా॑చీ॒-రాహు॑తీర్-హు॒త్వా । స్రు॒వేణో॑ప॒సద॑-ఞ్జుహ॒వాఞ్చ॑క్రుః । ఉ॒గ్రం-వఁచో॒ అపా॑వధీ-న్త్వే॒షం-వఁచో॒ అపా॑వధీ॒గ్॒ స్వాహేతి॑ । అ॒శ॒న॒యా॒పి॒పా॒సే హ॒ వా ఉ॒గ్రం-వఁచః॑ । ఏన॑శ్చ॒ వైర॑హత్య-ఞ్చ త్వే॒షం-వఁచః॑ । ఏ॒తగ్ం హ॒ వావ తచ్చ॑తుర్ధావిహి॒త-మ్పా॒ప్మాన॑-న్దే॒వా అప॑జఘ్నిరే ॥ తథో॑ ఏ॒వైతదే॑వం॒-విఁద్యజ॑మానః । తి॒స్ర ఏ॒వ సా॑మిధే॒నీర॒నూచ్య॑ । స్రు॒వేణా॑ఘా॒ర-మా॒ఘార్య॑ ॥ 43 ॥

తి॒స్రః పరా॑చీ॒రాహు॑తీర్-హు॒త్వా । స్రు॒వేణో॑ప॒సద॑-ఞ్జుహోతి । ఉ॒గ్రం-వఁచో॒ అపా॑వధీ-న్త్వే॒షం-వఁచో॒ అపా॑వధీ॒గ్॒ స్వాహేతి॑ । అ॒శ॒న॒యా॒పి॒పా॒సే హ॒ వా ఉ॒గ్రం-వఁచః॑ । ఏన॑శ్చ॒ వైర॑హత్య-ఞ్చ త్వే॒షం-వఁచః॑ । ఏ॒తమే॒వ తచ్చ॑తుర్ధా-విహి॒త-మ్పా॒ప్మానం॒-యఁజ॑మా॒నో-ఽప॑హతే ॥ తే॑-ఽభి॒నీయై॒వాహః॑ ప॒శుమా-ఽల॑భన్త । అహ్న॑ ఏ॒వ త-ద్దే॒వా అవ॑ర్తి-మ్పా॒ప్మాన॑-మ్మృ॒త్యుమప॑జఘ్నిరే । తేనా॑భి॒నీయే॑వ॒ రాత్రేః॒ ప్రాచ॑రన్న్ । రాత్రి॑యా ఏ॒వ త-ద్దే॒వా అవ॑ర్తి-మ్పా॒ప్మాన॑-మ్మృ॒త్యుమప॑జఘ్నిరే ॥ 44 ॥

తస్మా॑దభి॒నీయై॒వాహః॑ ప॒శుమాల॑భేత । అహ్న॑ ఏ॒వ త-ద్యజ॑మా॒నో ఽవ॑ర్తి-మ్పా॒ప్మాన॒-మ్భ్రాతృ॑వ్యా॒నప॑నుదతే । తేనా॑భి॒నీయే॑వ॒ రాత్రేః॒ ప్రచ॑రేత్ । రాత్రి॑యా ఏ॒వ త-ద్యజ॑మా॒నో ఽవ॑ర్తి-మ్పా॒ప్మాన॒-మ్భ్రాతృ॑వ్యా॒నప॑నుదతే ॥ స ఏ॒ష ఉ॑పవస॒థీయే ఽహ॑న్-ద్విదేవ॒త్యః॑ ప॒శురాల॑భ్యతే । ద్వ॒యం-వాఁ అ॒స్మిన్ ఁలో॒కే యజ॑మానః । అస్థి॑ చ మా॒గ్ం॒స-ఞ్చ॑ । అస్థి॑ చై॒వ తేన॑ మా॒గ్ం॒స-ఞ్చ॒ యజ॑మాన॒-స్సగ్గ్ స్కు॑రుతే ॥ తా వా ఏ॒తాః పఞ్చ॑ దే॒వతాః᳚ । అ॒గ్నీషోమా॑-వ॒గ్ని-ర్మి॒త్రావరు॑ణౌ ॥ 45 ॥

ప॒ఞ్చ॒ప॒ఞ్చీ వై యజ॑మానః । త్వమ్మా॒గ్ం॒ సగ్గ్ స్నావాస్థి॑ మ॒జ్జా । ఏ॒తమే॒వ తత్ప॑ఞ్చధా విహి॒తమా॒త్మానం॑-వఁరుణపా॒శా-న్ము॑ఞ్చతి । భే॒ష॒జతా॑యై నిర్వరుణ॒త్వాయ॑ ॥ తగ్ం స॒ప్తభి॒-శ్ఛన్దో॑భిః ప్రా॒తర॑హ్వయన్న్ । తస్మా᳚థ్స॒ప్త చ॑తురుత్త॒రాణి॒ ఛన్దాగ్ం॑సి ప్రాతరనువా॒కే-ఽనూ᳚చ్యన్తే ॥ తమే॒తయో॑-పస॒మేత్యో-పా॑సీదన్న్ । ఉపా᳚స్మై గాయతా నర॒ ఇతి॑ । తస్మా॑ దే॒తయా॑ బహిష్పవమా॒న ఉ॑ప॒సద్యః॑ ॥ 46 ॥

(ఐ॒చ్ఛ॒న్ - న॒న॒య॒గ్గ్॒ - స్తి॒ష్ఠ॒న్తే॒ - ఽనూచ్యా॒ - నూచ్య॑ స్రు॒వేణా॑ఘా॒రమా॒ఘార్య॒ - రాత్రి॑యా ఏ॒వ త-ద్దే॒వా అవ॑ర్తి-మ్పా॒ప్మానం॑ మృ॒త్యుమప॑జఘ్నిరే - మి॒త్రావరు॑ణౌ॒ - +నవ॑ చ ) (అ. 9)

(దే॒వా యజ॑మానో దే॒వా దే॒వా యజ॑మానో॒ యజ॑మానో-ఽలభన్త॒ ప్రాచ॑రఁల్లభేత॒ ప్రచ॑రే॒దాల॑భ॒న్తాల॑భేత మృ॒త్యుమప॑జఘ్నిరే॒ భ్రాతృ॑వ్యాన్)

అనువాకం 10 - త్రివృదాదిస్తోమరూపాణి సోమఙ్గాని. (ఆధ్వరబ్రాహ్మణమ్)

స స॑ము॒ద్ర ఉ॑త్తర॒తః ప్రాజ్వ॑ల-ద్భూమ్య॒న్తేన॑ । ఏ॒ష వావ స స॑ము॒ద్రః । యచ్చాత్వా॑లః । ఏ॒ష ఉ॑ వే॒వ స భూ᳚మ్య॒న్తః । యద్వే᳚ద్య॒న్తః । తదే॒తత్-త్రి॑శ॒ల-న్త్రి॑పూరు॒షమ్ । తస్మా॒త్-త-న్త్రి॑విత॒స్త-ఙ్ఖ॑నన్తి ॥ స సు॑వర్ణరజ॒తాభ్యా᳚-ఙ్కు॒శీభ్యా॒-మ్పరి॑గృహీత ఆసీత్ । తం-యఁద॒స్యా అద్ధ్య॒జన॑యన్న్ । తస్మా॑దాది॒త్యః ॥ 47 ॥

అథ॒ య-థ్సు॑వర్ణరజ॒తాభ్యా᳚-ఙ్కు॒శీభ్యా॒-మ్పరి॑గృహీత॒ ఆసీ᳚త్ । సా-ఽస్య॑ కౌశి॒కతా᳚ ॥ త-న్త్రి॒వృతా॒-ఽభి ప్రాస్తు॑వత । త-న్త్రి॒వృతా ఽఽద॑దత । త-న్త్రి॒వృతా ఽఽహ॑రన్న్ । యావ॑తీ త్రి॒వృతో॒ మాత్రా᳚ ॥ త-మ్ప॑ఞ్చద॒శేనా॒భి ప్రాస్తు॑వత । త-మ్ప॑ఞ్చద॒శేనాద॑దత । త-మ్ప॑ఞ్చద॒శేనాహ॑రన్న్ । యావ॑తీ పఞ్చద॒శస్య॒ మాత్రా᳚ ॥ 48 ॥

తగ్ం స॑ప్తద॒శేనా॒భి ప్రాస్తు॑వత । తగ్ం స॑ప్తద॒శేనాద॑దత । తగ్ం స॑ప్తద॒శేనాహ॑రన్న్ । యావ॑తీ సప్తద॒శస్య॒ మాత్రా᳚ । తస్య॑ సప్తద॒శేన॑ హ్రి॒యమా॑ణస్య॒ తేజో॒ హరో॑-ఽపతత్ । తమే॑కవి॒గ్ం॒ శేనా॒భి ప్రాస్తు॑వత । తమే॑కవి॒గ్ం॒శేనాద॑దత । తమే॑కవి॒గ్ం॒శేనాహ॑రన్న్ । యావ॑త్యేకవి॒గ్ం॒శస్య॒ మాత్రా᳚ ॥ తే యత్-త్రి॒వృతా᳚ స్తు॒వతే᳚ ॥ 49 ॥

త్రి॒వృతై॒వ త-ద్యజ॑మాన॒మాద॑దతే । త-న్త్రి॒వృతై॒వ హ॑రన్తి । యావ॑తీ త్రి॒వృతో॒ మాత్రా᳚ । అ॒గ్నిర్వై త్రి॒వృత్ । యావ॒ద్వా అ॒గ్నేర్దహ॑తో ధూ॒మ ఉ॒దేత్యాను॒వ్యేతి॑ । తావ॑తీ త్రి॒వృతో॒ మాత్రా᳚ । అ॒గ్నేరే॒వైన॒-న్తత్ । మాత్రా॒గ్ం॒ సాయు॑జ్యగ్ం సలో॒కతా᳚-ఙ్గమయన్తి ॥ అథ॒ యత్ప॑ఞ్చద॒శేన॑ స్తు॒వతే᳚ । ప॒ఞ్చ॒ద॒శేనై॒వ త-ద్యజ॑మాన॒-మాద॑దతే ॥ 50 ॥

త-మ్ప॑ఞ్చద॒శేనై॒వ హ॑రన్తి । యావ॑తీ పఞ్చద॒శస్య॒ మాత్రా᳚ । చ॒న్ద్రమా॒ వై ప॑ఞ్చద॒శః । ఏ॒ష హి ప॑ఞ్చద॒శ్యామ॑పక్షీ॒యతే᳚ । ప॒ఞ్చ॒దశ్యా-మా॑పూ॒ర్యతే᳚ । చ॒న్ద్రమ॑స ఏ॒వైన॒-న్తత్ । మాత్రా॒గ్ం॒ సాయు॑జ్యగ్ం సలో॒కతా᳚-ఙ్గమయన్తి । అథ॒ యథ్స॑ప్తద॒శేన॑ స్తు॒వతే᳚ । స॒ప్త॒ద॒శేనై॒వ త-ద్యజ॑మాన॒మాద॑దతే । తగ్ం స॑ప్తద॒శేనై॒వ హ॑రన్తి ॥ 51 ॥

యావ॑తీ సప్తద॒శస్య॒ మాత్రా᳚ । ప్ర॒జాప॑తి॒ర్వై స॑ప్తద॒శః । ప్ర॒జాప॑తేరే॒వైన॒-న్తత్ । మాత్రా॒గ్ం॒ సాయు॑జ్యగ్ం సలో॒కతా᳚-ఙ్గమయన్తి । అథ॒ యదే॑కవి॒గ్ం॒శేన॑ స్తు॒వతే᳚ । ఏ॒క॒వి॒గ్ం॒శేనై॒వ త-ద్యజ॑మాన॒-మాద॑దతే । తమే॑కవి॒గ్ం॒శేనై॒వ హ॑రన్తి । యావ॑త్యేకవి॒గ్ం॒శస్య॒ మాత్రా᳚ । అ॒సౌ వా ఆ॑ది॒త్య ఏ॑కవి॒గ్ం॒శః । ఆ॒ది॒త్యస్యై॒వైన॒-న్తత్ ॥ 52 ॥

మాత్రా॒గ్ం॒ సాయు॑జ్యగ్ం సలో॒కతా᳚-ఙ్గమయన్తి ॥ తే కు॒శ్యౌ᳚ । వ్య॑ఘ్నన్న్ । తే అ॑హోరా॒త్రే అ॑భవతామ్ । అహ॑రే॒వ సు॒వర్ణా॑ ఽభవత్ । ర॒జ॒తా రాత్రిః॑ । స యదా॑ది॒త్య ఉ॒దేతి॑ । ఏ॒తామే॒వ తథ్సు॒వర్ణా᳚-ఙ్కు॒శీమను॒ సమే॑తి । అథ॒ యద॑స్త॒మేతి॑ । ఏ॒తామే॒వ త-ద్ర॑జ॒తా-ఙ్కు॒శీమను॒ సంవిఁ॑శతి ॥ ప్ర॒హ్రాదో॑ హ॒ వై కా॑యాధ॒వః । వి॒రోచ॑న॒గ్గ్॒ స్వ-మ్పు॒త్రముదా᳚స్యత్ । స ప్ర॑ద॒రో॑-ఽభవత్ । తస్మా᳚-త్ప్రద॒రాదు॑ద॒క-న్నాచా॑మేత్ ॥ 53 ॥

(ఆ॒ది॒త్యః - ప॑ఞ్చద॒శస్య॒ మాత్రా᳚ - స్తు॒వతే॑ - పఞ్చద॒శేనై॒వ త-ద్యజ॑మాన॒మాద॑దతే - సప్తద॒శేనై॒వ హ॑రన్ - త్యాది॒త్యస్యై॒వైన॒న్త-ద్॒ వి॑శతి చ॒త్వారి॑ చ) (అ. 10)

అనువాకం 11 - సవనీయపశుపురోడాశాః (ఆధ్వరబ్రాహ్మణమ్)

యే వై చ॒త్వార॒-స్స్తోమాః᳚ । కృ॒త-న్తత్ । అథ॒ యే పఞ్చ॑ । కలి॒-స్సః । తస్మా॒చ్చతు॑ష్టోమః । తచ్చతు॑ష్టోమస్య చతుష్టోమ॒త్వమ్ ॥ తదా॑హుః । క॒త॒మాని॒ తాని॒ జ్యోతీగ్ం॑షి । య ఏ॒తస్య॒ స్తోమా॒ ఇతి॑ । త్రి॒వృత్-ప॑ఞ్చద॒శ-స్స॑ప్తద॒శ ఏ॑కవి॒గ్ం॒శః ॥ 54 ॥

ఏ॒తాని॒ వావ తాని॒ జ్యోతీగ్ం॑షి । య ఏ॒తస్య॒ స్తోమాః᳚ ॥ సో᳚-ఽబ్రవీత్ । స॒ప్త॒ద॒శేన॑ హ్రి॒యమా॑ణో॒ వ్య॑లేశిషి । భి॒షజ్య॑త॒ మేతి॑ । తమ॒శ్వినౌ॑ ధా॒నాభి॑-రభిషజ్యతామ్ । పూ॒షా క॑ర॒మ్భేణ॑ । భార॑తీ పరివా॒పేణ॑ । మి॒త్రావరు॑ణౌ పయ॒స్య॑యా ॥ తదా॑హుః ॥ 55 ॥

యద॒శ్విభ్యా᳚-న్ధా॒నాః । పూ॒ష్ణః క॑ర॒మ్భః । భార॑త్యై పరివా॒పః । మి॒త్రావరు॑ణయోః పయ॒స్యా-ఽథ॑ । కస్మా॑దే॒తేషాగ్ం॑ హ॒విషా॒మిన్ద్ర॑మే॒వ య॑జ॒న్తీతి॑ । ఏ॒తా హ్యే॑న-న్దే॒వతా॒ ఇతి॑ బ్రూయాత్ । ఏ॒తైర్-హ॒విర్భి॒-రభి॑షజ్య॒గ్గ్॒-స్తస్మా॒దితి॑ ॥ తం-వఁస॑వో॒-ఽష్టాక॑పాలేన ప్రాతస్సవ॒నే॑-ఽభిషజ్యన్న్ । రు॒ద్రా ఏకా॑దశకపాలేన॒ మాద్ధ్య॑న్దినే॒ సవ॑నే । విశ్వే॑ దే॒వా ద్వాద॑శకపాలేన తృతీయసవ॒నే ॥ 56 ॥

స యద॒ష్టాక॑పాలా-న్ప్రాతస్సవ॒నే కు॒ర్యాత్ । ఏకా॑దశకపాలా॒-న్మాద్ధ్య॑న్దినే॒ సవ॑నే । ద్వాద॑శకపాలాగ్ స్తృతీయ సవ॒నే । విలో॑మ॒ త-ద్య॒జ్ఞస్య॑ క్రియేత । ఏకా॑దశకపాలానే॒వ ప్రా॑తస్సవ॒నే కు॑ర్యాత్ । ఏకా॑దశకపాలా॒-న్మాద్ధ్య॑న్దినే॒ సవ॑నే । ఏకా॑దశకపాలాగ్ స్తృతీయ సవ॒నే । య॒జ్ఞస్య॑ సలోమ॒త్వాయ॑ ॥ తదా॑హుః । య-ద్వసూ॑నా-మ్ప్రాతస్సవ॒నమ్ । రు॒ద్రాణా॒-మ్మాద్ధ్య॑న్దిన॒గ్ం॒ సవ॑నమ్ । విశ్వే॑షా-న్దే॒వానా᳚-న్తృతీయసవ॒నమ్ । అథ॒ కస్మా॑దే॒తేషాగ్ం॑ హ॒విషా॒మిన్ద్ర॑మే॒వ య॑జ॒న్తీతి॑ । ఏ॒తా హ్యే॑న-న్దే॒వతా॒ ఇతి॑ బ్రూయాత్ । ఏ॒తైర్-హ॒విర్భి॒రభి॑షజ్య॒గ్గ్॒ స్తస్మా॒దితి॑ ॥ 57 ॥

(ఏ॒క॒వి॒గ్ం॒శ-ఆ॑హు-స్తృతీయసవ॒నే-ప్రా॑తస్సవ॒న-మ్పఞ్చ॑ చ) (అ. 11)

అనువాకం 12 - సప్తఛన్దాంసి ప్రపఞ్చ్యన్తే (ఆధ్వరబ్రాహ్మణమ్)

తస్యావా॑చో-ఽవపా॒దాద॑బిభయుః । తమే॒తేషు॑ స॒ప్తసు॒ ఛన్దః॑ స్వశ్రయన్న్ । యదశ్ర॑యన్న్ । తచ్ఛ్రా॑య॒న్తీయ॑స్య శ్రాయన్తీయ॒త్వమ్ । యదవా॑రయన్న్ । త-ద్వా॑రవ॒న్తీయ॑స్య వారవన్తీయ॒త్వమ్ ॥ తస్యావా॑చ ఏ॒వావ॑పా॒దాద॑బిభయుః । తస్మా॑ ఏ॒తాని॑ స॒ప్త చ॑తురుత్త॒రాణి॒ ఛన్దా॒గ్॒స్యుపా॑దధుః । తేషా॒మతి॒ త్రీణ్య॑రిచ్యన్త । న త్రీణ్యుద॑భవన్న్ ॥ 58 ॥

స బృ॑హ॒తీమే॒వా-స్పృ॑శత్ । ద్వాభ్యా॑మ॒క్షరా᳚భ్యామ్ । అ॒హో॒రా॒త్రాభ్యా॑మే॒వ ॥ తదా॑హుః । క॒త॒మా సా దే॒వాక్ష॑రా బృహ॒తీ । యస్యా॒-న్త-త్ప్ర॒త్యతి॑ష్ఠత్ । ద్వాద॑శ పౌర్ణమా॒స్యః॑ । ద్వాద॒శాష్ట॑కాః । ద్వాద॑శామావా॒స్యాః᳚ । ఏ॒షా వావ సా దే॒వాక్ష॑రా బృహ॒తీ ॥ 59 ॥

యస్యా॒-న్త-త్ప్ర॒త్యతి॑ష్ఠ॒దితి॑ ॥ యాని॑ చ॒ ఛన్దాగ్॑-స్య॒త్యరి॑చ్యన్త । యాని॑ చ॒ నోదభ॑వన్న్ । తాని॒ నిర్వీ᳚ర్యాణి హీ॒నాన్య॑మన్యన్త । సా ఽబ్ర॑వీ-ద్బృహ॒తీ । మామే॒వ భూ॒త్వా । మాముప॒ సగ్గ్ శ్ర॑య॒తేతి॑ । చ॒తుర్భి॑ర॒క్షరై॑-రను॒ష్టుగ్-బృ॑హ॒తీ-న్నోద॑భవత్ । చ॒తుర్భి॑ర॒క్షరైః᳚ ప॒ఙ్క్తి-ర్బృ॑హ॒తీ-మత్య॑రిచ్యత । తస్యా॑మే॒తాని॑ చ॒త్వార్య॒క్షరా᳚ణ్య-ప॒చ్ఛిద్యా॑-దధాత్ ॥ 60 ॥

తే బృ॑హ॒తీ ఏ॒వ భూ॒త్వా । బృ॒హ॒తీముప॒ సమ॑శ్రయతామ్ ॥ అ॒ష్టా॒భి-ర॒క్షరై॑రు॒ష్ణిగ్-బృ॑హ॒తీ-న్నోద॑భవత్ । అ॒ష్టా॒భిర॒క్షరై᳚స్త్రి॒ష్టుగ్-బృ॑హ॒తీ-మత్య॑రిచ్యత । తస్యా॑మే॒తా-న్య॒ష్టావ॒క్షరా᳚ణ్య-ప॒చ్ఛిద్యా॑దధాత్ । తే బృ॑హ॒తీ ఏ॒వ భూ॒త్వా । బృ॒హ॒తీముప॒ సమ॑శ్రయతామ్ । ద్వా॒ద॒శభి॑-ర॒క్షరై᳚-ర్గాయ॒త్రీ-బృ॑హ॒తీ-న్నోద॑భవత్ । ద్వా॒ద॒శభి॑-ర॒క్షరై॒-ర్జగ॑తీ-బృహ॒తీ-మత్య॑రిచ్యత । తస్యా॑మే॒తాని॒ ద్వాద॑శా॒క్షరా᳚ణ్య-ప॒చ్ఛిద్యా॑దధాత్ ॥ 61 ॥

తే బృ॑హ॒తీ ఏ॒వ భూ॒త్వా । బృ॒హ॒తీముప॒ సమ॑శ్రయతామ్ ॥ సో᳚-ఽబ్రవీత్-ప్ర॒జాప॑తిః । ఛన్దాగ్ం॑సి॒ రథో॑ మే భవత । యు॒ష్మాభి॑-ర॒హమే॒త-మద్ధ్వా॑న॒మను॒ సఞ్చ॑రా॒ణీతి॑ । తస్య॑ గాయ॒త్రీ చ॒ జగ॑తీ చ ప॒క్షావ॑భవతామ్ । ఉ॒ష్ణిక్చ॑ త్రి॒ష్టుప్చ॒ ప్రష్ట్యౌ᳚ । అ॒ను॒ష్టుప్చ॑ ప॒ఙ్క్తిశ్చ॒ ధుర్యౌ᳚ । బృ॒హ॒త్యే॑వోద్ధిర॑భవత్ । స ఏ॒త-ఞ్ఛ॑న్దోర॒థమా॒స్థాయ॑ । ఏ॒తమద్ధ్వా॑న॒మను॒ సమ॑చరత్ । ఏ॒తగ్ం హ॒ వై ఛ॑న్దోర॒థమా॒స్థాయ॑ । ఏ॒తమద్ధ్వా॑న॒మను॒ సఞ్చ॑రతి । యేనై॒ష ఏ॒త-థ్స॒చంర॑తి । య ఏ॒వం-విఁ॒ద్వాన్-థ్సోమే॑న॒ యజ॑తే । య ఉ॑చైనమే॒వం-వేఁద॑ ॥ 62 ॥

(అ॒భ॒వ॒న్ - వావ సా దే॒వాక్ష॑రా బృహ॒ - త్య॑దధా॒-ద్- ద్వాద॑శా॒క్షరా᳚ణ్యప॒చ్ఛిద్యా॑దధా - దా॒స్థాయ॒ షట్చ॑) (అ. 12)

(అ॒గ్నేః కృత్తి॑కా॒ - య-త్పుణ్యం॑ - దే॒వస్య॑ సవి॒తు--ర్ బ్ర॑హ్మవా॒దినః॒ క - త్యృ॒తమే॒వ - దే॒వా వా - ఆయు॑షః ప్రా॒ణ - మిన్ద్రో॑ దధీ॒చో -దే॑వాసు॒రా-స్స ప్ర॒జాప॑తిః॒ - స స॑ము॒ద్రో - యే వై చ॒త్వార॒ - స్తస్యావా॑చో॒ ద్వాద॑శ)

(అ॒గ్నేః కృత్తి॑కా - దేవగృ॒హా - ఋ॒తమే॒వ - వై᳚శ్వదే॒వేన॒ - తే తద॑న్త॒ - త-మ్ప॑ఞ్చద॒శేన॒ - తే బృ॑హ॒తీ ఏ॒వ ద్విష॑ష్టిః)

(అ॒గ్నేః కృత్తి॑కా॒ - య ఉ ॑చైనమే॒వం-వేఁద॑)

॥ హరిః॑ ఓమ్ ॥

॥ కృష్ణ యజుర్వేదీయ తైత్తిరీయ బ్రాహ్మణే ప్రథమాష్టకే పఞ్చమః ప్రపాఠక-స్సమాప్తః ।

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhakaḥ - nakṣatreṣṭikāṇḍam

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - nakṣatreṣṭakāmantrāḥ, vikṛtirūpacayanagatāḥ

a॒gneḥ kṛtti̭kāḥ | śu॒kra-mpa॒rastā॒-jjyoti̭-ra॒vastā᳚t || pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī | āpaḥ̭ pa॒rastā॒doṣa̭dhayo॒ 'vastā᳚t || soma̭syenva॒kā vita̭tāni | pa॒rastā॒dvaya̭nto॒ 'vastā᳚t || ru॒drasya̭ bā॒hū | mṛ॒ga॒yavaḥ̭ pa॒rastā᳚dvikṣā॒ro̭-'vastā᳚t || adi̭tyai॒ puna̭rvasū | vātaḥ̭ pa॒rastā̭dā॒rdra-ma॒vastā᳚t || 1 ||

bṛha॒spate᳚sti॒ṣyaḥ̭ | juhva̭taḥ pa॒rastā॒-dyaja̭mānā a॒vastā᳚t || sa॒rpāṇā̭-māśre॒ṣāḥ | a॒bhyā॒gaccha̭ntaḥ pa॒rastā̭dabhyā॒nṛtya̭nto॒-'vastā᳚t || pi॒tṛ॒ṇā-mma॒ghāḥ | ru॒dantaḥ̭ pa॒rastā̭dapabhra॒gṃ॒śo̭-'vastā᳚t || a॒rya॒mṇaḥ pūrve॒ phalgṷnī | jā॒yā pa॒rastā̭dṛṣa॒bho̭-'vastā᳚t || bhaga॒syotta̭re | va॒ha॒tavaḥ̭ pa॒rastā॒dvaha̭mānā a॒vastā᳚t || 2 ||

de॒vasya̭ savi॒tur-hastaḥ̭ | pra॒sa॒vaḥ pa॒rastā᳚-thsa॒nira॒vastā᳚t || indra̭sya ci॒trā | ṛ॒ta-mpa॒rastā᳚-thsa॒tya-ma॒vastā᳚t || vā॒yo-rniṣṭyā᳚ vra॒tatiḥ̭ | pa॒rastā॒-dasi̭ddhi-ra॒vastā᳚t || i॒ndrā॒gni॒yo-rviśā̭khe | yu॒gāni̭ pa॒rastā᳚t-kṛ॒ṣamā̭ṇā a॒vastā᳚t || mi॒trasyā̭-nūrā॒dhāḥ | a॒bhyā॒roha̭t-pa॒rastā̭-da॒bhyārṷ̄ḍha-ma॒vastā᳚t || 3 ||

indra̭sya rohi॒ṇī | śṛ॒ṇat-pa॒rastā᳚t-pratiśṛ॒ṇa-da॒vastā᳚t || nir-ṛ̭tyai-mūla॒varha̭ṇī | pra॒ti॒bha॒ñjantaḥ̭ pa॒rastā᳚t-pratiśṛ॒ṇanto॒-'vastā᳚t || a॒pā-mpūrvā̭ aṣā॒ḍhāḥ | varcaḥ̭ pa॒rastā॒-thsami̭ti-ra॒vastā᳚t || viśvḙṣā-nde॒vānā॒-mutta̭rāḥ | a॒bhi॒jaya̭t-pa॒rastā̭-da॒bhiji̭ta-ma॒vastā᳚t || vi॒ṣṇo᳚-śśro॒ṇā pṛ॒cchamā̭nāḥ | pa॒rastā॒t-panthā̭ a॒vastā᳚t || 4 ||

vasṷ̄nā॒g॒ śravi̭ṣṭhāḥ | bhū॒ta-mpa॒rastā॒-dbhūti̭ra॒vastā᳚t || indra̭sya-śa॒tabhi̭ṣak | vi॒śvavya̭cāḥ pa॒rastā᳚-dvi॒śvakṣi̭ti-ra॒vastā᳚t || a॒jasyaika̭padaḥ॒ pūrve᳚ proṣṭhapa॒dāḥ | vai॒śvā॒na॒ra-mpa॒rastā᳚-dvaiśvāvasa॒va-ma॒vastā᳚t || ahe᳚rbu॒dhniya॒-syotta̭re | a॒bhi॒ṣi॒ñcantaḥ̭ pa॒rastā̭-dabhiṣu॒ṇvanto॒-'vastā᳚t || pū॒ṣṇo re॒vatī᳚ | gāvaḥ̭ pa॒rastā᳚-dva॒thsā a॒vastā᳚t || a॒śvino̭raśva॒yujau᳚ | grāmaḥ̭ pa॒rastā॒thsenā॒ 'vastā᳚t || ya॒masyā̭pa॒bhara̭ṇīḥ | a॒pa॒karṣa̭ntaḥ pa॒rastā̭-dapa॒vaha̭nto॒-'vastā᳚t || pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā॒dunma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyā᳚-nde॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭nta utta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām ||, yattḙ de॒vā ada̭dhu rbhāga॒dheya॒mamā̭vāsye saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sāno̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yi-nno̭ dhehi subhage su॒vīra᳚m || || 5 ||

(ā॒rdrama॒vastā॒-d- vaha̭mānā a॒vastā̭ - da॒bhyārṷ̄ḍhama॒vastā॒t - panthā̭ a॒vastā᳚-d- va॒thsā a॒vastā॒-tpañca̭ ca) (a. 1)

anuvākaṃ 2 - karmānuṣṭhānārhaḥ nakṣatrarūpaḥ puṇyakālaḥ

ya-tpuṇya॒-nnakṣa̭tram | ta-dba-ṭkṷrvītopavyu॒ṣam | ya॒dā vai sūrya̭ u॒deti̭ | atha॒ nakṣa̭tra॒-nnaiti̭ | yāva̭ti॒ tatra॒ sūryo॒ gacche᳚t | yatra̭ jagha॒nya̭-mpaśye᳚t | tāva̭ti kurvīta ya-tkā॒rī syāt | pu॒ṇyā॒ha e॒va kṷrute | e॒vagṃ ha॒ vai ya॒jñeṣṷ-ñca śa॒tadyṷmna-ñca mā॒thsyo ni̭ravasāya॒yā-ñca̭kāra || 6 ||

yo vai na̭kṣa॒triya̭-mpra॒jāpa̭tiṃ॒-ve~da̭ | u॒bhayo̭renaṃ-lo~॒kayo᳚rviduḥ | hasta̭ e॒vāsya॒ hastaḥ̭ | ci॒trā śiraḥ̭ | niṣṭyā॒ hṛda̭yam | ū॒rū viśā̭khe | pra॒ti॒ṣṭhā 'nṷ̄rā॒dhāḥ | e॒ṣa vai na̭kṣa॒triyaḥ̭ pra॒jāpa̭tiḥ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | u॒bhayo̭renaṃ-lo~॒kayo᳚rviduḥ || 7 ||

a॒smiggścā॒-muṣmigg̭śca || yā-ṅkā॒mayḙta duhi॒tara̭-mpri॒yā syā॒diti̭ | tā-nniṣṭyā̭yā-ndadyāt | pri॒yaiva bha̭vati | neva॒ tu puna॒rāga̭cchati || a॒bhi॒jinnāma॒ nakṣa̭tram | u॒pari̭ṣṭā-daṣā॒ḍhānā᳚m | a॒vastā᳚cchro॒ṇāyai᳚ | de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te de॒vāstasmi॒-nnakṣa̭tre॒-'bhya̭jayann || 8 ||

yada॒bhyaja̭yann | tada̭bhi॒jito̭-'bhiji॒ttvam | ya-ṅkā॒mayḙtā-napaja॒yya-ñja̭ye॒diti̭ | tame॒tasmi॒-nnakṣa̭tre yātayet | a॒na॒pa॒ja॒yyame॒va ja̭yati | pā॒papa̭rājitamiva॒ tu || pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata | te nakṣa̭tra-nnakṣatra॒-mupā̭tiṣṭhanta | te sa॒māva̭nta e॒vābha̭vann | te re॒vatī॒-mupā̭tiṣṭhanta || 9 ||

te re॒vatyā॒-mprābha̭vann | tasmā᳚-dre॒vatyā᳚-mpaśū॒nā-ṅkṷrvīta | ya-tkiñcā᳚rvā॒cīna॒gṃ॒ somā᳚t | praiva bha̭vanti || sa॒li॒laṃ-vā~ i॒dama̭nta॒rāsī᳚t | yadata̭rann | ta-ttāra̭kāṇā-ntāraka॒tvam | yo vā i॒ha yaja̭te | a॒mugṃ salo॒ka-nna̭kṣate | tannakṣa̭trāṇā-nnakṣatra॒tvam || 10 ||

de॒va॒gṛ॒hā vai nakṣa̭trāṇi | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | gṛ॒hyḙva bha̭vati || yāni॒ vā i॒māni̭ pṛthi॒vyāści॒trāṇi̭ | tāni॒ nakṣa̭trāṇi | tasmā̭-daślī॒lanā̭magg-ści॒tre | nāva̭sye॒nna ya̭jeta | yathā̭ pāpā॒he kṷru॒te | tā॒dṛge॒va tat || de॒va॒na॒kṣa॒trāṇi॒ vā a॒nyāni̭ || 11 ||

ya॒ma॒na॒kṣa॒trāṇya॒nyāni̭ | kṛtti̭kāḥ pratha॒mam | viśā̭khe utta॒mam | tāni̭ devanakṣa॒trāṇi̭ | a॒nū॒rā॒dhāḥ pra̭tha॒mam | a॒pa॒bhara̭ṇī-rutta॒mam | tāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ | yāni̭ devanakṣa॒trāṇi̭ | tāni॒ dakṣi̭ṇena॒ pari̭yanti | yāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ || 12 ||

tānyutta̭reṇa || anvḙṣāmarā॒thsmeti̭ | tada̭nūrā॒dhāḥ | jye॒ṣṭhamḙṣā-mavadhi॒ṣmeti̭ | tajjye᳚ṣṭha॒ghnī | mūla̭meṣāmavṛkṣā॒meti̭ | ta-nmṷ̄la॒varha̭ṇī | yannāsa̭hanta | tada̭ṣā॒ḍhāḥ | yadaślo̭ṇat || 13 ||

tacchro॒ṇā | yadaśṛ̭ṇot | tacchravi̭ṣṭhāḥ | yaccha॒ta-mabhi̭ṣajyann | taccha॒tabhi̭ṣak | pro॒ṣṭha॒pa॒deṣūda̭yacchanta | re॒vatyā̭maravanta | a॒śva॒yujo̭rayuñjata | a॒pa॒bhara̭ṇī॒ṣva pā̭vahann | tāni॒ vā e॒tāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ || yānye॒va dḙvanakṣa॒trāṇi̭ | teṣṷ kurvīta yatkā॒rī syāt | pu॒ṇyā॒ha e॒va kṷrute || 14 ||

(ca॒kā॒ - rai॒vaṃ-ve~do॒bhayo̭ renaṃ-lo~॒kayo᳚rvidu - rajayan - re॒vatī॒mupā̭tiṣṭhanta - nakṣatra॒tva - ma॒nyāni॒ - yāni̭ yamanakṣa॒trā - ṇyaślo̭ṇa--dyamanakṣa॒trāṇi॒ trīṇi̭ ca) (a. 2)

anuvākaṃ 3 - karmānuṣṭhānārhaḥ divasabhāgarūpaḥ heyopādeyakāla vibhāgaḥ

de॒vasya̭ savi॒tuḥ prā॒taḥ pra̭sa॒vaḥ prā॒ṇaḥ | varṷṇasya sā॒yamā̭sa॒vo̭-'pā॒naḥ || ya-tpra̭tī॒cīna̭-mprāta॒stanā᳚t | prā॒cīnagṃ̭ saṅga॒vāt | tato̭ de॒vā a̭gniṣṭo॒ma-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || mi॒trasya̭ saṅga॒vaḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ |

tasmā॒ttarhi̭ pa॒śavaḥ̭ sa॒māya̭nti || ya-tpra̭tī॒cīnagṃ̭ saṅga॒vāt || 15 ||

prā॒cīna̭-mma॒ddhyandi̭nāt | tato̭ de॒vā u॒kthya̭-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || bṛha॒spate᳚-rma॒ddhyandi̭naḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā॒ttarhi॒ tekṣṇi̭ṣṭha-ntapati || yat-pra̭tī॒cīna̭-mma॒ddhyandi̭nāt | prā॒cīna̭-maparā॒hṇāt | tato̭ de॒vā-ṣṣo̭ḍa॒śina॒-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || 16 ||

bhaga̭syāparā॒hṇaḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā̭daparā॒hṇe kṷmā॒ryo̭ bhaga̭mi॒cchamā̭nā-ścaranti || yat-pra̭tī॒cīna̭maparā॒hṇāt | prā॒cīnagṃ̭ sā॒yāt | tato̭ de॒vā a̭tirā॒tra-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || varṷṇasya sā॒yam | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā॒ttarhi॒ nānṛ̭taṃ-va~det || 17 ||

brā॒hma॒ṇo vā a̭ṣṭāvi॒gṃ॒śo nakṣa̭trāṇām | sa॒mā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇi | ca॒tvārya̭ślī॒lāni̭ | tāni॒ nava̭ | yacca̭ pa॒rastā॒nnakṣa̭trāṇāṃ॒-ya~ccā॒vastā᳚t | tānyekā̭daśa | brā॒hma॒ṇo dvā̭da॒śaḥ | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsaṃ̭va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñcara̭ti | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsya̭ vra॒ta-ṅgu॒pta-mbha̭vati || sa॒mā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇi | ca॒tvārya̭ślī॒lāni̭ | tāni॒ nava̭ | ā॒gne॒yī rātriḥ̭ | ai॒ndramahaḥ̭ | tānyekā̭daśa | ā॒di॒tyo dvā̭da॒śaḥ | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsaṃ̭va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñcara̭ti | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsya̭ vra॒ta-ṅgu॒pta-mbha̭vati || 18 ||

(sa॒ṅga॒vāth - ṣo̭ḍa॒śina॒-nnira̭mimata॒ tattadātta̭vīrya-nnirmā॒go - va̭de-d- bhavati samā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇya॒ṣṭau ca̭) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - somaśeṣabhūtā pātrastutiḥ.(ādhvarabrāhmaṇaśeṣaḥ)

bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | kati॒ pātrā̭ṇi ya॒jñaṃ-va~̭ha॒ntīti̭ | trayo̭da॒śeti̭ brūyāt | sa yadbrū॒yāt | kastāni॒ nira̭mimī॒teti̭ | pra॒jāpa̭ti॒riti̭ brūyāt | sa yadbrū॒yāt | kuta॒stāni॒ nira̭mimī॒teti̭ | ā॒tmana॒ iti̭ | prā॒ṇā॒pā॒nābhyā̭-me॒vopāg̭-śvantaryā॒mau nira̭mimīta || 19 ||

vyā॒nādṷpāgṃśu॒ sava̭nam | vā॒ca ai᳚ndravāya॒vam | da॒kṣa॒kra॒tubhyā᳚-mmaitrāvaru॒ṇam | śrotrā̭dāśvi॒nam | cakṣṷṣa-śśu॒krā ma॒nthinau᳚ | ā॒tmana̭ āgraya॒ṇam | aṅge᳚bhya u॒kthya᳚m | āyṷṣo dhru॒vam | pra॒ti॒ṣṭhāyā̭ ṛtupā॒tre || ya॒jñaṃ-vā~va ta-mpra॒jāpa̭ti॒-rnira̭mimīta | sa nirmi̭to॒ nāddhri̭yata॒ sama̭vlīyata | sa e॒tā-npra॒jāpa̭ti-rapivā॒pāna̭-paśyat | tānnira̭vapat | tairvai sa ya॒jñamapya̭vapat | yada̭pivā॒pā bhava̭nti | ya॒jñasya॒ dhṛtyā॒ asaṃ̭vla~yāya || 20 ||

(u॒pā॒g॒śva॒nta॒ryā॒mau nira̭mimītā- mimīta॒ ṣaṭ ca̭) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - cāturmāsyaśeṣā vapanamantrāḥ, (rājasūyabrāhmaṇam)

ṛ॒tame॒va pa̭rame॒ṣṭhi | ṛ॒ta-nnātyḙti॒ ki-ñca॒na | ṛ॒te sa̭mu॒dra āhi̭taḥ | ṛ॒te bhūmi̭ri॒yagg śri॒tā | a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye || 21 ||

tapa̭sā॒-'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒-bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || ya-dgha॒rmaḥ pa॒ryava̭rtayat | antā᳚-npṛthi॒vyā di॒vaḥ | a॒gnirīśā̭na॒ oja̭sā | varṷṇo dhī॒tibhiḥ̭ sa॒ha || 22 ||

indro̭ ma॒rudbhi॒-ssakhi̭bhi-ssa॒ha || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒bhiva̭rtaye || 23 ||

tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || yo a॒syāḥ pṛ̭thi॒vyāstva॒ci | ni॒va॒rtaya॒tyoṣa̭dhīḥ | a॒gnirīśā̭na॒ oja̭sā | varṷṇo dhī॒tibhiḥ̭ sa॒ha | indro̭ ma॒rudbhi॒-ssakhi̭bhi-ssa॒ha || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ || 24 ||

śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒-bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dva॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || 25 ||

eka॒-mmāsa॒-muda̭sṛjat | pa॒ra॒me॒ṣṭhī pra॒jābhyaḥ̭ | tenā᳚bhyo॒ maha॒ āva̭hat | a॒mṛta॒-mmartyā᳚bhyaḥ | pra॒jāmanu॒ prajā̭yase | tadṷ te martyā॒mṛta᳚m | yena॒ māsā̭ ardhamā॒sāḥ | ṛ॒tavaḥ̭ parivathsa॒rāḥ | yena॒ te te᳚ prajāpate | ī॒jā॒nasya॒ nyava̭rtayann || 26 ||

tenā॒hama॒sya brahma̭ṇā | niva̭rtayāmi jī॒vase᳚ || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || 27 ||

(pari̭vartaye - sa॒hā - bhiva̭rtaya - u॒ṣṇihā̭ - rāddhyāsaṃ॒ - nyava̭rtaya॒n - nupa̭vartaye ca॒tvāri̭ ca) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - cāturmāsyaśeṣā vapanavidhiḥ (rājasūyabrāhmaṇam)

de॒vā vai ya-dya॒jñe 'kṷrvata | tadasṷrā akurvata | te-'sṷrā ū॒rdhva-mpṛ॒ṣṭhebhyo॒ nāpa̭śyann | te keśā॒nagrḙ-'vapanta | atha॒ śmaśrṷ̄ṇi | atho̭papa॒kṣau | tata॒ste-'vā᳚ñca āyann | parā̭-'bhavann | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | avāṃ̭eti || 28 ||

atho॒ parai॒va bha̭vati | atha̭ de॒vā ū॒rdhva-mpṛ॒ṣṭhebhyo̭-'paśyann | ta ṷpapa॒kṣāvagrḙ-'vapanta | atha॒ śmaśrṷ̄ṇi | atha॒ keśāṋ | tata॒stḙ-'bhavann | su॒va॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yann | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | bhava̭tyā॒tmanā᳚ | atho̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || 29 ||

athai॒ta-nmanṷ-rva॒ptre mi̭thu॒na-ma̭paśyat | sa śmaśrū॒ṇyagrḙ-'vapata | atho̭papa॒kṣau | atha॒ keśāṋ | tato॒ vai sa prājā̭yata pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate || de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te saṃ̭va~thsa॒re vyāya̭cchanta | tā-nde॒vāścā̭tu-rmā॒syaire॒vābhi prāyṷñjata || 30 ||

vai॒śva॒de॒vena̭ ca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñja॒tendra̭rājānaḥ | tāñchī॒r॒ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | va॒ru॒ṇa॒ pra॒ghā॒sai-śca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñjata॒ varṷṇarājānaḥ | tāñchī॒r॒ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | sā॒ka॒me॒dhaiśca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñjata॒ soma̭rājānaḥ | tāñchī॒ra॒.ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | yā saṃ̭va~thsa॒ra ṷpajī॒vā ''sī᳚t | tāmḙṣā-mavṛñjata | tato̭ de॒vā abha̭vann | parā-'sṷrāḥ || 31 ||

ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg-ścā̭turmā॒syai-ryaja̭te | bhrātṛ̭vyasyai॒va mā॒so vṛ॒ktvā | śī॒r॒ṣanni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca | yaiṣā saṃ̭va~thsa॒ra ṷpajī॒vā | vṛ॒ṅkte tā-mbhrātṛ̭vyasya | kṣu॒dhā 'sya॒ bhrātṛ̭vyaḥ॒ parā̭ bhavati || lo॒hi॒tā॒ya॒sena॒ niva̭rtayate | yadvā i॒māma॒gnir-ṛ॒tāvāga̭te niva॒rtaya̭ti | e॒tade॒vaināgṃ̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā niva̭rtayati | sā tata॒-śśva-śśvo॒ bhūya̭sī॒ bhava̭ntyeti || 32 ||

prajā̭yate | ya e॒vaṃ-vi~॒dvā~llo̭hitāya॒sena̭ niva॒rtaya̭te | e॒tade॒va rū॒pa-ṅkṛ॒tvā niva̭rtayate | sa tata॒-śśva-śśvo॒ bhūyā॒n-bhava̭nneti | praiva jā̭yate || tre॒ṇyā śa̭la॒lyā niva̭rtayeta | trīṇi̭ trīṇi॒ vai de॒vānā̭mṛ॒ddhāni̭ | trīṇi॒ chandāgṃ̭si | trīṇi॒ sava̭nāni | traya̭ i॒me lo॒kāḥ || 33 ||

ṛ॒ddhyāme॒va ta-dvī॒rya̭ e॒ṣu lo॒keṣu॒ prati̭ tiṣṭhati || yaccā̭turmāsyayā॒-jyā᳚tmano॒ nāva॒dyet | de॒vebhya॒ āvṛ̭ścyeta | ca॒tṛ॒ṣu ca̭tṛṣu॒ māsḙṣu॒ niva̭rtayeta | pa॒rokṣa̭me॒va ta-dde॒vebhya̭ ā॒tmano-'va̭dya॒tyanā᳚ vraskāya || de॒vānāṃ॒-vā~ e॒ṣa ānī̭taḥ | yaścā̭turmāsyayā॒jī | ya e॒vaṃ-vi~॒dvānni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca | de॒vatā̭ e॒vāpyḙti | nāsya̭ ru॒draḥ pra॒jā-mpa॒śū-na॒bhima̭nyate || 34 ||

(e॒tye॒- tya॒ - yu॒ñja॒tā - sṷrā - eti - lo॒kā - ma̭nyate) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - agnicayanaśeṣā iṣṭakopadhānamantrāḥ, tatra santatyākhyeṣṭakāmantrāḥ

āyṷṣaḥ prā॒ṇagṃ santa̭nu | prā॒ṇāda̭pā॒nagṃ santa̭nu | a॒pā॒nā-dvyā॒nagṃ santa̭nu | vyā॒nāccakṣu॒-ssanta̭nu | cakṣṷṣa॒-śśrotra॒gṃ॒ santa̭nu | śrotrā॒-nmana॒-ssanta̭nu | mana̭so॒ vāca॒gṃ॒ santa̭nu | vā॒ca ā॒tmāna॒gṃ॒ santa̭nu | ā॒tmanaḥ̭ pṛthi॒vīgṃ santa̭nu | pṛ॒thi॒vyā a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ santa̭nu | a॒ntari̭kṣā॒-ddiva॒gṃ॒ santa̭nu |diva॒-ssuva॒-ssanta̭nu || 35 ||

(a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ santa̭nu॒ dve ca̭) (a. 7)

anuvākaṃ 8 - agnicayanaśeṣā tharvaśiro-'bhidhānānāmiṣṭakānā-mmantrāḥ

indro̭ dadhī॒co a॒sthabhiḥ̭ | vṛ॒trāṇya pra̭tiṣkutaḥ | ja॒ghāna̭ nava॒ tīrnava̭ || i॒cchannaśva̭sya॒ yacchiraḥ̭ | parva̭te॒ṣvapa̭ śritam | ta-dvi̭daccharya॒ṇāva̭ti || atrā ha ॒gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷrapī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he || indra॒midgā॒thino̭ bṛ॒hat || 36 ||

indra̭ma॒rkebhi̭ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒-vā~ṇī̭ranūṣata || indra॒ iddharyo॒-ssacā᳚ | sammi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ || indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | ā sūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat || indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 37 ||

u॒gra u॒grābhi̭rū॒tibhiḥ̭ || tamindraṃ̭-vā~jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho bhṷvat || indra॒-ssadāma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒-ssa balḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ || gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu-ru॒gro astṛ̭taḥ || 38 ||

(bṛ॒ha- ccā - stṛ̭taḥ) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - somaśeṣabhūtā iṣṭayaḥ. (ādhvarabrāhmaṇam)

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | sa pra॒jāpa̭ti॒rindra̭-ñjye॒ṣṭha-mpu॒tramapa॒ nya̭dhatta | nedḙna॒masṷrā॒ balī̭yāgṃ so-'hana॒nniti̭ | pra॒hrādo̭ ha॒ vai kā̭yādha॒vaḥ | vi॒roca̭na॒gg॒ sva-mpu॒tramapa॒ nya̭dhatta | nedḙna-nde॒vā a̭hana॒nniti̭ | te de॒vāḥ pra॒jāpa̭ti-mupasa॒metyo̭cuḥ | nārā॒jaka̭sya yu॒ddhama̭sti | indra॒manvi̭cchā॒meti̭ | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchann || 39 ||

taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒rnānva̭vindann | tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchann | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindann | tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒ vai nāma̭ | tā iṣṭa̭ya॒ ityāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || tasmā̭ e॒tamā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ndīkṣa॒ṇīya॒-nnira̭vapann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tānpa̭tnī saṃyā~॒jānta॒ upā̭nayann || 40 ||

te tada̭-ntame॒va kṛ॒tvoda̭dravann || te prā̭ya॒ṇīya̭ma॒bhi sa॒māro̭hann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tāñchaṃ॒yva~̭nta॒ upā̭nayann | te tada̭tamme॒va kṛ॒tvoda̭dravann || ta ā̭ti॒thyama॒bhi sa॒māro̭hann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tāniḍā᳚nta॒ upā̭nayann | te tada̭tamme॒va kṛ॒tvoda̭dravann | tasmā̭ de॒tā e॒tada̭ntā॒ iṣṭa̭ya॒-ssanti̭ṣṭhante || 41 ||

e॒vagṃ hi de॒vā akṷrvata | iti̭ de॒vā a̭kurvata | ityu॒ vai ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ kurvate || te de॒vā ṷ̄cuḥ | yadvā i॒damu॒ccai-rya॒jñena॒ carā̭ma | tanno-'sṷrāḥ pā॒pmā-'nṷvindanti | u॒pā॒gṃ॒śṷ̄pa॒sadā̭ carāma | tathā॒ no-'sṷrāḥ pā॒pmā nānṷvethsya॒ntīti̭ | ta ṷpā॒gṃ॒śṷ̄pa॒sada̭-matanvata | ti॒sra e॒va sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ || 42 ||

sru॒veṇā̭ghā॒ra-mā॒ghārya̭ | ti॒sraḥ parā̭cī॒-rāhṷtīr-hu॒tvā | sru॒veṇo̭pa॒sada̭-ñjuha॒vāñca̭kruḥ | u॒graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāheti̭ | a॒śa॒na॒yā॒pi॒pā॒se ha॒ vā u॒graṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca॒ vaira̭hatya-ñca tve॒ṣaṃ-va~caḥ̭ | e॒tagṃ ha॒ vāva tacca̭turdhāvihi॒ta-mpā॒pmāna̭-nde॒vā apa̭jaghnire || tatho̭ e॒vaitadḙvaṃ॒-vi~dyaja̭mānaḥ | ti॒sra e॒va sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ | sru॒veṇā̭ghā॒ra-mā॒ghārya̭ || 43 ||

ti॒sraḥ parā̭cī॒rāhṷtīr-hu॒tvā | sru॒veṇo̭pa॒sada̭-ñjuhoti | u॒graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāheti̭ | a॒śa॒na॒yā॒pi॒pā॒se ha॒ vā u॒graṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca॒ vaira̭hatya-ñca tve॒ṣaṃ-va~caḥ̭ | e॒tame॒va tacca̭turdhā-vihi॒ta-mpā॒pmānaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'pa̭hate || tḙ-'bhi॒nīyai॒vāhaḥ̭ pa॒śumā-'la̭bhanta | ahna̭ e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyumapa̭jaghnire | tenā̭bhi॒nīyḙva॒ rātreḥ॒ prāca̭rann | rātri̭yā e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyumapa̭jaghnire || 44 ||

tasmā̭dabhi॒nīyai॒vāhaḥ̭ pa॒śumāla̭bheta | ahna̭ e॒va ta-dyaja̭mā॒no 'va̭rti-mpā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭nudate | tenā̭bhi॒nīyḙva॒ rātreḥ॒ praca̭ret | rātri̭yā e॒va ta-dyaja̭mā॒no 'va̭rti-mpā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭nudate || sa e॒ṣa ṷpavasa॒thīye 'ha̭n-dvideva॒tyaḥ̭ pa॒śurāla̭bhyate | dva॒yaṃ-vā~ a॒smin ~lo॒ke yaja̭mānaḥ | asthi̭ ca mā॒gṃ॒sa-ñca̭ | asthi̭ cai॒va tena̭ mā॒gṃ॒sa-ñca॒ yaja̭māna॒-ssagg skṷrute || tā vā e॒tāḥ pañca̭ de॒vatāḥ᳚ | a॒gnīṣomā̭-va॒gni-rmi॒trāvarṷṇau || 45 ||

pa॒ñca॒pa॒ñcī vai yaja̭mānaḥ | tvammā॒gṃ॒ sagg snāvāsthi̭ ma॒jjā | e॒tame॒va tatpa̭ñcadhā vihi॒tamā॒tmānaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati | bhe॒ṣa॒jatā̭yai nirvaruṇa॒tvāya̭ || tagṃ sa॒ptabhi॒-śchando̭bhiḥ prā॒tara̭hvayann | tasmā᳚thsa॒pta ca̭turutta॒rāṇi॒ chandāgṃ̭si prātaranuvā॒ke-'nū᳚cyante || tame॒tayo̭-pasa॒metyo-pā̭sīdann | upā᳚smai gāyatā nara॒ iti̭ | tasmā̭ de॒tayā̭ bahiṣpavamā॒na ṷpa॒sadyaḥ̭ || 46 ||

(ai॒ccha॒n - na॒na॒ya॒gg॒ - sti॒ṣṭha॒nte॒ - 'nūcyā॒ - nūcya̭ sru॒veṇā̭ghā॒ramā॒ghārya॒ - rātri̭yā e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmānaṃ̭ mṛ॒tyumapa̭jaghnire - mi॒trāvarṷṇau॒ - +nava̭ ca ) (a. 9)

(de॒vā yaja̭māno de॒vā de॒vā yaja̭māno॒ yaja̭māno-'labhanta॒ prāca̭ra~llabheta॒ praca̭re॒dāla̭bha॒ntāla̭bheta mṛ॒tyumapa̭jaghnire॒ bhrātṛ̭vyān)

anuvākaṃ 10 - trivṛdādistomarūpāṇi somaṅgāni. (ādhvarabrāhmaṇam)

sa sa̭mu॒dra ṷttara॒taḥ prājva̭la-dbhūmya॒ntena̭ | e॒ṣa vāva sa sa̭mu॒draḥ | yaccātvā̭laḥ | e॒ṣa ṷ ve॒va sa bhū᳚mya॒ntaḥ | yadve᳚dya॒ntaḥ | tade॒tat-tri̭śa॒la-ntri̭pūru॒ṣam | tasmā॒t-ta-ntri̭vita॒sta-ṅkha̭nanti || sa sṷvarṇaraja॒tābhyā᳚-ṅku॒śībhyā॒-mpari̭gṛhīta āsīt | taṃ-ya~da॒syā addhya॒jana̭yann | tasmā̭dādi॒tyaḥ || 47 ||

atha॒ ya-thsṷvarṇaraja॒tābhyā᳚-ṅku॒śībhyā॒-mpari̭gṛhīta॒ āsī᳚t | sā-'sya̭ kauśi॒katā᳚ || ta-ntri॒vṛtā॒-'bhi prāstṷvata | ta-ntri॒vṛtā ''da̭data | ta-ntri॒vṛtā ''ha̭rann | yāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ || ta-mpa̭ñcada॒śenā॒bhi prāstṷvata | ta-mpa̭ñcada॒śenāda̭data | ta-mpa̭ñcada॒śenāha̭rann | yāva̭tī pañcada॒śasya॒ mātrā᳚ || 48 ||

tagṃ sa̭ptada॒śenā॒bhi prāstṷvata | tagṃ sa̭ptada॒śenāda̭data | tagṃ sa̭ptada॒śenāha̭rann | yāva̭tī saptada॒śasya॒ mātrā᳚ | tasya̭ saptada॒śena̭ hri॒yamā̭ṇasya॒ tejo॒ haro̭-'patat | tamḙkavi॒gṃ॒ śenā॒bhi prāstṷvata | tamḙkavi॒gṃ॒śenāda̭data | tamḙkavi॒gṃ॒śenāha̭rann | yāva̭tyekavi॒gṃ॒śasya॒ mātrā᳚ || te yat-tri॒vṛtā᳚ stu॒vate᳚ || 49 ||

tri॒vṛtai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date | ta-ntri॒vṛtai॒va ha̭ranti | yāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ | a॒gnirvai tri॒vṛt | yāva॒dvā a॒gnerdaha̭to dhū॒ma u॒detyānu॒vyeti̭ | tāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ | a॒gnere॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti || atha॒ yatpa̭ñcada॒śena̭ stu॒vate᳚ | pa॒ñca॒da॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒-māda̭date || 50 ||

ta-mpa̭ñcada॒śenai॒va ha̭ranti | yāva̭tī pañcada॒śasya॒ mātrā᳚ | ca॒ndramā॒ vai pa̭ñcada॒śaḥ | e॒ṣa hi pa̭ñcada॒śyāma̭pakṣī॒yate᳚ | pa॒ñca॒daśyā-mā̭pū॒ryate᳚ | ca॒ndrama̭sa e॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti | atha॒ yathsa̭ptada॒śena̭ stu॒vate᳚ | sa॒pta॒da॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date | tagṃ sa̭ptada॒śenai॒va ha̭ranti || 51 ||

yāva̭tī saptada॒śasya॒ mātrā᳚ | pra॒jāpa̭ti॒rvai sa̭ptada॒śaḥ | pra॒jāpa̭tere॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti | atha॒ yadḙkavi॒gṃ॒śena̭ stu॒vate᳚ | e॒ka॒vi॒gṃ॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒-māda̭date | tamḙkavi॒gṃ॒śenai॒va ha̭ranti | yāva̭tyekavi॒gṃ॒śasya॒ mātrā᳚ | a॒sau vā ā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | ā॒di॒tyasyai॒vaina॒-ntat || 52 ||

mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti || te ku॒śyau᳚ | vya̭ghnann | te a̭horā॒tre a̭bhavatām | aha̭re॒va su॒varṇā̭ 'bhavat | ra॒ja॒tā rātriḥ̭ | sa yadā̭di॒tya u॒deti̭ | e॒tāme॒va tathsu॒varṇā᳚-ṅku॒śīmanu॒ samḙti | atha॒ yada̭sta॒meti̭ | e॒tāme॒va ta-dra̭ja॒tā-ṅku॒śīmanu॒ saṃvi~̭śati || pra॒hrādo̭ ha॒ vai kā̭yādha॒vaḥ | vi॒roca̭na॒gg॒ sva-mpu॒tramudā᳚syat | sa pra̭da॒ro̭-'bhavat | tasmā᳚-tprada॒rādṷda॒ka-nnācā̭met || 53 ||

(ā॒di॒tyaḥ - pa̭ñcada॒śasya॒ mātrā᳚ - stu॒vatḙ - pañcada॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date - saptada॒śenai॒va ha̭ran - tyādi॒tyasyai॒vaina॒nta-d॒ vi̭śati ca॒tvāri̭ ca) (a. 10)

anuvākaṃ 11 - savanīyapaśupuroḍāśāḥ (ādhvarabrāhmaṇam)

ye vai ca॒tvāra॒-sstomāḥ᳚ | kṛ॒ta-ntat | atha॒ ye pañca̭ | kali॒-ssaḥ | tasmā॒ccatṷṣṭomaḥ | taccatṷṣṭomasya catuṣṭoma॒tvam || tadā̭huḥ | ka॒ta॒māni॒ tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi | ya e॒tasya॒ stomā॒ iti̭ | tri॒vṛt-pa̭ñcada॒śa-ssa̭ptada॒śa ḙkavi॒gṃ॒śaḥ || 54 ||

e॒tāni॒ vāva tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi | ya e॒tasya॒ stomāḥ᳚ || so᳚-'bravīt | sa॒pta॒da॒śena̭ hri॒yamā̭ṇo॒ vya̭leśiṣi | bhi॒ṣajya̭ta॒ meti̭ | tama॒śvinaṷ dhā॒nābhi̭-rabhiṣajyatām | pū॒ṣā ka̭ra॒mbheṇa̭ | bhāra̭tī parivā॒peṇa̭ | mi॒trāvarṷṇau paya॒sya̭yā || tadā̭huḥ || 55 ||

yada॒śvibhyā᳚-ndhā॒nāḥ | pū॒ṣṇaḥ ka̭ra॒mbhaḥ | bhāra̭tyai parivā॒paḥ | mi॒trāvarṷṇayoḥ paya॒syā-'tha̭ | kasmā̭de॒teṣāgṃ̭ ha॒viṣā॒mindra̭me॒va ya̭ja॒ntīti̭ | e॒tā hyḙna-nde॒vatā॒ iti̭ brūyāt | e॒tair-ha॒virbhi॒-rabhi̭ṣajya॒gg॒-stasmā॒diti̭ || taṃ-va~sa̭vo॒-'ṣṭāka̭pālena prātassava॒nḙ-'bhiṣajyann | ru॒drā ekā̭daśakapālena॒ māddhya̭ndine॒ sava̭ne | viśvḙ de॒vā dvāda̭śakapālena tṛtīyasava॒ne || 56 ||

sa yada॒ṣṭāka̭pālā-nprātassava॒ne ku॒ryāt | ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne | dvāda̭śakapālāg stṛtīya sava॒ne | vilo̭ma॒ ta-dya॒jñasya̭ kriyeta | ekā̭daśakapālāne॒va prā̭tassava॒ne kṷryāt | ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne | ekā̭daśakapālāg stṛtīya sava॒ne | ya॒jñasya̭ saloma॒tvāya̭ || tadā̭huḥ | ya-dvasṷ̄nā-mprātassava॒nam | ru॒drāṇā॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭nam | viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-ntṛtīyasava॒nam | atha॒ kasmā̭de॒teṣāgṃ̭ ha॒viṣā॒mindra̭me॒va ya̭ja॒ntīti̭ | e॒tā hyḙna-nde॒vatā॒ iti̭ brūyāt | e॒tair-ha॒virbhi॒rabhi̭ṣajya॒gg॒ stasmā॒diti̭ || 57 ||

(e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-ā̭hu-stṛtīyasava॒ne-prā̭tassava॒na-mpañca̭ ca) (a. 11)

anuvākaṃ 12 - saptachandāṃsi prapañcyante (ādhvarabrāhmaṇam)

tasyāvā̭co-'vapā॒dāda̭bibhayuḥ | tame॒teṣṷ sa॒ptasu॒ chandaḥ̭ svaśrayann | yadaśra̭yann | tacchrā̭ya॒ntīya̭sya śrāyantīya॒tvam | yadavā̭rayann | ta-dvā̭rava॒ntīya̭sya vāravantīya॒tvam || tasyāvā̭ca e॒vāva̭pā॒dāda̭bibhayuḥ | tasmā̭ e॒tāni̭ sa॒pta ca̭turutta॒rāṇi॒ chandā॒g॒syupā̭dadhuḥ | teṣā॒mati॒ trīṇya̭ricyanta | na trīṇyuda̭bhavann || 58 ||

sa bṛ̭ha॒tīme॒vā-spṛ̭śat | dvābhyā̭ma॒kṣarā᳚bhyām | a॒ho॒rā॒trābhyā̭me॒va || tadā̭huḥ | ka॒ta॒mā sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒tī | yasyā॒-nta-tpra॒tyati̭ṣṭhat | dvāda̭śa paurṇamā॒syaḥ̭ | dvāda॒śāṣṭa̭kāḥ | dvāda̭śāmāvā॒syāḥ᳚ | e॒ṣā vāva sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒tī || 59 ||

yasyā॒-nta-tpra॒tyati̭ṣṭha॒diti̭ || yāni̭ ca॒ chandāg̭-sya॒tyari̭cyanta | yāni̭ ca॒ nodabha̭vann | tāni॒ nirvī᳚ryāṇi hī॒nānya̭manyanta | sā 'bra̭vī-dbṛha॒tī | māme॒va bhū॒tvā | māmupa॒ sagg śra̭ya॒teti̭ | ca॒turbhi̭ra॒kṣarai̭-ranu॒ṣṭug-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | ca॒turbhi̭ra॒kṣaraiḥ᳚ pa॒ṅkti-rbṛ̭ha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tāni̭ ca॒tvārya॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭-dadhāt || 60 ||

te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām || a॒ṣṭā॒bhi-ra॒kṣarai̭ru॒ṣṇig-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | a॒ṣṭā॒bhira॒kṣarai᳚stri॒ṣṭug-bṛ̭ha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tā-nya॒ṣṭāva॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭dadhāt | te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām | dvā॒da॒śabhi̭-ra॒kṣarai᳚-rgāya॒trī-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | dvā॒da॒śabhi̭-ra॒kṣarai॒-rjaga̭tī-bṛha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tāni॒ dvāda̭śā॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭dadhāt || 61 ||

te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām || so᳚-'bravīt-pra॒jāpa̭tiḥ | chandāgṃ̭si॒ ratho̭ me bhavata | yu॒ṣmābhi̭-ra॒hame॒ta-maddhvā̭na॒manu॒ sañca̭rā॒ṇīti̭ | tasya̭ gāya॒trī ca॒ jaga̭tī ca pa॒kṣāva̭bhavatām | u॒ṣṇikca̭ tri॒ṣṭupca॒ praṣṭyau᳚ | a॒nu॒ṣṭupca̭ pa॒ṅktiśca॒ dhuryau᳚ | bṛ॒ha॒tyḙvoddhira̭bhavat | sa e॒ta-ñcha̭ndora॒thamā॒sthāya̭ | e॒tamaddhvā̭na॒manu॒ sama̭carat | e॒tagṃ ha॒ vai cha̭ndora॒thamā॒sthāya̭ | e॒tamaddhvā̭na॒manu॒ sañca̭rati | yenai॒ṣa e॒ta-thsa॒caṃra̭ti | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsomḙna॒ yaja̭te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || 62 ||

(a॒bha॒va॒n - vāva sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒ - tya̭dadhā॒-d- dvāda̭śā॒kṣarā᳚ṇyapa॒cchidyā̭dadhā - dā॒sthāya॒ ṣaṭca̭) (a. 12)

(a॒gneḥ kṛtti̭kā॒ - ya-tpuṇyaṃ̭ - de॒vasya̭ savi॒tu--r bra̭hmavā॒dinaḥ॒ ka - tyṛ॒tame॒va - de॒vā vā - āyṷṣaḥ prā॒ṇa - mindro̭ dadhī॒co -dḙvāsu॒rā-ssa pra॒jāpa̭tiḥ॒ - sa sa̭mu॒dro - ye vai ca॒tvāra॒ - stasyāvā̭co॒ dvāda̭śa)

(a॒gneḥ kṛtti̭kā - devagṛ॒hā - ṛ॒tame॒va - vai᳚śvade॒vena॒ - te tada̭nta॒ - ta-mpa̭ñcada॒śena॒ - te bṛ̭ha॒tī e॒va dviṣa̭ṣṭiḥ)

(a॒gneḥ kṛtti̭kā॒ - ya u ̭cainame॒vaṃ-ve~da̭)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ |

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके पञ्चमः प्रपाठकः - नक्षत्रेष्टिकाण्डम्

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

अनुवाकं 1 - नक्षत्रेष्टकामन्त्राः, विकृतिरूपचयनगताः

अ॒ग्नेः कृत्ति॑काः । शु॒क्र-म्प॒रस्ता॒-ज्ज्योति॑-र॒वस्ता᳚त् ॥ प्र॒जाप॑ते रोहि॒णी । आपः॑ प॒रस्ता॒दोष॑धयो॒ ऽवस्ता᳚त् ॥ सोम॑स्येन्व॒का वित॑तानि । प॒रस्ता॒द्वय॑न्तो॒ ऽवस्ता᳚त् ॥ रु॒द्रस्य॑ बा॒हू । मृ॒ग॒यवः॑ प॒रस्ता᳚द्विक्षा॒रो॑-ऽवस्ता᳚त् ॥ अदि॑त्यै॒ पुन॑र्वसू । वातः॑ प॒रस्ता॑दा॒र्द्र-म॒वस्ता᳚त् ॥ 1 ॥

बृह॒स्पते᳚स्ति॒ष्यः॑ । जुह्व॑तः प॒रस्ता॒-द्यज॑माना अ॒वस्ता᳚त् ॥ स॒र्पाणा॑-माश्रे॒षाः । अ॒भ्या॒गच्छ॑न्तः प॒रस्ता॑दभ्या॒नृत्य॑न्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ पि॒तृ॒णा-म्म॒घाः । रु॒दन्तः॑ प॒रस्ता॑दपभ्र॒ग्ं॒शो॑-ऽवस्ता᳚त् ॥ अ॒र्य॒म्णः पूर्वे॒ फल्गु॑नी । जा॒या प॒रस्ता॑दृष॒भो॑-ऽवस्ता᳚त् ॥ भग॒स्योत्त॑रे । व॒ह॒तवः॑ प॒रस्ता॒द्वह॑माना अ॒वस्ता᳚त् ॥ 2 ॥

दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्-हस्तः॑ । प्र॒स॒वः प॒रस्ता᳚-थ्स॒निर॒वस्ता᳚त् ॥ इन्द्र॑स्य चि॒त्रा । ऋ॒त-म्प॒रस्ता᳚-थ्स॒त्य-म॒वस्ता᳚त् ॥ वा॒यो-र्निष्ट्या᳚ व्र॒ततिः॑ । प॒रस्ता॒-दसि॑द्धि-र॒वस्ता᳚त् ॥ इ॒न्द्रा॒ग्नि॒यो-र्विशा॑खे । यु॒गानि॑ प॒रस्ता᳚त्-कृ॒षमा॑णा अ॒वस्ता᳚त् ॥ मि॒त्रस्या॑-नूरा॒धाः । अ॒भ्या॒रोह॑त्-प॒रस्ता॑-द॒भ्यारू॑ढ-म॒वस्ता᳚त् ॥ 3 ॥

इन्द्र॑स्य रोहि॒णी । शृ॒णत्-प॒रस्ता᳚त्-प्रतिशृ॒ण-द॒वस्ता᳚त् ॥ निर्-ऋ॑त्यै-मूल॒वर्ह॑णी । प्र॒ति॒भ॒ञ्जन्तः॑ प॒रस्ता᳚त्-प्रतिशृ॒णन्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ अ॒पा-म्पूर्वा॑ अषा॒ढाः । वर्चः॑ प॒रस्ता॒-थ्समि॑ति-र॒वस्ता᳚त् ॥ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना॒-मुत्त॑राः । अ॒भि॒जय॑त्-प॒रस्ता॑-द॒भिजि॑त-म॒वस्ता᳚त् ॥ वि॒ष्णो᳚-श्श्रो॒णा पृ॒च्छमा॑नाः । प॒रस्ता॒त्-पन्था॑ अ॒वस्ता᳚त् ॥ 4 ॥

वसू॑ना॒ग्॒ श्रवि॑ष्ठाः । भू॒त-म्प॒रस्ता॒-द्भूति॑र॒वस्ता᳚त् ॥ इन्द्र॑स्य-श॒तभि॑षक् । वि॒श्वव्य॑चाः प॒रस्ता᳚-द्वि॒श्वक्षि॑ति-र॒वस्ता᳚त् ॥ अ॒जस्यैक॑पदः॒ पूर्वे᳚ प्रोष्ठप॒दाः । वै॒श्वा॒न॒र-म्प॒रस्ता᳚-द्वैश्वावस॒व-म॒वस्ता᳚त् ॥ अहे᳚र्बु॒ध्निय॒-स्योत्त॑रे । अ॒भि॒षि॒ञ्चन्तः॑ प॒रस्ता॑-दभिषु॒ण्वन्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ पू॒ष्णो रे॒वती᳚ । गावः॑ प॒रस्ता᳚-द्व॒थ्सा अ॒वस्ता᳚त् ॥ अ॒श्विनो॑रश्व॒युजौ᳚ । ग्रामः॑ प॒रस्ता॒थ्सेना॒ ऽवस्ता᳚त् ॥ य॒मस्या॑प॒भर॑णीः । अ॒प॒कर्ष॑न्तः प॒रस्ता॑-दप॒वह॑न्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ पू॒र्णा प॒श्चादु॒त पू॒र्णा पु॒रस्ता॒दुन्म॑ध्य॒तः पौ᳚र्णमा॒सी जि॑गाय । तस्या᳚-न्दे॒वा अधि॑ सं॒वँस॑न्त उत्त॒मे नाक॑ इ॒ह मा॑दयन्ताम् ॥, यत्ते॑ दे॒वा अद॑धु र्भाग॒धेय॒ममा॑वास्ये सं॒वँस॑न्तो महि॒त्वा । सानो॑ य॒ज्ञ-म्पि॑पृहि विश्ववारे र॒यि-न्नो॑ धेहि सुभगे सु॒वीर᳚म् ॥ ॥ 5 ॥

(आ॒र्द्रम॒वस्ता॒-द्- वह॑माना अ॒वस्ता॑ - द॒भ्यारू॑ढम॒वस्ता॒त् - पन्था॑ अ॒वस्ता᳚-द्- व॒थ्सा अ॒वस्ता॒-त्पञ्च॑ च) (अ. 1)

अनुवाकं 2 - कर्मानुष्ठानार्हः नक्षत्ररूपः पुण्यकालः

य-त्पुण्य॒-न्नक्ष॑त्रम् । त-द्ब-ट्कु॑र्वीतोपव्यु॒षम् । य॒दा वै सूर्य॑ उ॒देति॑ । अथ॒ नक्ष॑त्र॒-न्नैति॑ । याव॑ति॒ तत्र॒ सूर्यो॒ गच्छे᳚त् । यत्र॑ जघ॒न्य॑-म्पश्ये᳚त् । ताव॑ति कुर्वीत य-त्का॒री स्यात् । पु॒ण्या॒ह ए॒व कु॑रुते । ए॒वग्ं ह॒ वै य॒ज्ञेषु॑-ञ्च श॒तद्यु॑म्न-ञ्च मा॒थ्स्यो नि॑रवसाय॒या-ञ्च॑कार ॥ 6 ॥

यो वै न॑क्ष॒त्रिय॑-म्प्र॒जाप॑तिं॒-वेँद॑ । उ॒भयो॑रेनं-लोँ॒कयो᳚र्विदुः । हस्त॑ ए॒वास्य॒ हस्तः॑ । चि॒त्रा शिरः॑ । निष्ट्या॒ हृद॑यम् । ऊ॒रू विशा॑खे । प्र॒ति॒ष्ठा ऽनू॑रा॒धाः । ए॒ष वै न॑क्ष॒त्रियः॑ प्र॒जाप॑तिः । य ए॒वं-वेँद॑ । उ॒भयो॑रेनं-लोँ॒कयो᳚र्विदुः ॥ 7 ॥

अ॒स्मिग्ग्श्चा॒-मुष्मिग्ग्॑श्च ॥ या-ङ्का॒मये॑त दुहि॒तर॑-म्प्रि॒या स्या॒दिति॑ । ता-न्निष्ट्या॑या-न्दद्यात् । प्रि॒यैव भ॑वति । नेव॒ तु पुन॒राग॑च्छति ॥ अ॒भि॒जिन्नाम॒ नक्ष॑त्रम् । उ॒परि॑ष्टा-दषा॒ढाना᳚म् । अ॒वस्ता᳚च्छ्रो॒णायै᳚ । दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । ते दे॒वास्तस्मि॒-न्नक्ष॑त्रे॒-ऽभ्य॑जयन्न् ॥ 8 ॥

यद॒भ्यज॑यन्न् । तद॑भि॒जितो॑-ऽभिजि॒त्त्वम् । य-ङ्का॒मये॑ता-नपज॒य्य-ञ्ज॑ये॒दिति॑ । तमे॒तस्मि॒-न्नक्ष॑त्रे यातयेत् । अ॒न॒प॒ज॒य्यमे॒व ज॑यति । पा॒पप॑राजितमिव॒ तु ॥ प्र॒जाप॑तिः प॒शून॑सृजत । ते नक्ष॑त्र-न्नक्षत्र॒-मुपा॑तिष्ठन्त । ते स॒माव॑न्त ए॒वाभ॑वन्न् । ते रे॒वती॒-मुपा॑तिष्ठन्त ॥ 9 ॥

ते रे॒वत्या॒-म्प्राभ॑वन्न् । तस्मा᳚-द्रे॒वत्या᳚-म्पशू॒ना-ङ्कु॑र्वीत । य-त्किञ्चा᳚र्वा॒चीन॒ग्ं॒ सोमा᳚त् । प्रैव भ॑वन्ति ॥ स॒लि॒लं-वाँ इ॒दम॑न्त॒रासी᳚त् । यदत॑रन्न् । त-त्तार॑काणा-न्तारक॒त्वम् । यो वा इ॒ह यज॑ते । अ॒मुग्ं सलो॒क-न्न॑क्षते । तन्नक्ष॑त्राणा-न्नक्षत्र॒त्वम् ॥ 10 ॥

दे॒व॒गृ॒हा वै नक्ष॑त्राणि । य ए॒वं-वेँद॑ । गृ॒ह्ये॑व भ॑वति ॥ यानि॒ वा इ॒मानि॑ पृथि॒व्याश्चि॒त्राणि॑ । तानि॒ नक्ष॑त्राणि । तस्मा॑-दश्ली॒लना॑मग्ग्-श्चि॒त्रे । नाव॑स्ये॒न्न य॑जेत । यथा॑ पापा॒हे कु॑रु॒ते । ता॒दृगे॒व तत् ॥ दे॒व॒न॒क्ष॒त्राणि॒ वा अ॒न्यानि॑ ॥ 11 ॥

य॒म॒न॒क्ष॒त्राण्य॒न्यानि॑ । कृत्ति॑काः प्रथ॒मम् । विशा॑खे उत्त॒मम् । तानि॑ देवनक्ष॒त्राणि॑ । अ॒नू॒रा॒धाः प्र॑थ॒मम् । अ॒प॒भर॑णी-रुत्त॒मम् । तानि॑ यमनक्ष॒त्राणि॑ । यानि॑ देवनक्ष॒त्राणि॑ । तानि॒ दक्षि॑णेन॒ परि॑यन्ति । यानि॑ यमनक्ष॒त्राणि॑ ॥ 12 ॥

तान्युत्त॑रेण ॥ अन्वे॑षामरा॒थ्स्मेति॑ । तद॑नूरा॒धाः । ज्ये॒ष्ठमे॑षा-मवधि॒ष्मेति॑ । तज्ज्ये᳚ष्ठ॒घ्नी । मूल॑मेषामवृक्षा॒मेति॑ । त-न्मू॑ल॒वर्ह॑णी । यन्नास॑हन्त । तद॑षा॒ढाः । यदश्लो॑णत् ॥ 13 ॥

तच्छ्रो॒णा । यदशृ॑णोत् । तच्छ्रवि॑ष्ठाः । यच्छ॒त-मभि॑षज्यन्न् । तच्छ॒तभि॑षक् । प्रो॒ष्ठ॒प॒देषूद॑यच्छन्त । रे॒वत्या॑मरवन्त । अ॒श्व॒युजो॑रयुञ्जत । अ॒प॒भर॑णी॒ष्व पा॑वहन्न् । तानि॒ वा ए॒तानि॑ यमनक्ष॒त्राणि॑ ॥ यान्ये॒व दे॑वनक्ष॒त्राणि॑ । तेषु॑ कुर्वीत यत्का॒री स्यात् । पु॒ण्या॒ह ए॒व कु॑रुते ॥ 14 ॥

(च॒का॒ - रै॒वं-वेँदो॒भयो॑ रेनं-लोँ॒कयो᳚र्विदु - रजयन् - रे॒वती॒मुपा॑तिष्ठन्त - नक्षत्र॒त्व - म॒न्यानि॒ - यानि॑ यमनक्ष॒त्रा - ण्यश्लो॑ण--द्यमनक्ष॒त्राणि॒ त्रीणि॑ च) (अ. 2)

अनुवाकं 3 - कर्मानुष्ठानार्हः दिवसभागरूपः हेयोपादेयकाल विभागः

दे॒वस्य॑ सवि॒तुः प्रा॒तः प्र॑स॒वः प्रा॒णः । वरु॑णस्य सा॒यमा॑स॒वो॑-ऽपा॒नः ॥ य-त्प्र॑ती॒चीन॑-म्प्रात॒स्तना᳚त् । प्रा॒चीनग्ं॑ सङ्ग॒वात् । ततो॑ दे॒वा अ॑ग्निष्टो॒म-न्निर॑मिमत । तत्-तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ मि॒त्रस्य॑ सङ्ग॒वः । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ ।

तस्मा॒त्तर्हि॑ प॒शवः॑ स॒माय॑न्ति ॥ य-त्प्र॑ती॒चीनग्ं॑ सङ्ग॒वात् ॥ 15 ॥

प्रा॒चीन॑-म्म॒द्ध्यन्दि॑नात् । ततो॑ दे॒वा उ॒क्थ्य॑-न्निर॑मिमत । तत्-तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ बृह॒स्पते᳚-र्म॒द्ध्यन्दि॑नः । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ । तस्मा॒त्तर्हि॒ तेक्ष्णि॑ष्ठ-न्तपति ॥ यत्-प्र॑ती॒चीन॑-म्म॒द्ध्यन्दि॑नात् । प्रा॒चीन॑-मपरा॒ह्णात् । ततो॑ दे॒वा-ष्षो॑ड॒शिन॒-न्निर॑मिमत । तत्तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ 16 ॥

भग॑स्यापरा॒ह्णः । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ । तस्मा॑दपरा॒ह्णे कु॑मा॒र्यो॑ भग॑मि॒च्छमा॑ना-श्चरन्ति ॥ यत्-प्र॑ती॒चीन॑मपरा॒ह्णात् । प्रा॒चीनग्ं॑ सा॒यात् । ततो॑ दे॒वा अ॑तिरा॒त्र-न्निर॑मिमत । तत्तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ वरु॑णस्य सा॒यम् । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ । तस्मा॒त्तर्हि॒ नानृ॑तं-वँदेत् ॥ 17 ॥

ब्रा॒ह्म॒णो वा अ॑ष्टावि॒ग्ं॒शो नक्ष॑त्राणाम् । स॒मा॒नस्याह्नः॒ पञ्च॒ पुण्या॑नि॒ नक्ष॑त्राणि । च॒त्वार्य॑श्ली॒लानि॑ । तानि॒ नव॑ । यच्च॑ प॒रस्ता॒न्नक्ष॑त्राणां॒-यँच्चा॒वस्ता᳚त् । तान्येका॑दश । ब्रा॒ह्म॒णो द्वा॑द॒शः । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सं॑वँथ्स॒रं-व्रँ॒त-ञ्चर॑ति । सं॒वँ॒थ्स॒रेणै॒वास्य॑ व्र॒त-ङ्गु॒प्त-म्भ॑वति ॥ स॒मा॒नस्याह्नः॒ पञ्च॒ पुण्या॑नि॒ नक्ष॑त्राणि । च॒त्वार्य॑श्ली॒लानि॑ । तानि॒ नव॑ । आ॒ग्ने॒यी रात्रिः॑ । ऐ॒न्द्रमहः॑ । तान्येका॑दश । आ॒दि॒त्यो द्वा॑द॒शः । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सं॑वँथ्स॒रं-व्रँ॒त-ञ्चर॑ति । सं॒वँ॒थ्स॒रेणै॒वास्य॑ व्र॒त-ङ्गु॒प्त-म्भ॑वति ॥ 18 ॥

(स॒ङ्ग॒वाथ् - षो॑ड॒शिन॒-न्निर॑मिमत॒ तत्तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒गो - व॑दे-द्- भवति समा॒नस्याह्नः॒ पञ्च॒ पुण्या॑नि॒ नक्ष॑त्राण्य॒ष्टौ च॑) (अ. 3)

अनुवाकं 4 - सोमशेषभूता पात्रस्तुतिः.(आध्वरब्राह्मणशेषः)

ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । कति॒ पात्रा॑णि य॒ज्ञं-वँ॑ह॒न्तीति॑ । त्रयो॑द॒शेति॑ ब्रूयात् । स यद्ब्रू॒यात् । कस्तानि॒ निर॑मिमी॒तेति॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ ब्रूयात् । स यद्ब्रू॒यात् । कुत॒स्तानि॒ निर॑मिमी॒तेति॑ । आ॒त्मन॒ इति॑ । प्रा॒णा॒पा॒नाभ्या॑-मे॒वोपाग्॑-श्वन्तर्या॒मौ निर॑मिमीत ॥ 19 ॥

व्या॒नादु॑पाग्ंशु॒ सव॑नम् । वा॒च ऐ᳚न्द्रवाय॒वम् । द॒क्ष॒क्र॒तुभ्या᳚-म्मैत्रावरु॒णम् । श्रोत्रा॑दाश्वि॒नम् । चक्षु॑ष-श्शु॒क्रा म॒न्थिनौ᳚ । आ॒त्मन॑ आग्रय॒णम् । अङ्गे᳚भ्य उ॒क्थ्य᳚म् । आयु॑षो ध्रु॒वम् । प्र॒ति॒ष्ठाया॑ ऋतुपा॒त्रे ॥ य॒ज्ञं-वाँव त-म्प्र॒जाप॑ति॒-र्निर॑मिमीत । स निर्मि॑तो॒ नाद्ध्रि॑यत॒ सम॑व्लीयत । स ए॒ता-न्प्र॒जाप॑ति-रपिवा॒पान॑-पश्यत् । तान्निर॑वपत् । तैर्वै स य॒ज्ञमप्य॑वपत् । यद॑पिवा॒पा भव॑न्ति । य॒ज्ञस्य॒ धृत्या॒ असं॑व्लँयाय ॥ 20 ॥

(उ॒पा॒ग्॒श्व॒न्त॒र्या॒मौ निर॑मिमीता- मिमीत॒ षट् च॑) (अ. 4)

अनुवाकं 5 - चातुर्मास्यशेषा वपनमन्त्राः, (राजसूयब्राह्मणम्)

ऋ॒तमे॒व प॑रमे॒ष्ठि । ऋ॒त-न्नात्ये॑ति॒ कि-ञ्च॒न । ऋ॒ते स॑मु॒द्र आहि॑तः । ऋ॒ते भूमि॑रि॒यग्ग् श्रि॒ता । अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ । शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये ॥ 21 ॥

तप॑सा॒-ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒-भिव॑र्तये । तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व्र॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ य-द्घ॒र्मः प॒र्यव॑र्तयत् । अन्ता᳚-न्पृथि॒व्या दि॒वः । अ॒ग्निरीशा॑न॒ ओज॑सा । वरु॑णो धी॒तिभिः॑ स॒ह ॥ 22 ॥

इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-स्सखि॑भि-स्स॒ह ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ । शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये । तप॑सा॒ ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒भिव॑र्तये ॥ 23 ॥

तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व्र॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ यो अ॒स्याः पृ॑थि॒व्यास्त्व॒चि । नि॒व॒र्तय॒त्योष॑धीः । अ॒ग्निरीशा॑न॒ ओज॑सा । वरु॑णो धी॒तिभिः॑ स॒ह । इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-स्सखि॑भि-स्स॒ह ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ ॥ 24 ॥

शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये । तप॑सा॒ ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒-भिव॑र्तये । तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ 25 ॥

एक॒-म्मास॒-मुद॑सृजत् । प॒र॒मे॒ष्ठी प्र॒जाभ्यः॑ । तेना᳚भ्यो॒ मह॒ आव॑हत् । अ॒मृत॒-म्मर्त्या᳚भ्यः । प्र॒जामनु॒ प्रजा॑यसे । तदु॑ ते मर्त्या॒मृत᳚म् । येन॒ मासा॑ अर्धमा॒साः । ऋ॒तवः॑ परिवथ्स॒राः । येन॒ ते ते᳚ प्रजापते । ई॒जा॒नस्य॒ न्यव॑र्तयन्न् ॥ 26 ॥

तेना॒हम॒स्य ब्रह्म॑णा । निव॑र्तयामि जी॒वसे᳚ ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ । शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये । तप॑सा॒ ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒भिव॑र्तये । तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व्र॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ 27 ॥

(परि॑वर्तये - स॒हा - भिव॑र्तय - उ॒ष्णिहा॑ - राद्ध्यासं॒ - न्यव॑र्तय॒न् - नुप॑वर्तये च॒त्वारि॑ च) (अ. 5)

अनुवाकं 6 - चातुर्मास्यशेषा वपनविधिः (राजसूयब्राह्मणम्)

दे॒वा वै य-द्य॒ज्ञे ऽकु॑र्वत । तदसु॑रा अकुर्वत । ते-ऽसु॑रा ऊ॒र्ध्व-म्पृ॒ष्ठेभ्यो॒ नाप॑श्यन्न् । ते केशा॒नग्रे॑-ऽवपन्त । अथ॒ श्मश्रू॑णि । अथो॑पप॒क्षौ । तत॒स्ते-ऽवा᳚ञ्च आयन्न् । परा॑-ऽभवन्न् । यस्यै॒वं-वँप॑न्ति । अवां॑एति ॥ 28 ॥

अथो॒ परै॒व भ॑वति । अथ॑ दे॒वा ऊ॒र्ध्व-म्पृ॒ष्ठेभ्यो॑-ऽपश्यन्न् । त उ॑पप॒क्षावग्रे॑-ऽवपन्त । अथ॒ श्मश्रू॑णि । अथ॒ केशान्॑ । तत॒स्ते॑-ऽभवन्न् । सु॒व॒र्गं-लोँ॒कमा॑यन्न् । यस्यै॒वं-वँप॑न्ति । भव॑त्या॒त्मना᳚ । अथो॑ सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति ॥ 29 ॥

अथै॒त-न्मनु॑-र्व॒प्त्रे मि॑थु॒न-म॑पश्यत् । स श्मश्रू॒ण्यग्रे॑-ऽवपत । अथो॑पप॒क्षौ । अथ॒ केशान्॑ । ततो॒ वै स प्राजा॑यत प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । यस्यै॒वं-वँप॑न्ति । प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यते ॥ दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । ते सं॑वँथ्स॒रे व्याय॑च्छन्त । ता-न्दे॒वाश्चा॑तु-र्मा॒स्यैरे॒वाभि प्रायु॑ञ्जत ॥ 30 ॥

वै॒श्व॒दे॒वेन॑ च॒तुरो॑ मा॒सो॑-ऽवृञ्ज॒तेन्द्र॑राजानः । ताञ्छी॒र्॒षन्नि चाव॑र्तयन्त॒ परि॑ च । व॒रु॒ण॒ प्र॒घा॒सै-श्च॒तुरो॑ मा॒सो॑-ऽवृञ्जत॒ वरु॑णराजानः । ताञ्छी॒र्॒षन्नि चाव॑र्तयन्त॒ परि॑ च । सा॒क॒मे॒धैश्च॒तुरो॑ मा॒सो॑-ऽवृञ्जत॒ सोम॑राजानः । ताञ्छी॒र॒.षन्नि चाव॑र्तयन्त॒ परि॑ च । या सं॑वँथ्स॒र उ॑पजी॒वा ऽऽसी᳚त् । तामे॑षा-मवृञ्जत । ततो॑ दे॒वा अभ॑वन्न् । परा-ऽसु॑राः ॥ 31 ॥

य ए॒वं-विँ॒द्वाग्-श्चा॑तुर्मा॒स्यै-र्यज॑ते । भ्रातृ॑व्यस्यै॒व मा॒सो वृ॒क्त्वा । शी॒र्॒षन्नि च॑ व॒र्तय॑ते॒ परि॑ च । यैषा सं॑वँथ्स॒र उ॑पजी॒वा । वृ॒ङ्क्ते ता-म्भ्रातृ॑व्यस्य । क्षु॒धा ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यः॒ परा॑ भवति ॥ लो॒हि॒ता॒य॒सेन॒ निव॑र्तयते । यद्वा इ॒माम॒ग्निर्-ऋ॒तावाग॑ते निव॒र्तय॑ति । ए॒तदे॒वैनाग्ं॑ रू॒प-ङ्कृ॒त्वा निव॑र्तयति । सा तत॒-श्श्व-श्श्वो॒ भूय॑सी॒ भव॑न्त्येति ॥ 32 ॥

प्रजा॑यते । य ए॒वं-विँ॒द्वाँल्लो॑हिताय॒सेन॑ निव॒र्तय॑ते । ए॒तदे॒व रू॒प-ङ्कृ॒त्वा निव॑र्तयते । स तत॒-श्श्व-श्श्वो॒ भूया॒न्-भव॑न्नेति । प्रैव जा॑यते ॥ त्रे॒ण्या श॑ल॒ल्या निव॑र्तयेत । त्रीणि॑ त्रीणि॒ वै दे॒वाना॑मृ॒द्धानि॑ । त्रीणि॒ छन्दाग्ं॑सि । त्रीणि॒ सव॑नानि । त्रय॑ इ॒मे लो॒काः ॥ 33 ॥

ऋ॒द्ध्यामे॒व त-द्वी॒र्य॑ ए॒षु लो॒केषु॒ प्रति॑ तिष्ठति ॥ यच्चा॑तुर्मास्यया॒-ज्या᳚त्मनो॒ नाव॒द्येत् । दे॒वेभ्य॒ आवृ॑श्च्येत । च॒तृ॒षु च॑तृषु॒ मासे॑षु॒ निव॑र्तयेत । प॒रोक्ष॑मे॒व त-द्दे॒वेभ्य॑ आ॒त्मनो-ऽव॑द्य॒त्यना᳚ व्रस्काय ॥ दे॒वानां॒-वाँ ए॒ष आनी॑तः । यश्चा॑तुर्मास्यया॒जी । य ए॒वं-विँ॒द्वान्नि च॑ व॒र्तय॑ते॒ परि॑ च । दे॒वता॑ ए॒वाप्ये॑ति । नास्य॑ रु॒द्रः प्र॒जा-म्प॒शू-न॒भिम॑न्यते ॥ 34 ॥

(ए॒त्ये॒- त्य॒ - यु॒ञ्ज॒ता - सु॑रा - एति - लो॒का - म॑न्यते) (अ. 6)

अनुवाकं 7 - अग्निचयनशेषा इष्टकोपधानमन्त्राः, तत्र सन्तत्याख्येष्टकामन्त्राः

आयु॑षः प्रा॒णग्ं सन्त॑नु । प्रा॒णाद॑पा॒नग्ं सन्त॑नु । अ॒पा॒ना-द्व्या॒नग्ं सन्त॑नु । व्या॒नाच्चक्षु॒-स्सन्त॑नु । चक्षु॑ष॒-श्श्रोत्र॒ग्ं॒ सन्त॑नु । श्रोत्रा॒-न्मन॒-स्सन्त॑नु । मन॑सो॒ वाच॒ग्ं॒ सन्त॑नु । वा॒च आ॒त्मान॒ग्ं॒ सन्त॑नु । आ॒त्मनः॑ पृथि॒वीग्ं सन्त॑नु । पृ॒थि॒व्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सन्त॑नु । अ॒न्तरि॑क्षा॒-द्दिव॒ग्ं॒ सन्त॑नु ।दिव॒-स्सुव॒-स्सन्त॑नु ॥ 35 ॥

(अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सन्त॑नु॒ द्वे च॑) (अ. 7)

अनुवाकं 8 - अग्निचयनशेषा थर्वशिरो-ऽभिधानानामिष्टकाना-म्मन्त्राः

इन्द्रो॑ दधी॒चो अ॒स्थभिः॑ । वृ॒त्राण्य प्र॑तिष्कुतः । ज॒घान॑ नव॒ तीर्नव॑ ॥ इ॒च्छन्नश्व॑स्य॒ यच्छिरः॑ । पर्व॑ते॒ष्वप॑ श्रितम् । त-द्वि॑दच्छर्य॒णाव॑ति ॥ अत्रा ह ॒गोरम॑न्वत । नाम॒ त्वष्टु॑रपी॒च्य᳚म् । इ॒त्था च॒न्द्रम॑सो गृ॒हे ॥ इन्द्र॒मिद्गा॒थिनो॑ बृ॒हत् ॥ 36 ॥

इन्द्र॑म॒र्केभि॑र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒-वाँणी॑रनूषत ॥ इन्द्र॒ इद्धर्यो॒-स्सचा᳚ । सम्मि॑श्ल॒ आव॑चो॒ युजा᳚ । इन्द्रो॑ व॒ज्री हि॑र॒ण्ययः॑ ॥ इन्द्रो॑ दी॒र्घाय॒ चक्ष॑से । आ सूर्यग्ं॑ रोहय-द्दि॒वि । वि गोभि॒रद्रि॑मैरयत् ॥ इन्द्र॒ वाजे॑षु नो अव । स॒हस्र॑ प्रधनेषु च ॥ 37 ॥

उ॒ग्र उ॒ग्राभि॑रू॒तिभिः॑ ॥ तमिन्द्रं॑-वाँजयामसि । म॒हे वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे । स वृषा॑ वृष॒भो भु॑वत् ॥ इन्द्र॒-स्सदाम॑ने कृ॒तः । ओजि॑ष्ठ॒-स्स बले॑ हि॒तः । द्यु॒म्नी श्लो॒की स सौ॒म्यः॑ ॥ गि॒रा वज्रो॒ न सम्भृ॑तः । सब॑लो॒ अन॑पच्युतः । व॒व॒क्षु-रु॒ग्रो अस्तृ॑तः ॥ 38 ॥

(बृ॒ह- च्चा - स्तृ॑तः) (अ. 8)

अनुवाकं 9 - सोमशेषभूता इष्टयः. (आध्वरब्राह्मणम्)

दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । स प्र॒जाप॑ति॒रिन्द्र॑-ञ्ज्ये॒ष्ठ-म्पु॒त्रमप॒ न्य॑धत्त । नेदे॑न॒मसु॑रा॒ बली॑याग्ं सो-ऽहन॒न्निति॑ । प्र॒ह्रादो॑ ह॒ वै का॑याध॒वः । वि॒रोच॑न॒ग्ग्॒ स्व-म्पु॒त्रमप॒ न्य॑धत्त । नेदे॑न-न्दे॒वा अ॑हन॒न्निति॑ । ते दे॒वाः प्र॒जाप॑ति-मुपस॒मेत्यो॑चुः । नारा॒जक॑स्य यु॒द्धम॑स्ति । इन्द्र॒मन्वि॑च्छा॒मेति॑ । तं-यँ॑ज्ञक्र॒तुभि॒-रन्वै᳚च्छन्न् ॥ 39 ॥

तं-यँ॑ज्ञक्र॒तुभि॒र्नान्व॑विन्दन्न् । तमिष्टि॑भि॒-रन्वै᳚च्छन्न् । तमिष्टि॑भि॒-रन्व॑विन्दन्न् । तदिष्टी॑ना-मिष्टि॒त्वम् । एष्ट॑यो ह॒ वै नाम॑ । ता इष्ट॑य॒ इत्याच॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ तस्मा॑ ए॒तमा᳚ग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल-न्दीक्ष॒णीय॒-न्निर॑वपन्न् । तद॑प॒द्रुत्या॑तन्वत । तान्प॑त्नी संयाँ॒जान्त॒ उपा॑नयन्न् ॥ 40 ॥

ते तद॑-न्तमे॒व कृ॒त्वोद॑द्रवन्न् ॥ ते प्रा॑य॒णीय॑म॒भि स॒मारो॑हन्न् । तद॑प॒द्रुत्या॑तन्वत । ताञ्छं॒य्वँ॑न्त॒ उपा॑नयन्न् । ते तद॑तम्मे॒व कृ॒त्वोद॑द्रवन्न् ॥ त आ॑ति॒थ्यम॒भि स॒मारो॑हन्न् । तद॑प॒द्रुत्या॑तन्वत । तानिडा᳚न्त॒ उपा॑नयन्न् । ते तद॑तम्मे॒व कृ॒त्वोद॑द्रवन्न् । तस्मा॑ दे॒ता ए॒तद॑न्ता॒ इष्ट॑य॒-स्सन्ति॑ष्ठन्ते ॥ 41 ॥

ए॒वग्ं हि दे॒वा अकु॑र्वत । इति॑ दे॒वा अ॑कुर्वत । इत्यु॒ वै म॑नु॒ष्याः᳚ कुर्वते ॥ ते दे॒वा ऊ॑चुः । यद्वा इ॒दमु॒च्चै-र्य॒ज्ञेन॒ चरा॑म । तन्नो-ऽसु॑राः पा॒प्मा-ऽनु॑विन्दन्ति । उ॒पा॒ग्ं॒शू॑प॒सदा॑ चराम । तथा॒ नो-ऽसु॑राः पा॒प्मा नानु॑वेथ्स्य॒न्तीति॑ । त उ॑पा॒ग्ं॒शू॑प॒सद॑-मतन्वत । ति॒स्र ए॒व सा॑मिधे॒नीर॒नूच्य॑ ॥ 42 ॥

स्रु॒वेणा॑घा॒र-मा॒घार्य॑ । ति॒स्रः परा॑ची॒-राहु॑तीर्-हु॒त्वा । स्रु॒वेणो॑प॒सद॑-ञ्जुह॒वाञ्च॑क्रुः । उ॒ग्रं-वँचो॒ अपा॑वधी-न्त्वे॒षं-वँचो॒ अपा॑वधी॒ग्॒ स्वाहेति॑ । अ॒श॒न॒या॒पि॒पा॒से ह॒ वा उ॒ग्रं-वँचः॑ । एन॑श्च॒ वैर॑हत्य-ञ्च त्वे॒षं-वँचः॑ । ए॒तग्ं ह॒ वाव तच्च॑तुर्धाविहि॒त-म्पा॒प्मान॑-न्दे॒वा अप॑जघ्निरे ॥ तथो॑ ए॒वैतदे॑वं॒-विँद्यज॑मानः । ति॒स्र ए॒व सा॑मिधे॒नीर॒नूच्य॑ । स्रु॒वेणा॑घा॒र-मा॒घार्य॑ ॥ 43 ॥

ति॒स्रः परा॑ची॒राहु॑तीर्-हु॒त्वा । स्रु॒वेणो॑प॒सद॑-ञ्जुहोति । उ॒ग्रं-वँचो॒ अपा॑वधी-न्त्वे॒षं-वँचो॒ अपा॑वधी॒ग्॒ स्वाहेति॑ । अ॒श॒न॒या॒पि॒पा॒से ह॒ वा उ॒ग्रं-वँचः॑ । एन॑श्च॒ वैर॑हत्य-ञ्च त्वे॒षं-वँचः॑ । ए॒तमे॒व तच्च॑तुर्धा-विहि॒त-म्पा॒प्मानं॒-यँज॑मा॒नो-ऽप॑हते ॥ ते॑-ऽभि॒नीयै॒वाहः॑ प॒शुमा-ऽल॑भन्त । अह्न॑ ए॒व त-द्दे॒वा अव॑र्ति-म्पा॒प्मान॑-म्मृ॒त्युमप॑जघ्निरे । तेना॑भि॒नीये॑व॒ रात्रेः॒ प्राच॑रन्न् । रात्रि॑या ए॒व त-द्दे॒वा अव॑र्ति-म्पा॒प्मान॑-म्मृ॒त्युमप॑जघ्निरे ॥ 44 ॥

तस्मा॑दभि॒नीयै॒वाहः॑ प॒शुमाल॑भेत । अह्न॑ ए॒व त-द्यज॑मा॒नो ऽव॑र्ति-म्पा॒प्मान॒-म्भ्रातृ॑व्या॒नप॑नुदते । तेना॑भि॒नीये॑व॒ रात्रेः॒ प्रच॑रेत् । रात्रि॑या ए॒व त-द्यज॑मा॒नो ऽव॑र्ति-म्पा॒प्मान॒-म्भ्रातृ॑व्या॒नप॑नुदते ॥ स ए॒ष उ॑पवस॒थीये ऽह॑न्-द्विदेव॒त्यः॑ प॒शुराल॑भ्यते । द्व॒यं-वाँ अ॒स्मिन् ँलो॒के यज॑मानः । अस्थि॑ च मा॒ग्ं॒स-ञ्च॑ । अस्थि॑ चै॒व तेन॑ मा॒ग्ं॒स-ञ्च॒ यज॑मान॒-स्सग्ग् स्कु॑रुते ॥ ता वा ए॒ताः पञ्च॑ दे॒वताः᳚ । अ॒ग्नीषोमा॑-व॒ग्नि-र्मि॒त्रावरु॑णौ ॥ 45 ॥

प॒ञ्च॒प॒ञ्ची वै यज॑मानः । त्वम्मा॒ग्ं॒ सग्ग् स्नावास्थि॑ म॒ज्जा । ए॒तमे॒व तत्प॑ञ्चधा विहि॒तमा॒त्मानं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति । भे॒ष॒जता॑यै निर्वरुण॒त्वाय॑ ॥ तग्ं स॒प्तभि॒-श्छन्दो॑भिः प्रा॒तर॑ह्वयन्न् । तस्मा᳚थ्स॒प्त च॑तुरुत्त॒राणि॒ छन्दाग्ं॑सि प्रातरनुवा॒के-ऽनू᳚च्यन्ते ॥ तमे॒तयो॑-पस॒मेत्यो-पा॑सीदन्न् । उपा᳚स्मै गायता नर॒ इति॑ । तस्मा॑ दे॒तया॑ बहिष्पवमा॒न उ॑प॒सद्यः॑ ॥ 46 ॥

(ऐ॒च्छ॒न् - न॒न॒य॒ग्ग्॒ - स्ति॒ष्ठ॒न्ते॒ - ऽनूच्या॒ - नूच्य॑ स्रु॒वेणा॑घा॒रमा॒घार्य॒ - रात्रि॑या ए॒व त-द्दे॒वा अव॑र्ति-म्पा॒प्मानं॑ मृ॒त्युमप॑जघ्निरे - मि॒त्रावरु॑णौ॒ - +नव॑ च ) (अ. 9)

(दे॒वा यज॑मानो दे॒वा दे॒वा यज॑मानो॒ यज॑मानो-ऽलभन्त॒ प्राच॑रँल्लभेत॒ प्रच॑रे॒दाल॑भ॒न्ताल॑भेत मृ॒त्युमप॑जघ्निरे॒ भ्रातृ॑व्यान्)

अनुवाकं 10 - त्रिवृदादिस्तोमरूपाणि सोमङ्गानि. (आध्वरब्राह्मणम्)

स स॑मु॒द्र उ॑त्तर॒तः प्राज्व॑ल-द्भूम्य॒न्तेन॑ । ए॒ष वाव स स॑मु॒द्रः । यच्चात्वा॑लः । ए॒ष उ॑ वे॒व स भू᳚म्य॒न्तः । यद्वे᳚द्य॒न्तः । तदे॒तत्-त्रि॑श॒ल-न्त्रि॑पूरु॒षम् । तस्मा॒त्-त-न्त्रि॑वित॒स्त-ङ्ख॑नन्ति ॥ स सु॑वर्णरज॒ताभ्या᳚-ङ्कु॒शीभ्या॒-म्परि॑गृहीत आसीत् । तं-यँद॒स्या अद्ध्य॒जन॑यन्न् । तस्मा॑दादि॒त्यः ॥ 47 ॥

अथ॒ य-थ्सु॑वर्णरज॒ताभ्या᳚-ङ्कु॒शीभ्या॒-म्परि॑गृहीत॒ आसी᳚त् । सा-ऽस्य॑ कौशि॒कता᳚ ॥ त-न्त्रि॒वृता॒-ऽभि प्रास्तु॑वत । त-न्त्रि॒वृता ऽऽद॑दत । त-न्त्रि॒वृता ऽऽह॑रन्न् । याव॑ती त्रि॒वृतो॒ मात्रा᳚ ॥ त-म्प॑ञ्चद॒शेना॒भि प्रास्तु॑वत । त-म्प॑ञ्चद॒शेनाद॑दत । त-म्प॑ञ्चद॒शेनाह॑रन्न् । याव॑ती पञ्चद॒शस्य॒ मात्रा᳚ ॥ 48 ॥

तग्ं स॑प्तद॒शेना॒भि प्रास्तु॑वत । तग्ं स॑प्तद॒शेनाद॑दत । तग्ं स॑प्तद॒शेनाह॑रन्न् । याव॑ती सप्तद॒शस्य॒ मात्रा᳚ । तस्य॑ सप्तद॒शेन॑ ह्रि॒यमा॑णस्य॒ तेजो॒ हरो॑-ऽपतत् । तमे॑कवि॒ग्ं॒ शेना॒भि प्रास्तु॑वत । तमे॑कवि॒ग्ं॒शेनाद॑दत । तमे॑कवि॒ग्ं॒शेनाह॑रन्न् । याव॑त्येकवि॒ग्ं॒शस्य॒ मात्रा᳚ ॥ ते यत्-त्रि॒वृता᳚ स्तु॒वते᳚ ॥ 49 ॥

त्रि॒वृतै॒व त-द्यज॑मान॒माद॑दते । त-न्त्रि॒वृतै॒व ह॑रन्ति । याव॑ती त्रि॒वृतो॒ मात्रा᳚ । अ॒ग्निर्वै त्रि॒वृत् । याव॒द्वा अ॒ग्नेर्दह॑तो धू॒म उ॒देत्यानु॒व्येति॑ । ताव॑ती त्रि॒वृतो॒ मात्रा᳚ । अ॒ग्नेरे॒वैन॒-न्तत् । मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति ॥ अथ॒ यत्प॑ञ्चद॒शेन॑ स्तु॒वते᳚ । प॒ञ्च॒द॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒-माद॑दते ॥ 50 ॥

त-म्प॑ञ्चद॒शेनै॒व ह॑रन्ति । याव॑ती पञ्चद॒शस्य॒ मात्रा᳚ । च॒न्द्रमा॒ वै प॑ञ्चद॒शः । ए॒ष हि प॑ञ्चद॒श्याम॑पक्षी॒यते᳚ । प॒ञ्च॒दश्या-मा॑पू॒र्यते᳚ । च॒न्द्रम॑स ए॒वैन॒-न्तत् । मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति । अथ॒ यथ्स॑प्तद॒शेन॑ स्तु॒वते᳚ । स॒प्त॒द॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒माद॑दते । तग्ं स॑प्तद॒शेनै॒व ह॑रन्ति ॥ 51 ॥

याव॑ती सप्तद॒शस्य॒ मात्रा᳚ । प्र॒जाप॑ति॒र्वै स॑प्तद॒शः । प्र॒जाप॑तेरे॒वैन॒-न्तत् । मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति । अथ॒ यदे॑कवि॒ग्ं॒शेन॑ स्तु॒वते᳚ । ए॒क॒वि॒ग्ं॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒-माद॑दते । तमे॑कवि॒ग्ं॒शेनै॒व ह॑रन्ति । याव॑त्येकवि॒ग्ं॒शस्य॒ मात्रा᳚ । अ॒सौ वा आ॑दि॒त्य ए॑कवि॒ग्ं॒शः । आ॒दि॒त्यस्यै॒वैन॒-न्तत् ॥ 52 ॥

मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति ॥ ते कु॒श्यौ᳚ । व्य॑घ्नन्न् । ते अ॑होरा॒त्रे अ॑भवताम् । अह॑रे॒व सु॒वर्णा॑ ऽभवत् । र॒ज॒ता रात्रिः॑ । स यदा॑दि॒त्य उ॒देति॑ । ए॒तामे॒व तथ्सु॒वर्णा᳚-ङ्कु॒शीमनु॒ समे॑ति । अथ॒ यद॑स्त॒मेति॑ । ए॒तामे॒व त-द्र॑ज॒ता-ङ्कु॒शीमनु॒ संविँ॑शति ॥ प्र॒ह्रादो॑ ह॒ वै का॑याध॒वः । वि॒रोच॑न॒ग्ग्॒ स्व-म्पु॒त्रमुदा᳚स्यत् । स प्र॑द॒रो॑-ऽभवत् । तस्मा᳚-त्प्रद॒रादु॑द॒क-न्नाचा॑मेत् ॥ 53 ॥

(आ॒दि॒त्यः - प॑ञ्चद॒शस्य॒ मात्रा᳚ - स्तु॒वते॑ - पञ्चद॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒माद॑दते - सप्तद॒शेनै॒व ह॑रन् - त्यादि॒त्यस्यै॒वैन॒न्त-द्॒ वि॑शति च॒त्वारि॑ च) (अ. 10)

अनुवाकं 11 - सवनीयपशुपुरोडाशाः (आध्वरब्राह्मणम्)

ये वै च॒त्वार॒-स्स्तोमाः᳚ । कृ॒त-न्तत् । अथ॒ ये पञ्च॑ । कलि॒-स्सः । तस्मा॒च्चतु॑ष्टोमः । तच्चतु॑ष्टोमस्य चतुष्टोम॒त्वम् ॥ तदा॑हुः । क॒त॒मानि॒ तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि । य ए॒तस्य॒ स्तोमा॒ इति॑ । त्रि॒वृत्-प॑ञ्चद॒श-स्स॑प्तद॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शः ॥ 54 ॥

ए॒तानि॒ वाव तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि । य ए॒तस्य॒ स्तोमाः᳚ ॥ सो᳚-ऽब्रवीत् । स॒प्त॒द॒शेन॑ ह्रि॒यमा॑णो॒ व्य॑लेशिषि । भि॒षज्य॑त॒ मेति॑ । तम॒श्विनौ॑ धा॒नाभि॑-रभिषज्यताम् । पू॒षा क॑र॒म्भेण॑ । भार॑ती परिवा॒पेण॑ । मि॒त्रावरु॑णौ पय॒स्य॑या ॥ तदा॑हुः ॥ 55 ॥

यद॒श्विभ्या᳚-न्धा॒नाः । पू॒ष्णः क॑र॒म्भः । भार॑त्यै परिवा॒पः । मि॒त्रावरु॑णयोः पय॒स्या-ऽथ॑ । कस्मा॑दे॒तेषाग्ं॑ ह॒विषा॒मिन्द्र॑मे॒व य॑ज॒न्तीति॑ । ए॒ता ह्ये॑न-न्दे॒वता॒ इति॑ ब्रूयात् । ए॒तैर्-ह॒विर्भि॒-रभि॑षज्य॒ग्ग्॒-स्तस्मा॒दिति॑ ॥ तं-वँस॑वो॒-ऽष्टाक॑पालेन प्रातस्सव॒ने॑-ऽभिषज्यन्न् । रु॒द्रा एका॑दशकपालेन॒ माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । विश्वे॑ दे॒वा द्वाद॑शकपालेन तृतीयसव॒ने ॥ 56 ॥

स यद॒ष्टाक॑पाला-न्प्रातस्सव॒ने कु॒र्यात् । एका॑दशकपाला॒-न्माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । द्वाद॑शकपालाग् स्तृतीय सव॒ने । विलो॑म॒ त-द्य॒ज्ञस्य॑ क्रियेत । एका॑दशकपालाने॒व प्रा॑तस्सव॒ने कु॑र्यात् । एका॑दशकपाला॒-न्माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । एका॑दशकपालाग् स्तृतीय सव॒ने । य॒ज्ञस्य॑ सलोम॒त्वाय॑ ॥ तदा॑हुः । य-द्वसू॑ना-म्प्रातस्सव॒नम् । रु॒द्राणा॒-म्माद्ध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑नम् । विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-न्तृतीयसव॒नम् । अथ॒ कस्मा॑दे॒तेषाग्ं॑ ह॒विषा॒मिन्द्र॑मे॒व य॑ज॒न्तीति॑ । ए॒ता ह्ये॑न-न्दे॒वता॒ इति॑ ब्रूयात् । ए॒तैर्-ह॒विर्भि॒रभि॑षज्य॒ग्ग्॒ स्तस्मा॒दिति॑ ॥ 57 ॥

(ए॒क॒वि॒ग्ं॒श-आ॑हु-स्तृतीयसव॒ने-प्रा॑तस्सव॒न-म्पञ्च॑ च) (अ. 11)

अनुवाकं 12 - सप्तछन्दांसि प्रपञ्च्यन्ते (आध्वरब्राह्मणम्)

तस्यावा॑चो-ऽवपा॒दाद॑बिभयुः । तमे॒तेषु॑ स॒प्तसु॒ छन्दः॑ स्वश्रयन्न् । यदश्र॑यन्न् । तच्छ्रा॑य॒न्तीय॑स्य श्रायन्तीय॒त्वम् । यदवा॑रयन्न् । त-द्वा॑रव॒न्तीय॑स्य वारवन्तीय॒त्वम् ॥ तस्यावा॑च ए॒वाव॑पा॒दाद॑बिभयुः । तस्मा॑ ए॒तानि॑ स॒प्त च॑तुरुत्त॒राणि॒ छन्दा॒ग्॒स्युपा॑दधुः । तेषा॒मति॒ त्रीण्य॑रिच्यन्त । न त्रीण्युद॑भवन्न् ॥ 58 ॥

स बृ॑ह॒तीमे॒वा-स्पृ॑शत् । द्वाभ्या॑म॒क्षरा᳚भ्याम् । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॑मे॒व ॥ तदा॑हुः । क॒त॒मा सा दे॒वाक्ष॑रा बृह॒ती । यस्या॒-न्त-त्प्र॒त्यति॑ष्ठत् । द्वाद॑श पौर्णमा॒स्यः॑ । द्वाद॒शाष्ट॑काः । द्वाद॑शामावा॒स्याः᳚ । ए॒षा वाव सा दे॒वाक्ष॑रा बृह॒ती ॥ 59 ॥

यस्या॒-न्त-त्प्र॒त्यति॑ष्ठ॒दिति॑ ॥ यानि॑ च॒ छन्दाग्॑-स्य॒त्यरि॑च्यन्त । यानि॑ च॒ नोदभ॑वन्न् । तानि॒ निर्वी᳚र्याणि ही॒नान्य॑मन्यन्त । सा ऽब्र॑वी-द्बृह॒ती । मामे॒व भू॒त्वा । मामुप॒ सग्ग् श्र॑य॒तेति॑ । च॒तुर्भि॑र॒क्षरै॑-रनु॒ष्टुग्-बृ॑ह॒ती-न्नोद॑भवत् । च॒तुर्भि॑र॒क्षरैः᳚ प॒ङ्क्ति-र्बृ॑ह॒ती-मत्य॑रिच्यत । तस्या॑मे॒तानि॑ च॒त्वार्य॒क्षरा᳚ण्य-प॒च्छिद्या॑-दधात् ॥ 60 ॥

ते बृ॑ह॒ती ए॒व भू॒त्वा । बृ॒ह॒तीमुप॒ सम॑श्रयताम् ॥ अ॒ष्टा॒भि-र॒क्षरै॑रु॒ष्णिग्-बृ॑ह॒ती-न्नोद॑भवत् । अ॒ष्टा॒भिर॒क्षरै᳚स्त्रि॒ष्टुग्-बृ॑ह॒ती-मत्य॑रिच्यत । तस्या॑मे॒ता-न्य॒ष्टाव॒क्षरा᳚ण्य-प॒च्छिद्या॑दधात् । ते बृ॑ह॒ती ए॒व भू॒त्वा । बृ॒ह॒तीमुप॒ सम॑श्रयताम् । द्वा॒द॒शभि॑-र॒क्षरै᳚-र्गाय॒त्री-बृ॑ह॒ती-न्नोद॑भवत् । द्वा॒द॒शभि॑-र॒क्षरै॒-र्जग॑ती-बृह॒ती-मत्य॑रिच्यत । तस्या॑मे॒तानि॒ द्वाद॑शा॒क्षरा᳚ण्य-प॒च्छिद्या॑दधात् ॥ 61 ॥

ते बृ॑ह॒ती ए॒व भू॒त्वा । बृ॒ह॒तीमुप॒ सम॑श्रयताम् ॥ सो᳚-ऽब्रवीत्-प्र॒जाप॑तिः । छन्दाग्ं॑सि॒ रथो॑ मे भवत । यु॒ष्माभि॑-र॒हमे॒त-मद्ध्वा॑न॒मनु॒ सञ्च॑रा॒णीति॑ । तस्य॑ गाय॒त्री च॒ जग॑ती च प॒क्षाव॑भवताम् । उ॒ष्णिक्च॑ त्रि॒ष्टुप्च॒ प्रष्ट्यौ᳚ । अ॒नु॒ष्टुप्च॑ प॒ङ्क्तिश्च॒ धुर्यौ᳚ । बृ॒ह॒त्ये॑वोद्धिर॑भवत् । स ए॒त-ञ्छ॑न्दोर॒थमा॒स्थाय॑ । ए॒तमद्ध्वा॑न॒मनु॒ सम॑चरत् । ए॒तग्ं ह॒ वै छ॑न्दोर॒थमा॒स्थाय॑ । ए॒तमद्ध्वा॑न॒मनु॒ सञ्च॑रति । येनै॒ष ए॒त-थ्स॒चंर॑ति । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सोमे॑न॒ यज॑ते । य उ॑चैनमे॒वं-वेँद॑ ॥ 62 ॥

(अ॒भ॒व॒न् - वाव सा दे॒वाक्ष॑रा बृह॒ - त्य॑दधा॒-द्- द्वाद॑शा॒क्षरा᳚ण्यप॒च्छिद्या॑दधा - दा॒स्थाय॒ षट्च॑) (अ. 12)

(अ॒ग्नेः कृत्ति॑का॒ - य-त्पुण्यं॑ - दे॒वस्य॑ सवि॒तु--र् ब्र॑ह्मवा॒दिनः॒ क - त्यृ॒तमे॒व - दे॒वा वा - आयु॑षः प्रा॒ण - मिन्द्रो॑ दधी॒चो -दे॑वासु॒रा-स्स प्र॒जाप॑तिः॒ - स स॑मु॒द्रो - ये वै च॒त्वार॒ - स्तस्यावा॑चो॒ द्वाद॑श)

(अ॒ग्नेः कृत्ति॑का - देवगृ॒हा - ऋ॒तमे॒व - वै᳚श्वदे॒वेन॒ - ते तद॑न्त॒ - त-म्प॑ञ्चद॒शेन॒ - ते बृ॑ह॒ती ए॒व द्विष॑ष्टिः)

(अ॒ग्नेः कृत्ति॑का॒ - य उ ॑चैनमे॒वं-वेँद॑)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके पञ्चमः प्रपाठक-स्समाप्तः ।