1.5 - Nakshatreshtikandam - Krishna Yajurveda Taittiriya Brahmana Pathah - Agneh Krittikah — Oriya Script

କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ପଞ୍ଚମଃ ପ୍ରପାଠକଃ - ନକ୍ଷତ୍ରେଷ୍ଟିକାଣ୍ଡମ୍

ଓ-ନ୍ନମଃ ପରମାତ୍ମନେ, ଶ୍ରୀ ମହାଗଣପତଯେ ନମଃ,

ଶ୍ରୀ ଗୁରୁଭ୍ଯୋ ନମଃ । ହ॒ରିଃ॒ ଓମ୍ ॥

ଅନୁଵାକଂ 1 - ନକ୍ଷତ୍ରେଷ୍ଟକାମନ୍ତ୍ରାଃ, ଵିକୃତିରୂପଚଯନଗତାଃ

ଅ॒ଗ୍ନେଃ କୃତ୍ତି॑କାଃ । ଶୁ॒କ୍ର-ମ୍ପ॒ରସ୍ତା॒-ଜ୍ଜ୍ଯୋତି॑-ର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେ ରୋହି॒ଣୀ । ଆପଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒ଦୋଷ॑ଧଯୋ॒ ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ସୋମ॑ସ୍ଯେନ୍ଵ॒କା ଵିତ॑ତାନି । ପ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ଵଯ॑ନ୍ତୋ॒ ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ରୁ॒ଦ୍ରସ୍ଯ॑ ବା॒ହୂ । ମୃ॒ଗ॒ଯଵଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚ଦ୍ଵିକ୍ଷା॒ରୋ॑-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅଦି॑ତ୍ଯୈ॒ ପୁନ॑ର୍ଵସୂ । ଵାତଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॑ଦା॒ର୍ଦ୍ର-ମ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ 1 ॥

ବୃହ॒ସ୍ପତେ᳚ସ୍ତି॒ଷ୍ଯଃ॑ । ଜୁହ୍ଵ॑ତଃ ପ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଯଜ॑ମାନା ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ସ॒ର୍ପାଣା॑-ମାଶ୍ରେ॒ଷାଃ । ଅ॒ଭ୍ଯା॒ଗଚ୍ଛ॑ନ୍ତଃ ପ॒ରସ୍ତା॑ଦଭ୍ଯା॒ନୃତ୍ଯ॑ନ୍ତୋ॒-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ପି॒ତୃ॒ଣା-ମ୍ମ॒ଘାଃ । ରୁ॒ଦନ୍ତଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॑ଦପଭ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ଶୋ॑-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅ॒ର୍ଯ॒ମ୍ଣଃ ପୂର୍ଵେ॒ ଫଲ୍ଗୁ॑ନୀ । ଜା॒ଯା ପ॒ରସ୍ତା॑ଦୃଷ॒ଭୋ॑-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଭଗ॒ସ୍ଯୋତ୍ତ॑ରେ । ଵ॒ହ॒ତଵଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒ଦ୍ଵହ॑ମାନା ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ 2 ॥

ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁର୍-ହସ୍ତଃ॑ । ପ୍ର॒ସ॒ଵଃ ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଥ୍ସ॒ନିର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ଚି॒ତ୍ରା । ଋ॒ତ-ମ୍ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯ-ମ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଵା॒ଯୋ-ର୍ନିଷ୍ଟ୍ଯା᳚ ଵ୍ର॒ତତିଃ॑ । ପ॒ରସ୍ତା॒-ଦସି॑ଦ୍ଧି-ର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଇ॒ନ୍ଦ୍ରା॒ଗ୍ନି॒ଯୋ-ର୍ଵିଶା॑ଖେ । ଯୁ॒ଗାନି॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍-କୃ॒ଷମା॑ଣା ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ମି॒ତ୍ରସ୍ଯା॑-ନୂରା॒ଧାଃ । ଅ॒ଭ୍ଯା॒ରୋହ॑ତ୍-ପ॒ରସ୍ତା॑-ଦ॒ଭ୍ଯାରୂ॑ଢ-ମ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ 3 ॥

ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ ରୋହି॒ଣୀ । ଶୃ॒ଣତ୍-ପ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍-ପ୍ରତିଶୃ॒ଣ-ଦ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ନିର୍-ଋ॑ତ୍ଯୈ-ମୂଲ॒ଵର୍ହ॑ଣୀ । ପ୍ର॒ତି॒ଭ॒ଞ୍ଜନ୍ତଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚ତ୍-ପ୍ରତିଶୃ॒ଣନ୍ତୋ॒-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅ॒ପା-ମ୍ପୂର୍ଵା॑ ଅଷା॒ଢାଃ । ଵର୍ଚଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒-ଥ୍ସମି॑ତି-ର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନା॒-ମୁତ୍ତ॑ରାଃ । ଅ॒ଭି॒ଜଯ॑ତ୍-ପ॒ରସ୍ତା॑-ଦ॒ଭିଜି॑ତ-ମ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଵି॒ଷ୍ଣୋ᳚-ଶ୍ଶ୍ରୋ॒ଣା ପୃ॒ଚ୍ଛମା॑ନାଃ । ପ॒ରସ୍ତା॒ତ୍-ପନ୍ଥା॑ ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ 4 ॥

ଵସୂ॑ନା॒ଗ୍॒ ଶ୍ରଵି॑ଷ୍ଠାଃ । ଭୂ॒ତ-ମ୍ପ॒ରସ୍ତା॒-ଦ୍ଭୂତି॑ର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॑ସ୍ଯ-ଶ॒ତଭି॑ଷକ୍ । ଵି॒ଶ୍ଵଵ୍ଯ॑ଚାଃ ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵି॒ଶ୍ଵକ୍ଷି॑ତି-ର॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅ॒ଜସ୍ଯୈକ॑ପଦଃ॒ ପୂର୍ଵେ᳚ ପ୍ରୋଷ୍ଠପ॒ଦାଃ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ର-ମ୍ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵୈଶ୍ଵାଵସ॒ଵ-ମ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅହେ᳚ର୍ବୁ॒ଧ୍ନିଯ॒-ସ୍ଯୋତ୍ତ॑ରେ । ଅ॒ଭି॒ଷି॒ଞ୍ଚନ୍ତଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॑-ଦଭିଷୁ॒ଣ୍ଵନ୍ତୋ॒-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ପୂ॒ଷ୍ଣୋ ରେ॒ଵତୀ᳚ । ଗାଵଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା᳚-ଦ୍ଵ॒ଥ୍ସା ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଅ॒ଶ୍ଵିନୋ॑ରଶ୍ଵ॒ଯୁଜୌ᳚ । ଗ୍ରାମଃ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒ଥ୍ସେନା॒ ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ଯ॒ମସ୍ଯା॑ପ॒ଭର॑ଣୀଃ । ଅ॒ପ॒କର୍ଷ॑ନ୍ତଃ ପ॒ରସ୍ତା॑-ଦପ॒ଵହ॑ନ୍ତୋ॒-ଽଵସ୍ତା᳚ତ୍ ॥ ପୂ॒ର୍ଣା ପ॒ଶ୍ଚାଦୁ॒ତ ପୂ॒ର୍ଣା ପୁ॒ରସ୍ତା॒ଦୁନ୍ମ॑ଧ୍ଯ॒ତଃ ପୌ᳚ର୍ଣମା॒ସୀ ଜି॑ଗାଯ । ତସ୍ଯା᳚-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅଧି॑ ସଂ॒ଵଁସ॑ନ୍ତ ଉତ୍ତ॒ମେ ନାକ॑ ଇ॒ହ ମା॑ଦଯନ୍ତାମ୍ ॥, ଯତ୍ତେ॑ ଦେ॒ଵା ଅଦ॑ଧୁ ର୍ଭାଗ॒ଧେଯ॒ମମା॑ଵାସ୍ଯେ ସଂ॒ଵଁସ॑ନ୍ତୋ ମହି॒ତ୍ଵା । ସାନୋ॑ ଯ॒ଜ୍ଞ-ମ୍ପି॑ପୃହି ଵିଶ୍ଵଵାରେ ର॒ଯି-ନ୍ନୋ॑ ଧେହି ସୁଭଗେ ସୁ॒ଵୀର᳚ମ୍ ॥ ॥ 5 ॥

(ଆ॒ର୍ଦ୍ରମ॒ଵସ୍ତା॒-ଦ୍- ଵହ॑ମାନା ଅ॒ଵସ୍ତା॑ - ଦ॒ଭ୍ଯାରୂ॑ଢମ॒ଵସ୍ତା॒ତ୍ - ପନ୍ଥା॑ ଅ॒ଵସ୍ତା᳚-ଦ୍- ଵ॒ଥ୍ସା ଅ॒ଵସ୍ତା॒-ତ୍ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 1)

ଅନୁଵାକଂ 2 - କର୍ମାନୁଷ୍ଠାନାର୍ହଃ ନକ୍ଷତ୍ରରୂପଃ ପୁଣ୍ଯକାଲଃ

ଯ-ତ୍ପୁଣ୍ଯ॒-ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ୍ । ତ-ଦ୍ବ-ଟ୍କୁ॑ର୍ଵୀତୋପଵ୍ଯୁ॒ଷମ୍ । ଯ॒ଦା ଵୈ ସୂର୍ଯ॑ ଉ॒ଦେତି॑ । ଅଥ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର॒-ନ୍ନୈତି॑ । ଯାଵ॑ତି॒ ତତ୍ର॒ ସୂର୍ଯୋ॒ ଗଚ୍ଛେ᳚ତ୍ । ଯତ୍ର॑ ଜଘ॒ନ୍ଯ॑-ମ୍ପଶ୍ଯେ᳚ତ୍ । ତାଵ॑ତି କୁର୍ଵୀତ ଯ-ତ୍କା॒ରୀ ସ୍ଯାତ୍ । ପୁ॒ଣ୍ଯା॒ହ ଏ॒ଵ କୁ॑ରୁତେ । ଏ॒ଵଗ୍ଂ ହ॒ ଵୈ ଯ॒ଜ୍ଞେଷୁ॑-ଞ୍ଚ ଶ॒ତଦ୍ଯୁ॑ମ୍ନ-ଞ୍ଚ ମା॒ଥ୍ସ୍ଯୋ ନି॑ରଵସାଯ॒ଯା-ଞ୍ଚ॑କାର ॥ 6 ॥

ଯୋ ଵୈ ନ॑କ୍ଷ॒ତ୍ରିଯ॑-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଂ॒-ଵେଁଦ॑ । ଉ॒ଭଯୋ॑ରେନଂ-ଲୋଁ॒କଯୋ᳚ର୍ଵିଦୁଃ । ହସ୍ତ॑ ଏ॒ଵାସ୍ଯ॒ ହସ୍ତଃ॑ । ଚି॒ତ୍ରା ଶିରଃ॑ । ନିଷ୍ଟ୍ଯା॒ ହୃଦ॑ଯମ୍ । ଊ॒ରୂ ଵିଶା॑ଖେ । ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠା ଽନୂ॑ରା॒ଧାଃ । ଏ॒ଷ ଵୈ ନ॑କ୍ଷ॒ତ୍ରିଯଃ॑ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଉ॒ଭଯୋ॑ରେନଂ-ଲୋଁ॒କଯୋ᳚ର୍ଵିଦୁଃ ॥ 7 ॥

ଅ॒ସ୍ମିଗ୍ଗ୍ଶ୍ଚା॒-ମୁଷ୍ମିଗ୍ଗ୍॑ଶ୍ଚ ॥ ଯା-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତ ଦୁହି॒ତର॑-ମ୍ପ୍ରି॒ଯା ସ୍ଯା॒ଦିତି॑ । ତା-ନ୍ନିଷ୍ଟ୍ଯା॑ଯା-ନ୍ଦଦ୍ଯାତ୍ । ପ୍ରି॒ଯୈଵ ଭ॑ଵତି । ନେଵ॒ ତୁ ପୁନ॒ରାଗ॑ଚ୍ଛତି ॥ ଅ॒ଭି॒ଜିନ୍ନାମ॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରମ୍ । ଉ॒ପରି॑ଷ୍ଟା-ଦଷା॒ଢାନା᳚ମ୍ । ଅ॒ଵସ୍ତା᳚ଚ୍ଛ୍ରୋ॒ଣାଯୈ᳚ । ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ । ତେ ଦେ॒ଵାସ୍ତସ୍ମି॒-ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେ॒-ଽଭ୍ଯ॑ଜଯନ୍ନ୍ ॥ 8 ॥

ଯଦ॒ଭ୍ଯଜ॑ଯନ୍ନ୍ । ତଦ॑ଭି॒ଜିତୋ॑-ଽଭିଜି॒ତ୍ତ୍ଵମ୍ । ଯ-ଙ୍କା॒ମଯେ॑ତା-ନପଜ॒ଯ୍ଯ-ଞ୍ଜ॑ଯେ॒ଦିତି॑ । ତମେ॒ତସ୍ମି॒-ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରେ ଯାତଯେତ୍ । ଅ॒ନ॒ପ॒ଜ॒ଯ୍ଯମେ॒ଵ ଜ॑ଯତି । ପା॒ପପ॑ରାଜିତମିଵ॒ ତୁ ॥ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ ପ॒ଶୂନ॑ସୃଜତ । ତେ ନକ୍ଷ॑ତ୍ର-ନ୍ନକ୍ଷତ୍ର॒-ମୁପା॑ତିଷ୍ଠନ୍ତ । ତେ ସ॒ମାଵ॑ନ୍ତ ଏ॒ଵାଭ॑ଵନ୍ନ୍ । ତେ ରେ॒ଵତୀ॒-ମୁପା॑ତିଷ୍ଠନ୍ତ ॥ 9 ॥

ତେ ରେ॒ଵତ୍ଯା॒-ମ୍ପ୍ରାଭ॑ଵନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା᳚-ଦ୍ରେ॒ଵତ୍ଯା᳚-ମ୍ପଶୂ॒ନା-ଙ୍କୁ॑ର୍ଵୀତ । ଯ-ତ୍କିଞ୍ଚା᳚ର୍ଵା॒ଚୀନ॒ଗ୍ଂ॒ ସୋମା᳚ତ୍ । ପ୍ରୈଵ ଭ॑ଵନ୍ତି ॥ ସ॒ଲି॒ଲଂ-ଵାଁ ଇ॒ଦମ॑ନ୍ତ॒ରାସୀ᳚ତ୍ । ଯଦତ॑ରନ୍ନ୍ । ତ-ତ୍ତାର॑କାଣା-ନ୍ତାରକ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯୋ ଵା ଇ॒ହ ଯଜ॑ତେ । ଅ॒ମୁଗ୍ଂ ସଲୋ॒କ-ନ୍ନ॑କ୍ଷତେ । ତନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣା-ନ୍ନକ୍ଷତ୍ର॒ତ୍ଵମ୍ ॥ 10 ॥

ଦେ॒ଵ॒ଗୃ॒ହା ଵୈ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ । ଗୃ॒ହ୍ଯେ॑ଵ ଭ॑ଵତି ॥ ଯାନି॒ ଵା ଇ॒ମାନି॑ ପୃଥି॒ଵ୍ଯାଶ୍ଚି॒ତ୍ରାଣି॑ । ତାନି॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି । ତସ୍ମା॑-ଦଶ୍ଲୀ॒ଲନା॑ମଗ୍ଗ୍-ଶ୍ଚି॒ତ୍ରେ । ନାଵ॑ସ୍ଯେ॒ନ୍ନ ଯ॑ଜେତ । ଯଥା॑ ପାପା॒ହେ କୁ॑ରୁ॒ତେ । ତା॒ଦୃଗେ॒ଵ ତତ୍ ॥ ଦେ॒ଵ॒ନ॒କ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॒ ଵା ଅ॒ନ୍ଯାନି॑ ॥ 11 ॥

ଯ॒ମ॒ନ॒କ୍ଷ॒ତ୍ରାଣ୍ଯ॒ନ୍ଯାନି॑ । କୃତ୍ତି॑କାଃ ପ୍ରଥ॒ମମ୍ । ଵିଶା॑ଖେ ଉତ୍ତ॒ମମ୍ । ତାନି॑ ଦେଵନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ । ଅ॒ନୂ॒ରା॒ଧାଃ ପ୍ର॑ଥ॒ମମ୍ । ଅ॒ପ॒ଭର॑ଣୀ-ରୁତ୍ତ॒ମମ୍ । ତାନି॑ ଯମନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ । ଯାନି॑ ଦେଵନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ । ତାନି॒ ଦକ୍ଷି॑ଣେନ॒ ପରି॑ଯନ୍ତି । ଯାନି॑ ଯମନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ ॥ 12 ॥

ତାନ୍ଯୁତ୍ତ॑ରେଣ ॥ ଅନ୍ଵେ॑ଷାମରା॒ଥ୍ସ୍ମେତି॑ । ତଦ॑ନୂରା॒ଧାଃ । ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠମେ॑ଷା-ମଵଧି॒ଷ୍ମେତି॑ । ତଜ୍ଜ୍ଯେ᳚ଷ୍ଠ॒ଘ୍ନୀ । ମୂଲ॑ମେଷାମଵୃକ୍ଷା॒ମେତି॑ । ତ-ନ୍ମୂ॑ଲ॒ଵର୍ହ॑ଣୀ । ଯନ୍ନାସ॑ହନ୍ତ । ତଦ॑ଷା॒ଢାଃ । ଯଦଶ୍ଲୋ॑ଣତ୍ ॥ 13 ॥

ତଚ୍ଛ୍ରୋ॒ଣା । ଯଦଶୃ॑ଣୋତ୍ । ତଚ୍ଛ୍ରଵି॑ଷ୍ଠାଃ । ଯଚ୍ଛ॒ତ-ମଭି॑ଷଜ୍ଯନ୍ନ୍ । ତଚ୍ଛ॒ତଭି॑ଷକ୍ । ପ୍ରୋ॒ଷ୍ଠ॒ପ॒ଦେଷୂଦ॑ଯଚ୍ଛନ୍ତ । ରେ॒ଵତ୍ଯା॑ମରଵନ୍ତ । ଅ॒ଶ୍ଵ॒ଯୁଜୋ॑ରଯୁଞ୍ଜତ । ଅ॒ପ॒ଭର॑ଣୀ॒ଷ୍ଵ ପା॑ଵହନ୍ନ୍ । ତାନି॒ ଵା ଏ॒ତାନି॑ ଯମନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ ॥ ଯାନ୍ଯେ॒ଵ ଦେ॑ଵନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॑ । ତେଷୁ॑ କୁର୍ଵୀତ ଯତ୍କା॒ରୀ ସ୍ଯାତ୍ । ପୁ॒ଣ୍ଯା॒ହ ଏ॒ଵ କୁ॑ରୁତେ ॥ 14 ॥

(ଚ॒କା॒ - ରୈ॒ଵଂ-ଵେଁଦୋ॒ଭଯୋ॑ ରେନଂ-ଲୋଁ॒କଯୋ᳚ର୍ଵିଦୁ - ରଜଯନ୍ - ରେ॒ଵତୀ॒ମୁପା॑ତିଷ୍ଠନ୍ତ - ନକ୍ଷତ୍ର॒ତ୍ଵ - ମ॒ନ୍ଯାନି॒ - ଯାନି॑ ଯମନକ୍ଷ॒ତ୍ରା - ଣ୍ଯଶ୍ଲୋ॑ଣ--ଦ୍ଯମନକ୍ଷ॒ତ୍ରାଣି॒ ତ୍ରୀଣି॑ ଚ) (ଅ. 2)

ଅନୁଵାକଂ 3 - କର୍ମାନୁଷ୍ଠାନାର୍ହଃ ଦିଵସଭାଗରୂପଃ ହେଯୋପାଦେଯକାଲ ଵିଭାଗଃ

ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁଃ ପ୍ରା॒ତଃ ପ୍ର॑ସ॒ଵଃ ପ୍ରା॒ଣଃ । ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ସା॒ଯମା॑ସ॒ଵୋ॑-ଽପା॒ନଃ ॥ ଯ-ତ୍ପ୍ର॑ତୀ॒ଚୀନ॑-ମ୍ପ୍ରାତ॒ସ୍ତନା᳚ତ୍ । ପ୍ରା॒ଚୀନଗ୍ଂ॑ ସଙ୍ଗ॒ଵାତ୍ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑ଗ୍ନିଷ୍ଟୋ॒ମ-ନ୍ନିର॑ମିମତ । ତତ୍-ତଦାତ୍ତ॑ଵୀର୍ଯ-ନ୍ନିର୍ମା॒ର୍ଗଃ ॥ ମି॒ତ୍ରସ୍ଯ॑ ସଙ୍ଗ॒ଵଃ । ତତ୍-ପୁଣ୍ଯ॑-ନ୍ତେଜ॒ସ୍ଵ୍ଯହଃ॑ ।

ତସ୍ମା॒ତ୍ତର୍ହି॑ ପ॒ଶଵଃ॑ ସ॒ମାଯ॑ନ୍ତି ॥ ଯ-ତ୍ପ୍ର॑ତୀ॒ଚୀନଗ୍ଂ॑ ସଙ୍ଗ॒ଵାତ୍ ॥ 15 ॥

ପ୍ରା॒ଚୀନ॑-ମ୍ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନାତ୍ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଉ॒କ୍ଥ୍ଯ॑-ନ୍ନିର॑ମିମତ । ତତ୍-ତଦାତ୍ତ॑ଵୀର୍ଯ-ନ୍ନିର୍ମା॒ର୍ଗଃ ॥ ବୃହ॒ସ୍ପତେ᳚-ର୍ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନଃ । ତତ୍-ପୁଣ୍ଯ॑-ନ୍ତେଜ॒ସ୍ଵ୍ଯହଃ॑ । ତସ୍ମା॒ତ୍ତର୍ହି॒ ତେକ୍ଷ୍ଣି॑ଷ୍ଠ-ନ୍ତପତି ॥ ଯତ୍-ପ୍ର॑ତୀ॒ଚୀନ॑-ମ୍ମ॒ଦ୍ଧ୍ଯନ୍ଦି॑ନାତ୍ । ପ୍ରା॒ଚୀନ॑-ମପରା॒ହ୍ଣାତ୍ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା-ଷ୍ଷୋ॑ଡ॒ଶିନ॒-ନ୍ନିର॑ମିମତ । ତତ୍ତଦାତ୍ତ॑ଵୀର୍ଯ-ନ୍ନିର୍ମା॒ର୍ଗଃ ॥ 16 ॥

ଭଗ॑ସ୍ଯାପରା॒ହ୍ଣଃ । ତତ୍-ପୁଣ୍ଯ॑-ନ୍ତେଜ॒ସ୍ଵ୍ଯହଃ॑ । ତସ୍ମା॑ଦପରା॒ହ୍ଣେ କୁ॑ମା॒ର୍ଯୋ॑ ଭଗ॑ମି॒ଚ୍ଛମା॑ନା-ଶ୍ଚରନ୍ତି ॥ ଯତ୍-ପ୍ର॑ତୀ॒ଚୀନ॑ମପରା॒ହ୍ଣାତ୍ । ପ୍ରା॒ଚୀନଗ୍ଂ॑ ସା॒ଯାତ୍ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑ତିରା॒ତ୍ର-ନ୍ନିର॑ମିମତ । ତତ୍ତଦାତ୍ତ॑ଵୀର୍ଯ-ନ୍ନିର୍ମା॒ର୍ଗଃ ॥ ଵରୁ॑ଣସ୍ଯ ସା॒ଯମ୍ । ତତ୍-ପୁଣ୍ଯ॑-ନ୍ତେଜ॒ସ୍ଵ୍ଯହଃ॑ । ତସ୍ମା॒ତ୍ତର୍ହି॒ ନାନୃ॑ତଂ-ଵଁଦେତ୍ ॥ 17 ॥

ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣୋ ଵା ଅ॑ଷ୍ଟାଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶୋ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣାମ୍ । ସ॒ମା॒ନସ୍ଯାହ୍ନଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ ପୁଣ୍ଯା॑ନି॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି । ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯ॑ଶ୍ଲୀ॒ଲାନି॑ । ତାନି॒ ନଵ॑ । ଯଚ୍ଚ॑ ପ॒ରସ୍ତା॒ନ୍ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣାଂ॒-ଯଁଚ୍ଚା॒ଵସ୍ତା᳚ତ୍ । ତାନ୍ଯେକା॑ଦଶ । ବ୍ରା॒ହ୍ମ॒ଣୋ ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶଃ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରଂ-ଵ୍ରଁ॒ତ-ଞ୍ଚର॑ତି । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରେଣୈ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଵ୍ର॒ତ-ଙ୍ଗୁ॒ପ୍ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ ସ॒ମା॒ନସ୍ଯାହ୍ନଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ ପୁଣ୍ଯା॑ନି॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣି । ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯ॑ଶ୍ଲୀ॒ଲାନି॑ । ତାନି॒ ନଵ॑ । ଆ॒ଗ୍ନେ॒ଯୀ ରାତ୍ରିଃ॑ । ଐ॒ନ୍ଦ୍ରମହଃ॑ । ତାନ୍ଯେକା॑ଦଶ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯୋ ଦ୍ଵା॑ଦ॒ଶଃ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରଂ-ଵ୍ରଁ॒ତ-ଞ୍ଚର॑ତି । ସଂ॒ଵଁ॒ଥ୍ସ॒ରେଣୈ॒ଵାସ୍ଯ॑ ଵ୍ର॒ତ-ଙ୍ଗୁ॒ପ୍ତ-ମ୍ଭ॑ଵତି ॥ 18 ॥

(ସ॒ଙ୍ଗ॒ଵାଥ୍ - ଷୋ॑ଡ॒ଶିନ॒-ନ୍ନିର॑ମିମତ॒ ତତ୍ତଦାତ୍ତ॑ଵୀର୍ଯ-ନ୍ନିର୍ମା॒ଗୋ - ଵ॑ଦେ-ଦ୍- ଭଵତି ସମା॒ନସ୍ଯାହ୍ନଃ॒ ପଞ୍ଚ॒ ପୁଣ୍ଯା॑ନି॒ ନକ୍ଷ॑ତ୍ରାଣ୍ଯ॒ଷ୍ଟୌ ଚ॑) (ଅ. 3)

ଅନୁଵାକଂ 4 - ସୋମଶେଷଭୂତା ପାତ୍ରସ୍ତୁତିଃ.(ଆଧ୍ଵରବ୍ରାହ୍ମଣଶେଷଃ)

ବ୍ର॒ହ୍ମ॒ଵା॒ଦିନୋ॑ ଵଦନ୍ତି । କତି॒ ପାତ୍ରା॑ଣି ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵଁ॑ହ॒ନ୍ତୀତି॑ । ତ୍ରଯୋ॑ଦ॒ଶେତି॑ ବ୍ରୂଯାତ୍ । ସ ଯଦ୍ବ୍ରୂ॒ଯାତ୍ । କସ୍ତାନି॒ ନିର॑ମିମୀ॒ତେତି॑ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ରିତି॑ ବ୍ରୂଯାତ୍ । ସ ଯଦ୍ବ୍ରୂ॒ଯାତ୍ । କୁତ॒ସ୍ତାନି॒ ନିର॑ମିମୀ॒ତେତି॑ । ଆ॒ତ୍ମନ॒ ଇତି॑ । ପ୍ରା॒ଣା॒ପା॒ନାଭ୍ଯା॑-ମେ॒ଵୋପାଗ୍॑-ଶ୍ଵନ୍ତର୍ଯା॒ମୌ ନିର॑ମିମୀତ ॥ 19 ॥

ଵ୍ଯା॒ନାଦୁ॑ପାଗ୍ଂଶୁ॒ ସଵ॑ନମ୍ । ଵା॒ଚ ଐ᳚ନ୍ଦ୍ରଵାଯ॒ଵମ୍ । ଦ॒କ୍ଷ॒କ୍ର॒ତୁଭ୍ଯା᳚-ମ୍ମୈତ୍ରାଵରୁ॒ଣମ୍ । ଶ୍ରୋତ୍ରା॑ଦାଶ୍ଵି॒ନମ୍ । ଚକ୍ଷୁ॑ଷ-ଶ୍ଶୁ॒କ୍ରା ମ॒ନ୍ଥିନୌ᳚ । ଆ॒ତ୍ମନ॑ ଆଗ୍ରଯ॒ଣମ୍ । ଅଙ୍ଗେ᳚ଭ୍ଯ ଉ॒କ୍ଥ୍ଯ᳚ମ୍ । ଆଯୁ॑ଷୋ ଧ୍ରୁ॒ଵମ୍ । ପ୍ର॒ତି॒ଷ୍ଠାଯା॑ ଋତୁପା॒ତ୍ରେ ॥ ଯ॒ଜ୍ଞଂ-ଵାଁଵ ତ-ମ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒-ର୍ନିର॑ମିମୀତ । ସ ନିର୍ମି॑ତୋ॒ ନାଦ୍ଧ୍ରି॑ଯତ॒ ସମ॑ଵ୍ଲୀଯତ । ସ ଏ॒ତା-ନ୍ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ରପିଵା॒ପାନ॑-ପଶ୍ଯତ୍ । ତାନ୍ନିର॑ଵପତ୍ । ତୈର୍ଵୈ ସ ଯ॒ଜ୍ଞମପ୍ଯ॑ଵପତ୍ । ଯଦ॑ପିଵା॒ପା ଭଵ॑ନ୍ତି । ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॒ ଧୃତ୍ଯା॒ ଅସଂ॑ଵ୍ଲଁଯାଯ ॥ 20 ॥

(ଉ॒ପା॒ଗ୍॒ଶ୍ଵ॒ନ୍ତ॒ର୍ଯା॒ମୌ ନିର॑ମିମୀତା- ମିମୀତ॒ ଷଟ୍ ଚ॑) (ଅ. 4)

ଅନୁଵାକଂ 5 - ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯଶେଷା ଵପନମନ୍ତ୍ରାଃ, (ରାଜସୂଯବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)

ଋ॒ତମେ॒ଵ ପ॑ରମେ॒ଷ୍ଠି । ଋ॒ତ-ନ୍ନାତ୍ଯେ॑ତି॒ କି-ଞ୍ଚ॒ନ । ଋ॒ତେ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ର ଆହି॑ତଃ । ଋ॒ତେ ଭୂମି॑ରି॒ଯଗ୍ଗ୍ ଶ୍ରି॒ତା । ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତି॒ଗ୍ମେନ॑ ଶୋ॒ଚିଷା᳚ । ତପ॒ ଆକ୍ରା᳚ନ୍ତ-ମୁ॒ଷ୍ଣିହା᳚ । ଶିର॒ସ୍ତପ॒ସ୍ଯାହି॑ତମ୍ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରସ୍ଯ॒ ତେଜ॑ସା । ଋ॒ତେନା᳚ସ୍ଯ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯେ । ସ॒ତ୍ଯେନ॒ ପରି॑ଵର୍ତଯେ ॥ 21 ॥

ତପ॑ସା॒-ଽସ୍ଯାନୁ॑ଵର୍ତଯେ । ଶି॒ଵେନା॒ସ୍ଯୋପ॑ଵର୍ତଯେ । ଶ॒ଗ୍ମେନା᳚ସ୍ଯା॒-ଭିଵ॑ର୍ତଯେ । ତଦୃ॒ତ-ନ୍ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ତ-ଦ୍ଵ୍ର॒ତ-ନ୍ତଚ୍ଛ॑କେଯମ୍ । ତେନ॑ ଶକେଯ॒-ନ୍ତେନ॑ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସମ୍ ॥ ଯ-ଦ୍ଘ॒ର୍ମଃ ପ॒ର୍ଯଵ॑ର୍ତଯତ୍ । ଅନ୍ତା᳚-ନ୍ପୃଥି॒ଵ୍ଯା ଦି॒ଵଃ । ଅ॒ଗ୍ନିରୀଶା॑ନ॒ ଓଜ॑ସା । ଵରୁ॑ଣୋ ଧୀ॒ତିଭିଃ॑ ସ॒ହ ॥ 22 ॥

ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମ॒ରୁଦ୍ଭି॒-ସ୍ସଖି॑ଭି-ସ୍ସ॒ହ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତି॒ଗ୍ମେନ॑ ଶୋ॒ଚିଷା᳚ । ତପ॒ ଆକ୍ରା᳚ନ୍ତ-ମୁ॒ଷ୍ଣିହା᳚ । ଶିର॒ସ୍ତପ॒ସ୍ଯାହି॑ତମ୍ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରସ୍ଯ॒ ତେଜ॑ସା । ଋ॒ତେନା᳚ସ୍ଯ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯେ । ସ॒ତ୍ଯେନ॒ ପରି॑ଵର୍ତଯେ । ତପ॑ସା॒ ଽସ୍ଯାନୁ॑ଵର୍ତଯେ । ଶି॒ଵେନା॒ସ୍ଯୋପ॑ଵର୍ତଯେ । ଶ॒ଗ୍ମେନା᳚ସ୍ଯା॒ଭିଵ॑ର୍ତଯେ ॥ 23 ॥

ତଦୃ॒ତ-ନ୍ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ତ-ଦ୍ଵ୍ର॒ତ-ନ୍ତଚ୍ଛ॑କେଯମ୍ । ତେନ॑ ଶକେଯ॒-ନ୍ତେନ॑ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସମ୍ ॥ ଯୋ ଅ॒ସ୍ଯାଃ ପୃ॑ଥି॒ଵ୍ଯାସ୍ତ୍ଵ॒ଚି । ନି॒ଵ॒ର୍ତଯ॒ତ୍ଯୋଷ॑ଧୀଃ । ଅ॒ଗ୍ନିରୀଶା॑ନ॒ ଓଜ॑ସା । ଵରୁ॑ଣୋ ଧୀ॒ତିଭିଃ॑ ସ॒ହ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ମ॒ରୁଦ୍ଭି॒-ସ୍ସଖି॑ଭି-ସ୍ସ॒ହ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତି॒ଗ୍ମେନ॑ ଶୋ॒ଚିଷା᳚ । ତପ॒ ଆକ୍ରା᳚ନ୍ତ-ମୁ॒ଷ୍ଣିହା᳚ ॥ 24 ॥

ଶିର॒ସ୍ତପ॒ସ୍ଯାହି॑ତମ୍ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରସ୍ଯ॒ ତେଜ॑ସା । ଋ॒ତେନା᳚ସ୍ଯ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯେ । ସ॒ତ୍ଯେନ॒ ପରି॑ଵର୍ତଯେ । ତପ॑ସା॒ ଽସ୍ଯାନୁ॑ଵର୍ତଯେ । ଶି॒ଵେନା॒ସ୍ଯୋପ॑ଵର୍ତଯେ । ଶ॒ଗ୍ମେନା᳚ସ୍ଯା॒-ଭିଵ॑ର୍ତଯେ । ତଦୃ॒ତ-ନ୍ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ତ-ଦ୍ଵ॒ତ-ନ୍ତଚ୍ଛ॑କେଯମ୍ । ତେନ॑ ଶକେଯ॒-ନ୍ତେନ॑ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସମ୍ ॥ 25 ॥

ଏକ॒-ମ୍ମାସ॒-ମୁଦ॑ସୃଜତ୍ । ପ॒ର॒ମେ॒ଷ୍ଠୀ ପ୍ର॒ଜାଭ୍ଯଃ॑ । ତେନା᳚ଭ୍ଯୋ॒ ମହ॒ ଆଵ॑ହତ୍ । ଅ॒ମୃତ॒-ମ୍ମର୍ତ୍ଯା᳚ଭ୍ଯଃ । ପ୍ର॒ଜାମନୁ॒ ପ୍ରଜା॑ଯସେ । ତଦୁ॑ ତେ ମର୍ତ୍ଯା॒ମୃତ᳚ମ୍ । ଯେନ॒ ମାସା॑ ଅର୍ଧମା॒ସାଃ । ଋ॒ତଵଃ॑ ପରିଵଥ୍ସ॒ରାଃ । ଯେନ॒ ତେ ତେ᳚ ପ୍ରଜାପତେ । ଈ॒ଜା॒ନସ୍ଯ॒ ନ୍ଯଵ॑ର୍ତଯନ୍ନ୍ ॥ 26 ॥

ତେନା॒ହମ॒ସ୍ଯ ବ୍ରହ୍ମ॑ଣା । ନିଵ॑ର୍ତଯାମି ଜୀ॒ଵସେ᳚ ॥ ଅ॒ଗ୍ନିସ୍ତି॒ଗ୍ମେନ॑ ଶୋ॒ଚିଷା᳚ । ତପ॒ ଆକ୍ରା᳚ନ୍ତ-ମୁ॒ଷ୍ଣିହା᳚ । ଶିର॒ସ୍ତପ॒ସ୍ଯାହି॑ତମ୍ । ଵୈ॒ଶ୍ଵା॒ନ॒ରସ୍ଯ॒ ତେଜ॑ସା । ଋ॒ତେନା᳚ସ୍ଯ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯେ । ସ॒ତ୍ଯେନ॒ ପରି॑ଵର୍ତଯେ । ତପ॑ସା॒ ଽସ୍ଯାନୁ॑ଵର୍ତଯେ । ଶି॒ଵେନା॒ସ୍ଯୋପ॑ଵର୍ତଯେ । ଶ॒ଗ୍ମେନା᳚ସ୍ଯା॒ଭିଵ॑ର୍ତଯେ । ତଦୃ॒ତ-ନ୍ତ-ଥ୍ସ॒ତ୍ଯମ୍ । ତ-ଦ୍ଵ୍ର॒ତ-ନ୍ତଚ୍ଛ॑କେଯମ୍ । ତେନ॑ ଶକେଯ॒-ନ୍ତେନ॑ ରାଦ୍ଧ୍ଯାସମ୍ ॥ 27 ॥

(ପରି॑ଵର୍ତଯେ - ସ॒ହା - ଭିଵ॑ର୍ତଯ - ଉ॒ଷ୍ଣିହା॑ - ରାଦ୍ଧ୍ଯାସଂ॒ - ନ୍ଯଵ॑ର୍ତଯ॒ନ୍ - ନୁପ॑ଵର୍ତଯେ ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 5)

ଅନୁଵାକଂ 6 - ଚାତୁର୍ମାସ୍ଯଶେଷା ଵପନଵିଧିଃ (ରାଜସୂଯବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)

ଦେ॒ଵା ଵୈ ଯ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞେ ଽକୁ॑ର୍ଵତ । ତଦସୁ॑ରା ଅକୁର୍ଵତ । ତେ-ଽସୁ॑ରା ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ-ମ୍ପୃ॒ଷ୍ଠେଭ୍ଯୋ॒ ନାପ॑ଶ୍ଯନ୍ନ୍ । ତେ କେଶା॒ନଗ୍ରେ॑-ଽଵପନ୍ତ । ଅଥ॒ ଶ୍ମଶ୍ରୂ॑ଣି । ଅଥୋ॑ପପ॒କ୍ଷୌ । ତତ॒ସ୍ତେ-ଽଵା᳚ଞ୍ଚ ଆଯନ୍ନ୍ । ପରା॑-ଽଭଵନ୍ନ୍ । ଯସ୍ଯୈ॒ଵଂ-ଵଁପ॑ନ୍ତି । ଅଵାଂ॑ଏତି ॥ 28 ॥

ଅଥୋ॒ ପରୈ॒ଵ ଭ॑ଵତି । ଅଥ॑ ଦେ॒ଵା ଊ॒ର୍ଧ୍ଵ-ମ୍ପୃ॒ଷ୍ଠେଭ୍ଯୋ॑-ଽପଶ୍ଯନ୍ନ୍ । ତ ଉ॑ପପ॒କ୍ଷାଵଗ୍ରେ॑-ଽଵପନ୍ତ । ଅଥ॒ ଶ୍ମଶ୍ରୂ॑ଣି । ଅଥ॒ କେଶାନ୍॑ । ତତ॒ସ୍ତେ॑-ଽଭଵନ୍ନ୍ । ସୁ॒ଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମା॑ଯନ୍ନ୍ । ଯସ୍ଯୈ॒ଵଂ-ଵଁପ॑ନ୍ତି । ଭଵ॑ତ୍ଯା॒ତ୍ମନା᳚ । ଅଥୋ॑ ସୁଵ॒ର୍ଗଂ-ଲୋଁ॒କମେ॑ତି ॥ 29 ॥

ଅଥୈ॒ତ-ନ୍ମନୁ॑-ର୍ଵ॒ପ୍ତ୍ରେ ମି॑ଥୁ॒ନ-ମ॑ପଶ୍ଯତ୍ । ସ ଶ୍ମଶ୍ରୂ॒ଣ୍ଯଗ୍ରେ॑-ଽଵପତ । ଅଥୋ॑ପପ॒କ୍ଷୌ । ଅଥ॒ କେଶାନ୍॑ । ତତୋ॒ ଵୈ ସ ପ୍ରାଜା॑ଯତ ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭିଃ॑ । ଯସ୍ଯୈ॒ଵଂ-ଵଁପ॑ନ୍ତି । ପ୍ର ପ୍ର॒ଜଯା॑ ପ॒ଶୁଭି॑-ର୍ମିଥୁ॒ନୈ-ର୍ଜା॑ଯତେ ॥ ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ । ତେ ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ରେ ଵ୍ଯାଯ॑ଚ୍ଛନ୍ତ । ତା-ନ୍ଦେ॒ଵାଶ୍ଚା॑ତୁ-ର୍ମା॒ସ୍ଯୈରେ॒ଵାଭି ପ୍ରାଯୁ॑ଞ୍ଜତ ॥ 30 ॥

ଵୈ॒ଶ୍ଵ॒ଦେ॒ଵେନ॑ ଚ॒ତୁରୋ॑ ମା॒ସୋ॑-ଽଵୃଞ୍ଜ॒ତେନ୍ଦ୍ର॑ରାଜାନଃ । ତାଞ୍ଛୀ॒ର୍॒ଷନ୍ନି ଚାଵ॑ର୍ତଯନ୍ତ॒ ପରି॑ ଚ । ଵ॒ରୁ॒ଣ॒ ପ୍ର॒ଘା॒ସୈ-ଶ୍ଚ॒ତୁରୋ॑ ମା॒ସୋ॑-ଽଵୃଞ୍ଜତ॒ ଵରୁ॑ଣରାଜାନଃ । ତାଞ୍ଛୀ॒ର୍॒ଷନ୍ନି ଚାଵ॑ର୍ତଯନ୍ତ॒ ପରି॑ ଚ । ସା॒କ॒ମେ॒ଧୈଶ୍ଚ॒ତୁରୋ॑ ମା॒ସୋ॑-ଽଵୃଞ୍ଜତ॒ ସୋମ॑ରାଜାନଃ । ତାଞ୍ଛୀ॒ର॒.ଷନ୍ନି ଚାଵ॑ର୍ତଯନ୍ତ॒ ପରି॑ ଚ । ଯା ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର ଉ॑ପଜୀ॒ଵା ଽଽସୀ᳚ତ୍ । ତାମେ॑ଷା-ମଵୃଞ୍ଜତ । ତତୋ॑ ଦେ॒ଵା ଅଭ॑ଵନ୍ନ୍ । ପରା-ଽସୁ॑ରାଃ ॥ 31 ॥

ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାଗ୍-ଶ୍ଚା॑ତୁର୍ମା॒ସ୍ଯୈ-ର୍ଯଜ॑ତେ । ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯସ୍ଯୈ॒ଵ ମା॒ସୋ ଵୃ॒କ୍ତ୍ଵା । ଶୀ॒ର୍॒ଷନ୍ନି ଚ॑ ଵ॒ର୍ତଯ॑ତେ॒ ପରି॑ ଚ । ଯୈଷା ସଂ॑ଵଁଥ୍ସ॒ର ଉ॑ପଜୀ॒ଵା । ଵୃ॒ଙ୍କ୍ତେ ତା-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯସ୍ଯ । କ୍ଷୁ॒ଧା ଽସ୍ଯ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯଃ॒ ପରା॑ ଭଵତି ॥ ଲୋ॒ହି॒ତା॒ଯ॒ସେନ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯତେ । ଯଦ୍ଵା ଇ॒ମାମ॒ଗ୍ନିର୍-ଋ॒ତାଵାଗ॑ତେ ନିଵ॒ର୍ତଯ॑ତି । ଏ॒ତଦେ॒ଵୈନାଗ୍ଂ॑ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ନିଵ॑ର୍ତଯତି । ସା ତତ॒-ଶ୍ଶ୍ଵ-ଶ୍ଶ୍ଵୋ॒ ଭୂଯ॑ସୀ॒ ଭଵ॑ନ୍ତ୍ଯେତି ॥ 32 ॥

ପ୍ରଜା॑ଯତେ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାଁଲ୍ଲୋ॑ହିତାଯ॒ସେନ॑ ନିଵ॒ର୍ତଯ॑ତେ । ଏ॒ତଦେ॒ଵ ରୂ॒ପ-ଙ୍କୃ॒ତ୍ଵା ନିଵ॑ର୍ତଯତେ । ସ ତତ॒-ଶ୍ଶ୍ଵ-ଶ୍ଶ୍ଵୋ॒ ଭୂଯା॒ନ୍-ଭଵ॑ନ୍ନେତି । ପ୍ରୈଵ ଜା॑ଯତେ ॥ ତ୍ରେ॒ଣ୍ଯା ଶ॑ଲ॒ଲ୍ଯା ନିଵ॑ର୍ତଯେତ । ତ୍ରୀଣି॑ ତ୍ରୀଣି॒ ଵୈ ଦେ॒ଵାନା॑ମୃ॒ଦ୍ଧାନି॑ । ତ୍ରୀଣି॒ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି । ତ୍ରୀଣି॒ ସଵ॑ନାନି । ତ୍ରଯ॑ ଇ॒ମେ ଲୋ॒କାଃ ॥ 33 ॥

ଋ॒ଦ୍ଧ୍ଯାମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଵୀ॒ର୍ଯ॑ ଏ॒ଷୁ ଲୋ॒କେଷୁ॒ ପ୍ରତି॑ ତିଷ୍ଠତି ॥ ଯଚ୍ଚା॑ତୁର୍ମାସ୍ଯଯା॒-ଜ୍ଯା᳚ତ୍ମନୋ॒ ନାଵ॒ଦ୍ଯେତ୍ । ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॒ ଆଵୃ॑ଶ୍ଚ୍ଯେତ । ଚ॒ତୃ॒ଷୁ ଚ॑ତୃଷୁ॒ ମାସେ॑ଷୁ॒ ନିଵ॑ର୍ତଯେତ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵେଭ୍ଯ॑ ଆ॒ତ୍ମନୋ-ଽଵ॑ଦ୍ଯ॒ତ୍ଯନା᳚ ଵ୍ରସ୍କାଯ ॥ ଦେ॒ଵାନାଂ॒-ଵାଁ ଏ॒ଷ ଆନୀ॑ତଃ । ଯଶ୍ଚା॑ତୁର୍ମାସ୍ଯଯା॒ଜୀ । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍ନି ଚ॑ ଵ॒ର୍ତଯ॑ତେ॒ ପରି॑ ଚ । ଦେ॒ଵତା॑ ଏ॒ଵାପ୍ଯେ॑ତି । ନାସ୍ଯ॑ ରୁ॒ଦ୍ରଃ ପ୍ର॒ଜା-ମ୍ପ॒ଶୂ-ନ॒ଭିମ॑ନ୍ଯତେ ॥ 34 ॥

(ଏ॒ତ୍ଯେ॒- ତ୍ଯ॒ - ଯୁ॒ଞ୍ଜ॒ତା - ସୁ॑ରା - ଏତି - ଲୋ॒କା - ମ॑ନ୍ଯତେ) (ଅ. 6)

ଅନୁଵାକଂ 7 - ଅଗ୍ନିଚଯନଶେଷା ଇଷ୍ଟକୋପଧାନମନ୍ତ୍ରାଃ, ତତ୍ର ସନ୍ତତ୍ଯାଖ୍ଯେଷ୍ଟକାମନ୍ତ୍ରାଃ

ଆଯୁ॑ଷଃ ପ୍ରା॒ଣଗ୍ଂ ସନ୍ତ॑ନୁ । ପ୍ରା॒ଣାଦ॑ପା॒ନଗ୍ଂ ସନ୍ତ॑ନୁ । ଅ॒ପା॒ନା-ଦ୍ଵ୍ଯା॒ନଗ୍ଂ ସନ୍ତ॑ନୁ । ଵ୍ଯା॒ନାଚ୍ଚକ୍ଷୁ॒-ସ୍ସନ୍ତ॑ନୁ । ଚକ୍ଷୁ॑ଷ॒-ଶ୍ଶ୍ରୋତ୍ର॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ॑ନୁ । ଶ୍ରୋତ୍ରା॒-ନ୍ମନ॒-ସ୍ସନ୍ତ॑ନୁ । ମନ॑ସୋ॒ ଵାଚ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ॑ନୁ । ଵା॒ଚ ଆ॒ତ୍ମାନ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ॑ନୁ । ଆ॒ତ୍ମନଃ॑ ପୃଥି॒ଵୀଗ୍ଂ ସନ୍ତ॑ନୁ । ପୃ॒ଥି॒ଵ୍ଯା ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ॑ନୁ । ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷା॒-ଦ୍ଦିଵ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ॑ନୁ ।ଦିଵ॒-ସ୍ସୁଵ॒-ସ୍ସନ୍ତ॑ନୁ ॥ 35 ॥

(ଅ॒ନ୍ତରି॑କ୍ଷ॒ଗ୍ଂ॒ ସନ୍ତ॑ନୁ॒ ଦ୍ଵେ ଚ॑) (ଅ. 7)

ଅନୁଵାକଂ 8 - ଅଗ୍ନିଚଯନଶେଷା ଥର୍ଵଶିରୋ-ଽଭିଧାନାନାମିଷ୍ଟକାନା-ମ୍ମନ୍ତ୍ରାଃ

ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦଧୀ॒ଚୋ ଅ॒ସ୍ଥଭିଃ॑ । ଵୃ॒ତ୍ରାଣ୍ଯ ପ୍ର॑ତିଷ୍କୁତଃ । ଜ॒ଘାନ॑ ନଵ॒ ତୀର୍ନଵ॑ ॥ ଇ॒ଚ୍ଛନ୍ନଶ୍ଵ॑ସ୍ଯ॒ ଯଚ୍ଛିରଃ॑ । ପର୍ଵ॑ତେ॒ଷ୍ଵପ॑ ଶ୍ରିତମ୍ । ତ-ଦ୍ଵି॑ଦଚ୍ଛର୍ଯ॒ଣାଵ॑ତି ॥ ଅତ୍ରା ହ ॒ଗୋରମ॑ନ୍ଵତ । ନାମ॒ ତ୍ଵଷ୍ଟୁ॑ରପୀ॒ଚ୍ଯ᳚ମ୍ । ଇ॒ତ୍ଥା ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସୋ ଗୃ॒ହେ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॒ମିଦ୍ଗା॒ଥିନୋ॑ ବୃ॒ହତ୍ ॥ 36 ॥

ଇନ୍ଦ୍ର॑ମ॒ର୍କେଭି॑ର॒ର୍କିଣଃ॑ । ଇନ୍ଦ୍ରଂ॒-ଵାଁଣୀ॑ରନୂଷତ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଇଦ୍ଧର୍ଯୋ॒-ସ୍ସଚା᳚ । ସମ୍ମି॑ଶ୍ଲ॒ ଆଵ॑ଚୋ॒ ଯୁଜା᳚ । ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଵ॒ଜ୍ରୀ ହି॑ର॒ଣ୍ଯଯଃ॑ ॥ ଇନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦୀ॒ର୍ଘାଯ॒ ଚକ୍ଷ॑ସେ । ଆ ସୂର୍ଯଗ୍ଂ॑ ରୋହଯ-ଦ୍ଦି॒ଵି । ଵି ଗୋଭି॒ରଦ୍ରି॑ମୈରଯତ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॒ ଵାଜେ॑ଷୁ ନୋ ଅଵ । ସ॒ହସ୍ର॑ ପ୍ରଧନେଷୁ ଚ ॥ 37 ॥

ଉ॒ଗ୍ର ଉ॒ଗ୍ରାଭି॑ରୂ॒ତିଭିଃ॑ ॥ ତମିନ୍ଦ୍ରଂ॑-ଵାଁଜଯାମସି । ମ॒ହେ ଵୃ॒ତ୍ରାଯ॒ ହନ୍ତ॑ଵେ । ସ ଵୃଷା॑ ଵୃଷ॒ଭୋ ଭୁ॑ଵତ୍ ॥ ଇନ୍ଦ୍ର॒-ସ୍ସଦାମ॑ନେ କୃ॒ତଃ । ଓଜି॑ଷ୍ଠ॒-ସ୍ସ ବଲେ॑ ହି॒ତଃ । ଦ୍ଯୁ॒ମ୍ନୀ ଶ୍ଲୋ॒କୀ ସ ସୌ॒ମ୍ଯଃ॑ ॥ ଗି॒ରା ଵଜ୍ରୋ॒ ନ ସମ୍ଭୃ॑ତଃ । ସବ॑ଲୋ॒ ଅନ॑ପଚ୍ଯୁତଃ । ଵ॒ଵ॒କ୍ଷୁ-ରୁ॒ଗ୍ରୋ ଅସ୍ତୃ॑ତଃ ॥ 38 ॥

(ବୃ॒ହ- ଚ୍ଚା - ସ୍ତୃ॑ତଃ) (ଅ. 8)

ଅନୁଵାକଂ 9 - ସୋମଶେଷଭୂତା ଇଷ୍ଟଯଃ. (ଆଧ୍ଵରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)

ଦେ॒ଵା॒ସୁ॒ରା-ସ୍ସଂଯଁ॑ତ୍ତା ଆସନ୍ନ୍ । ସ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ରିନ୍ଦ୍ର॑-ଞ୍ଜ୍ଯେ॒ଷ୍ଠ-ମ୍ପୁ॒ତ୍ରମପ॒ ନ୍ଯ॑ଧତ୍ତ । ନେଦେ॑ନ॒ମସୁ॑ରା॒ ବଲୀ॑ଯାଗ୍ଂ ସୋ-ଽହନ॒ନ୍ନିତି॑ । ପ୍ର॒ହ୍ରାଦୋ॑ ହ॒ ଵୈ କା॑ଯାଧ॒ଵଃ । ଵି॒ରୋଚ॑ନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵ-ମ୍ପୁ॒ତ୍ରମପ॒ ନ୍ଯ॑ଧତ୍ତ । ନେଦେ॑ନ-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅ॑ହନ॒ନ୍ନିତି॑ । ତେ ଦେ॒ଵାଃ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି-ମୁପସ॒ମେତ୍ଯୋ॑ଚୁଃ । ନାରା॒ଜକ॑ସ୍ଯ ଯୁ॒ଦ୍ଧମ॑ସ୍ତି । ଇନ୍ଦ୍ର॒ମନ୍ଵି॑ଚ୍ଛା॒ମେତି॑ । ତଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଭି॒-ରନ୍ଵୈ᳚ଚ୍ଛନ୍ନ୍ ॥ 39 ॥

ତଂ-ଯଁ॑ଜ୍ଞକ୍ର॒ତୁଭି॒ର୍ନାନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦନ୍ନ୍ । ତମିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ରନ୍ଵୈ᳚ଚ୍ଛନ୍ନ୍ । ତମିଷ୍ଟି॑ଭି॒-ରନ୍ଵ॑ଵିନ୍ଦନ୍ନ୍ । ତଦିଷ୍ଟୀ॑ନା-ମିଷ୍ଟି॒ତ୍ଵମ୍ । ଏଷ୍ଟ॑ଯୋ ହ॒ ଵୈ ନାମ॑ । ତା ଇଷ୍ଟ॑ଯ॒ ଇତ୍ଯାଚ॑କ୍ଷତେ ପ॒ରୋକ୍ଷେ॑ଣ । ପ॒ରୋକ୍ଷ॑ପ୍ରିଯା ଇଵ॒ ହି ଦେ॒ଵାଃ ॥ ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତମା᳚ଗ୍ନାଵୈଷ୍ଣ॒ଵ-ମେକା॑ଦଶକପାଲ-ନ୍ଦୀକ୍ଷ॒ଣୀଯ॒-ନ୍ନିର॑ଵପନ୍ନ୍ । ତଦ॑ପ॒ଦ୍ରୁତ୍ଯା॑ତନ୍ଵତ । ତାନ୍ପ॑ତ୍ନୀ ସଂଯାଁ॒ଜାନ୍ତ॒ ଉପା॑ନଯନ୍ନ୍ ॥ 40 ॥

ତେ ତଦ॑-ନ୍ତମେ॒ଵ କୃ॒ତ୍ଵୋଦ॑ଦ୍ରଵନ୍ନ୍ ॥ ତେ ପ୍ରା॑ଯ॒ଣୀଯ॑ମ॒ଭି ସ॒ମାରୋ॑ହନ୍ନ୍ । ତଦ॑ପ॒ଦ୍ରୁତ୍ଯା॑ତନ୍ଵତ । ତାଞ୍ଛଂ॒ଯ୍ଵଁ॑ନ୍ତ॒ ଉପା॑ନଯନ୍ନ୍ । ତେ ତଦ॑ତମ୍ମେ॒ଵ କୃ॒ତ୍ଵୋଦ॑ଦ୍ରଵନ୍ନ୍ ॥ ତ ଆ॑ତି॒ଥ୍ଯମ॒ଭି ସ॒ମାରୋ॑ହନ୍ନ୍ । ତଦ॑ପ॒ଦ୍ରୁତ୍ଯା॑ତନ୍ଵତ । ତାନିଡା᳚ନ୍ତ॒ ଉପା॑ନଯନ୍ନ୍ । ତେ ତଦ॑ତମ୍ମେ॒ଵ କୃ॒ତ୍ଵୋଦ॑ଦ୍ରଵନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା॑ ଦେ॒ତା ଏ॒ତଦ॑ନ୍ତା॒ ଇଷ୍ଟ॑ଯ॒-ସ୍ସନ୍ତି॑ଷ୍ଠନ୍ତେ ॥ 41 ॥

ଏ॒ଵଗ୍ଂ ହି ଦେ॒ଵା ଅକୁ॑ର୍ଵତ । ଇତି॑ ଦେ॒ଵା ଅ॑କୁର୍ଵତ । ଇତ୍ଯୁ॒ ଵୈ ମ॑ନୁ॒ଷ୍ଯାଃ᳚ କୁର୍ଵତେ ॥ ତେ ଦେ॒ଵା ଊ॑ଚୁଃ । ଯଦ୍ଵା ଇ॒ଦମୁ॒ଚ୍ଚୈ-ର୍ଯ॒ଜ୍ଞେନ॒ ଚରା॑ମ । ତନ୍ନୋ-ଽସୁ॑ରାଃ ପା॒ପ୍ମା-ଽନୁ॑ଵିନ୍ଦନ୍ତି । ଉ॒ପା॒ଗ୍ଂ॒ଶୂ॑ପ॒ସଦା॑ ଚରାମ । ତଥା॒ ନୋ-ଽସୁ॑ରାଃ ପା॒ପ୍ମା ନାନୁ॑ଵେଥ୍ସ୍ଯ॒ନ୍ତୀତି॑ । ତ ଉ॑ପା॒ଗ୍ଂ॒ଶୂ॑ପ॒ସଦ॑-ମତନ୍ଵତ । ତି॒ସ୍ର ଏ॒ଵ ସା॑ମିଧେ॒ନୀର॒ନୂଚ୍ଯ॑ ॥ 42 ॥

ସ୍ରୁ॒ଵେଣା॑ଘା॒ର-ମା॒ଘାର୍ଯ॑ । ତି॒ସ୍ରଃ ପରା॑ଚୀ॒-ରାହୁ॑ତୀର୍-ହୁ॒ତ୍ଵା । ସ୍ରୁ॒ଵେଣୋ॑ପ॒ସଦ॑-ଞ୍ଜୁହ॒ଵାଞ୍ଚ॑କ୍ରୁଃ । ଉ॒ଗ୍ରଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ-ନ୍ତ୍ଵେ॒ଷଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହେତି॑ । ଅ॒ଶ॒ନ॒ଯା॒ପି॒ପା॒ସେ ହ॒ ଵା ଉ॒ଗ୍ରଂ-ଵଁଚଃ॑ । ଏନ॑ଶ୍ଚ॒ ଵୈର॑ହତ୍ଯ-ଞ୍ଚ ତ୍ଵେ॒ଷଂ-ଵଁଚଃ॑ । ଏ॒ତଗ୍ଂ ହ॒ ଵାଵ ତଚ୍ଚ॑ତୁର୍ଧାଵିହି॒ତ-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॑-ନ୍ଦେ॒ଵା ଅପ॑ଜଘ୍ନିରେ ॥ ତଥୋ॑ ଏ॒ଵୈତଦେ॑ଵଂ॒-ଵିଁଦ୍ଯଜ॑ମାନଃ । ତି॒ସ୍ର ଏ॒ଵ ସା॑ମିଧେ॒ନୀର॒ନୂଚ୍ଯ॑ । ସ୍ରୁ॒ଵେଣା॑ଘା॒ର-ମା॒ଘାର୍ଯ॑ ॥ 43 ॥

ତି॒ସ୍ରଃ ପରା॑ଚୀ॒ରାହୁ॑ତୀର୍-ହୁ॒ତ୍ଵା । ସ୍ରୁ॒ଵେଣୋ॑ପ॒ସଦ॑-ଞ୍ଜୁହୋତି । ଉ॒ଗ୍ରଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ-ନ୍ତ୍ଵେ॒ଷଂ-ଵଁଚୋ॒ ଅପା॑ଵଧୀ॒ଗ୍॒ ସ୍ଵାହେତି॑ । ଅ॒ଶ॒ନ॒ଯା॒ପି॒ପା॒ସେ ହ॒ ଵା ଉ॒ଗ୍ରଂ-ଵଁଚଃ॑ । ଏନ॑ଶ୍ଚ॒ ଵୈର॑ହତ୍ଯ-ଞ୍ଚ ତ୍ଵେ॒ଷଂ-ଵଁଚଃ॑ । ଏ॒ତମେ॒ଵ ତଚ୍ଚ॑ତୁର୍ଧା-ଵିହି॒ତ-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନଂ॒-ଯଁଜ॑ମା॒ନୋ-ଽପ॑ହତେ ॥ ତେ॑-ଽଭି॒ନୀଯୈ॒ଵାହଃ॑ ପ॒ଶୁମା-ଽଲ॑ଭନ୍ତ । ଅହ୍ନ॑ ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵା ଅଵ॑ର୍ତି-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॑-ମ୍ମୃ॒ତ୍ଯୁମପ॑ଜଘ୍ନିରେ । ତେନା॑ଭି॒ନୀଯେ॑ଵ॒ ରାତ୍ରେଃ॒ ପ୍ରାଚ॑ରନ୍ନ୍ । ରାତ୍ରି॑ଯା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵା ଅଵ॑ର୍ତି-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॑-ମ୍ମୃ॒ତ୍ଯୁମପ॑ଜଘ୍ନିରେ ॥ 44 ॥

ତସ୍ମା॑ଦଭି॒ନୀଯୈ॒ଵାହଃ॑ ପ॒ଶୁମାଲ॑ଭେତ । ଅହ୍ନ॑ ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମା॒ନୋ ଽଵ॑ର୍ତି-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒ନପ॑ନୁଦତେ । ତେନା॑ଭି॒ନୀଯେ॑ଵ॒ ରାତ୍ରେଃ॒ ପ୍ରଚ॑ରେତ୍ । ରାତ୍ରି॑ଯା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମା॒ନୋ ଽଵ॑ର୍ତି-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନ॒-ମ୍ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯା॒ନପ॑ନୁଦତେ ॥ ସ ଏ॒ଷ ଉ॑ପଵସ॒ଥୀଯେ ଽହ॑ନ୍-ଦ୍ଵିଦେଵ॒ତ୍ଯଃ॑ ପ॒ଶୁରାଲ॑ଭ୍ଯତେ । ଦ୍ଵ॒ଯଂ-ଵାଁ ଅ॒ସ୍ମିନ୍ ଁଲୋ॒କେ ଯଜ॑ମାନଃ । ଅସ୍ଥି॑ ଚ ମା॒ଗ୍ଂ॒ସ-ଞ୍ଚ॑ । ଅସ୍ଥି॑ ଚୈ॒ଵ ତେନ॑ ମା॒ଗ୍ଂ॒ସ-ଞ୍ଚ॒ ଯଜ॑ମାନ॒-ସ୍ସଗ୍ଗ୍ ସ୍କୁ॑ରୁତେ ॥ ତା ଵା ଏ॒ତାଃ ପଞ୍ଚ॑ ଦେ॒ଵତାଃ᳚ । ଅ॒ଗ୍ନୀଷୋମା॑-ଵ॒ଗ୍ନି-ର୍ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ ॥ 45 ॥

ପ॒ଞ୍ଚ॒ପ॒ଞ୍ଚୀ ଵୈ ଯଜ॑ମାନଃ । ତ୍ଵମ୍ମା॒ଗ୍ଂ॒ ସଗ୍ଗ୍ ସ୍ନାଵାସ୍ଥି॑ ମ॒ଜ୍ଜା । ଏ॒ତମେ॒ଵ ତତ୍ପ॑ଞ୍ଚଧା ଵିହି॒ତମା॒ତ୍ମାନଂ॑-ଵଁରୁଣପା॒ଶା-ନ୍ମୁ॑ଞ୍ଚତି । ଭେ॒ଷ॒ଜତା॑ଯୈ ନିର୍ଵରୁଣ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ ତଗ୍ଂ ସ॒ପ୍ତଭି॒-ଶ୍ଛନ୍ଦୋ॑ଭିଃ ପ୍ରା॒ତର॑ହ୍ଵଯନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା᳚ଥ୍ସ॒ପ୍ତ ଚ॑ତୁରୁତ୍ତ॒ରାଣି॒ ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି ପ୍ରାତରନୁଵା॒କେ-ଽନୂ᳚ଚ୍ଯନ୍ତେ ॥ ତମେ॒ତଯୋ॑-ପସ॒ମେତ୍ଯୋ-ପା॑ସୀଦନ୍ନ୍ । ଉପା᳚ସ୍ମୈ ଗାଯତା ନର॒ ଇତି॑ । ତସ୍ମା॑ ଦେ॒ତଯା॑ ବହିଷ୍ପଵମା॒ନ ଉ॑ପ॒ସଦ୍ଯଃ॑ ॥ 46 ॥

(ଐ॒ଚ୍ଛ॒ନ୍ - ନ॒ନ॒ଯ॒ଗ୍ଗ୍॒ - ସ୍ତି॒ଷ୍ଠ॒ନ୍ତେ॒ - ଽନୂଚ୍ଯା॒ - ନୂଚ୍ଯ॑ ସ୍ରୁ॒ଵେଣା॑ଘା॒ରମା॒ଘାର୍ଯ॒ - ରାତ୍ରି॑ଯା ଏ॒ଵ ତ-ଦ୍ଦେ॒ଵା ଅଵ॑ର୍ତି-ମ୍ପା॒ପ୍ମାନଂ॑ ମୃ॒ତ୍ଯୁମପ॑ଜଘ୍ନିରେ - ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ॒ - +ନଵ॑ ଚ ) (ଅ. 9)

(ଦେ॒ଵା ଯଜ॑ମାନୋ ଦେ॒ଵା ଦେ॒ଵା ଯଜ॑ମାନୋ॒ ଯଜ॑ମାନୋ-ଽଲଭନ୍ତ॒ ପ୍ରାଚ॑ରଁଲ୍ଲଭେତ॒ ପ୍ରଚ॑ରେ॒ଦାଲ॑ଭ॒ନ୍ତାଲ॑ଭେତ ମୃ॒ତ୍ଯୁମପ॑ଜଘ୍ନିରେ॒ ଭ୍ରାତୃ॑ଵ୍ଯାନ୍)

ଅନୁଵାକଂ 10 - ତ୍ରିଵୃଦାଦିସ୍ତୋମରୂପାଣି ସୋମଙ୍ଗାନି. (ଆଧ୍ଵରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)

ସ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ର ଉ॑ତ୍ତର॒ତଃ ପ୍ରାଜ୍ଵ॑ଲ-ଦ୍ଭୂମ୍ଯ॒ନ୍ତେନ॑ । ଏ॒ଷ ଵାଵ ସ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରଃ । ଯଚ୍ଚାତ୍ଵା॑ଲଃ । ଏ॒ଷ ଉ॑ ଵେ॒ଵ ସ ଭୂ᳚ମ୍ଯ॒ନ୍ତଃ । ଯଦ୍ଵେ᳚ଦ୍ଯ॒ନ୍ତଃ । ତଦେ॒ତତ୍-ତ୍ରି॑ଶ॒ଲ-ନ୍ତ୍ରି॑ପୂରୁ॒ଷମ୍ । ତସ୍ମା॒ତ୍-ତ-ନ୍ତ୍ରି॑ଵିତ॒ସ୍ତ-ଙ୍ଖ॑ନନ୍ତି ॥ ସ ସୁ॑ଵର୍ଣରଜ॒ତାଭ୍ଯା᳚-ଙ୍କୁ॒ଶୀଭ୍ଯା॒-ମ୍ପରି॑ଗୃହୀତ ଆସୀତ୍ । ତଂ-ଯଁଦ॒ସ୍ଯା ଅଦ୍ଧ୍ଯ॒ଜନ॑ଯନ୍ନ୍ । ତସ୍ମା॑ଦାଦି॒ତ୍ଯଃ ॥ 47 ॥

ଅଥ॒ ଯ-ଥ୍ସୁ॑ଵର୍ଣରଜ॒ତାଭ୍ଯା᳚-ଙ୍କୁ॒ଶୀଭ୍ଯା॒-ମ୍ପରି॑ଗୃହୀତ॒ ଆସୀ᳚ତ୍ । ସା-ଽସ୍ଯ॑ କୌଶି॒କତା᳚ ॥ ତ-ନ୍ତ୍ରି॒ଵୃତା॒-ଽଭି ପ୍ରାସ୍ତୁ॑ଵତ । ତ-ନ୍ତ୍ରି॒ଵୃତା ଽଽଦ॑ଦତ । ତ-ନ୍ତ୍ରି॒ଵୃତା ଽଽହ॑ରନ୍ନ୍ । ଯାଵ॑ତୀ ତ୍ରି॒ଵୃତୋ॒ ମାତ୍ରା᳚ ॥ ତ-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନା॒ଭି ପ୍ରାସ୍ତୁ॑ଵତ । ତ-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନାଦ॑ଦତ । ତ-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନାହ॑ରନ୍ନ୍ । ଯାଵ॑ତୀ ପଞ୍ଚଦ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ ॥ 48 ॥

ତଗ୍ଂ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେନା॒ଭି ପ୍ରାସ୍ତୁ॑ଵତ । ତଗ୍ଂ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେନାଦ॑ଦତ । ତଗ୍ଂ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେନାହ॑ରନ୍ନ୍ । ଯାଵ॑ତୀ ସପ୍ତଦ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ତସ୍ଯ॑ ସପ୍ତଦ॒ଶେନ॑ ହ୍ରି॒ଯମା॑ଣସ୍ଯ॒ ତେଜୋ॒ ହରୋ॑-ଽପତତ୍ । ତମେ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ ଶେନା॒ଭି ପ୍ରାସ୍ତୁ॑ଵତ । ତମେ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେନାଦ॑ଦତ । ତମେ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେନାହ॑ରନ୍ନ୍ । ଯାଵ॑ତ୍ଯେକଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ ॥ ତେ ଯତ୍-ତ୍ରି॒ଵୃତା᳚ ସ୍ତୁ॒ଵତେ᳚ ॥ 49 ॥

ତ୍ରି॒ଵୃତୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ॒ମାଦ॑ଦତେ । ତ-ନ୍ତ୍ରି॒ଵୃତୈ॒ଵ ହ॑ରନ୍ତି । ଯାଵ॑ତୀ ତ୍ରି॒ଵୃତୋ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ଅ॒ଗ୍ନିର୍ଵୈ ତ୍ରି॒ଵୃତ୍ । ଯାଵ॒ଦ୍ଵା ଅ॒ଗ୍ନେର୍ଦହ॑ତୋ ଧୂ॒ମ ଉ॒ଦେତ୍ଯାନୁ॒ଵ୍ଯେତି॑ । ତାଵ॑ତୀ ତ୍ରି॒ଵୃତୋ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ଅ॒ଗ୍ନେରେ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତତ୍ । ମାତ୍ରା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସଲୋ॒କତା᳚-ଙ୍ଗମଯନ୍ତି ॥ ଅଥ॒ ଯତ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନ॑ ସ୍ତୁ॒ଵତେ᳚ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ଦ॒ଶେନୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ॒-ମାଦ॑ଦତେ ॥ 50 ॥

ତ-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନୈ॒ଵ ହ॑ରନ୍ତି । ଯାଵ॑ତୀ ପଞ୍ଚଦ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମା॒ ଵୈ ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶଃ । ଏ॒ଷ ହି ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶ୍ଯାମ॑ପକ୍ଷୀ॒ଯତେ᳚ । ପ॒ଞ୍ଚ॒ଦଶ୍ଯା-ମା॑ପୂ॒ର୍ଯତେ᳚ । ଚ॒ନ୍ଦ୍ରମ॑ସ ଏ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତତ୍ । ମାତ୍ରା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସଲୋ॒କତା᳚-ଙ୍ଗମଯନ୍ତି । ଅଥ॒ ଯଥ୍ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେନ॑ ସ୍ତୁ॒ଵତେ᳚ । ସ॒ପ୍ତ॒ଦ॒ଶେନୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ॒ମାଦ॑ଦତେ । ତଗ୍ଂ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶେନୈ॒ଵ ହ॑ରନ୍ତି ॥ 51 ॥

ଯାଵ॑ତୀ ସପ୍ତଦ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତି॒ର୍ଵୈ ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶଃ । ପ୍ର॒ଜାପ॑ତେରେ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତତ୍ । ମାତ୍ରା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସଲୋ॒କତା᳚-ଙ୍ଗମଯନ୍ତି । ଅଥ॒ ଯଦେ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେନ॑ ସ୍ତୁ॒ଵତେ᳚ । ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେନୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ॒-ମାଦ॑ଦତେ । ତମେ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶେନୈ॒ଵ ହ॑ରନ୍ତି । ଯାଵ॑ତ୍ଯେକଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ । ଅ॒ସୌ ଵା ଆ॑ଦି॒ତ୍ଯ ଏ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶଃ । ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯୈ॒ଵୈନ॒-ନ୍ତତ୍ ॥ 52 ॥

ମାତ୍ରା॒ଗ୍ଂ॒ ସାଯୁ॑ଜ୍ଯଗ୍ଂ ସଲୋ॒କତା᳚-ଙ୍ଗମଯନ୍ତି ॥ ତେ କୁ॒ଶ୍ଯୌ᳚ । ଵ୍ଯ॑ଘ୍ନନ୍ନ୍ । ତେ ଅ॑ହୋରା॒ତ୍ରେ ଅ॑ଭଵତାମ୍ । ଅହ॑ରେ॒ଵ ସୁ॒ଵର୍ଣା॑ ଽଭଵତ୍ । ର॒ଜ॒ତା ରାତ୍ରିଃ॑ । ସ ଯଦା॑ଦି॒ତ୍ଯ ଉ॒ଦେତି॑ । ଏ॒ତାମେ॒ଵ ତଥ୍ସୁ॒ଵର୍ଣା᳚-ଙ୍କୁ॒ଶୀମନୁ॒ ସମେ॑ତି । ଅଥ॒ ଯଦ॑ସ୍ତ॒ମେତି॑ । ଏ॒ତାମେ॒ଵ ତ-ଦ୍ର॑ଜ॒ତା-ଙ୍କୁ॒ଶୀମନୁ॒ ସଂଵିଁ॑ଶତି ॥ ପ୍ର॒ହ୍ରାଦୋ॑ ହ॒ ଵୈ କା॑ଯାଧ॒ଵଃ । ଵି॒ରୋଚ॑ନ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ଵ-ମ୍ପୁ॒ତ୍ରମୁଦା᳚ସ୍ଯତ୍ । ସ ପ୍ର॑ଦ॒ରୋ॑-ଽଭଵତ୍ । ତସ୍ମା᳚-ତ୍ପ୍ରଦ॒ରାଦୁ॑ଦ॒କ-ନ୍ନାଚା॑ମେତ୍ ॥ 53 ॥

(ଆ॒ଦି॒ତ୍ଯଃ - ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶସ୍ଯ॒ ମାତ୍ରା᳚ - ସ୍ତୁ॒ଵତେ॑ - ପଞ୍ଚଦ॒ଶେନୈ॒ଵ ତ-ଦ୍ଯଜ॑ମାନ॒ମାଦ॑ଦତେ - ସପ୍ତଦ॒ଶେନୈ॒ଵ ହ॑ରନ୍ - ତ୍ଯାଦି॒ତ୍ଯସ୍ଯୈ॒ଵୈନ॒ନ୍ତ-ଦ୍॒ ଵି॑ଶତି ଚ॒ତ୍ଵାରି॑ ଚ) (ଅ. 10)

ଅନୁଵାକଂ 11 - ସଵନୀଯପଶୁପୁରୋଡାଶାଃ (ଆଧ୍ଵରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)

ଯେ ଵୈ ଚ॒ତ୍ଵାର॒-ସ୍ସ୍ତୋମାଃ᳚ । କୃ॒ତ-ନ୍ତତ୍ । ଅଥ॒ ଯେ ପଞ୍ଚ॑ । କଲି॒-ସ୍ସଃ । ତସ୍ମା॒ଚ୍ଚତୁ॑ଷ୍ଟୋମଃ । ତଚ୍ଚତୁ॑ଷ୍ଟୋମସ୍ଯ ଚତୁଷ୍ଟୋମ॒ତ୍ଵମ୍ ॥ ତଦା॑ହୁଃ । କ॒ତ॒ମାନି॒ ତାନି॒ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଂ॑ଷି । ଯ ଏ॒ତସ୍ଯ॒ ସ୍ତୋମା॒ ଇତି॑ । ତ୍ରି॒ଵୃତ୍-ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶ-ସ୍ସ॑ପ୍ତଦ॒ଶ ଏ॑କଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶଃ ॥ 54 ॥

ଏ॒ତାନି॒ ଵାଵ ତାନି॒ ଜ୍ଯୋତୀଗ୍ଂ॑ଷି । ଯ ଏ॒ତସ୍ଯ॒ ସ୍ତୋମାଃ᳚ ॥ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍ । ସ॒ପ୍ତ॒ଦ॒ଶେନ॑ ହ୍ରି॒ଯମା॑ଣୋ॒ ଵ୍ଯ॑ଲେଶିଷି । ଭି॒ଷଜ୍ଯ॑ତ॒ ମେତି॑ । ତମ॒ଶ୍ଵିନୌ॑ ଧା॒ନାଭି॑-ରଭିଷଜ୍ଯତାମ୍ । ପୂ॒ଷା କ॑ର॒ମ୍ଭେଣ॑ । ଭାର॑ତୀ ପରିଵା॒ପେଣ॑ । ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣୌ ପଯ॒ସ୍ଯ॑ଯା ॥ ତଦା॑ହୁଃ ॥ 55 ॥

ଯଦ॒ଶ୍ଵିଭ୍ଯା᳚-ନ୍ଧା॒ନାଃ । ପୂ॒ଷ୍ଣଃ କ॑ର॒ମ୍ଭଃ । ଭାର॑ତ୍ଯୈ ପରିଵା॒ପଃ । ମି॒ତ୍ରାଵରୁ॑ଣଯୋଃ ପଯ॒ସ୍ଯା-ଽଥ॑ । କସ୍ମା॑ଦେ॒ତେଷାଗ୍ଂ॑ ହ॒ଵିଷା॒ମିନ୍ଦ୍ର॑ମେ॒ଵ ଯ॑ଜ॒ନ୍ତୀତି॑ । ଏ॒ତା ହ୍ଯେ॑ନ-ନ୍ଦେ॒ଵତା॒ ଇତି॑ ବ୍ରୂଯାତ୍ । ଏ॒ତୈର୍-ହ॒ଵିର୍ଭି॒-ରଭି॑ଷଜ୍ଯ॒ଗ୍ଗ୍॒-ସ୍ତସ୍ମା॒ଦିତି॑ ॥ ତଂ-ଵଁସ॑ଵୋ॒-ଽଷ୍ଟାକ॑ପାଲେନ ପ୍ରାତସ୍ସଵ॒ନେ॑-ଽଭିଷଜ୍ଯନ୍ନ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରା ଏକା॑ଦଶକପାଲେନ॒ ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନେ॒ ସଵ॑ନେ । ଵିଶ୍ଵେ॑ ଦେ॒ଵା ଦ୍ଵାଦ॑ଶକପାଲେନ ତୃତୀଯସଵ॒ନେ ॥ 56 ॥

ସ ଯଦ॒ଷ୍ଟାକ॑ପାଲା-ନ୍ପ୍ରାତସ୍ସଵ॒ନେ କୁ॒ର୍ଯାତ୍ । ଏକା॑ଦଶକପାଲା॒-ନ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନେ॒ ସଵ॑ନେ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶକପାଲାଗ୍ ସ୍ତୃତୀଯ ସଵ॒ନେ । ଵିଲୋ॑ମ॒ ତ-ଦ୍ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ କ୍ରିଯେତ । ଏକା॑ଦଶକପାଲାନେ॒ଵ ପ୍ରା॑ତସ୍ସଵ॒ନେ କୁ॑ର୍ଯାତ୍ । ଏକା॑ଦଶକପାଲା॒-ନ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନେ॒ ସଵ॑ନେ । ଏକା॑ଦଶକପାଲାଗ୍ ସ୍ତୃତୀଯ ସଵ॒ନେ । ଯ॒ଜ୍ଞସ୍ଯ॑ ସଲୋମ॒ତ୍ଵାଯ॑ ॥ ତଦା॑ହୁଃ । ଯ-ଦ୍ଵସୂ॑ନା-ମ୍ପ୍ରାତସ୍ସଵ॒ନମ୍ । ରୁ॒ଦ୍ରାଣା॒-ମ୍ମାଦ୍ଧ୍ଯ॑ନ୍ଦିନ॒ଗ୍ଂ॒ ସଵ॑ନମ୍ । ଵିଶ୍ଵେ॑ଷା-ନ୍ଦେ॒ଵାନା᳚-ନ୍ତୃତୀଯସଵ॒ନମ୍ । ଅଥ॒ କସ୍ମା॑ଦେ॒ତେଷାଗ୍ଂ॑ ହ॒ଵିଷା॒ମିନ୍ଦ୍ର॑ମେ॒ଵ ଯ॑ଜ॒ନ୍ତୀତି॑ । ଏ॒ତା ହ୍ଯେ॑ନ-ନ୍ଦେ॒ଵତା॒ ଇତି॑ ବ୍ରୂଯାତ୍ । ଏ॒ତୈର୍-ହ॒ଵିର୍ଭି॒ରଭି॑ଷଜ୍ଯ॒ଗ୍ଗ୍॒ ସ୍ତସ୍ମା॒ଦିତି॑ ॥ 57 ॥

(ଏ॒କ॒ଵି॒ଗ୍ଂ॒ଶ-ଆ॑ହୁ-ସ୍ତୃତୀଯସଵ॒ନେ-ପ୍ରା॑ତସ୍ସଵ॒ନ-ମ୍ପଞ୍ଚ॑ ଚ) (ଅ. 11)

ଅନୁଵାକଂ 12 - ସପ୍ତଛନ୍ଦାଂସି ପ୍ରପଞ୍ଚ୍ଯନ୍ତେ (ଆଧ୍ଵରବ୍ରାହ୍ମଣମ୍)

ତସ୍ଯାଵା॑ଚୋ-ଽଵପା॒ଦାଦ॑ବିଭଯୁଃ । ତମେ॒ତେଷୁ॑ ସ॒ପ୍ତସୁ॒ ଛନ୍ଦଃ॑ ସ୍ଵଶ୍ରଯନ୍ନ୍ । ଯଦଶ୍ର॑ଯନ୍ନ୍ । ତଚ୍ଛ୍ରା॑ଯ॒ନ୍ତୀଯ॑ସ୍ଯ ଶ୍ରାଯନ୍ତୀଯ॒ତ୍ଵମ୍ । ଯଦଵା॑ରଯନ୍ନ୍ । ତ-ଦ୍ଵା॑ରଵ॒ନ୍ତୀଯ॑ସ୍ଯ ଵାରଵନ୍ତୀଯ॒ତ୍ଵମ୍ ॥ ତସ୍ଯାଵା॑ଚ ଏ॒ଵାଵ॑ପା॒ଦାଦ॑ବିଭଯୁଃ । ତସ୍ମା॑ ଏ॒ତାନି॑ ସ॒ପ୍ତ ଚ॑ତୁରୁତ୍ତ॒ରାଣି॒ ଛନ୍ଦା॒ଗ୍॒ସ୍ଯୁପା॑ଦଧୁଃ । ତେଷା॒ମତି॒ ତ୍ରୀଣ୍ଯ॑ରିଚ୍ଯନ୍ତ । ନ ତ୍ରୀଣ୍ଯୁଦ॑ଭଵନ୍ନ୍ ॥ 58 ॥

ସ ବୃ॑ହ॒ତୀମେ॒ଵା-ସ୍ପୃ॑ଶତ୍ । ଦ୍ଵାଭ୍ଯା॑ମ॒କ୍ଷରା᳚ଭ୍ଯାମ୍ । ଅ॒ହୋ॒ରା॒ତ୍ରାଭ୍ଯା॑ମେ॒ଵ ॥ ତଦା॑ହୁଃ । କ॒ତ॒ମା ସା ଦେ॒ଵାକ୍ଷ॑ରା ବୃହ॒ତୀ । ଯସ୍ଯା॒-ନ୍ତ-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯତି॑ଷ୍ଠତ୍ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶ ପୌର୍ଣମା॒ସ୍ଯଃ॑ । ଦ୍ଵାଦ॒ଶାଷ୍ଟ॑କାଃ । ଦ୍ଵାଦ॑ଶାମାଵା॒ସ୍ଯାଃ᳚ । ଏ॒ଷା ଵାଵ ସା ଦେ॒ଵାକ୍ଷ॑ରା ବୃହ॒ତୀ ॥ 59 ॥

ଯସ୍ଯା॒-ନ୍ତ-ତ୍ପ୍ର॒ତ୍ଯତି॑ଷ୍ଠ॒ଦିତି॑ ॥ ଯାନି॑ ଚ॒ ଛନ୍ଦାଗ୍॑-ସ୍ଯ॒ତ୍ଯରି॑ଚ୍ଯନ୍ତ । ଯାନି॑ ଚ॒ ନୋଦଭ॑ଵନ୍ନ୍ । ତାନି॒ ନିର୍ଵୀ᳚ର୍ଯାଣି ହୀ॒ନାନ୍ଯ॑ମନ୍ଯନ୍ତ । ସା ଽବ୍ର॑ଵୀ-ଦ୍ବୃହ॒ତୀ । ମାମେ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ମାମୁପ॒ ସଗ୍ଗ୍ ଶ୍ର॑ଯ॒ତେତି॑ । ଚ॒ତୁର୍ଭି॑ର॒କ୍ଷରୈ॑-ରନୁ॒ଷ୍ଟୁଗ୍-ବୃ॑ହ॒ତୀ-ନ୍ନୋଦ॑ଭଵତ୍ । ଚ॒ତୁର୍ଭି॑ର॒କ୍ଷରୈଃ᳚ ପ॒ଙ୍କ୍ତି-ର୍ବୃ॑ହ॒ତୀ-ମତ୍ଯ॑ରିଚ୍ଯତ । ତସ୍ଯା॑ମେ॒ତାନି॑ ଚ॒ତ୍ଵାର୍ଯ॒କ୍ଷରା᳚ଣ୍ଯ-ପ॒ଚ୍ଛିଦ୍ଯା॑-ଦଧାତ୍ ॥ 60 ॥

ତେ ବୃ॑ହ॒ତୀ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ବୃ॒ହ॒ତୀମୁପ॒ ସମ॑ଶ୍ରଯତାମ୍ ॥ ଅ॒ଷ୍ଟା॒ଭି-ର॒କ୍ଷରୈ॑ରୁ॒ଷ୍ଣିଗ୍-ବୃ॑ହ॒ତୀ-ନ୍ନୋଦ॑ଭଵତ୍ । ଅ॒ଷ୍ଟା॒ଭିର॒କ୍ଷରୈ᳚ସ୍ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁଗ୍-ବୃ॑ହ॒ତୀ-ମତ୍ଯ॑ରିଚ୍ଯତ । ତସ୍ଯା॑ମେ॒ତା-ନ୍ଯ॒ଷ୍ଟାଵ॒କ୍ଷରା᳚ଣ୍ଯ-ପ॒ଚ୍ଛିଦ୍ଯା॑ଦଧାତ୍ । ତେ ବୃ॑ହ॒ତୀ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ବୃ॒ହ॒ତୀମୁପ॒ ସମ॑ଶ୍ରଯତାମ୍ । ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶଭି॑-ର॒କ୍ଷରୈ᳚-ର୍ଗାଯ॒ତ୍ରୀ-ବୃ॑ହ॒ତୀ-ନ୍ନୋଦ॑ଭଵତ୍ । ଦ୍ଵା॒ଦ॒ଶଭି॑-ର॒କ୍ଷରୈ॒-ର୍ଜଗ॑ତୀ-ବୃହ॒ତୀ-ମତ୍ଯ॑ରିଚ୍ଯତ । ତସ୍ଯା॑ମେ॒ତାନି॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶା॒କ୍ଷରା᳚ଣ୍ଯ-ପ॒ଚ୍ଛିଦ୍ଯା॑ଦଧାତ୍ ॥ 61 ॥

ତେ ବୃ॑ହ॒ତୀ ଏ॒ଵ ଭୂ॒ତ୍ଵା । ବୃ॒ହ॒ତୀମୁପ॒ ସମ॑ଶ୍ରଯତାମ୍ ॥ ସୋ᳚-ଽବ୍ରଵୀତ୍-ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ । ଛନ୍ଦାଗ୍ଂ॑ସି॒ ରଥୋ॑ ମେ ଭଵତ । ଯୁ॒ଷ୍ମାଭି॑-ର॒ହମେ॒ତ-ମଦ୍ଧ୍ଵା॑ନ॒ମନୁ॒ ସଞ୍ଚ॑ରା॒ଣୀତି॑ । ତସ୍ଯ॑ ଗାଯ॒ତ୍ରୀ ଚ॒ ଜଗ॑ତୀ ଚ ପ॒କ୍ଷାଵ॑ଭଵତାମ୍ । ଉ॒ଷ୍ଣିକ୍ଚ॑ ତ୍ରି॒ଷ୍ଟୁପ୍ଚ॒ ପ୍ରଷ୍ଟ୍ଯୌ᳚ । ଅ॒ନୁ॒ଷ୍ଟୁପ୍ଚ॑ ପ॒ଙ୍କ୍ତିଶ୍ଚ॒ ଧୁର୍ଯୌ᳚ । ବୃ॒ହ॒ତ୍ଯେ॑ଵୋଦ୍ଧିର॑ଭଵତ୍ । ସ ଏ॒ତ-ଞ୍ଛ॑ନ୍ଦୋର॒ଥମା॒ସ୍ଥାଯ॑ । ଏ॒ତମଦ୍ଧ୍ଵା॑ନ॒ମନୁ॒ ସମ॑ଚରତ୍ । ଏ॒ତଗ୍ଂ ହ॒ ଵୈ ଛ॑ନ୍ଦୋର॒ଥମା॒ସ୍ଥାଯ॑ । ଏ॒ତମଦ୍ଧ୍ଵା॑ନ॒ମନୁ॒ ସଞ୍ଚ॑ରତି । ଯେନୈ॒ଷ ଏ॒ତ-ଥ୍ସ॒ଚଂର॑ତି । ଯ ଏ॒ଵଂ-ଵିଁ॒ଦ୍ଵାନ୍-ଥ୍ସୋମେ॑ନ॒ ଯଜ॑ତେ । ଯ ଉ॑ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑ ॥ 62 ॥

(ଅ॒ଭ॒ଵ॒ନ୍ - ଵାଵ ସା ଦେ॒ଵାକ୍ଷ॑ରା ବୃହ॒ - ତ୍ଯ॑ଦଧା॒-ଦ୍- ଦ୍ଵାଦ॑ଶା॒କ୍ଷରା᳚ଣ୍ଯପ॒ଚ୍ଛିଦ୍ଯା॑ଦଧା - ଦା॒ସ୍ଥାଯ॒ ଷଟ୍ଚ॑) (ଅ. 12)

(ଅ॒ଗ୍ନେଃ କୃତ୍ତି॑କା॒ - ଯ-ତ୍ପୁଣ୍ଯଂ॑ - ଦେ॒ଵସ୍ଯ॑ ସଵି॒ତୁ--ର୍ ବ୍ର॑ହ୍ମଵା॒ଦିନଃ॒ କ - ତ୍ଯୃ॒ତମେ॒ଵ - ଦେ॒ଵା ଵା - ଆଯୁ॑ଷଃ ପ୍ରା॒ଣ - ମିନ୍ଦ୍ରୋ॑ ଦଧୀ॒ଚୋ -ଦେ॑ଵାସୁ॒ରା-ସ୍ସ ପ୍ର॒ଜାପ॑ତିଃ॒ - ସ ସ॑ମୁ॒ଦ୍ରୋ - ଯେ ଵୈ ଚ॒ତ୍ଵାର॒ - ସ୍ତସ୍ଯାଵା॑ଚୋ॒ ଦ୍ଵାଦ॑ଶ)

(ଅ॒ଗ୍ନେଃ କୃତ୍ତି॑କା - ଦେଵଗୃ॒ହା - ଋ॒ତମେ॒ଵ - ଵୈ᳚ଶ୍ଵଦେ॒ଵେନ॒ - ତେ ତଦ॑ନ୍ତ॒ - ତ-ମ୍ପ॑ଞ୍ଚଦ॒ଶେନ॒ - ତେ ବୃ॑ହ॒ତୀ ଏ॒ଵ ଦ୍ଵିଷ॑ଷ୍ଟିଃ)

(ଅ॒ଗ୍ନେଃ କୃତ୍ତି॑କା॒ - ଯ ଉ ॑ଚୈନମେ॒ଵଂ-ଵେଁଦ॑)

॥ ହରିଃ॑ ଓମ୍ ॥

॥ କୃଷ୍ଣ ଯଜୁର୍ଵେଦୀଯ ତୈତ୍ତିରୀଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେ ପ୍ରଥମାଷ୍ଟକେ ପଞ୍ଚମଃ ପ୍ରପାଠକ-ସ୍ସମାପ୍ତଃ ।

Roman (IAST) Transliteration

kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhakaḥ - nakṣatreṣṭikāṇḍam

o-nnamaḥ paramātmane, śrī mahāgaṇapataye namaḥ,

śrī gurubhyo namaḥ | ha॒riḥ॒ om ||

anuvākaṃ 1 - nakṣatreṣṭakāmantrāḥ, vikṛtirūpacayanagatāḥ

a॒gneḥ kṛtti̭kāḥ | śu॒kra-mpa॒rastā॒-jjyoti̭-ra॒vastā᳚t || pra॒jāpa̭te rohi॒ṇī | āpaḥ̭ pa॒rastā॒doṣa̭dhayo॒ 'vastā᳚t || soma̭syenva॒kā vita̭tāni | pa॒rastā॒dvaya̭nto॒ 'vastā᳚t || ru॒drasya̭ bā॒hū | mṛ॒ga॒yavaḥ̭ pa॒rastā᳚dvikṣā॒ro̭-'vastā᳚t || adi̭tyai॒ puna̭rvasū | vātaḥ̭ pa॒rastā̭dā॒rdra-ma॒vastā᳚t || 1 ||

bṛha॒spate᳚sti॒ṣyaḥ̭ | juhva̭taḥ pa॒rastā॒-dyaja̭mānā a॒vastā᳚t || sa॒rpāṇā̭-māśre॒ṣāḥ | a॒bhyā॒gaccha̭ntaḥ pa॒rastā̭dabhyā॒nṛtya̭nto॒-'vastā᳚t || pi॒tṛ॒ṇā-mma॒ghāḥ | ru॒dantaḥ̭ pa॒rastā̭dapabhra॒gṃ॒śo̭-'vastā᳚t || a॒rya॒mṇaḥ pūrve॒ phalgṷnī | jā॒yā pa॒rastā̭dṛṣa॒bho̭-'vastā᳚t || bhaga॒syotta̭re | va॒ha॒tavaḥ̭ pa॒rastā॒dvaha̭mānā a॒vastā᳚t || 2 ||

de॒vasya̭ savi॒tur-hastaḥ̭ | pra॒sa॒vaḥ pa॒rastā᳚-thsa॒nira॒vastā᳚t || indra̭sya ci॒trā | ṛ॒ta-mpa॒rastā᳚-thsa॒tya-ma॒vastā᳚t || vā॒yo-rniṣṭyā᳚ vra॒tatiḥ̭ | pa॒rastā॒-dasi̭ddhi-ra॒vastā᳚t || i॒ndrā॒gni॒yo-rviśā̭khe | yu॒gāni̭ pa॒rastā᳚t-kṛ॒ṣamā̭ṇā a॒vastā᳚t || mi॒trasyā̭-nūrā॒dhāḥ | a॒bhyā॒roha̭t-pa॒rastā̭-da॒bhyārṷ̄ḍha-ma॒vastā᳚t || 3 ||

indra̭sya rohi॒ṇī | śṛ॒ṇat-pa॒rastā᳚t-pratiśṛ॒ṇa-da॒vastā᳚t || nir-ṛ̭tyai-mūla॒varha̭ṇī | pra॒ti॒bha॒ñjantaḥ̭ pa॒rastā᳚t-pratiśṛ॒ṇanto॒-'vastā᳚t || a॒pā-mpūrvā̭ aṣā॒ḍhāḥ | varcaḥ̭ pa॒rastā॒-thsami̭ti-ra॒vastā᳚t || viśvḙṣā-nde॒vānā॒-mutta̭rāḥ | a॒bhi॒jaya̭t-pa॒rastā̭-da॒bhiji̭ta-ma॒vastā᳚t || vi॒ṣṇo᳚-śśro॒ṇā pṛ॒cchamā̭nāḥ | pa॒rastā॒t-panthā̭ a॒vastā᳚t || 4 ||

vasṷ̄nā॒g॒ śravi̭ṣṭhāḥ | bhū॒ta-mpa॒rastā॒-dbhūti̭ra॒vastā᳚t || indra̭sya-śa॒tabhi̭ṣak | vi॒śvavya̭cāḥ pa॒rastā᳚-dvi॒śvakṣi̭ti-ra॒vastā᳚t || a॒jasyaika̭padaḥ॒ pūrve᳚ proṣṭhapa॒dāḥ | vai॒śvā॒na॒ra-mpa॒rastā᳚-dvaiśvāvasa॒va-ma॒vastā᳚t || ahe᳚rbu॒dhniya॒-syotta̭re | a॒bhi॒ṣi॒ñcantaḥ̭ pa॒rastā̭-dabhiṣu॒ṇvanto॒-'vastā᳚t || pū॒ṣṇo re॒vatī᳚ | gāvaḥ̭ pa॒rastā᳚-dva॒thsā a॒vastā᳚t || a॒śvino̭raśva॒yujau᳚ | grāmaḥ̭ pa॒rastā॒thsenā॒ 'vastā᳚t || ya॒masyā̭pa॒bhara̭ṇīḥ | a॒pa॒karṣa̭ntaḥ pa॒rastā̭-dapa॒vaha̭nto॒-'vastā᳚t || pū॒rṇā pa॒ścādu॒ta pū॒rṇā pu॒rastā॒dunma̭dhya॒taḥ pau᳚rṇamā॒sī ji̭gāya | tasyā᳚-nde॒vā adhi̭ saṃ॒va~sa̭nta utta॒me nāka̭ i॒ha mā̭dayantām ||, yattḙ de॒vā ada̭dhu rbhāga॒dheya॒mamā̭vāsye saṃ॒va~sa̭nto mahi॒tvā | sāno̭ ya॒jña-mpi̭pṛhi viśvavāre ra॒yi-nno̭ dhehi subhage su॒vīra᳚m || || 5 ||

(ā॒rdrama॒vastā॒-d- vaha̭mānā a॒vastā̭ - da॒bhyārṷ̄ḍhama॒vastā॒t - panthā̭ a॒vastā᳚-d- va॒thsā a॒vastā॒-tpañca̭ ca) (a. 1)

anuvākaṃ 2 - karmānuṣṭhānārhaḥ nakṣatrarūpaḥ puṇyakālaḥ

ya-tpuṇya॒-nnakṣa̭tram | ta-dba-ṭkṷrvītopavyu॒ṣam | ya॒dā vai sūrya̭ u॒deti̭ | atha॒ nakṣa̭tra॒-nnaiti̭ | yāva̭ti॒ tatra॒ sūryo॒ gacche᳚t | yatra̭ jagha॒nya̭-mpaśye᳚t | tāva̭ti kurvīta ya-tkā॒rī syāt | pu॒ṇyā॒ha e॒va kṷrute | e॒vagṃ ha॒ vai ya॒jñeṣṷ-ñca śa॒tadyṷmna-ñca mā॒thsyo ni̭ravasāya॒yā-ñca̭kāra || 6 ||

yo vai na̭kṣa॒triya̭-mpra॒jāpa̭tiṃ॒-ve~da̭ | u॒bhayo̭renaṃ-lo~॒kayo᳚rviduḥ | hasta̭ e॒vāsya॒ hastaḥ̭ | ci॒trā śiraḥ̭ | niṣṭyā॒ hṛda̭yam | ū॒rū viśā̭khe | pra॒ti॒ṣṭhā 'nṷ̄rā॒dhāḥ | e॒ṣa vai na̭kṣa॒triyaḥ̭ pra॒jāpa̭tiḥ | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | u॒bhayo̭renaṃ-lo~॒kayo᳚rviduḥ || 7 ||

a॒smiggścā॒-muṣmigg̭śca || yā-ṅkā॒mayḙta duhi॒tara̭-mpri॒yā syā॒diti̭ | tā-nniṣṭyā̭yā-ndadyāt | pri॒yaiva bha̭vati | neva॒ tu puna॒rāga̭cchati || a॒bhi॒jinnāma॒ nakṣa̭tram | u॒pari̭ṣṭā-daṣā॒ḍhānā᳚m | a॒vastā᳚cchro॒ṇāyai᳚ | de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te de॒vāstasmi॒-nnakṣa̭tre॒-'bhya̭jayann || 8 ||

yada॒bhyaja̭yann | tada̭bhi॒jito̭-'bhiji॒ttvam | ya-ṅkā॒mayḙtā-napaja॒yya-ñja̭ye॒diti̭ | tame॒tasmi॒-nnakṣa̭tre yātayet | a॒na॒pa॒ja॒yyame॒va ja̭yati | pā॒papa̭rājitamiva॒ tu || pra॒jāpa̭tiḥ pa॒śūna̭sṛjata | te nakṣa̭tra-nnakṣatra॒-mupā̭tiṣṭhanta | te sa॒māva̭nta e॒vābha̭vann | te re॒vatī॒-mupā̭tiṣṭhanta || 9 ||

te re॒vatyā॒-mprābha̭vann | tasmā᳚-dre॒vatyā᳚-mpaśū॒nā-ṅkṷrvīta | ya-tkiñcā᳚rvā॒cīna॒gṃ॒ somā᳚t | praiva bha̭vanti || sa॒li॒laṃ-vā~ i॒dama̭nta॒rāsī᳚t | yadata̭rann | ta-ttāra̭kāṇā-ntāraka॒tvam | yo vā i॒ha yaja̭te | a॒mugṃ salo॒ka-nna̭kṣate | tannakṣa̭trāṇā-nnakṣatra॒tvam || 10 ||

de॒va॒gṛ॒hā vai nakṣa̭trāṇi | ya e॒vaṃ-ve~da̭ | gṛ॒hyḙva bha̭vati || yāni॒ vā i॒māni̭ pṛthi॒vyāści॒trāṇi̭ | tāni॒ nakṣa̭trāṇi | tasmā̭-daślī॒lanā̭magg-ści॒tre | nāva̭sye॒nna ya̭jeta | yathā̭ pāpā॒he kṷru॒te | tā॒dṛge॒va tat || de॒va॒na॒kṣa॒trāṇi॒ vā a॒nyāni̭ || 11 ||

ya॒ma॒na॒kṣa॒trāṇya॒nyāni̭ | kṛtti̭kāḥ pratha॒mam | viśā̭khe utta॒mam | tāni̭ devanakṣa॒trāṇi̭ | a॒nū॒rā॒dhāḥ pra̭tha॒mam | a॒pa॒bhara̭ṇī-rutta॒mam | tāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ | yāni̭ devanakṣa॒trāṇi̭ | tāni॒ dakṣi̭ṇena॒ pari̭yanti | yāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ || 12 ||

tānyutta̭reṇa || anvḙṣāmarā॒thsmeti̭ | tada̭nūrā॒dhāḥ | jye॒ṣṭhamḙṣā-mavadhi॒ṣmeti̭ | tajjye᳚ṣṭha॒ghnī | mūla̭meṣāmavṛkṣā॒meti̭ | ta-nmṷ̄la॒varha̭ṇī | yannāsa̭hanta | tada̭ṣā॒ḍhāḥ | yadaślo̭ṇat || 13 ||

tacchro॒ṇā | yadaśṛ̭ṇot | tacchravi̭ṣṭhāḥ | yaccha॒ta-mabhi̭ṣajyann | taccha॒tabhi̭ṣak | pro॒ṣṭha॒pa॒deṣūda̭yacchanta | re॒vatyā̭maravanta | a॒śva॒yujo̭rayuñjata | a॒pa॒bhara̭ṇī॒ṣva pā̭vahann | tāni॒ vā e॒tāni̭ yamanakṣa॒trāṇi̭ || yānye॒va dḙvanakṣa॒trāṇi̭ | teṣṷ kurvīta yatkā॒rī syāt | pu॒ṇyā॒ha e॒va kṷrute || 14 ||

(ca॒kā॒ - rai॒vaṃ-ve~do॒bhayo̭ renaṃ-lo~॒kayo᳚rvidu - rajayan - re॒vatī॒mupā̭tiṣṭhanta - nakṣatra॒tva - ma॒nyāni॒ - yāni̭ yamanakṣa॒trā - ṇyaślo̭ṇa--dyamanakṣa॒trāṇi॒ trīṇi̭ ca) (a. 2)

anuvākaṃ 3 - karmānuṣṭhānārhaḥ divasabhāgarūpaḥ heyopādeyakāla vibhāgaḥ

de॒vasya̭ savi॒tuḥ prā॒taḥ pra̭sa॒vaḥ prā॒ṇaḥ | varṷṇasya sā॒yamā̭sa॒vo̭-'pā॒naḥ || ya-tpra̭tī॒cīna̭-mprāta॒stanā᳚t | prā॒cīnagṃ̭ saṅga॒vāt | tato̭ de॒vā a̭gniṣṭo॒ma-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || mi॒trasya̭ saṅga॒vaḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ |

tasmā॒ttarhi̭ pa॒śavaḥ̭ sa॒māya̭nti || ya-tpra̭tī॒cīnagṃ̭ saṅga॒vāt || 15 ||

prā॒cīna̭-mma॒ddhyandi̭nāt | tato̭ de॒vā u॒kthya̭-nnira̭mimata | tat-tadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || bṛha॒spate᳚-rma॒ddhyandi̭naḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā॒ttarhi॒ tekṣṇi̭ṣṭha-ntapati || yat-pra̭tī॒cīna̭-mma॒ddhyandi̭nāt | prā॒cīna̭-maparā॒hṇāt | tato̭ de॒vā-ṣṣo̭ḍa॒śina॒-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || 16 ||

bhaga̭syāparā॒hṇaḥ | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā̭daparā॒hṇe kṷmā॒ryo̭ bhaga̭mi॒cchamā̭nā-ścaranti || yat-pra̭tī॒cīna̭maparā॒hṇāt | prā॒cīnagṃ̭ sā॒yāt | tato̭ de॒vā a̭tirā॒tra-nnira̭mimata | tattadātta̭vīrya-nnirmā॒rgaḥ || varṷṇasya sā॒yam | tat-puṇya̭-nteja॒svyahaḥ̭ | tasmā॒ttarhi॒ nānṛ̭taṃ-va~det || 17 ||

brā॒hma॒ṇo vā a̭ṣṭāvi॒gṃ॒śo nakṣa̭trāṇām | sa॒mā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇi | ca॒tvārya̭ślī॒lāni̭ | tāni॒ nava̭ | yacca̭ pa॒rastā॒nnakṣa̭trāṇāṃ॒-ya~ccā॒vastā᳚t | tānyekā̭daśa | brā॒hma॒ṇo dvā̭da॒śaḥ | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsaṃ̭va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñcara̭ti | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsya̭ vra॒ta-ṅgu॒pta-mbha̭vati || sa॒mā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇi | ca॒tvārya̭ślī॒lāni̭ | tāni॒ nava̭ | ā॒gne॒yī rātriḥ̭ | ai॒ndramahaḥ̭ | tānyekā̭daśa | ā॒di॒tyo dvā̭da॒śaḥ | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsaṃ̭va~thsa॒raṃ-vra~॒ta-ñcara̭ti | saṃ॒va~॒thsa॒reṇai॒vāsya̭ vra॒ta-ṅgu॒pta-mbha̭vati || 18 ||

(sa॒ṅga॒vāth - ṣo̭ḍa॒śina॒-nnira̭mimata॒ tattadātta̭vīrya-nnirmā॒go - va̭de-d- bhavati samā॒nasyāhnaḥ॒ pañca॒ puṇyā̭ni॒ nakṣa̭trāṇya॒ṣṭau ca̭) (a. 3)

anuvākaṃ 4 - somaśeṣabhūtā pātrastutiḥ.(ādhvarabrāhmaṇaśeṣaḥ)

bra॒hma॒vā॒dino̭ vadanti | kati॒ pātrā̭ṇi ya॒jñaṃ-va~̭ha॒ntīti̭ | trayo̭da॒śeti̭ brūyāt | sa yadbrū॒yāt | kastāni॒ nira̭mimī॒teti̭ | pra॒jāpa̭ti॒riti̭ brūyāt | sa yadbrū॒yāt | kuta॒stāni॒ nira̭mimī॒teti̭ | ā॒tmana॒ iti̭ | prā॒ṇā॒pā॒nābhyā̭-me॒vopāg̭-śvantaryā॒mau nira̭mimīta || 19 ||

vyā॒nādṷpāgṃśu॒ sava̭nam | vā॒ca ai᳚ndravāya॒vam | da॒kṣa॒kra॒tubhyā᳚-mmaitrāvaru॒ṇam | śrotrā̭dāśvi॒nam | cakṣṷṣa-śśu॒krā ma॒nthinau᳚ | ā॒tmana̭ āgraya॒ṇam | aṅge᳚bhya u॒kthya᳚m | āyṷṣo dhru॒vam | pra॒ti॒ṣṭhāyā̭ ṛtupā॒tre || ya॒jñaṃ-vā~va ta-mpra॒jāpa̭ti॒-rnira̭mimīta | sa nirmi̭to॒ nāddhri̭yata॒ sama̭vlīyata | sa e॒tā-npra॒jāpa̭ti-rapivā॒pāna̭-paśyat | tānnira̭vapat | tairvai sa ya॒jñamapya̭vapat | yada̭pivā॒pā bhava̭nti | ya॒jñasya॒ dhṛtyā॒ asaṃ̭vla~yāya || 20 ||

(u॒pā॒g॒śva॒nta॒ryā॒mau nira̭mimītā- mimīta॒ ṣaṭ ca̭) (a. 4)

anuvākaṃ 5 - cāturmāsyaśeṣā vapanamantrāḥ, (rājasūyabrāhmaṇam)

ṛ॒tame॒va pa̭rame॒ṣṭhi | ṛ॒ta-nnātyḙti॒ ki-ñca॒na | ṛ॒te sa̭mu॒dra āhi̭taḥ | ṛ॒te bhūmi̭ri॒yagg śri॒tā | a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye || 21 ||

tapa̭sā॒-'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒-bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || ya-dgha॒rmaḥ pa॒ryava̭rtayat | antā᳚-npṛthi॒vyā di॒vaḥ | a॒gnirīśā̭na॒ oja̭sā | varṷṇo dhī॒tibhiḥ̭ sa॒ha || 22 ||

indro̭ ma॒rudbhi॒-ssakhi̭bhi-ssa॒ha || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒bhiva̭rtaye || 23 ||

tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || yo a॒syāḥ pṛ̭thi॒vyāstva॒ci | ni॒va॒rtaya॒tyoṣa̭dhīḥ | a॒gnirīśā̭na॒ oja̭sā | varṷṇo dhī॒tibhiḥ̭ sa॒ha | indro̭ ma॒rudbhi॒-ssakhi̭bhi-ssa॒ha || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ || 24 ||

śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒-bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dva॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || 25 ||

eka॒-mmāsa॒-muda̭sṛjat | pa॒ra॒me॒ṣṭhī pra॒jābhyaḥ̭ | tenā᳚bhyo॒ maha॒ āva̭hat | a॒mṛta॒-mmartyā᳚bhyaḥ | pra॒jāmanu॒ prajā̭yase | tadṷ te martyā॒mṛta᳚m | yena॒ māsā̭ ardhamā॒sāḥ | ṛ॒tavaḥ̭ parivathsa॒rāḥ | yena॒ te te᳚ prajāpate | ī॒jā॒nasya॒ nyava̭rtayann || 26 ||

tenā॒hama॒sya brahma̭ṇā | niva̭rtayāmi jī॒vase᳚ || a॒gnisti॒gmena̭ śo॒ciṣā᳚ | tapa॒ ākrā᳚nta-mu॒ṣṇihā᳚ | śira॒stapa॒syāhi̭tam | vai॒śvā॒na॒rasya॒ teja̭sā | ṛ॒tenā᳚sya॒ niva̭rtaye | sa॒tyena॒ pari̭vartaye | tapa̭sā॒ 'syānṷvartaye | śi॒venā॒syopa̭vartaye | śa॒gmenā᳚syā॒bhiva̭rtaye | tadṛ॒ta-nta-thsa॒tyam | ta-dvra॒ta-ntaccha̭keyam | tena̭ śakeya॒-ntena̭ rāddhyāsam || 27 ||

(pari̭vartaye - sa॒hā - bhiva̭rtaya - u॒ṣṇihā̭ - rāddhyāsaṃ॒ - nyava̭rtaya॒n - nupa̭vartaye ca॒tvāri̭ ca) (a. 5)

anuvākaṃ 6 - cāturmāsyaśeṣā vapanavidhiḥ (rājasūyabrāhmaṇam)

de॒vā vai ya-dya॒jñe 'kṷrvata | tadasṷrā akurvata | te-'sṷrā ū॒rdhva-mpṛ॒ṣṭhebhyo॒ nāpa̭śyann | te keśā॒nagrḙ-'vapanta | atha॒ śmaśrṷ̄ṇi | atho̭papa॒kṣau | tata॒ste-'vā᳚ñca āyann | parā̭-'bhavann | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | avāṃ̭eti || 28 ||

atho॒ parai॒va bha̭vati | atha̭ de॒vā ū॒rdhva-mpṛ॒ṣṭhebhyo̭-'paśyann | ta ṷpapa॒kṣāvagrḙ-'vapanta | atha॒ śmaśrṷ̄ṇi | atha॒ keśāṋ | tata॒stḙ-'bhavann | su॒va॒rgaṃ-lo~॒kamā̭yann | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | bhava̭tyā॒tmanā᳚ | atho̭ suva॒rgaṃ-lo~॒kamḙti || 29 ||

athai॒ta-nmanṷ-rva॒ptre mi̭thu॒na-ma̭paśyat | sa śmaśrū॒ṇyagrḙ-'vapata | atho̭papa॒kṣau | atha॒ keśāṋ | tato॒ vai sa prājā̭yata pra॒jayā̭ pa॒śubhiḥ̭ | yasyai॒vaṃ-va~pa̭nti | pra pra॒jayā̭ pa॒śubhi̭-rmithu॒nai-rjā̭yate || de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | te saṃ̭va~thsa॒re vyāya̭cchanta | tā-nde॒vāścā̭tu-rmā॒syaire॒vābhi prāyṷñjata || 30 ||

vai॒śva॒de॒vena̭ ca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñja॒tendra̭rājānaḥ | tāñchī॒r॒ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | va॒ru॒ṇa॒ pra॒ghā॒sai-śca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñjata॒ varṷṇarājānaḥ | tāñchī॒r॒ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | sā॒ka॒me॒dhaiśca॒turo̭ mā॒so̭-'vṛñjata॒ soma̭rājānaḥ | tāñchī॒ra॒.ṣanni cāva̭rtayanta॒ pari̭ ca | yā saṃ̭va~thsa॒ra ṷpajī॒vā ''sī᳚t | tāmḙṣā-mavṛñjata | tato̭ de॒vā abha̭vann | parā-'sṷrāḥ || 31 ||

ya e॒vaṃ-vi~॒dvāg-ścā̭turmā॒syai-ryaja̭te | bhrātṛ̭vyasyai॒va mā॒so vṛ॒ktvā | śī॒r॒ṣanni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca | yaiṣā saṃ̭va~thsa॒ra ṷpajī॒vā | vṛ॒ṅkte tā-mbhrātṛ̭vyasya | kṣu॒dhā 'sya॒ bhrātṛ̭vyaḥ॒ parā̭ bhavati || lo॒hi॒tā॒ya॒sena॒ niva̭rtayate | yadvā i॒māma॒gnir-ṛ॒tāvāga̭te niva॒rtaya̭ti | e॒tade॒vaināgṃ̭ rū॒pa-ṅkṛ॒tvā niva̭rtayati | sā tata॒-śśva-śśvo॒ bhūya̭sī॒ bhava̭ntyeti || 32 ||

prajā̭yate | ya e॒vaṃ-vi~॒dvā~llo̭hitāya॒sena̭ niva॒rtaya̭te | e॒tade॒va rū॒pa-ṅkṛ॒tvā niva̭rtayate | sa tata॒-śśva-śśvo॒ bhūyā॒n-bhava̭nneti | praiva jā̭yate || tre॒ṇyā śa̭la॒lyā niva̭rtayeta | trīṇi̭ trīṇi॒ vai de॒vānā̭mṛ॒ddhāni̭ | trīṇi॒ chandāgṃ̭si | trīṇi॒ sava̭nāni | traya̭ i॒me lo॒kāḥ || 33 ||

ṛ॒ddhyāme॒va ta-dvī॒rya̭ e॒ṣu lo॒keṣu॒ prati̭ tiṣṭhati || yaccā̭turmāsyayā॒-jyā᳚tmano॒ nāva॒dyet | de॒vebhya॒ āvṛ̭ścyeta | ca॒tṛ॒ṣu ca̭tṛṣu॒ māsḙṣu॒ niva̭rtayeta | pa॒rokṣa̭me॒va ta-dde॒vebhya̭ ā॒tmano-'va̭dya॒tyanā᳚ vraskāya || de॒vānāṃ॒-vā~ e॒ṣa ānī̭taḥ | yaścā̭turmāsyayā॒jī | ya e॒vaṃ-vi~॒dvānni ca̭ va॒rtaya̭te॒ pari̭ ca | de॒vatā̭ e॒vāpyḙti | nāsya̭ ru॒draḥ pra॒jā-mpa॒śū-na॒bhima̭nyate || 34 ||

(e॒tye॒- tya॒ - yu॒ñja॒tā - sṷrā - eti - lo॒kā - ma̭nyate) (a. 6)

anuvākaṃ 7 - agnicayanaśeṣā iṣṭakopadhānamantrāḥ, tatra santatyākhyeṣṭakāmantrāḥ

āyṷṣaḥ prā॒ṇagṃ santa̭nu | prā॒ṇāda̭pā॒nagṃ santa̭nu | a॒pā॒nā-dvyā॒nagṃ santa̭nu | vyā॒nāccakṣu॒-ssanta̭nu | cakṣṷṣa॒-śśrotra॒gṃ॒ santa̭nu | śrotrā॒-nmana॒-ssanta̭nu | mana̭so॒ vāca॒gṃ॒ santa̭nu | vā॒ca ā॒tmāna॒gṃ॒ santa̭nu | ā॒tmanaḥ̭ pṛthi॒vīgṃ santa̭nu | pṛ॒thi॒vyā a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ santa̭nu | a॒ntari̭kṣā॒-ddiva॒gṃ॒ santa̭nu |diva॒-ssuva॒-ssanta̭nu || 35 ||

(a॒ntari̭kṣa॒gṃ॒ santa̭nu॒ dve ca̭) (a. 7)

anuvākaṃ 8 - agnicayanaśeṣā tharvaśiro-'bhidhānānāmiṣṭakānā-mmantrāḥ

indro̭ dadhī॒co a॒sthabhiḥ̭ | vṛ॒trāṇya pra̭tiṣkutaḥ | ja॒ghāna̭ nava॒ tīrnava̭ || i॒cchannaśva̭sya॒ yacchiraḥ̭ | parva̭te॒ṣvapa̭ śritam | ta-dvi̭daccharya॒ṇāva̭ti || atrā ha ॒gorama̭nvata | nāma॒ tvaṣṭṷrapī॒cya᳚m | i॒tthā ca॒ndrama̭so gṛ॒he || indra॒midgā॒thino̭ bṛ॒hat || 36 ||

indra̭ma॒rkebhi̭ra॒rkiṇaḥ̭ | indraṃ॒-vā~ṇī̭ranūṣata || indra॒ iddharyo॒-ssacā᳚ | sammi̭śla॒ āva̭co॒ yujā᳚ | indro̭ va॒jrī hi̭ra॒ṇyayaḥ̭ || indro̭ dī॒rghāya॒ cakṣa̭se | ā sūryagṃ̭ rohaya-ddi॒vi | vi gobhi॒radri̭mairayat || indra॒ vājḙṣu no ava | sa॒hasra̭ pradhaneṣu ca || 37 ||

u॒gra u॒grābhi̭rū॒tibhiḥ̭ || tamindraṃ̭-vā~jayāmasi | ma॒he vṛ॒trāya॒ hanta̭ve | sa vṛṣā̭ vṛṣa॒bho bhṷvat || indra॒-ssadāma̭ne kṛ॒taḥ | oji̭ṣṭha॒-ssa balḙ hi॒taḥ | dyu॒mnī ślo॒kī sa sau॒myaḥ̭ || gi॒rā vajro॒ na sambhṛ̭taḥ | saba̭lo॒ ana̭pacyutaḥ | va॒va॒kṣu-ru॒gro astṛ̭taḥ || 38 ||

(bṛ॒ha- ccā - stṛ̭taḥ) (a. 8)

anuvākaṃ 9 - somaśeṣabhūtā iṣṭayaḥ. (ādhvarabrāhmaṇam)

de॒vā॒su॒rā-ssaṃya~̭ttā āsann | sa pra॒jāpa̭ti॒rindra̭-ñjye॒ṣṭha-mpu॒tramapa॒ nya̭dhatta | nedḙna॒masṷrā॒ balī̭yāgṃ so-'hana॒nniti̭ | pra॒hrādo̭ ha॒ vai kā̭yādha॒vaḥ | vi॒roca̭na॒gg॒ sva-mpu॒tramapa॒ nya̭dhatta | nedḙna-nde॒vā a̭hana॒nniti̭ | te de॒vāḥ pra॒jāpa̭ti-mupasa॒metyo̭cuḥ | nārā॒jaka̭sya yu॒ddhama̭sti | indra॒manvi̭cchā॒meti̭ | taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒-ranvai᳚cchann || 39 ||

taṃ-ya~̭jñakra॒tubhi॒rnānva̭vindann | tamiṣṭi̭bhi॒-ranvai᳚cchann | tamiṣṭi̭bhi॒-ranva̭vindann | tadiṣṭī̭nā-miṣṭi॒tvam | eṣṭa̭yo ha॒ vai nāma̭ | tā iṣṭa̭ya॒ ityāca̭kṣate pa॒rokṣḙṇa | pa॒rokṣa̭priyā iva॒ hi de॒vāḥ || tasmā̭ e॒tamā᳚gnāvaiṣṇa॒va-mekā̭daśakapāla-ndīkṣa॒ṇīya॒-nnira̭vapann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tānpa̭tnī saṃyā~॒jānta॒ upā̭nayann || 40 ||

te tada̭-ntame॒va kṛ॒tvoda̭dravann || te prā̭ya॒ṇīya̭ma॒bhi sa॒māro̭hann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tāñchaṃ॒yva~̭nta॒ upā̭nayann | te tada̭tamme॒va kṛ॒tvoda̭dravann || ta ā̭ti॒thyama॒bhi sa॒māro̭hann | tada̭pa॒drutyā̭tanvata | tāniḍā᳚nta॒ upā̭nayann | te tada̭tamme॒va kṛ॒tvoda̭dravann | tasmā̭ de॒tā e॒tada̭ntā॒ iṣṭa̭ya॒-ssanti̭ṣṭhante || 41 ||

e॒vagṃ hi de॒vā akṷrvata | iti̭ de॒vā a̭kurvata | ityu॒ vai ma̭nu॒ṣyāḥ᳚ kurvate || te de॒vā ṷ̄cuḥ | yadvā i॒damu॒ccai-rya॒jñena॒ carā̭ma | tanno-'sṷrāḥ pā॒pmā-'nṷvindanti | u॒pā॒gṃ॒śṷ̄pa॒sadā̭ carāma | tathā॒ no-'sṷrāḥ pā॒pmā nānṷvethsya॒ntīti̭ | ta ṷpā॒gṃ॒śṷ̄pa॒sada̭-matanvata | ti॒sra e॒va sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ || 42 ||

sru॒veṇā̭ghā॒ra-mā॒ghārya̭ | ti॒sraḥ parā̭cī॒-rāhṷtīr-hu॒tvā | sru॒veṇo̭pa॒sada̭-ñjuha॒vāñca̭kruḥ | u॒graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāheti̭ | a॒śa॒na॒yā॒pi॒pā॒se ha॒ vā u॒graṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca॒ vaira̭hatya-ñca tve॒ṣaṃ-va~caḥ̭ | e॒tagṃ ha॒ vāva tacca̭turdhāvihi॒ta-mpā॒pmāna̭-nde॒vā apa̭jaghnire || tatho̭ e॒vaitadḙvaṃ॒-vi~dyaja̭mānaḥ | ti॒sra e॒va sā̭midhe॒nīra॒nūcya̭ | sru॒veṇā̭ghā॒ra-mā॒ghārya̭ || 43 ||

ti॒sraḥ parā̭cī॒rāhṷtīr-hu॒tvā | sru॒veṇo̭pa॒sada̭-ñjuhoti | u॒graṃ-va~co॒ apā̭vadhī-ntve॒ṣaṃ-va~co॒ apā̭vadhī॒g॒ svāheti̭ | a॒śa॒na॒yā॒pi॒pā॒se ha॒ vā u॒graṃ-va~caḥ̭ | ena̭śca॒ vaira̭hatya-ñca tve॒ṣaṃ-va~caḥ̭ | e॒tame॒va tacca̭turdhā-vihi॒ta-mpā॒pmānaṃ॒-ya~ja̭mā॒no-'pa̭hate || tḙ-'bhi॒nīyai॒vāhaḥ̭ pa॒śumā-'la̭bhanta | ahna̭ e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyumapa̭jaghnire | tenā̭bhi॒nīyḙva॒ rātreḥ॒ prāca̭rann | rātri̭yā e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmāna̭-mmṛ॒tyumapa̭jaghnire || 44 ||

tasmā̭dabhi॒nīyai॒vāhaḥ̭ pa॒śumāla̭bheta | ahna̭ e॒va ta-dyaja̭mā॒no 'va̭rti-mpā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭nudate | tenā̭bhi॒nīyḙva॒ rātreḥ॒ praca̭ret | rātri̭yā e॒va ta-dyaja̭mā॒no 'va̭rti-mpā॒pmāna॒-mbhrātṛ̭vyā॒napa̭nudate || sa e॒ṣa ṷpavasa॒thīye 'ha̭n-dvideva॒tyaḥ̭ pa॒śurāla̭bhyate | dva॒yaṃ-vā~ a॒smin ~lo॒ke yaja̭mānaḥ | asthi̭ ca mā॒gṃ॒sa-ñca̭ | asthi̭ cai॒va tena̭ mā॒gṃ॒sa-ñca॒ yaja̭māna॒-ssagg skṷrute || tā vā e॒tāḥ pañca̭ de॒vatāḥ᳚ | a॒gnīṣomā̭-va॒gni-rmi॒trāvarṷṇau || 45 ||

pa॒ñca॒pa॒ñcī vai yaja̭mānaḥ | tvammā॒gṃ॒ sagg snāvāsthi̭ ma॒jjā | e॒tame॒va tatpa̭ñcadhā vihi॒tamā॒tmānaṃ̭-va~ruṇapā॒śā-nmṷñcati | bhe॒ṣa॒jatā̭yai nirvaruṇa॒tvāya̭ || tagṃ sa॒ptabhi॒-śchando̭bhiḥ prā॒tara̭hvayann | tasmā᳚thsa॒pta ca̭turutta॒rāṇi॒ chandāgṃ̭si prātaranuvā॒ke-'nū᳚cyante || tame॒tayo̭-pasa॒metyo-pā̭sīdann | upā᳚smai gāyatā nara॒ iti̭ | tasmā̭ de॒tayā̭ bahiṣpavamā॒na ṷpa॒sadyaḥ̭ || 46 ||

(ai॒ccha॒n - na॒na॒ya॒gg॒ - sti॒ṣṭha॒nte॒ - 'nūcyā॒ - nūcya̭ sru॒veṇā̭ghā॒ramā॒ghārya॒ - rātri̭yā e॒va ta-dde॒vā ava̭rti-mpā॒pmānaṃ̭ mṛ॒tyumapa̭jaghnire - mi॒trāvarṷṇau॒ - +nava̭ ca ) (a. 9)

(de॒vā yaja̭māno de॒vā de॒vā yaja̭māno॒ yaja̭māno-'labhanta॒ prāca̭ra~llabheta॒ praca̭re॒dāla̭bha॒ntāla̭bheta mṛ॒tyumapa̭jaghnire॒ bhrātṛ̭vyān)

anuvākaṃ 10 - trivṛdādistomarūpāṇi somaṅgāni. (ādhvarabrāhmaṇam)

sa sa̭mu॒dra ṷttara॒taḥ prājva̭la-dbhūmya॒ntena̭ | e॒ṣa vāva sa sa̭mu॒draḥ | yaccātvā̭laḥ | e॒ṣa ṷ ve॒va sa bhū᳚mya॒ntaḥ | yadve᳚dya॒ntaḥ | tade॒tat-tri̭śa॒la-ntri̭pūru॒ṣam | tasmā॒t-ta-ntri̭vita॒sta-ṅkha̭nanti || sa sṷvarṇaraja॒tābhyā᳚-ṅku॒śībhyā॒-mpari̭gṛhīta āsīt | taṃ-ya~da॒syā addhya॒jana̭yann | tasmā̭dādi॒tyaḥ || 47 ||

atha॒ ya-thsṷvarṇaraja॒tābhyā᳚-ṅku॒śībhyā॒-mpari̭gṛhīta॒ āsī᳚t | sā-'sya̭ kauśi॒katā᳚ || ta-ntri॒vṛtā॒-'bhi prāstṷvata | ta-ntri॒vṛtā ''da̭data | ta-ntri॒vṛtā ''ha̭rann | yāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ || ta-mpa̭ñcada॒śenā॒bhi prāstṷvata | ta-mpa̭ñcada॒śenāda̭data | ta-mpa̭ñcada॒śenāha̭rann | yāva̭tī pañcada॒śasya॒ mātrā᳚ || 48 ||

tagṃ sa̭ptada॒śenā॒bhi prāstṷvata | tagṃ sa̭ptada॒śenāda̭data | tagṃ sa̭ptada॒śenāha̭rann | yāva̭tī saptada॒śasya॒ mātrā᳚ | tasya̭ saptada॒śena̭ hri॒yamā̭ṇasya॒ tejo॒ haro̭-'patat | tamḙkavi॒gṃ॒ śenā॒bhi prāstṷvata | tamḙkavi॒gṃ॒śenāda̭data | tamḙkavi॒gṃ॒śenāha̭rann | yāva̭tyekavi॒gṃ॒śasya॒ mātrā᳚ || te yat-tri॒vṛtā᳚ stu॒vate᳚ || 49 ||

tri॒vṛtai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date | ta-ntri॒vṛtai॒va ha̭ranti | yāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ | a॒gnirvai tri॒vṛt | yāva॒dvā a॒gnerdaha̭to dhū॒ma u॒detyānu॒vyeti̭ | tāva̭tī tri॒vṛto॒ mātrā᳚ | a॒gnere॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti || atha॒ yatpa̭ñcada॒śena̭ stu॒vate᳚ | pa॒ñca॒da॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒-māda̭date || 50 ||

ta-mpa̭ñcada॒śenai॒va ha̭ranti | yāva̭tī pañcada॒śasya॒ mātrā᳚ | ca॒ndramā॒ vai pa̭ñcada॒śaḥ | e॒ṣa hi pa̭ñcada॒śyāma̭pakṣī॒yate᳚ | pa॒ñca॒daśyā-mā̭pū॒ryate᳚ | ca॒ndrama̭sa e॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti | atha॒ yathsa̭ptada॒śena̭ stu॒vate᳚ | sa॒pta॒da॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date | tagṃ sa̭ptada॒śenai॒va ha̭ranti || 51 ||

yāva̭tī saptada॒śasya॒ mātrā᳚ | pra॒jāpa̭ti॒rvai sa̭ptada॒śaḥ | pra॒jāpa̭tere॒vaina॒-ntat | mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti | atha॒ yadḙkavi॒gṃ॒śena̭ stu॒vate᳚ | e॒ka॒vi॒gṃ॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒-māda̭date | tamḙkavi॒gṃ॒śenai॒va ha̭ranti | yāva̭tyekavi॒gṃ॒śasya॒ mātrā᳚ | a॒sau vā ā̭di॒tya ḙkavi॒gṃ॒śaḥ | ā॒di॒tyasyai॒vaina॒-ntat || 52 ||

mātrā॒gṃ॒ sāyṷjyagṃ salo॒katā᳚-ṅgamayanti || te ku॒śyau᳚ | vya̭ghnann | te a̭horā॒tre a̭bhavatām | aha̭re॒va su॒varṇā̭ 'bhavat | ra॒ja॒tā rātriḥ̭ | sa yadā̭di॒tya u॒deti̭ | e॒tāme॒va tathsu॒varṇā᳚-ṅku॒śīmanu॒ samḙti | atha॒ yada̭sta॒meti̭ | e॒tāme॒va ta-dra̭ja॒tā-ṅku॒śīmanu॒ saṃvi~̭śati || pra॒hrādo̭ ha॒ vai kā̭yādha॒vaḥ | vi॒roca̭na॒gg॒ sva-mpu॒tramudā᳚syat | sa pra̭da॒ro̭-'bhavat | tasmā᳚-tprada॒rādṷda॒ka-nnācā̭met || 53 ||

(ā॒di॒tyaḥ - pa̭ñcada॒śasya॒ mātrā᳚ - stu॒vatḙ - pañcada॒śenai॒va ta-dyaja̭māna॒māda̭date - saptada॒śenai॒va ha̭ran - tyādi॒tyasyai॒vaina॒nta-d॒ vi̭śati ca॒tvāri̭ ca) (a. 10)

anuvākaṃ 11 - savanīyapaśupuroḍāśāḥ (ādhvarabrāhmaṇam)

ye vai ca॒tvāra॒-sstomāḥ᳚ | kṛ॒ta-ntat | atha॒ ye pañca̭ | kali॒-ssaḥ | tasmā॒ccatṷṣṭomaḥ | taccatṷṣṭomasya catuṣṭoma॒tvam || tadā̭huḥ | ka॒ta॒māni॒ tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi | ya e॒tasya॒ stomā॒ iti̭ | tri॒vṛt-pa̭ñcada॒śa-ssa̭ptada॒śa ḙkavi॒gṃ॒śaḥ || 54 ||

e॒tāni॒ vāva tāni॒ jyotīgṃ̭ṣi | ya e॒tasya॒ stomāḥ᳚ || so᳚-'bravīt | sa॒pta॒da॒śena̭ hri॒yamā̭ṇo॒ vya̭leśiṣi | bhi॒ṣajya̭ta॒ meti̭ | tama॒śvinaṷ dhā॒nābhi̭-rabhiṣajyatām | pū॒ṣā ka̭ra॒mbheṇa̭ | bhāra̭tī parivā॒peṇa̭ | mi॒trāvarṷṇau paya॒sya̭yā || tadā̭huḥ || 55 ||

yada॒śvibhyā᳚-ndhā॒nāḥ | pū॒ṣṇaḥ ka̭ra॒mbhaḥ | bhāra̭tyai parivā॒paḥ | mi॒trāvarṷṇayoḥ paya॒syā-'tha̭ | kasmā̭de॒teṣāgṃ̭ ha॒viṣā॒mindra̭me॒va ya̭ja॒ntīti̭ | e॒tā hyḙna-nde॒vatā॒ iti̭ brūyāt | e॒tair-ha॒virbhi॒-rabhi̭ṣajya॒gg॒-stasmā॒diti̭ || taṃ-va~sa̭vo॒-'ṣṭāka̭pālena prātassava॒nḙ-'bhiṣajyann | ru॒drā ekā̭daśakapālena॒ māddhya̭ndine॒ sava̭ne | viśvḙ de॒vā dvāda̭śakapālena tṛtīyasava॒ne || 56 ||

sa yada॒ṣṭāka̭pālā-nprātassava॒ne ku॒ryāt | ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne | dvāda̭śakapālāg stṛtīya sava॒ne | vilo̭ma॒ ta-dya॒jñasya̭ kriyeta | ekā̭daśakapālāne॒va prā̭tassava॒ne kṷryāt | ekā̭daśakapālā॒-nmāddhya̭ndine॒ sava̭ne | ekā̭daśakapālāg stṛtīya sava॒ne | ya॒jñasya̭ saloma॒tvāya̭ || tadā̭huḥ | ya-dvasṷ̄nā-mprātassava॒nam | ru॒drāṇā॒-mmāddhya̭ndina॒gṃ॒ sava̭nam | viśvḙṣā-nde॒vānā᳚-ntṛtīyasava॒nam | atha॒ kasmā̭de॒teṣāgṃ̭ ha॒viṣā॒mindra̭me॒va ya̭ja॒ntīti̭ | e॒tā hyḙna-nde॒vatā॒ iti̭ brūyāt | e॒tair-ha॒virbhi॒rabhi̭ṣajya॒gg॒ stasmā॒diti̭ || 57 ||

(e॒ka॒vi॒gṃ॒śa-ā̭hu-stṛtīyasava॒ne-prā̭tassava॒na-mpañca̭ ca) (a. 11)

anuvākaṃ 12 - saptachandāṃsi prapañcyante (ādhvarabrāhmaṇam)

tasyāvā̭co-'vapā॒dāda̭bibhayuḥ | tame॒teṣṷ sa॒ptasu॒ chandaḥ̭ svaśrayann | yadaśra̭yann | tacchrā̭ya॒ntīya̭sya śrāyantīya॒tvam | yadavā̭rayann | ta-dvā̭rava॒ntīya̭sya vāravantīya॒tvam || tasyāvā̭ca e॒vāva̭pā॒dāda̭bibhayuḥ | tasmā̭ e॒tāni̭ sa॒pta ca̭turutta॒rāṇi॒ chandā॒g॒syupā̭dadhuḥ | teṣā॒mati॒ trīṇya̭ricyanta | na trīṇyuda̭bhavann || 58 ||

sa bṛ̭ha॒tīme॒vā-spṛ̭śat | dvābhyā̭ma॒kṣarā᳚bhyām | a॒ho॒rā॒trābhyā̭me॒va || tadā̭huḥ | ka॒ta॒mā sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒tī | yasyā॒-nta-tpra॒tyati̭ṣṭhat | dvāda̭śa paurṇamā॒syaḥ̭ | dvāda॒śāṣṭa̭kāḥ | dvāda̭śāmāvā॒syāḥ᳚ | e॒ṣā vāva sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒tī || 59 ||

yasyā॒-nta-tpra॒tyati̭ṣṭha॒diti̭ || yāni̭ ca॒ chandāg̭-sya॒tyari̭cyanta | yāni̭ ca॒ nodabha̭vann | tāni॒ nirvī᳚ryāṇi hī॒nānya̭manyanta | sā 'bra̭vī-dbṛha॒tī | māme॒va bhū॒tvā | māmupa॒ sagg śra̭ya॒teti̭ | ca॒turbhi̭ra॒kṣarai̭-ranu॒ṣṭug-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | ca॒turbhi̭ra॒kṣaraiḥ᳚ pa॒ṅkti-rbṛ̭ha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tāni̭ ca॒tvārya॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭-dadhāt || 60 ||

te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām || a॒ṣṭā॒bhi-ra॒kṣarai̭ru॒ṣṇig-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | a॒ṣṭā॒bhira॒kṣarai᳚stri॒ṣṭug-bṛ̭ha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tā-nya॒ṣṭāva॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭dadhāt | te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām | dvā॒da॒śabhi̭-ra॒kṣarai᳚-rgāya॒trī-bṛ̭ha॒tī-nnoda̭bhavat | dvā॒da॒śabhi̭-ra॒kṣarai॒-rjaga̭tī-bṛha॒tī-matya̭ricyata | tasyā̭me॒tāni॒ dvāda̭śā॒kṣarā᳚ṇya-pa॒cchidyā̭dadhāt || 61 ||

te bṛ̭ha॒tī e॒va bhū॒tvā | bṛ॒ha॒tīmupa॒ sama̭śrayatām || so᳚-'bravīt-pra॒jāpa̭tiḥ | chandāgṃ̭si॒ ratho̭ me bhavata | yu॒ṣmābhi̭-ra॒hame॒ta-maddhvā̭na॒manu॒ sañca̭rā॒ṇīti̭ | tasya̭ gāya॒trī ca॒ jaga̭tī ca pa॒kṣāva̭bhavatām | u॒ṣṇikca̭ tri॒ṣṭupca॒ praṣṭyau᳚ | a॒nu॒ṣṭupca̭ pa॒ṅktiśca॒ dhuryau᳚ | bṛ॒ha॒tyḙvoddhira̭bhavat | sa e॒ta-ñcha̭ndora॒thamā॒sthāya̭ | e॒tamaddhvā̭na॒manu॒ sama̭carat | e॒tagṃ ha॒ vai cha̭ndora॒thamā॒sthāya̭ | e॒tamaddhvā̭na॒manu॒ sañca̭rati | yenai॒ṣa e॒ta-thsa॒caṃra̭ti | ya e॒vaṃ-vi~॒dvān-thsomḙna॒ yaja̭te | ya ṷcainame॒vaṃ-ve~da̭ || 62 ||

(a॒bha॒va॒n - vāva sā de॒vākṣa̭rā bṛha॒ - tya̭dadhā॒-d- dvāda̭śā॒kṣarā᳚ṇyapa॒cchidyā̭dadhā - dā॒sthāya॒ ṣaṭca̭) (a. 12)

(a॒gneḥ kṛtti̭kā॒ - ya-tpuṇyaṃ̭ - de॒vasya̭ savi॒tu--r bra̭hmavā॒dinaḥ॒ ka - tyṛ॒tame॒va - de॒vā vā - āyṷṣaḥ prā॒ṇa - mindro̭ dadhī॒co -dḙvāsu॒rā-ssa pra॒jāpa̭tiḥ॒ - sa sa̭mu॒dro - ye vai ca॒tvāra॒ - stasyāvā̭co॒ dvāda̭śa)

(a॒gneḥ kṛtti̭kā - devagṛ॒hā - ṛ॒tame॒va - vai᳚śvade॒vena॒ - te tada̭nta॒ - ta-mpa̭ñcada॒śena॒ - te bṛ̭ha॒tī e॒va dviṣa̭ṣṭiḥ)

(a॒gneḥ kṛtti̭kā॒ - ya u ̭cainame॒vaṃ-ve~da̭)

|| hariḥ̭ om ||

|| kṛṣṇa yajurvedīya taittirīya brāhmaṇe prathamāṣṭake pañcamaḥ prapāṭhaka-ssamāptaḥ |

Sanskrit — Devanagari (original)

कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके पञ्चमः प्रपाठकः - नक्षत्रेष्टिकाण्डम्

ओ-न्नमः परमात्मने, श्री महागणपतये नमः,

श्री गुरुभ्यो नमः । ह॒रिः॒ ओम् ॥

अनुवाकं 1 - नक्षत्रेष्टकामन्त्राः, विकृतिरूपचयनगताः

अ॒ग्नेः कृत्ति॑काः । शु॒क्र-म्प॒रस्ता॒-ज्ज्योति॑-र॒वस्ता᳚त् ॥ प्र॒जाप॑ते रोहि॒णी । आपः॑ प॒रस्ता॒दोष॑धयो॒ ऽवस्ता᳚त् ॥ सोम॑स्येन्व॒का वित॑तानि । प॒रस्ता॒द्वय॑न्तो॒ ऽवस्ता᳚त् ॥ रु॒द्रस्य॑ बा॒हू । मृ॒ग॒यवः॑ प॒रस्ता᳚द्विक्षा॒रो॑-ऽवस्ता᳚त् ॥ अदि॑त्यै॒ पुन॑र्वसू । वातः॑ प॒रस्ता॑दा॒र्द्र-म॒वस्ता᳚त् ॥ 1 ॥

बृह॒स्पते᳚स्ति॒ष्यः॑ । जुह्व॑तः प॒रस्ता॒-द्यज॑माना अ॒वस्ता᳚त् ॥ स॒र्पाणा॑-माश्रे॒षाः । अ॒भ्या॒गच्छ॑न्तः प॒रस्ता॑दभ्या॒नृत्य॑न्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ पि॒तृ॒णा-म्म॒घाः । रु॒दन्तः॑ प॒रस्ता॑दपभ्र॒ग्ं॒शो॑-ऽवस्ता᳚त् ॥ अ॒र्य॒म्णः पूर्वे॒ फल्गु॑नी । जा॒या प॒रस्ता॑दृष॒भो॑-ऽवस्ता᳚त् ॥ भग॒स्योत्त॑रे । व॒ह॒तवः॑ प॒रस्ता॒द्वह॑माना अ॒वस्ता᳚त् ॥ 2 ॥

दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्-हस्तः॑ । प्र॒स॒वः प॒रस्ता᳚-थ्स॒निर॒वस्ता᳚त् ॥ इन्द्र॑स्य चि॒त्रा । ऋ॒त-म्प॒रस्ता᳚-थ्स॒त्य-म॒वस्ता᳚त् ॥ वा॒यो-र्निष्ट्या᳚ व्र॒ततिः॑ । प॒रस्ता॒-दसि॑द्धि-र॒वस्ता᳚त् ॥ इ॒न्द्रा॒ग्नि॒यो-र्विशा॑खे । यु॒गानि॑ प॒रस्ता᳚त्-कृ॒षमा॑णा अ॒वस्ता᳚त् ॥ मि॒त्रस्या॑-नूरा॒धाः । अ॒भ्या॒रोह॑त्-प॒रस्ता॑-द॒भ्यारू॑ढ-म॒वस्ता᳚त् ॥ 3 ॥

इन्द्र॑स्य रोहि॒णी । शृ॒णत्-प॒रस्ता᳚त्-प्रतिशृ॒ण-द॒वस्ता᳚त् ॥ निर्-ऋ॑त्यै-मूल॒वर्ह॑णी । प्र॒ति॒भ॒ञ्जन्तः॑ प॒रस्ता᳚त्-प्रतिशृ॒णन्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ अ॒पा-म्पूर्वा॑ अषा॒ढाः । वर्चः॑ प॒रस्ता॒-थ्समि॑ति-र॒वस्ता᳚त् ॥ विश्वे॑षा-न्दे॒वाना॒-मुत्त॑राः । अ॒भि॒जय॑त्-प॒रस्ता॑-द॒भिजि॑त-म॒वस्ता᳚त् ॥ वि॒ष्णो᳚-श्श्रो॒णा पृ॒च्छमा॑नाः । प॒रस्ता॒त्-पन्था॑ अ॒वस्ता᳚त् ॥ 4 ॥

वसू॑ना॒ग्॒ श्रवि॑ष्ठाः । भू॒त-म्प॒रस्ता॒-द्भूति॑र॒वस्ता᳚त् ॥ इन्द्र॑स्य-श॒तभि॑षक् । वि॒श्वव्य॑चाः प॒रस्ता᳚-द्वि॒श्वक्षि॑ति-र॒वस्ता᳚त् ॥ अ॒जस्यैक॑पदः॒ पूर्वे᳚ प्रोष्ठप॒दाः । वै॒श्वा॒न॒र-म्प॒रस्ता᳚-द्वैश्वावस॒व-म॒वस्ता᳚त् ॥ अहे᳚र्बु॒ध्निय॒-स्योत्त॑रे । अ॒भि॒षि॒ञ्चन्तः॑ प॒रस्ता॑-दभिषु॒ण्वन्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ पू॒ष्णो रे॒वती᳚ । गावः॑ प॒रस्ता᳚-द्व॒थ्सा अ॒वस्ता᳚त् ॥ अ॒श्विनो॑रश्व॒युजौ᳚ । ग्रामः॑ प॒रस्ता॒थ्सेना॒ ऽवस्ता᳚त् ॥ य॒मस्या॑प॒भर॑णीः । अ॒प॒कर्ष॑न्तः प॒रस्ता॑-दप॒वह॑न्तो॒-ऽवस्ता᳚त् ॥ पू॒र्णा प॒श्चादु॒त पू॒र्णा पु॒रस्ता॒दुन्म॑ध्य॒तः पौ᳚र्णमा॒सी जि॑गाय । तस्या᳚-न्दे॒वा अधि॑ सं॒वँस॑न्त उत्त॒मे नाक॑ इ॒ह मा॑दयन्ताम् ॥, यत्ते॑ दे॒वा अद॑धु र्भाग॒धेय॒ममा॑वास्ये सं॒वँस॑न्तो महि॒त्वा । सानो॑ य॒ज्ञ-म्पि॑पृहि विश्ववारे र॒यि-न्नो॑ धेहि सुभगे सु॒वीर᳚म् ॥ ॥ 5 ॥

(आ॒र्द्रम॒वस्ता॒-द्- वह॑माना अ॒वस्ता॑ - द॒भ्यारू॑ढम॒वस्ता॒त् - पन्था॑ अ॒वस्ता᳚-द्- व॒थ्सा अ॒वस्ता॒-त्पञ्च॑ च) (अ. 1)

अनुवाकं 2 - कर्मानुष्ठानार्हः नक्षत्ररूपः पुण्यकालः

य-त्पुण्य॒-न्नक्ष॑त्रम् । त-द्ब-ट्कु॑र्वीतोपव्यु॒षम् । य॒दा वै सूर्य॑ उ॒देति॑ । अथ॒ नक्ष॑त्र॒-न्नैति॑ । याव॑ति॒ तत्र॒ सूर्यो॒ गच्छे᳚त् । यत्र॑ जघ॒न्य॑-म्पश्ये᳚त् । ताव॑ति कुर्वीत य-त्का॒री स्यात् । पु॒ण्या॒ह ए॒व कु॑रुते । ए॒वग्ं ह॒ वै य॒ज्ञेषु॑-ञ्च श॒तद्यु॑म्न-ञ्च मा॒थ्स्यो नि॑रवसाय॒या-ञ्च॑कार ॥ 6 ॥

यो वै न॑क्ष॒त्रिय॑-म्प्र॒जाप॑तिं॒-वेँद॑ । उ॒भयो॑रेनं-लोँ॒कयो᳚र्विदुः । हस्त॑ ए॒वास्य॒ हस्तः॑ । चि॒त्रा शिरः॑ । निष्ट्या॒ हृद॑यम् । ऊ॒रू विशा॑खे । प्र॒ति॒ष्ठा ऽनू॑रा॒धाः । ए॒ष वै न॑क्ष॒त्रियः॑ प्र॒जाप॑तिः । य ए॒वं-वेँद॑ । उ॒भयो॑रेनं-लोँ॒कयो᳚र्विदुः ॥ 7 ॥

अ॒स्मिग्ग्श्चा॒-मुष्मिग्ग्॑श्च ॥ या-ङ्का॒मये॑त दुहि॒तर॑-म्प्रि॒या स्या॒दिति॑ । ता-न्निष्ट्या॑या-न्दद्यात् । प्रि॒यैव भ॑वति । नेव॒ तु पुन॒राग॑च्छति ॥ अ॒भि॒जिन्नाम॒ नक्ष॑त्रम् । उ॒परि॑ष्टा-दषा॒ढाना᳚म् । अ॒वस्ता᳚च्छ्रो॒णायै᳚ । दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । ते दे॒वास्तस्मि॒-न्नक्ष॑त्रे॒-ऽभ्य॑जयन्न् ॥ 8 ॥

यद॒भ्यज॑यन्न् । तद॑भि॒जितो॑-ऽभिजि॒त्त्वम् । य-ङ्का॒मये॑ता-नपज॒य्य-ञ्ज॑ये॒दिति॑ । तमे॒तस्मि॒-न्नक्ष॑त्रे यातयेत् । अ॒न॒प॒ज॒य्यमे॒व ज॑यति । पा॒पप॑राजितमिव॒ तु ॥ प्र॒जाप॑तिः प॒शून॑सृजत । ते नक्ष॑त्र-न्नक्षत्र॒-मुपा॑तिष्ठन्त । ते स॒माव॑न्त ए॒वाभ॑वन्न् । ते रे॒वती॒-मुपा॑तिष्ठन्त ॥ 9 ॥

ते रे॒वत्या॒-म्प्राभ॑वन्न् । तस्मा᳚-द्रे॒वत्या᳚-म्पशू॒ना-ङ्कु॑र्वीत । य-त्किञ्चा᳚र्वा॒चीन॒ग्ं॒ सोमा᳚त् । प्रैव भ॑वन्ति ॥ स॒लि॒लं-वाँ इ॒दम॑न्त॒रासी᳚त् । यदत॑रन्न् । त-त्तार॑काणा-न्तारक॒त्वम् । यो वा इ॒ह यज॑ते । अ॒मुग्ं सलो॒क-न्न॑क्षते । तन्नक्ष॑त्राणा-न्नक्षत्र॒त्वम् ॥ 10 ॥

दे॒व॒गृ॒हा वै नक्ष॑त्राणि । य ए॒वं-वेँद॑ । गृ॒ह्ये॑व भ॑वति ॥ यानि॒ वा इ॒मानि॑ पृथि॒व्याश्चि॒त्राणि॑ । तानि॒ नक्ष॑त्राणि । तस्मा॑-दश्ली॒लना॑मग्ग्-श्चि॒त्रे । नाव॑स्ये॒न्न य॑जेत । यथा॑ पापा॒हे कु॑रु॒ते । ता॒दृगे॒व तत् ॥ दे॒व॒न॒क्ष॒त्राणि॒ वा अ॒न्यानि॑ ॥ 11 ॥

य॒म॒न॒क्ष॒त्राण्य॒न्यानि॑ । कृत्ति॑काः प्रथ॒मम् । विशा॑खे उत्त॒मम् । तानि॑ देवनक्ष॒त्राणि॑ । अ॒नू॒रा॒धाः प्र॑थ॒मम् । अ॒प॒भर॑णी-रुत्त॒मम् । तानि॑ यमनक्ष॒त्राणि॑ । यानि॑ देवनक्ष॒त्राणि॑ । तानि॒ दक्षि॑णेन॒ परि॑यन्ति । यानि॑ यमनक्ष॒त्राणि॑ ॥ 12 ॥

तान्युत्त॑रेण ॥ अन्वे॑षामरा॒थ्स्मेति॑ । तद॑नूरा॒धाः । ज्ये॒ष्ठमे॑षा-मवधि॒ष्मेति॑ । तज्ज्ये᳚ष्ठ॒घ्नी । मूल॑मेषामवृक्षा॒मेति॑ । त-न्मू॑ल॒वर्ह॑णी । यन्नास॑हन्त । तद॑षा॒ढाः । यदश्लो॑णत् ॥ 13 ॥

तच्छ्रो॒णा । यदशृ॑णोत् । तच्छ्रवि॑ष्ठाः । यच्छ॒त-मभि॑षज्यन्न् । तच्छ॒तभि॑षक् । प्रो॒ष्ठ॒प॒देषूद॑यच्छन्त । रे॒वत्या॑मरवन्त । अ॒श्व॒युजो॑रयुञ्जत । अ॒प॒भर॑णी॒ष्व पा॑वहन्न् । तानि॒ वा ए॒तानि॑ यमनक्ष॒त्राणि॑ ॥ यान्ये॒व दे॑वनक्ष॒त्राणि॑ । तेषु॑ कुर्वीत यत्का॒री स्यात् । पु॒ण्या॒ह ए॒व कु॑रुते ॥ 14 ॥

(च॒का॒ - रै॒वं-वेँदो॒भयो॑ रेनं-लोँ॒कयो᳚र्विदु - रजयन् - रे॒वती॒मुपा॑तिष्ठन्त - नक्षत्र॒त्व - म॒न्यानि॒ - यानि॑ यमनक्ष॒त्रा - ण्यश्लो॑ण--द्यमनक्ष॒त्राणि॒ त्रीणि॑ च) (अ. 2)

अनुवाकं 3 - कर्मानुष्ठानार्हः दिवसभागरूपः हेयोपादेयकाल विभागः

दे॒वस्य॑ सवि॒तुः प्रा॒तः प्र॑स॒वः प्रा॒णः । वरु॑णस्य सा॒यमा॑स॒वो॑-ऽपा॒नः ॥ य-त्प्र॑ती॒चीन॑-म्प्रात॒स्तना᳚त् । प्रा॒चीनग्ं॑ सङ्ग॒वात् । ततो॑ दे॒वा अ॑ग्निष्टो॒म-न्निर॑मिमत । तत्-तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ मि॒त्रस्य॑ सङ्ग॒वः । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ ।

तस्मा॒त्तर्हि॑ प॒शवः॑ स॒माय॑न्ति ॥ य-त्प्र॑ती॒चीनग्ं॑ सङ्ग॒वात् ॥ 15 ॥

प्रा॒चीन॑-म्म॒द्ध्यन्दि॑नात् । ततो॑ दे॒वा उ॒क्थ्य॑-न्निर॑मिमत । तत्-तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ बृह॒स्पते᳚-र्म॒द्ध्यन्दि॑नः । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ । तस्मा॒त्तर्हि॒ तेक्ष्णि॑ष्ठ-न्तपति ॥ यत्-प्र॑ती॒चीन॑-म्म॒द्ध्यन्दि॑नात् । प्रा॒चीन॑-मपरा॒ह्णात् । ततो॑ दे॒वा-ष्षो॑ड॒शिन॒-न्निर॑मिमत । तत्तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ 16 ॥

भग॑स्यापरा॒ह्णः । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ । तस्मा॑दपरा॒ह्णे कु॑मा॒र्यो॑ भग॑मि॒च्छमा॑ना-श्चरन्ति ॥ यत्-प्र॑ती॒चीन॑मपरा॒ह्णात् । प्रा॒चीनग्ं॑ सा॒यात् । ततो॑ दे॒वा अ॑तिरा॒त्र-न्निर॑मिमत । तत्तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒र्गः ॥ वरु॑णस्य सा॒यम् । तत्-पुण्य॑-न्तेज॒स्व्यहः॑ । तस्मा॒त्तर्हि॒ नानृ॑तं-वँदेत् ॥ 17 ॥

ब्रा॒ह्म॒णो वा अ॑ष्टावि॒ग्ं॒शो नक्ष॑त्राणाम् । स॒मा॒नस्याह्नः॒ पञ्च॒ पुण्या॑नि॒ नक्ष॑त्राणि । च॒त्वार्य॑श्ली॒लानि॑ । तानि॒ नव॑ । यच्च॑ प॒रस्ता॒न्नक्ष॑त्राणां॒-यँच्चा॒वस्ता᳚त् । तान्येका॑दश । ब्रा॒ह्म॒णो द्वा॑द॒शः । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सं॑वँथ्स॒रं-व्रँ॒त-ञ्चर॑ति । सं॒वँ॒थ्स॒रेणै॒वास्य॑ व्र॒त-ङ्गु॒प्त-म्भ॑वति ॥ स॒मा॒नस्याह्नः॒ पञ्च॒ पुण्या॑नि॒ नक्ष॑त्राणि । च॒त्वार्य॑श्ली॒लानि॑ । तानि॒ नव॑ । आ॒ग्ने॒यी रात्रिः॑ । ऐ॒न्द्रमहः॑ । तान्येका॑दश । आ॒दि॒त्यो द्वा॑द॒शः । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सं॑वँथ्स॒रं-व्रँ॒त-ञ्चर॑ति । सं॒वँ॒थ्स॒रेणै॒वास्य॑ व्र॒त-ङ्गु॒प्त-म्भ॑वति ॥ 18 ॥

(स॒ङ्ग॒वाथ् - षो॑ड॒शिन॒-न्निर॑मिमत॒ तत्तदात्त॑वीर्य-न्निर्मा॒गो - व॑दे-द्- भवति समा॒नस्याह्नः॒ पञ्च॒ पुण्या॑नि॒ नक्ष॑त्राण्य॒ष्टौ च॑) (अ. 3)

अनुवाकं 4 - सोमशेषभूता पात्रस्तुतिः.(आध्वरब्राह्मणशेषः)

ब्र॒ह्म॒वा॒दिनो॑ वदन्ति । कति॒ पात्रा॑णि य॒ज्ञं-वँ॑ह॒न्तीति॑ । त्रयो॑द॒शेति॑ ब्रूयात् । स यद्ब्रू॒यात् । कस्तानि॒ निर॑मिमी॒तेति॑ । प्र॒जाप॑ति॒रिति॑ ब्रूयात् । स यद्ब्रू॒यात् । कुत॒स्तानि॒ निर॑मिमी॒तेति॑ । आ॒त्मन॒ इति॑ । प्रा॒णा॒पा॒नाभ्या॑-मे॒वोपाग्॑-श्वन्तर्या॒मौ निर॑मिमीत ॥ 19 ॥

व्या॒नादु॑पाग्ंशु॒ सव॑नम् । वा॒च ऐ᳚न्द्रवाय॒वम् । द॒क्ष॒क्र॒तुभ्या᳚-म्मैत्रावरु॒णम् । श्रोत्रा॑दाश्वि॒नम् । चक्षु॑ष-श्शु॒क्रा म॒न्थिनौ᳚ । आ॒त्मन॑ आग्रय॒णम् । अङ्गे᳚भ्य उ॒क्थ्य᳚म् । आयु॑षो ध्रु॒वम् । प्र॒ति॒ष्ठाया॑ ऋतुपा॒त्रे ॥ य॒ज्ञं-वाँव त-म्प्र॒जाप॑ति॒-र्निर॑मिमीत । स निर्मि॑तो॒ नाद्ध्रि॑यत॒ सम॑व्लीयत । स ए॒ता-न्प्र॒जाप॑ति-रपिवा॒पान॑-पश्यत् । तान्निर॑वपत् । तैर्वै स य॒ज्ञमप्य॑वपत् । यद॑पिवा॒पा भव॑न्ति । य॒ज्ञस्य॒ धृत्या॒ असं॑व्लँयाय ॥ 20 ॥

(उ॒पा॒ग्॒श्व॒न्त॒र्या॒मौ निर॑मिमीता- मिमीत॒ षट् च॑) (अ. 4)

अनुवाकं 5 - चातुर्मास्यशेषा वपनमन्त्राः, (राजसूयब्राह्मणम्)

ऋ॒तमे॒व प॑रमे॒ष्ठि । ऋ॒त-न्नात्ये॑ति॒ कि-ञ्च॒न । ऋ॒ते स॑मु॒द्र आहि॑तः । ऋ॒ते भूमि॑रि॒यग्ग् श्रि॒ता । अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ । शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये ॥ 21 ॥

तप॑सा॒-ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒-भिव॑र्तये । तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व्र॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ य-द्घ॒र्मः प॒र्यव॑र्तयत् । अन्ता᳚-न्पृथि॒व्या दि॒वः । अ॒ग्निरीशा॑न॒ ओज॑सा । वरु॑णो धी॒तिभिः॑ स॒ह ॥ 22 ॥

इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-स्सखि॑भि-स्स॒ह ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ । शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये । तप॑सा॒ ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒भिव॑र्तये ॥ 23 ॥

तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व्र॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ यो अ॒स्याः पृ॑थि॒व्यास्त्व॒चि । नि॒व॒र्तय॒त्योष॑धीः । अ॒ग्निरीशा॑न॒ ओज॑सा । वरु॑णो धी॒तिभिः॑ स॒ह । इन्द्रो॑ म॒रुद्भि॒-स्सखि॑भि-स्स॒ह ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ ॥ 24 ॥

शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये । तप॑सा॒ ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒-भिव॑र्तये । तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ 25 ॥

एक॒-म्मास॒-मुद॑सृजत् । प॒र॒मे॒ष्ठी प्र॒जाभ्यः॑ । तेना᳚भ्यो॒ मह॒ आव॑हत् । अ॒मृत॒-म्मर्त्या᳚भ्यः । प्र॒जामनु॒ प्रजा॑यसे । तदु॑ ते मर्त्या॒मृत᳚म् । येन॒ मासा॑ अर्धमा॒साः । ऋ॒तवः॑ परिवथ्स॒राः । येन॒ ते ते᳚ प्रजापते । ई॒जा॒नस्य॒ न्यव॑र्तयन्न् ॥ 26 ॥

तेना॒हम॒स्य ब्रह्म॑णा । निव॑र्तयामि जी॒वसे᳚ ॥ अ॒ग्निस्ति॒ग्मेन॑ शो॒चिषा᳚ । तप॒ आक्रा᳚न्त-मु॒ष्णिहा᳚ । शिर॒स्तप॒स्याहि॑तम् । वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ तेज॑सा । ऋ॒तेना᳚स्य॒ निव॑र्तये । स॒त्येन॒ परि॑वर्तये । तप॑सा॒ ऽस्यानु॑वर्तये । शि॒वेना॒स्योप॑वर्तये । श॒ग्मेना᳚स्या॒भिव॑र्तये । तदृ॒त-न्त-थ्स॒त्यम् । त-द्व्र॒त-न्तच्छ॑केयम् । तेन॑ शकेय॒-न्तेन॑ राद्ध्यासम् ॥ 27 ॥

(परि॑वर्तये - स॒हा - भिव॑र्तय - उ॒ष्णिहा॑ - राद्ध्यासं॒ - न्यव॑र्तय॒न् - नुप॑वर्तये च॒त्वारि॑ च) (अ. 5)

अनुवाकं 6 - चातुर्मास्यशेषा वपनविधिः (राजसूयब्राह्मणम्)

दे॒वा वै य-द्य॒ज्ञे ऽकु॑र्वत । तदसु॑रा अकुर्वत । ते-ऽसु॑रा ऊ॒र्ध्व-म्पृ॒ष्ठेभ्यो॒ नाप॑श्यन्न् । ते केशा॒नग्रे॑-ऽवपन्त । अथ॒ श्मश्रू॑णि । अथो॑पप॒क्षौ । तत॒स्ते-ऽवा᳚ञ्च आयन्न् । परा॑-ऽभवन्न् । यस्यै॒वं-वँप॑न्ति । अवां॑एति ॥ 28 ॥

अथो॒ परै॒व भ॑वति । अथ॑ दे॒वा ऊ॒र्ध्व-म्पृ॒ष्ठेभ्यो॑-ऽपश्यन्न् । त उ॑पप॒क्षावग्रे॑-ऽवपन्त । अथ॒ श्मश्रू॑णि । अथ॒ केशान्॑ । तत॒स्ते॑-ऽभवन्न् । सु॒व॒र्गं-लोँ॒कमा॑यन्न् । यस्यै॒वं-वँप॑न्ति । भव॑त्या॒त्मना᳚ । अथो॑ सुव॒र्गं-लोँ॒कमे॑ति ॥ 29 ॥

अथै॒त-न्मनु॑-र्व॒प्त्रे मि॑थु॒न-म॑पश्यत् । स श्मश्रू॒ण्यग्रे॑-ऽवपत । अथो॑पप॒क्षौ । अथ॒ केशान्॑ । ततो॒ वै स प्राजा॑यत प्र॒जया॑ प॒शुभिः॑ । यस्यै॒वं-वँप॑न्ति । प्र प्र॒जया॑ प॒शुभि॑-र्मिथु॒नै-र्जा॑यते ॥ दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । ते सं॑वँथ्स॒रे व्याय॑च्छन्त । ता-न्दे॒वाश्चा॑तु-र्मा॒स्यैरे॒वाभि प्रायु॑ञ्जत ॥ 30 ॥

वै॒श्व॒दे॒वेन॑ च॒तुरो॑ मा॒सो॑-ऽवृञ्ज॒तेन्द्र॑राजानः । ताञ्छी॒र्॒षन्नि चाव॑र्तयन्त॒ परि॑ च । व॒रु॒ण॒ प्र॒घा॒सै-श्च॒तुरो॑ मा॒सो॑-ऽवृञ्जत॒ वरु॑णराजानः । ताञ्छी॒र्॒षन्नि चाव॑र्तयन्त॒ परि॑ च । सा॒क॒मे॒धैश्च॒तुरो॑ मा॒सो॑-ऽवृञ्जत॒ सोम॑राजानः । ताञ्छी॒र॒.षन्नि चाव॑र्तयन्त॒ परि॑ च । या सं॑वँथ्स॒र उ॑पजी॒वा ऽऽसी᳚त् । तामे॑षा-मवृञ्जत । ततो॑ दे॒वा अभ॑वन्न् । परा-ऽसु॑राः ॥ 31 ॥

य ए॒वं-विँ॒द्वाग्-श्चा॑तुर्मा॒स्यै-र्यज॑ते । भ्रातृ॑व्यस्यै॒व मा॒सो वृ॒क्त्वा । शी॒र्॒षन्नि च॑ व॒र्तय॑ते॒ परि॑ च । यैषा सं॑वँथ्स॒र उ॑पजी॒वा । वृ॒ङ्क्ते ता-म्भ्रातृ॑व्यस्य । क्षु॒धा ऽस्य॒ भ्रातृ॑व्यः॒ परा॑ भवति ॥ लो॒हि॒ता॒य॒सेन॒ निव॑र्तयते । यद्वा इ॒माम॒ग्निर्-ऋ॒तावाग॑ते निव॒र्तय॑ति । ए॒तदे॒वैनाग्ं॑ रू॒प-ङ्कृ॒त्वा निव॑र्तयति । सा तत॒-श्श्व-श्श्वो॒ भूय॑सी॒ भव॑न्त्येति ॥ 32 ॥

प्रजा॑यते । य ए॒वं-विँ॒द्वाँल्लो॑हिताय॒सेन॑ निव॒र्तय॑ते । ए॒तदे॒व रू॒प-ङ्कृ॒त्वा निव॑र्तयते । स तत॒-श्श्व-श्श्वो॒ भूया॒न्-भव॑न्नेति । प्रैव जा॑यते ॥ त्रे॒ण्या श॑ल॒ल्या निव॑र्तयेत । त्रीणि॑ त्रीणि॒ वै दे॒वाना॑मृ॒द्धानि॑ । त्रीणि॒ छन्दाग्ं॑सि । त्रीणि॒ सव॑नानि । त्रय॑ इ॒मे लो॒काः ॥ 33 ॥

ऋ॒द्ध्यामे॒व त-द्वी॒र्य॑ ए॒षु लो॒केषु॒ प्रति॑ तिष्ठति ॥ यच्चा॑तुर्मास्यया॒-ज्या᳚त्मनो॒ नाव॒द्येत् । दे॒वेभ्य॒ आवृ॑श्च्येत । च॒तृ॒षु च॑तृषु॒ मासे॑षु॒ निव॑र्तयेत । प॒रोक्ष॑मे॒व त-द्दे॒वेभ्य॑ आ॒त्मनो-ऽव॑द्य॒त्यना᳚ व्रस्काय ॥ दे॒वानां॒-वाँ ए॒ष आनी॑तः । यश्चा॑तुर्मास्यया॒जी । य ए॒वं-विँ॒द्वान्नि च॑ व॒र्तय॑ते॒ परि॑ च । दे॒वता॑ ए॒वाप्ये॑ति । नास्य॑ रु॒द्रः प्र॒जा-म्प॒शू-न॒भिम॑न्यते ॥ 34 ॥

(ए॒त्ये॒- त्य॒ - यु॒ञ्ज॒ता - सु॑रा - एति - लो॒का - म॑न्यते) (अ. 6)

अनुवाकं 7 - अग्निचयनशेषा इष्टकोपधानमन्त्राः, तत्र सन्तत्याख्येष्टकामन्त्राः

आयु॑षः प्रा॒णग्ं सन्त॑नु । प्रा॒णाद॑पा॒नग्ं सन्त॑नु । अ॒पा॒ना-द्व्या॒नग्ं सन्त॑नु । व्या॒नाच्चक्षु॒-स्सन्त॑नु । चक्षु॑ष॒-श्श्रोत्र॒ग्ं॒ सन्त॑नु । श्रोत्रा॒-न्मन॒-स्सन्त॑नु । मन॑सो॒ वाच॒ग्ं॒ सन्त॑नु । वा॒च आ॒त्मान॒ग्ं॒ सन्त॑नु । आ॒त्मनः॑ पृथि॒वीग्ं सन्त॑नु । पृ॒थि॒व्या अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सन्त॑नु । अ॒न्तरि॑क्षा॒-द्दिव॒ग्ं॒ सन्त॑नु ।दिव॒-स्सुव॒-स्सन्त॑नु ॥ 35 ॥

(अ॒न्तरि॑क्ष॒ग्ं॒ सन्त॑नु॒ द्वे च॑) (अ. 7)

अनुवाकं 8 - अग्निचयनशेषा थर्वशिरो-ऽभिधानानामिष्टकाना-म्मन्त्राः

इन्द्रो॑ दधी॒चो अ॒स्थभिः॑ । वृ॒त्राण्य प्र॑तिष्कुतः । ज॒घान॑ नव॒ तीर्नव॑ ॥ इ॒च्छन्नश्व॑स्य॒ यच्छिरः॑ । पर्व॑ते॒ष्वप॑ श्रितम् । त-द्वि॑दच्छर्य॒णाव॑ति ॥ अत्रा ह ॒गोरम॑न्वत । नाम॒ त्वष्टु॑रपी॒च्य᳚म् । इ॒त्था च॒न्द्रम॑सो गृ॒हे ॥ इन्द्र॒मिद्गा॒थिनो॑ बृ॒हत् ॥ 36 ॥

इन्द्र॑म॒र्केभि॑र॒र्किणः॑ । इन्द्रं॒-वाँणी॑रनूषत ॥ इन्द्र॒ इद्धर्यो॒-स्सचा᳚ । सम्मि॑श्ल॒ आव॑चो॒ युजा᳚ । इन्द्रो॑ व॒ज्री हि॑र॒ण्ययः॑ ॥ इन्द्रो॑ दी॒र्घाय॒ चक्ष॑से । आ सूर्यग्ं॑ रोहय-द्दि॒वि । वि गोभि॒रद्रि॑मैरयत् ॥ इन्द्र॒ वाजे॑षु नो अव । स॒हस्र॑ प्रधनेषु च ॥ 37 ॥

उ॒ग्र उ॒ग्राभि॑रू॒तिभिः॑ ॥ तमिन्द्रं॑-वाँजयामसि । म॒हे वृ॒त्राय॒ हन्त॑वे । स वृषा॑ वृष॒भो भु॑वत् ॥ इन्द्र॒-स्सदाम॑ने कृ॒तः । ओजि॑ष्ठ॒-स्स बले॑ हि॒तः । द्यु॒म्नी श्लो॒की स सौ॒म्यः॑ ॥ गि॒रा वज्रो॒ न सम्भृ॑तः । सब॑लो॒ अन॑पच्युतः । व॒व॒क्षु-रु॒ग्रो अस्तृ॑तः ॥ 38 ॥

(बृ॒ह- च्चा - स्तृ॑तः) (अ. 8)

अनुवाकं 9 - सोमशेषभूता इष्टयः. (आध्वरब्राह्मणम्)

दे॒वा॒सु॒रा-स्संयँ॑त्ता आसन्न् । स प्र॒जाप॑ति॒रिन्द्र॑-ञ्ज्ये॒ष्ठ-म्पु॒त्रमप॒ न्य॑धत्त । नेदे॑न॒मसु॑रा॒ बली॑याग्ं सो-ऽहन॒न्निति॑ । प्र॒ह्रादो॑ ह॒ वै का॑याध॒वः । वि॒रोच॑न॒ग्ग्॒ स्व-म्पु॒त्रमप॒ न्य॑धत्त । नेदे॑न-न्दे॒वा अ॑हन॒न्निति॑ । ते दे॒वाः प्र॒जाप॑ति-मुपस॒मेत्यो॑चुः । नारा॒जक॑स्य यु॒द्धम॑स्ति । इन्द्र॒मन्वि॑च्छा॒मेति॑ । तं-यँ॑ज्ञक्र॒तुभि॒-रन्वै᳚च्छन्न् ॥ 39 ॥

तं-यँ॑ज्ञक्र॒तुभि॒र्नान्व॑विन्दन्न् । तमिष्टि॑भि॒-रन्वै᳚च्छन्न् । तमिष्टि॑भि॒-रन्व॑विन्दन्न् । तदिष्टी॑ना-मिष्टि॒त्वम् । एष्ट॑यो ह॒ वै नाम॑ । ता इष्ट॑य॒ इत्याच॑क्षते प॒रोक्षे॑ण । प॒रोक्ष॑प्रिया इव॒ हि दे॒वाः ॥ तस्मा॑ ए॒तमा᳚ग्नावैष्ण॒व-मेका॑दशकपाल-न्दीक्ष॒णीय॒-न्निर॑वपन्न् । तद॑प॒द्रुत्या॑तन्वत । तान्प॑त्नी संयाँ॒जान्त॒ उपा॑नयन्न् ॥ 40 ॥

ते तद॑-न्तमे॒व कृ॒त्वोद॑द्रवन्न् ॥ ते प्रा॑य॒णीय॑म॒भि स॒मारो॑हन्न् । तद॑प॒द्रुत्या॑तन्वत । ताञ्छं॒य्वँ॑न्त॒ उपा॑नयन्न् । ते तद॑तम्मे॒व कृ॒त्वोद॑द्रवन्न् ॥ त आ॑ति॒थ्यम॒भि स॒मारो॑हन्न् । तद॑प॒द्रुत्या॑तन्वत । तानिडा᳚न्त॒ उपा॑नयन्न् । ते तद॑तम्मे॒व कृ॒त्वोद॑द्रवन्न् । तस्मा॑ दे॒ता ए॒तद॑न्ता॒ इष्ट॑य॒-स्सन्ति॑ष्ठन्ते ॥ 41 ॥

ए॒वग्ं हि दे॒वा अकु॑र्वत । इति॑ दे॒वा अ॑कुर्वत । इत्यु॒ वै म॑नु॒ष्याः᳚ कुर्वते ॥ ते दे॒वा ऊ॑चुः । यद्वा इ॒दमु॒च्चै-र्य॒ज्ञेन॒ चरा॑म । तन्नो-ऽसु॑राः पा॒प्मा-ऽनु॑विन्दन्ति । उ॒पा॒ग्ं॒शू॑प॒सदा॑ चराम । तथा॒ नो-ऽसु॑राः पा॒प्मा नानु॑वेथ्स्य॒न्तीति॑ । त उ॑पा॒ग्ं॒शू॑प॒सद॑-मतन्वत । ति॒स्र ए॒व सा॑मिधे॒नीर॒नूच्य॑ ॥ 42 ॥

स्रु॒वेणा॑घा॒र-मा॒घार्य॑ । ति॒स्रः परा॑ची॒-राहु॑तीर्-हु॒त्वा । स्रु॒वेणो॑प॒सद॑-ञ्जुह॒वाञ्च॑क्रुः । उ॒ग्रं-वँचो॒ अपा॑वधी-न्त्वे॒षं-वँचो॒ अपा॑वधी॒ग्॒ स्वाहेति॑ । अ॒श॒न॒या॒पि॒पा॒से ह॒ वा उ॒ग्रं-वँचः॑ । एन॑श्च॒ वैर॑हत्य-ञ्च त्वे॒षं-वँचः॑ । ए॒तग्ं ह॒ वाव तच्च॑तुर्धाविहि॒त-म्पा॒प्मान॑-न्दे॒वा अप॑जघ्निरे ॥ तथो॑ ए॒वैतदे॑वं॒-विँद्यज॑मानः । ति॒स्र ए॒व सा॑मिधे॒नीर॒नूच्य॑ । स्रु॒वेणा॑घा॒र-मा॒घार्य॑ ॥ 43 ॥

ति॒स्रः परा॑ची॒राहु॑तीर्-हु॒त्वा । स्रु॒वेणो॑प॒सद॑-ञ्जुहोति । उ॒ग्रं-वँचो॒ अपा॑वधी-न्त्वे॒षं-वँचो॒ अपा॑वधी॒ग्॒ स्वाहेति॑ । अ॒श॒न॒या॒पि॒पा॒से ह॒ वा उ॒ग्रं-वँचः॑ । एन॑श्च॒ वैर॑हत्य-ञ्च त्वे॒षं-वँचः॑ । ए॒तमे॒व तच्च॑तुर्धा-विहि॒त-म्पा॒प्मानं॒-यँज॑मा॒नो-ऽप॑हते ॥ ते॑-ऽभि॒नीयै॒वाहः॑ प॒शुमा-ऽल॑भन्त । अह्न॑ ए॒व त-द्दे॒वा अव॑र्ति-म्पा॒प्मान॑-म्मृ॒त्युमप॑जघ्निरे । तेना॑भि॒नीये॑व॒ रात्रेः॒ प्राच॑रन्न् । रात्रि॑या ए॒व त-द्दे॒वा अव॑र्ति-म्पा॒प्मान॑-म्मृ॒त्युमप॑जघ्निरे ॥ 44 ॥

तस्मा॑दभि॒नीयै॒वाहः॑ प॒शुमाल॑भेत । अह्न॑ ए॒व त-द्यज॑मा॒नो ऽव॑र्ति-म्पा॒प्मान॒-म्भ्रातृ॑व्या॒नप॑नुदते । तेना॑भि॒नीये॑व॒ रात्रेः॒ प्रच॑रेत् । रात्रि॑या ए॒व त-द्यज॑मा॒नो ऽव॑र्ति-म्पा॒प्मान॒-म्भ्रातृ॑व्या॒नप॑नुदते ॥ स ए॒ष उ॑पवस॒थीये ऽह॑न्-द्विदेव॒त्यः॑ प॒शुराल॑भ्यते । द्व॒यं-वाँ अ॒स्मिन् ँलो॒के यज॑मानः । अस्थि॑ च मा॒ग्ं॒स-ञ्च॑ । अस्थि॑ चै॒व तेन॑ मा॒ग्ं॒स-ञ्च॒ यज॑मान॒-स्सग्ग् स्कु॑रुते ॥ ता वा ए॒ताः पञ्च॑ दे॒वताः᳚ । अ॒ग्नीषोमा॑-व॒ग्नि-र्मि॒त्रावरु॑णौ ॥ 45 ॥

प॒ञ्च॒प॒ञ्ची वै यज॑मानः । त्वम्मा॒ग्ं॒ सग्ग् स्नावास्थि॑ म॒ज्जा । ए॒तमे॒व तत्प॑ञ्चधा विहि॒तमा॒त्मानं॑-वँरुणपा॒शा-न्मु॑ञ्चति । भे॒ष॒जता॑यै निर्वरुण॒त्वाय॑ ॥ तग्ं स॒प्तभि॒-श्छन्दो॑भिः प्रा॒तर॑ह्वयन्न् । तस्मा᳚थ्स॒प्त च॑तुरुत्त॒राणि॒ छन्दाग्ं॑सि प्रातरनुवा॒के-ऽनू᳚च्यन्ते ॥ तमे॒तयो॑-पस॒मेत्यो-पा॑सीदन्न् । उपा᳚स्मै गायता नर॒ इति॑ । तस्मा॑ दे॒तया॑ बहिष्पवमा॒न उ॑प॒सद्यः॑ ॥ 46 ॥

(ऐ॒च्छ॒न् - न॒न॒य॒ग्ग्॒ - स्ति॒ष्ठ॒न्ते॒ - ऽनूच्या॒ - नूच्य॑ स्रु॒वेणा॑घा॒रमा॒घार्य॒ - रात्रि॑या ए॒व त-द्दे॒वा अव॑र्ति-म्पा॒प्मानं॑ मृ॒त्युमप॑जघ्निरे - मि॒त्रावरु॑णौ॒ - +नव॑ च ) (अ. 9)

(दे॒वा यज॑मानो दे॒वा दे॒वा यज॑मानो॒ यज॑मानो-ऽलभन्त॒ प्राच॑रँल्लभेत॒ प्रच॑रे॒दाल॑भ॒न्ताल॑भेत मृ॒त्युमप॑जघ्निरे॒ भ्रातृ॑व्यान्)

अनुवाकं 10 - त्रिवृदादिस्तोमरूपाणि सोमङ्गानि. (आध्वरब्राह्मणम्)

स स॑मु॒द्र उ॑त्तर॒तः प्राज्व॑ल-द्भूम्य॒न्तेन॑ । ए॒ष वाव स स॑मु॒द्रः । यच्चात्वा॑लः । ए॒ष उ॑ वे॒व स भू᳚म्य॒न्तः । यद्वे᳚द्य॒न्तः । तदे॒तत्-त्रि॑श॒ल-न्त्रि॑पूरु॒षम् । तस्मा॒त्-त-न्त्रि॑वित॒स्त-ङ्ख॑नन्ति ॥ स सु॑वर्णरज॒ताभ्या᳚-ङ्कु॒शीभ्या॒-म्परि॑गृहीत आसीत् । तं-यँद॒स्या अद्ध्य॒जन॑यन्न् । तस्मा॑दादि॒त्यः ॥ 47 ॥

अथ॒ य-थ्सु॑वर्णरज॒ताभ्या᳚-ङ्कु॒शीभ्या॒-म्परि॑गृहीत॒ आसी᳚त् । सा-ऽस्य॑ कौशि॒कता᳚ ॥ त-न्त्रि॒वृता॒-ऽभि प्रास्तु॑वत । त-न्त्रि॒वृता ऽऽद॑दत । त-न्त्रि॒वृता ऽऽह॑रन्न् । याव॑ती त्रि॒वृतो॒ मात्रा᳚ ॥ त-म्प॑ञ्चद॒शेना॒भि प्रास्तु॑वत । त-म्प॑ञ्चद॒शेनाद॑दत । त-म्प॑ञ्चद॒शेनाह॑रन्न् । याव॑ती पञ्चद॒शस्य॒ मात्रा᳚ ॥ 48 ॥

तग्ं स॑प्तद॒शेना॒भि प्रास्तु॑वत । तग्ं स॑प्तद॒शेनाद॑दत । तग्ं स॑प्तद॒शेनाह॑रन्न् । याव॑ती सप्तद॒शस्य॒ मात्रा᳚ । तस्य॑ सप्तद॒शेन॑ ह्रि॒यमा॑णस्य॒ तेजो॒ हरो॑-ऽपतत् । तमे॑कवि॒ग्ं॒ शेना॒भि प्रास्तु॑वत । तमे॑कवि॒ग्ं॒शेनाद॑दत । तमे॑कवि॒ग्ं॒शेनाह॑रन्न् । याव॑त्येकवि॒ग्ं॒शस्य॒ मात्रा᳚ ॥ ते यत्-त्रि॒वृता᳚ स्तु॒वते᳚ ॥ 49 ॥

त्रि॒वृतै॒व त-द्यज॑मान॒माद॑दते । त-न्त्रि॒वृतै॒व ह॑रन्ति । याव॑ती त्रि॒वृतो॒ मात्रा᳚ । अ॒ग्निर्वै त्रि॒वृत् । याव॒द्वा अ॒ग्नेर्दह॑तो धू॒म उ॒देत्यानु॒व्येति॑ । ताव॑ती त्रि॒वृतो॒ मात्रा᳚ । अ॒ग्नेरे॒वैन॒-न्तत् । मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति ॥ अथ॒ यत्प॑ञ्चद॒शेन॑ स्तु॒वते᳚ । प॒ञ्च॒द॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒-माद॑दते ॥ 50 ॥

त-म्प॑ञ्चद॒शेनै॒व ह॑रन्ति । याव॑ती पञ्चद॒शस्य॒ मात्रा᳚ । च॒न्द्रमा॒ वै प॑ञ्चद॒शः । ए॒ष हि प॑ञ्चद॒श्याम॑पक्षी॒यते᳚ । प॒ञ्च॒दश्या-मा॑पू॒र्यते᳚ । च॒न्द्रम॑स ए॒वैन॒-न्तत् । मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति । अथ॒ यथ्स॑प्तद॒शेन॑ स्तु॒वते᳚ । स॒प्त॒द॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒माद॑दते । तग्ं स॑प्तद॒शेनै॒व ह॑रन्ति ॥ 51 ॥

याव॑ती सप्तद॒शस्य॒ मात्रा᳚ । प्र॒जाप॑ति॒र्वै स॑प्तद॒शः । प्र॒जाप॑तेरे॒वैन॒-न्तत् । मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति । अथ॒ यदे॑कवि॒ग्ं॒शेन॑ स्तु॒वते᳚ । ए॒क॒वि॒ग्ं॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒-माद॑दते । तमे॑कवि॒ग्ं॒शेनै॒व ह॑रन्ति । याव॑त्येकवि॒ग्ं॒शस्य॒ मात्रा᳚ । अ॒सौ वा आ॑दि॒त्य ए॑कवि॒ग्ं॒शः । आ॒दि॒त्यस्यै॒वैन॒-न्तत् ॥ 52 ॥

मात्रा॒ग्ं॒ सायु॑ज्यग्ं सलो॒कता᳚-ङ्गमयन्ति ॥ ते कु॒श्यौ᳚ । व्य॑घ्नन्न् । ते अ॑होरा॒त्रे अ॑भवताम् । अह॑रे॒व सु॒वर्णा॑ ऽभवत् । र॒ज॒ता रात्रिः॑ । स यदा॑दि॒त्य उ॒देति॑ । ए॒तामे॒व तथ्सु॒वर्णा᳚-ङ्कु॒शीमनु॒ समे॑ति । अथ॒ यद॑स्त॒मेति॑ । ए॒तामे॒व त-द्र॑ज॒ता-ङ्कु॒शीमनु॒ संविँ॑शति ॥ प्र॒ह्रादो॑ ह॒ वै का॑याध॒वः । वि॒रोच॑न॒ग्ग्॒ स्व-म्पु॒त्रमुदा᳚स्यत् । स प्र॑द॒रो॑-ऽभवत् । तस्मा᳚-त्प्रद॒रादु॑द॒क-न्नाचा॑मेत् ॥ 53 ॥

(आ॒दि॒त्यः - प॑ञ्चद॒शस्य॒ मात्रा᳚ - स्तु॒वते॑ - पञ्चद॒शेनै॒व त-द्यज॑मान॒माद॑दते - सप्तद॒शेनै॒व ह॑रन् - त्यादि॒त्यस्यै॒वैन॒न्त-द्॒ वि॑शति च॒त्वारि॑ च) (अ. 10)

अनुवाकं 11 - सवनीयपशुपुरोडाशाः (आध्वरब्राह्मणम्)

ये वै च॒त्वार॒-स्स्तोमाः᳚ । कृ॒त-न्तत् । अथ॒ ये पञ्च॑ । कलि॒-स्सः । तस्मा॒च्चतु॑ष्टोमः । तच्चतु॑ष्टोमस्य चतुष्टोम॒त्वम् ॥ तदा॑हुः । क॒त॒मानि॒ तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि । य ए॒तस्य॒ स्तोमा॒ इति॑ । त्रि॒वृत्-प॑ञ्चद॒श-स्स॑प्तद॒श ए॑कवि॒ग्ं॒शः ॥ 54 ॥

ए॒तानि॒ वाव तानि॒ ज्योतीग्ं॑षि । य ए॒तस्य॒ स्तोमाः᳚ ॥ सो᳚-ऽब्रवीत् । स॒प्त॒द॒शेन॑ ह्रि॒यमा॑णो॒ व्य॑लेशिषि । भि॒षज्य॑त॒ मेति॑ । तम॒श्विनौ॑ धा॒नाभि॑-रभिषज्यताम् । पू॒षा क॑र॒म्भेण॑ । भार॑ती परिवा॒पेण॑ । मि॒त्रावरु॑णौ पय॒स्य॑या ॥ तदा॑हुः ॥ 55 ॥

यद॒श्विभ्या᳚-न्धा॒नाः । पू॒ष्णः क॑र॒म्भः । भार॑त्यै परिवा॒पः । मि॒त्रावरु॑णयोः पय॒स्या-ऽथ॑ । कस्मा॑दे॒तेषाग्ं॑ ह॒विषा॒मिन्द्र॑मे॒व य॑ज॒न्तीति॑ । ए॒ता ह्ये॑न-न्दे॒वता॒ इति॑ ब्रूयात् । ए॒तैर्-ह॒विर्भि॒-रभि॑षज्य॒ग्ग्॒-स्तस्मा॒दिति॑ ॥ तं-वँस॑वो॒-ऽष्टाक॑पालेन प्रातस्सव॒ने॑-ऽभिषज्यन्न् । रु॒द्रा एका॑दशकपालेन॒ माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । विश्वे॑ दे॒वा द्वाद॑शकपालेन तृतीयसव॒ने ॥ 56 ॥

स यद॒ष्टाक॑पाला-न्प्रातस्सव॒ने कु॒र्यात् । एका॑दशकपाला॒-न्माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । द्वाद॑शकपालाग् स्तृतीय सव॒ने । विलो॑म॒ त-द्य॒ज्ञस्य॑ क्रियेत । एका॑दशकपालाने॒व प्रा॑तस्सव॒ने कु॑र्यात् । एका॑दशकपाला॒-न्माद्ध्य॑न्दिने॒ सव॑ने । एका॑दशकपालाग् स्तृतीय सव॒ने । य॒ज्ञस्य॑ सलोम॒त्वाय॑ ॥ तदा॑हुः । य-द्वसू॑ना-म्प्रातस्सव॒नम् । रु॒द्राणा॒-म्माद्ध्य॑न्दिन॒ग्ं॒ सव॑नम् । विश्वे॑षा-न्दे॒वाना᳚-न्तृतीयसव॒नम् । अथ॒ कस्मा॑दे॒तेषाग्ं॑ ह॒विषा॒मिन्द्र॑मे॒व य॑ज॒न्तीति॑ । ए॒ता ह्ये॑न-न्दे॒वता॒ इति॑ ब्रूयात् । ए॒तैर्-ह॒विर्भि॒रभि॑षज्य॒ग्ग्॒ स्तस्मा॒दिति॑ ॥ 57 ॥

(ए॒क॒वि॒ग्ं॒श-आ॑हु-स्तृतीयसव॒ने-प्रा॑तस्सव॒न-म्पञ्च॑ च) (अ. 11)

अनुवाकं 12 - सप्तछन्दांसि प्रपञ्च्यन्ते (आध्वरब्राह्मणम्)

तस्यावा॑चो-ऽवपा॒दाद॑बिभयुः । तमे॒तेषु॑ स॒प्तसु॒ छन्दः॑ स्वश्रयन्न् । यदश्र॑यन्न् । तच्छ्रा॑य॒न्तीय॑स्य श्रायन्तीय॒त्वम् । यदवा॑रयन्न् । त-द्वा॑रव॒न्तीय॑स्य वारवन्तीय॒त्वम् ॥ तस्यावा॑च ए॒वाव॑पा॒दाद॑बिभयुः । तस्मा॑ ए॒तानि॑ स॒प्त च॑तुरुत्त॒राणि॒ छन्दा॒ग्॒स्युपा॑दधुः । तेषा॒मति॒ त्रीण्य॑रिच्यन्त । न त्रीण्युद॑भवन्न् ॥ 58 ॥

स बृ॑ह॒तीमे॒वा-स्पृ॑शत् । द्वाभ्या॑म॒क्षरा᳚भ्याम् । अ॒हो॒रा॒त्राभ्या॑मे॒व ॥ तदा॑हुः । क॒त॒मा सा दे॒वाक्ष॑रा बृह॒ती । यस्या॒-न्त-त्प्र॒त्यति॑ष्ठत् । द्वाद॑श पौर्णमा॒स्यः॑ । द्वाद॒शाष्ट॑काः । द्वाद॑शामावा॒स्याः᳚ । ए॒षा वाव सा दे॒वाक्ष॑रा बृह॒ती ॥ 59 ॥

यस्या॒-न्त-त्प्र॒त्यति॑ष्ठ॒दिति॑ ॥ यानि॑ च॒ छन्दाग्॑-स्य॒त्यरि॑च्यन्त । यानि॑ च॒ नोदभ॑वन्न् । तानि॒ निर्वी᳚र्याणि ही॒नान्य॑मन्यन्त । सा ऽब्र॑वी-द्बृह॒ती । मामे॒व भू॒त्वा । मामुप॒ सग्ग् श्र॑य॒तेति॑ । च॒तुर्भि॑र॒क्षरै॑-रनु॒ष्टुग्-बृ॑ह॒ती-न्नोद॑भवत् । च॒तुर्भि॑र॒क्षरैः᳚ प॒ङ्क्ति-र्बृ॑ह॒ती-मत्य॑रिच्यत । तस्या॑मे॒तानि॑ च॒त्वार्य॒क्षरा᳚ण्य-प॒च्छिद्या॑-दधात् ॥ 60 ॥

ते बृ॑ह॒ती ए॒व भू॒त्वा । बृ॒ह॒तीमुप॒ सम॑श्रयताम् ॥ अ॒ष्टा॒भि-र॒क्षरै॑रु॒ष्णिग्-बृ॑ह॒ती-न्नोद॑भवत् । अ॒ष्टा॒भिर॒क्षरै᳚स्त्रि॒ष्टुग्-बृ॑ह॒ती-मत्य॑रिच्यत । तस्या॑मे॒ता-न्य॒ष्टाव॒क्षरा᳚ण्य-प॒च्छिद्या॑दधात् । ते बृ॑ह॒ती ए॒व भू॒त्वा । बृ॒ह॒तीमुप॒ सम॑श्रयताम् । द्वा॒द॒शभि॑-र॒क्षरै᳚-र्गाय॒त्री-बृ॑ह॒ती-न्नोद॑भवत् । द्वा॒द॒शभि॑-र॒क्षरै॒-र्जग॑ती-बृह॒ती-मत्य॑रिच्यत । तस्या॑मे॒तानि॒ द्वाद॑शा॒क्षरा᳚ण्य-प॒च्छिद्या॑दधात् ॥ 61 ॥

ते बृ॑ह॒ती ए॒व भू॒त्वा । बृ॒ह॒तीमुप॒ सम॑श्रयताम् ॥ सो᳚-ऽब्रवीत्-प्र॒जाप॑तिः । छन्दाग्ं॑सि॒ रथो॑ मे भवत । यु॒ष्माभि॑-र॒हमे॒त-मद्ध्वा॑न॒मनु॒ सञ्च॑रा॒णीति॑ । तस्य॑ गाय॒त्री च॒ जग॑ती च प॒क्षाव॑भवताम् । उ॒ष्णिक्च॑ त्रि॒ष्टुप्च॒ प्रष्ट्यौ᳚ । अ॒नु॒ष्टुप्च॑ प॒ङ्क्तिश्च॒ धुर्यौ᳚ । बृ॒ह॒त्ये॑वोद्धिर॑भवत् । स ए॒त-ञ्छ॑न्दोर॒थमा॒स्थाय॑ । ए॒तमद्ध्वा॑न॒मनु॒ सम॑चरत् । ए॒तग्ं ह॒ वै छ॑न्दोर॒थमा॒स्थाय॑ । ए॒तमद्ध्वा॑न॒मनु॒ सञ्च॑रति । येनै॒ष ए॒त-थ्स॒चंर॑ति । य ए॒वं-विँ॒द्वान्-थ्सोमे॑न॒ यज॑ते । य उ॑चैनमे॒वं-वेँद॑ ॥ 62 ॥

(अ॒भ॒व॒न् - वाव सा दे॒वाक्ष॑रा बृह॒ - त्य॑दधा॒-द्- द्वाद॑शा॒क्षरा᳚ण्यप॒च्छिद्या॑दधा - दा॒स्थाय॒ षट्च॑) (अ. 12)

(अ॒ग्नेः कृत्ति॑का॒ - य-त्पुण्यं॑ - दे॒वस्य॑ सवि॒तु--र् ब्र॑ह्मवा॒दिनः॒ क - त्यृ॒तमे॒व - दे॒वा वा - आयु॑षः प्रा॒ण - मिन्द्रो॑ दधी॒चो -दे॑वासु॒रा-स्स प्र॒जाप॑तिः॒ - स स॑मु॒द्रो - ये वै च॒त्वार॒ - स्तस्यावा॑चो॒ द्वाद॑श)

(अ॒ग्नेः कृत्ति॑का - देवगृ॒हा - ऋ॒तमे॒व - वै᳚श्वदे॒वेन॒ - ते तद॑न्त॒ - त-म्प॑ञ्चद॒शेन॒ - ते बृ॑ह॒ती ए॒व द्विष॑ष्टिः)

(अ॒ग्नेः कृत्ति॑का॒ - य उ ॑चैनमे॒वं-वेँद॑)

॥ हरिः॑ ओम् ॥

॥ कृष्ण यजुर्वेदीय तैत्तिरीय ब्राह्मणे प्रथमाष्टके पञ्चमः प्रपाठक-स्समाप्तः ।